Relatur:

Corina MURAFA BENGA

Konsulenta	Elena-Loredana OCENIC (għar-relatur)
Proċedura leġiżlattiva	EU Law Tracker
Konsultazzjoni	Parlament Ewropew, 12.1.2026 Kunsill tal-Unjoni Ewropea, 20.3.2026
Bażi legali	Artikoli 192(1) u 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea
Dokument tal-Kummissjoni Ewropea	COM(2025) 784 final Sommarju ta’ COM(2025) 784 final
Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) rilevanti	SDG 13
Sezzjoni kompetenti	Trasport, Enerġija, Infrastruttura u Soċjetà tal-Informazzjoni
Adozzjoni fis-sezzjoni	9.3.2026
Adozzjoni fis-sessjoni plenarja	18.3.2026
Sessjoni plenarja Nru	604
Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet)	205/1/6

1.   RAKKOMANDAZZJONIJIET

IL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW (KESE)

1.1.

jirrikonoxxi l-importanza tal-industrija awtomobilistika fl-ekonomija Ewropea fir-rigward tal-ħolqien tal-impjiegi, il-valur miżjud għall-ekonomija u s-soċjetà kollha kemm hi. Il-KESE jirrikonoxxi li biex il-manifatturi jżommu l-kompetittività globali tagħhom, b’mod partikolari kontra atturi internazzjonali ssussidjati ħafna, u biex jiġu protetti l-impjiegi b’ħiliet ta’ livell għoli, huwa essenzjali qafas regolatorju ta’ appoġġ. Madankollu, il-KESE jenfasizza li l-industrija awtomobilistika — flimkien ma’ setturi ekonomiċi oħrajn — jeħtieġ li tkun parti mill-isforz kollettiv biex jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet serra, inklużi l-emissjonijiet tad-diossidu tal-karbonju (CO2), iżda mhux limitati għalihom. Għalhekk, il-KESE jirrakkomanda li kwalunkwe bidla fil-leġiżlazzjoni eżistenti tirrispetta l-prinċipji li ġejjin: il-prinċipju tan-newtralità teknoloġika, il-prinċipju ta’ “min iniġġes iħallas” (1), il-prinċipju “la tagħmilx ħsara sinifikanti” (2), il-prinċipju ta’ preparatezza fl-ekonomija kollha (f’każijiet ta’ gwerra, diżastri naturali (3), eċċ.), u l-kompetittività industrijali fil-konfront tal-kompetituri globali;

1.2.

jappoġġja l-ġbir ta’ krediti tal-emissjonijiet meta l-manifatturi jaqbżu t-trajettorja ta’ tnaqqis lineari, u jenfasizza li l-krediti għandhom jippremjaw tmexxija teknoloġika ġenwina. Il-KESE jirrikonoxxi t-tħassib tal-industrija dwar in-nuqqas attwali ta’ kundizzjonijiet abilitanti, bħal infrastruttura tal-iċċarġjar u kapaċità tal-grilja suffiċjenti. Madankollu, il-KESE jibqa’ kawt dwar indiċjar sħiħ għall-2025 għall-perjodu kollu sal-2029, speċjalment peress li l-infrastruttura tal-iċċarġjar għandha ssegwi aktar milli tiddetta l-politika dwar il-klima, li għaliha jeżistu eżempji ta’ prattika tajba (inkluż fil-Belġju u fl-Iżvezja);

1.3.

bħala kompromess prammatiku, il-KESE jirrakkomanda li jinżamm l-indiċjar tal-kalkoli tal-kreditu u tal-penali għall-2025 sa l-2027. Dan huwa ġġustifikat mill-fatt li ma twettqet l-ebda valutazzjoni tal-impatt formali għal din l-emenda mmirata u li r-Regolament (UE) 2019/1242 (4) sottostanti huwa skedat għal rieżami fil-fond u komprensiv fl-2027, skont il-Kummissjoni Ewropea, u l-prevedibbiltà hija importanti ħafna għall-ambjent tan-negozju. Mill-2027 ’il quddiem għandha tiġi restawrata trajettorja ta’ tnaqqis lineari biex tiġi żgurata żieda bla xkiel lejn il-miri tal-2030 — sakemm il-valutazzjoni tal-impatt futura tal-Kummissjoni Ewropea ma turix li approċċ ieħor huwa aktar adatt. Dan l-approċċ temporanju jipprovdi flessibbiltà fuq terminu qasir biex jiġu evitati penali immedjati waqt li jiġu ppreservati l-integrità fit-tul tal-politika dwar il-klima u l-prevedibbiltà tal-politiki ekonomiċi.

