(1)

Fid-29 ta’ Marzu 2012, EniPower ippreżentat talba skont l-Artikolu 30(5) tad-Direttiva 2004/17/KE lill-Kummissjoni permezz ta’ ittra elettronika. Il-Kummissjoni infurmat lill-awtoritajiet Taljani dwar dik it-talba fil-11 ta’ April 2012 u talbet informazzjoni addizzjonali mill-awtoritajiet Taljani permezz tal-ittra elettronika tal-25 ta’ Mejju u l-25 ta’ Lulju 2012, u mill-EniPower permezz ta’ ittra elettronika tal-25 ta’ Mejju 2012. L-awtoritajiet Taljani bagħtu informazzjoni addizzjonali permezz tal-ittri elettroniċi tal-20 ta’ Ġunju 2012, 21 ta’ Ġunju 2012 u tat-8 ta’ Awwissu 2012 u mill-EniPower fl-20 ta’ Ġunju 2012.

(2)

It-talba mressqa mill-EniPower tikkonċerna l-produzzjoni u l-bejgħ fil-livell ta’ operaturi ta’ elettriku fit-territorju tal-Italja, minbarra f’Sardinja u Sqallija.

(3)

L-Artikolu 30 tad-Direttiva 2004/17/KE jipprovdi li kuntratti maħsuba biex jippermettu t-twettiq ta’ xi waħda mill-attivitajiet li għalihom tapplika d-Direttiva ma jkunux soġġetti għad-Direttiva jekk, fl-Istat Membru fejn titwettaq, l-attività tkun esposta direttament għall-kompetizzjoni fi swieq fejn l-aċċess ma jkunx ristrett. L-esponiment dirett għall-kompetizzjoni huwa vvalutat abbażi ta’ kriterji oġġettivi, li jqisu l-karatteristiċi speċifiċi tas-settur ikkonċernat. L-aċċess jitqies li mhuwiex ristrett jekk l-Istat Membru jkun implimenta u applika l-leġiżlazzjoni Komunitarja rilevanti li tiftaħ xi settur partikolari jew parti minnu. Din il-leġiżlazzjoni hija elenkata fl-Anness XI tad-Direttiva 2004/17/KE, li, għas-settur tal-elettriku, tirreferi għad-Direttiva 96/92/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta’ Diċembru 1996 dwar ir-regoli komuni għas-suq intern tal-elettriku (2). Id-Direttiva 96/92/KE ġiet sostitwita bid-Direttiva 2003/54/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2003 dwar ir-regoli komuni għas-suq intern fil-qasam tal-elettriku u li tħassar id-Direttiva 96/92/KE (3) li kienet sostitwita bid-Direttiva 2009/72/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Lulju 2009 dwar ir-regoli komuni għas-suq intern fil-qasam tal-elettriku u li temenda d-Direttiva 2003/54/KE (4).

(4)

L-Italja implimentat u applikat mhux biss id-Direttiva 96/92/KE iżda wkoll id-Direttiva 2003/54/KE, u d-Direttiva 2009/72/KE. Konsegwentement, u skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 30(3), l-aċċess għas-suq għandu jitqies li mhuwiex ristrett fit-territorju kollu tal-Italja.

(5)

L-esponiment dirett għall-kompetizzjoni għandu jiġi evalwat abbażi ta’ diversi indikaturi, li l-ebda wieħed minnhom, ma huwa neċessarjament deċiżiv, per se. Fir-rigward tas-swieq ikkonċernati minn din id-deċiżjoni, is-sehem tas-suq tal-protagonisti ewlenin f’xi suq partikolari jikkostitwixxi kriterju wieħed li għandu jiġi kkunsidrat. Kriterju ieħor huwa l-livell ta’ konċentrazzjoni f’dawk is-swieq. Meta wieħed iqis il-karatteristiċi tas-swieq ikkonċernati, għandhom jiġu kkunsidrati kriterji oħrajn bħall-funzjonament tas-suq ta’ bbilanċjar, il-kompetizzjoni tal-prezzijiet u l-livell tal-bdil tal-fornituri mill-klijenti.

(6)

Din id-Deċiżjoni hija bla ħsara għall-applikazzjoni tar-regoli dwar il-kompetizzjoni.

(7)

Fl-Italja, il-bejgħ tal-elettriku lill-operaturi jsir abbażi ta’ skambji, permezz ta’ kuntratti spot u kuntratti forward, jew kuntratti bilaterali.

(8)

Is-suq spot huwa magħmul mis-Suq ta’ Jum bil-Quddiem (Mercato del Giorno Prima - MGP) fejn l-elettriku huwa nnegozjat għall-ġurnata ta’ wara, u Suq għal Negozju fl-Istess Jum (Mercato Infragiornaliero) li fih l-operaturi jistgħu jaġġustaw il-bejgħ u x-xiri tagħhom fir-rigward tan-negozju tas-Suq ta’ Jum bil-Quddiem u s-Suq tas-Servizzi Anċillari (Mercato dei Servizi di Dispacciamento) li fih Terna – l-Operatur Taljan tas-Sistema tat-Trażmissjoni jixtri r-riżorsi meħtieġa biex tkun immaniġġjata u kkontrollata s-sistema sabiex ikunu solvuti l-konġestjonijiet bejn iż-żoni, tinħoloq riserva tal-enerġija u s-sistema tkun ibbilanċjata f’ħin reali.

