(1)

Id-Direttiva (UE) 2018/1972 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2) (“Kodiċi Ewropew għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi”) tirreferi għall-ħtieġa ta’ studju ulterjuri tal-banda tal-frekwenzi 40,5–43,5 GHz fil-kuntest biex ikunu żgurati disponibbiltajiet ikkoordinati aktar tal-ispettru tar-radju ħalli jinkisbu networks fissi u bla fili b’veloċità għolja ħafna. Dik id-Direttiva teżiġi wkoll li l-Istati Membri jippromwovu l-armonizzazzjoni tal-użu tal-ispettru tar-radju min-networks u s-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi madwar l-Unjoni, fost l-oħrajn billi jsegwu kopertura tal-broadband bla fili ta’ kwalità u veloċità għolja fit-territorju u l-popolazzjoni nazzjonali tagħhom, u kopertura fir-rotot tat-trasport nazzjonali u Ewropej ewlenin.

(2)

Il-banda tal-frekwenzi ta’ 40,5–43,5 GHz (“42 GHz”) ġiet armonizzata globalment għat-Telekomunikazzjoni Mobbli Internazzjonali (3) (IMT) waqt il-Konferenza Dinjija tal-2019 dwar ir-Radjukomunikazzjoni (WRC-19) permezz ta’ emendi tar-Regolamenti tar-Radju tas-Settur tar-Radjukomunikazzjoni tal-Unjoni Internazzjonali tat-Telekomunikazzjoni (ITU-R). L-emenda rilevanti tar-Regolamenti tar-Radju tistipula miżuri li jiżguraw il-koeżistenza bejn is-sistemi IMT, inkluż il-5G, u s-Servizz Satellitari Fiss (FSS) kif ukoll is-Servizz tar-Radju Astronomija (RAS) fil-banda tal-frekwenzi 42 GHz.

(3)

Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni “Konnettività għal Suq Uniku Diġitali Kompetittiv — Lejn Soċjetà Ewropea tal-Gigabits” (4) tistabbilixxi objettivi ambizzjużi tal-konnettività għall-Unjoni, li ġew aġġornati bil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni “Il-Kumpass Diġitali tal-2030: il-perkors Ewropew għad-Deċennju Diġitali” (5) u kompliet tappoġġjahom id-Deċiżjoni (UE) 2022/2481 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (6) li tistabbilixxi l-Programm ta’ Politika tal-2030 dwar id-Deċennju Diġitali. Dawk l-objettivi tal-konnettività jridu jintlaħqu bil-varar u l-adozzjoni mifruxin ta’ networks ta’ kapaċità għolja ħafna. Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni “5G għall-Ewropa: Pjan ta’ Azzjoni” (7) tidentifika l-ħtieġa li tittieħed azzjoni fil-livell tal-Unjoni, inkluż l-identifikazzjoni u l-armonizzazzjoni tal-ispettru tar-radju għall-5G abbażi tal-opinjoni tal-Grupp għall-Politika dwar l-Ispettru tar-Radju (RSPG), biex tkun żgurata kopertura tal-5G mingħajr interruzzjoni fiż-żoni urbani kollha u fir-rotot ewlenin kollha tat-trasport terrestri sal-2025.

(4)

L-RSPG adotta tliet opinjonijiet dwar pjan direzzjonali strateġiku tal-ispettru tal-5G fl-Ewropa (8), li fih, fost l-oħrajn, enfasizza l-ħtieġa li jiġu implimentati baned tal-frekwenzi ogħla minn 24 GHz biex jintlaħqu l-miri tal-prestazzjoni ta’ kapaċità għolja tal-5G, u identifika l-banda tal-frekwenzi 42 GHz bħala prijorità mil-lat ta’ studji għall-baned 5G tat-tieni stadju tal-mewġ-mm għan-networks terrestri mingħajr fili fl-Unjoni. L-RSPG ikkunsidra l-banda tal-frekwenzi 42 GHz bħala alternattiva vijabbli għall-5G fit-tul, filwaqt li qies il-ħtieġa ta’ bilanċ ġenerali bejn il-forniment tas-servizzi terrestri mobbli u satellitari fil-medda tal-frekwenzi 40-50 GHz.

