(1)

Fit-28 ta' Jannar 2011 u fit-2 ta' Awwissu 2011, il-Kummissjoni rċeviet tliet ilmenti mingħand il-fond ta' investiment S.C. FP Proprietatea S.A. (“FP” jew “l-ilmentatur”) b'rabta mal-bejgħ tal-elettriku minn S.C. Hidroelectrica S.A. (“Hidroelectrica”) lil diversi xerrejja bi prezzijiet allegatament stabbiliti f'livell inqas minn dak tas-suq.

(2)

Fil-25 ta' April 2012, il-Kummissjoni infurmat lir-Rumanija li kienet iddeċidiet li tibda l-proċedura stabbilita fl-Artikolu 108(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (5) (“TFUE”) fir-rigward tal-miżuri ta' għajnuna mill-Istat allegati, minn hawn 'il quddiem imsejħin flimkien bħala “d-deċiżjonijiet tal-ftuħ”:

(3)

Id-deċiżjonijiet tal-ftuħ ġew ippubblikati f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (6). Il-Kummissjoni sejħet lill-awtoritajiet Rumeni u lill-partijiet interessati sabiex jissottomettu l-kummenti tagħhom.

(4)

Fit-23 ta' Lulju 2012 l-awtoritajiet Rumeni taw il-kummenti tagħhom lill-Kummissjoni dwar id-deċiżjonijiet tal-ftuħ.

(5)

Il-Kummissjoni rċeviet kummenti mingħand 11 (7)-il parti interessata, jiġifieri:

(6)

L-awtoritajiet Rumeni wieġbu għall-kummenti tal-partijiet interessati fil-15 ta' Jannar 2013 fil-każ SA.33624 u fl-24 ta' Marzu 2013 fil-każijiet SA.33451 u SA.33581.

(7)

Il-Kummissjoni talbet aktar informazzjoni mingħand l-awtoritajiet Rumeni.

(8)

L-awtoritajiet Rumeni pprovdew aktar informazzjoni:

(9)

Fil-11 ta' Marzu 2014, il-Kummissjoni bagħtet talba għal aktar kjarifiki lil Energy Holding rigward il-kummenti tagħha li għamlet fil-każ SA.33451 (negozjanti tal-elettriku). Energy Holding wieġbet fit-8 ta' Mejju 2014.

(10)

Il-Kummissjoni rċeviet aktar sottomissjonijiet mingħand il-partijiet interessati:

(11)

Din it-taqsima tiddeskrivi l-partijiet kontraenti (jiġifieri Hidroelectrica u l-benefiċjarji allegati), kif ukoll il-kuntratti ta' bejgħ tal-elettriku, fil-kuntest tas-suq tal-elettriku tar-Rumanija.

(12)

Hidroelectrica twaqqfet fl-2000, meta l-Gvern Rumen ħoloq erba' kumpaniji indipendenti totalment tal-Istat. Hidroelectrica hija kkontrollata mid-dritt ordinarju tal-kumpaniji. Il-kapital azzjonarju tagħha huwa miżmum mill-Istat Rumen permezz tal-Ministeru tal-Affarijiet Ekonomiċi u l-Kummerċ (80,056 %) u l-ilmentatur (19,943 %). L-Istat tar-Rumanija huwa rappreżentat fil-laqgħat ġenerali tal-azzjonisti u jaħtar membri tal-Bord tad-Diretturi ta' Hidroelectrica. Fil-fatt, il-membri tal-Bord tad-Diretturi ta' Hidroelectrica jistgħu jgħaqqdu din il-funzjoni ma' karigi mal-gvern (8).

(13)

Hidroelectrica hija l-produttur ewlieni tal-elettriku tar-Rumanija b'kapaċità tal-produzzjoni annwali ta' madwar 17,5 TWh f'sena idroloġika normali. Hidroelectrica tipproduċi l-elettriku permezz ta' digi u impjanti tal-ġenerazzjoni mingħajr riżervi. Madankollu, din il-produzzjoni hija soġġetta għal varjazzjonijiet kbar skont il-kundizzjonijiet idroloġiċi: fl-2004, il-produzzjoni ta' Hidroelectrica kienet ta' 17,6 Twh filwaqt li fl-2009 kienet ta' 16,4 TWh u fl-2010 kienet ta' 21,3 TWh. Fl-2013, is-sehem mis-suq ta' Hidroelectrica kien ta' 28,24 %, ikbar minn dak ta' Complexul Energetic Oltenia, produttur tal-elettriku ibbażat fuq faħam termali, b'sehem mis-suq ta' 20,83 % u Nuclearelectrica b'sehem mis-suq ta' 20,65 %. Kemm Complexul Energetic Oltenia kif ukoll Nuclearelectrica huma kumpaniji tal-Istat.

(14)

L-istruttura tal-kostijiet ta' Hidroelectrica hija kkaratterizzata minn kostijiet fissi għoljin (marbutin mal-amortizzazzjoni tad-digi tal-enerġija u tax-xogħlijiet ċivili u mal-manutenzjoni regolari) u kostijiet tal-produzzjonijiet varjabbli baxxi. L-idroelettriku spiss ikollu kostijiet marġinali inqas minn sorsi tal-elettriku oħrajn, b'mod partikolari l-karburanti fossili. Din l-istruttura tal-kostijiet ġejja mill-fatt li l-produzzjoni tal-elettriku bbażata fuq l-idroenerġija tipikament ma jkollhiex kostijiet tal-karburant jew kostijiet marġinali sinifikanti (9). Minn dan isegwi li l-politiki għall-bejgħ u l-irkupru sħiħ tal-kostijiet ogħla mill-kostijiet marġinali tal-produzzjoni fuq il-medda tal-produzzjoni mibjugħa mill-produtturi tal-idroenerġija huma fil-parti l-kbira ddeterminati b'mod individwali minn kull produttur. Apparti r-regola bażika li l-kostijiet sħaħ għandhom jiġu rkuprati fit-tul għall-ġenerazzjoni tal-idroenerġija (jew enerġija oħra), ma hemm ebda regola ekonomika preskrittiva jew normattiva għad-determinazzjoni tal-prezz ottimali bbażata biss fuq il-kostijiet għal segmenti speċifiċi ta' xerrejja fit-terminu qasir sa medju. Dan jaqta' barra, pereżempju, il-kWh kollha mibjugħin li bilfors iridu jagħtu l-istess kontribuzzjoni għall-irkupru sħiħ tal-kostijiet fissi, indipendentement mill-produzzjoni mibjugħa lil kull xerrej. Madankollu, minħabba d-dipendenza tagħha fuq il-livell ta' idroloġija u l-inabbiltà tagħha li taġġusta l-bażi tal-kostijiet fissi, Hidroelectrica hija, b'mod ġenerali, esposta fit-tul għal grad ta' riskju dovut għall-volatilità inkontrollabbli tal-produzzjoni tagħha u, konsegwentement, tar-rikavati tagħha. B'hekk, Hidroelectrica teħtieġ produzzjoni stabbli għall-produzzjoni tagħha fit-tul sabiex tagħmel rikavati stabbli u prevedibbli.

(15)

Sal-2005, meta ġew iffirmati ħafna mill-kuntratti investigati, l-istrateġija ta' Hidroelectrica kienet tinvolvi l-immodernizzar u l-bini ta' idrofaċilitajiet ġodda b'kapaċità ta' 1,6 GW. L-investiment sħiħ kien stmat għal EUR 5,9 biljun fil-perjodu 2005-2025. Il-programm ta' modernizzazzjoni kien jeħtieġ finanzjament estern ta' EUR 800 miljun.

Hidroelectrica bdiet bil-proċedimenti ta' insolvenza fis-26 ta' Ġunju 2012  (10), u dawn intemmu fis-26 ta' Ġunju 2013  (11). Mill-25 ta' Frar 2014, Hidroelectrica reġgħet bdiet bil-proċedimenti ta' insolvenza. Skont ir-Rapport dwar l-Insolvenza mfassal mir-riċevitur, diversi fatturi wasslu għall-insolvenza ta' Hidroelectrica, fosthom l-obbligu li tbigħ sehem imdaqqas mill-produzzjoni tagħha fis-suq regolat bi prezzijiet inqas mill-kost tal-produzzjoni, l-obbligu li tixtri kwantitajiet kbar ta' elettriku mill-produtturi tal-elettriku tal-Istat Rumeni iktar għoljin (kwantitajiet li mbagħad reġgħu nbiegħu bi prezzijiet orħos), il-portafoll tal-kuntratti tal-bejgħ, l-investimenti eċċessivi, il-ġestjoni ħażina u l-kostijiet lavorattivi għoljin — li lkoll wasslu sabiex Hidroelectrica ma setgħetx tħallas id-djun li kellha lill-kredituri tagħha (12).

(16)

Il-klijenti li magħhom Hidroelectrica daħlet fil-kuntratti taħt investigazzjoni kienu:

(17)

Hidroelectrica kkonkludiet 14-il kuntratt għall-provvista tal-elettriku lill-benefiċjarji allegati, jiġifieri kuntratt wieħed ma' kull wieħed mit-tmien negozjanti tal-elettriku għal Electrica (13), Electrocarbon, Elsid u Alro, u kuntratti ta' sentejn ma' ArcelorMittal. Il-karatteristiki ewlenin ta' dawn il-kuntratti huma deskritti f'dettall fil-premessi 19 sa 23, hawn taħt. Għal deskrizzjonijiet iktar komprensivi u iktar dettalji, issir referenza għad-deċiżjoni ta' ftuħ f'kull każ u għall-Anness I għal din id-Deċiżjoni.

(18)

Data tal-iffirmar tal-kuntratti: Fl-2007 diġà kien hemm disa' kuntratti fis-seħħ, jiġifieri fi żmien l-adeżjoni tar-Rumanija fl-UE, u ħames kuntratti ġew iffirmati wara l-adeżjoni tar-Rumanija fl-UE (14).

(19)

Id-durata tal-kuntratti: Ħafna mill-kuntratti ġew iffirmati għal perjodi twal, ta' bejn ħames u għaxar snin, jiġifieri: ħames kuntratti ġew konklużi għal perjodu inizjali ta' għaxar snin (15); żewġ kuntratti ġew konklużi għal perjodu inizjali ta' seba' snin (16); u tliet kuntratti ġew konklużi għal perjodu inizjali ta' ħames snin (17), tnejn minnhom estiżi għal perjodi addizzjonali ta' ħames snin fl-2004 (18); l-erba' kuntratti li jifdal ġew konklużi għal perjodi ta' sena (19) jew inqas (20).

(20)

L-istatus attwali tal-kuntratti: Il-kuntratt ma' Alro biss għadu fis-seħħ. Il-kuntratti kollha l-oħrajn jew: (i) ġew terminati mir-riċevitur ta' Hidroelectrica matul il-proċedimenti ta' insolvenza fl-2012; (ii) ġew terminati b'mod individwali minn waħda mill-partijiet (21); jew inkella (iii) skadew (22).

(21)

Il-prezzijiet tal-kuntratt applikati: il-prezzijiet stabbiliti fil-kuntratti investigati kienu prezzijiet ad hoc innegozjati ma' kull xerrej u mhux stabbiliti b'referenza għal grilja ta' tariffi preeżistenti applikata minn Hidroelectrica, eż. bħala skont jew valwazzjoni pożittiva fuq tariffa applikabbli jew bħala grad tat-tariffa.

(22)

Id-dritt tal-partijiet li jitterminaw il-kuntratt b'mod unilaterali:

(23)

In-negozjar tal-elettriku fir-Rumanija fil-perjodu kkunsidrat jista' jsir f'żewġt iswieq: (i) is-suq tal-elettriku regolat li fih huwa nnegozjat l-elettriku fuq il-bażi ta' tariffi u kundizzjonijiet regolati u (ii) is-suq tal-elettriku kompetittiv li fih l-elettriku jiġi nnegozjat liberament, inkluż permezz ta' żewġ tipi ewlenin ta' kuntratt: kuntratti bilaterali nnegozjati fis-suq ċentralizzat, u kuntratti bilaterali nnegozjati liberament, l-hekk imsejjaħ suq għal kuntratti nnegozjati direttament.

(24)

Tranżazzjonijiet fis-suq tal-elettriku regolat huma implimentati permezz tal-ftehimiet ta' qafas fuq il-bejgħ u l-akkwist konklużi bejn il-produtturi tal-elettriku attivi fis-suq regolat, inkluża Hidroelectrica, u l-“fornituri tal-aħħar istanza”, li jiżguraw id-distribuzzjoni tal-elettriku lill-utent aħħari. Il-fornituri tal-aħħar istanza għandhom l-obbligu li jfornu l-elettriku lill-konsumaturi eliġibbli li huma: (i) il-konsumaturi aħħarin li ma eżerċitawx id-dritt tagħhom li jagħżlu l-fornitur tagħhom u li jixtru fis-suq kompetittiv jew (ii) unitajiet domestiċi u klijenti li mhumiex unitajiet domestiċi li għandhom inqas minn 50 impjegat u fatturat annwali ta' inqas minn EUR 10 miljun (28). Il-konsumaturi eliġibbli jixtru l-elettriku fuq il-bażi ta' tariffi regolati.

(25)

Fis-swieq regolati, l-Awtorità Regolatorja Rumena tal-Enerġija (“ANRE”) tistabbilixxi l-prezzijiet u l-volumi li jridu jitwasslu mill-produtturi tal-elettriku ex-ante kull sena. B'konformità mat-talba tal-ANRE, Hidroelectrica hija obbligata tforni l-elettriku bl-ingrossa lid-distributuri li jfornu l-elettriku fil-livell tal-konsumatur fis-suq regolat. Il-prezzijiet għall-operaturi mħallsin lil Hidroelectrica huma stabbiliti mill-ANRE fuq il-bażi ta' livell iġġustifikat ta' kostijiet eliġibbli flimkien ma' rata ta' redditu. Bejn l-2004 u l-2010, il-prezzijiet għall-operaturi mħallsin lil Idroelectrica kienu kif ġej (RON/MWh) (29):

(26)

Mill-2005, is-suq tal-elettriku kompetittiv tar-Rumanija nqasam f'ħamest iswieq speċifiċi, jiġifieri:

(27)

Is-swieq ċentralizzati huma amministrati mill-OPCOM. L-OPCOM twaqqfet fl-2001 permezz tad-Deċiżjoni tal-Gvern Nru 627/2000, bħala kumpanija b'ishma konġunti u sussidjarja akkwiżita totalment ta' Transelectrica, l-operatur tas-sistema ta' trażmissjoni. Permezz tal-liċenzja mogħtija mill-ANRE, l-OPCOM ġie ddiżenjat bħala pjattaforma għan-negozjar tal-elettriku fir-Rumanija fil-livell tal-operaturi. L-OPCOM huwa l-unika borża tal-kambju tal-enerġija fir-Rumanija, li toffri qafas għan-negozjar tal-elettriku u li għandha rwol ta' faċilitatur.

(28)

Hemm ħames tipi kbar ta' segmenti tas-suq fl-OPCOM: (i) is-suq ta' ġurnata bil-quddiem; (ii) is-suq tal-istess ġurnata, amministrat mill-OPCOM minn Lulju 2011 biss, (iii) is-swieq bilaterali ċentralizzati, jiġifieri s-suq ċentralizzat għal kuntrati bilaterali permezz ta' rkant pubbliku (“OPCOM-PCCB”) u s-suq ċentralizzat għal kuntratti bilaterali permezz ta' negozjar kontinwu (“PCCB-NC”); (iv) is-suq ċentralizzat għal ċertifikati ekoloġiċi, u (v) il-pjattaforma tan-negozjar għaċ-ċertifikati tal-emissjonijiet ta' gass serra. Iċ-ċertifikati ekoloġiċi u ċ-ċertifikati tal-emissjonijiet ta' gass serra ma jinvolvux in-negozjar tal-elettriku direttament u, għalhekk, mhumiex deskritti hawn taħt. It-tranżazzjonijiet fuq l-OPCOM bdew biss fl-2005 u biss fis-swieq ta' ġurnata bil-quddiem u tal-OPCOM-PCCB.

(29)

Fi żmien l-adeżjoni tar-Rumanija fl-UE fl-2007, l-elettriku kien innegozjat primarjament fis-suq tal-elettriku regolat (madwar 29 TWh jew madwar 55 % tad-domanda finali). Fis-suq tal-elettriku kompetittiv, l-elettriku kien innegozjat: (i) fl-OPCOM — PCCB, u (ii) fis-suq ta' ġurnata bil-quddiem, it-tnejn amministrati mill-OPCOM; imbagħad (iii) skont kuntratti nnegozjati direttament, spiss b'durata twila, kemm fil-livell tal-operaturi kif ukoll tal-konsumatur, (iv) fis-suq tal-ibbilanċjar, li fih is-sistema ta' trażmissjoni hija l-uniku xerrej, u finalment (v) fis-suq tal-esportazzjoni (3,3 TWh fl-2007). Bejn l-2007 u l-2010, il-bejgħ tal-elettriku f'dawn is-swieq mhux regolati fir-Rumanija kien kif ġej (30):

(30)

B'bejgħ annwali ta' 18,2 TWh u medja ta' sehem mis-suq ta' 30,2 % fil-perjodu 2007-2010, Hidroelectrica kienet (u għadha) il-produttur tal-elettriku ewlieni tar-Rumanija. Mill-2003, mal-ftuħ progressiv tas-suq għal xerrejja tal-elettriku intitolati li jagħżlu l-fornituri tagħhom, il-bejgħ ta' Hidroelectrica sar b'mod predominanti permezz ta' kuntratti bilaterali nnegozjati b'mod dirett. Sal-2007, dan il-bejgħ ammonta għal kważi żewġ terzi mill-bejgħ totali ta' Hidroelectrica. Kif inhu muri fit-tabella ta' hawn taħt, matul il-perjodu ta' wara l-adeżjoni tar-Rumanija mal-UE, bejn l-2007 u l-2010, is-sehem mill-bejgħ ta' Hidroelectrica mill-bejgħ totali tagħha baqa' relattivament stabbli għal madwar 19 % tas-segment tas-suq regolat u madwar 1 % għall-bejgħ lil produtturi oħrajn tal-elettriku. Sadanittant, is-sehem fis-swieq tal-ibbilanċjar, il-kuntratti bilaterali u l-esportazzjoni naqas bi ftit, filwaqt li s-sehem mill-bejgħ fis-segmenti tas-swieq amministrati mill-OPCOM żdied minn livelli kważi insinifikanti fl-2007 u l-2008 għal […] (31) % fl-2010.

(31)

Il-kuntratti ta' Hidroelectrica man-negozjanti tal-elettriku Electrocarbon, Elsid u Alro ġew konklużi fis-suq għal kuntratti nnegozjati direttament. Iż-żewġ kuntratti ma' ArcelorMittal għall-provvisti tal-elettriku mill-2010 u l-2011 ġew konklużi fl-OPCOM — PCCB, skont il-prinċipju tal-ogħla prezz offrut. Għaldaqstant, għad li l-valutazzjoni ekonomika u legali tal-kuntratti eżaminati għandha tirreferi għall-kuntest usa' tas-suq tal-elettriku Rumen, żewġ segmenti f'dan is-suq fil-parti l-kbira jikkonċernaw u huma rilevanti għall-kuntratti ta' Hidroelectrica li huma s-suġġett ta' din id-Deċiżjoni:

(32)

Fis-segment tas-suq tal-OPCOM-PCCB, l-OPCOM jorganizza l-irkantijiet pubbliċi għall-bejgħ u l-akkwist tal-elettriku. L-offerti tal-bejgħ jew l-akkwist minn kull fornitur jew konsumatur jiġu sottomessi lill-operatur tas-suq. Kull offerta trid tispeċifika dan li ġej: (i) il-prezz minimu li bih kull parti sejra tbigħ l-elettriku jew il-prezz massimu li bih sejra takkwista l-elettriku u (ii) il-ftehim qafas li skontu l-parti li tagħmel l-offerta biħsiebha tforni/takkwista l-elettriku. L-offerti tal-bejgħ u l-akkwist jispeċifikaw il-kundizzjonijiet tal-provvista inklużi dawk relatati mal-ammont tal-elettriku, id-durata (mhux inqas minn xahar u sa sena) u l-ftehim qafas previst. Il-prezz isegwi l-prinċipji tal-aħjar prezz offrut.

(33)

Wara l-pubblikazzjoni tad-deċiżjonijiet tal-ftuħ, il-Kummissjoni adottat Deċiżjoni b'applikazzjoni tal-Artikolu 102 tat-TFUE, filwaqt li sabet li l-borża tal-enerġija ġestita mill-OPCOM kienet tikkostitwixxi suq tas-servizzi rilevanti, li fih l-OPCOM kien impriża b'pożizzjoni dominanti u li kienet separata mis-suq għal kuntratti nnegozjati direttament (32).

(34)

Is-suq għal kuntratti negozjati direttament huwa suq ħieles li mhuwiex regolat mill-ANRE. Il-partijiet kontraenti jinnegozjaw il-kwantitajiet, il-prezzijiet u klawżoli oħra kuntrattwali b'mod bilaterali. Dan jagħti lill-partijiet livell ogħla ta' flessibbiltà fin-negozjar tal-patti u l-kundizzjonijiet tal-kuntratti tal-bejgħ. Dawn il-patti u l-kundizzjonijiet huma kunfidenzjali.

(35)

Permezz ta' ittra datata l-21 ta' Frar 2014, il-Kummissjoni talbet lill-awtoritajiet Rumeni jipprovdu dejta u informazzjoni dwar il-kuntratti konklużi fis-suq Rumen, minbarra l-kuntratti li huma s-suġġett ta' din id-Deċiżjoni u b'durati u kwantitajiet ta' provvista tal-elettriku komparabbli. It-talba tal-Kummissjoni kopriet il-fornituri kollha tal-elettriku Rumeni, kemm jekk tal-istat jew privati. Fl-14 ta' Mejju 2014, l-awtoritajiet Rumeni pprovdew id-dejta mitluba fuq il-kuntratti fit-tul kollha li kienu ġew iffirmati mix-xerrejja tal-elettriku b'konsum tal-elettriku annwali ta' iktar minn 150 GWh u li kienu fis-seħħ fi żmien partikolari bejn l-2007 u l-2013 (33).

(36)

B'mod partikolari, l-awtoritajiet Rumeni ppreżentaw dejta minn 96 kuntratt li kienu fis-seħħ bejn l-2007 u l-2013. L-awtoritajiet Rumeni saħqu fuq il-fatt li l-kuntratti konklużi minn konsumaturi li mhumiex unitajiet domestiċi fis-suq fil-livell tal-konsumatur f'kundizzjonijiet kompetittivi fil-perjodu ta' żmien rilevanti kienu soġġetti għall-ġbir ta' dejta ad hoc mitlub mill-Kummissjoni. Mil-lat tal-provvista, il-kuntratti daħlu fihom prattikament il-fornituri sinifikanti kollha li huma attivi fis-suq Rumen, minn produtturi fl-enerġija nukleari jew mis-setturi tal-karburanti fossili sa negozjanti li jixtru bl-ingrossa għall-bejgħ mill-ġdid fil-livell tal-konsumatur. Mil-lat tad-domanda, id-dejta rrapportata tkopri l-kuntratti ta' industriji kbar, relattivament intensivi fl-użu tal-enerġija, bħall-industriji tal-azzar, tas-sustanzi kimiċi, tas-siment, tal-manifattura tal-karozzi u tal-petrol u l-gass u tal-estrazzjoni tal-faħam u l-linjite (34).

