(1)

Jenħtieġ li l-objettiv ġenerali tal-"Istrument ta' Viċinat, ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta' Kooperazzjoni Internazzjonali – Ewropa Globali (l-"Istrument"), li huwa programm għall-finijiet tal-qafas finanzjarju pluriennali, ikun li jsostni u jippromwovi l-valuri u l-interessi tal-Unjoni madwar id-dinja sabiex jiġu segwiti l-objettivi u l-prinċipji tal-azzjoni esterna tal-Unjoni, kif stabbiliti fl-Artikolu 3(5) u fl-Artikoli 8 u 21 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE).

(2)

Skont l-Artikolu 21 tat-TUE, l-Unjoni trid tiżgura li jkun hemm konsistenza bejn l-oqsma differenti tal-azzjoni esterna tagħha u bejn dawn u l-politiki l-oħra tagħha, kif ukoll taħdem lejn grad għoli ta' kooperazzjoni fl-oqsma kollha tar-relazzjonijiet internazzjonali. Jenħtieġ li l-firxa wiesgħa ta' azzjonijiet appoġġjati skont l-Istrument tikkontribwixxi għall-objettivi stabbiliti fl-Artikolu 21(1) u (2) TUE.

(3)

Jenħtieġ li l-azzjoni tal-Unjoni tippromwovi r-rispett għad-dritt internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem u jenħtieġ li tkun imsejsa fuqu, inkluż id-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem, u fuq id-dritt umanitarju internazzjonali, u jenħtieġ li tkun iggwidata mill-universalità u l-indiviżibbiltà tad-drittijiet tal-bniedem.

(4)

Skont l-Artikolu 8(1) TUE, l-Unjoni trid tiżviluppa mal-pajjiżi viċini tagħha relazzjonijiet speċjali, bl-għan li tistabbilixxi żona ta' prosperità u ta' viċinat tajjeb, ibbażata fuq il-valuri tal-Unjoni u kkaratterizzata minn relazzjonijiet mill-qrib u paċifiċi bbażati fuq il-kooperazzjoni. Jenħtieġ li l-Istrument jikkontribwixxi għal dak l-objettiv.

(5)

L-objettiv primarju tal-politika tal-Unjoni ta' kooperazzjoni għall-iżvilupp, kif stabbilit fl-Artikolu 208 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), huwa li jitnaqqas il-faqar u, fuq terminu twil, il-qerda tiegħu. Il-politika ta' kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-Unjoni tikkontribwixxi wkoll għall-objettivi tal-azzjoni esterna tal-Unjoni, b'mod partikolari li jitrawwem l-iżvilupp ekonomiku, soċjali u ambjentali sostenibbli ta' pajjiżi li qed jiżviluppaw, bil-għan primarju li jinqered il-faqar, kif stabbilit fil-punt (d) tal-Artikolu 21(2) TUE.

(6)

L-Unjoni trid tiżgura l-koerenza politika fil-kooperazzjoni għall-iżvilupp kif meħtieġ mill-Artikolu 208 TFUE. Jenħtieġ li l-Unjoni tqis l-objettivi tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp fil-politiki li x'aktarx jolqtu lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw, li ser ikun element kruċjali tal-istrateġija biex jitwettqu l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (“Sustainable Development Goals” (SDGs)) definiti fl-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli (l-"Aġenda 2030") adottati min-Nazzjonijiet Uniti (NU) f'Settembru 2015. L-iżgurar tal-koerenza politika fl-iżvilupp sostenibbli, kif inkorporat fl-Aġenda 2030, jirrikjedi li jitqies l-impatt tal-politiki kollha dwar l-iżvilupp sostenibbli fil-livelli kollha nazzjonali, fl-Unjoni, f'pajjiżi oħra u fil-livell dinji.

(7)

Jenħtieġ li dan l-Istrument jikkontribwixxi għall-preservazzjoni tal-paċi, il-prevenzjoni tal-konflitti u t-tisħiħ tas-sigurtà internazzjonali kif stabbilit fil-punt (c) tal-Artikolu 21(2) TUE.

(8)

Jenħtieġ li l-Istrument jiġi stabbilit għal perjodu ta’ seba’ snin sabiex it-tul taż-żmien tiegħu jiġi allinjat ma’ dak tal-qafas finanzjarju pluriennali 2021-2027 stabbilit fir-Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) 2020/2093 (5) (il-“QFP 2021-2027”) .

(9)

L-Istrument jenħtieġ li jipprevedi azzjonijiet li jappoġġaw dawk l-objettivi tal-Unjoni u dawk il-politiki ta' azzjoni esterna tal-Unjoni u jibni fuq l-azzjonijiet li qabel kienu appoġġati permezz tar-Regolament (UE) Nru 230/2014 (6), (UE) Nru 232/2014 (7), (UE) Nru 233/2014 (8), (UE) Nru 234/2014 (9), (UE) Nru 235/2014 (10), (UE) Nru 236/2014 (11) u (UE) 2017/1601 (12) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, Deċiżjoni Nru 466/2014/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (13), Regolamenti tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 480/2009 (14), (Euratom) Nru 237/2014 (15) u (UE) 2015/322 (16), u l-Ftehim Intern tal-11-il Fond Ewropew għall-Iżvilupp (FEŻ) (17).

(10)

Il-kuntest globali għall-azzjoni huwa li tinkiseb ordni dinji bbażat fuq ir-regoli u bbażat fuq il-valuri, bil-multilateraliżmu bħala l-prinċipju ewlieni tiegħu u bin-NU fil-qalba tiegħu. L-Aġenda 2030, flimkien mal-Ftehim ta' Pariġi adottat skont il-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet dwar it-Tibdil fil-Klima (18) (il-"Ftehim ta' Pariġi") u l-Aġenda ta' Azzjoni ta' Addis Ababa tat-Tielet Konferenza Internazzjonali dwar il-Finanzjament għall-Iżvilupp (l-“Aġenda ta' Azzjoni ta' Addis Ababa”) hija r-rispons tal-komunità internazzjonali għall-isfidi u x-xejriet dinjija fir-rigward tal-iżvilupp sostenibbli. Bl-SDGs fil-qalba tagħha, l-Aġenda 2030 hija qafas trasformattiv biex jeqred il-faqar u jikseb żvilupp sostenibbli fuq livell dinji. Hija għandha kamp ta' applikazzjoni universali, billi tipprovdi qafas komprensiv kondiviż għal azzjonijiet li japplikaw għall-Unjoni, l-Istati Membri tagħha u s-sħab tagħha. Hija tibbilanċja d-dimensjonijiet ekonomiċi, soċjali, u ambjentali tal-iżvilupp sostenibbli, filwaqt li tirrikonoxxi l-interkonnessjonijiet essenzjali bejn l-għanijiet u l-miri tagħha. L-Aġenda 2030 għandha l-għan li ħadd ma jitħalla lura u li l-ewwel tfittex li tilħaq lil dawk li l-aktar baqgħu lura. L-implimentazzjoni tal-Aġenda 2030 ser tkun koordinata mill-qrib mal-impenji internazzjonali rilevanti l-oħra tal-Unjoni. Jenħtieġ li l-azzjonijiet appoġġjati skont l-Istrument ikunu ggwidati mill-prinċipji u l-objettivi stabbiliti fl-Aġenda 2030, il-Ftehim ta' Pariġi u l-Aġenda ta' Azzjoni ta' Addis Ababa u jenħtieġ li jikkontribwixxu għat-twettiq tal-SDGs. Jenħtieġ li tingħata attenzjoni partikolari lill-interkonnessjonijiet bejn l-SDGs u lill-azzjonijiet integrati li jistgħu joħolqu kobenefiċċji u jilħqu objettivi multipli b'mod koerenti mingħajr ma jdgħajfu objettivi oħra.

(11)

Jenħtieġ li l-implimentazzjoni tal-Istrument tkun iggwidata mill-ħames prijoritajiet stabbiliti fl-Istrateġija Globali għall-Politika Estera u ta' Sigurtà tal-Unjoni Ewropea (Ġunju 2016) (l-"Istrateġija Globali"), approvata mill-Kunsill fil-konklużjonijiet tiegħu tas-17 ta' Ottubru 2016, li tirrappreżenta l-viżjoni u l-qafas tal-Unjoni għal involviment estern magħqud u responsabbli fi sħubija ma' oħrajn, biex tmexxi 'l quddiem il-valuri u l-interessi tagħha. Jenħtieġ li l-Unjoni ssaħħaħ is-sħubijiet, tippromwovi d-djalogu dwar il-politika u r-rispons kollettiv għall-isfidi ta' tħassib dinji. Jenħtieġ li l-azzjoni tagħha tappoġġa l-interessi, il-prinċipji u l-valuri fundamentali tal-Unjoni fl-aspetti kollha tagħhom. Meta tagħmel dan, jenħtieġ li l-Unjoni tuża approċċ integrat u tikkonforma mal-prinċipji tar-rispett għal standards soċjali, tax-xogħol u ambjentali għolja u tippromwovi dawn il-prinċipji, inkluż fir-rigward tat-tibdil fil-klima, għall-istat tad-dritt u għad-dritt internazzjonali, inkluż fir-rigward tad-dritt umanitarju internazzjonali u d-dritt internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem.

(12)

Jenħtieġ li l-implimentazzjoni tal-Istrument tkun iggwidata wkoll mill-Kunsens Ewropew għall-Iżvilupp tat-8 ta’ Ġunju 2017 (il-‘Kunsens’) li jipprevedi l-qafas għal approċċ komuni dwar il-kooperazzjoni għall-iżvilupp mill-Unjoni u mill-Istati Membri tagħha biex jimplimentaw l-Aġenda 2030 u l-Aġenda ta' Azzjoni ta' Addis Ababa. Il-qerda tal-faqar, l-indirizzar tad-diskriminazzjoni u l-inugwaljanzi, li ħadd ma jitħalla jibqa' lura, il-protezzjoni tal-ambjent u l-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima, u t-tisħiħ tar-reżiljenza jinsabu fil-qalba tal-politika ta' kooperazzjoni għall-iżvilupp u jenħtieġ li jirfdu l-implimentazzjoni tal-Istrument.

(13)

L-Istrument jenħtieġ li jieħu konta tad-dokumenti ta' politika rilevanti, inkluż reviżjonijiet futuri tagħhom, bħal: il-Konvenzjoni tan-NU dwar l-Istatus tar-Refuġjati, il-Konvenzjoni tan-NU dwar l-Eliminazzjoni ta' Kull Forma ta' Diskriminazzjoni kontra n-Nisa, il-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal, il-Programm ta' Azzjoni tal-Konferenza Internazzjonali dwar il-Popolazzjoni u l-Iżvilupp (ICPD, International Conference on Population and Development), il-Pjattaforma għal Azzjoni ta' Beijing, il-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità, il-Kunċett tal-UE għal Appoġġ għad-Diżarm, id-Demobilizzazzjoni u r-Reintegrazzjoni, l-Approċċ Komprensiv għall-implimentazzjoni min-naħa tal-UE tar-Riżoluzzjonijiet 1325 (2000) u 1820 (2009) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti (UNSCRs) dwar in-nisa, il-paċi u s-sigurtà, il-Kunċett dwar it-Tisħiħ tal-Kapaċitajiet ta' Medjazzjoni u ta' Djalogu tal-UE, il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-20 ta' Ġunju 2011 dwar il-prevenzjoni ta' konflitti, il-Qafas Strateġiku tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u d-Demokrazija u l-Pjanijiet ta' Azzjoni bbażati fuqu, il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta’ Novembru 2016 dwar qafas strateġiku madwar l-UE għall-appoġġ ta' Riforma fis-Settur tas-Sigurtà li japprovaw il-komunikazzjoni konġunta dwar "Elementi għal qafas strateġiku madwar l-UE għall-appoġġ ta' Riforma fis-Settur tas-Sigurtà", l-istrateġija tal-UE kontra l-armi ħfief, l-armi ta' kalibru żgħir u l-armi tan-nar illeċiti u l-munizzjon tagħhom, il-linji gwida tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Bniedem, konvenzjonijiet rilevanti oħra tan-NU u l-Konvenzjoni tal-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija Atomika dwar is-Sikurezza Nukleari.

(14)

Jenħtieġ li l-Istrument jimmira li jżid il-koerenza u jiżgura l-effettività tal-azzjoni esterna tal-Unjoni biex b'hekk itejjeb l-implimentazzjoni tal-politiki ta' azzjoni esterna differenti.

(15)

Skont l-Istrateġija Globali, il-Kunsens u l-Qafas ta' Sendai adottat fit-18 ta' Marzu 2015 għat-Tnaqqis tar-Riskju ta' Diżastri 2015-2030, jenħtieġ li jingħata rikonoxximent lill-ħtieġa li nimxu lil hinn mir-rispons għall-kriżijiet u l-konteniment tagħhom u nersqu lejn approċċ aktar strutturali u fuq terminu twil li jindirizza b'mod aktar effettiv is-sitwazzjonijiet ta' fraġilità, id-diżastri naturali u dawk magħmula mill-bniedem, u l-kriżijiet fit-tul. Huma meħtieġa enfasi akbar u approċċi kollettivi fuq it-tnaqqis tar-riskju, il-prevenzjoni, il-mitigazzjoni u t-tħejjija, u huma meħtieġa sforzi ulterjuri biex jissaħħaħ ir-rispons rapidu u l-irkupru durabbli. Jenħtieġ, għalhekk, li l-Istrument jikkontribwixxi għat-tisħiħ tar-reżiljenza u biex jorbot l-għajnuna umanitarja u l-azzjoni ta' żvilupp, b'mod partikolari permezz ta' azzjonijiet ta' rispons rapidu kif ukoll programmi ġeografiċi u tematiċi rilevanti, filwaqt li jiżgura r-rispett tal-prinċipji umanitarji.

