Introduzzjoni u bażi legali.

Fl-11 ta’ Settembru u l-31 ta’ Ottubru 2023, il-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) irċieva talbiet mill-Kunsill u mill-Parlament Ewropew, rispettivament, għal opinjoni dwar proposta għal regolament dwar l-istabbiliment tal-euro diġitali (1) (minn hawn ’il quddiem ir-“regolament propost”). Fl-11 u t-18 ta’ Settembru 2023, il-BĊE rċieva talbiet mill-Kunsill u mill-Parlament Ewropew, rispettivament, għal opinjoni dwar proposta għal regolament dwar il-forniment ta’ servizzi tal-euro diġitali minn fornituri tas-servizzi ta’ pagament inkorporati fl-Istati Membri li l-munita tagħhom mhijiex l-euro u li jemenda r-Regolament (UE) 2021/1230 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2) (minn hawn ’il quddiem ir-“regolament propost dwar il-forniment ta’ servizzi diġitali tal-euro barra miż-żona tal-euro”, flimkien mar-regolament propost, ir- “regolamenti proposti”).

Il-kompetenza tal-BĊE li jagħti opinjoni dwar ir-regolament propost hija bbażata fuq l-Artikolu 133 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jipprevedi li, mingħajr preġudizzju għas-setgħat tal-BĊE, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill, li jaġixxu skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja, għandhom jistabbilixxu l-miżuri meħtieġa għall-użu tal-euro bħala l-munita unika, u li dawn il-miżuri għandhom jiġu adottati wara konsultazzjoni mal-BĊE. Il-kompetenza tal-BĊE li jagħti opinjoni dwar ir-regolamenti proposti hija bbażata wkoll fuq l-Artikoli 127(4), l-ewwel inċiż, u 282(5) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), peress li r-regolamenti proposti fihom dispożizzjonijiet relatati ma’: 1) l-għan primarju tas-Sistema Ewropea ta’ Banek Ċentrali (SEBĊ) li żżomm il-prezzijiet stabbli skont l-Artikolu 127(1) TFUE; 2) il-kompitu bażiku tas-SEBĊ li tiddefinixxi u timplimenta l-politika monetarja skont l-ewwel inċiż tal-Artikolu 127(2) TFUE; 3) il-kompitu bażiku tas-SEBĊ li tippromwovi l-funzjonament tajjeb tas-sistemi ta’ ħlas skont ir-raba’ inċiż tal-Artikolu 127(2) TFUE; (4) id-dritt esklużiv tal-BĊE li jawtorizza l-ħruġ ta’ karti tal-flus tal-euro fl-Unjoni skont l-Artikolu 128(1) TFUE; u (5) il-kompitu tas-SEBĊ li tikkontribwixxi għat-tmexxija bla xkiel tal-politiki segwiti mill-awtoritajiet kompetenti dwar l-istabbilta tas-sistema finanzjarja skont l-Artikolu 127(5) TFUE. Skont l-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 17.5 tar-Regoli tal-Proċedura tal-BĊE, il-Kunsill Governattiv adotta din l-opinjoni.

Osservazzjonijiet ġenerali

1.    Euro diġitali li jaġixxi bħala ankra monetarja u ta’ benefiċċju għan-nies fl-era diġitali

1.1.

Il-BĊE jilqa’ bis-sħiħ l-għan tar-regolamenti proposti li jistabbilixxu qafas li jiffaċilita l-introduzzjoni possibbli ta’ euro diġitali li jiżgura li l-flus tal-bank ċentrali jkompli jkollhom rwol ewlieni, flimkien mal-pagamenti tal-flus tal-banek kummerċjali, fiż-żamma ta’ sistema ta’ pagament u stabbiltà finanzjarja li jiffunzjonaw tajjeb, u fl-aħħar mill-aħħar il-fiduċja fil-munita tal-euro: ir-rwol tal-“ankra monetarja” tal-flus tal-bank ċentrali.

1.2.

Sabiex tiġi ppreservata l-uniċità tal-euro u l-effettività tal-politika monetarja, u b’hekk il-BĊE jkun jista’ jilħaq l-objettiv primarju tiegħu li jżomm l-istabbiltà tal-prezzijiet (3), l-euro jeħtieġ li jkompli jissodisfa l-funzjonijiet kollha tal-flus bħala unità ta’ kont, mezz ta’ skambju u ħażna ta’ valur. Il-fatt li l-flus tal-bank ċentrali jsiru disponibbli għall-pubbliku mhux biss f’forma fiżika, permezz ta’ flus kontanti, iżda wkoll f’forma diġitali, se jippermetti li l-flus tal-bank ċentrali jkomplu jaqdu r-rwol tagħhom bħala ankra monetarja (4) u bħala mezz effiċjenti ta’ ħlas, f’kuntest fejn in-nies jagħżlu dejjem aktar li jħallsu elettronikament, minflok fi flus kontanti (5). Għalhekk, l-euro diġitali se jikkontribwixxi biex jirfed l-istabbiltà tas-sistema monetarja u ta’ pagament u biex jippreserva l-integrità tal-euro fil-forom kollha tiegħu. Din, min-naħa tagħha, hija prekundizzjoni għall-effettività kontinwa tal-politika monetarja tal-BĊE, li għandha l-għan li tippreserva l-istabbiltà tal-prezzijiet.

1.3.

Ir-regolamenti proposti huma essenzjali biex jiġi żgurat li l-flus tal-bank ċentrali, bħala ankra monetarja, jevolvu b’reazzjoni għall-bidliet fit-teknoloġija u fl-imġiba tal-pagamenti li jwasslu għal żieda fil-pagamenti diġitali, u b’hekk jikkontribwixxu għas-salvagwardja tal-istabbiltà tas-sistema monetarja f’ekonomija u soċjetà diġitalizzati.

1.4.

Il-fatt li l-flus tal-bank ċentrali jsiru disponibbli f’forma diġitali għal tranżazzjonijiet bl-imnut ikollu wkoll benefiċċji usa’, b’mod partikolari billi joffri mezz diġitali ta’ pagament aċċettat universalment li jista’ jintuża fiż-żona tal-euro kollha għal pagamenti fil-ħwienet, online u minn persuna għal oħra.

1.5.

Barra minn hekk, l-euro diġitali jissalvagwardja l-awtonomija strateġika tal-ekosistema tal-pagamenti tal-Unjoni, filwaqt li jappoġġa l-kompetizzjoni u l-innovazzjoni fil-pagamenti għall-benefiċċju kemm tal-konsumaturi kif ukoll tan-negozjanti. L-euro diġitali jiffaċilita l-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet ta’ pagament soġġetti għal arranġamenti ta’ governanza Ewropea u jipprovdi pjattaforma pan-Ewropea li fuqha jistgħu jinbnew servizzi innovattivi. Dan jagħti spinta lill-effiċjenza tal-ekosistema tal-pagamenti Ewropea kollha kemm hi, inaqqas l-ispejjeż, irawwem l-innovazzjoni, u jiżgura r-reżiljenza kontra attakki ċibernetiċi potenzjali jew tfixkil tekniku bħall-indisponibilità tal-enerġija.

2.    L-iżgurar li l-euro diġitali jissodisfa l-ħtiġijiet u l-aspettattivi tal-Ewropej

2.1.

Biex l-ankra monetarja tkun effettiva, l-euro diġitali jeħtieġ li jkun konformi mal-preferenzi individwali. Kulħadd fiż-żona tal-euro għandu jkun jista’ jużaha għall-ħlasijiet ta’ kuljum: fil-ħwienet, online, jew minn persuna għal oħra (6). Għalhekk, il-BĊE jilqa’ bis-sħiħ l-istatus ta’ valuta legali proposta għall-euro diġitali b’aċċettazzjoni obbligatorja. Il-BĊE jappoġġa bil-qawwa wkoll l-istabbiliment fil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni tad-dritt tal-individwi li jiksbu euro diġitali għand il-fornitur tas-servizzi ta’ pagament (PSP) li bħalissa għandhom kont, mingħajr il-ħtieġa li jinbidel il-PSP biex jibdew jużaw is-servizzi diġitali tal-euro.

2.2.

Għall-istess raġuni, il-BĊE jilqa’ l-fatt li r-regolamenti proposti għandhom l-għan li jiżguraw li l-individwi jkunu jistgħu jużaw is-servizzi diġitali bażiċi tal-euro mingħajr ħlas għal finijiet bażiċi ta’ kuljum. Fl-istess ħin, il-BĊE jappoġġa l-istabbiliment fil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni tal-inċentivi ekonomiċi t-tajba għal intermedjarji privati li jiddistribwixxu l-euro diġitali. In-negozjanti jirċievu servizz li jista’ jkun bi ħlas mill-PSPs, iżda jitqiegħdu f’pożizzjoni dgħajfa jekk ir-rekwiżit impost fuqhom biex jaċċettaw l-euro diġitali ma jkunx ikkontrobilanċjat b’limitu massimu fuq l-imposta għas-servizz tan-negozjant.

2.3.

Il-BĊE jilqa’ l-fatt li r-regolament propost għandu l-għan li jiżgura livell għoli ta’ privatezza u protezzjoni tad-data għall-utenti tal-euro diġitali, filwaqt li jimminimizza r-riskji tal-ħasil tal-flus u tal-finanzjament tat-terroriżmu (7). Fi kwalunkwe każ, l-Eurosistema għandha tiżgura li ma tistax tidentifika persuni fiżiċi. Għall-mudell offline tal-euro diġitali, il-BĊE jilqa’ l-fatt li l-livell previst ta’ privatezza u protezzjoni tad-data jkun simili għall-flus kontanti. Il-BĊE jilqa’ wkoll il-fatt li r-regolament propost jinkludi dispożizzjonijiet espliċiti biex jiġi estiż l-appoġġ pubbliku għal persuni inqas sofistikati diġitalment li jista’ jkollhom bżonn assistenza personali bi tranżazzjonijiet diġitali bl-euro.

3.    L-ibbilanċjar tal-kompetenzi istituzzjonali fl-ekosistema diġitali tal-euro

3.1.

L-euro diġitali huwa proġett Ewropew komuni. Huwa importanti li r-regolamenti proposti jqisu kif xieraq it-tliet prinċipji ġenerali li ġejjin.

3.2.

L-ewwel nett, f’dan il-proġett komuni Ewropew, ir-rwoli li r-regolamenti proposti jiddelinjaw għall-Kummissjoni, il-koleġiżlaturi, l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti (ANK) u l-Eurosistema fl-introduzzjoni u r-regolamentazzjoni tal-euro diġitali jridu jirriflettu l-kompetenzi rispettivi tagħhom skont it-Trattat. Minn naħa waħda, il-kompetenza esklużiva tal-Unjoni għall-politika monetarja tal-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro skont l-Artikolu 3(1) (c) tat-TFUE tinvolvi dimensjoni regolatorja maħsuba biex tiggarantixxi l-istatus tal-munita unika (8), speċifikament is-setgħa tal-leġiżlatur li jistabbilixxi l-miżuri meħtieġa għall-użu tal-euro bħala l-munita unika skont l-Artikolu 133 TFUE (9). Ir-regolament propost għalhekk jistabbilixxi tali miżuri meħtieġa għall-użu tal-euro fil-forma diġitali tiegħu u jispeċifika l-implikazzjonijiet tal-istatus ta’ valuta legali tiegħu. Min-naħa l-oħra, is-setgħat stabbiliti fl-Artikolu 133 TFUE huma espressament iddikjarati li huma mingħajr preġudizzju għas-setgħat tal-BĊE. Ir-regolament propost jirrifletti dan l-arranġament tal-liġi primarja billi jipprovdi li l-Eurosistema tista’ toħroġ l-euro diġitali “skont it-Trattati” (10), jiġifieri abbażi tal-kompetenza mogħtija lill-Eurosistema mil-liġi primarja tal-Unjoni.