(9)

Il-kuntratti forward huma nnegozjati fuq swieq regolati: Is-Suq Forward tal-Elettriku (Mercato a Termine MTE) u l-Italian Energy Derivatives Exchange (IDEX) u/jew pjattaformi barra l-Borża (OTC). L-Italian Energy Derivatives Exchange hija pjattaforma ddedikata għan-negozjar ta’ strumenti bbażata fuq il-prezz medju tax-xiri (Prezz Nazzjonali Uniku).

(10)

Skont l-aħħar informazzjoni disponibbli, il-gass naturali huwa l-iktar fjuwil importanti fit-taħlita Taljana tal-elettriku u jipprovdi iktar min-nofs l-elettriku prodott. L-enerġiji rinnovabbli jiġu t-tieni u jirrappreżentaw 28 % tal-elettriku prodott fl-2011, li minnhom 55 % oriġinaw mill-idroelettriku, 12 % mill-enerġija ġġenerata mir-riħ, 13 % mill-enerġija solari, 13 % mill-bijoenerġija u 7 % mill-enerġija ġeotermika (5).

(11)

Skont il-preċedenti tal-Kummissjoni (6), is-swieq tal-prodotti relevanti li ġejjin jistgħu jkunu osservati fis-settur tal-elettriku: (i) il-ġenerazzjoni u l-forniment lill-operaturi; (ii) it-trażmissjoni (iii) id-distribuzzjoni u (iv) il-forniment fil-livell tal-konsumatur i. Filwaqt li wħud minn dawn is-swieq jistgħu jkunu subdiviżi saħansitra aktar, sal-lum il-prassi preċedenti tal-Kummissjoni (7) kienet tiċħad id-distinzjoni bejn suq tal-ġenerazzjoni tal-elettriku u suq tal-forniment lill-operaturi minħabba li ġenerazzjoni fil-fatt hija biss l-ewwel stadju fil-katina tal-valur, filwaqt li l-volumi tal-elettriku ġġenerati huma kummerċjalizzati permezz tas-suq tal-operaturi.

(12)

It-talba mill-EniPower tikkonċerna l-produzzjoni u l-bejgħ tal-elettriku lill-operaturi. Skont din il-valutazzjoni tal-Awtorità Taljana tal-Antitrust (Autorità Garante della Concorrenza e del mercato) u l-Awtorità Taljana għall-Elettriku u l-Gass (Autorità per l’energia elettrica e il gas), is-suq tal-operaturi huwa definit bħala “il-kuntratti għall-bejgħ u x-xiri tal-elettriku stipulati mill-operaturi li għandhom sorsi primarji tal-enerġija (enerġija nazzjonali ġġenerata u importata) min-naħa l-waħda u konsumaturi industrijali kbar (Acquirente Unico u bejjiegħa fil-livell ta’ operatur) min-naħa oħra”.

(13)

Għall-finijiet tat-talba tiegħu, l-applikant jiddikjara li l-analiżi tas-suq tal-operaturi tista’ tkun limitat għall-Analiżi tas-Suq ta’ Jum bil-Quddiem, peress li s-suq jinkludi wkoll il-kuntratti forward li, fi kwalunkwe każ, għandhom ikunu pporgammati fis-Suq ta’ Jum bil-Quddiem ladarba jintlaħaq iż-żmien tal-kunsinna fiżika. Għal din ir-raġuni, il-volumi nnegozjati permezz ta’ kuntratti forward li qed ikunu fiżikament ikkunsinnati, jikkontribwixxu għall-formazzjoni tal-prezz fis-Suq ta’ Jum bil-Quddiem. L-applikant jargumenta li s-Suq għal Negozju fl-Istess Jum huwa sessjoni kumplimentari għas-Suq ta’ Jum bil-Quddiem u li l-kwantitajiet innegozjati fis-Suq għal Negozju fl-Istess Jum huma biss marġinali meta mqabbla ma’ dawk innegozjati fis-Suq ta’ Jum bil-Quddiem Is-Suq tas-Servizzi Anċillari huwa organizzat b'mod fundamentalment differenti mis-Suq ta’ Jum bil-Quddiem u s-Suq għal Negozju fl-Istess Jum, peress li f’dan is-suq, Terna hija l-kontroparti ċentrali u tixtri r-riżorsi neċessarji għall-immaniġġjar sikur u l-kontroll tas-sistema nazzjonali. Il-valutazzjoni tal-applikant hija approvata mill-Awtorità Taljana tal-Antitrust (8) u mill-Awtorità Taljana għall-Elettriku u l-Gass (9).

(14)

L-iktar deċiżjoni riċenti tal-Kummissjoni skont l-Artikolu 30 tad-Direttiva 2004/17/KE, id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni 2012/218/UE tal-24 ta’ April 2012 li teżenta l-produzzjoni u l-bejgħ fil-livell tal-operaturi tal-elettriku prodott minn sorsi konvenzjonali fil-Ġermanja mill-applikazzjoni tad-Direttiva 2004/17/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tikkoordina l-proċeduri ta’ akkwisti ta’ entitajiet li joperaw fis-setturi tas-servizzi tal-ilma, l-enerġija, it-trasport u postali (10), tagħmel distinzjoni bejn swieq ta’ żewġ prodotti fir-rigward tal-produzzjoni u l-bejgħ ta’ elettriku fil-livell tal-operaturi, b’mod partikolari s-suq tal-elettriku ġġenerat minn sorsi konvenzjonali u s-suq tal-elettriku ġġenerat minn sorsi rinnovabbli (11). Din id-distinzjoni saret minħabba r-reġim speċjali applikabbli għall-enerġija ġġenerata mis-sorsi rinnovabbli (12) fil-Ġermanja.