(37)

Ix-xerrejja kkonċernati daħlu f'kuntratti ppersonalizzati fit-tul fuq il-bażi ta' negozjati bilaterali ma' fornituri oħrajn għal durati u kwantitajiet simili, bħala medja, għal dawk għall-kuntratti ta' Hidroelectrica taħt skrutinju. Rigward il-kuntratti ta' Hidroelectrica, id-dejta rrapportata turi prezzijiet li varjaw ta' kull sena. Bħala medja għall-perjodu 2007-2010, dawn il-kuntratti fit-tul mhux koperti mill-proċedimenti kienu jirrappreżentaw 11,1 TWh elettriku, filwaqt li l-kuntratti tal-bejgħ ta' Hidroelectrica taħt skrutinju kienu jirrappreżentaw 10,5 TWh. F'termini relattivi, il-kuntratti msemmijin l-aħħar ta' Hidroelectrica kienu jirrappreżentaw 35 % tal-volum tal-elettriku soġġett għal kuntratti nnegozjati direttament fl-2007 filwaqt li l-kuntratti l-oħrajn kienu jkopru madwar 41 % tal-volum tal-elettriku soġett għal kuntratti nnegozjati direttament. Dawk li fadal (madwar 24 %) kienu jikkonċernaw kuntratti għal kwantitajiet inferjuri. Għaldaqstant, id-dejta rilevanti mill-kuntratti kollha li jissodisfaw il-kriterji mitlubin mill-Kummissjoni ta' perjodi u kwantitajiet komparabbli juru, kollox ma' kollox, kwantità simili għal dik għall-kwantità totali fornita minn Hidroelectrica skont il-kuntratti li huma s-suġġett tal-proċedimenti.

(38)

Il-Kummissjoni ma għandhiex informazzjoni li tindika li l-konklużjoni tal-kuntratti koperti mid-dejta fornita mir-Rumanija kienet ir-riżultat ta' imġiba kummerċjali mhux konformi mas-suq jew li kienuet tkun affettwata mir-rekwiżiti regolatorji. Daqstant ieħor, għall-finijiet ta' tqabbil mal-kuntratti ta' Hidroelectrica taħt skrutinju, ir-Rumanija saħqet li l-kuntratti tal-provvista fil-livell tal-konsumatur ibbażati fuq il-provvista għall-operaturi minn Hidroelectrica lil partijiet soġġetti għall-investigazzjoni (negozjanti tal-elettriku) ġew esklużi mill-analiżi. Għaldaqstant, il-kuntratti fis-sett tad-dejta jistgħu jitqiesu li jirrappreżentaw il-kundizzjonijiet tas-suq miftehmin bejn ix-xerrejja disposti u l-bejjiegħa disposti.

(39)

Fid-deċiżjonijiet tal-ftuħ, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk il-prezzijiet għall-provvista tal-elettriku stipulati fil-kuntratti kinux jikkonformaw mas-suq u dwar jekk kinux jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat.

(40)

Il-Kummissjoni qabblet il-prezzijiet stipulati fil-kuntratti man-negozjanti tal-elettriku, Electrocarbon u Elsid bil-prezzijiet li bihom l-elettriku kien innegozjat fl-OPCOM-PCCB u osservat li l-prezzijiet li bihom Hidroelectrica biegħet l-elettriku lill-allegati benefiċjarji kienu bejn 10 % u 70 % inqas mill-prezzijiet medji fl-OPCOM-PCCB matul il-perjodu 2007-2010.

(41)

Fil-każ tal-kuntratt ma' Alro, il-Kummissjoni kienet tal-fehma preliminari li Alro kisbet vantaġġ indebitu fil-forma ta' prezzijiet tal-elettriku preferenzjali mraħħsin tul il-perjodu mill-1 ta' Jannar 2007 sal-31 ta' Diċembru 2009 u mill-1 ta' Jannar 2010 sal-31 ta' Diċembru 2011, rispettivament, fuq il-bażi tal-formuli għall-indiċjar tal-prezzijiet applikabbli f'kull perjodu.

(42)

Fil-każ taż-żewġ kuntratti ma' ArcelorMittal, il-Kummissjoni kienet tal-fehma preliminari li, bil-konklużjoni tal-kuntratti tal-2009 u l-2010 għall-kunsinni tal-elettriku fl-2010 u l-2011, Hidroelectrica kienet biegħet l-elettriku bi prezzijiet inqas minn dak li setgħet tikseb jew: (i) billi taċċetta waħda mill-offerti ta' “xiri” paralleli disponibbli fl-OPCOM dak iż-żmien għal prezzijiet ogħla jew (ii) billi tqiegħed l-offerta tal-bejgħ tagħha stess fuq l-OPCOM għal prezz aktarx ogħla minn dak li ħallset ArcelorMittal. Fil-fehma preliminari tal-Kummissjoni, il-prezzijiet maqbulin setgħu kkostitwixxew vantaġġ indebitu għal ArcelorMittal.

(43)

Il-Kummissjoni waslet għall-konklużjoni preliminari li t-tariffi tal-elettriku li qegħdin jiġu eżaminati kienu ta' natura selettiva, minħabba li kienu japplikaw biss għal ċerti intrapriżi. Peress li dawn l-impriżi kienu attivi fi swieq industrijali u tal-elettriku miftuħin għall-kompetizzjoni li fihom saru negozjati bejn l-Istati Membri, il-Kummissjoni ddikjarat li kwalunkwe vantaġġ ekonomiku possibbli għall-benefiċjarju seta' jgħawweġ il-kompetizzjoni u jaffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri.

(44)

Barra minn hekk, il-Kummissjoni waslet għall-konklużjoni preliminari li t-tariffi tal-elettriku preferenzjali jistgħu jinvolvu trasferiment ta' riżorsi tal-Istat li huma imputabbli għall-Istat minħabba li Hidroelectrica kienet ikkontrollata mill-Istat Rumen (80,06 % tal-kapital azzjonarju tagħha kien tar-Rumanija). Barra minn hekk, il-Kummissjoni rreferiet għad-Digriet Ministerjali Nru 445/2009, li permezz tiegħu r-rappreżentanti tal-Ministeru tal-Ekonomija, il-Kummerċ u l-Ambjent tan-Negozju u l-membri tal-bordijiet tad-diretturi tal-kumpaniji tal-elettriku tal-Istat kienu obbligati jiżguraw li, mill-31 ta' Marzu 2010, is-sehem tal-elettriku ddestinat għas-suq tal-operaturi jkun innegojat esklussivament fl-OPCOM. Konsegwentement, ir-rappreżentanti tal-Ministeru tal-Ekonomija, in-Negozju u l-Ambjent Kummerċjali jistgħu jitqiesu li kellhom kontroll, jew tal-inqas influwenza, fuq il-prattiki kontraenti tal-kumpaniji tal-Istat, inklużi dawk ta' Hidroelectrica.

(45)

Jekk dawn il-kuntratti involvew għajnuna mill-Istat, dawn jitqiesu li huma għajnuna mogħtija bi ksur tal-obbligi ta' notifika u stennija stabbiliti fl-Artikolu 108(3) tat-TFUE. Il-Kummissjoni esprimiet dubju wkoll dwar jekk għajnuna bħal din tistax tkun kompatibbli mat-TFUE.

(46)

Fid-dawl ta' dak imsemmi hawn fuq, il-Kummissjoni waslet għall-konklużjoni preliminari li hemm il-potenzjal li t-tariffi tal-elettriku preferenzjali jistgħu jinvolvu għajnuna mill-Istat u stiednet lir-Rumanija sabiex tipprovdi biżżejjed informazzjoni li ttaffi dawn id-dubji.

(47)

L-awtoritajiet Rumeni għamlu osservazzjonijiet biss b'rabta mad-deċiżjoni tal-ftuħ rigward il-kuntratti mal-fornituri tal-elettriku, ArcelorMittal u Alro u naqsu milli jagħmlu xi osservazzjoni b'rabta mal-kuntratti ma' Electrocarbon u Elsid.

(48)

L-awtoritajiet Rumeni huma tal-fehma li l-kuntratti ma' ArcelorMittal u Alro ma involvew ebda għajnuna. Saħqu li l-benefiċjarju ma temmx il-kuntratt ma' Alro matul il-proċedimenti ta' insolvenza, u dan juri li kien irendi l-profitt.

(49)

B'rabta mal-kuntratti man-negozjanti tal-elettriku, l-awtoritajiet Rumeni ma pprovdewx argumenti sostanzjali. Argumentaw li wħud mill-kuntratti setgħu involvew għajnuna mill-Istat (dawk ma' Alpiq RomEnergie, Alpiq RomIndustries, EFT, Energy Holding u Euro-Pec), naqsu milli jesprimu kwalunkwe fehma fuq ċerti kuntratti (dawk ma' Electrica u Luxten-Lighting) u ddikjaraw li ma kien hemm ebda għajnuna involuta f'wieħed mill-kuntratti (dak ma' Electromagnetica). L-awtoritajiet Rumeni ma pprovdewx spjegazzjonijiet dettaljati li jsostnu l-osservazzjonijiet tagħhom.

(50)

Rigward il-possibbiltà ta' terminazzjoni tal-kuntratti b'mod individwali (u b'mod partikolari dawk man-negozjanti tal-elettriku), l-awtoritajiet Rumeni spjegaw li, fil-prattika kummerċjali tar-Rumanija, kwalunkwe parti għal kuntratt setgħet ittemm il-kuntratt, u b'hekk iġġarrab ir-riskju li jkollha tħallas id-danni kif tistabbilixxi l-qorti kompetenti. Fid-dawl tal-karatteristiċi tal-kuntratti inkwistjoni, l-awtoritajiet Rumeni għamluha ċara li tali danni kienu jkunu għoljin b'mod sproporzjonat. Barra minn hekk, il-parti li titlob it-terminazzjoni tal-kuntratt setgħet taffaċċja wkoll ir-riskju addizzjonali li tkun meħtieġa mill-qorti kompetenti, permezz tal-hekk imsejħa “Ordni Presidenzjali”, teżegwixxi l-kuntratt sakemm tiġi solvuta t-tilwima, kif ġara fil-każijiet ta' Electrocarbon u Elsid.

(51)

Barra minn hekk, l-awtoritajiet Rumeni għamluha ċara li d-differenza ewlenija bejn, minn naħa, il-kuntratti konklużi minn Hidroelectrica mal-konsumaturi industrijali u, min-naħa l-oħra, il-kuntratti konklużi minn Hidroelectrica man-negozjanti tal-elettriku kienu jikkonsistu fil-kostijiet addizzjonali li huma meħtieġa li jitħallsu skont il-kuntratti mal-konsumaturi industrijali (jiġifieri l-ħlas tal-komponent “T” tat-tariffa tat-trasport, il-miżata tas-servizzi tas-sistema, it-tariffa tad-distribuzzjoni u l-miżati għall-iżbilanċi).

(52)

Il-benefiċjarji allegati, ħlief Electrica, ippreżentaw osservazzjonijiet rigward id-deċiżjonijiet tal-ftuħ tagħhom, miġburin fil-qosor fit-taqsima 5.1.

(53)

Barra minn hekk, kompetitur ta' Alro, produttur tal-aluminju, ippreżenta l-osservazzjonijiet tiegħu rigward id-deċiżjoni tal-ftuħ fil-5 ta' Ottubru 2012.

(54)

Fis-6 ta' Settembru 2012, ċittadin anonimu ppreżenta osservazzjonijiet marbutin mad-deċiżjonijiet tal-ftuħ li jikkonċernaw lil Alro u lin-negozjanti tal-elettriku

(55)

L-osservazzjonijiet ewlenin tal-benefiċjarji allegati huma simili u jirreferu għal: (i) in-nuqqas ta' kompetenza tal-Kummissjoni sabiex tivvaluta l-kuntratti konklużi qabel l-adeżjoni tar-Rumanija fl-UE (35) jew l-addenda sussegwenti għall-kuntratti (36); (ii) il-fatt li ma hemm ebda prezz tas-suq ta' riferiment xieraq għat-tqabbil tal-prezzijiet tal-kuntratti; (iii) il-fatt li Hidroelectrica aġixxiet bħal bejjiegħ fis-suq privat bla ma tat ebda vantaġġ ekonomiku lill-benefiċjarji allegati; (iv) il-fatt li ma kien hemm ebda imputabbiltà lill-Istat u ebda trasferiment ta' riżorsi tal-Istat; (v) il-fatt li ma kien hemm ebda tgħawwiġ tal-kompetizzjoni; (vi) in-nuqqas ta' selettività; (vii) il-fatt li l-emendi ma jistgħux jitqiesu separabbli mill-kuntratt inizjali; u (viii) il-fatt li Hidroelectrica ddikjarat lilha nfisha insolventi sabiex tevita l-obbligi kuntrattwali tagħha.

(56)

Il-partijiet interessati jargumentaw li l-Kummissjoni ma għandhiex il-kompetenza li tanalizza l-miżuri allegati ta' għajnuna mill-Istat implimentati qabel l-adeżjoni tar-Rumanija mal-Unjoni Ewropea (“UE”) fl-2007. Fil-fehma tagħhom, l-istess japplika għall-addenda għall-kuntratti li ġew iffirmati wara l-2007, għaliex l-addenda ma kinux separabbli mill-kuntratti inizjali. L-addenda kienu qegħdin jimplimentaw sempliċiment ir-regoli kuntrattwali għal fornimenti futuri, oriġinarjament stabbiliti bil-kuntratti.

(57)

Skont il-partijiet interessati, il-miżuri allegati ta' għajnuna mill-Istat li jirriżultaw mill-kuntratti ma kinux applikabbli wara l-adeżjoni tar-Rumanija fl-UE peress li l-kuntratti kienu konklużi qabel l-2007; barra minn hekk, l-ewwel addenda li jistabbilixxu l-parametri eżatti tas-sistema ta' indiċjar (37) tal-prezzijiet ġew iffirmati qabel l-2007.

(58)

Barra minn hekk, fil-fehma tal-partijiet interessati, anki li kieku jintwera bil-provi li l-kuntratti kien fihom għajnuna mill-Istat, din ikollha titqies bħala għajnuna eżistenti, mhux ġdida, fid-dawl tal-fatt li l-kundizzjonijiet kollha għall-għoti tal-għajnuna mill-Istat eżistenti kienu rrispettati skont ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999 (38). B'mod partikolari: il-miżura allegata ta' għajnuna mill-Istat ma ssodisfatx il-kundizzjonijiet sabiex tiġi kklassifikata bħala għajnuna mill-Istat meta ddaħħlet fis-seħħ; saret għajnuna mill-Istat iktar tard biss u minħabba bidliet fl-ambjent tas-suq; u, finalment, il-miżura allegata ta' għajnuna mill-Istat ma nbidlitx b'mod sostanzjali wara li ddaħħlet fis-seħħ. Konsegwentement, il-partijiet interessati ddikjaraw li l-Kummissjoni ma tistax tinvestiga l-miżura allegata ta' għajnuna mill-Istat skont l-iskema għal għajnuniet mill-Istat ġodda u ma tistax titlob lill-Istati Membri sabiex jirkupra l-għajnuna b'mod retroattiv.

(59)

il-partijiet interessati argumentaw ukoll li, skont il-ġurisprudenza, iż-żmien rilevanti għall-valutazzjoni ta' kwalunkwe tranżazzjoni fir-rigward tal-bejjiegħ tas-suq/l-operatur tas-suq kien iż-żmien li fih ġiet konkluża t-tranżazzjoni. Għaldaqstant, għal tranżazzjonijiet konklużi qabel l-2007, il-kwistjoni kienet tkun jekk kinux jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat li kieku kienu applikabbli r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat fiż-żmien li ġew konklużi fih. L-istess prinċipju kien applikabbli wkoll għaż-żmien li fih kellu jiġi vvalutat il-vantaġġ ekonomiku, jiġifieri l-mument li fih ġew konklużi l-kuntratti. Il-partijiet interessati argumentaw b'mod partikolari li, fir-Rumanija (39), ma kien hemm ebda bidla legali jew ekonomika fis-suq tal-elettriku sabiex jiġi ġġustifikat it-teħid tal-2007 bħala l-punt ta' riferiment għall-valutazzjoni tal-vantaġġ ekonomiku: is-swieq tal-enerġija tar-Rumanija diġà kienu emerġenti qabel l-2004; is-suq tal-operaturi tar-Rumanija nfetaħ f'Settembru tas-sena 2000.

(60)

Il-benefiċjarji allegati li ppreżentaw kummenti rigward id-deċiżjoni tal-ftuħ iddikjaraw li ma kien hemm ebda prezz ta' referenza xieraq u validu għat-tqabbil tal-prezzijiet stipulati fil-kuntratti. Il-partijiet interessati (il-benefiċjarji allegati) argumentaw li l-prezzijiet tal-OPCOM-PCCB ma kinux punt ta'riferiment għall-prezz rilevanti għar-raġunijiet li ġejjin:

(61)

Waħda mill-partijiet interessati (41) argumentat li l-OPCOM-PPCB la kienet punt ta' riferiment rappreżentattiv u lanqas punt ta' riferiment xieraq għall-prezzijiet stipulati fil-kuntratti, peress li sehem żgħir biss mill-elettriku disponibbli fis-suq tal-elettriku Rumen fil-fatt kien jinbiegħ fis-suq tal-OPCOM-PCCB matul il-perjodu tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni (jiġifieri jvarja minn 2 % tal-konsum intern totali fl-2006 sa 14,62 % fl-2012).

(62)

Barra minn hekk, partijiet interessati oħrajn (42) iddikjaraw li punt ta' riferiment xieraq għall-prezzijiet seta' jinstab u jiġi żviluppat biss bl-użu ta' mudell tal-“fundamenti”, ibbażat fuq: (i) fatti u kundizzjonijiet simili, (ii) aspettattivi konkomitanti u (iii) l-istess perjodu ta' żmien bħal dak kopert minn din id-Deċiżjoni.

(63)

Finalment, waħda mill-partijiet interessati (43) argumentat li, fis-suq tal-elettriku kumpless u speċifiku tar-Rumanija, ma kien hemm ebda prezz ta' riferiment validu li kien ikun rilevanti għall-prezzijiet stipulati fil-kuntratti.

(64)

ArcelorMittal iddikjarat li s-suppożizzjoni li Hidroelectrica setgħet taċċetta waħda mill-offerti paralleli tan-negozjanti tal-OPCOM-PCCB għal prezz ogħla minn dak li kisbet biż-żewġ kuntratti ma' ArcelorMittal ma kinitx realistika għaliex is-suq tal-elettriku tar-Rumanija kien ikkaratterizzat minn kapaċità żejda.

(65)

ArcelorMittal argumentat ukoll li, f'suq ikkaratterizzat minn kapaċità żejda, Hidroelectrica kellha tieħu f'kunsiderazzjoni r-riskju li, li kieku biegħet l-elettriku lin-negozjanti, jaf dawn ma kinux ikunu kapaċi jqegħduha fis-suq jew kien ikollhom jerġgħu jbigħuha bit-telf. Iddikjarat ukoll li n-negozjanti għamlu dawk l-offerti ta' xiri fuq l-OPCOM bl-intenzjoni evidenti li jerġgħu jbigħu l-elettriku lil ArcelorMittal bi prezz ogħla.

(66)

Barra minn hekk, ArcelorMittal argumentat li paragun bejn il-prezz speċifikat fiż-żewġ kuntratti konklużi ma' Hidroelectrica u l-prezzijiet mill-offerti tan-negozjanti kien ikun validu biss li kieku:

(67)

ArcelorMittal targumenta wkoll li l-kuntratti tal-2009 u l-2010 ma kinux tqabblu mal-prezzijiet tal-OPCOM, għaliex l-OPCOM ma kinitx għadha qiegħda topera normalment dak iż-żmien. Tqis li l-prezz medju, ippubblikat mill-ANRE, għal tranżazzjonijiet bilaterali kbar huwa iktar rappreżentattiv.

(68)

Ħafna mill-partijiet interessati ddikjaraw li Hidroelectrica aġixxiet bħal bejjiegħ tas-suq privat meta daħlet fil-kuntratti u li, għalhekk, ma kinux kisbu xi vantaġġ finanzjarju: (i) il-kuntratti kienu nnegozjati u konklużi bil-kundizzjonijiet tas-suq; (ii) Hidroelectrica bbenefikat minn ċertu dħul bil-konklużjoni tal-kuntratti; (iii) il-kuntratti żguraw il-bejgħ ta' kwantità kbira tal-produzzjoni tal-elettriku ta' Hidroelectrica; (iv) il-kuntratti żguraw li Hidroelectrica kienet protetta minn kwalunkwe roħs fil-prezzijiet marbut mal-bejgħ alternattiv fi swieq differenti; (v) il-prezz maqbul fil-kuntratti jqis ir-riskji u l-obbligi imposti fuq ix-xerrej, u l-kundizzjonijiet tal-kuntratti kienu nnegozjati primarjament fl-interess ta' Hidroelectrica; (vi) il-prezzijiet tal-kuntratti mħallsin għall-elettriku mixtri minn Hidroelectrica kienu b'mod kostanti bejn 80 % u 100 % ogħla mill-prezzijiet għall-elettriku mibjugħ minn Hidroelectrica fis-suq regolat; u (vii) il-kuntratti kienu l-aħjar alternattiva għal Hidroelectrica fid-data li fiha ġew iffirmati.

(69)

Barra minn hekk, il-partijiet interessati ddikjaraw li l-Kummissjoni missha rat x'kienet il-pożizzjoni finanzjarja ta' Hidroelectrica fid-data li fiha ġew iffirmati l-kuntratti, u qiesu li, skont il-ġurisprudenza (44), il-valutazzjoni tal-Kummissjoni jaf ma qisitx affattu informazzjoni li ma kinitx għadha disponibbli, u żviluppi li ma kinux għadhom prevedibbli, meta ġew iffirmati l-kuntratti.

(70)

Alro argumentat ukoll li kull emenda suċċessiva fil-kuntratt tagħha ma' Hidroelectrica dejjem kienet favur Hidroelectrica, għar-raġunijiet li ġejjin: (i) iddaħħlet klawżola ta' indiċjar tal-prezz, li tqis il-kostijiet proprji ta' Hidroelectrica; (ii) il-munita użata nbidlet minn USD għal RON f'Ġunju 2007 fi żmien meta l-leu kien qiegħed jissaħħaħ kontra l-USD, u dan ippermetta sabiex Hidroelectrica tiggwadanja 40 % fuq il-prezz u telimina r-riskji tal-valuta tagħha; (iii) il-formula LME ddaħħlet fl-2010, u wasslet għal żieda qawwija fil-prezzijiet.

(71)

Barra minn hekk, Alro ppreżentat studji ekonomiċi komprensivi u estensivi mwettqin minn Brattle Group u Nera sabiex issostni l-argument tagħha li l-kuntratt ma' Hidroelectrica ma involviex għajnuna mill-Istat. Skont l-istudju tal-2005 ta' Brattle Group, il-valur preżenti nett stmat (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ il-“VPN”) tal-kuntratt ta' Alro (EUR 393,09 miljun) kien ogħla minn dak li rriżulta mix-xenarju tal-bejgħ kontrafattwali (EUR 355 miljun) fuq il-bażi tas-suppożizzjoni ta' suq perfettament kompetittiv. Brattle Group ipprovda wkoll stimi simili għall-2007, b'riżultati simili bħal dawk għall-2005: il-VPN ta' EUR 348 miljun għall-kuntratt tal-2007 ta' Alro kien ukoll ogħla mill-VPN ta' EUR 300 miljun tal-kontrafattwali tagħha.

(72)

Alro ppreżentat ukoll l-istudji u r-rapporti ta' Brattle Group u Nera sabiex issosti l-argument tagħha li ma ngħatat ebda għajnuna illegali permezz tal-kuntratt tagħha ma' Hidroelectrica.

