(1)

Il-finanzjament mill-Istat li jissodisfa l-kriterji tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat u jeħtieġ notifika lill-Kummissjoni skont l-Artikolu 108(3) tat-Trattat. Madankollu, skont l-Artikolu 109 tat-Trattat, il-Kunsill jista’ jiddetermina l-kategoriji ta’ għajnuna li huma eżentati minn dak ir-rekwiżit ta’ notifika. F’konformità mal-Artikolu 108(4) tat-Trattat, il-Kummissjoni tista’ tadotta regolamenti marbuta ma’ dawk il-kategoriji ta’ għajnuna mill-Istat.

(2)

Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2022/2586 jagħti s-setgħa lill-Kummissjoni li tiddikjara li l-għajnuna għall-koordinazzjoni tat-trasport kif imsemmi fl-Artikolu 93 tat-Trattat tista’, taħt ċerti kundizzjonijiet, tiġi eżentata mir-rekwiżit ta’ notifika.

(3)

L-għajnuna għat-trasport bil-ferrovija, fuq il-passaġġi fuq l-ilma intern u multimodali titqies li hija kompatibbli mat-Trattat jekk tissodisfa l-ħtiġijiet tal-koordinazzjoni tat-trasport jew jekk tirrappreżenta rimborż għat-twettiq ta’ ċerti obbligi inerenti fil-kunċett ta’ servizz pubbliku f’konformità mal-Artikolu 93 tat-Trattat.

(4)

Sabiex jintlaħqu l-miri tan-newtralità klimatika tal-UE proposti mill-Kummissjoni fl-2019 u stabbiliti fil-Patt Ekoloġiku Ewropew (2), hija meħtieġa trasformazzjoni ekoloġika u diġitali fundamentali tat-trasport fl-UE. Bħala parti mill-istrateġija tal-Kummissjoni għall-mobilità sostenibbli u intelliġenti tal-2020 (3), l-UE appellat lill-Istati Membri biex jieħdu miżuri li jagħmlu l-modi kollha tat-trasport aktar sostenibbli u jippromwovu bidla lejn modi tat-trasport aktar sostenibbli.

(5)

L-Artikolu 11 tat-Trattat jissottolinja l-impenn tal-Unjoni għall-ħarsien tal-ambjent u s-sostenibbiltà, filwaqt li jenfasizza l-integrazzjoni tar-rekwiżiti ambjentali fid-definizzjoni u l-implimentazzjoni tal-politiki u l-attivitajiet tagħha. Il-Kummissjoni tirrikonoxxi l-importanza ta’ prattiki sostenibbli fit-trasport.

(6)

Fuq il-bażi tal-esperjenza tal-Kummissjoni fl-applikazzjoni tal-Artikolu 93 tat-Trattat, ċerti kategoriji ta’ għajnuna mill-Istat li jissodisfaw il-ħtiġijiet tal-koordinazzjoni tat-trasport ma joħolqu l-ebda distorsjoni sinifikanti għall-kompetizzjoni u l-kummerċ bejn l-Istati Membri dment li jissodisfaw ċerti kriterji ċari ta’ kompatibbiltà stabbiliti abbażi tal-prattika estensiva tat-teħid ta’ deċiżjonijiet.

(7)

Dan ir-Regolament jenħtieġ li japplika għal miżuri ta’ għajnuna mill-Istat mogħtija lil impriżi fis-setturi tat-trasport ferrovjarju, tal-passaġġi fuq l-ilma interni u multimodali.

(8)

L-għajnuna li tissodisfa l-kundizzjonijiet kollha stabbiliti f’dan ir-Regolament, kemm dawk ġenerali kif ukoll dawk speċifiċi għall-kategoriji rilevanti ta’ għajnuna, jenħtieġ li tkun eżentata mill-obbligu ta’ notifika stabbilit fl-Artikolu 108(3) tat-Trattat.

(9)

Għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat li ma hijiex koperta minn dan ir-Regolament tibqa’ soġġetta għar-rekwiżit ta’ notifika tal-Artikolu 108(3) tat-Trattat. Dan ir-Regolament huwa mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li l-Istati Membri jinnotifikaw għajnuna li għandha objettivi li jikkorrispondu mal-objettivi koperti minn dan ir-Regolament.

(10)

Dan ir-Regolament jenħtieġ li jippermetti simplifikazzjoni akbar u jagħti spinta lit-trasparenza, l-evalwazzjoni effettiva u l-kontrolli tal-konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat fil-livelli nazzjonali u tal-UE, filwaqt li jippreżerva s-setgħat istituzzjonali tal-Kummissjoni u tal-Istati Membri. Dan huwa konformi mal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-Modernizzazzjoni tal-Għajnuna mill-Istat tal-UE (4) u l-eżitu tal-kontroll tal-idoneità mwettaq mill-Kummissjoni fl-2020 (5) li jenfasizza l-ħtieġa li jitnaqqsu l-piżijiet amministrattivi u jiġi żgurat infiq pubbliku effiċjenti.