(16)

F'konformità mal-impenji internazzjonali tal-Unjoni fir-rigward tal-Ftehim ta’ Sħubija ta’ Busan għal Kooperazzjoni Effettiva għall-Iżvilupp, affermat mill-ġdid fil-Forum ta' Livell Għoli ta' Nairobi fl-2016 u mfakkra fil-Kunsens, jenħtieġ li l-Unjoni tapplika, fil-kuntest tal-Assistenza Uffiċjali għall-Iżvilupp (“Official Development Assistance” (ODA)) tagħha u fil-modalitajiet ta' għajnuna kollha, il-prinċipji tal-effettività tal-iżvilupp, jiġifieri s-sjieda tal-prijoritajiet għall-iżvilupp mill-pajjiżi li qed jiżviluppaw, fokus fuq ir-riżultati, sħubijiet inklużivi għall-iżvilupp, trasparenza u akkontabbiltà reċiproċi, kif ukoll allinjament u armonizzazzjoni. F'dak ir-rigward, huwa importanti li l-istrateġiji nazzjonali għall-iżvilupp jinkludu proċessi konsultattivi wiesgħa f'konformità mal-prinċipji tad-Dikjarazzjoni ta’ Pariġi dwar Effettività tal-Għajnuna, b'mod partikolari meta dawk iservu bħala bażi għall-programmazzjoni.

(17)

Skont l-SDGs, jenħtieġ li l-Istrument jikkontribwixxi għall-monitoraġġ u għar-rapportar imtejba b'enfasi fuq ir-riżultati, li jkopru l-outputs, l-eżiti u l-impatti f'pajjiżi sħab li jibbenefikaw mill-assistenza finanzjarja esterna tal-Unjoni.

(18)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura li jkun hemm fis-seħħ mekkaniżmi ċari ta' monitoraġġ u ta' evalwazzjoni biex jiġu pprovduti akkontabbiltà u trasparenza effettivi fl-implimentazzjoni tal-baġit tal-Unjoni, u biex tkun żgurata valutazzjoni effettiva tal-progress lejn it-twettiq tal-objettivi tal-Istrument. Kull meta jkun possibbli u xieraq, jenħtieġ li r-riżultati tal-azzjoni esterna tal-Unjoni jiġu mmonitorjati u evalwati fuq il-bażi ta' indikaturi predefiniti, trasparenti, speċifiċi għall-pajjiżi u miżurabbli, adattati għall-ispeċifiċitajiet u l-objettivi tal-Istrument u preferibbilment ibbażati fuq il-qafas tar-riżultati tal-pajjiż sieħeb.

(19)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni timmonitorja regolarment l-azzjonijiet iffinanzjati skont l-Istrument u tirrieżamina il-progress li jkun sar lejn il-kisba ta' riżultati mistennija, li jkopru l-outputs u l-eżiti. Kull fejn ikun possibbli, jenħtieġ li jintużaw oqfsa ta' riżultati eżistenti. Jenħtieġ li l-indikaturi użati biex jitkejjel il-progress ikunu konformi mal-SDGs u jkunu ċari, rilevanti u jkollhom metodoloġiji robusti. Jenħtieġ li d-data għall-indikaturi tkun faċilment disponibbli u ta' kwalità tajba. Jenħtieġ li l-valuri tal-indikaturi fl-1 ta' Jannar 2021 jintużaw bħala bażi għall-valutazzjoni ta' kemm intlaħqu l-objettivi tal-Istrument u ser iservu ta' kontribut għar-rapporti annwali kif ukoll għall-evalwazzjonijiet ta' nofs it-terminu u dawk finali tal-Istrument. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tagħmel ukoll użu xieraq mill-evalwazzjonijiet esterni indipendenti. F'dak ir-rigward, jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura, fejn rilevanti, l-involviment xieraq tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill kif ukoll ta' partijiet ikkonċernati oħra, inkluż l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili.

(20)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tibgħat ir-rapporti ta' evalwazzjoni tagħha lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Istati Membri. L-evalwazzjonijiet jistgħu jiġu diskussi fuq talba tal-Istati Membri skont dan ir-Regolament.

(21)

L-Istrument jenħtieġ li jikkontribwixxi għall-objettiv kollettiv tal-Unjoni li tipprovdi 0,7 % tad-Dħul Nazzjonali Gross (“Gross National Income” (GNI)) bħala ODA fil-perijodu ta' żmien tal-Aġenda 2030, billi jappoġġa azzjonijiet realistiċi u verifikabbli biex jiġi ssodisfat dan l-impenn, li dwaru jenħtieġ li l-progress ikompli jiġi mmonitorjat u rrappurtat. F'dak ir-rigward, mill-anqas 93 % tal-finanzjament skont l-Istrument jenħtieġ li jikkontribwixxi għal azzjonijiet imfassla b'mod li jissodisfaw il-kriterji għall-ODA kif stabbiliti mill-Kumitat ta' Għajnuna għall-Iżvilupp tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD).

(22)

Sabiex ikun żgurat li jiġu pprovduti riżorsi fejn hemm l-akbar ħtieġa, speċjalment lill-Pajjiżi l-Anqas Żviluppati (LDCs, Least Developed Countries) u lill-pajjiżi f'sitwazzjonijiet ta' fraġilità u kunflitt, l-Istrument jenħtieġ li jikkontribwixxi għall-mira kollettiva tal-Unjoni li jintlaħqu bejn 0,15 u 0,20 % tal-GNI tal-Unjoni bħala ODA għal- LDCs fit-terminu qasir, u li jintlaħaq 0,20 % tal-GNI bħala ODA fi ħdan l-iskeda ta' żmien tal-Aġenda 2030, billi jiġu appoġġati azzjonijiet realistiċi u verifikabbli biex jiġi ssodisfat dan l-impenn, li fuqu jenħtieġ li jitkompla jiġi mmonitorjat u rrappurtat il-progress. Kif miftiehem fil-Kunsens, l-azzjonijiet taħt l-Istrument huma mistennija li jikkontribwixxu mill-inqas 20 % tal-ODA ffinanzjata taħt l-Istrument għall-inklużjoni soċjali u l-iżvilupp tal-bniedem, inkluż is-servizzi soċjali bażiċi, bħas-saħħa, l-edukazzjoni, in-nutrizzjoni, l-ilma, is-sanità u l-iġjene, u l-protezzjoni soċjali, b'mod partikolari għal dawk l-aktar marġinalizzati.

(23)

Jenħtieġ li l-Istrument jappoġġa lit-tfal u liż-żgħażagħ bħala aġenti ewlenin tal-bidla u bħala kontributuri għat-twettiq tal-Aġenda 2030, b'attenzjoni partikolari għall-ħtiġijiet tagħhom u t-tisħiħ tal-pożizzjoni tagħhom.

(24)

L-Istrument jenħtieġ li jirrifletti l-ħtieġa ta' konċentrazzjoni fuq prijoritajiet strateġiċi, kemm ġeografikament – il-Viċinat Ewropew u l-Afrika, kif ukoll pajjiżi li huma f’sitwazzjoni ta’ fraġilita' u li huma l-aktar fil-bżonn – iżda wkoll tematikament – is-sigurtà, il-migrazzjoni, it-tibdil fil-klima u l-ambjent, u d-drittijiet tal-bniedem u d-demokrazija.

(25)

Jenħtieġ li l-Istrument jikkontribwixxi għall-ħolqien ta' reżiljenza tal-istat u tas-soċjetà fil-qasam tas-saħħa pubblika globali billi jindirizza t-theddid għas-saħħa pubblika globali, isaħħaħ is-sistemi tas-saħħa, jikseb kopertura tas-saħħa universali, jipprevjeni u jiġġieled il-mard li jittieħed u jgħin biex jiġu żgurati mediċini u vaċċini affordabbli għal kulħadd.

(26)

Il-pakketti finanzjarji previsti għall-programmi ġeografiċi tal-Viċinat u tal-Afrika sub-Saħarjana jenħtieġ li jiżdiedu biss, minħabba l-prijorità partikolari li l-Unjoni tagħti lil dawk ir-reġjuni.

(27)

Jenħtieġ li l-Istrument jappoġġa l-implimentazzjoni tal-Politika Ewropea tal-Viċinat, kif rieżaminata fl-2015 u approvata mill-Kunsill fil-konklużjonijiet tiegħu tal-14 ta' Diċembru 2015, filwaqt li jinżamm bilanċ ġeografiku adegwat, u l-implimentazzjoni ta' oqfsa ta' kooperazzjoni reġjonali, bħall-kooperazzjoni transfruntiera, il-kooperazzjoni tranżnazzjonali u marittima kif ukoll l-aspetti esterni tal-istrateġiji u l-politiki makroreġjonali u tal-baċiri tal-baħar rilevanti fil-viċinat tal-Lvant u tan-Nofsinhar, inkluż id-Dimensjoni tat-Tramuntana u l-kooperazzjoni reġjonali tal-Baħar l-Iswed, kif ukoll il-politika integrata tal-Unjoni dwar l-Artiku. Dawk l-inizjattivi joffru oqfsa supplementari politiċi għall-approfondiment tar-relazzjonijiet mal-pajjiżi sħab u bejniethom, fuq il-bażi tal-prinċipji tal-akkontabbiltà reċiproka, is-sjieda komuni u r-responsabbiltà kondiviża.

(28)

Il-Politika Ewropea tal-Viċinat timmira lejn l-approfondiment tad-demokrazija, il-promozzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u rispett tal-istat tad-dritt, l-istabbilizzazzjoni tal-pajjiżi ġirien u t-tisħiħ tar-reżiljenza tagħhom, b'mod partikolari billi tippromwovi riformi politiċi, ekonomiċi u soċjali, bħala l-prijoritajiet politiċi ewlenin tal-Unjoni. Sabiex tilħaq l-objettiv tagħha, il-Politika Ewropea tal-Viċinat, li kienet rieżaminata fl-2015, tiffoka fuq l-oqsma ta' prijorità li ġejjin: il-governanza tajba, id-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet tal-bniedem, b'enfasi partikolari fuq involviment akbar mas-soċjetà ċivili; l-iżvilupp soċjo-ekonomiku, inkluża l-ġlieda kontra l-qgħad fost iż-żgħażagħ, kif ukoll l-edukazzjoni u s-sostenibbiltà ambjentali u konnettività mtejba; is-sigurtà; u l-migrazzjoni u l-mobilità, inkluż l-indirizzar tal-kawżi fundamentali tal-migrazzjoni irregolari u tal-ispostament furzat. Id-differenzazzjoni u s-sjieda reċiproka akbar, inkluż permezz tal-implimentazzjoni ta' approċċ ibbażat fuq l-inċentivi li jirrispondi għall-prestazzjoni f'oqsma ewlenin, huma l-karatteristika distintiva tal-Politika Ewropea tal-Viċinat, li tirrikonoxxi l-livelli differenti ta' involviment, u tirrifletti l-interessi ta' kull pajjiż fir-rigward tan-natura u l-fokus tas-sħubija tiegħu mal-Unjoni. L-Istrument jenħtieġ li jappoġġa l-implimentazzjoni tal-ftehimiet ta' assoċjazzjoni, sħubija u kooperazzjoni, aġendi ta' assoċjazzjoni maqbula b'mod konġunt u prijoritajiet ta' sħubija u dokumenti oħra rilevanti, eżistenti u futuri, maqbula b'mod konġunt mal-pajjiżi fiż-żona tal-Viċinat. Il-viżibbiltà tal-assistenza tal-Unjoni fiż-żona tal-Viċinat jenħtieġ li tissaħħaħ.

(29)

L-Istrument jenħtieġ li jappoġġa l-implimentazzjoni ta' Ftehim ta’ Sħubija bejn il-membri tal-Grupp ta’ Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, minn naħa waħda, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra (19) (“il-Ftehim ta’ Sħubija AKP-UE”), iffirmat f’Cotonou fit-23 ta’ Ġunju 2000 u li daħal fis-seħħ fl-1 ta’ April 2003, u ftehimiet sussegwenti mal-pajjiżi mill-Grupp ta' Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku (AKP) u jippermetti lill-Unjoni u lis-sħab tagħha tal-AKP biex ikomplu jiżviluppaw alleanzi b'saħħithom dwar sfidi dinjija ewlenin. B'mod partikolari, jenħtieġ li l-Istrument jappoġġa l-kontinwazzjoni tal-kooperazzjoni stabbilita bejn l-Unjoni u l-Unjoni Afrikana f'konformità mal-Istrateġija Konġunta UE-Afrika u jibni fuq il-Ftehim ta’ Sħubija bejn l-AKP-UE, inkluż permezz ta' approċċ kontinentali lejn l-Afrika, u sħubija ta' benefiċċju reċiproku bejn partijiet ugwali bejn l-Unjoni u l-Afrika.

(30)

L-Unjoni jenħtieġ ukoll li tfittex tiżviluppa aktar ir-relazzjonijiet u tibni sħubiji ma' pajjiżi terzi fl-Asja u fil-Kontinent Amerikan. Il-programmi ġeografiċi jenħtieġ li jappoġġaw lill-Paċifiku u lill-Karibew b'ammont indikattiv ta' mill-inqas EUR 500 000 000 u mill-inqas EUR 800 000 000, rispettivament.

(31)

Jenħtieġ li l-Istrument jikkontribwixxi wkoll għall-aspetti relatati mal-kummerċ tar-relazzjonijiet esterni tal-Unjoni inkluż id-diliġenza dovuta tal-katina tal-provvista sabiex jiġu żgurati l-konsistenza u l-appoġġ reċiproku bejn il-politika kummerċjali tal-Unjoni u l-għanijiet u l-azzjonijiet ta' żvilupp.

(32)

Jenħtieġ li l-Unjoni tfittex l-aktar użu effiċjenti tar-riżorsi disponibbli biex tottimizza l-impatt tal-azzjoni esterna tagħha. Dak jenħtieġ li jinkiseb permezz ta' koerenza, konsistenza u komplementarjetà bejn l-istrumenti ta' finanzjament estern tal-Unjoni, b'mod partikolari l-Istrument għall-Assistenza ta' Qabel l-Adeżjoni stabbilit permezz ta’ Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi l-Istrument għall-Assistenza ta' Qabel l-Adeżjoni (IPA III) (ir-‘Regolament IPA III’) , l-Istrument tal-Għajnuna Umanitarja stabbilit bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1257/96 (20), l-assoċjazzjoni tal-pajjiżi u t-territorji extra-Ewropej stabbilita minn Deċiżjoni tal-Kunsill dwar l-Assoċjazzjoni tal-Pajjiżi u t-Territorji Extra-Ewropej mal-Unjoni Ewropea inklużi r-relazzjonijiet bejn l-Unjoni Ewropea, minn naħa waħda, u l-Greenland u r-Renju tad-Danimarka, min-naħa l-oħra (id-“Deċiżjoni dwar l-Assoċjazzjoni Extra-Ewropea, inkluża Greenland”), l-Istrument Ewropew għal Kooperazzjoni Internazzjonali fil-qasam tas-Sikurezza Nukleari stabbilit bir-Regolament tal-Kunsill (Euratom) 2021/948 (21), il-politika estera u ta' sigurtà komuni inkluż, fejn rilevanti, il-Politika ta' Sigurtà u ta' Difiża Komuni, u l-Faċilità Ewropea għall-Paċi stabbilita bid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2021/509 (22) li hija ffinanzjata lil hinn mill-baġit tal-Unjoni, kif ukoll il-ħolqien ta' sinerġiji ma' politiki u Programmi oħra tal-Unjoni.

