(1)

Id-Direttiva 2003/87/KE ġiet emendata bid-Direttiva (UE) 2023/959 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2) biex tiġi allinjata mar-Regolament (UE) 2021/1119 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi mira ta’ tnaqqis ta’ mill-anqas 55 % tal-emissjonijiet netti sal-2030 meta mqabbel mal-1990.

(2)

Jenħtieġ li jiġu stabbiliti l-kriterji u r-rekwiżiti meħtieġa biex il-gassijiet serra jitqiesu kimikament marbuta b’mod permanenti fi prodott.

(3)

Il-proċessi attwali tal-qbid u l-użu għal ħżin permanenti japplikaw biss għall-emissjonijiet ta’ CO2, billi gassijiet serra oħra, bħal CH4 jew N2O, ma jeħtiġux ħżin permanenti għall-mitigazzjoni ta’ tali emissjonijiet. Peress li r-reazzjonijiet kimiċi matul il-proċess ta’ użu jistgħu jwasslu għat-trasformazzjoni kimika tal-molekula tas-CO2, għandhom jiġu kkunsidrati wkoll l-atomi tal-karbonju li jkunu saru kimikament marbuta.

(4)

Huwa meħtieġ li jiġi żgurat li l-emissjonijiet tas-CO2 li jkunu saru kimikament marbuta b’mod permanenti fi prodott jipprovdu benefiċċju klimatiku simili bħall-ħżin ġeoloġiku, filwaqt li titqies in-natura differenti ta’ dawn l-approċċi differenti. Għalhekk, dak is-CO2 jenħtieġ li jibqa’ kimikament marbut b’mod permanenti fi prodott għal mill-inqas perjodu ta’ diversi sekli jew itwal, abbażi tat-tip ta’ rabta kimika u l-użu normali u t-trattament probabbli fi tmiem il-ħajja tal-prodott rispettiv.

(5)

L-użu normali u l-mogħdijiet ta’ tmiem il-ħajja differenti għall-prodotti magħmula mis-CO2 maqbud se jirriżultaw fi probabbiltajiet differenti li l-karbonju maħżun inkorporat fi prodott jiġi rilaxxat. Ir-rilaxxi jistgħu jseħħu minħabba l-kombustjoni, jew bħala parti integrali mill-użu tal-prodott, kif inhu l-każ għall-fjuwils sintetiċi, jew mar-rimi, bħal permezz tal-inċinerazzjoni tal-iskart. Sabiex jiġi żgurat li l-karbonju maħżun fi prodott jibqa’ marbut kimikament b’mod permanenti u ma jidħolx fl-atmosfera għal perjodu ta’ mill-inqas diversi sekli, is-CO2 jenħtieġ li jkun marbut fi prodotti li jgħixu fit-tul fi kwalunkwe użu normali u, fi kwalunkwe attività normali fi tmiem il-ħajja, li jintremew b’mod ieħor għajr l-inċinerazzjoni, li jirrilaxxa l-karbonju maħżun fl-atmosfera.

(6)

Il-proprjetajiet kimiċi tal-karbonati minerali, bħall-karbonat tal-kalċju jew il-karbonat tal-manjeżju, jiżguraw rabtiet kimiċi qawwija li, sakemm ma jkunux esposti għal temperaturi għoljin jew aċidi qawwija, jipprovdu l-possibbiltà li l-karbonju jitqies kimikament marbut b’mod permanenti. Għalhekk, il-karbonazzjoni minerali tirriżulta fiż-żamma tal-karbonju għal żminijiet eċċezzjonalment twal fil-blat karbonat, li ma jiġix rilaxxat fl-atmosfera f’kundizzjonijiet normali (4).