3.3.

Il-BĊE jilqa’ r-rikonoxximent tal-kompetenza tiegħu li joħroġ l-euro diġitali, u li jawtorizza l-ħruġ tal-euro diġitali mill-banek ċentrali nazzjonali (BĊNi) tal-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jeżerċita s-setgħat tiegħu skont it-Trattati. Abbażi ta’ tali kompetenza rikonoxxuta, il-BĊE jenħtieġ li jkun jista’ jiddeċiedi jekk jawtorizzax il-ħruġ tal-euro diġitali, inkluż f’liema żminijiet, f’liema ammonti, u miżuri partikolari oħra li huma intrinsikament konnessi mal-ħruġ tiegħu. Abbażi tal-Artikolu 133 tat-TFUE, il-koleġiżlaturi jirregolaw l-elementi essenzjali għall-użu tal-euro diġitali, filwaqt li l-BĊE jiddeċiedi jekk u meta għandu joħroġ l-euro diġitali, inkluż x’għandhom ikunu l-karatteristiċi tekniċi intrinsiċi tiegħu. B’analoġija mal-karti tal-flus, l-Eurosistema biss għandha tkun tista’ tiddeċiedi x’inhu euro diġitali, peress li hija obbligazzjoni tal-Eurosistema.

3.4.

It-tieni, ir-regolamenti proposti jridu jirrispettaw l-indipendenza tal-bank ċentrali kif sanċita fl-Artikolu 130 TFUE fit-twettiq tal-kompiti meħtieġa għall-introduzzjoni, ir-regolamentazzjoni u s-sorveljanza tal-euro diġitali. Peress li huwa f’idejn l-Eurosistema li tiżviluppa, tfassal, toħroġ u tissorvelja l-euro diġitali skont il-kompetenzi tagħha, dawn il-kompiti għandhom jitwettqu b’mod indipendenti (11), filwaqt li jiġu evitati kwalunkwe struzzjonijiet u restrizzjonijiet fuq it-twettiq ta’ kwalunkwe kompitu attribwit lill-Eurosistema mit-Trattati.

3.5.

It-tielet, il-prinċipju tan-newtralità teknoloġika (12) jissuġġerixxi li r-regolamenti proposti ma għandhom jieħdu l-ebda pożizzjoni dwar kif l-euro diġitali jissodisfa l-ħtiġijiet tal-utenti u dwar l-evoluzzjoni tal-karatteristiċi tad-disinn funzjonali u tekniku tiegħu. L-inklużjoni ta’ dispożizzjonijiet li jeħtieġu jew jipprojbixxu disinji speċifiċi jew karatteristiċi tekniċi tista’ tirrestrinġi kwalunkwe aspett jew l-aspetti kollha li ġejjin: il-funzjonament bla xkiel, l-evoluzzjoni u d-domanda għall-euro diġitali, u l-ħila tal-Eurosistema li tiddefinixxi u timplimenta l-politika monetarja b’mod indipendenti. Il-leġiżlazzjoni li fiha dispożizzjonijiet dwar dawn il-kwistjonijiet tista’ tirriskja li ma tkunx kapaċi tiflaħ għall-iżviluppi teknoloġiċi fil-qasam li qed jinbidel malajr tad-diġitalizzazzjoni tal-flus u s-servizzi ta’ pagament.

Osservazzjonijiet speċifiċi dwar ir-regolament propost dwar l-istabbiliment tal-euro diġitali

4.    Definizzjonijiet

4.1.

Il-BĊE jipproponi li tiġi emendata d-definizzjoni ta’ mezzi ta’ pagament diġitali komparabbli (13) biex tinkludi l-istrumenti ta’ pagament kollha li jistgħu jintużaw f’ambjent diġitali fejn il-bidu tal-pagament iseħħ fil-punt ta’ interazzjoni, fejn l-utent jara l-kont ta’ depożitu tiegħu ddebitat immedjatament (pagamenti magħmula bl-użu ta’ karti ta’ kreditu, li jinkludu firxa usa’ ta’ servizzi raggruppati mas-servizz ta’ pagament, huma esklużi). Dan ikun jinkludi sitwazzjonijiet fejn it-trasferimenti tal-kreditu u d-debiti diretti jinbdew fil-punt tal-interazzjoni, iżda sitwazzjonijiet li fihom it-trasferimenti tal-kreditu u d-debiti diretti ma jinbdewx fil-punt tal-interazzjoni jkomplu jiġu esklużi (eż. għal “pagamenti rikorrenti”, id-debitu dirett jidher li huwa l-aħjar mezz diġitali komparabbli ta’ pagament).

4.2.

Il-BĊE jipproponi li jitħalla barra l-użu ta’ “identifikatur tal-kont” fir-regolament propost kollu (14) u jiġi sostitwit b’“numru tal-kont ta’ pagament tal-euro diġitali” (15), u fejn applikabbli, b’“isem assunt tal-utent” (16).

4.3.

Barra minn hekk, il-BĊE jipproponi li jemenda d-definizzjoni ta’ “isem assunt tal-utent” (17) biex jispeċifika aktar it-tifsira tat-terminu, filwaqt li jipprovdi eżempju konkret.

5.    Suġġett, stabbiliment u ħruġ tal-euro diġitali

5.1.

Ir-regolament propost għandu l-għan, fost l-oħrajn, li jistabbilixxi l-euro diġitali bħala munita diġitali tal-bank ċentrali u li jistabbilixxi regoli li jikkonċernaw b’mod partikolari l-karatteristiċi essenzjali tad-disinn tiegħu (18).

5.2.

L-euro, bħala l-munita unika, huwa stabbilit fit-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) (19). F’dan il-kuntest, il-BĊE jilqa’ b’sodisfazzjon kbir il-fatt li r-regolament propost jirrikonoxxi li l-kompetenzi tal-ħruġ tal-BĊE u tal-BĊNi huma ankrati fit-Trattati (20). L-“istabbiliment” tal-euro diġitali għandu għalhekk jinftiehem bħala li jirreferi għall-istabbiliment tar-rekwiżiti legali essenzjali, jiġifieri dawk meħtieġa għall-użu ta’ din il-forma ġdida tal-euro mill-Eurosistema (distinti mill-kriptoassi u kwalunkwe obbligazzjoni oħra ta’ entitajiet privati).

6.    In-natura legali tal-euro diġitali

6.1.

Il-BĊE jieħu nota li r-regolament propost jistabbilixxi n-natura legali tal-euro diġitali bħala obbligazzjoni diretta ta’ bank ċentrali tal-Eurosistema lejn l-utenti diġitali tal-euro, filwaqt li r-relazzjoni kuntrattwali għall-forniment ta’ servizzi diġitali ta’ pagament tal-euro hija biss bejn il-PSPs li jiddistribwixxu l-euro diġitali u l-klijenti tagħhom. Huwa ta’ importanza kruċjali għaż-żamma tas-sistema monetarja b’żewġ livelli, is-salvagwardja tal-istabbiltà finanzjarja u l-evitar tad-diżintermedjazzjoni tal-PSPs li l-PSPs jibqgħu kompletament responsabbli għall-ġestjoni tar-relazzjonijiet tagħhom mal-klijenti tagħhom. F’dan ir-rigward, il-BĊE jieħu nota li r-regolament propost jiċċara (21) li ma jeżistu l-ebda kont jew relazzjoni kuntrattwali oħra bejn bank ċentrali tal-Eurosistema u utent diġitali tal-euro.

6.2.

Abbażi tal-kontenut tal-paragrafu 6.1, il-BĊE jifhem li l-utenti se jkunu u jibqgħu l-uniċi sidien, jew detenturi, ta’ interessi ta’ proprjetà fid-drittijiet rappreżentati minn euro diġitali, minkejja li l-utenti se jkunu jistgħu jaċċedu għal u jużaw il-parteċipazzjonijiet tagħhom biss permezz ta’ PSP. Fi kliem ieħor, il-PSP jipprovdi servizzi ta’ pagament li jippermettu lill-utent iżomm u jittrasferixxi l-euro diġitali pprovdut, iżda l-fondi sottostanti huma obbligazzjoni tal-bank ċentrali. Il-PSPs jibqgħu responsabbli u responsabbli biex jiżguraw is-sikurezza tas-servizzi ta’ pagament li jipprovdu, anki fir-rigward tal-euro diġitali. L-inklużjoni fir-regolament propost ta’ dispożizzjoni aktar speċifika li tistipula b’mod ċar dawn il-prinċipji tkun utli biex tiġi evitata l-inċertezza fl-applikazzjoni nazzjonali tagħha fl-Istati Membri kollha taż-żona tal-euro.

7.    Qafas applikabbli għall-euro diġitali

7.1.

Ir-regolament propost jipprevedi li l-euro diġitali għandu jiġi rregolat mid-dispożizzjonijiet tar-regolament propost u l-atti delegati tal-Kummissjoni, u li fil-qafas tar-regolament propost l-euro diġitali għandu jiġi rregolat ukoll mill-miżuri, ir-regoli u l-istandards dettaljati li jistgħu jiġu adottati mill-BĊE skont il-kompetenzi tiegħu stess skont it-Trattati (22).

7.2.

Il-BĊE jixtieq jiġbed l-attenzjoni tal-leġiżlatur tal-Unjoni għall-fatt li l-miżuri, ir-regoli u l-istandards dettaljati tal-BĊE, li jirregolaw l-iżvilupp, it-tfassil u l-ħruġ tal-euro diġitali, sa fejn jiġu adottati skont il-kompetenzi tal-BĊE skont it-Trattati (23), ma jkunux ristretti minn strument ta’ liġi sekondarja bħar-regolament propost. Għalhekk, referenza speċifika għal dan ir-regolament mhijiex xierqa u l-formulazzjoni magħżula tista’ tiġi interpretata ħażin bħala li tirrestrinġi l-indipendenza tal-Eurosistema fit-twettiq tal-kompiti attribwiti lilha mit-Trattati.

7.3.

Għandha tingħata kunsiderazzjoni biex jiġu ċċarati d-definizzjonijiet stabbiliti fir-regolament propost biex ikun ċar li d-definizzjoni ta’ tranżazzjonijiet diġitali bl-euro tkun allinjata mad-definizzjoni ta’ tranżazzjonijiet ta’ pagament skont id-Direttiva (UE) 2015/2366 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (24). Dan jipprovdi ċarezza fil-liċenzjar tal-PSP fil-kuntest tad-Direttiva (UE) 2015/2366 fir-rigward tal-protezzjoni tas-sigurtà applikabbli u r-regoli tal-protezzjoni tal-konsumatur.

7.4.

Il-premessa 66 għandha tiġi emendata biex tiċċara li, minħabba l-ispeċifiċità tas-saldu diġitali tal-euro kif previst direttament skont ir-regolament propost, id-Direttiva 98/26/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (25) mhijiex applikabbli. Dan minkejja kwalunkwe klassifikazzjoni tar-riskju mill-Eurosistema fil-funzjoni ta’ sorveljanza tagħha fir-rigward tal-iskema diġitali tal-euro u l-infrastruttura tas-saldu diġitali tal-euro, minħabba l-importanza tagħha għas-sistema ta’ pagamenti.