Dan jinkludi koerenza u komplementarjetà mal-assistenza makrofinanzjarja, fejn rilevanti. Sabiex jiġi massimizzat l-impatt tal-interventi mħallta biex jintlaħaq objettiv komuni, jenħtieġ li l-Istrument jippermetti t-taħlit ta' finanzjament ma' programmi oħra tal-Unjoni, dment li l-kontribuzzjonijiet ma jkoprux l-istess kostijiet.

(33)

Abbażi tas-suċċess tiegħu, jenħtieġ li l-Istrument jippermetti lill-Unjoni tkompli ssaħħaħ id-dimensjoni esterna tal-programm Erasmus+. Jenħtieġ li ammont indikattiv ta' EUR 1 800 000 000 minn programmi ġeografiċi skont l-Istrument jintuża biex jiffinanzja azzjonijiet taħt id-dimensjoni internazzjonali tal-programm Erasmus+ implimentat skont ir-Regolament (UE) 2021/817 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (23) u d-dokument ta' programmazzjoni adottat taħt l-Istrument. Jenħtieġ li l-programmazzjoni taħt l-Istrument issaħħaħ bis-sħiħ il-potenzjal tal-programm Erasmus+.

(34)

Jenħtieġ li l-finanzjament tal-Unjoni skont l-Istrument jintuża biex jiġu ffinanzjati azzjonijiet skont id-dimensjoni internazzjonali tal-programm Ewropa Kreattiva stabbilit bir-Regolament (UE) 2021/818 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (24) sabiex jingħata kontribut għat-trawwim tar-relazzjonijiet kulturali internazzjonali u jingħaraf ir-rwol tal-kultura fil-promozzjoni tal-valuri Ewropej.

(35)

Jenħtieġ li l-approċċ ewlieni għall-azzjonijiet iffinanzjati skont l-Istrument ikun permezz ta' programmi ġeografiċi, sabiex jiġi massimizzat l-impatt tal-assistenza tal-Unjoni u l-azzjoni tal-Unjoni tinġieb eqreb tal-pajjiżi u l-popolazzjonijiet sħab. Jenħtieġ li dak l-approċċ prinċipali jiġi kkomplementat, fejn rilevanti, minn programmi tematiċi u minn azzjonijiet ta' rispons rapidu, filwaqt li jiġu żgurati l-konsistenza u l-koerenza tal-programmi u l-azzjonijiet kollha.

(36)

L-awtoritajiet lokali jinkludu varjetà kbira ta' livelli subnazzjonali u friegħi tal-gvern, inkluż muniċipalitajiet, komunitajiet, distretti, kontej, provinċji, reġjuni u l-assoċjazzjonijiet tagħhom. F'konformità mal-Kunsens, jenħtieġ li l-Unjoni trawwem konsultazzjoni mill-qrib u assoċjazzjoni tal-awtoritajiet lokali, kif ukoll il-parteċipazzjoni tagħhom fil-kontribut għall-iżvilupp sostenibbli u għall-implimentazzjoni tal-SDGs fil-livell lokali, b'mod partikolari fir-rigward tad-demokrazija, l-istat tad-dritt, id-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, il-ġustizzja soċjali u bħala fornituri ta' servizzi soċjali bażiċi. L-Unjoni jenħtieġ li tirrikonoxxi r-rwoli multipli tal-awtoritajiet lokali bħala promoturi ta' approċċ territorjali għall-iżvilupp lokali, inkluż proċessi ta' deċentralizzazzjoni, parteċipazzjoni u akkontabbiltà. L-Unjoni jenħtieġ li tkompli ssaħħaħ l-appoġġ tagħha għall-bini tal-kapaċità tal-awtoritajiet lokali sabiex issaħħaħ il-vuċi tagħhom fil-proċess ta' żvilupp sostenibbli u tavvanza d-djalogu politiku, soċjali u ekonomiku, kif ukoll tippromwovi l-kooperazzjoni deċentralizzata. Jenħtieġ li l-appoġġ lill-awtoritajiet lokali skont il-programmi ġeografiċi jammonta għal mill-inqas EUR 500 000 000 b'mod indikattiv.

(37)

Jenħtieġ li l-politiki ta' kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-Unjoni u tal-Istati Membri jikkomplementaw u jsaħħu lil xulxin. Jenħtieġ li l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha jkunu magħquda fid-diversità u jaħdmu aħjar flimkien, bl-użu ta' varjetà ta' esperjenzi u approċċi, filwaqt li jqisu l-vantaġġi komparattivi rispettivi tagħhom. Għalhekk, jenħtieġ li l-Unjoni trawwem l-inklużività u l-kollaborazzjoni mal-Istati Membri li jfittxu li jimmassimizzaw il-valur miżjud u li jieħdu kont tal-esperjenza u l-kapaċitajiet, biex b'hekk jissaħħu l-interessi, il-valuri u l-għanijiet komuni kondiviżi. F'dak ir-rigward, jenħtieġ li l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha jfittxu wkoll li jippromwovu l-iskambju tal-aħjar prattiki, il-kondiviżjoni tal-għarfien u t-tisħiħ tal-kapaċitajiet fosthom. F'każijiet ta' forom ta' finanzjament tal-Unjoni fejn huma involuti l-amministrazzjonijiet pubbliċi tal-Istati Membri, bħal ġemellaġġ, jenħtieġ li dispożizzjonijiet simplifikati ta' implimentazzjoni u oħrajn kuntrattwali jiġu diskussi mal-Istati Membri u jiġu applikati f'konformità mar-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (25) (ir-‘Regolament Finanzjarju’).

(38)

F'konformità mal-Kunsens, jenħtieġ li l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha jtejbu l-programmazzjoni konġunta sabiex iżidu l-impatt kollettiv tagħhom billi jiġbru flimkien ir-riżorsi u l-kapaċitajiet tagħhom. Jenħtieġ li l-programmazzjoni konġunta tiġi promossa u msaħħa, filwaqt li titħalla volontarja, flessibbli, inklużiva u mfassla apposta skont il-kuntest tal-pajjiż u jenħtieġ li tippermetti li d-dokumenti ta' programmazzjoni tal-Unjoni u tal-Istati Membri jiġu sostitwiti minn dokumenti tal-programmazzjoni konġunta tal-Unjoni. Jenħtieġ li l-Programmazzjoni konġunta tibni fuq l-involviment, l-approprjazzjoni u s-sjieda tal-pajjiżi sħab. L-Unjoni u l-Istati Membri tagħha jenħtieġ li jfittxu li jappoġġaw lill-pajjiżi sħab permezz ta' implimentazzjoni konġunta, kull meta xieraq. Jenħtieġ li l-implimentazzjoni konġunta tkun inklużiva u miftuħa għas-sħab kollha tal-Unjoni li jaqblu u li jistgħu jikkontribwixxu għal viżjoni komuni, inkluż l-aġenziji tal-Istati Membri u l-istituzzjonijiet finanzjarji ta' żvilupp tagħhom kif ukoll l-awtoritajiet lokali, is-settur privat, is-soċjetà ċivili u l-akkademja tagħhom.

(39)

Jenħtieġ li l-kriterji użati biex jiġu stabbiliti l-ħtiġijiet tas-sħab fl-approċċ tal-programmazzjoni jkunu konsistenti mal-prinċipji ta' trasparenza stabbiliti f'dan ir-Regolament.

(40)

Peress li r-rispett għad-demokrazija, id-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt huma essenzjali għal ġestjoni finanzjarja tajba u finanzjament effettiv tal-Unjoni kif imsemmi fir-Regolament Finanzjarju, l-assistenza tista’ tiġi sospiża f'każ ta' degradazzjoni fid-demokrazija, id-drittijiet tal-bniedem jew l-istat tad-dritt f'pajjiżi terzi.

(41)

L-Unjoni hija impenjata li tiffaċilita l-objettivi tal-kooperazzjoni dwar is-sikurezza nukleari speċifikati fir-Regolament (Euratom) 2021/948 Għalhekk, jenħtieġ li r-rekords dimostrabbli tal-pajjiżi sħab fl-implimentazzjoni tal-obbligi u l-impenji li jikkonċernaw is-sikurezza nukleari jitqiesu u jiġu kkunsidrati fid-djalogu politiku regolari ma' dawk il-pajjiżi. Fejn pajjiż sieħeb b'mod persistenti jonqos milli jirrispetta l-istandards bażiċi tas-sikurezza nukleari u d-dispożizzjonijiet tal-konvenzjonijiet internazzjonali rilevanti, ikun jenħtieġ li l-Unjoni tieħu l-passi xierqa.

(42)

Taħt l-Istrument, jenħtieġ li l-Unjoni tindirizza l-kwistjonijiet dwar id-drittijiet tal-bniedem u d-demokratizzazzjoni fil-livelli kollha. Filwaqt li d-demokrazija u d-drittijiet tal-bniedem, fosthom l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-għoti tas-setgħa lin-nisa jenħtieġ li jiġu riflessi u integrati matul l-implimentazzjoni kollha tal-Istrument, l-assistenza tal-Unjoni permezz tal-programm tematiku għad-Drittijiet tal-Bniedem u d-Demokrazija u l-programm tematiku għall-Organizzazzjonijiet tas-Soċjetà Ċivili jenħtieġ li jkollha rwol speċifiku komplementari u addizzjonali minħabba n-natura dinjija tagħha, u l-indipendenza tal-azzjoni tagħha mill-kunsens tal-gvernijiet u tal-awtoritajiet pubbliċi tal-pajjiżi terzi kkonċernati. Jenħtieġ li dak ir-rwol jippermetti kooperazzjoni u sħubija mas-soċjetà ċivili, speċjalment dwar kwistjonijiet sensittivi b'rabta mad-drittijiet tal-bniedem u d-demokrazija. Jenħtieġ li l-Unjoni tagħti attenzjoni partikolari, b’mod flessibbli, lill-pajjiżi u s-sitwazzjonijiet ta' urġenza fejn id-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali huma l-aktar f'riskju u fejn id-diżrispett għal dawk id-drittijiet u l-libertajiet huwa partikolarment qawwi u sistematiku.

(43)

Jenħtieġ li l-missjonijiet ta' osservazzjoni elettorali tal-UE jikkontribwixxu biex jiżdiedu t-trasparenza u l-fiduċja fil-proċessi elettorali, u jenħtieġ li jipprovdu valutazzjoni informata tal-elezzjonijiet kif ukoll rakkomandazzjonijiet għat-titjib ulterjuri tagħhom, fil-kuntest ta' kooperazzjoni u djalogu politiku tal-Unjoni ma' pajjiżi sħab. Ammont indikattiv li ma jeċċedix l-25 % tar-riżorsi inizjalment allokati għall-programm tematiku għad-Drittijiet tal-Bniedem u d-Demokrazija jenħtieġ li jiġi ddedikat għall-finanzjament tal-missjonijiet ta' osservazzjoni elettorali tal-UE.

(44)

L-implimentazzjoni tal-Istrument jenħtieġ li tkun iggwidata mill-prinċipji tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri, l-għoti tas-setgħa lin-nisa u l-bniet u tal-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-vjolenza fuq in-nisa u l-vjolenza domestika, u jenħtieġ li tfittex li tipproteġi u tippromwovi d-drittijiet tan-nisa f'konformità mal-Pjanijiet ta' Azzjoni tal-UE dwar il-Ġeneru u l-konklużjonijiet tal-Kunsill u l-konvenzjonijiet internazzjonali rilevanti, inkluż il-konklużjonijiet tal-Kunsill dwar in-Nisa, il-Paċi u s-Sigurtà tal-10 ta' Diċembru 2018. It-tisħiħ tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u t-tisħiħ tal-pożizzjoni tan-nisa fl-azzjoni esterna tal-Unjoni u ż-żieda fl-isforzi biex jintlaħqu l-istandards minimi ta' prestazzjoni indikati mill-Pjanijiet ta' Azzjoni tal-UE dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri jenħtieġ li jwasslu għal approċċ sensittiv għall-ġeneru u trasformattiv fl-azzjoni esterna u l-kooperazzjoni internazzjonali kollha tal-Unjoni. Mill-inqas 85 % tal-azzjonijiet ġodda implimentati skont l-Istrument jenħtieġ li jkollhom l-ugwaljanza bejn il-ġeneri bħala objettiv prinċipali jew sinifikanti, kif definit mill-indikatur tal-politika tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri tal-Kumitat ta' Għajnuna għall-Iżvilupp tal-OECD. Mill-inqas 5 % ta' dawk l-azzjonijiet jenħtieġ li jkollhom l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u d-drittijiet u t-tisħiħ tal-pożizzjoni tan-nisa u l-bniet bħala objettiv prinċipali.

(45)

L-Istrument jirrikonoxxi li t-tkabbir demografiku u l-bidliet demografiċi jista' jkollhom impatt sinifikanti fuq il-kisbiet fil-qasam tal-iżvilupp u fuq il-progress ekonomiku. Sabiex jiġi żgurat li l-ġenerazzjonijiet attwali u futuri jkunu jistgħu jilħqu l-potenzjal sħiħ tagħhom b'mod sostenibbli, jenħtieġ li l-Istrument jappoġġa l-isforzi tas-sħab lejn approċċ integrat li jimminimizza l-isfidi relatati mat-tkabbir tal-popolazzjoni u li jimmassimizza l-benefiċċji ta' dividend demografiku, filwaqt li jirrispetta d-dritt ta' kull pajjiż li jiddeċiedi dwar il-politika demografika tiegħu u filwaqt li jirrispetta, jipproteġi u jissodisfa d-drittijiet tal-bniedem kif ukoll l-ugwaljanza bejn il-ġeneri.