1.4.

Sabiex jiġi appoġġjat l-użu ta’ vetturi tqal (HDVs) b’emissjonijiet baxxi, il-KESE jemmen li l-isforz għandu jinfirex b’mod ekwu bejn il-produtturi (min-naħa tal-provvista), il-kumpaniji tat-trasport u l-ispedituri (min-naħa tad-domanda) u s-settur tal-istat/tal-enerġija (l-infrastruttura tal-iċċarġjar bħala kundizzjoni abilitanti). Barra minn hekk, biex tiżdied id-domanda għal HDVs b’emissjonijiet żero, politika adegwata hija taħlita ta’ inċentivi fiskali u għotjiet/strumenti finanzjarji għall-iżvilupp rapidu tal-infrastruttura tal-iċċarġjar. Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-ħtieġa ta’ kundizzjonijiet abilitanti, bħall-mudell tal-Eurovignette, bħala prattika tajba li tixpruna l-bidla. Pereżempju, waqt li l-Awstrija u l-Belġju japplikaw skontijiet sostanzjali tal-pedaġġ stradali għal HDVs b’emissjonijiet żero, il-Ġermanja tkompli tipprovdi eżenzjoni sħiħa tal-pedaġġ sal-2031. Inċentivi bħal dawn huma mfassla speċifikament biex jagħmlu l-użu ta’ HDVs b’emissjonijiet żero finanzjarjament aktar kompetittiv meta mqabbel ma’ vetturi b’emissjonijiet ogħla. B’mod ġenerali, għaxar Stati Membri naqqsu l-pedaġġi għal vetturi bħal dawn, skont l-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Manifatturi tal-Vetturi (ACEA). Madankollu, il-KESE jwissi li tali miżuri jridu jiġu armonizzati fl-Istati Membri kollha biex tiġi evitata d-distorsjoni tas-suq uniku, speċjalment peress li l-HDVs huma soġġetti għal trasport transfruntier u fuq distanzi twal skont in-natura tal-attività ekonomika tagħhom;

1.5.

sabiex jiġi żgurat li d-dimensjoni etika inizjali, il-valuri Ewropej u l-effetti oġġettivi tal-miżuri proposti ma jiġux injorati, il-KESE jappella għal studju komprensiv u valutazzjonijiet fil-fond tal-impatti reali u li jistgħu jitkejlu tagħhom: dwar l-ambjent u l-klima minn naħa waħda, u dwar l-ekonomija u l-impjiegi tal-Ewropa min-naħa l-oħra. Skont ir-riżultati, l-istrateġiji u l-politiki Ewropej jistgħu jiġu riveduti abbażi ta’ tali kriterji ċari.

2.   NOTI TA’ SPJEGAZZJONI

Argumenti b’appoġġ għar-rakkomandazzjoni 1.1

2.1.

Il-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u s-saħħa pubblika għandhom ikunu bbilanċjati mar-realtajiet prattiċi tal-użu tal-infrastruttura. Waqt li 182 000 mewta prematura (5) għadhom attribwiti fl-Unjoni Ewropea għall-esponiment għal materja partikolata fina (PM2.5), tranżizzjoni klimatika diżordinata fis-settur tat-trasport mingħajr imħażen tal-iċċarġjar adegwati tista’ twassal għal flotta tat-trasport li qed teqdiem jekk l-operaturi jagħżlu li jżommu l-HDVs aktar qodma u li jniġġsu aktar fit-tul minħabba kostijiet għoljin u nuqqas ta’ infrastruttura. Ta’ min jenfasizza wkoll li r-riskji kkawżati mill-klima, bħal mewġiet ta’ sħana intensifikati, qed jaffettwaw b’mod sproporzjonat l-aktar segmenti vulnerabbli tas-soċjetà, b’mod partikolari n-nisa u l-anzjani, u huwa għalhekk li jeħtieġ li jitfassal bir-reqqa approċċ ibbilanċjat.

2.2.