8.    Status ta’ valuta legali tal-euro diġitali

Status ta’ valuta legali u kamp ta’ applikazzjoni territorjali

8.1.

Il-BĊE jilqa’ bis-sħiħ l-istabbiliment ta’ regoli komuni dwar il-kamp ta’ applikazzjoni u l-effetti tal-istatus ta’ valuta legali tal-euro diġitali fiż-żona tal-euro kollha. Id-definizzjoni tal-elementi ta’ valuta legali tibni fuq is-sisien sodi ta’ rapporti preċedenti tal-Kummissjoni dwar il-valuta legali tal-flus kontanti, u l-atti mhux vinkolanti tagħha li għalihom ikkontribwiet l-Eurosistema (26), u l-ġurisprudenza rilevanti tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (27).

8.2.

Il-Qorti ċċarat ukoll li l-kunċett ta’ valuta legali msemmi fl-Artikolu 128(1) TFUE huwa kunċett tad-dritt tal-Unjoni li għandu jingħata interpretazzjoni awtonoma u uniformi fl-Unjoni kollha (28). L-Artikolu 133 TFUE jagħti s-setgħa lil-leġiżlatur tal-Unjoni biss li jispeċifika r-regoli legali li jirregolaw l-istatus ta’ valuta legali mogħtija lil karti tal-flus u muniti ddenominati f’euro, sa fejn dan ikun meħtieġ għall-użu tal-euro bħala l-munita unika. Tali kompetenza esklużiva tipprekludi kwalunkwe kompetenza min-naħa tal-Istati Membri biex jispeċifikaw regoli legali f’dan il-qasam, sakemm ma jkunux ingħataw is-setgħa mill-Unjoni biex jagħmlu dan jew jekk ikun meħtieġ li jsir dan sabiex jiġu implimentati l-atti tal-Unjoni fil-liġi nazzjonali (29).

8.3.

L-istatus ta’ valuta legali propost tal-euro diġitali huwa għalhekk element ewlieni biex tiġi żgurata l-libertà tal-għażla ta’ pagament tan-nies u s-sovranità monetarja tal-Unjoni. Dan jiżgura li n-nies u n-negozji jkunu jistgħu jibbenefikaw mill-fatt li l-euro diġitali jiġi aċċettat b’mod wiesa’ bħala mezz ta’ pagament, u b’hekk in-nies jingħataw għażla reali li jħallsu elettronikament bil-flus tal-bank ċentrali fiż-żona tal-euro kollha. Jiffaċilita wkoll il-ħolqien ta’ soluzzjonijiet ta’ pagament fiż-żona tal-euro kollha u jippermetti bażi solida għall-iżvilupp ta’ servizzi ta’ valur miżjud.

8.4.

Id-dispożizzjonijiet dwar il-valuta legali jikkontribwixxu wkoll għas-sovranità monetarja u l-integrità tal-euro billi jiżguraw li l-forma ta’ flus li jankraw il-valur tal-euro bħala munita (jiġifieri flus tal-bank ċentrali fi flus kontanti tal-euro jew f’forma diġitali) tkun tista’ tintuża b’mod wiesa’ fiż-żona tal-euro kollha.

8.5.

Il-BĊE jilqa’ l-fatt li l-istatus ta’ valuta legali jinvolvi r-rekwiżit li l-euro diġitali jiġi aċċettat kemm online kif ukoll offline, peress li dan huwa meħtieġ biex jippermetti l-adozzjoni taż-żewġ mudelli tal-euro diġitali. Il-BĊE jilqa’ wkoll il-fatt li l-kamp ta’ applikazzjoni territorjali tal-valuta legali tal-euro diġitali jqis b’mod xieraq il-partikolaritajiet tal-mezzi ta’ pagament online u offline.

8.6.

Għall-utenti diġitali tal-euro, li dejjem ikollhom l-għażla li jħallsu bl-euro diġitali hija karatteristika ta’ valur (30): ħadd ma jkun obbligat iżomm jew iħallas bl-euro diġitali, iżda persuna li tagħżel li tħallas bl-euro diġitali dejjem tkun tista’ tagħmel dan fil-ħwienet kollha li jaċċettaw pagamenti diġitali (jiġifieri ħwienet fiżiċi u kummerċ elettroniku).

8.7.

Għan-negozjanti, id-dispożizzjonijiet dwar il-valuta legali proposti jirrappreżentaw opportunità biex itejbu s-setgħa tan-negozjar tagħhom fir-rigward tal-iskemi internazzjonali tal-kards, sakemm jiġi żgurat network ta’ distribuzzjoni wiesa’ għall-euro diġitali (31) u jiġu stabbiliti salvagwardji leġiżlattivi biex jiġu evitati abbużi derivati minn aċċettazzjoni obbligatorja (32).

8.8.

Id-dispożizzjonijiet dwar il-valuta legali jipprovdu lill-PSPs b’opportunità li joffru lill-klijenti tagħhom servizzi ta’ pagament diġitali bl-euro bl-aktar firxa wiesgħa possibbli taż-żona tal-euro, filwaqt li jiksbu kumpens komparabbli għal servizzi simili b’firxa nazzjonali. Dan min-naħa tiegħu jnaqqas id-dipendenza attwali tal-PSPs fuq soluzzjonijiet ta’ pagament mhux Ewropej. Il-fatt li l-BĊE jrid ifittex li jippermetti, sa fejn ikun possibbli u fejn xieraq, li l-użu ta’ mezzi ta’ pagament diġitali privati jitwettaq f’konformità mar-regoli, l-istandards u l-proċessi li jirregolaw is-servizzi ta’ pagament diġitali bl-euro (33) dan għandu jgħin biex jitneħħew l-ostakli tekniċi għal soluzzjonijiet privati lokali sabiex jilħqu wkoll firxa taż-żona tal-euro kollha.

Eċċezzjonijiet għall-obbligu li jiġi aċċettat l-euro diġitali, il-projbizzjoni tal-esklużjoni unilaterali tal-pagamenti fl-euro diġitali, u eċċezzjonijiet addizzjonali ta’ natura tal-liġi monetarja

8.9.

Il-BĊE jilqa’ l-eċċezzjonijiet għall-obbligu li jiġi aċċettat l-euro diġitali (34), peress li jidhru proporzjonati u leġittimi.

8.10.

Il-BĊE jaqbel li persuni fiżiċi li jaġixxu matul attività purament personali jew domestika jistgħu jirrifjutaw pagament fl-euro diġitali, filwaqt li l-mikrointrapriżi jistgħu jagħmlu dan meta jaċċettaw biss flus kontanti. Dan jikkorrispondi fil-fatt ma’ rekwiżit ta’ nondiskriminazzjoni, fejn kwalunkwe negozjant li diġà jaċċetta mezzi diġitali ta’ pagament irid ikun lest li jaċċetta l-euro diġitali jekk jiġi offrut minn pagatur. Madankollu, dan għandu jinkludi l-prendituri (benefiċjarji) skont l-Artikolu 9, il-punt (a), tar-regolament propost. Li kieku dan ma kienx il-każ, din id-dispożizzjoni tippermetti lil tali entitajiet iwettqu negozju diġitali fiż-żona tal-euro mingħajr ma jadottaw l-euro diġitali.

8.11.

Il-BĊE jappoġġa bis-sħiħ il-projbizzjoni proposta tal-esklużjoni unilaterali tal-pagamenti fl-euro diġitali (35), li tiżgura li l-fornituri ta’ oġġetti u servizzi ma jkunux jistgħu jippreġudikaw l-għażla tan-nies li jħallsu bl-euro diġitali, filwaqt li jirrestrinġu l-għażla disponibbli għal mezzi diġitali oħra ta’ pagament li jista’ jkollhom jew jappoġġaw.

Interazzjoni bejn il-karti tal-flus u l-muniti tal-euro diġitali

8.12.

Il-BĊE jilqa’ l-introduzzjoni ta’ funġibbiltà sħiħa bejn l-euro diġitali u l-flus kontanti tal-euro. Tali funġibbiltà sħiħa hija konsegwenza naturali tal-istatus ta’ valuta legali kondiviża tagħhom. Il-koleġiżlaturi jeħtieġ li jiżguraw li din id-dispożizzjoni fil-proposta għal regolament dwar l-istatus tal-valuta legali tal-karti tal-flus u l-muniti tal-euro (36) tibqa’ allinjata matul il-proċess leġiżlattiv kollu.

9.    Karatteristiċi tal-euro diġitali

Ir-rwol tal-fornituri ta’ servizzi ta’ pagament

9.1.

Il-BĊE jilqa’ d-dispożizzjonijiet dwar id-distribuzzjoni tal-euro diġitali mill-PSPs (37), li jistabbilixxu l-kompiti speċifiċi li PSP irid iwettaq biex l-euro jintuża bħala munita unika madwar l-Unjoni. Il-PSPs diġà għandhom relazzjonijiet diretti eżistenti mal-klijenti tagħhom u għalhekk jinsabu fl-aħjar pożizzjoni biex ikunu l-kontropartijiet diretti għall-individwi, in-negozjanti u n-negozji li jużaw l-euro diġitali (38).

9.2.

Ir-regolament propost jiddikjara li l-utenti diġitali tal-euro jista’ jkollhom kont ta’ pagament tal-euro diġitali wieħed jew aktar bl-istess PSPs jew b’PSPs differenti (39). Il-BĊE jistieden lill-koleġiżlaturi jikkunsidraw jekk din hijiex miżura meħtieġa għall-użu tal-euro diġitali li jeħtieġ li tiġi speċifikata fir-regolament propost. F’dan ir-rigward, disinn b’kontijiet ta’ pagament tal-euro diġitali multipli jinvolvi diffikultajiet tekniċi, speċjalment fir-rigward tal-interazzjoni ta’ dawn il-kontijiet mal-ġestjoni ta’ limitu ta’ parteċipazzjoni konsolidat. Jista’ jiġi argumentat li l-euro diġitali jista’ jkun limitat għal kont uniku peress li jkun servizz pubbliku mingħajr ħlas. Il-BĊE jifhem li d-dispożizzjoni dwar kontijiet multipli għandha l-għan li tevita restrizzjonijiet fuq il-libertajiet fundamentali, li jistgħu jiġu imposti biss meta jkunu proporzjonati.

9.3.

Il-BĊE biħsiebu jwettaq u jikkondividi mal-koleġiżlaturi analiżi teknika fil-fond tal-interazzjoni bejn kontijiet multipli u l-ġestjoni ta’ limitu ta’ parteċipazzjoni individwali. Il-BĊE jissuġġerixxi wkoll żewġ elementi li għandhom jiġu kkunsidrati mill-koleġiżlaturi rigward il-proporzjonalità ta’ kwalunkwe restrizzjoni fuq l-għadd ta’ kontijiet. L-ewwel nett, il-libertà tal-PSPs li jipprovdu servizzi diġitali tal-euro ma tkunx ristretta minn limitazzjoni għal kont wieħed għal kull utent. Ikun aktar faċli li wieħed jibdel kont ta’ pagament bl-euro diġitali minn kont ta’ pagament illum, peress li n-Numru Internazzjonali tal-Kont Bankarju (IBAN) mhuwiex portabbli. It-tieni, il-kumplessità għall-utent fil-ġestjoni ta’ limitu ta’ parteċipazzjoni kkonsolidat f’diversi kontijiet tista’ tiġġustifika l-applikazzjoni ta’ approċċ differenti fit-tnedija tal-euro diġitali, meta n-nies ikunu għadhom mhumiex familjari miegħu.