(46)

L-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jinkludu firxa wiesgħa ta' atturi bi rwoli u mandati multipli li jinkludu l-istrutturi kollha mhux Statali, mhux għall-profitt, independenti u mhux vjolenti, li permezz tagħhom persuni jorganizzaw t-twettiq tal-objettivi u ideali kondiviżi, kemm jekk politiċi, kulturali, reliġjużi, ambjentali, soċjali jew ekonomiċi. Huma joperaw mil-livell lokali, nazzjonali, reġjonali u internazzjonali, u jinkludu organizzazzjonijiet urbani u rurali, formali u informali. L-Unjoni tapprezza d-diversità u l-ispeċifiċitajiet tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, u tinvolvi ruħha ma' organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili responsabbli u trasparenti li jikkondividu l-impenn tagħha għall-iżvilupp sostenibbli u għall-valuri fundamentali tal-paċi, il-libertà, id-drittijiet ugwali u d-dinjità tal-bniedem.

Jenħtieġ li l-Istrument jipprovdi appoġġ mill-Unjoni lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili sabiex jintlaħqu l-valuri, l-interessi u l-objettivi tal-Unjoni. Jenħtieġ li l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jiġu kkonsultati kif xieraq u jkollhom aċċess f'waqtu għal informazzjoni rilevanti li tippermettilhom li jkunu involuti b'mod adegwat u li jkollhom rwol sinifikanti matul it-tfassil, l-implimentazzjoni u l-proċessi assoċjati ta' monitoraġġ tal-programmi. Jenħtieġ li taħt l-Istrument jiġi appoġġat ir-rwol tal-organizzazzjonijiet li jappoġġaw id-demokrazija, l-elezzjonijiet ħielsa, is-soċjetà ċivili, id-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt madwar id-dinja, bħall-Fond Ewropew għad-Demokrazija, kif ukoll organizzazzjonijiet ta' osservazzjoni elettorali taċ-ċittadini u l-pjattaformi Ewropej u l-pjattaformi reġjonali u globali l-oħra tagħhom.

(47)

Jenħtieġ li l-Istrument irawwem il-parteċipazzjoni tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fl-għoti ta' kontribut għall-iżvilupp sostenibbli u għall-implimentazzjoni tal-SDGs, fost l-oħrajn fl-oqsma tad-demokrazija, l-istat tad-dritt, id-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, il-ġustizzja soċjali u s-servizzi soċjali bażiċi.

(48)

Dan ir-Regolament jistabbilixxi pakkett finanzjarju għall-Istrument, li għandu jikkostitwixxi l-ammont ta' referenza primarja, skont it-tifsira tal-punt 18 tal-Ftehim Interistituzzjonali tas-16 ta' Diċembru 2020 bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni Ewropea dwar dixxiplina baġitarja, dwar kooperazzjoni f'materji ta' baġit u dwar ġestjoni finanzjarja tajba kif ukoll dwar riżorsi proprji ġodda, inkluż pjan direzzjonali lejn l-introduzzjoni ta' riżorsi proprji ġodda (26), għall-Parlament Ewropew u l-Kunsill matul il-proċedura baġitarja annwali.

(49)

Filwaqt li jirrifletti l-importanza li jiġi indirizzat it-tibdil fil-klima skont l-impenji tal-Unjoni li jimplimentaw il-Ftehim ta' Pariġi u li jiksbu l-SDGs tan-NU, jenħtieġ li l-Istrument jikkontribwixxi biex l-azzjoni klimatika tiġi integrata fil-politiki tal-Unjoni u biex tintlaħaq il-mira ġenerali li 30 % tan-nefqa tal-baġit tal-Unjoni jkun b'appoġġ għal objettivi tal-klima. L-azzjonijiet skont l-Istrument huma mistennija li jikkontribwixxu 30 % tal-pakkett finanzjarju kumplessiv tiegħu favur objettivi klimatiċi. Azzjonijiet rilevanti ser jiġu identifikati matul l-implimentazzjoni tal-Istrument, u l-kontribuzzjoni kumplessiva mill-Istrument jenħtieġ li tkun parti mill-monitoraġġ, l-evalwazzjonijiet u l-proċessi ta' rieżami rilevanti. Bil-ħsieb li jikkontribwixxi għat-twaqqif u t-treġġigħ lura tat-tnaqqis tal-bijodiversità, l-Istrument jenħtieġ li jikkontribwixxi għall-ambizzjoni li jiġi pprovdut 7,5 % tal-infiq annwali taħt il-qafas finanzjarju pluriennali għall-objettivi tal-bijodiversità fis-sena 2024 u 10 % tal-infiq annwali taħt il-qafas finanzjarju pluriennali għall-objettivi tal-bijodiversità fl-2026 u l-2027, filwaqt li jitqiesu s-sovrappożizzjonijiet eżistenti bejn il-miri tal-klima u tal-bijodiversità. Jenħtieġ li l-azzjoni tal-Unjoni f'dan il-qasam tiffavorixxi l-aderenza mal-Ftehim ta' Pariġi u mal-Konvenzjonijiet tan-NU dwar id-Diversità Bijoloġika, mal-Konvenzjoni Qafas tan-NU dwar it-Tibdil fil-Klima u mal-Konvenzjoni tan-NU għall-Ġlieda kontra d-Deżertifikazzjoni u jenħtieġ li ma tikkontribwix għad-degradazzjoni ambjentali jew tikkawża ħsara lill-ambjent jew lill-klima. B'mod partikolari, il-finanzjament allokat fil-kuntest tal-Istrument jenħtieġ li jkun koerenti mal-mira fit-tul dwar it-temperatura li ż-żieda fit-temperatura medja globali tinżamm sew taħt iż-2°C 'il fuq mil-livelli preindustrijali u li jitkomplew l-isforzi biex iż-żieda fit-temperatura tiġi limitata għal 1,5 °C. Jenħtieġ li dan ikun ukoll koerenti mal-objettiv li tiżdied il-kapaċità ta' adattament għall-effetti negattivi tat-tibdil fil-klima u titrawwem ir-reżiljenza għall-klima. Jenħtieġ li tingħata attenzjoni partikolari lill-azzjonijiet li joħolqu kobenefiċċji u li jilħqu objettivi multipli, inkluż għall-klima, il-bijodiversità u l-ambjent.

(50)

Jenħtieġ li l-Unjoni tiffavorixxi impenn kostruttiv dwar il-mobbiltà u l-aspetti kollha tal-migrazzjoni, li jaħdmu biex jiżguraw li l-migrazzjoni sseħħ b'mod sikur u regolat sew. Huwa essenzjali li tiżdied il-kooperazzjoni dwar il-migrazzjoni ma' pajjiżi sħab filwaqt li jiġu rispettati l-kompetenzi tal-Istati Membri, ħalli jitgawdew il-benefiċċji ta' migrazzjoni b'mod ordnat, sigura, regolari u responsabbli u li effettivament tindirizza l-migrazzjoni irregolari u l-ispostament furzat. Tali kooperazzjoni jenħtieġ li tikkontribwixxi biex jiġi żgurat l-aċċess għall-protezzjoni internazzjonali, l-indirizzar tal-kawżi fundamentali tal-migrazzjoni irregolari u l-ispostament furzat, it-titjib tal-ġestjoni tal-fruntieri u li jsiru sforzi li jipprevjenu l-migrazzjoni irregolari u l-ispostament furzat, il-ġlieda kontra t-traffikar tal-bnedmin u l-faċilitazzjoni tad-dħul klandestin ta' migranti, u ssir ħidma fuq ir-ritorn, ir-riammissjoni u r-riintegrazzjoni dinjitużi u sostenibbli fejn rilevanti, fuq il-bażi tal-akkontabbiltà reċiproka u r-rispett sħiħ tal-obbligi umanitarji u tad-drittijiet tal-bniedem skont il-liġi internazzjonali u tal-Unjoni, u b'kollaborazzjoni mad-dijaspori u l-appoġġ tal-perkorsi tal-migrazzjoni legali. Għalhekk, jenħtieġ li l-kooperazzjoni effettiva tal-pajjiżi terzi mal-Unjoni f'dan il-qasam ikun element integrali tal-Istrument. Aktar koerenza bejn il-migrazzjoni u l-politiki tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp u politiki esterni oħrajn hija importanti biex jiġi żgurat li l-assistenza esterna tal-Unjoni tappoġġa lill-pajjiżi sħab jimmaniġġaw il-migrazzjoni b'mod aktar effettiv lejn żvilupp sostenibbli. L-Istrument jenħtieġ li jikkontribwixxi għal approċċ koordinat, olistiku u strutturat għall-migrazzjoni, billi jimmassimizza sinerġiji u japplika l-leverage meħtieġ.

(51)

Jenħtieġ li l-Istrument jippermetti lill-Unjoni, li f'kooperazzjoni mal-Istati Membri, tirrispondi b'mod komprensiv għall-isfidi, il-ħtiġijiet u l-opportunitajiet relatati mal-migrazzjoni u l-ispostament furzat b’mod li tkun koerenti u komplementari mal-politika tal-Unjoni dwar il-migrazzjoni. Biex jikkontribwixxi għal dak il-għan, u mingħajr preġudizzju għal ċirkostanzi mhux previsti, b'mod indikattiv 10 % tal-pakkett finanzjarju għall-Istrument jenħtieġ li jkun iddedikat b'mod partikolari għal azzjonijiet li jappoġġaw il-ġestjoni u l-governanza tal-migrazzjoni u l-ispostament furzat fi ħdan l-objettivi tal-Istrument. Barra minn hekk, dik il-mira jenħtieġ li tinkludi wkoll azzjonijiet li jindirizzaw il-kawżi fundamentali tal-migrazzjoni irregolari u l-ispostament furzat meta dawn jindirizzaw direttament l-isfidi speċifiċi relatati mal-migrazzjoni u l-ispostament furzat. L-azzjonijiet relatati mal-migrazzjoni skont l-Istrument, kif meħtieġ permezz tal-programmi ġeografiċi u tematiċi tiegħu u l-azzjonijiet ta' rispons rapidu, jenħtieġ li jibnu fuq l-esperjenza miksuba matul l-implimentazzjoni tal-Aġenda Ewropea dwar il-Migrazzjoni u l-qafas finanzjarju pluriennali 2014-2020, biex jinbnew sħubijiet komprensivi. L-appoġġ tal-Unjoni jenħtieġ li jqis il-benefiċċji tal-iżvilupp tal-migrazzjoni regolari. L-azzjonijiet relatati mal-migrazzjoni skont l-Istrument jenħtieġ li jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni effettiva tal-ftehimiet u d-djalogi tal-UE dwar il-migrazzjoni ma' pajjiżi terzi billi jinkoraġġixxu l-kooperazzjoni li tiddependi fuq approċċ inċitattiv flessibbli u appoġġata minn mekkaniżmu ta' koordinazzjoni taħt l-Istrument. Il-mekkaniżmu ta’ koordinazzjoni jenħtieġ li jippermetti li l-isfidi tal-migrazzjoni attwali u emerġenti jiġu indirizzati taħt l-Istrument, bl-użu tal-komponenti xierqa kollha permezz ta' finanzjament flessibbli, filwaqt li jirrispetta l-pakketti finanzjarji tiegħu u jiddependi fuq l-implimentazzjoni flessibbli tagħhom. Dawk l-azzjonijiet jenħtieġ li jiġu implimentati b'rispett sħiħ tad-dritt internazzjonali, inkluż id-drittijiet internazzjonali tal-bniedem u l-liġi dwar ir-refuġjati u l-kompetenzi tal-Unjoni u dawk nazzjonali. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tiżviluppa u tuża sistema ta' traċċar robusta u trasparenti biex tkejjel tali nefqa u tirrapporta dwarha.

(52)

Jenħtieġ li l-Istrument jikkunsidra soluzzjonijiet diġitali u teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni bħala faċilitaturi b'saħħithom għall-iżvilupp sostenibbli u t-tkabbir inklużiv, u jenħtieġ li jikkontribwixxi għal promozzjoni akbar tad-diġitalizzazzjoni.

(53)

L-azzjonijiet adottati skont l-Istrument fir-rigward tal-ġlieda kontra t-terroriżmu u l-kriminalità organizzata, iċ-ċibersigurtà u l-ġlieda kontra ċ-ċiberkriminalità, u t-tisħiħ tal-kapaċitajiet ta' atturi militari b'appoġġ għall-iżvilupp u s-sigurtà għall-iżvilupp jenħtieġ li jkollhom l-għan li jiġġeneraw benefiċċji diretti għas-sigurtà tal-bniedem għall-popolazzjoni, ikun fihom prattiki tajba rilevanti biex jiġu żgurati s-sostenibbiltà u l-akkontabbiltà fil-perijodu medju u dak fit-tul, inkluż sorveljanza demokratika effettiva, u jenħtieġ li jippromwovu l-istat tad-dritt, it-trasparenza u l-prinċipji stabbiliti tad-dritt internazzjonali.

(54)

L-aġenda 2030 tenfasizza l-importanza tal-promozzjoni ta' soċjetajiet paċifiċi u inklużivi kemm bħala SDG 16 kif ukoll sabiex jinkisbu eżiti oħra tal-politika tal-iżvilupp. L-SDG 16.a jitlob speċifikament "It-tisħiħ tal-istituzzjonijiet nazzjonali rilevanti, inkluż permezz tal-kooperazzjoni internazzjonali, għat-tisħiħ tal-kapaċitajiet fil-livelli kollha, b'mod partikolari fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, biex tiġi evitata l-vjolenza u jiġu missielta t-terroriżmu u l-kriminalità".

(55)

Fil-Communiqué tal-Laqgħa ta' Livell Għoli tad-19 ta' Frar 2016, il-Kumitat ta' Għajnuna għall-Iżvilupp tal-OECD aġġorna d-direttivi ta' rapportar dwar l-ODA fil-qasam tal-paċi u s-sigurtà. Il-finanzjament tal-azzjonijiet taħt l-Istrument jikkostitwixxi ODA meta jissodisfa l-kriterji stabbiliti f'dawk id-direttivi ta' rapportar jew kwalunkwe direttiva ta' rapportar sussegwenti, li l-Kumitat ta' Għajnuna għall-Iżvilupp ikun jista' jaqbel dwarha.