(15)

F’konformità mad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2012/218/UE, għandu jkun eżaminat jekk is-suq Taljan tal-produzzjoni u l-bejgħ tal-elettriku fil-livell tal-operaturi għandux jinqasam f’żewġ swieq ta’ produzzjoni separati. Għal dak l-għan, l-applikant u l-awtoritajiet Taljani kienu mistiedna jagħtu l-opinjonijiet tagħhom dwar dik il-kwistjoni.

(16)

Fl-Italja, il-produzzjoni tal-elettriku minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli tibbenefika minn għadd ta’ kundizzjonijiet speċjali (13) bħal:

(17)

Is-sistemi ta’ inċentivi msemmija fil-punt (c) tal-premessa 16 jistgħu jkunu applikati permezz ta’ wieħed mill-istrumenti li ġejjin: il-mekkaniżmu CIP 6 (14) (Meccanismo CIP6), tariffa Omnikomprensiva (Tariffe Omnicomprensive – FIT), Ċertifikati Ekoloġiċi (Certificati Verdi – CV) u Kontijiet tal-Enerġija (Conto Energia – CE).

(18)

Skont l-aħħar informazzjoni (17), 45 % tal-elettriku ġġenerat minn sorsi rinnovabbli, (li tirrappreżenta madwar 12,6 % tal-elettriku totali nnegozjat fis-Suq ta’ Jum bil-Quddiem fl-2011) ibbenefika minn prezz irregolat u huwa indipendenti mill-provvista u d-domanda tal-elettriku. Il-kumplament, jiġifieri l-55 % tal-elettriku ġġenerat minn sorsi rinnovabbli huwa nnegozjat direttament permezz ta’ kuntratti bilaterali jew fil-boroż, bil-prezz tas-suq iżda xorta jista’ jirċievi inċentivi taħt il-forma ta’ Ċertifikati Ekoloġiċi jew Kontijiet tal-Enerġija.

(19)

Madankollu, kif innutaw l-awtoritajiet Taljani (18), xi elettriku, minkejja li ġġenerat minn sorsi rinnovabbli ma jirċievi l-ebda inċentiv f’termini ta’ rimunerazzjoni u ma jibbenefikax minn prijorità għad-dispaċċ (19). Tali elettriku jinbiegħ fis-Suq ta’ Jum bil-Quddiem bil-prezzijiet tas-suq, simili għall-elettriku ġġenerat minn sorsi konvenzjonali.

(20)

Peress li, ġeneralment, l-elettriku ġġenerat mis-sorsi rinnovabbli kollha għandu prijorità fil-feed-in, il-produzzjoni ta’ dan l-elettriku tista’ tkun meqjusa bħal indipendenti mid-domanda (20).

(21)

Fir-rigward tal-elettriku suġġett għall-mekkaniżmu CIP 6 u għall-mekkaniżmu FIT, il-produzzjoni u l-provvista huma indipendenti wkoll mill-prezzijiet peress li l-operaturi huma intitolati għal ħlas obbligatorju. Fir-rigward tal-elettriku suġġett għall-mekkaniżmi CV u CE, l-elettriku jinbiegħ fis-suq tal-operaturi bi prezz li jiddependi fuq is-Suq ta’ Jum bil-Quddiem, iżda jirċievi inċentiv minbarra l-prezz li nbigħ bih l-elettriku fis-suq.

(22)

Barra minn hekk, il-bejgħ tal-elettriku ġġenerat minn sorsi rinnovabbli li huma suġġetti għall-mekkaniżmi CIP 6 u FIT, isir l-iktar permezz tal-Operatur tas-Servizzi tal-Enerġija (21) (Gestore dei Servizi Energetici – minn hawn ‘il quddiem GSE), li jiġbed l-elettriku u mbagħad ibigħu, fit-tieni fażi, fis-suq tal-operaturi. Għalhekk, evidentement, mill-perspettiva tad-domanda, is-suq ivarja wkoll mis-suq fil-livell tal-operaturi tal-elettriku konvenzjonali.

(23)

L-Awtorità Taljana tal-Antitrust tgħid li s-suq tal-elettriku minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli (taħt il-mekkaniżmu CIP 6 u FIT), li jirrappreżenta madwar 12 % biss tal-elettriku ġġenerat fl-Italja’ huwa iżgħar mis-suq tal-elettriku rinnovabbli fil-Ġermanja (14 % tas-suq tal-elettriku totali); u li mhux ikkunsidrat adattat li s-suq tal-prodott tal-elettriku Taljan jinqasam bħal fil-każ tal-Ġermanja. Il-Kummissjoni madanakollu hija tal-opinjoni li l-prinċipju de minimis ma jistax ikun invokat f’dan il-każ. Anke jekk 12 % biss tas-suq totali huwa suġġett għall-prezz iggarantit, l-elettriku rinnovabbli li jinbigħ fis-suq ġeneralment jibbenefika minn konnessjoni ta’ prijorità u feed-in ta’ prijorità u parti mill-produtturi tal-enerġija jibbenefikaw ukoll minn appoġġ minbarra mill-prezz garantit (pereżempju l-mekkaniżmi CE u/jew CV).