9.4.

Il-premessi tar-regolament propost jibbenefikaw minn aktar ċarezza dwar il-pożizzjoni taċ-ċittadini tal-Unjoni fl-Irlanda ta’ Fuq u jekk l-aċċess tagħhom għall-euro diġitali jkunx soġġett għal ftehim mal-awtoritajiet tar-Renju Unit.

9.5.

Ir-regolament propost jistabbilixxi li l-istituzzjonijiet ta’ kreditu li jipprovdu servizzi ta’ pagament fil-livell tal-imnut huma obbligati jipprovdu servizzi diġitali bażiċi ta’ pagament bl-euro fuq talba tal-klijenti tagħhom (40). Il-BĊE jilqa’ bil-qawwa dan ir-rekwiżit propost peress li se jappoġġa l-aċċess universali għall-euro diġitali (41), li se jkollu karatteristiċi ta’ ġid pubbliku, minn persuni fiżiċi residenti jew stabbiliti fl-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro. Il-persuni li diġà għandhom bank m’għandhomx ikunu meħtieġa jibdlu l-PSP biex jiksbu aċċess għall-euro diġitali (42). L-aċċess universali għall-euro diġitali mill-pubbliku ġenerali fiż-żona tal-euro jikkomplementa l-użu wiesa’ ffaċilitat mill-istatus ta’ valuta legali tal-euro diġitali. Ir-rieda tan-negozjanti li jaċċettaw l-euro diġitali bħala valuta legali tiddependi fuq l-obbligu parallel tal-PSPs rilevanti, inklużi l-istituzzjonijiet ta’ kreditu, li jagħmlu l-euro diġitali disponibbli għall-klijenti tagħhom. Min-naħa tagħhom, dawn id-dispożizzjonijiet se jippermettu li l-euro diġitali jaġixxi bħala ankra monetarja fl-era diġitali. Il-miżuri regolatorji dejjem urew li huma meħtieġa biex tiġi żgurata l-koordinazzjoni tas-settur privat fil-qasam tal-pagamenti fiż-żona tal-euro kollha (eż. l-introduzzjoni tal-IBAN u tal-pagamenti uniċi taż-żona tal-euro, u d-disponibbiltà ta’ pagamenti istantanji).

9.6.

Madankollu, ikun proporzjonat, u għalhekk preferibbli, li r-rekwiżit li jiġu pprovduti euro diġitali fuq talba jiġi estiż għal dawk il-PSPs fiż-żona tal-euro li joffru strumenti ta’ pagament bl-imnut (jiġifieri dawk li joffru s-servizzi stabbiliti fil-punti (1), (2) jew (3) tal-Anness I tad-Direttiva (UE) 2015/2366, u b’hekk l-utent ikun jista’ jikseb IBAN). Dan (1) jistabbilixxi l-prinċipju li l-persuni li diġà għandhom kont ta’ pagament biex jagħmlu pagamenti ta’ kuljum ma jkollhomx bżonn jibdlu l-fornitur biex jiksbu l-euro diġitali, irrispettivament minn liema PSP diġà qed jipprovdi dak il-kont ta’ pagament;u (2) jiżgura kundizzjonijiet ekwi għall-entitajiet kollha intitolati li joffru s-servizzi stabbiliti fil-punti (1), (2) jew (3) tal-Anness I tad-Direttiva 2015/2366. Sabiex dawn l-entitajiet kollha jingħataw drittijiet ugwali biex jinfluwenzaw il-ġabra ta’ regoli diġitali tal-euro, huwa proporzjonat li jkunu soġġetti għall-istess obbligi. B’kuntrast ma’ dan, il-proporzjonalità li l-istituzzjonijiet ta’ kreditu stabbiliti fl-Istati Membri barra miż-żona tal-euro jkunu meħtieġa jiddistribwixxu l-euro diġitali tista’ tiġi taħt skrutinju jekk il-maġġoranza l-kbira tal-klijentela eżistenti tagħhom ma jkunux jistgħu jżommu euro diġitali.

Servizzi bażiċi ta’ pagament diġitali bl-euro

9.7.

Ir-regolament propost jistabbilixxi l-obbligu tal-PSPs li ma jitolbux tariffi lil persuni fiżiċi residenti jew stabbiliti fl-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro għall-forniment ta’ servizzi diġitali bażiċi ta’ pagament bl-euro (43). Il-BĊE jappoġġa bis-sħiħ dan l-approċċ, li jirrifletti n-natura tal-euro diġitali bħala ġid pubbliku u jippermetti lill-utenti jużawh mingħajr ħlas għal skopijiet bażiċi ta’ kuljum. Madankollu, il-lista proposta li telenka servizzi bażiċi ta’ pagament diġitali bl-euro ma tinkludix finanzjament u definanzjament awtomatizzati (44).

9.8.

Il-BĊE jirrakkomanda l-espansjoni tal-lista ta’ servizzi bażiċi biex tinkludi l-finanzjament awtomatizzat u d-definanzjament, minħabba li l-esklużjoni tagħhom ikollha għadd ta’ effetti meta l-PSPs jagħżlu li jiċċarġjaw għal dan is-servizz. L-ewwel nett, in-nies jiltaqgħu ma’ imposti mhux mistennija (45) assoċjati mal-preżenza ta’ limiti ta’ żamma, li l-euro diġitali biss jiffaċċja, u ma jifhmux il-ħtieġa li jħallsu għalihom. Il-livell ta’ tariffi applikati jkollu l-effett li jmexxihom lejn jew lil hinn minn metodu ta’ ħlas partikolari (46). Il-gruppi fokus juru li l-persuni l-aktar probabbli li jużaw finanzjament awtomatizzat regolari huma dawk bl-akbar ħtieġa li jżommu l-baġit tagħhom taħt kontroll, peress li l-finanzjament awtomatizzat huwa l-għodda ta’ finanzjament l-aktar adatta għal dan l-għan (47). It-tieni, inqas persuni jiffinanzjaw il-kont ta’ pagament diġitali tal-euro tagħhom jekk ikollhom jissottomettu talba espliċita biex jevitaw tariffi kull darba li jixtiequ jagħmlu dan. L-iffaċilitar tal-finanzjament regolari tal-euro diġitali huwa mixtieq sabiex tiġi żgurata ż-żamma tal-istabbiltà finanzjarja billi jiġu evitati effetti ta’ preċipizju (48) u għalhekk ukoll biex tiġi żgurata trażmissjoni ordnata tal-politika monetarja.

9.9.

Il-BĊE jissuġġerixxi l-espansjoni tal-lista ta’ servizzi bażiċi biex tinkludi l-bidla ta’ kont diġitali tal-euro minn PSP għal ieħor. L-għan ta’ dan huwa li jiġi żgurat li PSP li konsumatur jiddeċiedi li jieqaf juża ma jkunx jista’ jitlob “tariffa tal-ħruġ” dissważiva mmirata lejn l-għażla tal-konsumatur li jibdel il-kont tal-euro diġitali tiegħu għal PSP ġdid. Il-BĊE jissuġġerixxi wkoll li jiġu kkunsidrati miżuri biex jiġi żgurat li l-finanzjament u d-definanzjament b’xejn tal-euro diġitali permezz ta’ flus kontanti ma jirriżultawx fi tnaqqis tas-servizzi tal-automated teller machine (ATM). Barra minn hekk, is-servizzi ta’ ġestjoni tat-tilwim jenħtieġ li jiġu inklużi wkoll fil-lista ta’ servizzi bażiċi, peress li jikkontribwixxu għall-fiduċja fl-euro diġitali u għalhekk għall-adozzjoni u l-użu tagħha.

9.10.

Sabiex jiġi żgurat li l-lista ta’ servizzi diġitali tal-euro tibqa’ aġġornata u konformi mal-prattiki tas-suq u l-ħtiġijiet tal-utenti maż-żmien, il-BĊE jipproponi li l-koleġiżlatur iqis li jagħti s-setgħa lill-Kummissjoni biex tadotta att delegat biex iżżid servizzi diġitali bażiċi ġodda ta’ pagament bl-euro u biex tinterpreta l-kamp ta’ applikazzjoni tas-servizzi eżistenti meta jkun meħtieġ.

Appoġġ għal persuni b’diżabilità, limitazzjonijiet funzjonali jew ħiliet diġitali limitati, u persuni anzjani

9.11.

In-nies li jgħixu fiż-żona tal-euro llum il-ġurnata għandhom aċċess bla spejjeż għal mezz ta’ ħlas sikur u aċċettat b’mod universali fil-forma ta’ flus kontanti, li huwa importanti għall-inklużjoni finanzjarja. Dan għandu jkun minnu wkoll sa fejn ikun possibbli għall-pagamenti diġitali, online u offline.

9.12.

Fir-rigward tal-inklużjoni diġitali, il-BĊE jilqa’ l-fatt li r-regolament propost jipprevedi li l-awtoritajiet iddedikati ser jipprovdu servizzi bażiċi ta’ pagament diġitali u l-inklużjoni diġitali jappoġġaw l-inklużjoni diġitali wiċċ imb wiċċ fil-prossimità fiżika wkoll għal persuni b’diżabilità, limitazzjonijiet funzjonali jew ħiliet diġitali limitati, u l-anzjani. Ir-rispons riċevut mill-assoċjazzjonijiet tal-konsumaturi jindika li l-appoġġ wiċċ imb wiċċ fil-prossimità fiżika huwa partikolarment siewi (49).

9.13.

Barra minn hekk, il-BĊE jilqa’ l-fatt li l-inklużjoni diġitali hija ffaċilitata permezz tal-ħatra mill-Istati Membri ta’ awtoritajiet speċifiċi jew istituzzjonijiet ġiro tal-uffiċċju postali għal dawk li ma għandhomx jew li ma jixtiqux ikollhom kont ta’ pagament privat.

9.14.

Barra minn hekk, ir-regolament propost jafda lill-Awtorità Bankarja Ewropea u lill-Awtorità Kontra l-Ħasil tal-Flus bil-ħruġ konġunt ta’ linji gwida li jispeċifikaw l-interazzjoni bejn ir-rekwiżiti tal-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-ġlieda kontra l-finanzjament tat-terroriżmu u l-forniment ta’ servizzi ta’ pagament diġitali bażiċi bl-euro, b’enfasi partikolari fuq l-inklużjoni finanzjarja ta’ gruppi vulnerabbli, inklużi dawk li jfittxu l-ażil jew il-benefiċjarji ta’ protezzjoni internazzjonali, individwi mingħajr indirizz fiss jew ċittadini ta’ pajjiżi terzi li ma jingħatawx permess ta’ residenza iżda li t-tkeċċija tagħhom hija impossibbli għal raġunijiet legali jew fattwali (50). Il-BĊE jilqa’ dan, iżda jissottolinja r-riskju li l-linji gwida konġunti, meta jinħarġu, se jipprovdu biss gwida lill-AKN u ma jeskludux bis-sħiħ il-possibbiltà ta’ implimentazzjoni frammentata. Dispożizzjoni li tistabbilixxi kriterji minimi għal-linji gwida konġunti, tkun aktar favorevoli għall-armonizzazzjoni fiż-żona tal-euro kollha.

10.    L-użu tal-euro diġitali bħala ħażna ta’ valur u bħala mezz ta’ pagament — tariffi għas-servizzi ta’ pagament diġitali bl-euro

Prinċipji u limiti fuq l-użu tal-euro diġitali biex jittaffew ir-riskji għat-trażmissjoni tal-politika monetarja u l-istabbiltà finanzjarja fiż-żona tal-euro  (51)

10.1.