(56)

Jenħtieġ li t-tisħiħ tal-kapaċitajiet b'appoġġ għall-iżvilupp u s-sigurtà għall-iżvilupp jintuża f'każijiet eċċezzjonali biss, meta l-objettivi tal-Istrument ma jkunux jistgħu jitwettqu permezz ta' rikors għal atturi mhux militari.

(57)

Jenħtieġ li l-Istrument jibni fuq l-esperjenza miksuba u l-lezzjonijiet meħuda minn azzjonijiet dwar it-tisħiħ tal-kapaċitajiet għall-iżvilupp u s-sigurtà għall-iżvilupp, b'mod partikolari minn konsultazzjonijiet u evalwazzjonijiet rilevanti, imwettqa fil-qafas tar-Regolament (UE) 2017/2306 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (27). F'dak il-kuntest, jenħtieġ li l-Kummissjoni tqis ukoll, fejn xieraq, evalwazzjonijiet konġunti mal-Istati Membri.

(58)

Jenħtieġ li l-Unjoni tippromwovi wkoll approċċ sensittiv għall-konflitti u sensittiv għall-kwistjonijiet tal-ġeneru fl-azzjonijiet u l-programmi kollha skont l-Istrument.

(59)

Ir-regoli finanzjarji orizzontali adottati mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill skont l-Artikolu 322 TFUE japplikaw għal dan ir-Regolament. Dawk ir-regoli huma stipulati fir-Regolament Finanzjarju u b'mod partikolari jiddeterminaw il-proċedura għall-istabbiliment u l-implimentazzjoni tal-baġit permezz ta' għotjiet, premji, akkwist, ġestjoni indiretta, strumenti finanzjarji, garanziji baġitarji, assistenza finanzjarja u rimborżi lil esperti esterni, u jipprevedu kontrolli dwar ir-responsabbiltà tal-atturi finanzjarji. Ir-regoli adottati skont l-Artikolu 322 TFUE jinkludu wkoll reġim ġenerali ta' kondizzjonalità għall-protezzjoni tal-baġit tal-Unjoni.

(60)

It-tipi ta' finanzjament u l-metodi ta' implimentazzjoni skont dan ir-Regolament jenħtieġ li jintgħażlu fuq il-bażi tal-kapaċità tagħhom li jiksbu l-objettivi speċifiċi tal-azzjonijiet u li jagħtu r-riżultati, filwaqt li b'mod partikolari jitqiesu l-kostijiet tal-kontrolli, il-piż amministrattiv u r-riskju mistenni ta' nuqqas ta' konformità. Meta tkun qed issir tali għażla, l-użu ta' ammonti f'daqqa, kostijiet unitarji u rati fissi, kif ukoll finanzjament mhux marbut ma' kostijiet tal-operazzjoni rilevanti kif imsemmi fil-punt (a) tal-Artikolu 125(1) tar-Regolament Finanzjarju, jenħtieġ li jiġu kkunsidrati.

(61)

F'konformità mal-Artikolu 193(2) tar-Regolament Finanzjarju, tista' tingħata għotja għal azzjoni li tkun diġà bdiet, dment li l-applikant ikun jista' juri l-ħtieġa li jibda l-azzjoni qabel l-iffirmar tal-ftehim ta' għotja. Madankollu, l-ispejjeż imġarrba qabel id-data tas-sottomissjoni tal-applikazzjoni għal għotja mhumiex eliġibbli , ħlief f'każijiet eċċezzjonali debitament ġustifikati. Sabiex jiġi evitat kwalunkwe tfixkil fl-appoġġ tal-Unjoni li jista' jkun ta' preġudizzju għall-interessi tal-Unjoni, jenħtieġ li jkun possibbli li fid-deċiżjoni ta' finanzjament, matul perijodu limitat ta' żmien fil-bidu tal-QFP 2021-2027, u f'każijiet debitament ġustifikati biss, tkun prevista l-eliġibbiltà ta’ azzjonijiet u spejjeż mill-1 ta' Jannar 2021, anki jekk dawk l-azzjonijiet ġew implimentati u dawk l-ispejjeż imġarrba qabel ma ġiet ippreżentata l-applikazzjoni għal għotja.

(62)

Il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Sostenibbli (EFSD+) il-ġdid, li nbena fuq il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Sostenibbli (EFSD) kif stabbilit bir-Regolament (UE) 2017/1601, jenħtieġ li jikkostitwixxi pakkett finanzjarju integrat li jipprovdi kapaċità ta' finanzjament fil-forom ta' għotjiet, assistenza teknika, strumenti finanzjarji, garanziji baġitarji u operazzjonijiet ta’ taħlit madwar id-dinja. L-EFSD+, ikkomplementat bi sforzi biex tittejjeb il-klima tal-investiment tas-sħab, jenħtieġ li jsir parti mill-Pjan ta' Investiment Estern u jikkombina operazzjonijiet ta' taħlit u ta' garanziji baġitarji koperti mill-Garanzija għall-Azzjoni Esterna, inkluż dawk li jkopru r-riskji sovrani assoċjati ma' operazzjonijiet ta' self, preċedentement imwettqa taħt il-mandat ta' self estern tal-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI). L-allokazzjoni tal-fondi li għandhom jintużaw għall-operazzjonijiet tal-EFSD+ jenħtieġ li tkun ibbażata fuq id-dokumenti ta' programmazzjoni rilevanti, b'mod partikolari l-prijoritajiet definiti fihom, u jenħtieġ li tqis, fost l-oħrajn, ir-realtajiet u l-ħtiġijiet speċifiċi ta' kull pajjiż sieħeb jew reġjun u l-piż relattiv tal-allokazzjoni tal-fondi għal kull żona ġeografika stabbilita f'dan ir-Regolament. Jenħtieġ li l-programmazzjoni twassal għal bilanċ adatt bejn l-operazzjonijiet ta' taħlit u ta' garanzija baġitarja taħt l-EFSD+ kif ukoll forom oħra ta' finanzjament tal-Unjoni previsti f’dan ir-Regolament. Jenħtieġ li l-EFSD+ jiġi implimentat permezz ta' arkitettura ta' investiment miftuħa u kollaborattiva biex jiġi żgurat l-aħjar użu tal-għarfien espert settorjali u ġeografiku tal-kontropartijiet eliġibbli u jiġi massimizzat l-impatt tiegħu fuq l-iżvilupp. Jenħtieġ li l-EFSD+ ikun magħmul minn pjattaformi ta' investiment reġjonali fl-oqsma reġjonali koperti minn dan ir-Regolament u, fejn rilevanti, mir-Regolament IPA III.

Sabiex tiġi żgurata li ġestjoni tar-riskji tal-EFSD+ tkun indipendenti, imparzjali, inklużiva u trasparenti jenħtieġ li jiġi stabbilit grupp tekniku ta' valutazzjoni tar-riskju , miftuħ għal esperti mill-BEI, kontropartijiet eliġibbli oħra u Stati Membri interessati, organizzat u mmexxi mill-Kummissjoni. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura li l-informazzjoni u l-analiżi jiġu kondiviżi f'waqthom, b'mod trasparenti u inklużiv mal-Istati Membri kollha, bir-rispett dovut għal kwistjonijiet ta' kunfidenzjalità. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tikkonkludi ftehimiet ta' Garanzija għall-Azzjoni Esterna mal-kontropartijiet eliġibbli kollha magħżula, inkluż il-BEI, wara li tikkonsulta u tqis il-parir tal-grupp tekniku ta' valutazzjoni tar-riskji u jenħtieġ li tippreżenta l-elementi ewlenin ta' dawk il-ftehimiet lill-bord strateġiku kkonċernat.

(63)

Minħabba r-rwol tiegħu skont it-Trattati u l-esperjenza tiegħu matul dawn l-aħħar deċennji fl-appoġġ għall-politiki tal-Unjoni, il-BEI jenħtieġ li jibqa' sieħeb naturali tal-Kummissjoni għall-implimentazzjoni ta' operazzjonijiet taħt il-Garanzija għall-Azzjoni Esterna. Jenħtieġ li l-BEI u l-Kummissjoni jsaħħu l-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni tagħhom matul l-implimentazzjoni tal-Garanzija għall-Azzjoni Esterna taħt l-EFSD+, inkluż matul il-proċess ta' programmazzjoni u fuq il-post. Jenħtieġ li l-BEI jiġi fdat bl-implimentazzjoni ta' tieqa ta' investiment iddedikata li tkopri kopertura komprensiva tar-riskju għal operazzjonijiet ma' kontropartijiet sovrani u kontropartijiet sottosovrani mhux kummerċjali, li jenħtieġ li jkunu esklużivi ħlief għal operazzjonijiet li l-BEI ma jistax iwettaq jew jiddeċiedi li ma jwettaqx. Jenħtieġ li jiġu stabbiliti twieqi ta’ investiment iddedikati u mhux esklużivi, addizzjonali, għall-BEI, jekk ikun xieraq, sabiex jipprovdu kopertura komprensiva tar-riskju għal operazzjonijiet ma' kontropartijiet sottosovrani kummerċjali, u operazzjonijiet għall-promozzjoni tal-investiment dirett barrani, il-kummerċ u l-internazzjonalizzazzjoni tal-ekonomiji tal-pajjiżi sħab, inkluż permezz ta' investimenti diretti barranin eżoġeni, kif ukoll prijoritajiet tematiċi oħra tal-Unjoni b'appoġġ għall-objettivi tal-Istrument u f'konformità mal-SDGs, inkluż ma', iżda mhux limitat għal, Istituzzjonijiet ta' Finanzjament għall-Iżvilupp Ewropej u entitajiet tas-settur privat tal-Unjoni. Jenħtieġ li l-garanzija tal-UE tipprovdi biss kopertura tar-riskju politiku għall-operazzjonijiet tas-settur privat, li jenħtieġ li tkun koerenti ma' dawk tal-aġenziji ta' kreditu għall-esportazzjoni tal-Istati Membri.

Jenħtieġ li dawk it-twieqi ta’ investiment, li jenħtieġ li jikkostitwixxu l-mandati ddedikati meħtieġa mill-BEI għal ħidma barra mill-Unjoni, japplikaw l-istess regoli u kundizzjonijiet bħal kwalunkwe tieqa ta' investiment oħra taħt l-EFSD+, inkluż ir-regoli ta' governanza, u, ħlief għat-tieqa ta’ investiment esklużiva, jenħtieġ li jiġu stabbiliti f'konformità mal-proċedura għal eliġibbilta' u selezzjoni ta’ operazzjonijiet u kontropartijiet għall-Garanzija għall-Azzjoni Esterna taħt l-EFSD+ prevista f’dan ir-Regolament. Għal dawk it-tliet twieqi ta’ investiment iddedikati għall-BEI, jenħtieġ li l-ammont indikattiv globali jkun ta' EUR 26 725 000 000. Jenħtieġ li l-ammonti għal kull waħda mit-twieqi taż investiment jiġu sostanzjati u kkonfermati bħala riżultat tal-proċess ta' programmazzjoni fil-bidu tal-qafas finanzjarju pluriennali u matul ir-rieżamijiet tal-programmazzjoni. Jenħtieġ li l-objettivi, il-prijoritajiet u l-ammonti għal kull waħda mit-twieqi ta’ investiment u l-implimentazzjoni tagħhom jiżguraw allinjament sħiħ tal-politika mal-prijoritajiet tal-Unjoni u jikkonformaw ma' dan ir-Regolament u l-programmi indikattivi pluriennali rilevanti, inkluż il-prijoritajiet ġeografiċi u tematiċi tiegħu. Jenħtieġ li l-metodoloġija għall-valutazzjoni tar-riskju u r-rimunerazzjoni taħt l-EFSD+ jiġu applikati b'mod konsistenti għat-twieqi ta' investiment kollha, inkluż dawk iddedikati għall-BEI, sabiex ikunu żgurati kondizzjonijiet ekwi. It-twieqi ta’ investiment implimentati mill-BEI jenħtieġ li jkunu jistgħu jkopru kwalunkwe wieħed mill-pajjiżi eliġibbli għall-Garanzija għall-Azzjoni Esterna, b'mod partikolari fejn l-aktar meħtieġa u f'konformità mal-prijoritajiet ġeografiċi tal-Istrument u, fejn rilevanti, ir-Regolament IPA III. Jenħtieġ li l-garanziji tal-EFSD+ għall-operazzjonijiet tal-BEI ma' kontropartijiet sottosovrani kummerċjali u operazzjonijiet tas-settur privat jitwettqu skont termini simili għal garanziji pprovduti lil kontropartijiet eliġibbli oħra.

Jenħtieġ li jkun possibbli li l-garanziji tal-EFSD+ għal operazzjonijiet ma’ kontropartijiet sovrani u ma’ kontropartijiet sottosovrani mhux kummerċjali u operazzjonijiet ma’ kontropartijiet sottosovrani kummerċjali li ma jiġġenerawx dħul sostanzjali, imwettqa mill-BEI jew kontropartijiet eliġibbli oħra, ikunu jistgħu ma jiġux remunerati biex jgħinu fit-tnaqqis tal-kost tal-finanzjament għal investimenti tas-settur pubbliku mwettqa minn pajjiżi sħab. F'konformità mal-objettivi u l-prinċipji ġenerali tal-Istrument, mad-dokumenti ta' programmazzjoni indikattivi rilevanti kif ukoll, fejn rilevanti, mar-Regolament IPA III, jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-BEI jikkonkludu ftehimiet ta' Garanzija għall-Azzjoni Esterna ddedikati għat-twieqi ta' investiment ddedikati tal-BEI.