(24)

L-Awtorità Taljana għall-Elettriku u l-Gass tqis li l-elettriku ġġenerat minn sorsi rinnovabli huwa parti mill-istess suq bħas-suq għall-elettriku ġġenerat minn sorsi konvenzjonali peress li l-elettriku minn sorsi rinnovabbli jagħmel pressjoni kompetittiva fuq l-elettriku konvenzjonali.

(25)

Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li l-elettriku ġġenerat permezz ta’ sorsi rinnovabbli jagħmel pressjoni kompetittiva fuq l-elettriku ġġenerat minn sorsi konvenzjonali. Madankollu, mill-elementi fattwali msemmija hawn fuq, b’mod partikolari fil-punti 19 sa 22, jirriżulta li dan mhux il-każ fid-direzzjoni opposta. Barra minn hekk, la l-applikant u lanqas l-awtoritajiet Taljani ma żiedu evidenza konvinċenti li ssostni s-sejba li l-elettriku konvenzjonali jagħmel pressjoni kompetittiva fuq l-elettriku ġġenerat minn sorsi rinnovabbli. Għaldaqstant, dan tal-aħħar ma jistax ikun inkluż fl-istess suq bħall-elettriku konvenzjonali.

(26)

Fl-isfond tal-fatturi eżaminati fil-premessi 11 sa 25, għall-finijiet tal-valutazzjoni jekk il-kundizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 30(1) tad-Direttiva 2004/17/KE humiex issodisfati, u mingħajr ħsara għal-liġi tal-kompetizzjoni, qed jiġu definiti żewġ swieq rilevanti għall-prodott. L-ewwel suq ta’ prodott huwa definit bħala suq għall-produzzjoni u l-bejgħ fil-livell ta’ operaturi ta’ elettriku ġġenerat minn sorsi konvenzjonali. Għall-finijiet ta’ din id-deċiżjoni, l-elettriku msemmi fil-premessa 19 li ma jibbenefikax minn rimunerazzjoni taħt l-ebda sistema ta’ inċentiv applikabbli u ma għandux prijorità ta’ dispaċċ, għalkemm huwa ġġenerat permezz ta’ sorsi rinnovabbli, huwa kkunsidrat parti mis-suq tal-prodott għall-produzzjoni u l-bejgħ fil-livell ta’ operaturi ta’ elettriku ġġenerat minn sorsi konvenzjonali. It-tieni suq ta’ prodott huwa definit bħala s-suq għall-produzzjoni u l-bejgħ fil-livell ta’ operaturi ta’ elettriku ġġenerat minn sorsi rinnovabbli. Għall-finijiet ta’ din id-deċiżjoni, l-elettriku ġġenerat minn sorsi “simili għal rinnovabbli”, suġġetti għall-mekkaniżmu CIP 6 msemmi fil-punt (a) tal-premessa 17, huwa meqjus parti mis-suq ta’ prodott għall-produzzjoni u l-bejgħ fil-livell ta’ operaturi ta’ elettriku ġġenerat minn sorsi rinnovabbli.

(27)

Il-prassi preċedenti tal-Kummissjoni ddefinixxiet is-swieq tal-elettriku bħala li huma ta’ dimensjoni nazzjonali (22) jew saħansitra iżgħar (23). Xi kultant, tħalliet miftuħa l-possibbiltà ta’ swieq usa’ minn dawk nazzjonali (24).

(28)

Is-suq tal-elettriku fl-Italja kien suġġett għal proċedura oħra taħt l-Artikolu 30 tad-Direttiva 2004/17/KE, li rriżultat fid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2010/403/UE tal-14 ta’ Lulju 2010 li teżenta l-produzzjoni u l-bejgħ bl-ingrossa tal-elettriku fil-Makro Żona Tramuntana tal-Italja u l-bejgħ bl-imnut tal-elettriku lil klijenti finali mqabbdin mal-grid ta’ vultaġġ medju, għoli u għoli ħafna fl-Italja, mill-applikazzjoni tad-Direttiva 2004/17/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tikkoordina l-proċeduri ta’ akkwisti ta’ entitajiet li joperaw fis-setturi tas-servizzi tal-ilma, l-enerġija, it-trasport u postali (25). L-applikazzjoni kienet sottomessa mill-Compagnia Valdostana delle Acque u tikkonċerna l-produzzjoni u l-bejgħ fil-livell ta’ operaturi ta’ elettriku, fit-territorju kollu tal-Italja, jew inkella fil-Makrożona tat-Tramuntana. Għall-finijiet li jiġi vvalutat jekk il-kundizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 30(1) tad-Direttiva 2004/17/KE kinux issodisfati, il-Kummissjoni llimitat l-analiżi tagħha għas-sitwazzjoni kompetittiva li teżisti fit-territorju tal-Makrożona tat-Tramuntana fir-rigward tal-produzzjoni u l-provvista fil-livell ta’ operaturi tal-elettriku. F’dak iż-żmien, l-awtoritajiet Taljani kkonfermaw li d-delimitazzjoni tal-Makrożona tat-Tramuntana kienet valida bħala suq rilevanti; żiedu, madanakollu, li “peress li jinsabu għaddejjin bidliet id-delimitazzjoni bejn il-kumplament tal-makrożoni ma kinetx ċara għal issa, u sakemm isiru inkjesti estenżivi, evalwazzjoni definittiva tal-istat tal-kompetizzjoni f’dawn is-swieq ġeografiiċi, bħalissa mhix possibbli.