(5)

Il-banda tal-frekwenzi 42 GHz tipprovdi kapaċità għolja li tippermetti servizzi tal-komunikazzjoni elettronika (ECS) innovattivi tal-ġenerazzjoni li jmiss (inkluż il-5G) tal-broadband mingħajr fili (WBB) abbażi ta’ ċelloli żgħar (9), u li jużaw daqsijiet kbar tal-blokok ta’ mill-inqas 200 MHz. L-użu ta’ dik il-banda tal-frekwenzi jidher xieraq, f’dan il-kuntest, għal hotspots fiż-żoni urbani u suburbani.

(6)

Filwaqt li l-banda tal-frekwenzi 42 GHz hi allokata lis-Servizz Fiss (FS) fl-Istati Membri tal-Unjoni (10) u tintuża għal konnessjonijiet terrestri fissi mingħajr fili (“konnessjonijiet fissi”), il-flessibbiltà tal-użu tal-ispettru hemm bżonnha biex tkun żgurata l-koeżistenza bejn id-WBB ECS, inkluż il-5G, u l-konnessjonijiet fissi.

(7)

Il-banda tal-frekwenzi 42 GHz tintuża wkoll għas-servizzi satellitari madwar l-Istati Membri tal-Unjoni. Dak l-użu jinkludi l-medda tal-frekwenzi 40,5–42,5 GHz għall-komunikazzjonijiet mill-ispazju sad-dinja u l-medda tal-frekwenzi 42,5–43,5 GHz għall-komunikazzjonijiet mid-dinja sal-ispazju, u b’hekk jappoġġa l-istazzjonijiet terrestri tal-FSS riċeventi u trażmittenti, rispettivament. Il-banda tal-frekwenzi 39,5–40,5 GHz kontigwa hi allokata għall-FSS u anki għas-Servizz Satelittari Mobbli (MSS) għall-komunikazzjonijiet mill-ispazju sad-dinja. Din l-medda tal-frekwenzi tal-aħħar iridu jużawha l-istazzjonijiet terrestri tas-satellita riċeventi kkoordinati u anki mhux ikkoordinati (l-FSS u anki l-MSS). Għalhekk, dawk l-istazzjonijiet terrestri tas-satellita jenħtieġ li jitħarsu kif xieraq mill-interferenzi tal-WBB ECS terrestri.

(8)

Il-banda tal-frekwenzi 42,5–43,5 GHz tibqa’ tintuża għas-sistemi fir-RAS li jenħtieġ li jitħarsu kif xieraq mill-interferenzi tad-WBB ECS terrestri.

(9)

Is-sistemi terrestri tal-ġenerazzjoni li jmiss li jipprovdu WBB ECS, inkluż il-5G, jenħtieġ li jiġu varati fil-banda tal-frekwenzi 42 GHz skont kundizzjonijiet tekniċi armonizzati fl-Unjoni. Dawk il-kundizzjonijiet jenħtieġ li jissalvagwardjaw l-operat kontinwu u l-iżvilupp futur potenzjali tas-sistemi fl-FS, ir-RAS u l-FSS eżistenti rilevanti f’din il-banda. Dawk il-kundizzjonijiet jenħtieġ li jiżguraw bl-istess mod li dawn is-sistemi eżistenti u futuri ma jħallux impatt negattiv sinifikanti fuq il-varar u l-kopertura tas-sistemi terrestri mingħajr fili tal-ġenerazzjoni li jmiss (5G).

(10)

Skont l-Artikolu 4(2) tad-Deċiżjoni Nru 676/2002/KE, fl-14 ta’ April 2020 il-Kummissjoni tat mandat lill-Konferenza Ewropea tal-Amministrazzjonijiet Postali u tat-Telekomunikazzjoni (CEPT) biex tiżviluppa l-inqas kundizzjonijiet tekniċi armonizzati restrittivi li jixirqu għas-sistemi terrestri mingħajr fili tal-ġenerazzjoni li jmiss (5G) għall-baned tal-frekwenzi prijoritarji ogħla minn 24 GHz, inkluż il-banda tal-frekwenzi 42 GHz.