Illum, id-depożitanti għandhom id-dritt li jikkonvertu d-depożiti liberi tagħhom fi flus kontanti fi kwalunkwe ħin. Madankollu, jeżistu ostakli prattiċi għaż-żamma ta’ ammonti kbar ta’ flus kontanti, inkluż ir-riskju ta’ telf jew serq. Sabiex jinżamm ekwilibriju bejn id-depożiti bankarji u l-flus tal-bank ċentrali, fil-kuntest tat-tnaqqis fl-użu tal-flus kontanti u d-disponibbiltà tal-euro diġitali, jeħtieġ li ċerti limiti jitqiegħdu fuq l-ammonti diġitali tal-euro li jistgħu jinżammu minn individwi.

10.2.

Il-BĊE kkomunika b’mod ċar l-intenzjoni tiegħu li jfassal u jimplimenta għodod effettivi biex jikkontrolla l-ammont massimu ta’ euro diġitali fiċ-ċirkolazzjoni (52). Għaldaqstant huwa ssuġġerit li referenza espliċita għall-intenzjonijiet ċari tal-BĊE f’dan ir-rigward għandha tiġi inkluża fil-premessa 31 tar-regolament propost. Fost dawn l-għodod, il-BĊE enfasizza speċifikament l-għan tiegħu li jistabbilixxi limiti fuq il-parteċipazzjonijiet tal-euro diġitali minn persuni fiżiċi u ġuridiċi (53). In-nuqqas ta’ tali limiti jista’ joħloq theddid għall-pożizzjoni tal-politika monetarja u t-trażmissjoni tagħha, u għall-istabbiltà finanzjarja fiż-żona tal-euro. Kwalunkwe konsegwenza mhux mixtieqa li tista’ tirriżulta mill-ħruġ ta’ euro diġitali għall-pożizzjoni u t-trażmissjoni tal-politika monetarja, kif ukoll għall-istabbiltà finanzjarja, jenħtieġ li tiġi minimizzata minn qabel mid-disinn.

10.3.

Filwaqt li l-kalibrazzjoni tal-limiti taż-żamma tkun ir-riżultat ta’ valutazzjoni ekonomika kumplessa, l-implimentazzjoni funzjonali u teknika tagħhom jenħtieġ li tipprijoritizza esperjenza tal-utent “tal-aħjar klassi” u implimentazzjoni effiċjenti għall-atturi kollha involuti (54). Id-Deċiżjoni dwar kif tiġi kkombinata u kkalibrata kwalunkwe għodda li tikkontrolla ex ante l-ammont ta’ euro diġitali fiċ-ċirkolazzjoni jenħtieġ li tittieħed eqreb fiż-żmien għall-introduzzjoni futura possibbli tal-euro diġitali u tiġi rieżaminata regolarment, filwaqt li jitqies l-ambjent ekonomiku u finanzjarju rispettiv (55).

10.4.

Minn naħa waħda, ir-regolament propost jissuġġerixxi li l-possibbiltà li jiġu stabbiliti limiti fuq l-azjendi hija karatteristika fakultattiva tal-użu tal-euro diġitali, sakemm, fejn rilevanti, li l-użu tal-euro diġitali bħala ħażna ta’ valur jista’ jkun soġġett għal limiti (56). Min-naħa l-oħra, ir-regolament propost jimponi wkoll fuq il-BĊE l-obbligu li jiżviluppa strumenti biex jillimita l-użu tal-euro diġitali bħala ħażna ta’ valur (57). Barra minn hekk, ir-regolament propost jistabbilixxi lista ta’ kundizzjonijiet obbligatorji għal dawn l-istrumenti (58). L-istabbiltà finanzjarja hija l-objettiv primarju f’din il-lista, għad-detriment tad-definizzjoni u l-implimentazzjoni tal-politika monetarja, li huwa l-kompitu ewlieni li għandu jitwettaq permezz tas-SEBĊ skont l-objettiv primarju tagħha li żżomm l-istabbiltà tal-prezzijiet, kif ukoll għad-detriment li persuni fiżiċi u ġuridiċi jkunu jistgħu jaċċedu għal u jużaw l-euro diġitali.

10.5.

Il-BĊE jilqa’ r-rikonoxximent tal-kompetenza tiegħu li jistabbilixxi limiti fuq l-użu tal-euro diġitali bħala ħażna ta’ valur u li jikkalibrahom maż-żmien (59). Il-BĊE huwa deċiż li japplika u jżomm limiti ta’ żamma, bħala pedament tat-tfassil tal-euro diġitali. Fil-fatt, il-BĊE għandu l-kompetenza li jiddeċiedi dwar l-ammont ta’ euro diġitali li għandu jinħareġ, peress li għandu impatt fuq id-daqs tal-karta tal-bilanċ tal-Eurosistema u l-implimentazzjoni tal-politika monetarja tagħha. L-istabbiliment u l-kalibrazzjoni tal-limiti ta’ żamma individwali jirriżultaw f’limitu massimu tal-ammont globali ta’ euro diġitali li jista’ jinħareġ u li għandu jsir mill-Eurosistema skont il-kompetenzi tagħha taħt it-Trattati, u mhux bħala riżultat ta’ obbligu taħt ir-regolament propost.

10.6.

Fir-rigward tal-lista proposta ta’ kundizzjonijiet obbligatorji msemmija fil-paragrafu 10.4, il-BĊE jaqbel mat-tliet objettivi li għandhom jiġu segwiti meta jiġu kkalibrati l-limiti taż-żamma, iżda jinnota li l-għoti ta’ preċedenza lil wieħed minnhom (stabbiltà finanzjarja) jista’ jitqies bħala restrizzjoni ta’ kompitu ewlieni eżistenti (id-definizzjoni u l-implimentazzjoni tal-politika monetarja) billi jiġu stipulati parametri għall-azzjoni tal-BĊE, li jvarjaw mill-mandat primarju tal-BĊE ta’ stabbiltà tal-prezzijiet skont it-Trattat. Peress li d-definizzjoni u l-implimentazzjoni tal-politika monetarja hija fi kwalunkwe każ iffaċilitata mis-salvagwardja tal-istabbiltà finanzjarja, il-BĊE ma jikkontempla l-ebda frizzjoni bejn dawn iż-żewġ kompiti fl-istabbiliment tal-limiti taż-żamma.

10.7.

Ir-regolament propost jipprevedi li l-euro diġitali mhux ser jkollu imgħaxijiet fil-qafas tar-regolament propost (60). Ma jistax jiġi ddikjarat b’mod qawwi biżżejjed li l-BĊE mhux qed jiżviluppa euro diġitali remunerat. Tabilħaqq, kif inhu l-każ għall-karti tal-flus tal-euro, il-BĊE ma għandux l-intenzjoni li jirrimunera l-euro diġitali, la fit-tnedija tiegħu u lanqas fil-futur prevedibbli. Il-karti tal-flus qatt ma ġew remunerati, minħabba li mhuwiex prattiku li jsir dan, għalkemm tali remunerazzjoni la hija teoretikament impossibbli u lanqas espressament ipprojbita mil-liġi. Minħabba l-mandat tiegħu li jżomm l-istabbiltà tal-prezzijiet u l-kompitu bażiku konkomitanti li jiddefinixxi u jimplimenta l-politika monetarja taż-żona tal-euro, il-BĊE ma jistax jeskludi xenarji futuri fejn ir-rimunerazzjoni tal-euro diġitali tista’ tkun iġġustifikata. Barra minn hekk, biex ikompli l-mandat tal-politika monetarja tiegħu, il-BĊE għandu jibqa’ fil-kontroll tar-remunerazzjoni tal-obbligazzjonijiet kollha fil-karta tal-bilanċ tiegħu. Anki li kieku din id-dispożizzjoni kellha tiġi interpretata bħala esklużjoni assoluta tar-remunerazzjoni, din ma tistax, fi kwalunkwe każ, tillimita l-kompetenza tad-dritt primarju tal-Eurosistema sabiex tiddefinixxi u timplimenta b’mod indipendenti l-politika monetarja taż-żona tal-euro, peress li s-setgħat stabbiliti fl-Artikolu 133 TFUE huma espressament iddikjarati li huma mingħajr preġudizzju għas-setgħat tal-BĊE. Għal din ir-raġuni, qed tiġi proposta emenda biex tiċċara l-preminenza tal-mandat tal-BĊE li jżomm l-istabbiltà tal-prezzijiet u l-kompitu bażiku konkomitanti li jiddefinixxi u jwettaq il-politika monetarja taż-żona tal-euro.

Tariffi fuq servizzi ta’ pagament diġitali bl-euro  (61)

10.8.

Il-BĊE jilqa’ l-mudell ta’ kumpens previst mir-regolament propost, li jfittex li jistabbilixxi bilanċ li bih (1) l-euro diġitali jkun liberu għal użu bażiku; (2) il-PSPs għandhom inċentivi adegwati għad-distribuzzjoni tal-euro diġitali biex jiżguraw aċċessibbiltà wiesgħa; u (3) in-negozjanti għandhom salvagwardji adegwati biex jevitaw li jiġu applikati tariffi eċċessivi fuqhom. In-negozjanti jirċievu servizz li jista’ jiġi ċċarġjat mill-PSPs iżda jitqiegħdu f’pożizzjoni dgħajfa jekk ir-rekwiżit impost fuqhom biex jaċċettaw l-euro diġitali ma jkunx ikkontrobilanċjat b’limitu massimu fuq it-tariffa għas-servizz tan-negozjant. Min-naħa tiegħu, rikonoxximent espliċitu tat-tariffi interPSP jippermetti d-distribuzzjoni tal-PSPs biex jiksbu dħul komparabbli ma’ dak miksub fid-distribuzzjoni ta’ strumenti ta’ pagament komparabbli, li jistimula d-distribuzzjoni attiva tal-euro diġitali u livelli ta’ servizzi ta’ kwalità għolja għall-utenti finali. Il-BĊE jilqa’ l-prinċipju li t-tariffi u l-imposti ma għandhomx ikunu ogħla minn dawk mitluba għal mezzi ta’ pagament diġitali (privati) komparabbli, anki fid-dawl tal-ħtieġa li jiġi ppreservat l-użu effettiv tal-euro diġitali bħala valuta legali. Bl-istess mod, il-BĊE jilqa’ l-projbizzjoni fuq il-PSPs li jimponu tariffi għal persuni fiżiċi għal servizzi bażiċi ta’ pagament diġitali bl-euro (62) u l-projbizzjoni fuq soprataxxi fuq il-ħlas ta’ dejn bl-użu tal-euro diġitali (63).

10.9.

Barra minn hekk, ir-regolamentazzjoni tal-livelli tat-tariffi fir-rigward tas-servizzi ta’ pagament diġitali bl-euro jenħtieġ li ma tkunx limitata għas-settur privat iżda jenħtieġ li tapplika wkoll għas-settur pubbliku. F’dan ir-rigward, id-dispożizzjonijiet rilevanti jenħtieġ li jirreferu kemm għan-negozjanti kif ukoll għall-entitajiet tas-settur pubbliku li jaċċettaw l-euro diġitali. Il-BĊE jilqa’ wkoll il-premessa 41 tal-proposta għal regolament, li tindika l-intenzjoni tal-Eurosistema li tħallas l-ispejjeż tagħha, kif inhu l-każ fir-rigward tal-produzzjoni u l-ħruġ ta’ karti tal-flus. Il-PSPs ikollhom l-ispejjeż tagħhom stess relatati mad-distribuzzjoni tas-servizzi diġitali tal-euro li jipprovdu, iżda ma jiġux iċċarġjati mill-Eurosistema, li jirrifletti n-natura tal-ġid pubbliku tal-euro diġitali u jsegwi loġika simili għall-flus kontanti.