(11)

Il-kundizzjonijiet ġenerali għall-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament huma stabbiliti fuq il-bażi ta’ sett ta’ prinċipji komuni li jiżguraw li l-għajnuna: (i) ikollha l-iskop tal-koordinazzjoni tat-trasport; (ii) għandha effett ta’ inċentiv ċar; (iii) hija neċessarja, xierqa u proporzjonata; (iv) tingħata bi trasparenza sħiħa u soġġetta għal mekkaniżmu ta’ kontroll u ta’ evalwazzjoni regolari; u (v) ma taffettwax il-kompetizzjoni u l-kummerċ sa punt li jipperikola l-interessi ġenerali tal-UE.

(12)

Sabiex jiġi żgurat li l-għajnuna tkun neċessarja u taġixxi bħala inċentiv biex jiġu żviluppati aktar l-attivitajiet jew il-proġetti, dan ir-Regolament jenħtieġ li ma japplikax għall-għajnuna għal attivitajiet li fi kwalunkwe każ il-benefiċjarju jieħu sehem fihom anke fin-nuqqas tal-għajnuna. L-għajnuna jenħtieġ li tkun eżentata biss min-notifika skont dan ir-Regolament jekk ix-xogħol fuq il-proġett jew l-attività megħjuna jinbeda wara li l-benefiċjarju jkun issottometta applikazzjoni bil-miktub għall-għajnuna.

(13)

Fir-rigward ta’ kwalunkwe għajnuna ad hoc għall-investiment koperta minn dan ir-Regolament mogħtija lil benefiċjarju li huwa intrapriża kbira, l-Istat Membru jenħtieġ li jiżgura li, minbarra li jikkonforma mal-kundizzjonijiet relatati mal-effett ta’ inċentiv li japplikaw għall-benefiċjarji li huma SMEs, il-benefiċjarju jkun analizza, kif evidenzjat mid-dokumentazzjoni interna tiegħu, il-vijabbiltà tal-investiment megħjun bl-għajnuna u mingħajr l-għajnuna. F’każijiet bħal dawn, l-Istat Membru jenħtieġ li jivverifika li tali dokumentazzjoni tikkonferma li l-għajnuna se tirriżulta f’żieda materjali fl-ambitu tal-investiment appoġġat mill-għajnuna, f’żieda materjali fl-ammont totali minfuq mill-benefiċjarju fuq tali investiment, u/jew f’żieda materjali fil-ħeffa tat-tlestija tal-investiment.

(14)

L-iskemi ta’ għajnuna awtomatiċi fil-forma ta’ vantaġġi fiskali gjenħtieġ li jibqgħu soġġetti għal kundizzjoni speċifika marbuta mal-effett ta’ inċentiv, fid-dawl tal-fatt li l-għajnuna li tirriżulta minn skemi bħal dawn tingħata b’mod awtomatiku. Dik il-kundizzjoni speċifika tfisser li dawk l-iskemi ta’ għajnuna jenħtieġ li jappoġġaw biss proġetti jew attivitajiet li fuqhom ix-xogħlijiet jibdew wara d-dħul fis-seħħ ta’ dawk l-iskemi. Madankollu, din il-kundizzjoni jenħtieġ li ma tapplikax fil-każ ta’ skemi ta’ għajnuna suċċessivi dment li l-attività kienet diġà koperta mill-iskemi simili li saru qabel fil-forma ta’ benefiċċji fuq it-taxxa. Għall-valutazzjoni tal-effett ta’ inċentiv ta’ skemi ta’ għajnuna suċċessivi, il-mument kruċjali huwa l-mument meta l-miżura fiskali tkun ġiet stabbilita għall-ewwel darba fl-iskema oriġinali.

(15)

L-għajnuna operatorja biex jitnaqqsu l-kostijiet esterni tat-trasport li tissodisfa l-kundizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament jenħtieġ li titqies li għandha effett ta’ inċentiv jekk l-għajnuna tingħadda lill-utenti u għalhekk iżżid id-domanda għal servizzi tat-trasport sostenibbli u bidla modali. Il-pubbliċità għandha l-għan li żżid is-sensibilizzazzjoni dwar il-miżuri disponibbli biex jitnaqqas id-distakk fil-kompetittività bejn modi tat-trasport sostenibbli fuq l-art u modi tat-trasport bit-triq biss jew modi tat-trasport oħra li jniġġsu aktar li jikkompetu magħhom, u għalhekk titqies li tiżgura li l-għajnuna tkun riflessa fil-prezz li l-utenti jintalbu jħallsu. Fi kwalunkwe każ, l-għajnuna operatorja biex jitnaqqsu l-kostijiet esterni tat-trasport jenħtieġ li ma tingħatax meta l-mod tat-trasport li jniġġes aktar ma jkunx alternattiva vijabbli għall-mod tat-trasport sostenibbli. Filwaqt li għas-servizzi tal-passiġġieri dejjem hemm alternattiva kummerċjalment vijabbli li tniġġes aktar għat-trasport bil-ferrovija jew bil-passaġġi fuq l-ilma interni, fis-settur tal-merkanzija, il-kompetittività tiddependi fuq id-distanza koperta mill-operazzjonijiet tat-trasport. Dan ma japplikax għal operazzjonijiet ta’ tagħbija b’vagun wieħed, peress li tali tip ta’ trasport ferrovjarju unimodali huwa inqas profittabbli mit-trasport bit-triq biss irrispettivament mid-distanza koperta, minħabba l-kostijiet tal-ġbir u l-aggregazzjoni tal-vaguni ta’ klijenti differenti.