(11)

Bi tweġiba għal dak il-mandat, fit-18 ta’ Novembru 2022 is-CEPT ħarġet rapport (11) (“ir-Rapport 82 tas-CEPT”) li jispeċifika l-inqas kundizzjonijiet tekniċi armonizzati restrittivi fil-banda tal-frekwenzi 42 GHz, abbażi tal-kunċett imsejjaħ Block Edge Mask (BEM), biex jiġu introdotti sistemi terrestri mingħajr fili tal-ġenerazzjoni li jmiss (5G) f’dik il-banda, f’konformità mal-prinċipji tan-newtralità tat-teknoloġija u tas-servizz. Dawk il-kundizzjonijiet tekniċi huma konsistenti mal-iżviluppi tal-istandardizzazzjoni tal-5G b’mod partikolari fir-rigward tal-arranġamenti tat-tqassim tal-kanali (12) u l-użu tas-sistemi ta’ antenni attivi (AAS), u għalhekk iwasslu għal armonizzazzjoni globali.

(12)

Il-kundizzjonijiet tekniċi armonizzati fir-Rapport 82 tas-CEPT jassumu l-operat sinkronizzat tas-sistemi terrestri tad-WBB ECS ġirien ta’ operaturi differenti u l-għarfien tal-pożizzjoni tal-istazzjonijiet bażi tad-WBB ECS. L-operat mhux sinkronizzat jew l-operat semisinkronizzat tas-sistemi terrestri tal-WBB ECS ġirien jeħtieġ studji ulterjuri biex jiġu żviluppati l-kundizzjonijiet tekniċi armonizzati rilevanti, iżda dan jibqa’ possibbli b’separazzjoni ġeografika u jista’ jkun soġġett għal miżuri tal-mitigazzjoni xierqa addizzjonali applikabbli fil-livell nazzjonali.

(13)

Il-kundizzjonijiet tekniċi armonizzati mogħtija fir-Rapport 82 tas-CEPT biex il-banda tal-frekwenzi 42 GHz tintuża għas-sistemi terrestri li jipprovdu d-WBB ECS huma bbażati fuq is-suppożizzjoni ta’ varar ta’ hotspots u fuq reġim tal-awtorizzazzjoni fejn ikunu magħrufa l-pożizzjonijiet tal-istazzjonijiet bażi tad-WBB ECS (trażmittenti u riċevituri). Jistgħu jkunu meħtieġa miżuri addizzjonali fil-livell nazzjonali għal reġim tal-awtorizzazzjoni fejn il-pożizzjonijiet tal-istazzjonijiet bażi WBB ECS ma jkunux magħrufa bil-quddiem qabel installazzjoni, biex b’hekk tkun żgurata koeżistenza xierqa ta’ dawk is-servizzi ma’ servizzi oħra f’din il-banda u f’baned kontigwi, filwaqt li xorta jiġu rrispettati l-inqas kundizzjonijiet tekniċi armonizzati restrittivi stabbiliti fl-Anness ta’ din id-Deċiżjoni. Dawn il-miżuri addizzjonali jinsabu fl-Anness 3 tar-Rapport 82 tas-CEPT.

(14)

Ir-Rapport 82 tas-CEPT jipprovdi wkoll gwida biex il-banda tal-frekwenzi 42 GHz tintuża għad-WBB ECS terrestri (inkluż il-5G) biex b’hekk tkun żgurata l-protezzjoni tal-FS, tal-FSS u tar-RAS f’din il-banda, kif ukoll tal-FS, tal-FSS u tal-MSS fil-baned kontigwi.