Il-KESE jenfasizza li l-manifatturi Ewropej bħalissa qed jiffaċċjaw “tempesta perfetta” fis-sens li l-prezzijiet tal-enerġija f’ħafna Stati Membri għadhom għoljin, u l-kompetituri globali qed jiksbu malajr sehem mis-suq permezz ta’ mudelli ekonomiċi differenti. Il-protezzjoni tas-suq Ewropew tal-HDVs hija għalhekk kwistjoni ta’ sovranità strateġika. Billi jiġu internalizzati l-kostijiet u l-benefiċċji tas-saħħa u tal-klima ta’ HDVs b’emissjonijiet żero permezz ta’ krediti u djun, l-argument għall-vijabbiltà ta’ HDVs b’emissjonijiet żero qed jitjieb, waqt li dak ta’ verżjonijiet li jniġġsu qed jonqos. Għalhekk, dan jista’ jwassal għal suq Ewropew tal-HDVs aktar kompetittiv fuq skala globali fuq perjodu ta’ żmien medju u twil.

Argumenti b’appoġġ għar-rakkomandazzjonijiet 1.2 u 1.3

2.3.

In-nuqqas ta’ valutazzjoni tal-impatt għall-emendi proposti jagħmilha diffiċli li jitbassar il-volum eżatt ta’ krediti addizzjonali li jistgħu jiġu ġġenerati fil-livell Ewropew, jew jekk il-kostijiet jegħlbux il-benefiċċji ta’ tali miżura. Billi jillimita l-indiċjar tal-2025 sal-2027, il-KESE jargumenta li dan jista’ jevita r-riskju ta’ “kera regolatorja” jew “krediti mhux mistennija” waqt li jagħti lill-manifatturi l-flessibbiltà mitluba biex jinvestu mill-ġdid il-profitti fir-riċerka u l-iżvilupp minflok iħallsu penali jew kreditu tal-karbonju lill-kompetituri tagħhom (djun).

2.4.

Plateau de facto sal-2029, kif propost inizjalment mill-Kummissjoni Ewropea, jista’ jirriżulta f’żieda tal-aħħar minuta fl-2030, li tista’ tkun teknikament u ekonomikament ta’ tfixkil u/jew mhux fattibbli. Bidla lura lejn il-linearità f’nofs il-perjodu fl-2027 tipprovdi pont aktar stabbli lejn l-2030, f’konformità mal-prevedibbiltà mitluba mill-fornituri tal-infrastruttura li jeħtieġu sinjali ċari biex jinvestu fl-infrastruttura meħtieġa (inklużi konnessjonijiet tal-grilja b’potenza għolja, ċarġers, eċċ.), waqt li tipprovdi wkoll lill-manifatturi bil-flessibbiltà mixtieqa fuq terminu qasir.

2.5.

Il-Liġi Ewropea dwar il-Klima (Regolament (UE) 2021/1119 tat-30 ta’ Ġunju 2021) (6) tirrikjedi perkors kontinwu u lineari lejn in-newtralità klimatika sal-2050. Waqt li l-flessibbiltà hija għodda utli għall-ġestjoni tal-ostakli fuq terminu qasir (bħall-imposti ta’ kull xahar u l-infrastruttura relatata meħtieġa), din ma għandhiex tissostitwixxi s-sinjal strutturali fit-tul li l-elettrifikazzjoni hija t-triq primarja ’l quddiem. Barra minn hekk, il-vantaġġ ta’ min jidħol l-ewwel fost il-manifatturi se jinżamm bl-approċċ imressaq mill-KESE.

Argumenti b’appoġġ għar-rakkomandazzjoni 1.4

2.6.

Il-KESE jinnota li l-maġġoranza tal-istazzjonijiet tal-iċċarġjar għall-HDVs huma mistennija li jkunu jinsabu f’imħażen. Għalhekk, miżuri mmirati min-naħa tad-domanda għas-sidien tal-flotot huma kritiċi daqs l-infrastruttura tal-awtostradi pubbliċi. Jekk l-operaturi tat-trasport, li ħafna minnhom huma intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs), ma jistgħux isibu argument għall-vijabbiltà għal vetturi li bħalissa jiswew bejn wieħed u ieħor id-doppju tal-mudelli tal-kombustjoni interna, it-tranżizzjoni tal-manifattura se tieqaf irrispettivament mill-flessibbiltà tal-kreditu.

Argumenti b’appoġġ għar-rakkomandazzjoni 1.5

2.7.