(73)

Energy Holding, negozjant tal-elettriku, ippreżentat analiżi ekonomika, simulazzjonijiet tal-mudelli tal-prezzijiet u r-rapporti tal-prezzijiet prodotti minn KPMG, kumpanija ta' konsulenza indipendenti, sabiex issostni l-argument tagħha li ma kien hemm ebda għajnuna illegali. KPMG ikkonfermat li l-kuntratt ma' Energy Holding kien: (i) l-aħjar alternattiva ta' Hidroelectrica dak iż-żmien u (ii) li kiseb għal Hidroelectrica redditu ogħla jew ippreżentalha riskju inqas meta mqabbel mal-aħjar alternattiva li jmiss. L-analiżi ta' KPMG kienet ibbażata fuq analiżi ta' valwazzjoni assoluta u relattiva u mhux fuq xi metodu ieħor ta' valwazzjoni tal-kuntratt (eż.: analiżi tal-profittabilità marġinali, analiżi IRR maqtugħa). Irreferiet għal żewġ perjodi ta' valwazzjoni (jiġifieri: 2004-2013 u 2010-2018) u rriflettiet il-patti tal-kuntratt konklużi ma' Hidroelectrica fl-2004 u l-patti rinegozjati fl-2009 meta ġġedded il-kuntratt. L-istess analiżi ġiet estiża iktar tard minn KPMG għall-1 ta' Jannar 2007. Il-konklużjoni kienet l-istess bħal dik deskritta hawn fuq kemm għall-valwazzjoni assoluta kif ukoll għal dik relattiva.

(74)

Kważi l-partijiet interessati kollha (45) ddikjaraw li l-kuntratti tagħhom ma' Hidroelectrica ma kinux imputabbli lill-Istat, għaliex skont l-istatuti ta' Hidroelectrica, il-bord tad-diretturi ddelega s-setgħat eżekuttivi tiegħu lill-uffiċjal kap eżekuttiv. Għaldaqstant, iddikjarat li l-membri tal-bord ma ħadux sehem fil-ħidma ta' kuljum ta' Hidroelectrica, inkluż in-negozjar tal-kuntratti.

(75)

Skont parti interessata minnhom (46), l-oneru tal-provi li jikkonċerna l-imputabbiltà kien jaqa' fuq il-Kummissjoni. Il-parti interessata ddikjarat li l-konklużjoni li miżura kienet imputabbli lill-Istat sempliċiment għaliex l-Istat kellu parteċipazzjoni azzjonarja ta' maġġoranza f'Hidroelectrica ma kinitx biżżejjed. Argumentat ukoll li l-Kummissjoni kienet waslet għal dik il-konklużjoni biss fuq il-bażi ta' “indikazzjonijiet” u presuppożizzjonijiet u mhux fuq fatti konkreti, xi ħaġa li kienet tmur kontra dak li teħtieġ il-ġurisprudenza. Il-parti interessata argumentat li kien hemm bżonn ta' evidenza konkreta bħal dokumenti, elementi fattwali u azzjonijiet konkreti f'isem l-Istat li ssostni dik il-konklużjoni.

(76)

Partijiet interessati oħrajn (47) argumentaw li ma kien hemm ebda trasferiment tar-riżorsi tal-Istat. B'mod partikolari, argumentaw li l-prezzijiet allegatament inqas offruti minn impriża taħt il-kontroll tal-Istat ma kinux fattur suffiċjenti sabiex jinvokaw l-eżistenza ta' riżorsi tal-Istat. Iddikjaraw ukoll li kien hemm bżonn li l-intervent tal-Istat tar-Rumanija rigward l-użu ta' dawn ir-riżorsi jiġi stabbilit in concreto. Barra minn hekk, il-partijiet interessati saħqu li, skont l-istatuti ta' Hidroelectrica, il-konklużjoni tal-kuntratti kienet taqa' taħt il-kompetenzi esklussivi tad-Direttur Ġenerali u mhux tal-Bord tad-Diretturi u, għalhekk, l-Istat ma kienx involut fil-proċess ta' teħid ta' deċiżjonijiet dwar il-kuntratti ta' Hidroelectrica.

(77)

Uħud mill-partijiet interessati (48) argumentaw li ma kien hemm ebda tgħawwiġ potenzjali jew attwali tal-kompetizzjoni li jirriżulta mill-kuntratti ma' Hidroelectrica għar-raġunijiet li ġejjin: (i) ma ġie identifikat ebda suq rilevanti li fih l-għajnuna mill-Istat mogħtija saħħet il-pożizzjoni ta' impriża b'rabta ma' impriżi oħrajn fi ħdan il-kummerċ fl-UE u (ii) is-suq tal-elettriku Rumen mhuwiex ikkonċentrat kif muri mill-indiċi tal-konċentrazzjoni ta' Herfindahl-Hirschman (HHI).

(78)

Uħud mill-partijiet interessati (49) argumentaw li ma kien hemm ebda selettività li tirriżulta mill-kuntratti ma' Hidroelectrica għaliex ġew konklużi kuntratti tal-istess tip jew tip simili ma' negozjanti oħrajn (għan-negozjanti tal-elettriku) jew inkella dawn kienu disponibbli għal partijiet oħrajn fis-suq (għal dawk li mhumiex negozjanti).

(79)

Electrocarbon u Elsid iddikjaraw li l-emendi għall-kuntratti ma kinux separati mill-kuntratti. Issuġġerew ukoll li, anki f'sitwazzjoni li fiha t-tali emendi kienu jitqiesu bħala impenji separati, il-bidliet fil-prezzijiet xorta waħda kienu għadhom jikkonofrmaw mal-prinċipju ta' bejjiegħ f'ekonomija tas-suq u li, għaldaqstant, ma kinux jinvolvu għajnuna mill-Istat.

(80)

Uħud min-negozjanti tal-elettriku (50) argumentaw li l-unika raġuni għaliex Hidroelectrica ddikjarat lilha nfisha bħala insolventi kienet sabiex ittemm l-obbligi kuntrattwali tagħha. Argumentaw li, filwaqt li Hidroelectrica ħadet vantaġġ sħiħ mill-kuntratti fl-imgħoddi, ma kinitx għadha lesta li tonora l-obbligi li impenjat ruħha għalihom u, għalhekk, id-dikjarazzjoni ta' insolvenza kienet tidher li hija mod kif tiskarta l-kuntratti.

(81)

B'rabta mad-deċiżjoni tal-ftuħ li tikkonċerna lil Alro, il-Kummissjoni rċeviet kummenti mingħand partijiet oħrajn apparti l-benefiċjarji allegati: (i) kummenti mingħand wieħed mill-kompetituri ta' Alro, u (ii) kummenti mingħand parti anonima (ċittadin).

(82)

Wieħed mill-kompetituri ta' Alro argumenta li kemm il-prezzijiet tas-suq tal-kambju tal-enerġija kif ukoll il-prezzijiet tas-suq spot kienu irrelevanti bħala prezz ta' riferiment għall-kuntratti tal-provvista tal-elettriku għall-fundituri tal-aluminju. Skont il-kompetitur ta' Alro, il-fundituri tal-aluminju jeħtieġu primarjament kuntratti tal-provvista tal-elettriku fit-tul u relattivament prevedibbli sabiex ma jkollhomx jissospendu l-operazzjonijiet minħabba kostijiet tal-elettriku għoljin wisq u sabiex jevitaw kwalunkwe riskju li jkollhom jagħlqu minħabba l-prezzijiet tal-elettriku u l-profitti tal-ġeneratur.

(83)

Il-kompetitur ta' Alro argumenta wkoll li bit-tqabbil tat-tariffi tal-kuntratti tal-provvista tal-elettriku fit-tul mal-prezzijiet tal-elettriku fis-swieq tal-kambju tal-enerġija u/jew spot u/jew mat-tariffi ta' industriji oħrajn, ir-realtà tas-suq setgħet tkun imxekkla u jiġi stabbilit preċedent ħażin, li jinvolvi riskju sinifikanti mhux biss għal Alro u/jew il-kompetituri tagħha iżda anki għas-suq Ewropew sħiħ.

(84)

Barra minn hekk, il-kompetitur ta' Alro argumenta li l-impatt fuq il-kompetizzjoni missu ġie vvalutat b'referenza għall-prezzijiet imħallsin mill-fundituri tal-aluminju għall-elettriku tagħhom f'livell globali, jew tal-inqas Ewropew. Peress li l-kostijiet tal-elettriku kienu jirrappreżentaw iktar minn terz tal-kostijiet totali tal-produzzjoni tal-aluminju u peress li l-produtturi tal-aluminju kienu jixtru l-elettriku fis-suq nazzjonali u wara kienu f'kompetizzjoni mad-dinja kollha, valutazzjoni rilevanti kienet teħtieġ valutazzjoni bbażata fuq prezzijiet tal-elettriku mħallsin mill-produtturi tal-aluminju madwar id-dinja. Konsegwentement, il-kompetitur ta' Alro ddikjara li, għal valutazzjoni xierqa ta' tgħawwiġ potenzjali tal-kompetizzjoni, il-Kummissjoni missha vverifikat jekk l-għajnuna mill-Istat allegata fil-fatt naqqsitx il-kostijiet tal-produzzjoni ta' Alro għal inqas minn dawk tal-kompetituri tagħha u, għalhekk, tatx lil Alro vantaġġ, fid-dawl tat-tariffi tal-kompetitur Ewropej u/jew globali tagħha.

(85)

Barra minn hekk, il-kompetitur ta' Alro argumenta li, fin-nuqqas ta' informazzjoni rilevanti għad-definizzjoni ta' “prezz tas-suq” komparabbli, “il-parametraġġ referenzjarju tal-prezzijiet għall-kostijiet u marġni ta' profitt raġonevoli seta' jkun aċċettabbli bħala metodoloġija leġittima għall-ipprezzar”. Setgħet tiġi applikata l-istess loġika “għal deċiżjoni li jiġu offruti prezzijiet indiċjati fuq il-bażi ta' prezzijiet LME”. Iddikjarat ukoll li l-karatteristiċi uniċi tal-fundaturi tal-aluminju u l-profil tal-klijenti jistgħu jiġġustifikaw b'mod oġġettiv prezz tal-elettriku orħos mill-prezzijiet tal-kambju tal-enerġija, ipprezzar ibbażat fuq il-kostijiet u pprezzar indiċjat tal-LME.

(86)

Iċ-ċittadin argumenta li Alro xtrat l-elettriku mingħand Hidroelectrica bi prezz preferenzjali, jiġifieri bi prezz orħos mill-prezz tas-suq (bħal prezzijiet tal-OPCOM u l-ANRE). Barra minn hekk, iċ-ċittadin invoka l-argument li l-aġġustament tal-prezz tal-kuntratt għal Alro permezz ta' mekkaniżmu ta' indiċjar fuq il-bażi tal-formula tal-LME kien mekkaniżmu ta' pprezzar diskriminatorju b'rabta ma' xerrejja oħrajn tal-elettriku fis-suq.

(87)

Il-Kummissjoni rċeviet kummenti mingħand l-istess ċittadin rigward il-kuntratti man-negozjanti tal-elettriku, b'tali mod li l-kuntratti kienu jinvolvu għajnuna mill-Istat. Ma ġiet ipprovduta ebda evidenza li tiġġustifika dan l-argument.

(88)

L-awtoritajiet Rumeni wieġbu għall-osservazzjonijiet li għamlu l-partijiet interessati. B'mod partikolari, l-awtoritajiet Rumeni baqgħu bl-istess fehma espressa f'Lulju 2012 fir-rigward tal-kuntratti konklużi minn Hidroelectrica man-negozjanti tal-elettriku u spjegaw li dawk il-kuntratti tipikament ma kinux kuntratti robusti u fit-tul għal tal-inqas żewġ raġunijiet: (i) ix-xerrej seta' jittermina b'mod unilaterali kwalunkwe wieħed mill-kuntratti b'avviż 30 jum minn qabel bla ma jkollu jħallas kumpens adegwat, filwaqt li Hidroelectrica ma setgħetx tagħmel dan, u (ii) ir-riżultati tal-produzzjoni fis-siegħa lix-xerrej tista' tkun, u kienet, varjabbli skont id-diskrezzjoni tax-xerrejja.

(89)

Barra minn hekk, l-awtoritajiet Rumeni ddikjaraw li wara li kienu ġew konklużi l-kuntratti, jew wara li saru l-emendi għalihom, ix-xerrejja kellhom id-dritt (li fil-fatt eżerċitaw) li jżidu jew inaqqsu l-kwantità ta' elettriku meħtieġ permezz ta' avviżi maħruġin anki sa jum wieħed biss qabel il-kunsinna, xi ħaġa li hija karatteristika ta' tranżazzjonijiet spot.

(90)

B'rabta mal-kuntratti ma' Electrocarbon u Elsid, l-awtoritajiet Rumeni astjenew milli jesprimu xi fehma. Rigward ir-raġunijiet għal dan, l-awtoritajiet Rumeni żiedu li ma kinux jafu jekk Electrocarbon u Elsid kinux involuti wkoll fin-negozjar tal-elettriku għall-operaturi.

(91)

L-awtoritajiet Rumeni pprovdew kummenti sostanzjati sew u dettaljati dwar l-osservazzjonijiet li għamlu Alro u ArcelorMittal b'appoġġ tal-konklużjoni tagħhom li l-kuntratti tagħhom ma kinux jinvolvu għajnuna mill-Istat. B'mod partikolari, l-awtoritajiet Rumeni spjegaw li l-Istat ma kienx ta struzzjonijiet lir-rappreżentanti tiegħu fuq il-bord tad-diretturi ta' Hidroelectrica u li d-dritt tal-kumpaniji tar-Rumanija jobbliga lill-membri tal-bord sabiex jaġixxu fl-interessi tal-kumpanija u mhux fl-interessi tal-azzjonisti li jaħtruhom.

(92)

L-awtoritajiet Rumeni ddikjaraw li Alro kinet moqdija mill-produzzjoni proprja ta' Hidroelectrica u li, għalhekk, il-profittabilità kellha titkejjel biss b'referenza għall-kostijiet tal-produzzjoni ta' Hidroelectrica stess. L-awtoritajiet Rumeni għamluha ċara wkoll li ArcelorMittal hija t-tieni l-ikbar konsumatur tal-elettriku fir-Rumanija, wara Alro, u spjegaw li daqstant ieħor kien veru għall-elettriku bħal kwalunkwe prodott ieħor: iktar ma jkun kbir il-volum mixtri, iktar sejjer jorħos il-prezz tal-kuntratt.

(93)

Barra minn hekk, l-awtoritajiet Rumeni kkonfermaw l-osservazzjonijiet ta' ArcelorMittal, jiġifieri li, kif irrapportat l-ANRE, il-prezz medju mħallas mill-konsumaturi industrijali b'domanda li tlaħħaq mal-150 000 MWh/sena kienet biss 11-il RON/MWh ogħla mill-prezz imħallas minn ArcelorMittal fl-2010. L-awtoritajiet użaw l-argumenti li ġejjin sabiex jispjegaw din id-differenza: (i) il-kunsinna f'dan il-profil lineari tipprovdi lill-fornitur tal-elettriku bl-opportunità li jottimizza l-kostijiet tal-produzzjoni tiegħu; (ii) il-kostijiet tal-manutenzjoni jitnaqqsu b'mod sinifikanti; (iii) kemm in-numru kif ukoll id-durata tal-waqfiet aċċidentali huma mnaqqsin; u (iv) l-iżbilanċi fis-suq tal-elettriku huma mnaqqsin b'mod sinifikanti, fattur rifless ukoll fi tnaqqis fil-kostijiet tax-xiri tal-elettriku.

(94)

B'rabta mal-osservazzjonijiet li għamel il-kompetitur ta' Alro, l-awtoritajiet Rumeni japprovaw bis-sħiħ il-pożizzjoni ta' dan tal-aħħar u sostnew il-fehma tiegħu li skont din produttur tal-aluminju Ewropew kin f'kompetizzjoni ma' kwalunkwe produttur globali ieħor tal-aluminju. Barra minn hekk, l-awtoritajiet Rumeni argumentaw li l-kuntratt ma' Alro ma kienx jgħawweġ il-kompetizzjoni fis-suq globali tal-aluminju.

(95)

Barra minn hekk, l-awtoritajiet Rumeni argumentaw li, minn perspettiva finanzjarja, kwalunkwe produttur tal-elettriku razzjonali kien joffri lill-produttur tal-aluminju tariffa aħjar minn dawk tal-OPCOM-PCCB jew tas-suq spot, minħabba l-karatteristiċi speċifiċi tal-produtturi tal-aluminju. Spjegaw ukoll li l-prezz fis-suq spot ma kienx ikun punt ta' riferiment korrett għal kuntratt fit-tul konkluż ma' konsumatur industrijali. Il-prezzijiet tal-kuntratti bilaterali b'kundizzjonijiet tal-ħlas vantaġġjużi u li jkopru volumi kbar ta' elettriku f'konsum tal-faxxa prevedibbli kellhom ikunu ferm inqas mill-prezzijiet tal-elettriku fis-suq spot.

(96)

Fir-rigward tal-osservazzjonijiet li għamel iċ-ċittadin, l-awtoritajiet Rumeni ddikjaraw li dawn kienu infondati. Fir-rigward tal-allegazzjoni magħmula miċ-ċittadin li l-prezzijiet mogħtijin lil Alro kienu inqas mill-prezzijiet għal tranżazzjonijiet ekwivalenti fir-Rumanija, l-awtoritajiet Rumeni spjegaw li ċ-ċittadin kienu injoraw għalkollox il-flutwazzjoni tal-prezz fuq il-bażi tal-elementi speċifiċi ta' kull tranżazzjoni (jiġifieri volumi kbar tal-elettriku b'konsum tal-faxxa, il-livell għoli ta' prevedibbiltà, u kundizzjonijiet finanzjarji vantaġġużi għall-bejjiegħ).

(97)

Fir-rigward tat-tieni argument li invoka ċ-ċittadin, jiġifieri li l-opportunità mogħtija lil Alro sabiex taġġusta l-prezzijiet fuq il-bażi tal-formula LME kienet tiddiskrimina kontra parteċipanti oħrajn fis-suq tal-elettriku, l-awtoritajiet Rumeni argumentaw kif ġej: (i) din il-prattika kienet awtorizzata mil-leġiżlazzjoni Rumena diment li Hidroelectrica kienet tagħmel profitt mill-kuntratt ikkonċernat, u (ii) l-arranġament kien forma ta' sħubija bejn il-bejjiegħ u x-xerrej, li kienu qegħdin jaqsmu l-profitt mill-bejgħ tal-aluminju.

(98)

Bis-saħħa tal-Artikolu 107(1) TFUE, kwalunkwe għajnuna mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta' riżorsi tal-Istat fi kwalunkwe forma li tgħawweġ jew thedded li tgħawweġ il-kompetizzjoni, billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew il-produzzjoni ta' ċerti oġġetti, sakemm taffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri, għandha tkun inkompatibbli mas-suq intern. Sabiex tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tal-Ftehim ŻEE, il-miżura inkwistjoni trid tissodisfa dawn il-kundizzjonijiet kollha.

(99)

Għaldaqstant, hemm bżonn li jiġi vvalutat jekk il-kuntratti investigati tawx għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE lix-xerrejja tal-elettriku mibjugħ minn Hidroelectrica, jiġifieri Alpiq RomEnergie, Alpiq RomIndustries, EFT, Electrica, Electromagnetica, Energy Holding, EURO-PEC, Luxten-Lighting, Alro, ArcelorMittal, Electrocarbon u Elsid wara l-adeżjoni tar-Rumanija fl-Unjoni Ewropea.

(100)

Dan ikun il-każ, fost kundizzjonijiet oħrajn ta' applikazzjoni tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE, biss jekk il-kuntratti inkwistjoni kienu jiffavorixxu lil ċerti xerrejja billi jagħtuhom vantaġġ ekonomiku fuq il-kundizzjonijiet normali tas-suq u, jekk dan huwa minnu, biss jekk il-vantaġġ li jirriżulta mill-kuntratti u l-emendi sussegwenti tagħhom jista' jiġi attribwit mhux biss għar-riżorsi tal-Istat Rumen, iżda anki għal azzjonijiet, struzzjonijiet jew influwenza deċiżiva tal-Istat, għall-kuntrarju ta' deċiżjonijiet kummerċjali indipendenti ta' Hidroelectrica.

(101)

Skont id-deċiżjoni fil-każ ta' Budapesti Erömü (51), il-miżuri ta' għajnuna mill-Istat implimentati qabel l-adeżjoni u li baqgħu applikabbli wara l-adeżjoni għandhom jiġu kkunsidrati jew bħala għajnuna eżistenti jew inkella bħala għajnuna ġdida wara l-adeżjoni. Sabiex jitqiesu bħala għajnuna eżistenti, dawn il-miżuri għandhom ikunu elenkati b'mod espliċitu fl-Att tal-Adeżjoni ta' Stat Membru mal-Unjoni Ewropea; f'dan il-każ mill-Anness V għat-Trattat tal-Adeżjoni tar-Rumanija u l-Bulgarija mal-Unjoni Ewropea (“L-Att tal-Adeżjoni”) (52). Il-kuntratti ma kinux elenkati b'mod espliċitu fl-Anness V għall-Att tal-Adeżjoni. Peress li l-kuntratti kienu għadhom applikabbli wara d-data tal-adeżjoni, setgħu jitqiesu bħala ġodda biss u, għalhekk, fid-dawl tal-ġurisprudenza ċċitata, iridu jiġu vvalutati mid-data tal-adeżjoni (l-1 ta' Jannar 2007) fid-dawl tal-erba' kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

Għaldaqstant, il-Kummissjoni kien ikollha tevalwa l-kuntratti bħala miżuri ta' għajnuna ġodda possibbli mill-adeżjoni tar-Rumanija fl-1 ta' Jannar 2007. Dik l-evalwazzjoni ma tistax tkun ibbażata fuq iċ-ċirkustanzi miksuba fis-suq meta ddaħħlu fis-seħħ il-kuntratti (ara l-premessa 19), b'mod partikolari għall-fini ta' teħid ta' deċiżjoni dwar jekk il-kuntratti inkwistjoni kinux konformi mal-prezzijiet tas-suq meta ġew konklużi. Għaldaqstant, dawn iċ-ċirkustnazi mhumiex sejrin jiġu vvalutati iktar minn hawn 'il quddiem.

(102)

Sabiex tistabbilixxi jekk il-prezzijiet u l-kundizzjonijiet li bihom Hidroelectrica forniet l-elettriku lill-benefiċjarji allegati kinux ikunu disponibbli b'mod ieħor fis-suq Rumen mill-2007, il-Kummissjoni l-ewwel trid issib prezz ta' riferiment xieraq li jirrifletti prezz tas-suq (i) disponibbli f'perjodu ta' żmien li fih kienu fis-seħħ il-kuntratti wara l-adeżjoni tar-Rumanija mal-UE u (ii) għall-perjodu ta' żmien li għalih il-Kummissjoni nediet il-proċedura formali b'rabta mal-kuntratti.

(103)

Meta tivvaluta jekk kienx hemm vantaġġ ekonomiku, il-Kummissjoni tieħu bħala l-punt ta' referenza tagħha operatur tas-suq soġġett għall-istess obbligi jew obbligi simili bħal Hidroelectrica, li jkollu l-istess opportunitajiet u jkun affaċċjat bl-istess kundizzjonijiet legali u ekonomiċi bħal dawk li kienu fis-seħħ fir-Rumanija fil-perjodu eżaminat, fid-dawl tar-restrizzjonijiet tal-operatur u l-objettivi kummerċjali tiegħu (53). Sabiex tiġi eskluża l-preżenza ta' għajnuna mill-Istat, kumpanija bi sjieda pubblika trid, meta tbigħ il-prodotti tagħha, iġġib ruħha bħal operatur privat f'ekonomija tas-suq, billi tfittex li tikseb l-ikbar rikavat jew timminimizza t-telf. Fi kliem ieħor, il-valutazzjoni tal-preżenza ta' vantaġġ ekonomiku indebitu possibbli f'kuntratt tal-provvista kummerċjali minn fornitur proprjetà tal-Istat tinvolvi l-valutazzjoni ta' kemm fornitur li mhux proprjetà tal-Istat f'sitwazzjoni simili kienx iġib ruħu bl-istess mod.