10.10.

Ir-regolament propost jistabbilixxi li l-imposta għas-servizz tan-negozjant se tkun l-unika tariffa għal kull tranżazzjoni li l-PSPs jistgħu japplikaw għan-negozjanti (64). Il-BĊE jilqa’ dan, peress li huwa meħtieġ li l-limiti massimi jkunu effettivi. Madankollu, dan l-objettiv mhux se jintlaħaq jekk ikunu jistgħu jiġu imposti tariffi fissi mingħajr ebda restrizzjoni. Jekk l-istess terminal ta’ pagament jista’ jintuża għal pagamenti fl-euro diġitali u f’forom oħra ta’ pagament, li huwa objettiv li l-BĊE se jfittex li jikseb, il-BĊE jirrakkomanda li jiġu esklużi tariffi fissi ulterjuri li japplikaw biss fir-rigward tal-aċċettazzjoni tal-euro diġitali. It-tariffi fissi applikabbli għas-servizzi ġenerali ta’ aċċettazzjoni tal-pagamenti, bħall-forniment ta’ terminal ta’ pagament, jistgħu jkomplu japplikaw mingħajr restrizzjonijiet.

10.11.

Ir-regolament propost jimponi fuq il-BĊE l-obbligu li jimmonitorja regolarment l-informazzjoni li hija rilevanti għall-finijiet tal-imposti u t-tariffi diskussi hawn fuq u jippubblika perjodikament l-ammonti li jirriżultaw minn dak il-monitoraġġ b’rapport ta’ spjegazzjoni (65). Il-BĊE jifhem li l-attività ta’ rapportar imwettqa fir-rigward tal-ammonti stabbiliti fir-regolament propost ma tinvolvix il-pubblikazzjoni tal-kostijiet, it-tariffi u l-imposti tal-PSPs individwali u li dawn l-ammonti ma għandhomx ikunu deduċibbli minn dan l-eżerċizzju ta’ rapportar. Il-BĊE jissottolinja wkoll il-ħtieġa għal mekkaniżmi ta’ infurzar robusti fir-rigward tal-obbligi imposti fuq il-PSPs biex jirrapportaw lill-awtorità kompetenti, b’mod partikolari f’każijiet fejn il-PSPs jirrifjutaw li jissodisfaw id-dmirijiet ta’ rapportar tagħhom. Il-BĊE jissuġġerixxi li, għal raġunijiet ta’ ċarezza legali, dawn l-aspetti għandhom jiġu ċċarati aktar fir-regolament propost.

10.12.

Ir-Regolament propost jobbliga wkoll lill-BĊE jiżviluppa metodoloġija għall-kalkolu tal-ammonti u jistabbilixxi parametri għal dak l-għan (66). Ir-regolament propost għandu l-għan li jnaqqas id-diskrezzjoni tal-awtorità kompetenti fl-istabbiliment tal-ammonti tat-tariffi billi jispeċifika l-parametri rilevanti li għandhom jiġu applikati. Madankollu, dan l-objettiv ma ntlaħaqx bis-sħiħ, peress li xi wħud mill-parametri rilevanti, bħal “marġni raġonevoli ta’ profitt” u “fornituri tas-servizzi ta’ pagament l-aktar kosteffiċjenti”, huma kunċetti suġġettivi li l-interpretazzjoni tagħhom tiddependi fuq regoli kontabilistiċi, strateġiji tan-negozju fost PSPs differenti, mudelli ta’ negozju differenti u oqsma ta’ operazzjoni. Il-BĊE għalhekk jissuġġerixxi li dawn il-parametri jiġu ċċarati aktar fir-regolament propost jew fil-metodoloġija proposta.

10.13.

B’mod partikolari, il-BĊE jilqa’ l-fatt li l-“fornituri tas-servizzi ta’ pagament l-aktar kosteffiċjenti” jintużaw bħala referenza. Dan ifittex li jevita sitwazzjonijiet fi Stati Membri fejn il-PSPs huma partikolarment effiċjenti fil-forniment ta’ servizzi ta’ pagament li fihom in-negozjanti jistgħu jiffaċċjaw kostijiet ogħla għall-aċċettazzjoni tal-euro diġitali bħala riżultat ta’ limiti massimi li jiġu kkalkulati bl-użu tal-medji taż-żona tal-euro. Is-sehem li għandu jittieħed mill-PSPs “l-aktar kosteffiċjenti” huwa għalhekk element essenzjali biex ir-regolament propost jistabbilixxi. Madankollu, ir-regolament propost jispeċifika dan is-sehem għal wieħed mill-fatturi li jista’ jiddetermina l-limitu massimu tal-ipprezzar (kostijiet rilevanti mġarrba mill-PSPs għall-forniment ta’ pagamenti diġitali bl-euro, inkluż marġni raġonevoli ta’ profitt), iżda mhux għall-fattur l-ieħor (tariffi jew imposti mitluba għal mezzi diġitali ta’ pagament komparabbli). Il-BĊE jirrakkomanda li jiġi applikat is-sehem propost fl-ewwel każ (“fornituri tas-servizzi ta’ pagament l-aktar kosteffiċjenti li jirrappreżentaw kollettivament kwart tal-euro diġitali distribwiti madwar iż-żona tal-euro f’sena partikolari”) ukoll fit-tieni każ.

10.14.

Fil-qafas tat-Trattati, kemm ir-responsabbiltà sostantiva kif ukoll dik formali biex jiġu rregolati t-tariffi hija tal-leġiżlaturi, u mhux tal-BĊE. Sabiex tiġi evitata l-frammentazzjoni tas-suq intern u d-distorsjonijiet sinifikanti tal-kompetizzjoni permezz ta’ liġijiet u deċiżjonijiet amministrattivi diverġenti, il-leġiżlaturi fil-passat eżerċitaw din is-setgħa li jieħdu miżuri biex jindirizzaw il-problema ta’ tariffi tal-interkambju għoljin u diverġenti biex il-PSPs ikunu jistgħu jipprovdu s-servizzi tagħhom fuq bażi transfruntiera u biex il-konsumaturi u n-negozjanti jkunu jistgħu jużaw servizzi transfruntiera (67).

10.15.

Il-BĊE jinsab lest li jipprovdi l-appoġġ tekniku u l-għarfien espert tiegħu fil-kalkolu tal-ammonti rilevanti. Madankollu, ma għandux il-kompetenza legali li jiddetermina l-limiti u t-tariffi, li bħala konsegwenza tagħhom il-pubblikazzjoni tal-ammonti mill-BĊE ma għandhiex tkun de jure ekwivalenti għad-determinazzjoni tat-tariffi. Inkella, tali azzjonijiet tal-BĊE jistgħu jiġu kkontestati u suġġetti għal stħarriġ ġudizzjarju permezz ta’ rikors għal annullament.

10.16.

Il-BĊE jinsab lest li jassisti lill-koleġiżlaturi biex jeżerċitaw il-kompetenza tagħhom permezz ta’ rwol konsultattiv u tekniku, jew li jassisti lill-Kummissjoni jekk dan ir-rwol jiġi ddelegat lilha. B’mod partikolari, il-BĊE jinsab lest li (1) jipprovdi l-assistenza teknika meħtieġa fl-iżvilupp tal-metodoloġija għall-kalkolu tal-ammonti, (2) jimmonitorja regolarment l-iżviluppi, u (3) jippubblika d-data meħtieġa għall-istabbiliment tal-limiti massimi. Madankollu, l-iffissar finali ta’ dawn l-ammonti u l-adozzjoni tal-metodoloġija għandhom ikunu tal-koleġiżlaturi, jew tal-Kummissjoni jekk dan ir-rwol jiġi ddelegat lilha.

10.17.

Il-BĊE jilqa’ l-fatt li r-regolament propost jistabbilixxi responsabbiltà ċara għall-AKN biex jinfurzaw il-konformità tal-PSPs mal-obbligi tagħhom li ma japplikaw l-ebda tariffi għas-servizzi ta’ pagament diġitali bażiċi bl-euro pprovduti lil persuni fiżiċi, u biex japplikaw tariffi għan-negozjanti fil-limiti stipulati fir-regolament propost (68). Reġim ta’ infurzar li jiffunzjona tajjeb huwa essenzjali għall-protezzjoni tal-utenti ta’ servizzi ta’ pagament u għall-promozzjoni ta’ kompetizzjoni ġusta.

11.    Kundizzjonijiet għad-distribuzzjoni tal-euro diġitali barra miż-żona tal-euro

11.1.

Il-BĊE jilqa’ l-fatt li r-regolament propost jagħmel l-euro diġitali inizjalment aċċessibbli għal persuni stabbiliti jew residenti fiż-żona tal-euro. Dan huwa allinjat mal-proposta tal-Eurosistema li tiffoka r-rilaxxi inizjali tagħha tal-euro diġitali fuq ir-residenti, in-negozjanti u l-gvernijiet taż-żona tal-euro. Il-BĊE jaqbel li l-aċċess għall-viżitaturi flimkien mal-aċċess għall-konsumaturi u n-negozjanti fiż-Żona Ekonomika Ewropea u pajjiżi terzi magħżula jistgħu jkunu parti minn rilaxxi sussegwenti (69). L-euro diġitali l-ewwel jeħtieġ li jiġi introdott l-ewwel għall-persuni stabbiliti jew li jirrisjedu fiż-żona tal-euro qabel ma jiġi introdott gradwalment għal oħrajn. Din l-introduzzjoni inizjali tal-euro diġitali, u l-użu relatat tiegħu, toħloq bażi biex l-euro diġitali sussegwentement jintuża minn persuni stabbiliti jew li jirrisjedu barra miż-żona tal-euro.

11.2.

Il-BĊE jistieden lill-koleġiżlaturi jelaboraw aktar dwar il-kunċett ta’ viżitatur biex jiċċaraw li soġġorn temporanju fiż-żona tal-euro minn resident fi Stat Membru mhux taż-żona tal-euro jew pajjiż terz ma jistax jirriżulta f’aċċess permanenti għall-euro diġitali, peress li dan jevita l-prinċipji riflessi fir-regolament propost dwar il-ħtieġa għal ftehim preċedenti qabel ma l-euro diġitali jkun aċċessibbli b’mod wiesa’ f’tali Stat Membru mhux taż-żona tal-euro jew pajjiż terz (70).

Distribuzzjoni tal-euro diġitali lil persuni fiżiċi u ġuridiċi residenti jew stabbiliti fi Stati Membri li l-munita tagħhom mhijiex l-euro u lil persuni fiżiċi u ġuridiċi residenti jew stabbiliti f’pajjiżi terzi

11.3.