(15)

Il-koeżistenza bejn is-sistemi terrestri li jipprovdu d-WBB ECS (inkluż il-5G) u l-istazzjonijiet terrestri FSS li joperaw fil-banda tal-frekwenzi 42 GHz, u fil-banda tal-frekwenzi 39,5–40,5 GHz kontigwa, tista’ tkun żgurata bl-applikazzjoni, meta xieraq, ta’ restrizzjonijiet tekniċi għall-varar tal-istazzjonijiet bażi WBB ECS f’żona ġeografika limitata madwar stazzjon terrestri tas-satellita. Jenħtieġ li jiġu kkunsidrati miżuri tal-koeżistenza bejn stazzjonijiet terrestri FSS u stazzjonijiet bażi WBB ECS meta dawn ikunu qrib xulxin, filwaqt li jiġi rikonoxxut li l-istazzjonijiet bażi WBB ECS mistennija jiġu varati primarjament fiż-żoni b’densità għolja tal-popolazzjoni.

(16)

F’konformità mad-Direttiva 2014/53/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (13), il-konformità tal-istazzjonijiet bażi WBB ECS u tal-istazzjonijiet terminali mal-limiti tal-emissjonijiet barra mill-banda inqas minn 40,5 GHz u ogħla minn 43,5 GHz jenħtieġ li tkun ibbażata fuq is-suppożizzjonijiet imsemmija fir-Rapport Nru 82 tas-CEPT (14).

(17)

Barra minn hekk, is-CEPT żviluppat linji gwida tekniċi (15) , (16) biex tappoġġa l-introduzzjoni ta’ sistemi terrestri li jipprovdu WBB ECS fil-banda tal-frekwenzi 42 GHz, filwaqt li jippermettu b’mod proporzjonat l-użu kontinwu ta’ stazzjonijiet terrestri li jirċievu u jittrażmettu FSS fil-porzjonijiet rilevanti tal-banda tal-frekwenzi 42 GHz, kif ukoll il-koeżistenza ma’ stazzjonijiet terrestri riċeventi FSS fil-banda tal-frekwenzi 39,5–40,5 GHz kontigwa. Dawk il-linji gwida tekniċi jistgħu jiffaċilitaw il-koeżistenza fit-twettiq tal-obbligi skont din id-Deċiżjoni.

(18)

Il-koeżistenza bejn is-sistemi terrestri li jipprovdu WBB ECS (inkluż il-5G) u r-riċevituri satellitari fl-FSS fil-banda tal-frekwenzi 42 GHz bħalissa hi fattibbli, soġġetta għal kundizzjonijiet tekniċi li jindirizzaw l-elevazzjoni tal-antenna tal-istazzjonijiet bażi WBB ECS, filwaqt li jiġu nnotati wkoll id-dispożizzjonijiet applikabbli tar-Regolamenti tar-Radju tal-ITU-R.

(19)

Il-koeżistenza bejn is-sistemi terrestri li jipprovdu WBB ECS (inkluż il-5G) u l-konnessjonijiet fissi fil-banda tal-frekwenzi 42 GHz hi fattibbli abbażi ta’ każ b’każ, soġġetta għal koordinazzjoni fil-livell nazzjonali bejn iż-żewġ servizzi, jekk jiġu varati fl-istess żona u fl-istess medda tal-frekwenzi.

(20)

Ir-rapport 82 tas-CEPT ma jindirizzax l-użu tal-banda ta’ frekwenzi ta’ 42 GHz għall-forniment tad-WBB ECS lil vetturi tal-ajru mingħajr ekwipaġġ (UAVs), bħad-droni.

(21)

Jaf ikun hemm bżonn miżuri speċifiċi, bħall-istabbiliment ta’ distanzi ta’ separazzjoni ġeografika u żoni ta’ esklużjoni, fil-livell nazzjonali abbażi ta’ każ b’każ, biex tkun żgurata l-protezzjoni tal-istazzjonijiet fir-RAS li joperaw fil-banda tal-frekwenzi ta’ 42,5–43,5 GHz.

(22)

Jaf ikun hemm bżonn ftehimiet għal koordinazzjoni transfruntiera bejn l-Istati Membri, u bejn l-Istati Membri u pajjiżi terzi, biex tkun evitata interferenza dannuża u jissaħħu l-effiċjenza tal-ispettru u l-konverġenza fl-użu tal-ispettru, f’konformità mal-Artikolu 28 tad-Direttiva (UE) 2018/1972.