(64)

Jenħtieġ li l-EFSD+ jimmira li jappoġġa l-investimenti bħala mezz ta' kontribut għat-twettiq tal-SDGs billi jrawwem it-tranżizzjoni tal-iżvilupp ekonomiku, ambjentali u soċjali sostenibbli u inklużiv, għal ekonomija b'valur miżjud sostenibbli u ambjent tal-investiment stabbli, u lejn il-promozzjoni ta' reżiljenza soċjo-ekonomika u ambjentali fil-pajjiżi sħab b'enfasi partikolari fuq il-qerda tal-faqar, filwaqt li jikkontribwixxi għat-tnaqqis tal-inugwaljanzi soċjo-ekonomiċi, it-tkabbir sostenibbli u inklużiv, il-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima f'konformità mal-Ftehim ta' Pariġi, il-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u l-adattament għalih, il-ħarsien u l-ġestjoni tal-ambjent, il-ħolqien ta' impjiegi deċenti abbażi tal-istandards bażiċi tax-xogħol tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO), l-opportunitajiet ekonomiċi, il-ħiliet u l-intraprenditorija, is-setturi soċjo-ekonomiċi, inkluż l-intrapriżi soċjali u l-kooperattivi, l-intrapriżi mikro, żgħar u dawk ta' daqs medju (‘SMEs’), il-konnettività sostenibbli, l-appoġġ lill-gruppi vulnerabbli, ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem, l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u t-tisħiħ tal-pożizzjoni tan-nisa u taż-żgħażagħ, kif ukoll jindirizza l-kawżi sottostanti soċjo-ekonomiċi speċifiċi tal-migrazzjoni irregolari u l-kawżi sottostanti tal-ispostament furzat, f'konformità mad-dokumenti ta' programmazzjoni indikattiva rilevanti.

Jenħtieġ li l-implimentazzjoni tal-EFSD+ tikkonforma mal-objettivi, il-prinċipji ġenerali u l-qafas ta' politika tal-Istrument u, fejn rilevanti, ir-Regolament IPA III, b'mod partikolari l-linji gwida, il-prinċipji u l-konvenzjonijiet applikabbli maqbula internazzjonalment dwar l-investiment, inkluż il-Prinċipji tan-NU għall-Investiment Responsabbli, il-Prinċipji Gwida tan-NU dwar in-Negozju u d-Drittijiet tal-Bniedem, il-Linji Gwida tal-OECD għall-Intrapriżi Multinazzjonali, il-Prinċipji tal-Organizzazzjoni tal-Ikel u l-Agrikoltura tan-NU għal Investiment Responsabbli fis-Sistemi Agrikoli u Alimentari, il-konvenzjonijiet tal-ILO, id-dritt internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem u l-prinċipji għall-effettività tal-iżvilupp kif stabbiliti fis-Sħubija ta' Busan għal Kooperazzjoni Effettiva għall-Iżvilupp u affermati mill-ġdid fil-Forum ta’ Livell Għoli f'Nairobi fl-2016, inkluż is-sjieda, l-allinjament, l-attenzjoni fuq ir-riżultati, it-trasparenza u l-akkontabbiltà reċiproka, kif ukoll l-objettiv tan-nonkondizzjonalità tal-għajnuna. Jenħtieġ li tingħata attenzjoni speċjali lill-pajjiżi identifikati bħala li jinsabu f’sitwazzjoni ta’ fraġilità jew konflitt, l-LDCs, gżejjer żgħar stati li qed jiżviluppaw, il-pajjiżi mingħajr kosta li qed jiżviluppaw u pajjiżi fqar b'ħafna dejn.

(65)

Jenħtieġ li l-EFSD+ jimmassimizza l-addizzjonalità tal-finanzjament, jindirizza l-fallimenti tas-suq u s-sitwazzjonijiet ta' investiment subottimali, jappoġġa l-entitajiet pubbliċi lokali biex iżidu u jiffinanzjaw b'mod awtonomu l-investiment tagħhom, irendi prodotti innovattivi u jattira fondi mis-settur privat. L-addizzjonalità għandha tiġi applikata f'konformità mal-objettivi u l-prinċipji tal-Istrument u ma' politiki rilevanti oħra tal-Unjoni. Jenħtieġ li l-involviment tas-settur privat, inkluż l-SMEs, fil-kooperazzjoni tal-Unjoni mal-pajjiżi sħab permezz tal-EFSD+ iħalli impatt addizzjonali u li jista' jitkejjel fuq l-iżvilupp mingħajr ma jfixkel is-suq lokali u jikkompeti b'mod inġust mal-atturi ekonomiċi lokali. Jenħtieġ li dan ikun kosteffettiv, trasparenti, ibbażat fuq l-akkontabbiltà reċiproka u l-kondiviżjoni tar-riskju u l-kostijiet. Jenħtieġ li l-EFSD+ jopera bħala "one-stop-shop", billi jirċievi proposti ta' finanzjament mingħand istituzzjonijiet finanzjarji u investituri pubbliċi jew privati u li jagħti firxa wiesgħa ta' appoġġ finanzjarju għall-investimenti eliġibbli. Jenħtieġ li l-effett tal-leverage tal-EFSD+ jiġi evalwat billi titkejjel il-mobilizzazzjoni ta' finanzjament addizzjonali għall-iżvilupp sostenibbli permezz tal-użu tal-appoġġ finanzjarju tal-EFSD+. Jenħtieġ li l-effett ta' ingranaġġ jitkejjel skont id-definizzjoni stabbilita fil-punt 38 tal-Artikolu 2 tar-Regolament Finanzjarju u r-regoli u l-prattiki internazzjonali għall-kejl tal-ammonti mobilizzati mis-settur privat permezz ta' interventi uffiċjali għall-finanzjament tal-iżvilupp, bħall-metodoloġiji tal-Kumitat ta' Għajnuna għall-Iżvilupp tal-OECD. Il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jenħtieġ li jkunu jistgħu jistiednu lill-kontropartijiet eliġibbli u lis-soċjetà ċivili għal skambju ta' fehmiet dwar l-operazzjonijiet ta' finanzjament u investiment koperti minn dan ir-Regolament.

(66)

Jenħtieġ li tiġi stabbilita Garanzija għall-Azzjoni Esterna, li tibni fuq il-Garanzija tal-EFSD eżistenti stabbilita permezz tar-Regolament (UE) 2017/1601 u fuq il-garanziji appoġġati mill-Fond ta' Garanzija għall-azzjonijiet esterni stabbilit mir-Regolament (KE, Euratom) Nru 480/2009. Jenħtieġ li l-Garanzija għall-Azzjoni Esterna tappoġġa l-operazzjonijiet tal-EFSD+ koperti minn garanziji baġitarji, assistenza makrofinanzjarja u self lil pajjiżi terzi abbażi tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 77/270/Euratom (28). Jenħtieġ li dawk l-operazzjonijiet ikunu appoġġati minn approprjazzjonijiet taħt l-Istrument, flimkien ma' dawk taħt ir-Regolament IPA III u r-Regolament (Euratom) 2021/948, li jenħtieġ li jkopru wkoll l-approviżjonament u l-obbligazzjonijiet li jirriżultaw minn self ta' assistenza makrofinanzjarja u minn self lil pajjiżi terzi msemmi fl-Artikolu 10(2) tar-Regolament (Euratom) 2021/948, rispettivament. Meta jiġu ffinanzjati l-operazzjonijiet tal-EFSD+, jenħtieġ li tingħata prijorità lil dawk li jimmassimizzaw l-addizzjonalità u l-impatt fuq l-iżvilupp, inkluż dawk li għandhom impatt kbir fuq il-ħolqien ta' impjiegi deċenti u li l-bilanċ bejn il-kostijiet u l-benefiċċji tagħhom isaħħaħ is-sostenibbiltà tal-investiment u li jipprevedu s-sostenibbiltà u l-impatt fuq l-iżvilupp fit-tul. Jenħtieġ li l-operazzjonijiet appoġġati bil-Garanzija għall-Azzjoni Esterna jkunu akkumpanjati b'valutazzjoni ex ante dettaljata tal-aspetti ambjentali, finanzjarji u soċjali, kif ikun xieraq u f'konformità mar-rekwiżiti għal Regolamentazzjoni

Aħjar.Il-garanziji baġitarji u l-istrumenti finanzjarji jenħtieġ li jaderixxu mal-politika tal-Unjoni dwar ġuriżdizzjonijiet li ma jikkooperawx għal finijiet ta' taxxa u mal-aġġornamenti tagħha, kif stabbilit fl-atti legali rilevanti tal-Unjoni u l-konklużjonijiet tal-Kunsill, b'mod partikolari l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-8 ta' Novembru 2016 u l-Anness għalihom kif ukoll il-prinċipji stabbiliti fid-Direttiva (UE) 2015/849 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (29). Id-dispożizzjonijiet rilevanti kollha tar-Regolament Finanzjarju japplikaw, b'mod partikolari dawk dwar il-ġestjoni indiretta stabbiliti fit-Titolu VI tar-Regolament Finanzjarju. Jenħtieġ li l-forniment ta' servizzi pubbliċi essenzjali jibqa' responsabbiltà tal-gvern.

(67)

Sabiex tiġi prevista l-flessibbiltà, tiżdied l-attrazzjoni għas-settur privat u jiġi mmassimizzat l-impatt tal-investimenti, jenħtieġ li tingħata deroga mir-regoli relatati mal-metodi tal-implimentazzjoni tal-baġit tal-Unjoni, kif stipulat fir-Regolament Finanzjarju, fir-rigward tal-kontropartijiet eliġibbli. Dawk il-kontropartijiet eliġibbli jistgħu jkunu wkoll korpi li ma jkunux fdati bl-implimentazzjoni ta' xi sħubija pubblika privata jew korpi regolati b'liġi privata ta' pajjiż sieħeb.

(68)

Sabiex jiżdied l-impatt tal-Garanzija għall-Azzjoni Esterna, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-partijiet kontraenti tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (30) jkollhom il-possibbiltà jipprovdu kontribuzzjonijiet fil-forma ta' flus jew garanzija. Jenħtieġ li l-kontribuzzjoni fil-forma ta' garanzija ma taqbiżx il-50 % tal-ammont tal-operazzjonijiet iggarantiti mill-Unjoni. Jenħtieġ li l-obbligazzjonijiet finanzjarji li jirriżultaw minn dik il-garanzija ma jiġux proviżjonati u jenħtieġ li r-riżerva ta' likwidità tiġi proviżjonata mill-fond komuni ta' proviżjonament stabbilit permezz tal-Artikolu 212 tar-Regolament Finanzjarju.

(69)

L-azzjonijiet esterni huma ta' spiss implimentati f'ambjent volatili ħafna li jkun jeħtieġ adattament kontinwu u rapidu għall-ħtiġijiet li jevolvu tas-sħab tal-Unjoni u għall-isfidi dinjija għad-drittijiet tal-bniedem, id-demokrazija u l-governanza tajba, is-sigurtà u l-istabbiltà, it-tibdil fil-klima u l-ambjent u l-oċeani, u għall-isfidi marbuta mal-migrazzjoni u l-ispostament furzat u l-kawżi fundamentali tagħhom. Ir-rikonċiljazzjoni tal-prinċipju tal-prevedibbiltà mal-ħtieġa ta' reazzjoni rapida għal ħtiġijiet ġodda konsegwentement ifisser l-adattament tal-implimentazzjoni finanzjarja tal-programmi. Biex tiżdied il-kapaċità tal-Unjoni li tirrispondi għal ħtiġijiet mhux previsti, u billi jibni fuq l-esperjenza ta' suċċess tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp, ammont jenħtieġ li jitħalla mhux allokat bħala riżerva għall-isfidi u l-prijoritajiet li jinħolqu. Jenħtieġ li din ir-riżerva tiġi mobilizzata skont il-proċeduri stabbiliti f'dan ir-Regolament.

(70)

Ir-riżerva għall-isfidi u l-prijoritajiet emerġenti jenħtieġ tiggarantixxi r-riżorsi addizzjonali li ġejjin: EUR 200 000 000 għall-programm tad-Drittijiet tal-Bniedem u d-Demokrazija tematika, EUR 200 000 000 għall-programm tematiku tal-Organizzazzjonijiet tas-Soċjetà Ċivili u EUR 600 000 000 għall-programm tematiku Sfidi Globali.

(71)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tinforma fid-dettall lill-Parlament Ewropew qabel ma timmobilizza l-fondi tar-riżerva għall-isfidi u l-prijoritajiet emerġenti u jenħtieġ li tqis bis-sħiħ l-osservazzjonijiet tiegħu dwar in-natura, l-objettivi u l-ammonti finanzjarji previsti.

(72)

Għalhekk, filwaqt li jirrispetta l-prinċipju li l-baġit tal-Unjoni jiġi stabbilit kull sena, jenħtieġ li dan ir-Regolament jippreserva l-possibbiltà li l-flessibbiltajiet li diġà huma permessi mir-Regolament Finanzjarju jiġu applikati għal politiki oħra, jiġifieri r-riporti u l-impenn mill-ġdid ta' fondi, sabiex jiġi żgurat l-użu effiċjenti tal-fondi tal-Unjoni kemm għaċ-ċittadini tal-Unjoni kif ukoll għall-pajjiżi sħab, u b'hekk jiġu mmassimizzati l-fondi tal-Unjoni disponibbli għall-interventi tal-azzjoni esterna tal-Unjoni.

(73)

Jenħtieġ li t-tisħiħ tal-kapaċitajiet tal-atturi militari f'pajjiżi terzi jitwettaq bħala parti mill-politika ta' kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-Unjoni, meta din prinċipalment taħdem għal objettivi fil-qasam tal-iżvilupp u bħala parti mill-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni (PESK) tal-Unjoni meta prinċipalment taħdem għal objettivi fil-qasam tal-paċi u s-sigurtà, f'konformità mal-Artikolu 40 TUE. Dan ir-Regolament jirrispetta l-applikazzjoni tal-proċeduri u l-portata tas-setgħat tal-istituzzjonijiet skont il-politika tal-Unjoni ta' kooperazzjoni għall-iżvilupp u l-PESK tal-Unjoni.