(16)

Għall-finijiet ta’ trasparenza, trattament ugwali u monitoraġġ effettiv, dan ir-Regolament jenħtieġ li japplika biss għal għajnuna li tista’ tiġi kkalkulata preċiżament f’termini tal-ekwivalenti ta’ għotja gross tagħha ex ante mingħajr il-ħtieġa li titwettaq valutazzjoni tar-riskju (“għajnuna trasparenti”). Għal ċerti strumenti ta’ għajnuna, bħal self, garanziji, miżuri tat-taxxa, miżuri ta’ finanzjament ta’ riskju u, b’mod partikolari, avvanzi ripagabbli, dan ir-Regolament jistabbilixxi l-kundizzjonijiet li taħthom jistgħu jitqiesu trasparenti. L-injezzjonijiet ta’ kapital jenħtieġ li ma jitqisux bħala għajnuna trasparenti. Fil-każ ta’ intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs), l-Avviż tal-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli 87 u 88 tat-Trattat tal-KE għall-għajnuna mill-Istat fil-forma ta’ garanziji (6) jindika l-livelli ta’ primjum annwali li ’l fuq minnhom garanzija mill-Istat ma titqiesx li tikkostitwixxi għajnuna.

(17)

Bl-għan li jiġi żgurat li l-għajnuna tkun proporzjonata u limitata għall-ammont neċessarju, dan ir-Regolament jistabbilixxi ammonti massimi ta’ għajnuna f’termini ta’ intensitajiet tal-għajnuna fir-rigward ta’ sett ta’ kostijiet eliġibbli. Abbażi tal-esperjenza tal-Kummissjoni, l-intensità tal-għajnuna hija stabbilita f’livell li jimminimizza d-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni u tal-kummerċ ikkawżati mill-attività megħjuna filwaqt li jindirizza b’mod xieraq il-falliment tas-suq jew ostaklu ieħor għall-koordinazzjoni tat-trasport.

(18)

Għall-kalkolu tal-intensità tal-għajnuna, jenħtieġ li jiġu inklużi biss il-kostijiet eliġibbli. L-identifikazzjoni tal-kostijiet eliġibbli jenħtieġ li tiġi appoġġata minn evidenza dokumentarja ċara, speċifika u aġġornata. Dan ir-Regolament ma jeżentax għajnuna li taqbeż l-intensità tal-għajnuna rilevanti. Iċ-ċifri kollha użati jenħtieġ li jittieħdu qabel kwalunkwe tnaqqis ta’ taxxa jew imposti oħrajn. L-għajnuna pagabbli f’diversi pagamenti parzjali jenħtieġ li tiġi skontata għall-valur tagħha fil-mument li tingħata. Il-kostijiet eliġibbli jenħtieġ ukoll li jiġu skontati għall-valur tagħhom fil-mument meta tingħata l-għajnuna. Ir-rata tal-imgħax li għandha tintuża għal skopijiet ta’ skont u għall-kalkolu tal-ammont ta’ għajnuna meta l-għajnuna ma tiħux il-forma ta’ għotja diretta jenħtieġ li tkun ir-rata ta’ skont u r-rata ta’ referenza applikabbli fiż-żmien tal-għotja, rispettivament. Dawk ir-rati huma stabbiliti fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar ir-reviżjoni tal-metodu li jistabbilixxi r-rati ta’ referenza u ta’ skont (7).

(19)

Il-Kummissjoni jenħtieġ li tiżgura li l-għajnuna awtorizzata ma taffettwax il-kompetizzjoni u l-kummerċ sa punt li jipperikola l-interessi ġenerali tal-UE. Għalhekk, għajnuna favur benefiċjarju li jkun soġġett għal ordni ta’ rkupru pendenti wara deċiżjoni preċedenti tal-Kummissjoni li tiddikjara għajnuna partikolari illegali u inkompatibbli mas-suq intern jenħtieġ li tkun eskluża mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament.

(20)

L-għajnuna lil impriżi f’diffikultà jenħtieġ li tiġi eskluża mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament, billi tali għajnuna jenħtieġ li tiġi vvalutata skont il-Linji Gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għas-salvataġġ u r-ristrutturar ta’ impriżi mhux finanzjarji f’diffikultà (8).