(23)

Jenħtieġ li l-Istati Membri jimplimentaw il-banda tal-frekwenzi 42 GHz għas-servizzi terrestri tal-komunikazzjoni elettronika tal-broadband mingħajr fili tal-ġenerazzjoni li jmiss (5G) abbażi ta’ kundizzjonijiet tekniċi armonizzati legalment vinkolanti skont ir-Rapport 82 tas-CEPT u f’konformità mal-objettivi tal-politika tal-Unjoni.

(24)

Il-kunċett ta’ “jiddeżinjaw u jagħmlu disponibbli” il-banda tal-frekwenzi 42 GHz fil-kuntest ta’ din id-Deċiżjoni jirreferi għall-passi li ġejjin: (i) l-adattament tal-qafas legali nazzjonali dwar l-allokazzjoni tal-frekwenzi biex ikun jinkludi l-użu maħsub ta’ din il-banda skont il-kundizzjonijiet tekniċi armonizzati stabbiliti f’din id-Deċiżjoni, (ii) it-tnedija tal-miżuri kollha meħtieġa biex tkun żgurata koeżistenza mal-użu eżistenti f’din il-banda, sa fejn ikun meħtieġ, (iii) it-tnedija tal-miżuri xierqa, appoġġata mill-varar ta’ proċess tal-konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati, meta xieraq, biex din il-banda tkun tista’ tintuża f’konformità mal-qafas legali applikabbli fil-livell tal-Unjoni, inkluż il-kundizzjonijiet tekniċi armonizzati ta’ din id-Deċiżjoni. Sussegwentement għal dan, l-Istati Membri jenħtieġ li jippermettu l-użu tal-banda tal-frekwenzi 42 GHz skont id-Direttiva (UE) 2018/1972, b’mod partikolari l-Artikolu 53 tagħha.

(25)

Skont l-Artikolu 4(3) tad-Deċiżjoni Nru 676/2002/KE, il-Kummissjoni jenħtieġ li tistabbilixxi skadenza biex l-Istati Membri jimplimentaw din id-Deċiżjoni. Barra minn hekk, wara l-obbligu stabbilit fl-Artikolu 7 tad-Deċiżjoni Nru 676/2002/KE, l-Istati Membri jenħtieġ li jipprovdu l-informazzjoni kollha meħtieġa lill-Kummissjoni biex tivverifika l-implimentazzjoni ta’ din id-Deċiżjoni. Dan jenħtieġ li japplika b’mod partikolari għall-introduzzjoni u l-iżvilupp gradwali tas-servizzi terrestri tal-5G fil-banda tal-frekwenzi 42 GHz u għal kull kwistjoni ta’ koeżistenza, biex jgħin għal rieżami fil-ħin u għall-valutazzjoni tal-impatt tagħha fil-livell tal-Unjoni. Dan ir-rieżami jenħtieġ li jindirizza wkoll l-adegwatezza tal-kundizzjonijiet tekniċi biex jiżguraw il-protezzjoni adegwata ta’ servizzi oħra, filwaqt li jitqies l-iżvilupp ta’ sistemi terrestri li jipprovdu d-WBB ECS, inkluż il-5G.

(26)

Il-miżuri previsti f’din id-Deċiżjoni huma skont l-opinjoni tal-Kumitat dwar l-Ispettru tar-Radju,

(a)

is-sistemi fis-Servizz tar-Radju Astronomija li joperaw fil-banda tal-frekwenzi 42,5–43,5 GHz;

(b)

is-sistemi satellitari fis-Servizz Satellitari Fiss li joperaw fil-banda tal-frekwenzi 40,5–42,5 GHz għall-komunikazzjonijiet mill-ispazju sad-dinja, u fil-banda tal-frekwenzi 42,5–43,5 GHz għall-komunikazzjonijiet mid-dinja sal-ispazju;

(c)

is-sistemi satellitari fis-Servizz Satellitari Fiss u fis-Servizz Mobbli bis-Satellita li joperaw fil-banda tal-frekwenzi 39,5–40,5 GHz għall-komunikazzjonijiet mill-ispazju sad-dinja.