(29)

L-applikant jgħid li s-suq ġeografiku għandu jerġa’ jkun definit wara t-tibdiliet sinifikanti kemm fil-konfigurazzjoni tal-grid ta’ trażmissjoni kif ukoll fl-istruttura tal-provvista u d-domanda. B’mod iktar preċiż, matul l-aħħar tliet snin, fuq in-naħa tal-provvista, kien hemm entrata sinifikanti ta’ kapaċità ġdida ta’ ċiklu kkombinat fir-reġjuni tat-tramuntana u n-nofsinhar tal-pajjiż, ta’ kapaċità li taħdem bil-faħam li għandha effiċjenza għolja fiċ-ċentru tal-Italja u ta’ sorsi rinnovabbli fl-inħawi tan-nofsinhar u f’Sardinja u fi Sqallija. Fuq in-naħa tad-domanda, kien hemm tnaqqis fid-domanda fis-setturi ekonomiċi kollha minħabba l-kriżi ekonomika mill-2008 ‘il quddiem. Konsegwentement, l-applikant jiddefinixxi s-suq ġeografiku rilevanti għall-produzzjoni u l-bejgħ tal-elettriku fil-livell ta’ operaturi, bħala t-territorju tal-Italja minbarra Sardinja u Sqallija (minn hawn ‘il quddiem imsemmija bħala l-Italja Kontinentali).

(30)

Fl-2005, l-Awtorità tal-Elettriku u l-Gass u l-Awtorità Antitrust wettqu analiżi fid-dettall tas-suq ġeografiku għall-elettriku fl-Italja, u r-riżultati kienu preżentati fl-istudju “Investigazzjoni għall-Fatti dwar l-istat ta' liberalizzazzjoni fis-settur tal-enerġija elettrika” (“Indagine Conoscitiva sullo stato della liberalizzazione nel settore dell’energia elettrica e del gas naturale” - IC22). Din l-analiżi identifikat erba’ swieq ġeografiċi distinti:

(31)

Abbażi tal-analiżi msemmija fil-premessa 30, u d-dejta attwali tas-suq għall-2008-2011, l-applikant stima l-indikaturi li ġejjin:

(32)

L-awtoritajiet Taljani kienu mistiedna jesprimu l-opinjonijiet tagħhom dwar id-definizzjoni attwali tas-suq ġeografiku rilevanti għall-Italja. L-Awtorità Taljana għall-Elettriku u l-Gass ikkonfermat li d-definizzjoni tas-suq ġeografiku rilevanti mogħtija fl-2005 fl-“investigazzjoni tal-fatti dwar l-istat ta’ liberalizzazzjoni fis-settur tal-enerġija elettrika” baqgħet valida u indikat li, abbażi tad-dejta disponibbli għaliha, is-suq ġeografiku rilevanti għandu jkun subdiviż f’erba’ makrożoni, għall-finijiet tal-proċedura ta’ eżenzjoni: Il-Makrożona tat-Tramuntana, il-Makrożona tan-Nofsinhar, il-Makrożona ta’ Sqallija u l-Makrożona ta’ Sardinia.

(33)

L-Awtorità Taljana tal-Antitrust ikkonfermat ukoll l-opinjoni tal-Awtorità għall-Elettriku u l-Gass. Għalkemm tirrikonoxxi li xi wħud mill-konġestjonijiet oriġinali tal-grid ingħelbu bħala riżultat tal-investimenti mit-Terna, l-iżvilupp tar-relazzjoni bejn il-provvista (żvilupp ta’ kapaċitajiet ta’ produzzjoni ġodda) u d-domanda riċentiment urew limitazzjonijiet ġodda tan-netwerk, li rriżultaw fi prezzijiet iktar baxxi fin-nofsinhar f’persentaġġ sinifikanti ta’ sigħat sħaħ. Barra minn hekk, l-Awtorità tal-Antitrust indikat li l-applikazzjoni tat-test tad-domanda reżidwa jikkonferma d-diviżjoni tal-Italja kontinentali f’żewġ żoni separati, jiġifieri l-Makrożona tat-Tramuntana u l-Makrożona tan-Nofsinhar.

(34)

Fl-isfond ta’ dak imsemmi hawn fuq, u fin-nuqqas ta’ evidenza suffiċjenti li tipprova l-eżistenza ta’ żona ta’ suq uniku li tkopri l-Italja Kontinentali, il-Kummissjoni ma għandhiex l-istess opinjoni tal-applikant, li s-suq ġeografiku rilevanti, f’dak li għandu x’jaqsam mal-elettriku konvenzjonali, hija l-Italja Kontinentali.