(21)

Dan ir-Regolament jikkonsolida l-esperjenza estensiva miksuba mill-Kummissjoni fil-valutazzjoni tal-għajnuna operattiva mfassla biex tnaqqas il-kostijiet esterni tat-trasport. Dik l-għajnuna jenħtieġ li tiġi kkwantifikata abbażi tal-kostijiet esterni evitati billi tiġi adottata soluzzjoni ta’ trasport aktar ekoloġika meta mqabbla ma’ mod tat-trasport li jniġġes aktar u li jikkompeti, bħat-trasport bit-triq biss. L-għajnuna tista’ tieħu l-forma ta’ tnaqqis fit-tariffi li l-impriżi ferrovjarji jħallsu biex jużaw l-infrastruttura tan-network ferrovjarju meta mqabbla mal-imposti li l-operaturi tat-toroq iħallsu biex jużaw l-infrastruttura tat-toroq. L-għajnuna operatorja biex jitnaqqsu l-kostijiet esterni tat-trasport jenħtieġ li tkun koperta minn dan ir-Regolament biss meta d-distorsjonijiet għall-kompetizzjoni u l-kummerċ ikunu limitati u soġġetti għal kundizzjonijiet definiti sew. Dan ikun il-każ meta l-kostijiet esterni evitati jiġu kkalkulati f’konformità mar-regoli u l-metodoloġija stabbiliti fil-Manwal tal-Kummissjoni dwar il-kostijiet esterni tat-trasport (9) u l-intensità tal-għajnuna tibqa’ taħt ċerti limiti. Dan jiżgura li tkun strettament limitata għall-kumpens għall-kostijiet esterni assoċjati mal-użu ta’ mod tat-trasport aktar sostenibbli.

(22)

Barra minn hekk, l-għajnuna operatorja biex tappoġġa lill-impriżi ferrovjarji jew lill-organizzaturi tat-trasport meta jniedu konnessjonijiet kummerċjali ġodda jenħtieġ li tkun koperta biss minn dan ir-Regolament meta d-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni u l-kummerċ ikunu limitati u soġġetti għal kundizzjonijiet definiti sew. Dan huwa l-każ ta’ (i) konnessjonijiet kummerċjali ġodda tat-trasport tal-merkanzija bil-ferrovija u fuq passaġġi fuq l-ilma interni; u (ii) konnessjonijiet ferrovjarji kummerċjali ġodda għall-passiġġieri għal servizzi skedati tal-passiġġieri bejn terminali tat-trasport li jinsabu jew fi Stati Membri differenti (“servizzi ferrovjarji tal-passiġġieri transfruntieri”) jew aktar minn 400 kilometru minn xulxin (“servizzi ferrovjarji tal-passiġġieri fuq distanzi twal”). L-ammont tal-għajnuna jiġi kkalkulat fir-rigward tat-telf operatorju mġarrab mill-benefiċjarju matul l-ewwel 5 snin tal-operat tal-konnessjoni kummerċjali l-ġdida u l-intensità tal-għajnuna tibqa’ taħt ċertu limitu.

(23)

L-investiment fil-faċilitajiet tat-trasport unimodali u multimodali bil-ferrovija u fil-passaġġi fuq l-ilma interni u f’sidings privati madwar l-UE huwa essenzjali biex jiġu żgurati l-konnettività u l-funzjonament sostenibbli tal-ekonomija u l-koeżjoni fost l-Istati Membri. Investimenti bħal dawn jappoġġaw il-prijoritajiet tal-istrateġija tal-Kummissjoni għall-mobilità sostenibbli u intelliġenti tal-2020 (10) li tagħti prijorità lill-iżvilupp ta’ faċilitajiet tat-trasport multimodali. Dan ir-Regolament ikopri għajnuna għall-investiment għall-kostruzzjoni, il-modernizzazzjoni u r-rinnovazzjoni ta’ faċilitajiet ferrovjarji, il-faċilitajiet tal-passaġġi fuq l-ilma interni, il-faċilitajiet tat-trasport multimodali bil-ferrovija u fil-passaġġi fuq l-ilma interni u sidings privati. Għal raġunijiet ta’ ċarezza, dan ir-Regolament japplika wkoll għall-għajnuna mill-Istat għal dawk il-faċilitajiet tat-trasport multimodali li jinsabu f’portijiet marittimi u li għandhom konnessjonijiet bil-ferrovija jew bil-passaġġi fuq l-ilma interni. Abbażi tal-esperjenza tal-Kummissjoni fil-valutazzjoni ta’ dak it-tip ta’ għajnuna, dan ir-Regolament għandu l-għan li jnaqqas il-piż amministrattiv ikkawżat min-notifika ta’ miżuri sempliċi ta’ għajnuna mill-Istat u jippermetti lill-Kummissjoni tiffoka fuq il-każijiet potenzjalment l-aktar distorsivi. Il-kundizzjonijiet għall-eżenzjoni tal-għajnuna għall-investiment fil-faċilitajiet ferrovjarji, fil-faċilitajiet tal-passaġġi fuq l-ilma interni, fil-faċilitajiet tat-trasport multimodali bil-ferrovija u fil-passaġġi fuq l-ilma interni u fis-sidings privati mir-rekwiżit ta’ notifika jenħtieġ li jillimitaw id-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni u tal-kummerċ li jimminaw kundizzjonijiet ekwi fis-suq intern, b’mod partikolari billi jiżguraw il-proporzjonalità tal-għajnuna.