Il-BĊE jilqa’ l-fatt li r-regolament propost jirrikonoxxi l-importanza kruċjali ta’ ftehim bejn l-Eurosistema u bank ċentrali mhux taż-żona tal-euro għall-operazzjonalizzazzjoni tal-euro diġitali għal persuni fiżiċi u ġuridiċi residenti jew stabbiliti fi Stati Membri li l-munita tagħhom mhijiex l-euro. Madankollu, il-BĊE jistieden lill-koleġiżlaturi biex jispeċifikaw id-differenza bejn il-ftehim iffirmat mill-BĊE u l-BĊN tal-Istat Membru kkonċernat u kwalunkwe arranġament operazzjonali meħtieġ biex jiġi żgurat li l-BĊN ikkonċernat jirrispetta kwalunkwe regola, linja gwida, struzzjoni jew talba maħruġa mill-BĊE u jipprovdi l-informazzjoni kollha li l-BĊE jista’ jeħtieġ. Il-BĊE jappoġġa wkoll l-impożizzjoni ta’ obbligu skont il-liġi nazzjonali fuq il-BĊNi u l-PSPs ta’ Stati Membri mhux fiż-żona tal-euro li jipprovdu informazzjoni lill-BĊE u jirrispettaw l-istruzzjonijiet tiegħu, speċjalment fir-rigward tal-impożizzjoni ta’ limiti ta’ parteċipazzjoni (71).

11.4.

Il-BĊE jiffavorixxi ż-żieda ta’ żewġ elementi għad-dispożizzjoni li tirregola n-negozjar u l-konklużjoni ta’ ftehimiet internazzjonali bejn l-Unjoni u pajjiżi terzi għad-distribuzzjoni tal-euro diġitali lil persuni fiżiċi u ġuridiċi residenti jew stabbiliti f’pajjiżi terzi.

11.5.

L-ewwel nett, għandu jiġi spjegat b’mod ċar li l-konklużjoni ta’ ftehim ta’ livell għoli u ta’ prinċipju bejn il-Kunsill u pajjiż terz għandu jiġi ssupplimentat bi ftehim operazzjonali bejn l-Eurosistema u l-bank ċentrali ta’ dak il-pajjiż terz. Il-kapaċità operazzjonali tal-bank ċentrali ta’ pajjiż terz u l-kapaċità tiegħu li jikkonforma mar-rekwiżiti tal-Eurosistema għandhom jiġu vverifikati fil-prattika, u l-ebda distribuzzjoni tal-euro diġitali ma għandha titħalla tibda qabel tali verifika.

11.6.

It-tieni, għandu jkun hemm element ta’ verifika mill-Unjoni fir-rigward tal-pajjiż terz biex jiġi żgurat li l-intermedjarji stabbiliti jew li joperaw fil-pajjiż terz li jiddistribwixxu l-euro diġitali jkunu soġġetti għal rekwiżiti superviżorji u regolatorji li huma mill-inqas ekwivalenti għal dawk applikati għall-PSPs stabbiliti fl-Unjoni. Deċiżjoni dwar l-ekwivalenza fil-forma ta’ att delegat mill-Kummissjoni tkun xierqa biex tiġi ssalvagwardjata l-integrità tal-euro diġitali meta jitqassam barra mill-Unjoni.

Distribuzzjoni tal-euro diġitali lil persuni fiżiċi u ġuridiċi residenti jew stabbiliti f’pajjiżi jew territorji terzi skont ftehim monetarju mal-Unjoni

11.7.

Bl-istess mod, fir-rigward tad-distribuzzjoni tal-euro diġitali lil persuni fiżiċi u ġuridiċi residenti jew stabbiliti fi Stati Membri li l-munita tagħhom mhijiex l-euro jew f’pajjiżi terzi, il-BĊE jixtieq jenfasizza l-importanza kruċjali li jiġi konkluż ftehim bejn l-Eurosistema u l-bank ċentrali jew l-awtorità monetarja ta’ pajjiż jew territorju terz skont ftehim monetarju mal-Unjoni għad-distribuzzjoni tal-euro diġitali lil persuni fiżiċi u ġuridiċi residenti jew stabbiliti f’tali pajjiżi jew territorji terzi, bħala prekundizzjoni għad-distribuzzjoni tiegħu.

12.    Pagamenti bejn il-muniti

12.1.

Il-BĊE jappoġġa l-proposta li l-pagamenti bejn il-muniti (72) bejn l-euro diġitali u muniti diġitali oħra tal-bank ċentrali tal-Istati Membri barra miż-żona tal-euro jew ta’ pajjiżi terzi jenħtieġ li jkunu soġġetti għal ftehimiet minn qabel bejn, minn naħa, il-BĊE u, min-naħa l-oħra, il-BĊNi tal-Istati Membri li l-munita tagħhom mhijiex l-euro u ta’ pajjiżi terzi (73). L-Eurosistema tipprevedi li tappoġġa l-forniment ta’ funzjonalitajiet bejn il-muniti u qed tinvestiga approċċi li jistgħu jappoġġaw il-forniment ta’ funzjonalitajiet bejn il-muniti fejn ikun hemm interessi reċiproċi ma’ ġurisdizzjonijiet jew żoni monetarji oħra (74).

12.2.

Il-BĊE jqis id-dispożizzjonijiet rilevanti tar-regolament propost dwar il-pagamenti bejn il-muniti u dwar il-kooperazzjoni mal-banek ċentrali ta’ Stati Membri li mhumiex fiż-żona tal-eurobiex il-pagamenti interoperabbli (75) jkunu ta’ natura dikjaratorja, peress li l-BĊE diġà jeżerċita din il-kompetenza skont il-liġi primarja (76). Din id-dispożizzjoni tista’ għalhekk tibbenefika minn referenza għall-kompetenza tal-BĊE skont it-Trattati, peress li l-Eurosistema diġà għandha kompetenza tad-dritt primarju biex tidħol f’tali ftehimiet u tistipula l-kontenut tagħhom u biex tipparteċipa f’arranġamenti internazzjonali biex ikunu jistgħu jsiru pagamenti interoperabbli.

13.    L-użu online u offline tal-euro diġitali

13.1.

Il-BĊE huwa impenjat li jippermetti żewġ mudelli ta’ pagament għall-euro diġitali: “online” (77) u “offline”. Dan tal-aħħar huwa mfassal biex jimmassimizza ċerti karatteristiċi li jixbhu l-flus (78). Il-BĊE għalhekk jaqbel li l-fatt li jkun hemm iż-żewġ mudelli tal-euro diġitali, kif previst fir-regolament propost, iġib miegħu vantaġġi diskreti f’termini ta’ adattabbiltà għal preferenzi tal-utenti diversi. Filwaqt li l-mudell diġitali tal-euro online jagħmel il-flus tal-bank ċentrali disponibbli fejn il-pagamenti bi flus kontanti ma jkunux possibbli, il-mudell diġitali tal-euro offline jista’ jappoġġa disponibbiltà akbar, inkluż f’sitwazzjonijiet ta’ emerġenza (eż. meta l-konnettività tan-network ma tkunx disponibbli jew matul funzjonament ħażin fil-grilja tal-elettriku). Il-BĊE jilqa’ l-fatt li mudell diġitali offline tal-euro jkun jixbah sostanzjalment il-flus kontanti, b’mod partikolari għal tranżazzjonijiet tal-ħajja ta’ kuljum ta’ valur baxx, fil-mod kif jiġu ttrasferiti u fil-livell ogħla ta’ privatezza u protezzjoni tad-data ggarantiti lill-utenti tal-pagamenti, filwaqt li tinżamm il-possibbiltà li jiġu ssalvagwardjati s-sigurtà u l-integrità tal-euro diġitali. Il-mudell diġitali offline tal-euro jiżgura li mhux it-tranżazzjonijiet kollha jiġu neċessarjament ivvalidati minn parti terza, u b’hekk jiġu ssodisfati r-rekwiżiti tal-protezzjoni tad-data tal-proporzjonalità u tan-neċessità.

13.2.

Ir-regolament propost jirrikjedi li kemm it-tranżazzjonijiet ta’ pagament diġitali bl-euro online kif ukoll offline jkunu disponibbli mal-ewwel ħruġ tal-euro diġitali (79). Fl-istess ħin, se jkun meħtieġ aktar ittestjar mill-Eurosistema biex jiġi ggarantit li l-mudelli tal-euro diġitali rilevanti kollha joffru sigurtà u maturità suffiċjenti.

13.3.

Il-BĊE huwa impenjat li jipprovdi kemm il-mudelli diġitali tal-euro online kif ukoll offline mill-ewwel ħruġ tal-euro diġitali (80), u l-approċċ ta’ introduzzjoni maħsub mill-BĊE diġà jipprevedi dan. Fl-istess ħin, l-inkorporazzjoni tal-intenzjoni tal-BĊE f’dispożizzjoni legalment vinkolanti se tillimita l-kapaċità tiegħu li jirreaġixxi għal-livell ogħla ta’ inċertezza li jinvolvi l-mudell diġitali tal-euro offline, kif ukoll li jirreaġixxi għal ċirkostanzi eċċezzjonali li jeħtieġu ħruġ imminenti ta’ kwalunkwe mudell disponibbli. Jekk ikun hemm kompromessi li jkunu għadhom ma ġewx identifikati, l-unika għażla disponibbli għall-BĊE tkun il-posponiment tal-ħruġ ġenerali tal-euro diġitali.

13.4.

Għal dawn ir-raġunijiet, il-BĊE jistieden lill-koleġiżlaturi jikkunsidraw l-impożizzjoni ta’ rekwiżit fuq il-BĊE biex iwassal verżjonijiet kemm online kif ukoll offline tal-euro diġitali, flimkien ma’ dispożizzjoni dwar l-“aħjar sforzi” li din il-BĊE jagħmel disponibbli mudelli kemm online kif ukoll offline mill-ewwel ħruġ tal-euro diġitali. Fi kwalunkwe ċirkostanza, il-BĊE se jinforma lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-parteċipanti fis-suq u lill-pubbliku, fil-ħin, dwar kwalunkwe fattur tekniku li jfixkel l-introduzzjoni simultanja tal-mudelli online u offline, kif ukoll dwar kwalunkwe ċirkostanza eċċezzjonali li teħtieġ ħruġ imminenti tal-euro diġitali. Il-BĊE jipproponi li dan il-kontenut għandu jiġi rifless ukoll f’emenda għall-premessa 34 tar-regolament propost.

14.    Pagamenti kondizzjonali u flus programmabbli

14.1.

Ir-Regolament propost jipprojbixxi l-ħruġ tal-euro diġitali bħala flus programmabbli, li huwa definit bħala unitajiet ta’ flus diġitali b’loġika intrinsika li tillimita l-funġibbiltà sħiħa ta’ kull unità (81). Din id-dispożizzjoni hija kompletament konformi ma’ dak li l-BĊE diġà kkonferma pubblikament f’diversi okkażjonijiet (82): li l-euro diġitali qatt ma jkun flus programmabbli. L-eżistenza ta’ kwalunkwe limitazzjoni fuq fejn, meta jew min l-utenti tal-ħlas jistgħu jħallsu bl-użu tal-euro diġitali tagħmilha ekwivalenti għal vawċer. Dan ikun inkonsistenti mal-istatus ta’ valuta legali tiegħu, b’mod partikolari, l-aċċettazzjoni tiegħu b’valur nominali sħiħ (83), u jkun ifisser li la jkun funġibbli ma’ unitajiet oħra ta’ euro diġitali, u lanqas ma’ karti tal-flus u muniti tal-euro b’parità (84). Il-BĊE ma għandux mandat biex joħroġ vawċers. Għalhekk, anki jekk l-ebda limitazzjoni bħal din ma kellha tiġi inkluża fil-liġi sekondarja, il-ħruġ ta’ flus programmabbli mill-BĊE jkun inkompatibbli mat-Trattati. Il-BĊE għalhekk jilqa’ l-introduzzjoni ta’ formulazzjoni fil-premessi u l-artikoli tar-regolament propost fis-sens li l-projbizzjoni fuq il-ħruġ ta’ flus programmabbli hija ankrata fit-Trattati.