(104)

Bl-istess mod, mal-ewwel daqqa t'għajn, filwaqt li d-differenzi fil-prezzijiet bejn it-tariffi tal-elettriku stabbiliti mill-Istat u l-prezzijiet tas-suq liberu ogħla jistgħu jindikaw il-preżenza ta' għajnuna mill-Istat, għal raġunijiet oġġettivi, jista' jkun possibbli li jinstab li livelli inqas ta' prezzijiet fil-kuntratti investigati ma jagħtux lix-xerrejja tal-elettriku vantaġġ ekonomiku fuq il-kundizzjonijiet tas-suq (54). Finalment, meta teżamina l-possibbiltà ta' għajnuna mill-Istat iddefinita bħala prezzijiet tal-elettriku ogħla mill-kundizzjonijiet tas-suq fis-swieq tal-elettriku f'kuntesti tas-suq kumplessi, il-Kummissjoni tista' tibbaża skont il-liġi fuq metodi jew mudelli ekonomiċi speċifiċi sabiex tistabbilixxi kemm il-prezzijiet tal-kuntratti jvarjaw mill-prezzijiet tas-suq (55).

(105)

Fil-fatt, il-prezz għall-kuntratti kien jew aġġustat b'mod annwali fuq il-prezz stabbilit fil-kuntratt jew inkella ġie stabbilit b'mod annwali għal numru ta' kuntratti, ħlief fil-każ ta' Alro, li għaliha l-prezz annwali attwali rriżulta mill-applikazzjoni tal-formuli tal-indiċjar kuntrattwali. Għaldaqstant, jekk kienx hemm vantaġġ ekonomiku huwa vvalutat għal kull waħda mis-snin koperti mill-investigazzjoni sal-1 ta' Jannar 2007.

(106)

Kif deskritt fil-premessi 24 — 35, il-Kummissjoni eżaminat diversi segmenti tas-suq tal-elettriku fir-Rumanija bejn l-2007 u l-2010. Sabiex it-tqabbil ikun ġust, xieraq li jiġu eżaminati l-eqreb komparaturi li jkunu l-iktar adegwati għall-prezzijiet ipprovduti fil-kuntratti fil-perjodu eżaminat.

(107)

Fi swieq tal-elettriku li jiffunzjonaw sew b'likwidità adegwata u strumenti li jippermettu li jitbassru l-prezzijiet tal-kunsinni futuri, il-prezzijiet spot huma indikazzjoni jew approssimazzjoni tajba tal-prezzijiet tas-suq u jistgħu jintużaw bħala punti ta' riferiment għall-valutazzjoni tal-livelli tal-prezzijiet f'kuntratti speċifiċi. Madankollu, f'dan il-każ, minħabba s-sehem relattivament għoli ta' domanda li, fir-Rumanija fl-2007, kienet għadha qiegħda tiġi ssodisfata fuq il-bażi ta' tariffi regolati, il-likwidità limitata tal-pjattaformi tan-negozjar tal-OPCOM fil-perjodu 2007-2010, il-volumi ta' elettriku soġġetti għall-kuntratti investigati, l-istabbiliment ta' kambji tal-enerġija ġestiti mill-OPCOM bħala suq antitrust rilevanti li fih kien hemm prattika ta' abbuż minn pożizzjoni dominanti (premessi 30-31 u 34), u fid-dawl tal-kummenti li għamlu l-partijiet terzi (premessi 60-63), ma jistax jiġi stabbilit fuq bażi prima facie li l-prezzijiet spot u l-prezzijiet fuq il-pjattaforma tal-OPCOM-PCCB jistgħu jitqiesu li jikkostitwixxu punti ta' riferiment xierqa għall-valutazzjoni tal-preżenza possibbli ta' vantaġġ ekonomiku fuq il-prezzijiet tas-suq.

(108)

Għaldaqstant, il-Kummissjoni warrbet il-metodu tagħha bbażat fuq il-prezzijiet medji tal-OPCOM bħala punti ta' riferiment għat-tqabbil tal-prezzijiet tal-kuntratt ta' Hidroelectrica, li fuqu kienet ibbażat id-dubji fid-deċiżjonijiet tal-ftuħ rilevanti dwar il-preżenza ta' vantaġġ ekonomiku fl-għaxar kuntratti man-negozjanti tal-elettriku u fiż-żewġ kuntratti mal-produtturi tal-elettrodi. L-investigazzjoni wriet li n-negozjar fuq pjattaformi bħall-OPCOM, għal durati iqsar u b'patti standard u jekk hux fuq bażi ta' “ġurnata bil-quddiem” jew “sena jew inqas” jew bil-għan li jiġu pprovduti servizzi anċillari jew ta' bbilanċjar lill-operatur tan-netwerk tal-elettriku, ma jistax jitqies bħala alternattiva raġonevoli għall-kuntratti personalizzati ta' Hidroelectrica taħt skrutinju fiċ-ċirkustanzi speċifiċi tas-suq Rumen fil-perjodu kkunsidrat. Il-kuntratti kkonċernati ġew innegozjati direttament sabiex jakkomodaw il-ħtiġijiet tal-provvista speċifiċi tax-xerrej u l-bejjiegħ, bi flessibbiltà li mhijiex disponibbli f'segmenti oħrajn tas-suq. Għaldaqstant, sabiex jiġi żgurat li hemm vantaġġ ekonomiku fuq il-kundizzjonijiet tas-suq, hemm bżonn li jiġu eżaminati wkoll il-kundizzjonijiet miksubin f'segmenti oħrajn tas-suq disponibbli fir-Rumanija fl-2007 u wara, anki jekk dawn ma ġewx identifikati fid-deċiżjonijiet tal-ftuħ.

(109)

Fir-rigward tas-suq regolat, li fuqu Hidroelectrica forniet effettivament madwar għoxrin fil-mija tal-produzzjoni tagħha meta seħħew il-fatti (premessa 31), tqabbil mal-prezzijiet regolati mibdulin ta' kull sena minn Hidroelectrica fuq il-bażi tal-kostijiet eliġibbli u rata ta' redditu stabbilita mir-regolatur tal-elettriku ANRE juri li l-prezzijiet tal-kuntratti kollha taħt skrutinju kienu ogħla b'mod kostanti u sinifikanti mill-prezzijiet regolati bejn l-2007 u l-2010 (premessa 26 u l-Anness 1). Għaldaqstant, kien ekonomikament razzjonli għal Hidroelectrica li tkompli tforni lill-benefiċjarji allegati kollha fil-proċedimenti attwali mill-2007, peress li l-kuntratti kkonċernati kienu jrendu qligħ ikbar minn dawk forniti fis-swieq regolati. Xorta waħda, u bi tqabbil mal-alternattiv teoriku ta' żieda tal-kwantitajiet forniti fis-suq regolat, Hidroelectrica ma setgħetx taqbad u teqleb il-provvista tal-elettriku tagħha mill-kuntrati taħt skrutinju għas-suq regolat, peress li l-kwantitajiet forniti fis-suq regolat kienu stabbiliti ex ante mill-ANRE.

(110)

L-istess huwa minnu, mutatis mutandis, għall-kundizzjonijiet tan-negozjar fis-swieq tal-ibbilanċjar u ta' ġurnata bil-quddiem. Minħabba l-karatteristiċi tal-produzzjoni ta' Hidroelectrica, parzjalment fuq il-bażi tal-elettriku li jista' jiġi konsenjat u l-kostijiet marġinali baxxi, jista' jkun argumentat li Hidroelectrica setgħet tikseb rikavati li kultant ikunu ikbar li kieku qelbet il-forniment tal-elettriku tagħha mill-kuntratti kkunsidrati għas-swieq ta' ġurnata bil-quddiem u ta' bbilanċjar, speċjalment li kieku ffokat fuq il-forniment tal-elettriku fl-eqqel ħinijiet, meta l-prezzijiet jiżdiedu b'mod konsiderevoli. Madankollu, għal diversi raġunijiet, il-kundizzjonijiet tas-suq u l-prezzijiet prevalenti f'dawk is-segmenti tas-suq ma jistgħux jitqiesu li jirrappreżentaw il-kundizzjonijiet tas-suq li magħhom jistgħu jitqabblu l-kuntratti eżaminati sabiex jiġi żgurat jekk kinux jagħtu vantaġġ ekonomiku lix-xerrejja.

(111)

L-ewwel nett, jidher li Hidroelectrica forniet elettriku f'dawn is-segmenti tas-suq ukoll bejn l-2007 u l-2010, għad li sa ċertu punt limitat — sa inqas minn 10 % tal-bejgħ tagħha (premessa 31). Il-kwistjoni rilevanti hija jekk it-tali swieq setgħux jikkostitwixxu alternattiva valida għal operatur razzjonali li jaġixxi minflok Hidroelectrica u l-istabbiliment tad-destinazzjoni ta' 63 % tal-bejgħ tagħha — bejgħ li għamlet Hidroelectrica fuq il-bażi ta' kuntratti bilaterali bejn l-2007 u l-2010.

(112)

In-negozjar f'dawk is-segmenti tas-suq kien jinvolvi karatteristiċi distinti li jagħmluha impossibbli li jiġu stabbiliti kundizzjonijiet tas-suq validi għas-suq Rumen sħiħ jew għall-kuntratti fit-tul ta' Hidroelectrica. Tabilħaqq, is-servizzi ta' bbilanċjar jew anċillari huma forniti minn produtturi tal-elettriku lill-operatur tas-sistema ta' trażmissjoni fuq il-bażi ta' domanda imprevedibbli u xejriet tad-domanda min-naħa ta' xerrej wieħed. Il-provvista ta' ġurnata bil-quddiem timplika wkoll prezzijiet u kwantitajiet imprevedibbli minn jum għall-ieħor. Fi kliem ieħor, il-kuntratti fit-tul eżaminati, anki jekk jitwarrbu d-dispożizzjonijiet kuntrattwali tagħhom u jiġi supponut li huma segmentati f'sensiela ta' kuntratti li jistgħu jiġu riveduti ta' kull sena, ma jistgħux jitqabblu ma' sensiela ta' 365 kuntratt ta' jum għall-istess perjodu. Ebda wieħed minn dawn is-segmenti tas-suq alternattivi ma kien joffri l-prevedibbiltà u l-istabbiltà tar-rikavat meħtieġ minn Hidroelectrica jew jaqbel mal-karatteristiċi tal-produzzjoni u l-pjan ta' investiment ta' Hidroelectrica (premessi 13- 15).

(113)

Finalment, fil-fatt, il-volumi totali nnegozjati kull sena mill-2007 sal-2010 bejn il-fornituri Rumeni kollha u x-xerrejja rilevanti fis-swieq ta' ġurnata bil-quddiem u ta' bbilanċjar f'daqqa dejjem ammontaw għal inqas mill-volum annwali fornit bil-kuntratti investigati (ara l-premessi 30, 31 u 38). Matul dak il-perjodu, l-ebda wieħed mis-segmenti tas-suq ma kellu l-kapaċità u l-likwidità meħtieġa għall-assorbiment tal-volumi tal-bejgħ li sar bil-kuntratti investigati. Fi kliem ieħor, anki bis-suppożizzjoni mhux realistika li Hidroelectrica setgħet tibdel il-produtturi u l-bejjiegħa Rumeni kollha f'wieħed minn dawn iż-żewġ segmenti tas-suq jew fit-tnejn li huma, Hidroelectrica xorta waħda kien ikollha bżonn issib xerrejja oħrajn għall-volumi inkwistjoni. Għaldaqstant, il-patti u l-prezzijiet applikati f'dawk is-segmenti tas-suq kemxejn niċċa, jammontaw kemm jammontaw, ma jistgħux jintużaw bħala referenza għal tqabbil sinifikanti u oġġettiv mal-prezzijiet ta' Hidroelectrica għal kuntratti fit-tul.

(114)

Fid-dawl tal-karatteristiċi essenzjali tal-kuntratti f'termini tal-flessibbiltà tal-provvista, id-durata twila u l-kwantitajiet fil-kuntratt, u fiċ-ċirkustanzi speċjali tas-suq Rumen fil-perjodu investigat, l-eqreb komparaturi disponibbli għad-determinazzjoni tal-preżenza possibbli ta' vantaġġ ekonomiku fuq il-kundizzjonijiet tas-suq prevalenti fir-Rumanija kienu l-prezzijiet miftehmin mill-konsumaturi l-kbar li kkonkludew kuntratti ppersonalizzati nnegozjati direttament b'patti li ma kinux riġidi u li kienu prestabbiliti. Għaldaqstant, xieraq li jiġi analizzat jekk il-kuntratti taħt skrutinju kinux konformi mal-prezzijiet ta' bejjiegħa oħrajn fis-suq Rumen għal kuntratti nnegozjati direttament. Is-sett tad-dejta fil-premessi 35-38 hawn fuq li jkopri l-kuntratti bilaterali nnegozjati direttament fis-seħħ li kienu kontemporanji mal-kuntratti investigati jikkostitwixxi l-iktar bażi adegwata disponibbli għall-Kummissjoni f'dan il-każ għat-tqabbil tal-prezzijiet tal-kuntratti mitlubin lin-negozjanti tal-elettriku, Alro, Electrocarbon u Elsid. Għaldaqstant, il-Kummissjoni qabblet dawk il-prezzijiet mal-prezzijiet li jirriżultaw mis-sett tad-dejta li jirreferi għall-perjodu mill-1 ta' Jannar 2007 sa tmiem l-2010.

(115)

Fir-rigward taż-żewġ kuntratti konklużi fl-2009 u l-2010 minn Hidroelectrica ma' ArcelorMittal fis-suq tal-OPCOM-PCCB, il-Kummissjoni ma tqisx li l-prezzijiet taħt l-offerti paralleli taż-żewġ negozjanti fis-suq tal-OPCOM-PCCB imsemmijin fid-deċiżjoni tal-ftuħ rilevanti jirrappreżentaw prezz ta' riferiment adegwat, għar-raġunijiet li ġejjin:

(116)

Fin-nuqqas tal-applikazzjoni ta' kuntratti komparabbli għalkollox, il-prezzijiet medji tal-OPCOM-PCCB mhumiex punt ta' riferiment validu għaż-żewġ kuntratti ma' ArcelorMittal, peress li l-volum tal-enerġija nnegozjata fl-OPCOM kien limitat u t-tipi ta' tranżazzjoni effettivament imwettqa ma kinux komparabbli.

(117)

Minkejja l-fehmiet preliminari proposti fid-deċiżjonijiet tal-ftuħ, u f'kunsiderazzjoni tal-kwantitajiet kbar ta' elettriku mixtrija minn ArcelorMittal, il-fatt li ArcelorMittal kienet klijent affidabbli u finanzjarjament stabbli ta' Hidroelectrica u l-fatt li l-ebda waħda miż-żewġ offerti paralleli min-negozjanti u lanqas il-prezzijiet medji tal-OPCOM-PCCB ma kienu jirrappreżentaw komparatur validu għaż-żewġ kuntratti ma' ArcelorMittal, il-Kummissjoni tqis li l-aħjar indikatur għal skopijiet ta' punt ta' riferiment għall-prezz ikun dak użat għall-kuntratti l-oħrajn identifikati fis-sett tad-dejta Għaldaqstant, fid-dawl tal-kummenti riċevuti bħala tweġiba għad-deċiżjoni tal-ftuħ, il-Kummissjoni mmodifikat l-analiżi tagħha u eżaminat il-prezzijiet ta' dawn iż-żewġ kuntratti ma' ArcelorMittal fuq il-bażi tal-istess sett tad-dejta użat għat-tqabbil tal-kuntratti fit-tul.

(118)

Fi swieq tal-elettriku li jiffunzjonaw sew b'likwidità adegwata u strumenti li jippermettu li jitbassru l-prezzijiet tal-kunsinni futuri, il-prezzijiet spot huma indikazzjoni jew approssimazzjoni tajba tal-prezzijiet tas-suq u jistgħu jintużaw bħala punti ta' riferiment għall-valutazzjoni tal-livelli tal-prezzijiet f'kuntratti speċifiċi. Madankollu, f'dan il-każ, minħabba s-ehem relattivament għoli mod-domanda li, fir-Rumanija fl-2009, kien għadu qiegħed jiġi ssodisfat fuq il-bażi ta' tariffi regolati, il-likwidità limitata tal-pjattaformi tan-negozjar tal-OPCOM fil-perjodu 2007-2010, u l-fatt li l-boroż tal-enerġija ġestiti mill-OPCOM kienu tfasslu bħala suq tal-antitrust rilevanti li fih huwa prattikat abbuż minn pożizzjoni dominati, xieraq li wieħed joqgħod fuq punti ta' riferiment oħrajn għall-valutazzjoni tal-preżenza potenzjali ta' vantaġġ ekonomiku fuq il-prezzijiet tas-suq.

(119)

Għaldaqstant, il-Kummissjoni użat is-sett tad-dejta pprovdut mill-awtoritajiet Rumeni, minħabba li dan tqies bħala l-aħjar sors disponibbli ta' evidenza li tirrifletti l-kundizzjonijiet tas-suq fir-Rumanija. Is-sett tad-dejta fih informazzjoni adegwata sabiex il-Kummissjoni tkun tista' tanalizza l-kundizzjonijiet fis-suq tal-elettriku Rumen fil-perjodu ta' żmien investigat, kif muri fil-premessi 36 u 37. Fuq il-bażi tas-sett tad-dejta, il-Kummissjoni wettqet analiżi ekonometrika sabiex tistima punt ta' riferiment għall-prezz ibbażat fuq kuntratti tal-provvista tal-elettriku kontemporanji għall-kuntratti investigati ta' Hidroelectrica matul il-perjodu investigat. L-użu tal-mudelli ekonomiċi sabiex jiġu kkwantifikati il-vantaġġi possibbli fuq il-kundizzjonijiet tas-suq huwa konformi mal-preċedent f'kuntesti tas-suq kumplessi (premessa 104), bħal dak inkwistjoni fir-Rumanija mill-2007 (premessi 24-38 u 107). Fl-Anness II hija pprovduta deskrizzjoni teknika sħiħa u dettaljata tal-analiżi ekonometrika u r-riżultati tagħha.

(120)

Fin-nuqqas ta' referenza definittiva sabiex jiġu stabbilitti l-“kundizzjonijiet tas-suq”, sabiex jiġi vverifikat jekk il-kuntratti kellhomx prezzijiet ogħla mil-livell tas-suq, intuża punt ta' riferiment tal-prezzijiet tas-suq bħala indikatur, b'suppożizzjonijiet konservattivi, jiġifieri billi ttieħed kont tad-devjazzjonijiet importanti 'l isfel mill-prezz tas-suq stmat. Fuq il-bażi ta' dan l-approċċ konservattiv, il-Kummissjoni għamlet paragun bejn il-prezzijiet tal-kuntratti ta' Hidroelectrica u l-prezz tas-suq ta' riferiment annwali bejn l-2007 u l-2010. It-tqabbil sar fuq bażi annwali għaliex, fil-fatt, il-prezzijiet tal-bejgħ kienu modifikati ta' kull sena (58), minkejja d-dispożizzjonijiet rilevanti fil-kuntratti.

(121)

L-analiżi turi li tliet benefiċjarji allegati biss ibbenefikaw minn prezzijiet orħos minn dawk li jaqgħu fi ħdan il-medda li fiha jistgħu jitqiesu konformi mal-prezz tas-suq ta' riferiment:

(122)

L-analiżi turi li l-prezzijiet applikati minn Hidroelectrica f'disgħa mill-kuntratti bejn l-2007 u l-2010, jiġifieri dawk ma' Alpiq RomIndustries, Alpiq RomEnergie, EFT, Electromagnetica, Energy Holding, Euro-Pec, Electrica, ArcelorMittal u Alro, kienu konformi bis-sħiħ mal-prezz tas-suq ta' riferiment. Fil-każ tal-kuntratt ma' Luxten-Lighting, il-prezzijiet applikati fl-2007 u l-2010 ma jvarjawx b'mod sinifikanti minn dawk ta' kuntratti nnegozjati direttament oħrajn konklużi fis-suq Rumen.

(123)

Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, il-Kummissjoni tikkonkludi li ma kien hemm ebda vantaġġ ekonomiku indebitu fuq il-kundizzjonijiet tas-suq mogħtijin bil-kuntratti ma' Alpiq RomIndustries, Alpiq RomEnergie, EFT, Electromagnetica, Energy Holding, Euro-Pec, Electrica, ArcelorMittal u Alro għall-perjodu sħiħ ta' żmien investigat, kif ukoll ma' Luxten-Lighting għas-snin 2007 u 2010.

(124)

Fl-istess ħin, l-analiżi empirika tidentifika tliet kuntratti li kellhom prezzijiet li mhumiex konformi mal-punt ta' riferiment għall-prezzijiet, jiġifieri l-kuntratt bejn Hidroelectrica u Luxten-Lighting għall-2008 u l-2009 u dawk ma' Electrocarbon u Elsid għall-2007-2010.

(125)

Fid-dawl ta' dan li ntqal hawn fuq, id-deċiżjoni ta' Hidroelectrica li żżomm it-tliet kuntratti ma' Electrocarbon u Luxten-Lighting ma tistax titqies li hija dik ta' operatur tas-suq razzjonali, peress li l-kuntratti ma' Luxten-Lighting għall-2008 u l-2009 u ma' Electrocarbon u Elsid għall-2007-2010 jidhru li huma taħt il-kundizzjonijiet tas-suq, b'suppożizzjonijiet konservattivi (Anness II). Għaldaqstant, il-kuntratti ta' Hidroelectrica taw vantaġġ ekonomiku indebitu lil Luxten-Lighting għall-2008-2009 u lil Electrocarbon u Elsid għall-2007-2010.

(126)

Minn dan isegwi li l-kuntratti ta' Hidroelectrica ma' Luxten-Lighting għall-2008 u l-2009 u ma' Electrocarbon u Elsid għall-2007-2010 jidhru li ffavorixxew lix-xerrejja billi tawhom vantaġġ ekonomiku indebitu fuq il-kundizzjonijiet normali tas-suq u, għalhekk, ma tistax tiġi eskluża l-possibbiltà li l-kuntratti involvew għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

(127)

Għaldaqstant, fid-dawl tas-sejbiet tal-analiżi ekonometrika tal-Kummissjoni deskritta fil-premessa 120, hemm bżonn li jiġi analizzat ukoll jekk hijiex issodisfata waħda mill-kundizzjonijiet kumulattivi l-oħrajn għall-eżistenza ta' għajnuna mill-Istat fir-rigward ta' Luxten-Lighting, Electrocarbon u Elsid.

(128)

Peress li Hidroelectrica hija 80 % proprjetà tal-Istat u li nuqqas potenzjali ta' rikavat mill-bejgħ inaqqas ir-riżorsi disponibbli għar-Rumanija fil-kapaċità tagħha bħala azzjonist, il-Kummissjoni tista' tikkonkludi li r-rikavati jew in-nuqqas ta' dawn mill-bejgħ ta' elettriku bit-tliet kuntratti ma' Luxten-Lighting għall-2008-2009 u Electrocarbon u Elsid għall-2007-2010 jinvolvu riżorsi tal-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

(129)

Madankollu, l-istess konklużjoni mhux bilfors hija ġġustifikata fir-rigward tal-imputabbiltà lill-Istat Rumen tad-deċiżjonijiet kummerċjali ta' Hidroelectrica b'rabta mal-prezzijiet u r-rikavat mill-bejgħ skont it-tliet kuntratti ma' Luxten-Lighting, Electrocarbon u Elsid wara l-1 ta' Jannar 2007. Tabilħaqq, is-sempliċi fatt li l-prezzijiet b'applikazzjoni tal-kuntratti taħt skrutinju kienu debitati minn Hidroelectrica, impriża pubblika kkontrollata b'maġġoranza mill-Istat Rumen, mhuwiex raġuni biżżejjed sabiex jiġi konkluż li dawn id-deċiżjonijiet kienu imputabbli lill-Istat Rumen.