(24)

L-għajnuna għall-investiment għall-akkwist ta’ vetturi għat-trasport bil-ferrovija jew fil-passaġġi fuq l-ilma interni u ċerti kategoriji ta’ tagħmir użat fis-servizzi tat-trażbord inċidentali għat-trasport multimodali sostenibbli (jiġifieri Unitajiet tat-Tagħbija Intermodali u krejnijiet abbord il-bastimenti) jenħtieġ li tkun koperta minn dan ir-Regolament biss meta d-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni u tal-kummerċ ikunu limitati. Għall-akkwist ta’ vetturi għat-trasport bil-ferrovija jew bil-passaġġi fuq l-ilma interni, dan huwa l-każ meta l-għajnuna tieħu l-forma ta’ garanzija lix-xerrej tal-vettura soġġetta għal kundizzjonijiet definiti sew. Għall-akkwist ta’ ċerti tipi ta’ tagħmir għal trasport multimodali sostenibbli, dan huwa l-każ għal skemi ta’ għajnuna li jkopru krejnijiet abbord bastimenti u Unitajiet ta’ Tagħbija Intermodali u meta l-intensità tal-għajnuna tibqa’ taħt limiti definiti sew.

(25)

F’konformità mal-politiki tat-trasport u dawk diġitali tal-Unjoni, huma meħtieġa aktar sforzi biex jippermettu l-komunikazzjoni bejn sistemi differenti ta’ informazzjoni dwar it-trasport, il-koordinazzjoni tan-networks tat-trasport u l-kompetizzjoni transfruntiera u jtejbu s-sikurezza tat-trasport fl-UE. Dan huwa meħtieġ minħabba l-istandards differenti tan-networks tat-trasport u n-nuqqas ta’ armonizzazzjoni teknika, għodod u sistemi inkompatibbli għall-ġbir u l-kondiviżjoni tad-data u tħassib dwar is-sovranità tad-data. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tgħallmet mill-esperjenza tagħha fil-valutazzjoni tal-miżuri għall-appoġġ għall-interoperabbiltà nnotifikati lilha skont il-Linji Gwida adottati mill-Kummissjoni fl-2008 dwar l-għajnuna mill-Istat għall-impriżi ferrovjarji (11). Din l-esperjenza turi li jeżistu fallimenti akuti tas-suq minħabba nuqqasijiet fil-koordinazzjoni u l-iżvantaġġ ta’ min jidħol l-ewwel, fejn il-benefiċċji marbuta mal-adozzjoni ta’ teknoloġija jew standard speċifiċi jmorru lil hinn mill-interess kummerċjali tal-operaturi tat-trasport.

(26)

Dan huwa l-każ, pereżempju, tas-sistemi ta’ kontroll tal-ferroviji u tat-traffiku bħall-Sistema Ewropea tal-Ġestjoni tat-Traffiku Ferrovjarju (ERTMS, European Railway Traffic Management System). L-ERTMS hija sistema unika Ewropea ta’ sinjalar u kontroll tal-veloċità li tiżgura l-interoperabbiltà tas-sistemi ferrovjarji nazzjonali, tnaqqas il-kostijiet tax-xiri u tal-manutenzjoni tas-sistemi ta’ sinjalar u żżid il-veloċità tal-ferroviji, il-kapaċità tal-infrastruttura u l-livell ta’ sikurezza fit-trasport ferrovjarju. L-ERTMS hija magħmula mis-Sistema Ewropea ta’ Kontroll tal-Ferroviji (ETCS, European Train Control System), jiġifieri sistema ta’ sinjalar bil-kejbil li tinkorpora l-protezzjoni awtomatika tal-ferrovija, ir-Radju Mobbli Ferrovjarju (RMR, Railway Mobile Radio), it-Tħaddim Awtomatiku tal-Ferroviji (ATO, Automated Train Operation) u r-regoli operattivi. Fid-dawl tal-effetti negattivi limitati fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ li l-għajnuna għall-interoperabbiltà għandha, u meta titqies l-esperjenza miksuba, tali għajnuna jenħtieġ li tkun koperta minn dan ir-Regolament taħt kundizzjonijiet definiti sew u meta l-vettura għat-trasport bil-ferrovija jew bil-passaġġi fuq l-ilma interni kkonċernata tibqa’ rreġistrata fir-reġistru nazzjonali rilevanti u/jew f’reġistru Ewropew tal-vetturi rilevanti għal 5 snin wara l-implimentazzjoni tal-investiment.

(27)

Sabiex titrawwem il-kompetittività tat-trasport bil-ferrovija u bil-passaġġi fuq l-ilma interni, huwa meħtieġ ukoll li jiġu promossi l-adattament tekniku u l-modernizzazzjoni tal-vetturi għat-trasport bil-ferrovija jew bil-passaġġi fuq l-ilma interni u ċerti kategoriji ta’ tagħmir għal trasport multimodali sostenibbli. L-appoġġ għal tali investimenti jenħtieġ li jkun soġġett għal kundizzjonijiet li jillimitaw id-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni u l-kummerċ li jimminaw kundizzjonijiet ekwi fis-suq intern. B’mod partikolari, jenħtieġ li jiżguraw in-neċessità u l-proporzjonalità tal-għajnuna u jinkludu salvagwardji dwar it-tip ta’ għajnuna, il-benefiċjarji eliġibbli u l-kostijiet eliġibbli.