Il-KESE kien sorpriż li l-Kummissjoni Ewropea ma wettqet l-ebda valutazzjoni tal-impatt għall-emenda mmirata attwali. L-evidenza li ġejna infurmati dwarha ġejja mill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u turi li l-miżura proposta jista’ jkollha effett kompletament negattiv fuq l-emissjonijiet globali ta’ gassijiet serra minn dak ippjanat. Barra minn hekk, l-istrateġija implimentata twassal biex l-industrija awtomobilistika tal-UE u s-settur tat-trasport tal-UE jitilfu l-kompetittività, b’mod partikolari minħabba l-ħakma insuffiċjenti tat-teknoloġiji kritiċi u t-tnaqqis fil-kapaċità tal-manifattura. Minħabba din il-bidla, ħafna ħaddiema Ewropej diġà tilfu, u se jkomplu jitilfu, l-impjiegi tagħhom.

2.8.

Peress li r-Regolament dwar l-istandards tas-CO2 huwa mistenni li jiġi rivedut b’mod komprensiv fl-2027, il-KESE jsibha diffiċli biex jirrikonċilja emenda mressqa fl-2026 mal-aġenda għal regolamentazzjoni aħjar, u jitlob li din il-prattika ma tiġix ripetuta fil-futur.

3.   EMENDI PROPOSTI GĦALL-PROPOSTA LEĠIŻLATTIVA TAL-KUMMISSJONI EWROPEA

Emenda 1

marbuta mar-rakkomandazzjonijiet 1.1-1.4

Test propost mill-Kummissjoni Ewropea	Emenda tal-KESE
Ir-Regolament (UE) 2019/1242 huwa emendat kif ġej:	Ir-Regolament (UE) 2019/1242 huwa emendat kif ġej:
(1) Fl-Artikolu 7(1), il-punt (a) huwa emendat kif ġej:	(1) Fl-Artikolu 7(1), il-punt (a) huwa emendat kif ġej:
“(a) id-differenza bejn it-trajettorja tat-tnaqqis tal-emissjonijiet tas-CO2 kif imsemmi fil-paragrafu 2 għall-perjodu ta’ rapportar tas-sena 2025 u l-emissjonijiet speċifiċi medji tas-CO2 ta’ dak il-manifattur għall-perjodi ta’ rapportar tas-snin mill-2025 sal-2029 ; u d-differenza bejn it-trajettorja tat-tnaqqis tal-emissjonijiet tas-CO2 għall-perjodi ta’ rapportar ta’ snin għajr mill-2025 sal-2029 u l-emissjonijiet speċifiċi medji tas-CO2 ta’ dak il-manifattur għall-istess perjodu ta’ rapportar; jekk dik id-differenza tkun pożittiva (‘krediti tal-emissjonijiet’); jew”	“(a) id-differenza bejn it-trajettorja tat-tnaqqis tal-emissjonijiet tas-CO2 kif imsemmi fil-paragrafu 2 għall-perjodu ta’ rapportar tas-sena 2025 u l-emissjonijiet speċifiċi medji tas-CO2 ta’ dak il-manifattur għall-perjodi ta’ rapportar tas-snin 2025 u 2026 ; u d-differenza bejn it-trajettorja tat-tnaqqis tal-emissjonijiet tas-CO2 għall-perjodi ta’ rapportar ta’ snin għajr l-2025 u l-2026 u l-emissjonijiet speċifiċi medji tas-CO2 ta’ dak il-manifattur għall-istess perjodu ta’ rapportar; jekk dik id-differenza tkun pożittiva (‘krediti tal-emissjonijiet’); jew”

Raġuni

Il-KESE jipproponi approċċ prammatiku. Billi jiġi limitat l-indiċjar tal-2025 għas-snin 2025 u 2026, l-emenda tirrikonoxxi n-nuqqas attwali ta’ kundizzjonijiet abilitanti (infrastruttura u prontezza tal-grilja), waqt li tenfasizza l-fatt li ma twettqet l-ebda valutazzjoni tal-impatt formali għal devjazzjoni sħiħa ta’ ħames snin mit-trajettorja lineari. Peress li r-Regolament (UE) 2019/1242 għandu l-mandat li jgħaddi minn reviżjoni komprensiva fil-fond fl-2027, dan il-kompromess jipprovdi għajnuna regolatorja immedjata biex tiġi protetta l-kompetittività tal-manifatturi u tal-ħaddiema Ewropej fuq terminu qasir, waqt li jiġi żgurat li t-tranżizzjoni terġa’ lura għal perkors prevedibbli u lineari lejn il-miri tal-2030 immedjatament wara r-rieżami (sakemm ir-rieżami leġiżlattiv ma jissuġġerixxix miżuri oħra aktar adegwati).