(35)

Nistgħu nikkonkludu, minħabba l-fatturi eżaminati fil-premessi 27 sa 34, għall-finijiet tal-evalwazzjoni jekk il-kundizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 30(1) tad-Direttiva 2004/17/KE humiex issodisfati, u mingħajr ħsara għal-liġi tal-kompetizzjoni, is-swieq ġeografiċi rilevanti għall-produzzjoni u l-bejgħ fil-livell ta’ operaturi tal-elettriku ġġenerat minn sorsi konvenzjonali huma meqjusa li huma l-Makrożona tat-Tramuntana u l-Makrożona tan-Nofsinhar.

(36)

Fir-rigward tal-produzzjoni u l-bejgħ fil-livell ta’ operaturi ta’ elettriku minn sorsi rinnovabbli, kif definit fil-premessa 26, ma hemmx għalfejn nikkonkludu dwar id-dimensjoni ġeografika preċiża, peress li r-riżultat tal-analiżi jkun l-istess taħt kwalunkwe definizzjoni alternattiva tas-suq (it-territorju kollu tal-Italja, l-Italja Kontinentali, jew il-Makrożona tat-Tramuntana u l-Makrożona tan-Nofsinhar).

(37)

Madankollu, xorta waħda għandu jkun innutat li s-sett ta’ inċentivi elenkati fil-premessa 16 huma applikati b’mod uniformi fit-territorju kollu tal-Italja.

(38)

F’konformità mal-prassi kostanti tagħha (30), il-Kummissjoni Ewropea hija tal-opinjoni li, fir-rigward tal-ġenerazzjoni tal-elettriku, “indikatur wieħed għall-grad ta’ kompetizzjoni huwa s-sehem mis-suq totali tal-ikbar tliet produtturi”.

(39)

Skont l-informazzjoni pprovduta mill-applikant, fl-2010, l-ishma kumulattivi tas-suq tal-ewwel tliet produtturi tal-elettriku ġġenerat minn sorsi konvenzjonali kienu ta’ 48,9 % fil-Makrożona tat-Tramuntana u ta’ 62,7 % fil-Makrożona tan-Nofsinhar. Is-suq tal-elettriku konvenzjonali għaldaqstant jinsab f’nofs il-firxa, meta mqabbel ma’ Deċiżjonijiet preċedenti ta’ eżenzjonijiet skont l-Artikolu 30 tad-Direttiva 2004/17/KE (31).

(40)

Fl-2010, l-Indiċi Herfindahl-Hirschman (HHI) (32) ikkalkulat għall-produtturi tal-elettriku konvenzjonali fil-Makrożona tat-Tramuntana kien ta’ 1 302 u fil-Makrożona tan-Nofsinhar kien ta’ 1 714 (33), u b’hekk iż-żewġ Makrożoni jinsabu fil-kategorija ta’ “swieq ikkonċentrati moderatament”

(41)

L-għan ta’ din id-Deċiżjoni huwa li jkun stabbilit jekk l-attivitajiet tal-ġenerazzjoni u l-bejgħ fil-livell ta’ operaturi tal-elettriku humiex esposti għal tali livell ta’ kompetizzjoni (fis-swieq li għalihom l-aċċess huwa bla ħlas) li anke fin-nuqqas tad-dixxiplina tariffa mir-regoli ddettaljati dwar l-akkwisti stipulati fid-Direttiva 2004/17/KE, l-akkwist għat-twettiq tal-attivitajiet ikkonċernati jitwettaq b’mod trasparenti u mhux diskriminatorju abbażi ta’ kriterji li jippermettu lill-entitajiet kontraenti jidentifikaw is-soluzzjoni li b’mod ġenerali tkun, ekonomikament, l-aktar waħda vantaġġuża. F’dan il-kuntest, għandu jkun innutat li l-kumpaniji li jiġġeneraw l-elettriku minn sorsi rinnovabbli li jinxtara mill-Operatur tas-Servizz tal-Enerġija bi prezzijiet regolati (il-mekkaniżmi CIP 6 u FIT) jew li b’xi mod ieħor huwa suġġett għal rimunerazzjoni ta’ inċentiv (il-mekkaniżmi CV u CE), meta jaġixxu fis-swieq tal-elettriku, ikollhom il-possibbiltà joħolqu pressjoni kompetittiva fuq il-produtturi tal-elettriku minn sorsi konvenzjonali.

(42)

Fir-rigward taċ-ċifri ta’ hawn fuq, għall-finijiet ta’ din id-Deċiżjoni u bla ħsara għal-liġi tal-kompetizzjoni, wieħed jista’ jassumi li l-grad ta’ konċentrazzjoni tas-suq jista’ jiġi kkunsidrat bħala indikazzjoni ta’ ċertu livell ta’ esponiment għall-kompetizzjoni tal-produzzjoni u l-bejgħ fil-livell ta’ operaturi tal-elettriku ġġenerat minn sorsi konvenzjonali fiż-żewġ Makro-Żoni.