(28)

L-għajnuna lill-impriżi biex jadattaw għall-istandards futuri tal-Unjoni tista’ tirriżulta fil-kisba aktar kmieni ta’ livell għoli ta’ armonizzazzjoni u standardizzazzjoni. L-għajnuna jenħtieġ li ma tingħatax meta l-investimenti jġibu lill-impriżi f’konformità mal-istandards tal-Unjoni li jkunu diġà ġew adottati. Madankollu, f’każijiet li fihom l-istandard rilevanti tal-UE jkun diġà ġie adottat iżda jkun għadu ma daħalx fis-seħħ, l-għajnuna jista’ jkollha effett ta’ inċentiv jekk tinċentiva l-investiment li għandu jiġi implimentat u ffinalizzat mill-inqas 12-il xahar qabel ma l-istandard jidħol fis-seħħ, jekk l-istandard ma japplikax b’mod retroattiv. Sabiex l-Istati Membri ma jiġux skoraġġuti milli jistabbilixxu standards nazzjonali obbligatorji li huma aktar stretti jew ambizzjużi mill-istandards korrispondenti tal-UE, il-miżuri ta’ għajnuna jista’ jkollhom effett ta’ inċentiv irrispettivament mill-preżenza ta’ tali standards nazzjonali. L-istess jgħodd għall-għajnuna mogħtija fil-preżenza ta’ standards nazzjonali obbligatorji adottati fin-nuqqas ta’ standards tal-UE.

(29)

Minħabba r-riskju ogħla ta’ distorsjonijiet bla bżonn tal-kompetizzjoni u l-kummerċ, ċerti kategoriji ta’ għajnuna jenħtieġ li jiġu vvalutati mill-Kummissjoni man-notifika meta dawn ikopru ammonti kbar ta’ għajnuna mogħtija għal kull proġett. Kwalunkwe għajnuna mogħtija ’il fuq minn dawk il-limiti jenħtieġ li tibqa’ soġġetta għar-rekwiżit ta’ notifika tal-Artikolu 108(3) tat-Trattat. Jenħtieġ li l-limiti stabbiliti f’dan ir-Regolament ma jiġux evitati billi l-proġetti jinqasmu b’mod artifiċjali f’diversi proġetti b’karatteristiċi, objettivi jew benefiċjarji simili.

(30)

Fid-dawl tal-impatt potenzjali akbar ta’ skemi kbar ta’ għajnuna fuq il-kummerċ u l-kompetizzjoni, skemi ta’ għajnuna b’baġit li jaqbeż ċertu limitu fi kwalunkwe sena partikolari jew b’kollox ibbażati fuq valur assolut jenħtieġ li fil-prinċipju jkunu soġġetti għal evalwazzjoni tal-għajnuna mill-Istat. L-evalwazzjoni jenħtieġ li jkollha l-għan li tivverifika jekk is-suppożizzjonijiet u l-kundizzjonijiet sottostanti għall-kompatibbiltà tal-iskema ntlaħqux u l-effettività tal-miżura ta’ għajnuna fid-dawl tal-objettivi ġenerali u speċifiċi tagħha. Din jenħtieġ li tindika wkoll l-impatt tal-iskema fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ. Sabiex ikun żgurat trattament ugwali, evalwazzjoni tal-għajnuna mill-Istat jenħtieġ li ssir abbażi ta’ pjan ta’ evalwazzjoni approvat mill-Kummissjoni. Filwaqt li tali pjanijiet normalment jenħtieġ li jitfasslu fil-mument tat-tfassil tal-iskema u jiġu approvati fil-ħin biex l-iskema tidħol fis-seħħ, dan jista’ ma jkunx possibbli fil-każijiet kollha. Għalhekk, sabiex ma jkunx hemm dewmien fid-dħul fis-seħħ tagħhom, dan ir-Regolament jenħtieġ li japplika għal skemi bħal dawn għal perjodu massimu inizjali ta’ 6 xhur. Il-Kummissjoni tista’ tiddeċiedi li testendi dan il-perjodu mal-approvazzjoni tal-pjan ta’ evalwazzjoni. Għal dak l-għan, il-pjan ta’ evalwazzjoni jenħtieġ li jiġi nnotifikat lill-Kummissjoni fi żmien 20 jum tax-xogħol wara d-dħul fis-seħħ tal-iskema. Il-Kummissjoni tista’ wkoll tiddeċiedi b’mod eċċezzjonali li ma tkunx neċessarja evalwazzjoni minħabba l-karatteristiċi speċifiċi tal-każ.