Emenda 2

marbuta mar-rakkomandazzjonijiet 1.1-1.4

Test propost mill-Kummissjoni Ewropea				Emenda tal-KESE
L-Anness I huwa emendat kif ġej: (a) it-tabella fil-punt 5(2) hija sostitwita b’dan li ġej: “				L-Anness I huwa emendat kif ġej: (a) it-tabella fil-punt 5(2) hija sostitwita b’dan li ġej: “
	2019 ≤ Y< 2025	2025 ≤ Y< 2030	2030 ≤ Y< 2040		2019 ≤ Y< 2025	2025 ≤ Y< 2027	2027 ≤ Y< 2040
cCO2(NO)Y	[ET(2025)Y — CO2(2025)Y]× VY	[ET2025(NO)Y — CO2(NO)Y]× VY	[ET(NO)Y — CO2(NO)Y]× VY	cCO2(NO)Y	[ET(2025)Y — CO2(2025)Y]× VY	[ET2025(NO)Y — CO2(NO)Y]× VY	[ET(NO)Y — CO2(NO)Y]× VY
dCO2(NO)Y	0	[CO2(2025)Y — T(2025)Y]× VY	[CO2(NO)Y — T(NO)Y]× VY	dCO2(NO)Y	0	[CO2(2025)Y — T(2025)Y]× VY	[CO2(NO)Y — T(NO)Y]× VY
cCO2(M)Y	0	[ET2025(M)Y — CO2(M)Y]× VY	[ET(M)Y — CO2(M)Y]× VY	cCO2(M)Y	0	[ET2025(M)Y — CO2(M)Y]× VY	[ET(M)Y — CO2(M)Y]× VY
dCO2(M)Y	0	0	[CO2(M)Y — T(M)Y]× VY	dCO2(M)Y	0	0	[CO2(M)Y — T(M)Y]× VY
“				“

Raġuni

Il-proposta tal-KESE terġa’ tistabbilixxi l-linearità wara l-2027, minflok l-2030. Billi żżomm it-terminu statiku ET2025 mat-trajettorja annwali ET għas-snin 2027-2040, l-emenda tiżgura li l-flessibbiltà regolatorja tkun limitata għall-perjodu ta’ qabel ir-rieżami leġiżlattiv skedat għall-2027. Dan jevita r-riskju ta’ “kera regolatorja” jew “krediti mhux mistennija”, u li tinżamm il-pressjoni tas-suq meħtieġa biex jiżdiedu t-teknoloġiji b’emissjonijiet żero fil-ħin għall-miri tal-2030.

---

(1)  Artikolu 191(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea.

(2)  Regolament (UE) 2020/852 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta’ Ġunju 2020 dwar l-istabbiliment ta’ qafas biex jiġi ffaċilitat l-investiment sostenibbli, u li jemenda r-Regolament (UE) 2019/2088 (ĠU L 198, 22.6.2020, p. 13, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2020/852/oj).

(3)  Is-sitwazzjoni reċenti fil-Portugall, meta flotot tal-vetturi b’emissjonijiet żero għall-operaturi pubbliċi ma setgħux joperaw minħabba nuqqas ta’ provvista tal-elettriku, turi li jeħtieġ li jitfassal pjan ta’ preparatezzaa bir-reqqa għall-emerġenzi, flimkien mad-dekarbonizzazzjoni tat-trasport, b’soluzzjonijiet ta’ riżerva fejn meħtieġ.

(4)  Regolament (UE) 2019/1242 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta’ Ġunju 2019 li jistabbilixxi standards tal-prestazzjoni tal-emissjonijiet tas-CO2 għall-vetturi tqal ġodda u li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 595/2009 u (UE) 2018/956 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u d-Direttiva tal-Kunsill 96/53/KE (ĠU L 198, 25.7.2019, p. 202, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2019/1242/oj).

(5)   https://www.eea.europa.eu/en/analysis/indicators/health-impacts-of-exposure-to.

(6)  Regolament (UE) 2021/1119 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta’ Ġunju 2021 li jistabbilixxi l-qafas biex tinkiseb in-newtralità klimatika u li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 401/2009 u (UE) 2018/1999 (“il-Liġi Ewropea dwar il-Klima”) (ĠU L 243, 9.7.2021, p. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/1119/oj).