(43)

Għalkemm il-Makrożona tat-Tramuntana u l-Makrożona tan-Nofsinhar jiffurmaw swieq rilevanti waħidhom, huma ma jistgħux jitqiesu li huma kompletament iżolati mir-reġjuni ta’ madwar. L-Italja bħalissa hija importatur kbir tal-elettriku, u l-importazzjonijiet prinċipalment isiru permezz tal-fruntiera tat-Tramuntana. Skont l-awtoritajiet Taljani, l-importazzjonijiet jagħmlu pressjoni kompetittiva prinċipalment fuq il-Makrożona tat-Tramuntana (34). Il-Makrożona tan-Nofsinhar hija pprovduta bl-elettriku mill-Makrożona tat-Tramuntana (35). Dan jiżgura li l-investiment fis-settur tal-elettriku kemm fil-Makrożona tat-Tramuntana, kif ukoll fil-Makrożona tan-Nofsinhar, ma jistax isir mingħajr ma jitqiesu produtturi oħra fir-reġjuni tal-madwar. Dawk il-fatturi għandhom għalhekk jitqiesu bħala kompattibbli mal-konklużjoni li l-entitajiet kontraenti li joperaw fis-suq tal-produzzjoni minn sorsi konvenzjonali fiż-żewġ Makrożoni, huma esposti għall-kompetizzjoni.

(44)

Barra minn hekk, anki jekk jirrappreżentaw parti żgħira tal-ammont totali tal-elettriku prodott u/jew ikkonsmat fi Stat Membru, il-funzjonament tal-mekkaniżmi ta’ bilanċ għandu jitqies bħala indikatur addizzjonali. Skont l-informazzjoni disponibbli, it-tħaddim tal-mekkaniżmu ta’ bilanċ, il-funzjonament tas-Suq għal Negozju fl-Istess Jum u s-Suq tas-Servizzi Anċillari, huwa tali li ma jikkostitwixxi ebda ostakolu għall-produzzjoni tal-elettriku soġġett għall-esponiment dirett għall-kompetizzjoni.

(45)

Fl-aħħar nett, analiżi tas-sitwazzjoni fir-rigward tal-bdil tal-klijenti (36), turi li l-livell ta’ bdil tal-klijenti ma jmurx kontra l-konklużjoni li l-produtturi tal-elettriku minn sorsi konvenzjonali, kemm fil-Makrożona tat-Tramuntana kif ukoll fil-Makrożona tan-Nofsinhar, huma esposti għall-kompetizzjoni.

(46)

L-elettriku ġġenerat minn sorsi rinnovabbli jibbenefika minn konnessjoni prijoritarja mal-grid, u għandu prijorità fuq l-elettriku konvenzjonali għall-feed-in fil-grid, li jfisser li l-produzzjoni tal-elettriku minn sorsi rinnovabbli hija prattikament indipendenti mid-domanda.

(47)

F’termini ta’ rimunerazzjoni, bħalissa hemm diversi mekkaniżmi ta’ inċentiv applikabbli għall-elettriku ġġenerat minn sorsi rinnovabbli kif indikat fil-premessa 17. Dawk il-mekkaniżmi jiddependu fuq it-tip speċifiku ta’ sors rinnovabbli, il-kapaċità tal-produzzjoni, u/jew is-sena li fiha l-impjant jibda jopera.

(48)

Mit-total tal-elettriku kollu ġġenerat fl-Italja, 12,6 % jinxtara mill-GSE b’rata statutorja ta’ rimunerazzjoni (37). Il-GSE huwa responsabbli għall-bejgħ ta’ dan l-elettriku, fit-tieni fażi, fis-Suq ta’ Jum bil-Quddiem. Għaldaqstant, il-produzzjoni u l-feed-in huma wkoll totalment indipendenti mill-prezzijiet peress li f’dan il-każ l-operaturi huma intitolati għal ħlas statutorju.

(49)

L-elettriku ġġenerat minn sorsi rinnovabbli li huwa suġġett għall-mekkaniżmi ta’ inċentiv CV u CE jinbiegħ mill-produtturi fis-suq tal-operaturi, iżda xorta jirċievu inċentiv minbarra l-prezz li bih biegħu l-elettriku fis-suq. Dan l-inċentiv, li f’xi każijiet jista’ jkun pjuttost għoli (bħal pereżempju s-CE għall-elettriku ġġenerat mill-enerġija solari), jipprovdi vantaġġ kompetittiv fuq il-produtturi ta’ elettriku minn sorsi konvenzjonali.

(50)

Għar-raġunijiet indikati hawn fuq fil-premessi 46 sa 49, il-ġenerazzjoni u l-bejgħ fil-livell ta’ operaturi ta’ elettriku ġġenerat minn sorsi rinnovabbli, kif definit fil-premessa 26, fl-Italja huma parti minn sistema rregolata. Għaldaqstant, ma jistax jiġi konkluż li l-attività tal-produtturi tal-elettriku minn sorsi rinnovabbli hija esposta għall-kompetizzjoni. Konsegwentement, ma hemmx il-ħtieġa li jiġu vvalutati indikaturi oħrajn, bħal dawk elenkati fil-premessa 5.

(51)

Sabiex tkun riflessa s-sitwazzjoni attwali tal-qafas legali u fattwali li jiddefinixxi l-produzzjoni u l-bejgħ fil-livell ta’ operaturi ta’ elettriku rinnovabbli fl-Italja, li rriżultat matul il-valutazzjoni tal-applikazzjoni ta’ EniPower, u sabiex ikun żgurat trattament koerenti għas-suq tal-elettriku rinnovabbli fis-suq intern, f’konformità mal-preċedent riċenti tal-Kummissjoni stabbilit bid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2012/218/UE, id-Deċiżjoni 2010/403/UE għandha tiġi emendata skont dan.