(31)

Il-Kummissjoni jenħtieġ li tirċievi l-informazzjoni meħtieġa mill-Istat Membru biex tkun tista’ tivvaluta l-pjan ta’ evalwazzjoni. Il-Kummissjoni jenħtieġ li titlob ukoll informazzjoni addizzjonali mingħajr dewmien żejjed. Dan jippermetti lill-Istat Membru jipprovdi l-informazzjoni nieqsa sabiex il-Kummissjoni tkun tista’ tieħu deċiżjoni. L-alterazzjonijiet tal-iskemi soġġetti għal evalwazzjoni, għajr modifiki li ma jistgħux jaffettwaw il-kompatibbiltà tal-iskema ta’ għajnuna fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament jew li ma jistgħux jaffettwaw b’mod sinifikanti l-kontenut tal-pjan ta’ evalwazzjoni approvat, jenħtieġ li jiġu vvalutati filwaqt li jitqies l-eżitu ta’ tali evalwazzjoni u jenħtieġ li jiġu esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament. Alterazzjonijiet bħal modifiki purament formali jew modifiki amministrattivi, inklużi dawk imwettqa fil-qafas tal-miżuri kofinanzjati mill-UE jenħtieġ li, fil-prinċipju, ma jitqisux li jaffettwaw b’mod sinifikanti l-kontenut tal-pjan ta’ evalwazzjoni approvat.

(32)

Sabiex jiġi ddeterminat jekk il-limiti ta’ notifika u l-intensitajiet massimi ta’ għajnuna stabbiliti f’dan ir-Regolament humiex irrispettati, jenħtieġ li jiġi kkunsidrat l-ammont totali ta’ miżuri ta’ għajnuna mill-Istat għall-attività jew għall-proġett megħjuna. Dan ir-Regolament jenħtieġ li jispeċifika ċ-ċirkostanzi li taħthom jistgħu jiġu akkumulati kategoriji differenti ta’ għajnuna. L-għajnuna eżentata skont dan ir-Regolament u kwalunkwe għajnuna kompatibbli oħra eżentata skont regolamenti oħrajn jew approvata mill-Kummissjoni jistgħu jiġu akkumulati, sakemm dawk il-miżuri jkunu jikkonċernaw kostijiet eliġibbli identifikabbli differenti. Meta sorsi differenti tal-għajnuna jkunu relatati mal-istess kostijiet eliġibbli identifikabbli – li jikkoinċidu parzjalment jew kompletament – l-akkumulazzjoni sal-ogħla intensità tal-għajnuna jew sal-ogħla ammont tal-għajnuna applikabbli għal dik l-għajnuna skont dan ir-Regolament hija permessa. Dan ir-Regolament jenħtieġ li jistabbilixxi wkoll regoli speċjali għall-akkumulazzjoni ta’ miżuri ta’ għajnuna b’kostijiet eliġibbli identifikabbli u mingħajrhom u għall-akkumulazzjoni ma’ għajnuna de minimis. L-għajnuna de minimis ħafna drabi ma tingħatax jew ma tiġix attribwita għal kostijiet eliġibbli identifikabbli speċifiċi. F’każijiet bħal dawn, jenħtieġ li jkun possibbli li l-għajnuna de minimis tiġi akkumulata b’mod ħieles bl-għajnuna mill-Istat eżentata skont dan ir-Regolament. Madankollu, meta l-għajnuna de minimis tingħata għall-istess kostijiet eliġibbli identifikabbli bħall-għajnuna mill-Istat eżentata skont dan ir-Regolament, l-akkumulazzjoni hija permessa biss sal-intensità massima tal-għajnuna kif stabbilit fil-Kapitolu II.

(33)

Il-finanzjament li huwa ġestit ċentralment mill-istituzzjonijiet, l-aġenziji, l-impriżi konġunti u korpi oħra tal-Unjoni, li ma huwiex direttament jew indirettament taħt il-kontroll tal-Istati Membri, ma jikkostitwixxix għajnuna mill-Istat. Meta tali finanzjament tal-Unjoni jkun ikkombinat ma’ għajnuna mill-Istat, l-għajnuna mill-Istat biss jenħtieġ li titqies biex jiġi ddeterminat jekk il-limiti ta’ notifika u l-intensitajiet massimi tal-għajnuna humiex rispettati. Dan huwa soġġett għall-kundizzjoni li l-ammont totali ta’ finanzjament pubbliku mogħti fir-rigward tal-istess kostijiet eliġibbli ma jaqbiżx l-aktar rata ta’ finanzjament favorevoli stabbilita fir-regoli applikabbli tad-dritt tal-Unjoni.