(74)

Jenħtieġ li l-azzjonijiet skont l-Istrument li jinvolvu l-forniment jew il-finanzjament ta' tagħmir, servizzi jew teknoloġija jkunu konformi mad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Unjoni, nazzjonali u internazzjonali, b'mod partikolari mar-regoli stabbiliti fil-Pożizzjoni Komuni tal-Kunsill 2008/944/PESK (31), mal-miżuri restrittivi tal-Unjoni kif ukoll mar-Regolament (UE) 2021/821 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (32). Il-valutazzjonijiet tar-riskju mwettqa mill-Kummissjoni taħt l-Istrument huma mingħajr preġudizzju għall-valutazzjoni tal-applikazzjonijiet għal liċenzji tal-esportazzjoni mwettqa mill-Istati Membri. Jenħtieġ li kull Stat Membru jivvaluta l-applikazzjonijiet għal liċenzji tal-esportazzjoni magħmula lilu, inkluż dawk relatati ma' trasferimenti minn gvern għal gvern, għal oġġetti fuq il-Lista Militari Komuni tal-UE, abbażi ta' każ b'każ skont il-kriterji stabbiliti fil-Pożizzjoni Komuni 2008/944/PESK. Skont ir-Regolament (UE) 2019/125 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (33) jenħtieġ li dawn l-azzjonijiet ma jiffinanzjawx il-forniment ta' xi tip ta' tagħmir li jista' jintuża għat-tortura jew għal trattamenti jew pieni krudili, inumani jew degradanti oħra.

(75)

Id-Deċiżjoni dwar l-Assoċjazzjoni Extra-Ewropea, inkluża Greenland, tistabbilixxi l-pakkett finanzjarju għall-assoċjazzjoni tal-pajjiżi u t-territorji extra-Ewropej mal-Unjoni. Dak il-pakkett finanzjarju huwa s-sors ewlieni ta' finanzjament għall-pajjiżi u t-territorji extra-Ewropej. Skont id-Deċiżjoni dwar l-Assoċjazzjoni Extra-Ewropea, inkluża Greenland, persuni u entitajiet stabbiliti f'pajjiżi u territorji extra-Ewropej jenħtieġ li jkunu eliġibbli għal finanzjament taħt dik id-Deċiżjoni, soġġett għar-regoli u għall-objettivi tiegħu u għall-arranġamenti possibbli applikabbli għall-Istat Membru li miegħu l-pajjiż jew territorju extra-Ewropew rilevanti jkun marbut. Barra minn hekk, il-kooperazzjoni bejn il-pajjiżi sħab u l-pajjiżi u t-territorji extra-Ewropew kif ukoll ir-reġjuni ultraperiferiċi tal-Unjoni skont l-Artikolu 349 TFUE jenħtieġ li tiġi mħeġġa f'oqsma ta' interess komuni.

(76)

Sabiex jissaħħu s-sjieda tal-proċessi ta' żvilupp min-naħa tal-pajjiżi sħab u s-sostenibbiltà tal-assistenza esterna, jenħtieġ li l-Unjoni, fejn ikun rilevanti, tiffavorixxi l-użu tal-istituzzjonijiet, il-kapaċitajiet u l-għarfien espert proprji tal-pajjiżi sħab u tas-sistemi u l-proċeduri tal-pajjiżi sħab għal kull aspett taċ-ċiklu tal-proġett għall-kooperazzjoni filwaqt li tiżgura l-involviment sħiħ tal-gvernijiet lokali u tas-soċjetà ċivili. Jenħtieġ li l-Unjoni tagħmel disponibbli informazzjoni u taħriġ dwar kif issir applikazzjoni għal finanzjament tal-Unjoni għall-benefiċjarji potenzjali ta' finanzjament mill-Unjoni.

(77)

Il-komunikazzjoni trawwem dibattitu demokratiku, issaħħaħ il-kontroll u l-iskrutinju istituzzjonali fuq il-finanzjament tal-Unjoni, u tikkontribwixxi għat-tisħiħ tal-kredibilità tal-Unjoni. Jenħtieġ li l-Unjoni u l-benefiċjarji tal-finanzjament tal-Unjoni jtejbu l-viżibbiltà tal-azzjoni tal-Unjoni, u jikkomunikaw b'mod adegwat il-valur miżjud tal-appoġġ tal-Unjoni. F'dak ir-rigward, f'konformità mar-Regolament Finanzjarju, jenħtieġ li l-ftehimiet konklużi mar-riċevituri ta' finanzjament tal-Unjoni jkun fihom obbligi li jiżguraw viżibbiltà xierqa u jenħtieġ li l-Kummissjoni taġixxi b'mod xieraq u f'waqtu fejn ma jitwettqux dawn l-obbligi.

(78)

Il-pjanijiet ta' azzjoni annwali jew pluriennali u miżuri msemmija f’dan ir-Regolament jenħtieġ li jikkostitwixxu programmi ta' ħidma skont ir-Regolament Finanzjarju. Pjanijiet ta' azzjoni annwali jew pluriennali jenħtieġ li jikkonsistu f'sett ta' miżuri miġbura f'dokument wieħed.

(79)

F'konformità mar-Regolament Finanzjarju, ir-Regolament (UE Euratom) Nru 883/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (34) u r-Regolamenti tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/95 (35), (Euratom, KE) Nru 2185/96 (36) u (UE) 2017/1939 (37), l-interessi finanzjarji tal-Unjoni jridu jiġu protetti permezz ta' miżuri proporzjonati, inkluż miżuri relatati mal-prevenzjoni, is-sejbien, il-korrezzjoni u l-investigazzjoni ta' irregolaritajiet, inkluż frodi, mal-irkupru ta' fondi mitlufa, imħallsa bi żball jew użati b'mod mhux korrett, u, fejn xieraq, mal-impożizzjoni ta' penali amministrattivi. B'mod partikolari, f'konformità mar-Regolamenti (Euratom, KE) Nru 2185/96 u (UE, Euratom) Nru 883/2013, l-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) għandu s-setgħa li jwettaq investigazzjonijiet amministrattivi, inkluż kontrolli u spezzjonijiet fuq il-post, bil-għan li jiġi stabbilit jekk kienx hemm frodi, korruzzjoni jew kwalunkwe attività illegali oħra li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni. L-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (UPPE) għandu s-setgħa, skont ir-Regolament (UE) 2017/1939, li jinvestiga u jressaq għall-prosekuzzjoni reati kriminali li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni kif previst fid-Direttiva (UE) 2017/1371 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (38).

F'konformità mar-Regolament Finanzjarju, kwalunkwe persuna jew entità li tirċievi fondi mill-Unjoni trid tikkoopera bis-sħiħ fil-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni, tagħti d-drittijiet u l-aċċess neċessarji lill-Kummissjoni, lill-OLAF, lill-Qorti tal-Awdituri u, fir-rigward ta' dawk l-Istati Membri li jipparteċipaw fil-kooperazzjoni msaħħa skont ir-Regolament (UE) 2017/1939, lill-UPPE, u tiżgura li kwalunkwe parti terza involuta fl-implimentazzjoni ta' fondi tal-Unjoni tagħti drittijiet ekwivalenti. Għal dik ir-raġuni, ftehimiet ma' pajjiżi u territorji terzi u ma' organizzazzjonijiet internazzjonali, u kwalunkwe kuntratt jew ftehim li jirriżulta mill-implimentazzjoni tal-Istrument, jenħtieġ li jinkludu dispożizzjonijiet li espliċitament jagħtu s-setgħa lill-Kummissjoni, lill-Qorti tal-Awdituri u lill-OLAF biex iwettqu dawn l-awditi, il-verifiki u l-ispezzjonijiet fuq il-post, skont il-kompetenzi rispettivi tagħhom u jiżguraw li kwalunkwe parti terza involuta fl-implimentazzjoni tal-finanzjament tal-Unjoni tagħti drittijiet ekwivalenti.

(80)

Jenħtieġ li l-Istrument jikkontribwixxi għall-ġlieda internazzjonali kontra l-frodi tat-taxxa, l-evażjoni tat-taxxa, il-frodi, il-korruzzjoni u l-ħasil tal-flus.

(81)

Sabiex jiġu ssupplimentati jew emendati l-elementi mhux essenzjali ta' dan ir-Regolament, jenħtieġ li tiġi delegata lill-Kummissjoni s-setgħa li tadotta atti skont l-Artikolu 290 TFUE fir-rigward tal-fatt li jiġu emendati l-ammont ta’ azzjonijiet għat-tisħiħ tal-kapaċitajiet ta' atturi militari b'appoġġ għall-iżvilupp u s-sigurtà għall-iżvilupp, l-ammont massimu għall-Garanzija għall-Azzjoni Esterna , ir-rati ta' proviżjonament u l-ammont massimu ta' proviżjonament għall-Garanzija għall-Azzjoni Esterna, l-oqsma ta' kooperazzjoni u l-intervent elenkati fl-Annessi II, III u IV, l-oqsma ta' prijorità tal-operazzjonijiet tal-EFSD+ elenkati fl-Anness V, l-indikaturi fl-Anness VI, kif ukoll fir-rigward tal-fatt li jiġi ssupplimentat dan ir-Regolament b'objettivi speċifiċi u b’oqsma ta' prijorità tal-kooperazzjoni mislutin mill-oqsma ta’ kooperazzjoni għall-programmi ġeografiċi stabbiliti fl-Anness II, inkluż prijoritizzazzjoni għal kull sottoreġjun, miri tematiċi u allokazzjonijiet finanzjarji indikattivi għal ċerti sottoreġjuni, u fir-rigward tal-fatt li jiġi ssupplimentat dan ir-Regolament b'dispożizzjonijiet dwar l-istabbiliment ta' qafas ta' monitoraġġ u evalwazzjoni. Huwa partikolarment importanti li l-Kummissjoni twettaq konsultazzjonijiet xierqa matul ix-xogħol tagħha ta’ tħejjija, ukoll ma' partijiet ikkonċernati rilevanti bħas-soċjetà ċivili u l-esperti, u li dawk il-konsultazzjonijiet jiġu mwettqa f'konformità mal-prinċipji stipulati fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet (39). B'mod partikolari, biex tiġi żgurata parteċipazzjoni ugwali fit-tħejjija ta’ atti delegati, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jirċievu d-dokumenti kollha fl-istess ħin li jirċevuhom l-esperti tal-Istati Membri, u l-esperti tagħhom ikollhom aċċess sistematiku għal-laqgħat tal-gruppi tal-esperti tal-Kummissjoni li jittrattaw it-tħejjija ta’ atti delegati.

(82)

Sabiex ikunu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet rilevanti ta' dan ir-Regolament, jenħtieġ li jingħataw setgħat ta’ implimentazzjoni lill-Kummissjoni. Jenħtieġ li dawk is-setgħat ikunu eżerċitati f'konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (40) .

(83)

Skont il-paragrafi 22 u 23 tal-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet, jenħtieġ li dan l-Istrument jiġi evalwat abbażi tal-informazzjoni miġbura f'konformità ma' rekwiżiti speċifiċi ta' monitoraġġ, filwaqt li jiġi evitat piż amministrattiv, b'mod partikolari fuq l-Istati Membri, kif ukoll ir-regolamentazzjoni żejda. Jenħtieġ li dawk ir-rekwiżiti, fejn xieraq, jinkludu indikaturi li jistgħu jitkejlu bħala bażi għall-evalwazzjoni tal-effetti tal-Istrument fil-prattika.

(84)

Ir-referenzi tal-Unjoni għall-istrumenti ta' assistenza esterna fl-Artikolu 9 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2010/427/UE (41), li huma sostitwiti b'dan ir-Regolament, jenħtieġ li jinqraw bħala referenzi għal dan ir-Regolament. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura li dan ir-Regolament jiġi implimentat skont ir-rwol tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna kif previst f'dik id-Deċiżjoni.

(85)

Jenħtieġ li l-azzjonijiet u l-miżuri previsti f'dan ir-Regolament, fejn ikun rilevanti, jikkomplementaw, ikunu konsistenti ma' u jirrispettaw il-miżuri adottati mill-Unjoni sabiex jitwettqu l-objettivi tal-PESK fi ħdan il-qafas tal-Kapitolu 2 tat-Titolu V TUE u l-miżuri adottati fi ħdan il-qafas tat-Titolu IV tal-Parti Ħamsa TFUE.

(86)

Minħabba li l-għanijiet ta' dan ir-Regolament ma jistgħux jinkisbu b’mod suffiċjenti mill-Istati Membri iżda jistgħu pjuttost jinkisbu aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista' tadotta miżuri, f'konformità mal-prinċipju ta’ sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-TUE. F'konformità mal-prinċipju ta' proporzjonalità kif stabbilit f'dak l-Artikolu, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jinkisbu dawk l-għanijiet.

(87)

Jenħtieġ li d-Deċiżjoni Nru 466/2014/UE tiġi emendata u mħassra, u jenħtieġ li r-Regolamenti (UE) 2017/1601 u (KE, Euratom) Nru 480/2009 jitħassru.

(88)

Sabiex tiġi żgurata l-kontinwità fl-għoti ta' appoġġ fil-qasam ta' politika rilevanti u biex l-implimentazzjoni tkun tista' tibda mill-bidu tal-QFP 2021-2027, jenħtieġ li dan ir-Regolament jidħol fis-seħħ b'urġenza u jenħtieġ li japplika, b'effett retroattiv, mill-1 ta' Jannar 2021.

(1)

Jenħtieġ li l-Unjoni tħares u tippromwovi l-valuri u l-interessi tagħha madwar id-dinja sabiex taħdem għall-objettivi u l-prinċipji tal-azzjonijiet esterni tal-Unjoni, kif stabbiliti fl-Artikolu 3(5) u l-Artikoli 8 u 21 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea.

(2)

Sabiex jimplimenta l-qafas internazzjonali l-ġdid stabbilit mill-Aġenda 2030 tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Iżvilupp Sostenibbli, l-Istrateġija Globali għall-Politika Estera u ta’ Sigurtà tal-Unjoni Ewropea, u l-Kunsens Ewropew dwar l-Iżvilupp, ir-Regolament (EU) 2021/947 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2)+ għandu l-għan li jżid il-koerenza u jiżgura l-effettività tal-azzjoni esterna tal-Unjoni billi jikkonċentra l-isforzi tiegħu permezz ta’ strument simplifikat biex itejjeb l-implimentazzjoni tal-politiki differenti ta’ azzjoni esterna.