(52)

Fl-isfond tal-fatturi eżaminati fil-premessi 38 sa 45, il-kundizzjoni ta’ esponiment dirett għall-kompetizzjoni stipulata fl-Artikolu 30(1) tad-Direttiva 2004/17/KE għandha tkun meqjusa bħala ssodisfata fir-rigward tal-produzzjoni u l-bejgħ fil-livell ta’ operaturi ta’ elettriku minn sorsi konvenzjonali, kif definit fil-premessa 26, kemm fil-Makrożona tat-Tramuntana kif ukoll fil-Makrożona tan-Nofsinhar fl-Italja.

(53)

Barra minn hekk, peress li l-kundizzjoni tal-aċċess mhux ristrett għas-suq hija meqjusa li ġiet issodisfata, id-Direttiva 2004/17/KE ma għandhiex tapplika għall-għoti ta’ kuntratti intenzjonati li jippermettu l-produzzjoni u l-bejgħ fil-livell ta’ operaturi ta’ elettriku minn sorsi konvenzjonali fil-Makrożona tat-Tramuntana u l-Makrożona tan-Nofsinhar u lanqas meta jiġu organizzati kompetizzjonijiet għat-twettiq ta’ tali attività f’dik iż-żona ġeografika.

(54)

Barra minn hekk, il-kundizzjoni ta’ esponiment dirett għall-kompetizzjoni stipulata fl-Artikolu 30(1) tad-Direttiva 2004/17/KE għandha tkun meqjusa mhix issodisfata fir-rigward tal-produzzjoni u l-bejgħ fil-livell ta’ operaturi ta’ elettriku ġġenerat minn sorsi rinnovabbli, kif definit fil-premessa 26, fit-territorju kollu tal-Italja. Peress li d-Deċiżjoni 2010/403/UE eżentat kuntratti intenzjonati li jippermettu l-produzzjoni u l-bejgħ fil-livell ta’ operaturi tal-elettriku fil-Makrożona tat-Tramuntana mingħajr ma ddistingwiet bejn sorsi konvenzjonali u sorsi rinnovabbli, huwa xieraq li d-Deċiżjoni tkun emendata sabiex l-eżenzjoni tkun limitata għall-produzzjoni u l-bejgħ fil-livell ta’ operaturi tal-elettriku minn sorsi konvenzjonali. Sabiex ikun possibbli li l-operatuti jadattaw għall-kamp ta’ applikazzjoni ġdid tal-eżenzjoni, li mhux se jibqa’ jkopri elettriku ġġenerat minn sorsi rinnovabbli, għandu jkun ipprovdut perjodu tranżizzjonali.

(55)

Peress li l-produzzjoni u l-bejgħ fil-livell ta’ operaturi ta’ elettriku ġġenerat minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, kif definit fil-premessa 26 għadhom suġġetti għad-Direttiva 2004/17/KE, wieħed għandu jiftakar li l-kuntratti tal-akkwist li jkopru bosta attivitajiet għandhom jiġu ttrattati skont l-Artikolu 9 tad-Direttiva 2004/17/KE. Dan ifisser li, meta entità kuntrattwali tiġi ingaġġata f’akkwist “imħallat”, li jfisser akkwist użat biex jappoġġja l-prestazzjoni tat-tnejn li huma, l-attivitajiet eżentati mill-applikazzjoni tad-Direttiva 2004/17/KE u l-attivitajiet li mhumiex eżentati, għandhom jitqiesu l-attivitajiet li għalihom huwa intenzjonat prinċipalment il-kuntratt. F’każ ta’ akkwist imħallat bħal dan, meta l-iskop ikun prinċipalment l-appoġġ għall-produzzjoni u l-bejgħ fil-livell ta’ operaturi tal-elettriku ġġenerat minn sorsi rinnovabbli, għandha tapplika d-dispożizzjoni tad-Direttiva 2004/17/KE. Jekk ikun oġġettivament impossibbli li jiġi determinat għal liema attività jkun primarjament intiż il-kuntratt, il-kuntratt għandu jingħata skont ir-regoli msemmija fil-paragrafu (2) u (3) tal-Artikolu 9 tad-Direttiva 2004/17/KE.

(56)

Din id-deċiżjoni hija bbażata fuq is-sitwazzjoni ġuridika u fattwali minn Marzu 2012 sa Settembru 2012 kif jidher mill-informazzjoni mressqa mill-EniPower u mill-awtoritajiet Taljani. Hija tista’ tiġi riveduta, fil-każ li bidliet sinifikanti fis-sitwazzjoni ġuridika jew fattwali jkunu jfissru li l-kundizzjonijiet għall-applikabbiltà tal-Artikolu 30(1) tad-Direttiva 2004/17/KE fir-rigward tal-produzzjoni u l-bejgħ fil-livell ta’ operaturi ta’ elettriku minn sorsi konvenzjonali ma baqgħux issodisfati.

(57)

Il-miżuri previsti f’din id-Deċiżjoni huma skont l-opinjoni tal-Kumitat Konsultattiv għall-Kuntratti Pubbliċi,