(34)

It-trasparenza tal-għajnuna mill-Istat hija essenzjali għall-applikazzjoni korretta tar-regoli tat-Trattat u twassal għal konformità aħjar, akkontabilità akbar, rieżamijiet bejn il-pari u, fl-aħħar mill-aħħar, infiq pubbliku aktar effettiv. Sabiex tiġi żgurata t-trasparenza, l-Istati Membri jenħtieġ li jistabbilixxu siti web komprensivi dwar l-għajnuna mill-Istat, fil-livelli reġjonali jew nazzjonali, li jistabbilixxu informazzjoni fil-qosor dwar kull miżura ta’ għajnuna eżentata skont dan ir-Regolament. Skont il-prattika standard dwar il-pubblikazzjoni tal-informazzjoni mogħtija fid-Direttiva (UE) 2019/1024 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (12), jenħtieġ li jintuża format standard li jippermetti li l-informazzjoni titfittex, titniżżel u tiġi ppubblikata faċilment fuq l-internet. Il-links għas-siti web tal-għajnuna mill-Istat tal-Istati Membri kollha jenħtieġ li jiġu ppubblikati fuq is-sit web tal-Kummissjoni. F’konformità mal-Artikolu 2(2) tar-Regolament (UE) 2022/2586, informazzjoni fil-qosor dwar kull miżura ta’ għajnuna eżentata skont dan ir-Regolament jenħtieġ li tiġi ppubblikata fuq is-sit web tal-Kummissjoni.

(35)

L-infurzar tal-għajnuna mill-Istat jiddependi ħafna mill-kooperazzjoni tal-Istati Membri. Għalhekk, l-Istati Membri jenħtieġ li jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw il-konformità ma’ dan ir-Regolament, inkluża l-konformità tal-għajnuna individwali mogħtija taħt skemi ta’ eżenzjoni ta’ kategorija mal-kundizzjonijiet rilevanti kollha.

(36)

Sabiex jiġi żgurat monitoraġġ effettiv tal-miżuri ta’ għajnuna f’konformità mar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/2586, huwa xieraq li jiġu stabbiliti rekwiżiti rigward ir-rappurtar mill-Istati Membri tal-miżuri ta’ għajnuna li ġew eżentati skont dan ir-Regolament. Barra minn hekk, huwa xieraq li jiġu stabbiliti regoli dwar ir-rekords li l-Istati Membri jenħtieġ li jżommu dwar l-għajnuna eżentata skont dan ir-Regolament fid-dawl tal-perjodu ta’ preskrizzjoni stabbilit fl-Artikolu 16 tar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2015/1589 (13).

(37)

Sabiex tissaħħaħ l-effettività tal-kundizzjonijiet ta’ kompatibbiltà stabbiliti f’dan ir-Regolament, il-Kummissjoni jenħtieġ li tkun tista’ tirtira l-benefiċċju tal-eżenzjoni ta’ kategorija għall-futur f’każ ta’ nuqqas ta’ konformità ma’ dawn ir-rekwiżiti. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tkun tista’ tirrestrinġi l-irtirar tal-benefiċċju tal-eżenzjoni ta’ kategorija għal ċerti tipi ta’ għajnuna, ċerti benefiċjarji jew miżuri ta’ għajnuna adottati minn ċerti awtoritajiet fejn in-nuqqas ta’ konformità ma’ dan ir-Regolament jaffettwa biss grupp limitat ta’ miżuri jew ċerti awtoritajiet. Irtirar immirat bħal dan jenħtieġ li jipprovdi rimedju proporzjonat marbut direttament man-nuqqas ta’ konformità ma’ dan ir-Regolament identifikat. Meta għajnuna ma tiġix innotifikata u ma tissodisfax il-kundizzjonijiet kollha li għandhom jiġu eżentati min-notifika, din tikkostitwixxi għajnuna illegali, li l-Kummissjoni se teżamina fil-qafas tal-proċedura rilevanti kif stabbilit fir-Regolament (UE) 2015/1589 għal għajnuna mhux notifikata. F’każ li l-kundizzjonijiet ta’ kompatibbiltà stabbiliti fil-Kapitoli I u II ma jiġux issodisfati, l-irtirar tal-benefiċċju tal-eżenzjoni ta’ kategorija fil-futur jenħtieġ li ma jaffettwax il-fatt li l-miżuri tal-passat li kienu jikkonformaw ma’ dan ir-Regolament kienu ġew eżentati bħala kategorija.

(38)

Sabiex jiġu eliminati d-differenzi li jistgħu jwasslu għal distorsjonijiet tal-kompetizzjoni u l-kummerċ u biex tiġi ffaċilitata l-koordinazzjoni bejn inizjattivi differenti tal-Unjoni u nazzjonali li jikkonċernaw l-SMEs, kif ukoll għal raġunijiet ta’ ċarezza amministrattiva u ċertezza legali, id-definizzjoni ta’ SME skont it-tifsira tal-Anness I ta’ dan ir-Regolament hija bbażata fuq id-definizzjoni fir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2003/361/KE (14).

(39)

Il-politika dwar l-għajnuna mill-Istat jenħtieġ li tiġi riveduta fuq il-bażi tal-esperjenza tal-Kummissjoni f’dan il-qasam perjodikament. Huwa għalhekk li jenħtieġ li jiġi limitat il-perjodu ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament. Huwa xieraq li jiġu stabbiliti dispożizzjonijiet tranżizzjonali, inklużi r-regoli applikabbli għall-iskemi ta’ għajnuna eżentati lejn tmiem il-perjodu ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament. Tali regoli jenħtieġ li jagħtu żmien lill-Istati Membri biex jadattaw għal kwalunkwe reġim futur.