(130)

Fil-fatt, it-tliet kuntratti kollha kemm huma kienu fis-seħħ fl-1 ta' Jannar 2007 (premessa 19, Anness I). Il-Kummissjoni mhijiex kompetenti sabiex tistabbilixxi jekk il-konklużjoni tat-tliet kuntratti inkwistjoni fl-2002 u l-2004 u kwalunkwe emenda fil-perjodu ta' qabel l-adeżjoni tar-Rumanija mal-UE kinux imputabbli lill-Istat Rumen, jew li tivvaluta ċ-ċirkustanzi tas-suq li fihom ġew konklużi jew emendati l-kuntratti qabel id-data rilevanti (premessa 101). Għaldaqstant, id-deċiżjonijiet ta' Hidroelectrica li l-Kummissjoni hija kompetenti sabiex tivvaluta huma dawn li ġejjin:

(131)

F'dak ir-rigward, anki jekk l-IstatRumen kien f'pożizzjoni li jikkontrolla l-politika ta' Hidroelectrica u li jeżerċita influwenza dominanti fuq id-deċiżjonijiet tagħha, ma jistax jiġi supponut b'mod awtomatiku li, fil-kwistjoni ta' żamma tal-kuntratti ma' Luxten-Lighting għas-snin 2008-2009 u ma' Electrocarbon u Elsid għas-snin 2007-2010, u l-emendar tal-prezzijiet tal-kuntratti, fil-fatt eżerċita dak il-kontroll.

(132)

Skont il-ġurisprudenza rilevanti (59), hemm bżonn li jiġi eżaminat kemm jekk l-awtoritajiet Rumeni jistgħu jitqiesu li kienu involuti, b'xi mod jew ieħor, fiż-żamma tal-kuntratti fis-seħħ u fil-modifika tal-prezzijiet tal-kuntratti, kif ukoll il-probabbiltà li ma kinux involuti f'dawn id-deċiżjonijiet. Għal dak l-għan, l-imputabbiltà lill-Istat Rumen tad-deċiżjonijiet rigward il-kuntratti investigati tista' tiġi inferita minn sett ta' indikaturi li jirriżultaw miċ-ċirkustanzi, u mill-kuntest, li fihom Hidroelectrica forniet elettriku lil Luxten-Lighting għas-snin 2008-2009 u lil Electrocarbon u Elsid wara l-2007.

(133)

B'mod partikolari, u fuq il-bażi tal-ġurisprudenza rilevanti, iż-żamma tat-tliet kuntratti kurrenti u l-introduzzjoni ta' modifiki fil-prezzijiet tal-kuntratti wara l-2007 jistgħu jkunu imputabbli lir-Rumanija (i) jekk Hidroelectrica ma setgħetx tiddeċiedi fuq dawn il-kwistjonijiet bla ma tqis ir-rekwiżiti tal-awtoritajiet pubbliċi, jew (ii) jekk Hidroelectrica kellha tikkunsidra direttivi maħruġin minn korp governattiv jew interministerjali. Bl-istess mod, kellu jiġi kkunsidrat ukoll (iii) jekk Hidroelectrica hijiex integrata fl-istrutturi tal-amministrazzjoni pubblika, (iv) in-natura tal-attivitajiet tagħha u l-eżerċizzju ta' dawn fuq is-suq f'kundizzjonijiet normali ta' kompetizzjoni ma' operaturi privati, (v) l-istatus legali ta' Hidroelectrica (fis-sens jekk hijiex soġġetta għal-liġi pubblika jew għad-dritt ordinarju tal-kumpaniji), (vi) l-intensità tas-sorveljanza eżerċitata mill-awtoritajiet pubbliċi fuq il-ġestjoni tagħha, jew (vii) kwalunkwe indikatur ieħor ta' involviment mill-awtoritjaiet pubbliċi fiż-żamma tal-kuntratti u l-modifika tal-prezzijiet tal-kuntratti, jew inkella l-improbabbiltà li ma jkunux involuti, filwaqt li jitqiesu wkoll (viii) il-kumpass tad-deċiżjonijiet meħudin minn Hidroelectrica, il-kontenut tagħhom jew il-kundizzjonijiet li fihom (60).

(134)

Hidroelectrica hija kumpanija rregolata mid-dritt tal-kumpaniji ordinarju u mhijiex integrata fl-istrutturi tal-amministrazzjoni pubblika. Fil-fatt, il-membri tal-bord tad-diretturi ta' Hidroelectrica jistgħu jikkumulaw funzjonijiet mal-karigi governattivi (premessa 12). Dan jista' jissuġġerixxi li l-membri tal-bord tad-diretturi ntgħażlu primarjament fuq il-bażi tal-qrubija tagħhom għall-Gvern minflok fuq il-bażi tal-esperjenza jew il-kompetenza kummerċjali tagħhom. Filwaqt li hemm indikazzjonijiet li Hidroelectrica hija obbligata tqis id-direttivi maħruġin minn korp governattiv jew interministerjali, ma hemm ebda indikazzjoni li kwalunkwe direttiva bħal din inħarġet għall-finijiet ta' żamma fis-seħħ tat-tliet kuntratti inkwistjoni u ż-żieda tal-prezzijiet tal-kuntratti. B'mod partikolari, ma hemm ebda indikazzjoni li l-laqgħa ġenerali tal-azzjonisti jew il-bord tad-diretturi ta' Hidroelectrica kellhom xi rwol fid-deċiżjonijiet marbutin ma' (żamma ta') kuntratti tal-provvista tal-elettriku kummerċjali u/jew l-emendar tal-prezzijiet applikati b'applikazzjoni ta' dawk il-kuntratti (premessa 12). Kif osservaw diversi partijiet interessati, skont l-artikoli tal-inkorporazzjoni ta' Hidroelectrica u d-dritt tal-kumpaniji tar-Rumanija, l-uffiċjal kap eżekuttiv imexxi l-kumpanija, jirrappreżentaha fil-ħidma ta' kuljum u jieħu deċiżjonijiet indipendenti fuq kwistjonijiet apparti dawk riżervati għal-laqgħa ġenerali tal-azzjonisti u l-bord tad-diretturi. L-awtoritajiet Rumeni jisħqu li l-membri tal-bord tad-diretturi jridu jieħdu deċiżjonijiet fl-interess tal-kumpanija.

(135)

L-Ordni Ministerjali 445/2009, li l-Kummissjoni rreferiet għaliha fid-deċiżjonijiet tal-ftuħ (premessa 44), ma kellha ebda effett fuq il-patti u l-kundizzjonijiet tat-tliet kuntratti inkwistjoni. Skont l-Artikolu 1(2) ta' din l-Ordni, il-kuntratti bilaterali kurrenti kienu ġeneralment eżentati mir-regola li fuq il-bażi tagħha r-rappreżentanti tal-Ministeru tal-Ekonomija, il-Kummerċ u l-Ambjent tan-Negozju u l-membri tal-bordijiet tad-diretturi tal-kumpaniji tal-elettriku tal-Istat kienu obbligati jiżguraw li, mill-31 ta' Marzu 2010, il-volum tal-elettriku ddestinat għas-suq tal-operaturi jkun innegojat esklussivament fuq l-OPCOM. Kif osservat fil-premessa 101, il-kompetenza li jiġu eżaminati l-kuntratti inkwistjoni mill-perspettiva tar-regoli tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat bdiet mill-adeżjoni tar-Rumanija mal-UE, jiġifieri tliet snin qabel it-terminu stabbilit fl-Ordni Ministerjali Nru 445/2009 u iktar minn sentejn qabel l-adozzjoni tal-Ordni. Minn dan isegwi li ma kienet teżisti ebda regola bħal din meta l-kuntratti inkwistjoni saru suxxettibbli għall-analiżi skont ir-regoli tal-UE. Barra minn hekk, il-kuntratti fil-livell tal-konsumatur bejn Hidroelectrica u Elsid u, rispettivament ma' Electrocarbon — fis-seħħ qabel il-31 ta' Marzu 2010 — ma kinux ikunu involuti, anki li kieku l-miżura kienet tapplika wkoll għal kuntratti li kienu jeżistu meta daħlet fis-seħħ l-ordni, peress li l-bejgħ (futur) għall-operaturi biss kien rilevanti.

(136)

Barra minn hekk, għad li l-Ordni Ministerjali 445/2009 tissuġġerixxi grad ta' influwenza min-naħa tal-Istat fuq il-politika kummerċjali tal-produtturi tal-elettriku tal-Istat, l-għan tagħha huwa primarjament ta' xorta regolatorja, jiġifieri li żżid it-trasparenza tat-tranżazzjonijiet tal-enerġija fis-suq għall-operaturi u li tiżgura volumi u likwidità ikbar fil-pjattaformi tan-negozjar amministrati mill-OPCOM. Din l-Ordni Ministerjali tapplika għall-produtturi kollha tal-Istat, u mhux għal Hidroelectrica biss. Għaldaqstant, ma jistax jiġi dedott mill-patti u l-iskopijiet tal-Ordni Ministerjali 445/2009 li l-Istat Rumen eżerċita kontroll fuq kull tranżazzjoni, kuntratt jew emenda fil-kuntratti rigward il-provvista tal-elettriku minn produtturi tal-elettriku tal-Istat, li jammontaw għall-maġġoranza assoluta tal-produtturi fis-suq Rumen, jew, b'mod partikolari, minn Hidroelectrica. Fi kliem ieħor, l-Ordni ma tagħmilhiex plawżibbli li l-Istat Rumen kien involut fl-attività ta' ħidma kummerċjali ordinarja ta' kuljum, il-kuntratti tal-bejgħ, l-emendi għalihom, in-negozjati tal-prezzijiet, eċċ. b'rabta mat-tliet kuntratti eżaminati.

(137)

Ħlief għall-provvista tal-elettriku fis-suq regolat (premessi 25-26), Hidroelectrica teżerċita l-attivitajiet tagħha ta' forniment tal-elettriku fi swieq miftuħin ma' xerrejja mhux ristretti, f'kompetizzjoni ma' fornituri oħrajn bi sjieda pubblika jew privata. B'mod partikolari, volum sinifikanti ta' elettriku ferm ikbar mill-ammont totali ta' provvisti ta' Hidroelectrica skont il-kuntratti kollha investigati ġie nnegozjat permezz ta' kuntratti bilaterali personalizzati fit-tul fis-suq Rumen, fejn jikkompetu ħafna fornituri oħrajn (premessi 30 u 38). Għaldaqstant, il-kuntratti ta' Hidroelectrica taħt skrutinju u, b'mod partikolari, it-tliet kuntratti personalizzati fit-tul ma' Luxten-Lighting, Electrocarbon u Elsid, miżmuma wara l-1 ta' Jannar 2007 mhumiex anormali jew straordinarji, u dan jissuġerixxi interess partikolari min-naħa tal-Istat sabiex iżommhom.

(138)

Barra minn hekk, il-kuntratti ma' Electrocarbon u Elsid inżammew u reġgħu ġew negozjati mir-riċevitur ta' Hidroelectrica wara li l-proċedimenti ta' insolvenza kienu nbdew fl-2012, u dan jagħti indikazzjoni li dawn il-kuntratti kienu għadhom ta' interess għall-maniġment temporanju l-ġdid ta' Hidroelectrica, ferm wara l-adeżjoni tar-Rumanija mal-Unjoni Ewropea fl-2007 u ferm wara li kienu ġew konklużi u emendati l-kuntratti, b'mod partikolari rigward il-prezzijiet. Bl-istess mod, Hidroelectrica talbet prezzijiet ogħla mil-livelli tal-kuntratti u avżat lil Electrocarbon u Elsid dwar l-interruzzjoni tas-servizzi sabiex ikollhom jaċċettaw iktar żidiet fil-prezzijiet fl-2010 (premessi 22), u b'hekk aġixxiet bħal bejjiegħ li ried jimmassimizza r-rikavat u mhux bħala konċedent ta' għajnuna.

(139)

Dan ma jfissirx li l-Istat Rumen mhuwiex f'pożizzjoni li jkun involut mal-kuntratti kummerċjali tal-fornituri tal-elettriku tal-Istat fl-interessi ta' xerrejja industrijali speċifiċi u kbar. Pereżempju, qabel l-adeżjoni tar-Rumanija mal-UE, Nota Interna datata t-2 ta' Frar 2006, iffirmata mis-Segretarju tal-Istat tal-Ministeru tal-Ekonomija u l-Kummerċ u approvata mill-Prim Ministru, ipproponiet l-implimentazzjoni ta' trattament preferenzjali speċjali tal-ikbar għaxar utenti intensivi fl-użu tal-enerġija fir-Rumanija (inklużi produtturi tal-aluminju jew tal-azzar forniti minn Hidroelectrica jew Nuclearelectrica). Fir-rigward tal-kuntratt ma' Arcelor-Mittal, b'mod partikolari, id-deċiżjoni tal-bord tad-diretturi ta' Hidroelectrica Nru 13/2009 datata s-16 ta' Diċembru 2009 tat is-setgħa lill-uffiċjal kap eżekuttiv ta' Hidroelectrica “sabiex jinnegozja l-kuntratt kurrenti ta' bejgħ tal-elettriku fl-aqwa kundizzjonijiet għal Hidroelectrica”. Il-bord tad-diretturi għamel dan billi approva l-patti ewlenin tal-kuntratti tal-2009 u l-2010 ma' ArcelorMittal. L-Addendum Nru 17 fl-2009 għall-kuntratt ma' Alro (li jdaħħal il-formula LME fil-kalkolu tal-prezz tal-kuntratt) kien approvat mill-bord tad-diretturi ta' Hidroelectrica wkoll.

(140)

Bl-istess mod, memorandum tat-3 ta' Frar 2011 miż-żewġ Maniġers Ġenerali ta' Nuclearelectrica u CE Hunedoara, li, bħal Hidroelectrica, huma tal-Istat, talab l-approvazzjoni mill-Ministeru tal-Ekonomija u l-Kummerċ għall-konklużjoni ta' kuntratt ta' bejgħ tal-elettriku għall-operaturi bejn Nuclearelectrica bħala bejjiegħ u CE Hunedoara bħala xerrej. Din it-tranżazzjoni kienet teħtieġ deroga mid-dispożizzjonijiet tal-Ordni 445/2009 li kienu jeħtieġu li kwalunkwe tranżazzjoni fl-elettriku fil-livell tal-operaturi li tinvolvi impriża tal-Istat isseħħ fuq l-OPCOM biss. Din id-deroga ntalbet fid-dawl tal-fatt li l-elettriku mixtri kien iservi “l-ħtiġijiet tal-elettriku ta' numru ta' konsumaturi industrijali ta' importanza nazzjonali fl-2011”. Dan il-memorandum kien approvat bis-sħiħ mill-Ministeru tal-Ekonomija u l-Kummerċ.

(141)

Minn dan isegwi li hemm xi evidenza indiretta li ma tippermettix li titwarrab għalkollox il-possibbiltà li l-Istat Rumen seta' kien involut fil-konklużjoni tal-kuntratti ta' Hidroelectrica ma' xerrejja industrijali kbar intensivi fl-użu tal-enerġija, jew fit-twettiq ta' emendi kbar fihom.

(142)

Barra minn hekk, il-Kummsisjoni kkonkludiet li kuntratti ta' xiri oħrajn li fihom Hidroelectrica daħlet ma' żewġ kumpaniji oħrajn tal-Istat, Electrocentrale Deva u Termoelectrica, fl-2008 u l-2009, kienu imputabbli lill-Istat Rumen. Dik il-konklużjoni kienet ibbażata primarjament fuq evidenza diretta taż-żewġ kumpaniji tal-Istat l-oħrajn li fittxu li jiksbu l-approvazzjoni tal-kuntratti mingħand il-Ministeru responsabbli għal Hidroelectrica li hija tal-Istat ukoll bħala mezz ta' (kontro)finanzjament għall-operazzjonijiet attwali tagħhom u dik tal-minjieri tal-Istat li forniethom bil-faħam, għal raġunijiet soċjali u mhux kummerċjali oħrajn (61).

(143)

Madankollu, il-kunsiderazzjonijiet li jrendu plawżibbli (jew ma jeskludux il-possibbiltà ta') involviment mill-Istat Rumen f'numru ta' kuntratti ta' Hidroelectrica ma' xerrejja industrijali kbar ta' importanza nazzjonali għall-ekonomija Rumena u ma' bejjiegħa oħrajn tal-Istat ma jistgħux jiġu estrapolati b'tali mod li l-kuntratti kummerċjali kollha ta' Hidroelectrica u, b'mod partikolari, dawk ma' Elsid, Electrocarbon u negozjanti tal-elettriku jitqiesu li huma imputabbli lill-Istat Rumen. Għall-kuntrarju ta' Electrocentrale Deva u Termoelectrica, Elsid, Electrocarbon u n-negozjanti tal-elettriku kellhom sjieda privata u l-ebda minnhom ma tista' titqies li hija xerrej industrijali kbir ta' importanza nazzjonali għall-ekonomija Rumena. B'mod partikolari, l-evidenza disponibbli mill-investigazzjoni ma tindika ebda interess jew involviment speċifiku min-naħa tal-Istat Rumen li wassal sabiex Hidroelectrica tikkonkludi jew, wara l-adeżjoni tar-Rumanija, iżżomm il-kuntratti ma' Elsid, Electrocarbon u n-negozjanti tal-elettriku.

(144)

Barra minn hekk, fir-rigward ta' Elsid, Electrocarbon u Luxten-Lighting, li kienu individwati b'mod speċifiku fit-taqsima 7.1 ta' qabel, diversi fatti jagħmluha mhux plawżibbli li d-deċiżjoni li jinżammu l-kuntratti u jiġu emendati l-prezzijiet tal-kuntratti ma' Luxten-Lighting għall-2008-2009 u ma' Electrocarbon u Elsid għall-2007-2010 tista' tiġi attribwita lill-awtoritajiet Rumeni.

(145)

B'mod partikolari, il-prezzijiet attwali mit-tliet kuntratti żdiedu b'mod kostanti kull sena. Bejn l-2007 u l-2010, il-prezzijiet mitlubin lil Elsid, Electrocarbon u Luxten-Lighting żdiedu b'44,5 %, 44,5 % u 41,4 %, rispettivament. Iż-żidiet fil-prezzijiet naqqsu l-valur assolut tal-għajnuna mogħtija. Dawn il-bidliet fil-kuntratt li jnaqqsu l-ammont putattiv tal-għajnuna mill-Istat allegata, dejjem kienu xkattati minn Hidroelectrica, u għall-benefiċċju tagħha. Strateġija li għandha l-għan li tnaqqas l-ammont ta' għajnuna mogħti lill-benefiċjarji tidher li tikkontradixxi l-iskop tal-għoti tal-għajnuna jew, tal-inqas, li hija sofistikata wisq sabiex tkun plawżibbli. Barra minn hekk, għall-kuntrarju ta' Alro u ArcelorMittal, Elsid, Electrocarbon u Luxten-Lighting ma jistgħux jitqiesu li huma konsumaturi industrijali ta' importanza nazzjonali: fil-fatt, ix-xirjiet tal-konsum annwali tagħhom mingħand Hidroelectrica ammontaw għal inqas minn għaxra fil-mija ta' dawk ta' Alro (Anness I). Għaldaqstant, huwa improbabbli li d-deċiżjonijiet li jnaqqsu l-ammont tal-għajnuna biż-żieda konsiderevoli tal-prezzijiet tal-kuntratti ma jistgħux jiġu imputati għal deċiżjoni kummerċjali ta' Hidroelectrica iżda għal deċiżjoni tal-Istat Rumen bil-għan li jipprovdi għajnuna lill-benefiċjarji allegati.

(146)

Il-fatt li huwa improbabbli li l-Istat ikun involut fit-tnaqqis sottili tal-ammont tal-għajnuna huwa minnu wkoll fir-rigward tal-kuntratti ma' Electrocarbon u Elsid. B'mod partikolari, huwa implawżibbli li Hidroelectrica kienet qiegħda taġixxi fuq ordnijiet tal-Istat meta talbet żidiet fil-prezzijiet ogħla mill-prezzijiet tal-kuntratti fl-2010, biex b'hekk heddet li twaqqaf il-provvista tal-elettriku u ħadet il-kwistjoni l-qorti (premessa 22), għaliex iż-żidiet fil-prezzijiet mitlubin kellhom l-effett li jnaqqsu l-ammont putattiv tal-għajnuna, u l-provvisti mwaqqfin setgħu jxekklu l-attivitajiet produttivi tax-xerrejja. Din l-imġiba ta' nuqqas ta' aderenza ma' prezz tal-kuntratt li allegatament jipprovdi l-għajnuna, bit-theddid ta' waqfien tal-provvisti u d-difiża taż-żidiet fil-prezzijiet il-qorti mhijiex imġiba tipika ta' konċedent tal-għajnuna, iżda hija dik ta' kumpanija li trid timmassimizza r-rikavat u li tiddefendi l-interessi kummerċjali tagħha u mhux interessata fl-ilħuq ta' għanijiet mhux kummerċjali, possibilment fuq ordnijiet riċevuti mill-Istat.

(147)

Rigward Luxten-Lighting, ma hemm ebda raġuni ovvja għall-politika pubblika, bħal prezzijiet baxxi għall-utenti finali, wara l-bejgħ lil negozjant li jista' jbigħ biss bi prezzijiet ogħla minn dawk ta' Hidroelectrica li kieku din kienet biegħet l-istess elettriku fil-livell tal-konsumatur hi stess. Pereżempju, qabel ma kienet fornita fil-livell tal-konsumatur minn Hidroelectrica mill-2005, Alro kienet tixtri l-elettriku mingħand negozjant, Energy Holding, li kien jixtri l-elettriku fil-livell tal-operaturi mingħand Hidroelectrica. Kienet imġiba razzjonali ta' Alro li tkun fornita direttament minn Hidroelectrica, u b'hekk tiffranka marġni tan-negozjar, jekk il-fornitur tagħha ma kienx qiegħed iżid il-valur għall-provvista fil-livell tal-operaturi ta' Hidroelectrica. Fuq l-istess nota, huwa kemxejn implawżibbli li l-Istat Rumen wassal sabiex Hidroelectrica żżomm il-kuntratt ma' Luxten-Lighting fl-2008 u l-2009, għaliex li kieku Luxten-Lighting ma żiditx il-valur għall-bejgħ fil-livell tal-konsumatur tagħha lill-utenti industrijali jew xerrejja oħrajn, dawn tal-aħħar kienu jiksbu prezzijiet orħos billi jidħlu f'kuntratt diretta ma' Hidroelectrica. Barra minn hekk, Luxten-Lighting itterminat b'mod unilaterali l-kuntratt tagħha ma' Hidroelectrica f'Novembru 2011, qabel ma l-Kummissjoni fetħet il-proċedimenti; din l-imġiba mhijiex konsistenti ma' dik ta' benefiċjarju ta' għajnuna mill-Istat.

(148)

Fuq il-bażi ta' dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha ta' hawn fuq, mhuwiex stabbilit li l-kuntratti ma' Luxten-Lighting għall-2008-2009 u għal Electrocarbon u Elsid għall-2007-2010 huma imputabbli lir-Rumanija.

(149)

Peress li l-element essenzjali ta' imputabbiltà lir-Rumanija għall-eżistenza ta' għajnuna mill-Istat mhuwiex preżenti fit-tliet kuntratti ma' Luxten-Lighting għall-2008-2009 u ma' Electrocarbon u Elsid għall-2007-2010, ma hemmx bżonn li jiġi analizzat jekk humiex issodisfati l-kundizzjonijiet kumulattivi l-oħrajn għall-applikazzjoni ta' din id-dispożizzjoni, bħall-effett potenzjali fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ bejn l-Istati Membri.

(150)

Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, it-tliet kuntratti taħt skrutinju, ma' Luxten-Lighting għall-2008-2009 u ma' Electrocarbon u Elsid għall-2007-2010, ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

(151)

Il-kuntratti koperti minn din id-Deċiżjoni ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE,

(1)

B'ittra ddatata t-30 ta' Lulju 2013, il-Kummissjoni talbet lill-awtoritajiet Olandiżi sabiex jipprovdu informazzjoni dwar il-prattika tad-deċiżjoni tat-taxxa fin-Netherlands kif ukoll id-deċiżjonijiet kollha relatati ma' Starbucks Coffee EMEA BV (minn hawn 'il quddiem: “Starbucks Coffee BV”) u Starbucks Manufacturing EMEA BV (minn hawn 'il quddiem: “SMBV”), iż-żewġ kumpaniji kkontrollati b'mod indirett minn Starbucks Corporation. Starbucks Corporation u l-kumpaniji kollha kkontrollati minn din il-korporazzjoni huma msemmija minn hawn 'il quddiem b'mod kollettiv bħala “Starbucks” jew il-“grupp Starbucks”.