(3)

L-objettiv tal-Istrument Ewropew għal Kooperazzjoni Internazzjonali fil-qasam tas-Sikurezza Nukleari (l-“Istrument”), li jikkomplementa l-Istrument ta’ Viċinat, ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta’ Kooperazzjoni Internazzjonali – Ewropa Globali stabbilit bir-Regolament (UE) 2021/947, jenħtieġ li jkun il-promozzjoni ta’ livell għoli ta’ sikurezza nukleari, protezzjoni mir-radjazzjoni, u l-applikazzjoni ta’ salvagwardji effiċjenti u effettivi ta’ materjali nukleari f’pajjiżi terzi, li jibnu fuq l-attivitajiet fi ħdan il-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (Komunità). Fi ħdan dan l-objettiv, dan ir-Regolament għandu l-għan li jappoġġa l-promozzjoni ta’ trasparenza fil-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet fil-qasam nukleari tal-awtoritajiet f’pajjiżi terzi.

(4)

Jenħtieġ li l-Istrument jiġi stabbilit għal perijodu ta’ seba’ snin biex it-tul ta’ żmien tiegħu jiġi allinjat ma’ dak tal-qafas finanzjarju pluriennali stabbilit fir-Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) 2020/2093 (3).

(5)

Dan ir-Regolament jagħmel parti mill-qafas imfassal għall-ippjanar tal-kooperazzjoni u jenħtieġ li jikkomplementa dawk il-miżuri ta’ kooperazzjoni nukleari li huma ffinanzjati skont ir-Regolament (UE) 2021/947.

(6)

L-Istati Membri tal-Unjoni huma Partijiet għat-Trattat dwar in-Nonproliferazzjoni tal-Armi Nukleari ffirmat fl-1 ta’ Lulju 1968 u japplikaw il-Protokoll Addizzjonali għall-ftehimiet ta’ salvagwardja rispettivi tagħhom mal-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija Atomika (IAEA).

(7)

Sabiex jibqa’ jsir u jiġi promoss it-titjib kontinwu tas-sikurezza nukleari u r-regolamentazzjoni tagħha, il-Kunsill adotta d-Direttivi 2009/71/Euratom (4), 2011/70/Euratom (5) u 2013/59/Euratom (6). Dawk id-Direttivi u l-istandard għoli ta’ sikurezza nukleari u ta’ ġestjoni ta’ skart radjuattiv u fjuwil użat implimentat fil-Komunità huma eżempji li għandhom jintużaw biex pajjiżi terzi jitħeġġu jadottaw standards għolja simili.

(8)

Il-Komunità u l-Istati Membri tagħha huma Partijiet Kontraenti għall-Konvenzjoni dwar is-Sikurezza Nukleari adottata fis-17 ta’ Ġunju 1994 u l-Konvenzjoni Konġunta dwar is-Sigurtà tal-Maniġġar ta’ Karburant Użat u dwar is-Sigurtà tal-Maniġġar ta’ Skart Radjuattiv adottata fil-5 ta’ Settembru 1997.

(9)

Jenħtieġ li l-Komunità tkompli tikkoopera mill-qrib mal-IAEA skont il-Kapitolu 10 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (“it-Trattat Euratom”) fir-rigward tas-sikurezza nukleari u s-salvagwardji nukleari, biex jinkisbu l-objettivi tal-Kapitoli 3 u 7 tat-Titolu II tat-Trattat Euratom. Il-Komunità tikkoopera ma’ organizzazzjonijiet u programmi internazzjonali oħra li jipprovaw jiksbu objettivi simili.

(10)

Jenħtieġ li l-Istrument jipprevedi azzjonijiet b’appoġġ għall-objettivi mixtieqa u f’konformità mal-azzjonijiet appoġġati preċedentement skont ir-Regolament tal-Kunsill (Euratom) Nru 237/2014 (7). Dawk l-objettivi jikkonċernaw il-promozzjoni ta’ kultura ta’ sikurezza nukleari effettiva u l-implimentazzjoni tal-ogħla standards ta’ sikurezza nukleari u ta’ protezzjoni mir-radjazzjoni u t-titjib kontinwu tas-sikurezza nukleari, il-ġestjoni responsabbli u sikura ta’ fjuwil użat u skart radjuattiv, id-dekummissjonar u r-rimedjazzjoni ta’ dawk li kienu siti u installazzjonijiet nukleari, u salvagwardji effiċjenti u effettivi għal materjal nukleari f’pajjiżi terzi, b’mod partikolari fil-pajjiżi aderenti, il-pajjiżi kandidati, il-kandidati potenzjali u l-pajjiżi tal-Politika Ewropea tal-Viċinat.

(11)

Jenħtieġ li l-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament tkun imsejsa fuq konsultazzjoni, fejn rilevanti, mal-Istati Membri u l-awtoritajiet rilevanti tagħhom, b’mod partikolari l-awtoritajiet regolatorji kompetenti fil-qasam tas-sikurezza nukleari, mal-Grupp ta’ Regolaturi Ewropew dwar is-Sikurezza Nukleari u permezz tal-kumitat tal-Istrument Ewropew għal Kooperazzjoni Internazzjonali fil-qasam tas-Sikurezza Nukleari, u fuq djalogu mal-pajjiżi sħab. Jenħtieġ li l-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament tqis il-konklużjonijiet tal-Kunsill dwar assistenza lil pajjiżi terzi fil-qasam tas-sikurezza u s-sigurtà nukleari adottati fid-9 ta’ Diċembru 2008.

(12)

Jenħtieġ li r-riżultati tal-azzjoni esterna tal-Komunità jiġu mmonitorjati u vvalutati fuq il-bażi ta’ indikaturi predefiniti, trasparenti, speċifiċi għall-pajjiżi u li jistgħu jitkejlu, adattati għall-ispeċifiċitajiet u l-objettivi tal-Istrument u preferibbilment jenħtieġ li jkunu msejsa fuq il-Qafas tar-Riżultati tal-UE fl-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni Internazzjonali. Jenħtieġ li l-indikaturi jkunu orjentati lejn il-kwalità, il-prestazzjoni u r-riżultati, sabiex jirrikjedu aktar responsabbiltà u obbligu ta’ rendikont mill-pajjiżi benefiċjarji fil-konfront tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha fir-rigward tar-riżultati miksuba fl-implimentazzjoni ta’ miżuri għat-titjib tas-sikurezza.

(13)

Jenħtieġ li l-Unjoni u l-Komunità jfittxu l-aktar użu effiċjenti tar-riżorsi disponibbli sabiex jottimizzaw l-impatt tal-azzjoni esterna tagħhom. Jenħtieġ li dan jinkiseb permezz ta’ koerenza u komplementarjetà bejn l-istrumenti ta’ finanzjament estern tal-Unjoni, kif ukoll permezz tal-ħolqien ta’ sinerġiji ma’ politiki u programmi oħra tal-Unjoni. Sabiex jimmassimizza l-impatt ta’ interventi kkombinati biex jintlaħaq objettiv komuni, jenħtieġ li dan ir-Regolament jippermetti l-kombinament ta’ finanzjamenti ma’ programmi oħrajn tal-Unjoni, sakemm il-kontribuzzjonijiet ma jkoprux l-istess spejjeż.

(14)

Dan ir-Regolament jistabbilixxi pakkett finanzjarju għat-tul kollu tal-Istrument, li għandu jikkostitwixxi l-ammont ta’ referenza primarja fit-tifsira tal-punt 18 tal-Ftehim Interistituzzjonali tas-16 ta’ Diċembru 2020 bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni Ewropea dwar dixxiplina baġitarja, dwar kooperazzjoni f’materji baġitarji u dwar ġestjoni finanzjarja tajba, kif ukoll dwar riżorsi proprji ġodda, inkluż pjan direzzjonali lejn l-introduzzjoni ta’ riżorsi proprji ġodda, (8) għall-Parlament Ewropew u l-Kunsill matul il-proċedura baġitarja annwali.

(15)

Ir-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (9) (ir-“Regolament Finanzjarju”) japplika għall-Istrument. Ir-Regolament Finanzjarju jistabbilixxi regoli dwar l-implimentazzjoni tal-baġit tal-Unjoni, inkluż ir-regoli dwar għotjiet, premjijiet, akkwist, ġestjoni indiretta, strumenti finanzjarji, garanziji baġitarji, assistenza finanzjarja u r-rimborż ta’ esperti esterni.

(16)

Jenħtieġ li r-regoli u l-proċeduri stipulati fir-Regolament (UE) 2021/947 japplikaw għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, kif xieraq, u jenħtieġ li d-dispożizzjonijiet ta’ implimentazzjoni skont dan ir-Regolament jirriflettu d-dispożizzjonijiet previsti f’dak ir-Regolament.

(17)

Ir-regoli finanzjarji orizzontali adottati mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill fuq il-bażi tal-Artikolu 106a tat-Trattat Euratom u l-Artikolu 322 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) japplikaw għal dan ir-Regolament. Dawk ir-regoli huma stipulati fir-Regolament Finanzjarju u jiddeterminaw b’mod partikolari l-proċedura għall-istabbiliment u l-implimentazzjoni tal-baġit permezz ta’ għotjiet, akkwist, premji u implimentazzjoni indiretta, u jipprevedu verifiki dwar ir-responsabbiltà tal-atturi finanzjarji. Ir-regoli adottati abbażi tal-Artikolu 106a tat-Trattat Euratom u l-Artikolu 322 TFUE jinkludu wkoll reġim ġenerali ta’ kondizzjonalità għall-protezzjoni tal-baġit tal-Unjoni.

(18)

Jenħtieġ li l-forom u l-metodi ta’ implimentazzjoni tal-finanzjament tal-Unjoni stipulati f’dan ir-Regolament jintgħażlu fuq il-bażi tal-kapaċità tagħhom li jiksbu l-objettivi speċifiċi tal-azzjonijiet u li jagħtu r-riżultati, filwaqt li jitqiesu, b’mod partikolari, il-kostijiet tal-kontrolli, il-piż amministrattiv, u r-riskju mistenni ta’ nuqqas ta’ konformità. Dan jenħtieġ li jinkludi konsiderazzjoni tal-użu ta’ somom f’daqqa, rati fissi u kostijiet unitarji, kif ukoll finanzjament mhux marbut ma’ kostijiet kif imsemmi fil-punt (a) tal-Artikolu 125(1) tar-Regolament Finanzjarju.

(19)

Jenħtieġ li l-miżuri u l-pjanijiet ta’ azzjoni annwali jikkostitwixxu programmi ta’ ħidma skont ir-Regolament Finanzjarju. Il-pjanijiet ta’ azzjoni annwali jikkonsistu f’sett ta’ miżuri miġbura f’dokument wieħed.

(20)

Sabiex tiġi żgurata l-kontinwità fl-għoti ta’ appoġġ fil-qasam ta’ politika rilevanti u biex l-implimentazzjoni tkun tista’ ssir mill-bidu tal-qafas finanzjarju pluriennali 2021-2027, huwa neċessarju li tiġi prevista l-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament mill-bidu tas-sena finanzjarja 2021.

(21)

F’konformità mar-Regolament Finanzjarju, ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (10), u r-Regolamenti tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/95 (11), (Euratom, KE) Nru 2185/96 (12) u (UE) 2017/1939 (13), l-interessi finanzjarji tal-Unjoni għandhom jiġu protetti permezz ta’ miżuri proporzjonati, inkluż miżuri relatati mal-prevenzjoni, is-sejbien, il-korrezzjoni u l-investigazzjoni ta’ irregolaritajiet, inkluż frodi, mal-irkupru ta’ fondi mitlufa, imħallsa bi żball jew użati b’mod mhux korrett, u, fejn xieraq, mal-impożizzjoni ta’ pieni amministrattivi. B’mod partikolari, skont ir-Regolamenti (Euratom, KE) Nru 2185/96 (UE, Euratom) Nru 883/2013, l-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) għandu s-setgħa li jwettaq investigazzjonijiet amministrattivi, inkluż verifiki u spezzjonijiet fuq il-post, bil-ħsieb li jistabbilixxi jekk kienx hemm frodi, korruzzjoni jew xi attività illegali oħra li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni.

L-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (UPPE) għandu s-setgħa, skont ir-Regolament (UE) 2017/1939, li jinvestiga u jressaq għall-prosekuzzjoni reati kriminali li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni kif previst fid-Direttiva (UE) 2017/1371 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (14). F’konformità mar-Regolament Finanzjarju, kwalunkwe persuna jew entità li tirċievi fondi mill-Unjoni għandha tikkoopera bis-sħiħ fil-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni, tagħti d-drittijiet u l-aċċess neċessarji lill-Kummissjoni, lill-OLAF u lill-Qorti tal-Awdituri u, fir-rigward ta’ dawk l-Istati Membri li jipparteċipaw fil-kooperazzjoni msaħħa skont ir-Regolament (UE) 2017/1939, lill-UPPE, u għandha tiżgura li kwalunkwe parti terza involuta fl-implimentazzjoni ta’ fondi tal-Unjoni tagħti drittijiet ekwivalenti. Għal dik ir-raġuni, ftehimiet ma’ pajjiżi u territorji terzi u ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali, kif ukoll kwalunkwe kuntratt jew ftehim li jirriżulta mill-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, jenħtieġ li jinkludu dispożizzjonijiet li espliċitament jagħtu s-setgħa lill-Kummissjoni, lill-OLAF, lill-Qorti tal-Awdituri u lill-UPPE li jwettqu awditi u verifiki u spezzjonijiet fuq il-post skont il-kompetenzi rispettivi tagħhom u jiżguraw li kwalunkwe parti terza involuta fl-implimentazzjoni tal-fondi tal-Unjoni tagħti drittijiet ekwivalenti.

(22)

Għalhekk ir-Regolament (Euratom) Nru 237/2014 jenħtieġ li jitħassar.

(23)

Sabiex ikunu żgurati kondizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, jenħtieġ li jingħataw setgħat ta’ implimentazzjoni lill-Kummissjoni. Jenħtieġ li dawk is-setgħat jiġu eżerċitati f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (15).

(24)

Jenħtieġ li r-referenzi għall-istrumenti ta’ assistenza esterna fid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2010/427/UE (16) jinqraw bħala referenzi għal dan ir-Regolament u għar-Regolamenti msemmijin hawnhekk. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura li dan ir-Regolament jiġi implimentat skont id-Deċiżjoni 2010/427/UE.

(25)

Jenħtieġ li l-azzjonijiet previsti f’dan ir-Regolament isegwu strettament il-kundizzjonijiet u l-proċeduri stabbiliti mill-miżuri restrittivi tal-Unjoni,