(7)

Il-kundizzjonijiet preżenti fl-inċineraturi tal-iskart huma biżżejjed biex tinbeda r-reazzjoni tad-dekarbonizzazzjoni. Għalhekk, il-karbonju maqbud u użat fi prodotti li jkollhom sehem sinifikanti ta’ trattament fi tmiem il-ħajja permezz tal-inċinerazzjoni jenħtieġ li ma jitqiesx bħala kimikament marbuta b’mod permanenti.

(8)

Il-prodotti bbażati fuq il-karbonati minerali u użati għall-prodotti tal-kostruzzjoni, bħal aggregati, siment, konkrit, briks jew madum, għandhom ħajja twila u jistgħu jibqgħu jintużaw minn għexieren sa mijiet ta’ snin. Fl-istadju ta’ tmiem il-ħajja, tali prodotti jaqgħu fil-kategorija tal-iskart tal-kostruzzjoni u d-demolizzjoni, f’konformità mal-Lista ta’ Skart (5). Skont l-aħħar valutazzjoni miċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka tal-Kummissjoni Ewropea (6), it-trattament medju tal-Unjoni fi tmiem il-ħajja għall-frazzjoni minerali tal-iskart tal-kostruzzjoni u tad-demolizzjoni jikkonsisti fir-riċiklaġġ (79 %), fir-radam (10 %) u fir-rimi fil-miżbliet (11 %). Għalhekk, is-CO2 maqbud li jintuża fil-manifattura tal-karbonati minerali u li jintuża fil-prodotti għall-bini jenħtieġ li jitqies bħala kimikament marbut b’mod permanenti fi prodott.

(9)

Il-lista ta’ prodotti meqjusa li jissodisfaw il-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 12(3b) tad-Direttiva 2003/87/KE jenħtieġ li tiġi rieżaminata u, jekk ikun meħtieġ, aġġornata kif meħtieġ abbażi ta’ kwalunkwe żvilupp teknoloġiku rilevanti u innovazzjoni fil-qasam tal-ħżin permanenti tal-karbonju fil-prodotti, titjib fil-prattiki ta’ monitoraġġ, rapportar u verifika li jistgħu jiċċertifikaw il-permanenza tal-ħżin, kif ukoll l-esperjenza fl-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament,

(1)

“qbid” tfisser kwalunkwe proċess jew proċedura teknoloġika meħtieġa għall-qbid, u, jekk meħtieġ, għall-ipproċessar jew il-purifikazzjoni qabel l-użu, tas-CO2 li jirriżulta minn attivitajiet fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2003/87/KE;

(2)

“użu” tfisser kwalunkwe proċess jew prattika teknoloġika li tagħmel użu mis-CO2 maqbud bħala materja prima għall-manifattura ta’ prodotti;

(3)

“kimikament marbut” tfisser li s-CO2 jiġi ttrasformat kimikament sabiex l-atomu tal-karbonju jiġi marbut kimikament b’rabtiet b’saħħithom b’mod li jipprevjeni l-impatt tat-tisħin globali tiegħu milli jseħħ;

(4)

“prodott” tfisser oġġetti jew materjali, inkluż l-intermedji u d-derivati tagħhom, li jużaw is-CO2 permezz tal-irbit kimiku jew l-atomi tal-karbonju derivati mis-CO2;

(5)

“prodott għall-bini” tfisser kwalunkwe oġġett fiżiku b’forma jew mingħajr forma mqiegħed fis-suq għall-inkorporazzjoni b’mod permanenti f’xogħlijiet ta’ kostruzzjoni jew partijiet minnhom;

(6)

“użu normali” tfisser kwalunkwe mod li bih prodott ikun mistenni li jintuża tipikament mill-utent finali abbażi tal-karatteristiċi tal-prodott;

(7)

“attività normali li sseħħ wara t-tmiem tal-ħajja tal-prodott” tfisser kwalunkwe trattament prevalenti ta’ prodott wara li jintrema mill-utent finali abbażi tal-prattiki rilevanti tal-immaniġġjar tal-iskart u tal-leġiżlazzjoni fis-seħħ.