(2)

B'ittra ddatata t-2 ta' Ottubru 2013, l-awtoritajiet Olandiżi ppreżentaw l-informazzjoni mitluba lill-Kummissjoni, inkluż l-arranġament preliminari ta' prezzijiet (minn hawn 'il quddiem “APA”) (2) konkluż fl-2008 bejn l-amministrazzjoni tat-taxxa Olandiża u Starbucks Coffee BV (minn hawn 'il quddiem: “APA ta' Starbucks Coffee BV”), l-APA konkluż fl-2008 bejn l-amministrazzjoni tat-taxxa Olandiża u SMBV (minn hawn 'il quddiem: “APA ta' SMBV”) u dokumenti ta' sostenn. Dawk id-dokumenti jikkonċernaw, b'mod partikolari, rapport tal-ipprezzar ta' trasferiment li jappoġġja t-talba għaż-żewġ APAs imsemmija qabel (minn hawn il-quddiem: ir-“rapport tal-ipprezzar ta' trasferiment” u skambji oħrajn bejn l-amministrazzjoni tat-taxxa Olandiża u l-konsulent tat-taxxa ta' Starbucks Corporation, [il-konsulent tat-taxxa] (*1), (minn hawn 'il quddiem: “il-konsulent tat-taxxa”) f'isem Starbucks Coffee BV and SMBV (3).

(3)

Fid-9 ta' Jannar 2014, bi tħejjija għal laqgħa li kellha ssir fil-15 ta' Jannar 2014, il-Kummissjoni bagħtet ittra elettronika lill-awtoritajiet Olandiżi li fiha elenkat numru ta' mistoqsijiet li jikkonċernaw, fost oħrajn, l-arranġament tal-ipprezzar ta' trasferiment miftiehem fl-APA ta' Starbucks Coffee BV u l-APA ta' SMBV konklużi mill-amministrazzjoni tat-taxxa Olandiża.

(4)

Fil-15 ta' Jannar 2014, saret laqgħa bejn is-servizzi tal-Kummissjoni u r-rappreżentanti tal-amministrazzjoni tat-taxxa Olandiża li fiha s-servizzi tal-Kummissjoni fittxew, fost oħrajn, aktar kjarifiki dwar l-aġġustamenti li saru għall-bażi tal-kost fir-rapport tal-ipprezzar ta' trasferiment fir-rigward tal-APA ta' SMBV u l-pagamenti ta' royalties li jvarjaw magħmula minn SMBV.

(5)

B'ittra ddatata t-28 ta' Jannar 2014, bi tweġiba għall-mistoqsijiet li saru fil-laqgħa tal-15 ta' Jannar 2014, l-awtoritajiet Olandiżi pprovdew informazzjoni dwar l-aġġustamenti ta' komparabilità, l-għażla tal-kumpaniji komparabbli u r-royalty li tvarja. Aktar informazzjoni dwar id-dokumenti pprovduti hija deskritta fil-Premessi 59 sa 62 tad-Deċiżjoni ta' Ftuħ kif imsemmi fil-Premessa 9.

(6)

B'ittra ddatata s-7 ta' Marzu 2014 (4), il-Kummissjoni informat lill-awtoritajiet Olandiżi li kienet qed tikkunsidra jekk l-APAs favur Starbucks Coffee BV u SMBV jistgħux jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat ġdida skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat u stiednet lill-awtoritajiet Olandiżi biex jikkummentaw dwar il-kompatibbiltà tat-tali għajnuna. Il-Kummissjoni stiednet lill-awtoritajiet Olandiżi biex jipprovdu kwalunkwe informazzjoni addizzjonali relatata ma' Starbucks Coffee BV u SMBVAPAs, kif ukoll id-dikjarazzjonijiet tat-taxxa ta' Starbucks Coffee BV u SMBV u kumpaniji relatati ma' dawk iż-żewġ kumpaniji fin-Netherlands.

(7)

B'ittra ddatata l-21 ta' Marzu 2014, l-awtoritajiet Olandiżi wieġbu għall-ittra tas-7 ta' Marzu 2014 u pprovdew id-dikjarazzjonijiet tat-taxxa mitluba. L-awtoritajiet Olandiżi kkonfermaw ukoll li d-dokumenti kollha rilevanti dwar l-APAs li kienu ġew ippreżentati qabel lill-Kummissjoni diġà kienu ġew ipprovduti lill-Kummissjoni.

(8)

Fis-6 ta' Mejju 2014, saret laqgħa bejn is-servizzi tal-Kummissjoni u r-rappreżentanti tal-amministrazzjoni tat-taxxa Olandiża.

(9)

Fil-11 ta' Ġunju 2014, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni li tiftaħ proċedura ta' investigazzjoni formali skont l-Artikolu 108(2) tat-Trattat dwar l-APA ta' SMBV fuq il-bażi li dan l-APA jista' jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat (minn hawn 'il quddiem “id-Deċiżjoni ta' Ftuħ”) (5).

(10)

B'ittra datata s-16 ta' Lulju 2014, l-awtoritajiet Olandiżi ssottomettew il-kummenti tagħhom dwar id-Deċiżjoni ta' Ftuħ. Is-sottomissjoni kienet tinkludi, fost l-oħrajn, il-Ftehim tal-Inkaljar bejn Alki Limited Partnership (minn hawn 'il quddiem: “Alki LP”) u SMBV u l-Ftehim tax-Xiri tal-Kafè Aħdar bejn SMBV u Starbucks Coffee Trading Company SARL (minn hawn 'il quddiem: “SCTC”).

(11)

B'ittra ddatata l-25 ta' Novembru 2014, il-Kummissjoni talbet lill-awtoritajiet Olandiżi jipprovdu l-informazzjoni mitluba fid-Deċiżjoni ta' Ftuħ li kienet biss parzjalment ippreżentata mill-awtoritajiet Olandiżi fis-16 ta' Lulju 2014 u biex jipprovdu informazzjoni addizzjonali meħtieġa biex tiġi analizzata l-APA ta' SMBV.

(12)

B'ittra ddatata d-19 ta' Diċembru 2014, l-awtoritajiet Olandiżi wieġbu għall-ittra tal-25 ta' Novembru 2014, li fiha indikaw li parti mill-informazzjoni mitluba ma kinitx fil-pussess tal-awtoritajiet Olandiżi.

(13)

Fid-19 ta' Diċembru 2014, id-Deċiżjoni ta' Ftuħ ġiet ippubblikata f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea. Il-Kummissjoni stiednet lill-partijiet interessati sabiex jippreżentaw il-kummenti tagħhom dwar il-miżura.

(14)

B'ittra ddatata s-16 ta' Jannar 2015, Starbucks ippreżentat l-osservazzjonijiet tagħha dwar id-Deċiżjoni ta' Ftuħ. Ġew sottomessi kummenti dwar id-Deċiżjoni tal-Ftuħ mill-Assoċjazzjoni Olandiża tal-Konsulenti tat-Taxxa wkoll (De Nederlandse Orde van Belastingadviseurs, minn hawn 'il quddiem: “NOB”), il-Konfederazzjoni ta' Impjegaturi u Industrijali tan-Netherlands (Verbond van Nederlandse Ondernemingen u Nederlands Christelijk Werkgeversverbond, minn hawn 'il quddiem: “VNO-NCW”), ATOZ Tax Advisers Lussemburgu, Oxfam International u l-Kamra Awstrijaka tal-Kummerċ (il-Bundesarbeitskammer Österreich, minn hawn 'il quddiem: “BAK”).

(15)

B'ittra ddatata it-8 ta' Jannar 2015, bi tweġiba għall-ittra tal-Kummissjoni tal-25 ta' Novembru 2014, l-awtoritajiet Olandiżi pprovdew l-att ta' soċjetà limitata li jikkostitwixxi Alki LP.

(16)

Fit-12 ta' Frar 2015, il-Kummissjoni infurmat lin-Netherlands li, skont l-Artikolu 6a tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999 (6), identifikat il-proċedura ta' investigazzjoni formali fuq l-APA ta' SMBV bħala ineffettiva sal-lum (7). B'ittra ddatata s-6 ta' Frar 2015 u skont l-Artikolu 6a(2)(b) tar-Regolament (KE) Nru 659/1999, il-Kummissjoni talbet il-qbil tal-awtoritajiet Olandiżi biex tikkuntattja lil Starbucks b'mod dirett biex tikseb l-informazzjoni nieqsa.

(17)

B'ittra ddatata t-18 ta' Frar 2015, il-Kummissjoni informat lill-awtoritajiet Olandiżi li kienet irċeviet osservazzjonijiet minn kompetitur dwar il-valur miżjud tal-proċess tal-inkaljar għall-kafeni ħodor u stiednet lill-awtoritajiet Olandiżi biex jikkummentaw dwar din l-osservazzjoni. L-awtoritajiet Olandiżi ppreżentaw il-kummenti tagħhom dwar dawn l-osservazzjonijiet permezz ta' ittra ddatata l-11 ta' Marzu 2015.

(18)

B'ittra ddata t-12 ta' Marzu 2015, in-Netherlands ta l-permess tiegħu sabiex Starbucks tiġi kkuntattjata b'mod dirett bħala tweġiba għall-ittra tal-Kummissjoni tas-6 ta' Frar 2015. Wara dan il-permess, b'ittra ddatata s-16 ta' Marzu 2015, il-Kummissjoni talbet lil Starbucks, fuq il-bażi tal-Artikolu 6(a)(6) tar-Regolament (KE) Nru 659/1999, biex tipprovdi informazzjoni dwar l-istruttura legali, il-mudell kummerċjali fir-rigward tal-ħwienet ta' Starbucks, u l-materja prima użata minn SMBV, jiġifieri l-kafeni ħodor (minn hawn 'il quddiem: it-“talba ta' MIT ta' Starbucks”).

(19)

B'ittri ddatati l-20 u s-26 ta' Marzu 2015, l-awtoritajiet Olandiżi ppreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom fuq il-kummenti tal-partijiet terzi dwar id-Deċiżjoni tal-Ftuħ.

(20)

Fis-7 ta' April 2015, wara l-adozzjoni tad-deċiżjoni tat-12 ta' Frar 2015 u skont l-Artikolu 6a(6) tar-Regolament (KE) Nru 659/1999, il-Kummissjoni kkuntattjat erba' kompetituri ta' Starbucks biex jipprovdu tagħrif tas-suq dwar il-mudell kummerċjali tagħhom u l-attivitajiet ta' ħolqien tal-valuri tagħhom sabiex il-Kummissjoni tkun tista' tlesti l-valutazzjoni tagħha tal-każ (minn hawn 'il quddiem: it-“talba ta' MIT tal-kompetitur”). Dawk l-erba' kompetituri kienu jinkludu l-Kumpanija Y, Alois Dallmayr Kaffee oHG (minn hawn 'il quddiem: “Dallmayr”), Nestlé S.A. (minn hawn 'il quddiem: “Nestlé”) u Melitta Europa GmbH & Co. KG (minn hawn 'il quddiem: “Melitta”). Il-Kummissjoni fl-istess ħin infurmat lill-awtoritajiet Olandiżi li kienet bagħtet it-talbiet għall-informazzjoni lill-kompetituri ta' Starbucks.

(21)

Fit-13 ta' April 2015, Starbucks ippreżentat l-informazzjoni mitluba fl-ittra tal-Kummissjoni tas-16 ta' Marzu 2015.

(22)

B'ittri ddatati s-27 ta' April 2015, Dallmayr u Company Y wieġbu għat-talba tal-Kummissjoni għat-tagħrif tas-suq tas-7 ta' April 2015.

(23)

Fid-29 ta' April 2015, saret laqgħa bejn is-servizzi tal-Kummissjoni u Starbucks li fiha s-servizzi tal-Kummissjoni pprovdew kjarifiki dwar kif ċerti mistoqsijiet fit-talba ta' MIT ta' Starbucks għandhom jinftiehmu fil-kuntest tal-investigazzjoni.

(24)

B'ittra ddatata s-6 ta' Mejju 2015, wara t-tweġiba ta' Starbucks tat-13 ta' April 2015, il-Kummissjoni talbet lil Starbucks tipprovdi informazzjoni addizzjonali.

(25)

B'ittra ddatata l-11 ta' Mejju 2015, il-Kummissjoni talbet lill-Kumpanija Y biex tipprovdi aktar kjarifiki dwar it-tagħrif tas-suq ippreżentat. Dawn il-kjarifiki ġew ipprovduti mill-Kumpanija Y b'ittra ddatata fil-21 ta' Mejju 2015.

(26)

B'ittri ddatati l-20 ta' Mejju 2015 u s-26 ta' Mejju 2015, Nestlé u Melitta wieġbu għat-talba ta' MIT tal-kompetitur li għamlet il-Kummissjoni fis-7 ta' April 2015.

(27)

B'ittra datata s-27 ta' Mejju 2015, l-awtoritajiet Olandiżi ppreżentaw il-kummenti tagħhom dwar l-informazzjoni pprovduta mill-Kumpanija Y u Dallmayr.

(28)

B'ittra ddatata id-29 ta' Mejju 2015, Starbucks ippreżentat it-tweġibiet tagħha għat-talba tal-Kummissjoni tas-6 ta' Mejju 2015.

(29)

B'ittra ddatata d-19 ta' Ġunju 2015, l-awtoritajiet Olandiżi pprovdew il-kummenti tagħhom dwar it-tagħrif tas-suq ipprovdut minn Starbucks fit-13 ta' April 2015 u fid-29 ta' Mejju 2015.

(30)

B'ittra ddatata s-26 ta' Ġunju 2015, l-awtoritajiet Olandiżi ppreżentaw il-kummenti tagħhom dwar l-informazzjoni tas-suq ipprovduta minn Nestlé, Melitta u l-kjarifiki pprovduti mill-Kumpanija Y.

(31)

Fid-29 ta' Ġunju 2015, minbarra l-preżentazzjonijiet tagħha tat-13 ta' April 2015 u tad-29 ta' Mejju 2015, Starbucks ipprovdiet dettalji ulterjuri dwar il-preżunta natura ta' distakkament tal-prezzijiet ta' trasferiment applikati minn SCTC għall-provvista tal-kafeni ħodor.

(32)

B'ittra ddatata l-24 ta' Lulju 2015, Starbucks b'mod spontanju ppreżentat informazzjoni addizzjonali dwar il-funzjonijiet imwettqa minn SCTC, SMBV u Starbucks US (8) u pprovdiet figuri ġodda relatati ma' Alki LP.

(33)

B'ittra ddatata l-5 ta' Awwissu 2015, il-Kummissjoni talbet lil Starbucks tipprovdi kjarifiki u dokumenti oħrajn fir-rigward tal-preżentazzjoni tagħha tal-24 ta' Lulju 2015 biex tkun tista' tanalizza b'mod sħiħ l-informazzjoni l-ġdida.

(34)

B'ittra ddatata l-24 ta' Awwissu 2015 u b'ittra elettronika mibgħuta fis-26 ta' Awwissu 2015, Starbucks b'mod parzjali ppreżentat l-informazzjoni mitluba mill-Kummissjoni fl-ittra tagħha tal-5 ta' Awwissu 2015. Il-Kummissjoni għaddiet din l-informazzjoni lill-awtoritajiet Olandiżi fit-28 ta' Awwissu 2015.

(35)

B'ittra ddatata l-10 ta' Settembru 2015 u b'ittra elettronika mibgħuta fil-11 ta' Settembru 2015, Starbucks ippreżentat l-informazzjoni li kien għad fadal lill-Kummissjoni. B'ittra ddatata t-23 ta' Settembru 2015, Starbucks kkomplimentat l-informazzjoni ppreżentata lill-Kummissjoni fl-10 u fil-11 ta' Settembru 2015.

(36)

B'ittri ddatati l-25 ta' Settembru 2015 u s-7 ta' Ottubru 2015, l-awtoritajiet Olandiżi pprovdew il-kummenti tagħhom dwar l-informazzjoni ppreżentata minn Starbucks fl-10, fil-11 u fit-23 ta' Settembru 2015.

(37)

Il-benefiċjajru tal-miżura huwa SMBV. SMBV hija sussidjarja inkorporata fin-Netherlands tal-grupp Starbucks. Il-grupp Starbucks huwa kompost minn Starbucks Corporation u l-kumpaniji kollha kkontrollati minn dik il-kumpanija. Starbucks Corporation għandha l-kwartieri ġenerali f'Seattle, fl-Istati Uniti tal-Amerika (minn hawn 'il quddiem “l-Istati Uniti”). L-istruttura korporattiva tal-grupp Starbucks hija spjegata f'aktar dettal fil-Premessa 27 u fil-Figura 1 tad-Deċiżjoni ta' Ftuħ.

(38)

Starbucks hija l-kumpannija li tinkalja, in-negozjant u l-bejjiegħ bl-imnut ta' kafè bħala speċjalità, u topera f'65 pajjiż. Tixtri u tinkalja kafejiet li jinbiegħu, flimkien ma' kafè, te u xorb ieħor artiġanali u oġġetti ta' ikel frisk, permezz ta' ħwienet operati mill-kumpanija. Tbigħ ukoll varjetà ta' prodotti tal-kafè u t-te u tilliċenzja t-trademark tagħha permezz ta' kanali oħra, bħal ħwienet liċenzjati, tal-merċa u kontijiet tas-servizzi tal-ikel nazzjonali (9). Fl-2014, il-grupp Starbucks kellu dħul nett dinji ta' USD 16 448 miljun u qligħ ta' wara t-taxxa ta' USD 2 067 miljun (10).

(39)

SMBV hija l-unika entità tal-grupp Starbucks ikkontrollata b'mod sħiħ li tinkalja l-kafè barra mill-Istati Uniti.

(40)

Din id-deċiżjoni tikkonċerna l-APA ta' SMBV, arranġament preliminari ta' prezzijiet konkluż mill-amministrazzjoni tat-taxxa Olandiża ma' SMBV fit-28 ta' April 2008 (Vaststellingsovereenkomst APA). L-APA ta' SMBV huwa vinkolanti għal 10 snin, mill-1 ta' Ottubru 2007 sal-31 ta' Diċembru 2017 (11).

(41)

APA huwa ftehim bejn amministrazzjoni tat-taxxa u kontribwent dwar l-applikazzjoni tal-liġi tat-taxxa rigward tranżazzjonijiet (futuri), jiġifieri jiddetermina l-ammont ta' profitt li l-kontribwent jiġġenera mill-attivitajiet tiegħu li jitqiesu f'dik il-ġuriżdizzjoni tat-taxxa. APA jiddetermina, qabel it-tranżazzjonijiet intragrupp, sett xieraq ta' kriterji (pereż. metodu, prodotti simili u aġġustament xierqa għalihom, suppożizzjonijiet kritiċi rigward avvenimenti futuri) għad-determinazzjoni ta' prezz ta' distakkament għal dawk it-tranżazzjonijiet fuq perjodu fiss ta' ħin. APA jinbeda b'mod formali minn kontribwent.

(42)

Billi kkonkludiet l-APA ta' SMBV, l-amministazzjoni tat-taxxa Olandiża aċċettat li r-rimunerazzjoni stabbilita mill-konsulent tat-taxxa ta' Starbucks fir-rapport tal-ipprezzar ta' trasferiment għall-funzjonijiet imwettqa minn SMBV fin-Netherlands (inkluż ir-riskju assunt u l-assi użati) tikkostitwixxi rimunerazzjoni ta' distakkament (12).

(43)

Din ir-rimunerazzjoni tikkonsisti f'valwazzjoni pożittiva ta' [9-12] % tal-bażi tal-kost rilevanti. Il-bażi tal-kost rilevanti użata għall-kalkolu ta' dik ir-rimunerazzjoni tinkludi l-ispejjeż kollha tal-persunal involut kemm fl-attivitajiet tal-manifattura kif ukoll fil-katina tal-provvista, il-kost tat-tagħmir tal-produzzjoni (jiġifieri d-deprezzament) u l-ispejjeż ġenerali tal-impjanti. Din ma tinkludix l-ispejjeż tat-tazzi, n-napkins tal-karti ta' Starbucks, eċċ., l-ispejjeż tal-kafeni ħodor (kost tal-materja prima), il-kost loġistiku u tad-distribuzzjoni għas-servizzi pprovduti mill-partijiet terzi, ir-rimunerazzjoni għal attivitajiet pprovduta minn partijiet terzi taħt l-hekk imsejħa “kuntratti ta' manifattura tal-konsenja” u l-pagament tar-royalties lil Alki LP.

(44)

Fl-APA ta' SMBV, l-amministrazzjoni tat-taxxa Olandiża aċċettat ukoll li l-livell tal-pagament tar-royalties minn SMBV lil Alki LP jiġi ddeterminat fl-aħħar ta' kull sena bħala d-differenza bejn l-introjtu operatorju mwettaq qabel l-ispejjeż tar-royalties u l-valwazzjoni pożittiva ta' [9-12] % imsemmija qabel fuq l-ispejjeż operatorji. L-APA ta' SMBV jipprovdi wkoll li “dan il-pagament tar-royalties huwa deduċibbli għal għanijiet tat-taxxa fuq il-kumpaniji u mhuwiex soġġett għat-taxxa minn ras il-għajn Olandiża”  (13).

(45)

Għalhekk, l-APA ta' SMBV japprova allokazzjoni ta' profitt lil SMBV fi ħdan il-grupp Starbucks li tippermettilha tiddetermina l-obbligazzjoni tagħha tat-taxxa fuq il-kumpaniji għan-Netherlands fuq bażi annwali għal 10 snin. Peress li l-APA daħal fis-seħħ fl-1 ta' Ottubru 2007, din id-Deċiżjoni tanalizza l-APA ta' SMBV skont ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat sa minn dik id-data.

(46)

Ir-rimunerazzjoni aċċettata mill-amministrazzjoni tat-taxxa Olandiża fl-APA ta' SMBV hija bbażata fuq l-analiżi tal-ipprezzar ta' trasferiment imħejjija mill-konsulent tat-taxxa ta' Starbucks fir-rapport tal-ipprezzar ta' trasferiment, li jifforma parti integrali minn dak l-APA.

(47)

L-għan tar-rapport tal-ipprezzar ta' trasferiment huwa li jappoġġja l-allokazzjoni tal-profitt proposta lil SMBV fi ħdan il-grupp Starbucks bħala waħda bbażata fuq prezz ta' distakkament ta' tranżazzjonijiet intragrupp. Ir-rapport tal-ipprezzar ta' trasferiment jippreżenta ħarsa ġenerali lejn il-kumpanija, analiżi funzjonali u għażla ta' metodi ta' pprezzar ta' trasferiment. Ir-rapport jippreżenta l-informazzjoni rilevanti li ġejja dwar Starbucks Coffee BV u SMBV (14):

(48)

Starbucks Coffee BV isservi bħala l-uffiċċju prinċipali tal-grupp Starbucks għar-reġjun tal-Ewropa, il-Lvant Nofsani u l-Afrika (“EMEA”), u tappoġġja l-operazzjonijiet tan-negozju fl-EMEA tal-grupp. Starbucks Coffee BV tassisti fl-identifikazzjoni ta' żviluppaturi biex jiżviluppaw u joperaw ħwienet tal-bejgħ bl-imnut ta' Starbucks fit-territorji tal-EMEA. Fil-kapaċità tagħha bħala l-uffiċċju ewlieni, Starbucks Coffee BV jilliċenzja ċerti trademarks, teknoloġiji u kompetenzi (15) ta' Starbucks mill-azzjonist tagħha, Alki LP, u għal dan tirċievi pagament tar-royalties. Starbucks Coffee BV tidħol f'dak li huwa magħruf bħala “Ftehim dwar l-Iżvilupp u l-Operazzjoni ta' Żona” (minn hawn 'il quddiem: “ADOA”) ma' operaturi relatati u mhux relatati tal-ħwienet ta' Starbucks fir-reġjun tal-EMEA. Dawn l-operaturi jissejħu Żviluppaturi, minn hawn 'il quddiem imsejħin ukoll “Ħwienet”. Starbucks Coffee BV tissottoliċenzja drittijiet ta' proprjetà intellettwali (minn hawn 'il quddiem: “IP”) lill-Iżviluppaturi biex ikunu jistgħu jiżviluppaw u joperaw il-ħwienet tagħhom bħala Ħwienet ta' Starbucks. Għall-użu tal-IP, l-Iżviluppaturi jħallsu royalties u tariffi oħrajn lil Starbucks Coffee BV abbażi ta' perċentwal tal-fatturat. Skont is-sottomissjoni tan-Netherlands tat-2 ta' Ottubru 2013, kemm l-Iżviluppaturi relatati kif ukoll dawk mhux relatati jħallsu l-istess perċentwal tal-fatturant bħala royalty lil Starbucks Coffee BV. Għalhekk, il-konsulent tat-taxxa ta' Starbucks iqis li jiġi applikat metodu tal-prezz mhux ikkontrollat komparabbli (16) biex jiġi ddeterminat il-prezz ta' distakkament ta' pagamenti ta' royalties intragrupp lill-uffiċċju prinċipali tal-EMEA Starbucks Coffee BV (17).

(49)

Il-konsulent tat-taxxa ta' Starbucks, meta jippreżenta l-aktar tranżazzjonijiet importanti u flussi interkorporattivi għal SMBV fir-rapport tal-ipprezzar ta' trasferiment (18), jillimita lilu nnifsu sabiex jiddeskrivi li SMBV primarjament tipproċessa kafè aħdar u tbigħ kafè inkaljat lil partijier affiljati u mhux affiljati. Jispjega wkoll li l-kafeni ħodor mixtrijin minn SMBV jinxtraw mingħand kumpanija sussidjarja affiljata ta' Starbucks fl-Iżvizzera (SCTC). Barra minn hekk, jispjega wkoll li SMBV topera bħala entità ta' distribuzzjoni intermedjarja għal varjetà ta' oġġetti mhux tal-kafè. Minbarra l-funzjoni tal-katina tal-provvista għall-attivitajiet tal-manifattura tagħha stess, il-konsulent tat-taxxa ikompli jispjega li ċerti swieq jirċievu wkoll xi appoġġ tal-katina tal-provvista mingħand SMBV. Il-konsulent tat-taxxa ma jiddeskrivix l-arranġament tal-liċenzjar tal-IP tal-inkaljar li skont dan SMBV tħallas royalties lil Alki LP għal IP liċenzjata fost l-aktar tranżazzjonijiet u flussi interkorporattivi importanti, iżda jurih biss fi graff u jiddeskrivih fit-taqsima separata fir-rapport tal-ipprezzar ta' trasferiment li jiddeskrivi s-suq tal-EMEA u l-operazzjonijiet fin-Netherlands (19).

(50)

Skont l-analiżi funzjonali pprovduta fir-rapport tal-ipprezzar tat-trasferment (20), l-enfasi tal-attivitajiet ta' SMBV hija l-faċilità tal-inkaljar tagħha bbażata f'Amsterdam. Il-komponent ewlieni tal-materja prima ta' dak il-proċess ta' inkaljar huwa l-kafeni ħodor. Il-proċess attwali ta' inkaljar għal taħlita ta' kafè partikolari jiddependi mit-tip partikolari ta' kafena ħadra użata fir-riċetta u l-profil tat-togħma mixtieq. SMBV hija responsabbli biex twettaq previżjonijiet tal-inkaljar pprovduti minn Starbucks tal-Istati Uniti u tiżgura li l-prodott li jirriżulta jissodisfa l-istandards ta' kwalità ta' Starbucks tal-Istati Uniti. SMBV tixtri kafeni ħodor mingħand SCTC, fornitur iddeżinjat (21). Il-kafeni għas-suq tal-EMEA huma inkaljati u ppakkjati fin-Netherlands minn SMBV.

(51)

SMBV tilliċenzja subsett tal-IP mingħand Alki LP, li mhuwiex imsemmi fl-analiżi funzjonali, iżda huwa deskritt fit-taqsima separata dwar is-suq tal-EMEA u l-operazzjonijiet fin-Netherlands bħala “neċessarju biex jintuża l-proċess ta' manifattura tal-inkaljar tal-kafè u d-dritt biex il-kafè jiġi pprovdut lill-[I]żviluppaturi. Ta' dan [SMBV] tirrimanda royalty lil Alki LP għall-IP liċenzjata”  (22). Dik l-IP relatata mal-inkaljar tal-kafè tikkonsisti, b'mod partikolari, f'kurvi tal-inkaljar, li skont ir-rapport tal-ipprezzar ta' trasferiment tiddetta t-temperatura u t-tul ta' żmien meħtieġ biex jitlesta l-proċess ta' inkaljar.

(52)

Skont ir-rapport tal-ipprezzar ta' trasferiment, SMBV impjegat [40-60], li [20-30] minnhom iwettqu operazzjonijiet tal-katina tal-provvista inklużi l-akkwist, l-ippjanar, il-loġistika u l-ippjanar tad-distribuzzjoni (23). SMBV għandha ċentru ta' distribuzzjoni fir-Renju Unit (minn hawn 'il quddiem: “ir-Renju Unit”) operat permezz ta' kuntatt minn parti terza (24). SMBV għandha ftehim ta' provvista u ta' loġistika ma' parti terza fin-Netherlands, li skont dan il-parti terza tixtri inventarju għal bejgħ mill-ġdid lill-iżviluppaturi bi prezzijiet miftehmin (25). SMBV involviet ukoll parti terza oħra biex tiftaħ ċentru ta' distribuzzjoni fil-Ġermanja matul l-2006.

(53)

SMBV għandha wkoll relazzjoni ma' manifattur tal-konsenja, il-[kumpanija tal-manifattura mhux affiljata 1]. Il-[kumpanija tal-manifattura mhux affiljata 1] tipproduċi primarjament [prodott tal-kafè reġistrat bi trademark] trab għall-prodott [tal-kafè reġistrat bi trademark] ta' Starbucks. SMBV hija responsabbli (26) biex tmexxi din ir-relazzjoni ta' manifattura b'arranġament ta' sottokuntrattar (27) u tbigħ il-maġġoranza tal-prodott immanifatturat mill-[kumpanija tal-manifattura mhux affiljata 1] lill-kumpaniji residenti fl-Istati Uniti ta' Starbucks.

(54)

Il-Figura 1 hija bbażata fuq id-deskrizzjoni tar-rapport tal-ipprezzar ta' trasferiment biex tiġi illustrata l-parti tal-istruttura ta' Starbucks li hija rilevanti għal din id-Deċiżjoni (28).

Figura 1

Struttura ta' Starbucks ibbażata fuq id-deskrizzjoni fir-rapport tal-ipprezzar ta' trasferiment

Bejjiegħa terzi

prodotti oħra: ikel, te, tazzi eċċ.

prodotti oħra lesti: ikel, te, tazzi, Frappuccino eċċ.

Il-ħwienet tal-kafè ta’ Starbucks (EMEA)

Il-kafé ta’ Starbucks EMEA BV (in-Netherlands)

kafeni ħodor

Starbucks Coffee Trading SARL (l-Iżvizzera)

kafeni inkaljati

Il-klijenti

Il-manifattura ta’ Starbucks EMEA BV (in-Netherlands)

Alki (VK)

ir-royalty għall-marka

ir-royalty għall-inkaljar

ir-royalty għall-marka

(55)

Skont ir-rapport tal-ipprezzar ta' trasferiment, il-metodu tal-marġni nett tranżazzjonali (minn hawn 'il quddiem: “TNMM” (29)) intgħażel mill-konsulent tat-taxxa biex tiġi stmata r-rimunerazzjoni ta' distakkament dovuta lil SMBV fuq metodi ta' pprezzar ta' trasferiment oħrajn, għaliex, “fis-sett speċifiku taċ-ċirkustanzi ta' Starbucks; il-marġni nett huwa anqas affettwat minn differenzi tranżazzjonali u differenzi funzjonali, bħal fil-każ tal-miżuri użati fil-metodi standard tradizzjonali”  (30). Għal deskrizzjoni aktar dettaljata tal-għażla tal-metodu u tal-analiżi bejn il-pari fir-rapport tal-ipprezzar ta' trasferiment, ara l-Premessi 40 sa 58 tad-Deċiżjoni ta' Ftuħ.

(56)

Fl-applikazzjoni tat-TNMM għall-attivitajiet tal-inkaljar ta' SMBV, il-konsulent tat-taxxa kkunsidra li l-bażi rilevanti (31) għall-indikatur tal-profitt nett hija l-kostijiet tas-servizzi pprovduti minn SMBV, f'konformità mal-metodu “cost plus”, li huwa meqjus metodoloġija xierqa għall-katina tal-provvista u s-servizzi tal-manifattura. Madankollu, il-valwazzjoni pożittiva hija applikata biss għal dawk l-ispejjeż fejn, skont il-konsulent tat-taxxa, SMBV iżżid il-valur. Ir-rapport tal-ipprezzar ta' trasferiment jelenka dawk l-ispejjeż bħala spejjeż operattivi ewlenin, bħall-ispiża tal-persunal u d-deprezzament, minbarra l-COGS.

(57)

Biex tiġi ddeterminata l-firxa ta' distakkament xierqa tal-profittabilità għall-attivtiajiet imwettqa minn SMBV, il-konsulent tat-taxxa għamel tfittxija biex jidentifika l-kumpaniji li joperaw fl-Ewropa b'funzjonijiet u riskji simili. Tfittxija tal-kumpaniji komparabbli fil-bażi tad-dejta Amadeus (32) bl-użu tal-kodiċi 1586 primarju tan-NACE Rev 1.1 — L-ipproċessar tat-te u tal-kafè biex jiġu identifikati l-kumpaniji involuti fil-kummerċ tal-kafè (ix-xiri u l-bejgħ tal-kafè mhux ipproċessat mill-kumpanija nnifisha ma tqisux komparabbli) segwita mill-eliminazzjoni bl-użu ta' kriterji tal-għażla finanzjarji addizzjonali u skrinjar manwali mill-konsulent tat-taxxa (33), finalment irriżultat f'20 kumpanija li kienu potenzjalment komparabbli (34).

(58)

L-indikatur tal-profitt nett ikkalkolat għal kull kumpanija kien il-valwazzjoni pożittiva fuq l-ispejjeż totali, li hija definita bħala l-introjtu operatorju diviż bil-kostijiet operatorji totali. Il-medjan tal-valwazzjoni pożittiva mhux aġġustata fuq il-kostijiet totali għal dawk il-kumpaniji mill-2001 sal-2005 kien stmat għal 7,8 %.

(59)

Madankollu, skont il-konsulent tat-taxxa, dan is-sett ta' kumpaniji komparabbli jinkludi manifatturi żviluppati bis-sħiħ li tipikament iwettqu aktar funzjonijiet u jġarrbu riskju relatat mal-materja prima tagħhom. Biex jikkoreġi għal din id-differenza u biex allegatament iżid l-affidabbiltà tal-paragun, il-konsulent tat-taxxa wettaq l-ewwel aġġustament biex jitqies il-fatt li l-applikazzjoni proposta tal-valwazzjoni pożittiva għall-bażi tal-kost ta' SMBV ma tinkludix komponent tal-kost għall-kafeni ħodor.

(60)

Barra minn hekk, skont il-konsulent tat-taxxa, ir-redditi tal-kumpaniji komparabbli jkunu jirriflettu redditu fuq bażi tal-kost li tinkludi materja prima bħal din. Għalhekk, il-konsulent tat-taxxa applika aġġustament tal-kost għall-materja prima biex tiġi mmodifikata l-valwazzjoni pożittiva tal-kost totali (35) miskuba mis-sett tal-kumpaniji komparabbli. Il-konsulent tat-taxxa indika li dan l-aġġustament huwa assoċjat ma' dak li l-konsulent tat-taxxa jirreferi għalih bħala “kisba tas-sjieda tal-materja prima”. B'mod konkret, il-konsulent tat-taxxa naqqas mill-profitt ta' kull kumpanija fis-sett il-prezz stmat minnhom tal-materja prima mmoltiplikat b'EURIBOR ta' 12-il xahar flimkien ma' 50 punt bażi.

(61)

Il-kombinazzjoni ta' dawk iż-żewġ aġġustamenti baxxiet ir-rimunerazzjoni stmata minn medjan ta' 7,8 % fuq il-kostijiet totali għal medjan stmat ta' 9,9 % fuq il-kostijiet operatorji (36). Ġiet ikkunsidrata valwazzjoni pożittiva (arrotondata) ta' [9-12] % tal-kostijiet operatorji fuq dik il-bażi sabiex tirrifletti valwazzjoni pożittiva ta' distakkament għall-forniment tas-servizzi ta' inkaljar u attivitajiet tal-katina tal-provvista assoċjati minn SMBV għat-transazzjonijiet intragrupp tagħha.

(62)

L-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (minn hawn 'il quddiem“OECD”) tipprovdi gwida fuq it-tassazzjoni għall-pajjiżi membri tagħha. Il-gwida tal-OECD dwar l-ipprezzar tat-trasferimenti tista' tinstab fil-Linji Gwida tagħha dwar l-Ipprezzar tat-Trasferimenti (minn hawn 'il quddiem “Linji Gwida tal-OECD dwar it-TP”), li hija strument legali mhux vinkolanti li jipprovdi gwida fuq il-prezzijiet ta' trasferiment.

(63)

Il-prezzijiet ta' trasferiment jirreferu għall-prezzijiet mitluba għat-tranżazzjonijiet kummerċjali bejn diversi partijiet tal-istess grupp korporattiv. Il-kumpaniji multinazzjonali għandhom inċentiv finanzjarju biex jallokaw l-inqas profitt possibbli għal ġurisdizzjonijiet fejn dawk il-profitti huma soġġetti għal tassazzjoni ogħla. Dan jista' jwassal għal prezzijiet ta' trasferiment esaġerati li ma għandhomx ikunu aċċettati bħala bażi għall-kalkolu tad-dħul taxxabbli. Biex tiġi evitata din il-problema, l-amministazzjonijiet tat-taxxa għandhom jaċċettaw biss prezzijiet ta' trasferiment bejn kumpaniji intragrupp li huma remunerati daqslikieku ġew miftiehma minn kumpaniji indipendenti li jinnegozjaw taħt ċirkostanzi simili f'kondizzjonijiet ta' kompetizzjoni ġusta (37). Dan huwa magħruf bħala l-“prinċipju ta' distakkament”.

(64)

Id-dikjarazzjoni awtorevoli tal-prinċipju ta' distakkament tinstab fil-paragrafu 1 tal-Artikolu 9 tal-Mudell ta' Konvenzjoni Fiskali tal-OECD, li jifforma l-bażi tat-trattati fiskali bilaterali li jinvolvu pajjiżi membri tal-OECD u numru dejjem jikber ta' pajjiżi mhux membri. L-Artikolu 9 jipprevedi li: “[Fejn] isiru jew jiġu imposti kundizzjonijiet bejn żewġ intrapriżi [assoċjati] fir-relazzjonijiet kummerċjali jew finanzjarji tagħhom li huma differenti minn dawk li kieku jsiru bejn intrapriżi independenti, kull profitt li kieku, fin-nuqqas ta' dawk il-kundizzjonijiet, kien ikun dovut għal waħda mill-intrapriżi, iżda, minħabba dawk il-kundizzjonijiet, mhuwiex dovut, jista' jiġi inkluż fil-profitti ta' dik l-intrapriża u ntaxxat skont dan”.

(65)

Fis-27 ta' Ġunju 1995, il-Kumitat dwar l-Affarijiet Fiskali tal-OECD adotta linji gwida dwar l-ipprezzar ta' trasferiment (minn hawn 'il quddiem: il-“Linji Gwida tal-1995 tal-OECD dwar it-TP” (38)) li kienu s-suġġett ta' Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-OECD (39). L-aħħar veżjoni tal-Linji Gwida tal-OECD dwar it-TP ġiet adottata f'Lulju tal-2010 (minn hawn 'il quddiem il-“Linji Gwida tal-2010 tal-OECD dwar it-TP”) (40).

(66)

Minħabba n-natura mhux vinkolanti tagħhom, l-amministrazzjonijiet tat-taxxa tal-pajjiżi membri tal-OECD huma sempliċiment imħeġġa jsegwu l-Linji Gwida. Madankollu, b'mod ġenerali, il-Linji Gwida tal-OECD dwar it-TP iservu bħala punt fokali u jeżerċitaw influwenza ċara fuq il-prattiki tat-taxxa tal-pajjiżi membri (anki mhux membri) tal-OECD. Barra minn hekk, f'diversi pajjiżi membri tal-OECD, dawn il-Linji Gwida ngħataw il-forza legali jew iservu bħala referenza għall-finijiet tal-interpretazzjoni tal-liġi tat-taxxa domestika. Meta l-Kummissjoni tiċċita l-Linji Gwida tal-OECD dwar it-TP f'din id-Deċiżjoni, tagħmel dan għaliex dawn il-linji gwida huma manwal eżistenti fil-qasam tal-ipprezzar ta' trasferiment li huma r-riżultat ta' diskussjonijiet esperti fil-kuntest tal-OECD u jelaboraw fuq tekniki mmirati biex jindirizzaw sfidi komuni tal-applikazzjoni tal-prinċipju ta' distakkament għal sitwazzjonijiet konkreti. Għalhekk, il-Linji Gwida tal-OECD dwar it-TP jipprovdu gwida utli għall-amministrazzjonijiet tat-taxxa u għall-intrapriżi multinazzjonali dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta' distakkament. Ikopru wkoll il-kunsens internazzjonali dwar l-ipprezzar ta' trasferiment.

(67)

Kemm il-Linji Gwida tal-OECD tal-1995 dwar it-TP kif ukoll dawk tal-2010 jiddeskrivu ħames metodi biex jiġi approssimat l-ipprezzar ta' distakkament tat-tranżazzjonijiet u tal-allokazzjoni tal-profitt bejn kumpaniji tal-istess grupp korporattiv: (i) il-metodu tal-prezz komparabbli mhux ikkontrollat (minn hawn 'il quddiem “CUP”); (ii) il-metodu “cost plus”; (iii) il-metodu “resale minus”; (iv) it-TNMM u (v) il-metodu ta' qsim tal-profitt tranżazzjonali. Iż-żewġ Linji Gwida jagħmlu wkoll distinzjoni bejn metodi ta' tranżazzjoni tradizzjonali (l-ewwel tliet metodi) u metodi ta' profitt tranżazzjonli (l-aħħar żewġ metodi). Iż-żewġ Linji Gwida jkomplu jispjegaw li l-korporazzjonijiet multinazzjonali jżommu l-libertà li japplikaw metodi mhux deskritti f'dawk il-Linji Gwida biex jiġu stabbiliti prezzijiet ta' trasferiment, diment li dawk il-prezzijiet jissodisfaw il-prinċipju ta' distakkament.

(68)

Il-Linji Gwida tal-1995 tal-OECD dwar it-TP jiddikjaraw preferenza espressa għal metodu ta' tranżazzjoni tradizzjonali, bħas-CUP, fuq il-metodi tranżazzjonali, bħat-TNMM, bħala mezz biex jiġi stabbilit jekk l-ipprezzar ta' trasferiment huwiex f'kondizzjonijiet ta' kompetizzjoni ġusta. Il-paragrafu 3.49 tal-Linji Gwida tal-1995 tal-OECD dwar it-TP jipprovdi: “Il-metodi ta' tranżazzjoni tradizzjonali għandhom jiġu preferuti aktar minn metodi ta' profitt tranżazzjonali bħala mezz biex jiġi stabbilit jekk il-prezz ta' trasferiment ikunx f'kondizzjonijiet ta' kompetizzjoni ġusta, jiġifieri jekk hemmx kundizzjoni speċjali li taffettwa l-livell ta' profitti bejn l-intrapriżi assoċjati. Sal-lum, l-esperjenza prattika wriet li fil-maġġoranza tal-każijiet, huwa possibbli li jiġu applikati metodi ta' tranżazzjoni tradizzjonali.”

(69)

F'dan ir-rigward, il-paragrafu 2.3 tal-Linji Gwida tal-2010 tal-OECD dwar it-TP jiddikjara: “Bħala riżultat, fejn, fid-dawl tal-kriterji deskritti fil-paragrafu 2.2, metodu ta' tranżazzjoni tradizzjonali u metodu ta' profitt tranżazzjonali jistgħu jiġu applikati b'mod daqstant affidabbli, il-metodu ta' tranżazzjoni tradizzjonali huwa ppreferut aktar mill-metodu ta' profitt tranżazzjonali.”

(70)

Is-CUP u t-TNMM huma rilevanti għal din id-Deċiżjoni u, għalhekk, huma deskritti f'aktar dettal fil-Premessi 71 sa 75.

(71)

Il-metodu ta' CUP iqabbel il-prezz mitlub għat-trasferiment ta' proprjeta jew ta' servizzi fi tranżazzjoni kkontrollata (jiġifieri tranżazzjoni bejn żewġ intrapriżi li huma intrapriżi assoċjati fir-rigward ta' xulxin) mal-prezz mitlub għat-trasferiment ta' proprjetà jew ta' servizzi fi tranżazzjoni mhux ikkontrollata komparabbli (jiġifieri tranżazzjoni bejn intrapriżi li huma intrapriżi indipendenti fir-rigward ta' xulxin), imwettaq taħt ċirkostanzi komparabbli.

(72)

It-TNMM huwa wieħed mill-“metodi indiretti” biex jiġi approssimat ipprezzar ta' distakkament tat-tranżazzjonijiet u tal-allokazzjoni tal-profitt bejn kumpaniji tal-istess grupp korporattiv. Japprossima dak li kieku jkun profitt ta' distakkament għal attività sħiħa, minflok għal tranżazzjonijiet identifikati Ma jfittixx li jistabbilixxi l-prezz tal-oġġetti mibjugħa, iżda jistima l-profitti li kumpaniji indipendenti jistgħu jkunu mistennija li jagħmlu minn fuq attività, bħall-attività tal-bejgħ tal-oġġetti. Jagħmel dawn billi jieħu bażi xierqa (“indikatur tal-livell tal-profitt”), bħal kostijiet, fatturat jew investiment fiss, u japplika proporzjon tal-profitt li jirrifletti dak osservat fi tranżazzjonijiet mhux ikkontrollati komparabbli għal dik il-bażi.

(73)

Minħabba li t-TNMM ma jistabbilix prezz għal tranżazzjonijiet individwali, il-profitt taxxabbli ta' entità stmat bl-użu tat-TNMM jaf ma jkollux effett dirett fuq il-profitt taxxabbli ta' entità oħra tal-istess grupp korporattiv. Għalhekk il-metodu huwa differenti mill-użu, pereżempju, tal-metodu ta' CUP, fejn l-ipprezzar ta' trasferiment jistabbilixi l-prezz ta' oġġett jew servizz speċifiku li mbagħad jiġi rreġistrat fil-profitt taxxabbli għall-istess ammont mill-kumpanija tal-grupp li qed tbigħ u mill-kumpanija tal-grupp li qed tixtri l-oġġett jew is-servizz partikolari.

(74)

L-użu tat-TNMM spiss huwa assoċjat mal-paragrafu 3.18 tal-Linji Gwida tal-2010 tal-OECD dwar it-TP, li skontu l-“parti ttestjata”, jiġifieri l-parti għat-tranżazzjoni li għaliha huwa ttestjat indikatur finanzjarju (valwazzjoni pożittiva fuq il-kostijiet, marġni gross, jew indikatur tal-profitt nett), għandha, fil-prinċipju, tkun il-kumpanija li għandha l-inqas funzjoni kumplessa. Fid-dettall, il-paragrafu 3.18 tal-Linji Gwida tal-2010 tal-OECD dwar it-TP jipprovdi għar-rakkomandazzjoni li ġejja: “Meta jiġi applikat metodu ta' “cost plus”, ta' prezz għal bejgħ mill-ġdid jew ta' marġni nett tranżazzjonali kif deskritt fil-Kapitolu II, huwa meħtieġ li tintgħażel il-parti għat-tranżazzjoni li għaliha jiġi ttestajt indikatur finanzjarju (valwazzjoni pożittiva fuq il-kostijiet, marġni gross, jew indikatur tal-profitt nett). L-għażla tal-parti ttestjata għandha tkun konsistenti mal-analiżi funzjonali tat-tranżazzjoni. Bħala regola ġenerali, il-parti ttestjata hija dik li għaliha jista' jiġi applikat metodu tal-ipprezzar ta' trasferiment fl-aktar manjiera affidabbli u li għaliha jistgħu jinstabu l-aktar prodotti simili affidabbli, jiġifieri ħafna drabi tkun dik li jkollha l-anqas analiżi funzjonali kumplessa”  (41).

(75)

Dak il-paragrafu tal-Linji Gwida tal-2010 tal-OECD dwar it-TP spiss jiġi interpretat mill-konsulenti tat-taxxa f'sitwazzjonijiet ta' tranżazzjonijiet bejn żewġ kumpaniji relatati bħala li jippermetti li tiġi stmata l-profittabilità ta' distakkament ta' waħda minnhom biss, jiġifieri dik li hija l-anqas kumplessa, u li jattribwixxi kull profitt ieħor osservat fil-kontijiet għat-tieni kumpanija, li hija meqjusa bħala aktar kumplessa. Dan isir irrispettivament minn jekk il-kumpanija meqjusa bħala aktar kumplessa taqlax rimunerazzjoni ta' distakkament bħala riżultat tat-tranżazzjonijiet bejnha u l-kumpanija anqas kumplessa, u indipendentement mill-fatt li l-Linji Gwida tal-2010 tal-OECD dwar it-TP infushom ma jidhrux li jneħħu r-rekwiżit biex it-tranżazzjonijiet li jirriżultaw jiġu pprezzati f'kondizzjonijiet ta' kompetizzjoni ġusta meta jiġi invokat il-paragrafu 3.18 tal-Linji Gwida tal-2010 tal-OECD dwar it-TP.

(76)

Il-Linji Gwida tal-OECD dwar it-TP jiddeskrivu bħala eżitu ta' distakkament aċċettabbli minn analiżi ta' paragun firxa ta' eżiti minflok eżistu speċifiku wieħed (42). Fil-prattika, dik li l-konsulenti tat-taxxa jirreferu għaliha bħala “firxa” hija l-firxa interkwartili. Kwartili f'serje ta' dejta huma tliet punti li jaqsmu l-figuri fis-sett ikklassifikat mill-iżgħar għall-ikbar fi tliet settijiet popolati b'mod ugwali, jiġifieri 25 % tad-dejta hija fil-25 perċentali (imsejjaħ ukoll il-kwartil f'isfel), 50 % tad-dejta hija anqas jew ugwali għat-tieni kwartil, li huwa l-medjan tas-sett, u 75 % tad-dejta hija anqas jew ugwali għall-75 perċentali (imsejjaħ ukoll il-kwartil ta' fuq). Firxa interkwartili bħal din tissemma fil-paragrafu 3.57 tal-Linji Gwida tal-2010 tal-OECD dwar it-TP għal sitwazzjonijiet fejn id-difetti ta' komparabilità ma jistgħux jiġu indirizzati b'mod sħiħ. Skont il-Linji Gwida tal-2010 tal-OECD dwar it-TP, f'każijiet bħal dawn, jekk il-firxa tinkludi numru mdaqqas ta' osservazzjonijiet, għodod statistiċi li jqisu t-tendenza ċentrali biex titnaqqas il-firxa (pereż. il-firxa interkwartili jew perċentwali oħrajn) jistgħu jgħinu biex titjieb l-affidabilità tal-analiżi. Fil-prattika, il-konsulenti tat-taxxa spiss jikkunsidraw li kwalunkwe eżitu fi ħdan firxa interkwartili huwa aċċettabbli u ugwalment korrett.

(77)

Barra minn hekk, meta jsiru aġġustamenti għall-ipprezzar mill-kontribwent li huma barra minn firxa korretta, l-amministrazzjoni tat-taxxa fil-preżenza ta' difetti ta' komparabilità għandha, skont il-paragrafu 3.62 tal-Linji Gwida tal-2010 tal-OECD dwar it-TP (43), tiddependi fuq miżuri ta' tendenza ċentrali (pereżempju l-medjan, il-medja jew il-medja ponderata, eċċ.) biex tiddetermina l-punt xieraq fil-firxa.

(78)

L-analiżi tal-ipprezzar ta' trasferiment fir-rapport tal-ipprezzar ta' trasferiment inkluż fit-talba tal-APA ta' SMBV fiha numru ta' kunċetti ta' kontabilità u indikaturi ta' profitt finanzjarju. Hawn taħt tingħata ħarsa ġenerali qasira lejn l-indikaturi finanzjarji u l-kunċetti tal-kontabilità użati b'mod frekwenti fil-valutazzjoni tal-ipprezzar ta' trasferiment u rilevanti għall-każ preżenti.

(79)

L-ewwel, rapport tipiku tal-introjtu jirreġistra d-dħul li kumpanija tirċievi mill-attivitajiet tan-negozju normali tagħha, normalment mill-bejgħ tal-oġġetti u tas-servizzi lill-klijenti. Dan l-oġġett ta' kontabilità huwa magħruf bħala “Bejgħ” jew “Fatturat” jew “Dħul”.

(80)

Il-kost tal-oġġetti mibjugħa (minn hawn 'il quddiem: “COGS”) jirrappreżenta l-aktar il-valur tal-materjali użati għall-produzzjoni tal-oġġetti (materja prima) jew il-prezz tax-xiri ta' oġġetti li nbiegħu mill-ġdid jekk il-kumpanija ma tipproċessax l-oġġetti mibjugħa. COGS jitnaqqas mill-bejgħ biex jiġi kkalkolat il-profitt gross.

(81)

L-ispejjeż operatorji jkopru prinċipalment spejjeż tas-salarji (44), spejjeż tal-enerġija u spejjeż amministrattivi u tal-bejgħ oħra. Fil-każ ta' SMBV, ir-royalty imħallsa lil Alki LP hija klassifikata bħala spiża operatorja, iżda hija eskluża mill-ispejjeż operatorji użati biex jiġi kkalkolat id-dħul taxxabbli skont l-APA ta' SMBV (45).

(82)

Tabella 1 tipprovdi ħarsa ġenerali simplifikata ta' rapport tal-introjtu (46).

Tabella 1

Rapport tal-introjtu simplifikat

Bejgħ (jew Fatturant jew Dħul)

Profitt Gross

Introjtu operatorju (EBITDA)

Dħul taxxabbli (EBT)

Profitt nett

(83)

Il-prestazzjoni u l-profittabilità spiss jitkejlu bl-użu ta' proporzjonijiet ippreżentati bħala “marġnijiet” jew “valwazzjonijiet pożittivi”. Il-marġnijiet jintużaw ukoll fil-paraguni bejn il-pari fl-ipprezzar ta' trasferiment.

(84)

Xi marġnijiet huma definiti b'mod konvenzjonali. Dan huwa l-każ għal marġnijiet gross, li fil-prinċipju huma definiti bħala profitti gross diviżi bil-bejgħ, u għal marġnijiet netti definiti fil-prinċpju bħala l-profitti netti diviżi bil-bejgħ. Il-marġnijiet tal-profitt nett użati fl-analiżi tal-ipprezzar ta' trasferiment spiss se jużaw bħala punt tat-tluq (nominatur) għad-dħul taxxabbli, minflok il-profitti netti, b'mod partikolari meta jintuża t-TNMM, li jservi biex jiġi approssimat id-dħul taxxabbli ta' parti ttestjata.

(85)

L-APA ta' SMBV ġie konkluż fuq il-bażi tal-Artikolu 8b(1) tal-Att dwar it-Taxxa Korporattiva Olandiża tal-1969 (Wet op de Vennootschapsbelasting 1969) (minn hawn 'il quddiem “CIT”).

(86)

L-Artikolu 8b(1) CIT, li ddaħħal fis-CIT fl-2002, jistabbilixxi prinċipji ta' distakkament fil-liġi tat-taxxa domestika tan-Netherlands u jinqara kif ġej: “Fejn entità tipparteċipa, b'mod dirett jew indirett, fil-ġestjoni, fil-kontroll jew fil-kapital ta' entità oħra, u l-kundizzjonijiet isiru jew jiġu imposti bejn dawn l-entitajiet fir-relazzjonijiet kummerċjali u finanzjarji tagħhom (prezzijiet ta' trasferiment) li jkunu differenti minn kundizzjonijiet li jkunu magħmula bejn partijiet indipendenti, il-profitt ta' dawn l-entitajiet jiġi ddeterminat bħallikieku saru l-aħħar kundizzjonijiet imsemmija”.

(87)

Gwida dwar kif l-amministrazzjoni tat-taxxa Oldandiża tinterpreta l-prinċipju ta' distakkament stabbilit fl-Artikolu 8b(1) CIT hija pprovduta fid-Digriet tal-Olanda tat-30 ta' Marzu 2001 dwar l-Ipprezzar ta' Trasferiment (minn hawn 'il quddiem “id-Digriet”) (47). Il-preambolu għad-Digriet isostni dan li ġej: “[…] Il-politika tan-Netherlands dwar il-prinċipju ta' distakkament fil-qasam tal-liġi tat-taxxa internazzjonali hija li dan il-prinċipju jifforma parti integrali mis-sistema Olandiża tal-liġi tat-taxxa minħabba l-inkorporazzjoni tiegħu fid-definizzjoni wiesgħa tad-dħul irreġistrat fit-Taqsima 3.8 tal-Att tat-Taxxa fuq l-Introjtu tal-2001”  (48) . Fil-prinċipju, dan ifisser li l-Linji Gwida tal-OECD japplikaw b'mod dirett għan-Netherlands skont it-Taqsima 3.8 tal-Att tal-2001 dwar it-Taxxa fuq l-Introjtu. Hemm għadd ta' oqsma li fihom il-Linji Gwida tal-OECD jipprovdu kamp ta' applikkazzjoni għal interpretazzjoni individwali mill-pajjiżi membri. F'numru ta' oqsma oħrajn, l-esperjenza prattika uriet li l-Linji Gwida tal-OECD jeħtieġu li jiġu ċċarati. Dan id-digriet jispjega l-pożizzjoni tan-Netherlands fir-rigward dawn il-punti partikolari u jfittex, fejn ikun possibbli, biex ineħħi kwalunkwe konfużjoni.

(88)

Fir-rigward tal-użu ta' firxa, id-Digriet jistipula fil-Kapitolu 1.2 li: “F'xi każijiet se jkun possibbli li jiġi applikat il-prinċipju ta' distakkament u li wieħed jasal għal figura waħda li hija l-aktar affidabbli biex jiġi ddeterminat il-karattru tad-distakkament tal-prezzijiet ta' trasferiment. Madankollu, minħabba li l-ipprezzar ta' trasferiment mhuwiex xjenza preċiża, metodu partikolari tal-ipprezzar tat-trasferiment spiss se jiġġenera firxa ta' figuri li kollha huma ugwalment affidabbli”.

(89)

Fir-rigward tal-metodi tal-ipprezzar ta' trasferiment, skont il-Kapitolu 2, id-Digriet jistipula dan li ġej: “Il-Kapitolu II tal-Linji Gwida tal-OECD jiddiskuti t-tliet metodi ta' tranżazzjoni tradizzjonali introdotti fil-Paragrafi 1.68 sa 1.70 (jiġifieri l-metodu ta' prezz mhux ikkontrollat komparabbli u l-metodu “cost plus”), filwaqt li l-Kapitolu III jeżamina l-metodi magħrufa bħala l-metodi tal-profitt tranżazzjonali (jiġifieri il-metodu tal-qsim tal-profitt u l-metodu tal-marġni nett tranżazzjonali jew TNMM). Għandha ssir għażla ta' wieħed minn dawn il-ħames metodi aċċettati skont iċ-ċirkostanzi. Il-metodi jistgħu jissupplimentaw lil xulxin. Il-Linji Gwida tal-OECD huma bbażati fuq ċerta ġerarkija tal-metodi fejn teżisti preferenza għall-metodi ta' tranżazzjoni tradizzjonali. Min-naħa waħda, il-metodi tal-profitt tranżazzjonali huma meqjusa xi ftit jew wisq bħala metodi tal-aħħar għażla. Min-naħa l-oħra, il-Linji Gwida tal-OECD iqisu li l-awtoritajiet tat-taxxa jeħtieġ li jibdew awditu tal-ipprezzar ta' trasferiment mill-perspettiva tal-metodu magħżul mill-kontribwent (ara l-Paragrafu 4.0 tal-Linji Gwida tal-OECD).

Skont il-Paragrafu 4.9 tal-Linji Gwida tal-OECD, kull meta l-amministrazzjoni tat-taxxa tan-Netherlands tieħu impenn għal awditu tal-ipprezzar ta' trasferiment, din għandha tibda mill-perspettiva tal-metodu adottat mill-kontribwent fil-mument tat-tanżazzjoni. Dan huwa konformi mal-Paragrafu 1.68 tal-Linji Gwida tal-OECD. L-implikazzjoni hija li l-kontribwenti huma fil-prinċipju liberi li jagħżlu metodu tal-ipprezzar ta' trasferiment, diment li l-metodu adottat iwassal għal eżistu ta' distakkament għat-tranżazzjoni inkwistjoni. Madankollu, f'ċerti sitwazzjonijiet xi metodi se jiġġeneraw riżultati aħjar minn oħrajn. Għalkemm il-kontribwenti jistgħu jkunu mistennija li jibbażaw l-għażla tagħhom ta' metodu tal-ipprezzar ta' trasferiment fuq l-affidabilità tal-metodu għas-sitwazzjoni partikolari, il-kontribwenti żgur mhumiex mistennija li jevalwaw il-vantaġġi u l-iżvantaġġi tal-metodi kollha differenti u wara jispjegaw għaliex il-metodu li finalment kien adottat jiġġenera l-aqwa riżultati fil-kundizzjonijiet prevalenti (jiġifieri r-regola tal-aqwa metodu). Ċerti sitwazzjonijiet huma wkoll adattati għal taħlita ta' metodi. Fl-istess ħin, il-kontribwenti mhumiex obbligati jużaw aktar minn metodu wieħed. L-uniku obbligu impost fuq il-kontribwent huwa li jispjega għaliex ittieħdet id-deċiżjoni li jiġi adottat il-metodu partikolari li ġie adottat.”

(90)

Fil-Kapitolu 2.1 tad-Digriet, huwa spjegat il-metodu ta' CUP. Fir-rigward tal-preferenza għall-użu ta' dan il-metodu, id-Digriet isostni: “(…) Jekk huwa disponibbli prezz komparabbli, il-metodu tal-prezz mhux ikkontrollat komparabbli (komunement magħruf bħala l-metodu ta' CUP) se jkun, b'mod ġenerali, l-aktar metodu dirett u affidabbli għad-detereminazzjoni tal-prezz ta' trasferiment, jiġifieri dan il-metodu għandu jkun preferut minn metodi oħrajn”.

(91)

In-Netherlands u Starbucks ipprovdew informazzjoni u figuri kumplimentari rigward SMBV, Alki LP, il-Ħwienet ta' Starbucks u SCTC.

(92)

Fir-rapport tal-ipprezzar ta' trasferiment, SMBV hija ppreżentata bħala manifattur ta' riskju baxx. Il-Kummissjoni talbet għal informazzjoni biex tivverifika jekk l-attività ewlenija ta' SMBV kinitx verament manifattura ta' riskju baxx, li f'dan il-każ kellha tkun l-inkaljar tal-kafè. Il-Kummissjoni talbet ukoll informazzjoni dwar l-istruttura tal-ispejjeż ta' SMBV biex tivverifika jekk l-attivitajiet sottostanti li jiġġeneraw dawk l-ispejjeż jikkonferemawx li l-kompiti mwettqa minn SMBV humiex fil-fatt kompiti ta' eżekuzzjoni ta' rutina u li ma jippreżentaw l-ebda livell ta' kumplessità, f'konformità mas-suppożizzjonijiet fir-rapport tal-ipprezzar ta' trasferiment. L-informazzjoni dwar il-grad tar-riskju tan-negozju assunt minn SMBV hija ppreżentata f'taqsimiet differenti, fejn huma deskritti l-kuntratti.

(93)

Sabiex tanalizza liem prodotti huma l-motivaturi ewlenin tal-bejgħ ta' SMBV u biex tivverifika jekk l-inkaljar tal-kafè huwiex verament l-attività ekonomika ewlenija ta' SMBV, il-Kummissjoni talbet disaggregazzjoni tal-bejgħ ta' SMBV skont il-prodotti. Starbucks ipprovdiet l-ammonti li rċiviet mill-Ħwienet għall-kafeni (elenkati f'Tabella 2) u b'mod separat l-ammonti ta' kwalunkwe ħlas ieħor mill-Ħwienet għal attivitajiet oħrajn bħall-bejgħ tat-tazzi, ippreżentati f'Tabella 2.

Tabella 2

Dħul ta' SMBV skont il-kategorija tal-prodotti mibjugħa

(94)

Starbucks indikat li d-dħul taħt id-deskrizzjoni “DĦUL MINN KAFÈ PPAKKJAT” fit-Tabella 2 jirrelata mal-funzjoni tal-inkaljar u tal-ippakjar ta' SMBV. Il-bqija tad-dħul huwa relatat, skont Starbucks, mal-funzjoni ta' sostenn amministrattiv u loġisitiku ta' SMBV. Porzjon żgħir mill-kafè inkaljat fin-Netherlands huwa pproċessat ukoll mill-manifatturi tal-parti terza. Dan jikkonċerna: “DĦUL MINN KAPSULI TAL-KAFÈ LI JSERVU DARBA”, “DĦUL MINN KAPSULI TA' VERISMO LI JSERVU DARBA”, “DĦUL MINN BAŻI TAL-KAFÈ FRAP” u “DĦUL MILL-ESTRATT”. Dan id-dħul għandu wkoll jiġi kklassifikat bħala dħul ta' sostenn amministrattiv u loġistiku, peress li d-dħul sottostanti ffatturat lill-Iżviluppaturi jippreżenta l-valur maħluq minn partijiet terzi minflok minn SMBV. Fi kwalunkwe każ, skont Starbucks, dak id-dħul jirrappreżenta biss porzjon żgħir mill-eżitu totali tal-inkaljar ta' SMBV.

(95)

Rigward l-ipprezzar tal-prodotti, Starbucks ipprovdiet […] eżempji ta' lista tal-prezzijiet għal kwartieri differenti fl-2013 u fl-2014 li jipprovdu prezzijiet għal prodotti tal-kafè u mhux tal-kafè mibjugħa minn Starbucks. Skont Starbucks, […].

(96)

Rigward l-ipprezzar tal-prodotti tal-kafè, il-prezzijiet huma kkalkolati fuq il-bażi tal-formuli li jirreferu għall-ispejjeż u dawn ivarjaw għal kull prodott. Starbucks ipprovdiet, bħala eżempju, il-formula tal-bini tal-ispejjeż għall-oġġett “[prodott tal-kafè e tal-programm ta' ċertifikazzjoni]” li huwa l-oġġett tal-ogħla volum mibjugħ minn SMBV. Il-prezzijiet tal-kafè li SMBV titlob lill-Ħwienet huma kkalkolati fuq il-bażi tal-kostijiet li SCTC tħallas għall-kafeni ħodor, li magħhom jiżdied il-kost […] tax-xiri tal-kafè u tal-kafè […]. Ma' dan l-ammont jiżdiedu l-kostijiet “[…]”għal […], kif ukoll […] li jammontaw għall-prezz tal-kafè inkaljat. Fl-aħħarnett titħallas tariffa tal-liċenzjar imħallsa lill-parti terza fir-rigward tad-deżinjazzjoni [programm ta' ċertifikazzjoni] (49).

(97)

Rigward il-prezzijiet ta' prodotti mhux tal-kafè mibjugħa lill-Ħwienet minn SMBV, Starbucks indikat li l-prezzijiet ta' prodotti mhux tal-kafè kkunsinnati minn Starbucks lill-Ħwienet huma determinati biż-żieda tal-hekk imsejjaħ [marġni tal-irkupru tal-kostijiet] mal-prezz tax-xiri tal-prodotti mhux tal-kafè. Dak il-[marġni tal-irkupru tal-kostijiet] huwa mitlub minn SMBV biex jiġu rkuprati l-ispejjeż […]. Madankollu, dan ma jkoprix biss l-ispejjeż […] ta' SMBV, iżda anki l-kostijiet […] kollha rilevanti tal-[…]. Fil-fatt, peress li l-prezzijiet finali għal prodotti mhux tal-kafè mitluba minn SMBV lill-Ħwienet huma kkalkolati bl-applikazzjoni tal-[marġni tal-irkupru tal-kostijiet] għall-kostijiet tal-prodotti, il-profitt fuq prodotti mhux tal-kafè li SMBV tirreġistra jikkorrispondi għal dan il-[marġni tal-irkupru tal-kostijiet].

(98)

L-aktar entrata ta' spiża importanti ta' SMBV hija l-ispiża tas-salarju, li fl-2014 kienet tammonta għal EUR [1-10 miljun] minn spiża operatorja totali ta' EUR 16 124 000 f'dik is-sena. Entrati kbar oħrajn tal-ispiża operazzjonali ta' SMBV fl-2014 kienu spejjeż relatati ma' pagi, taxxa fuq il-pagi, kirjiet tal-proprjetà u ħlasijiet tal-lokazzjoni, deprezzament tat-tagħmir u l-ammortizzazzjoni tal-assi intanġibbli Għalkemm qabel l-2013 SMBV ma kellhiex spejjeż tal-ammortizzazzjoni tal-assi intanġibbli, fl-2014 din kienet waħda mill-akbar entrati tal-ispiża operatorja, li ammontat għal EUR 628 000, li f'dik is-sena kienet spiża akbar mit-tiswija u l-manutenzjoni tat-tagħmir, l-elettriku, id-dejn mitluf, il-provvisti tal-uffiċċju u tal-kompjuter u oħrajn (pereżempju spiżi tal-liċenżji tas-software, li huma rreġistrati bħala entrata separata). L-ispiża tal-ammortizzazzjoni tal-assi intanġibbli tidher li tirrelata ma' dritt tal-IP l-ewwel irreġistrat fil-kontijiet finanzjarji fl-2012, li kien inxtara għal aktar minn EUR 4 miljun. Barra minn hekk, fl-2014, entrata kbira tal-ispiża operatorja kienet irrappreżentata minn “Riċerka tas-suq” li dik is-sena kienet tammonta għal EUR [100-200 elf].

(99)

Il-profitti taxxabbli ta' SMBV fin-Netherlands, li jiġu ddeterminati abbażi tal-APA ta' SMBV b'referenza għall-ispiża operatorja tal-kumpanija, huma mnaqqsin minn royalty imħallsa lil Alki LP. Il-Kummissjoni talbet aktar informazzjoni mingħand in-Netherlands u Starbucks dwar l-ammont tal-pagament tar-royalties u l-kalkolu eżatt tal-bażi tat-taxxa.

(100)

Ir-rapport tal-introjtu ta' SMBV kif ippreżentat fir-rapporti finanzjarji huwa riprodott fit-Tabella 3.

Tabella 3

Kontijiet ta' profitt u telf ta' SMBV fl-2001 — 2014