Pagamenti kondizzjonali

14.2.

Il-BĊE jilqa’ l-fatt li r-regolament propost jipprevedi l-possibbiltà li l-PSPs jipprovdu servizzi ta’ valur miżjud bħal pagamenti kondizzjonali, jiġifieri pagamenti skattati awtomatikament mill-issodisfar ta’ kundizzjoni (85). Filwaqt li l-PSPs huma fl-aħjar pożizzjoni biex jiżviluppaw servizzi ta’ pagament kondizzjonali, l-Eurosistema beħsiebha tappoġġa l-forniment ta’ pagamenti kondizzjonali mis-suq billi tiżviluppa standards komuni tal-iskemi permezz tal-ġabra ta’ regoli tal-iskema tal-euro diġitali (jekk mitlub mis-suq) u billi tipprovdi funzjonalitajiet ta’ saldu addizzjonali fl-infrastruttura back-end diġitali tal-euro (86).

15.    Distribuzzjoni

Rekwiżit ta’ interoperabbiltà  (87)

15.1.

Il-BĊE jilqa’ r-referenza għall-interoperabbiltà tal-istandards li jirregolaw is-servizzi ta’ pagament diġitali bl-euro mal-istandards rilevanti li jirregolaw il-mezzi ta’ pagament diġitali privati. Il-BĊE beħsiebu jerġa’ juża l-istandards attwali kemm jista’ jkun sabiex inaqqas l-ispejjeż ta’ adattament, filwaqt li jinnota li soluzzjonijiet ta’ pagament li jikkompetu jistgħu japplikaw standards differenti fiż-żona tal-aċċettazzjoni tal-pagamenti u jsegwu vjaġġi differenti tal-utenti. Għalhekk, deċiżjonijiet bħal dawn jeħtieġ li jiġu appoġġati mill-kunsens tas-suq l-aktar wiesa’ possibbli fuq in-naħa tal-provvista u tad-domanda, kif ukoll il-kapaċità tal-BĊE għat-teħid tad-deċiżjonijiet meta ma jkunx possibbli kunsens sħiħ. Diġà nbdiet ħidma għal dan l-għan. Il-BĊE beħsiebu jiżgura kemm jista’ jkun u sa fejn ikun xieraq li l-mezzi ta’ pagament privati u/jew lokali jkunu jistgħu jużaw l-istandards, ir-regoli u l-proċessi tal-euro diġitali (jiġifieri, kif diskuss fil-paragrafu 10.10, jagħmluha possibbli li terminal ta’ pagament wieħed jipprevedi l-mezzi kollha ta’ pagament) biex jespandi l-firxa tagħhom.

Servizzi front-end għall-aċċess u l-użu tal-euro diġitali

15.2.

Il-BĊE jilqa’ l-fatt li r-regolament propost jindirizza l-preferenzi tal-utenti billi jippermetti lill-utenti diġitali tal-euro jkollhom aċess u jużaw servizzi diġitali ta’ pagament tal-euro permezz ta’ servizzi front-end żviluppati mill-PSPs jew mill-BĊE (88). Dan ifisser li l-utent dejjem ikollu l-għażla li juża interfaċċa standard ta’ bidu ta’ pagament diġitali bl-euro, li tippermetti esperjenza ta’ pagament komuni u kompletament armonizzata fiż-żona tal-euro kollha u tipprevjeni kwistjonijiet li jikkonċernaw ir-rikonoxximent u l-aċċettazzjoni tan-negozjant tal-euro diġitali. Barra minn hekk, is-servizzi front-end żviluppati mill-BĊE se jnaqqsu b’mod sinifikanti l-piż tal-iżvilupp għall-PSPs li jagħżlu biss li jużaw is-servizz tal-BĊE, u jibbenefikaw bil-kbir lil PSPs iżgħar li jista’ ma jkollhomx l-esperjenza jew ir-riżorsi meħtieġa biex jiżviluppaw servizz front-end biex jibdew pagamenti diġitali bl-euro.

15.3.

Il-BĊE jilqa’ l-fatt li r-regolament propost jirrikjedi li l-PSPs li jiddistribwixxu l-euro diġitali jiżguraw li s-servizzi ta’ pagament diġitali tal-euro jużaw il-logo diġitali uffiċjali tal-euro, u li jista’ jkun hemm aċċess għal u użu malajr u faċilment tal-kontijiet diġitali ta’ pagament mill-utenti diġitali tal-euro (89). Huwa meħtieġ li l-pagatur u l-benefiċjarju jkunu konxji tal-metodu ta’ pagament magħżul u jkunu jistgħu jaċċedu għalih faċilment. Meta dan il-metodu ta’ pagament ikun flus tal-bank ċentrali (flus kontanti jew euro diġitali), dan jappoġġa l-kapaċità tal-flus tal-bank ċentrali li jaġixxu bħala ankra monetarja: in-nies ikollhom l-esperjenza tal-konvertibbiltà tad-depożiti bankarji fi flus tal-bank ċentrali aktar ta’ spiss u huma żgurati li euro wieħed huwa euro wieħed fiż-żewġ każijiet.

Il-bdil tal-kontijiet tal-ħlas bl-euro diġitali

15.4.

Il-BĊE jilqa’ d-dispożizzjonijiet tar-regolament propost li jiffaċilitaw il-bdil faċli tal-kontijiet ta’ pagament diġitali tal-euro (90), li se jindirizza l-preferenzi tal-utenti u jappoġġa r-reżiljenza tal-ekosistema diġitali tal-euro (91). Dawn il-miżuri jinkludu wkoll il-kapaċità tal-utent li jibdel il-kont ta’ pagament diġitali bl-euro tiegħu għal PSP ieħor f’ċirkostanzi eċċezzjonali. L-utenti dejjem iżommu aċċess għall-parteċipazzjonijiet tal-euro diġitali tagħhom ukoll, pereżempju, meta PSP ma jkunx disponibbli għal perjodu twil ta’ żmien jew ikun tilef id-data rilevanti.

Mekkaniżmu ġenerali għall-identifikazzjoni u l-prevenzjoni tal-frodi

15.5.

Il-BĊE jilqa’ d-dispożizzjonijiet tar-regolament propost li jiffaċilitaw mekkaniżmu ġenerali ta’ identifikazzjoni u prevenzjoni tal-frodi għal tranżazzjonijiet diġitali online bl-euro biex jiġi żgurat il-funzjonament bla xkiel u effiċjenti tal-euro diġitali (92). Il-BĊE jipproponi li jiċċara b’mod espliċitu li l-iżgurar tal-informazzjoni dwar il-pagamenti huwa parti integrali mill-mekkaniżmu ġenerali ta’ identifikazzjoni u prevenzjoni tal-frodi. L-iżgurar tal-informazzjoni dwar il-pagamenti (eż. in-numru tal-kont tal-euro diġitali), meta din l-informazzjoni tiġi skambjata bejn l-apparat tal-bidu tal-pagament u tal-aċċettazzjoni tal-pagamenti, huwa meħtieġ biex l-utenti diġitali tal-euro jiġu protetti mir-riskju ta’ frodi u attakki ċibernetiċi, permezz ta’, pereżempju, is-sostituzzjoni tal-informazzjoni dwar il-pagamenti b’valur surrogat.

16.    Protezzjoni tad-data u privatezza

16.1.

Il-BĊE jilqa’ l-istandard għoli ta’ privatezza u protezzjoni tad-data previst skont ir-regolament propost (93), li huwa kruċjali biex tiġi żgurata l-fiduċja fl-euro diġitali futur u, b’mod partikolari, l-allokazzjoni ċara tar-responsabbiltajiet tal-protezzjoni tad-data (“kontroll”).

16.2.

Il-BĊE jilqa’ wkoll l-allokazzjoni lil jew il-BĊE jew lill-fornituri ta’ servizzi ta’ appoġġ tal-ipproċessar tad-data li mhijiex relatata mal-kompiti ewlenin tal-BĊE, iżda li jeħtieġ li sseħħ fost l-intermedjarji biex tiġi żgurata s-sigurtà tad-data personali tal-utenti diġitali tal-euro (94). L-allokazzjoni ċara tar-rwol ta’ kontroll (95) lill-BĊE (u, fejn rilevanti, lill-BĊNi) jew operatur ta’ servizz ta’ appoġġ, f’konformità mad-dispożizzjonijiet regolatorji stretti inklużi fir-regolament propost, tiżgura li l-utenti tal-euro diġitali dejjem se jkunu jafu fejn se jeżerċitaw id-drittijiet tas-suġġetti tad-data tagħhom (eż. id-dritt ta’ aċċess) fir-rigward tad-data personali tagħhom ipproċessata fit-twettiq tas-servizzi ta’ appoġġ.

16.3.

Barra minn hekk, il-BĊE jilqa’ l-għoti tas-setgħa lill-Kummissjoni biex tindirizza r-riskji tal-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu li jirriżultaw mill-użu ta’ euro diġitali offline billi tistabbilixxi limiti operazzjonali xierqa. Għall-mudell online tal-euro diġitali, filwaqt li l-proposta attwali tipprevedi livell ta’ privatezza komparabbli ma’ mezzi eżistenti ta’ pagament mingħajr flus kontanti, il-BĊE jissuġġerixxi wkoll li titqies il-possibbiltà li tiġi offruta privatezza akbar għal ċerti pagamenti b’riskju baxx u b’ammont baxx f’euro diġitali.

17.    Aċċess ġust, raġonevoli u mhux diskriminatorju għal apparat mobbli

Il-BĊE jilqa’ ż-żieda ta’ dispożizzjoni li tfittex li tindirizza l-kwistjonijiet ta’ aċċess fir-rigward ta’ ċerti karatteristiċi tal-apparat mobbli li huma meħtieġa għal pagamenti diġitali bl-euro faċli għall-utent, bla xkiel u siguri fuq apparati mobbli (96). L-aċċess għall-karatteristiċi meħtieġa ta’ komunikazzjoni qrib il-post huwa vitali għall-pagamenti mingħajr kuntatt ma’ apparat mobbli u l-aċċess għall-element sigur huwa vitali għall-pagamenti diġitali b’euro offline bbażati fuq apparat mobbli. Tali aċċess jenħtieġ li jkun miftuħ u mhux dipendenti fuq applikazzjonijiet oħra ta’ sistemi operattivi mobbli. Il-BĊE jappoġġa li l-Kummissjoni għandha s-setgħa li tadotta att delegat biex tispeċifika aktar ir-rekwiżiti biex jinkiseb b’mod effettiv dan l-aċċess nondiskriminatorju, peress li dan jista’ jappoġġa d-disponibbiltà f’waqtha ta’ servizzi diġitali offline tal-euro.

18.    Rekwiżiti ta’ rapportar

18.1.

Ir-regolament propost jiddikjara li l-arranġamenti ta’ responsabbiltà stabbiliti fl-Artikolu 15.1 u 15.3 tal-Istatut tas-SEBĊ għandhom japplikaw għall-ħruġ u l-użu tal-euro diġitali (97). Dan huwa konsistenti mar-rikonoxximent tar-regolament propost li l-Eurosistema se tkun qed toħroġ l-euro diġitali f’konformità mat-Trattati (98), jiġifieri abbażi ta’ kompetenza proprja preeżistenti.

18.2.

Barra minn hekk, ir-regolament propost jistabbilixxi rekwiżiti ta’ rappurtar addizzjonali u dettaljati (99). Il-BĊE jinnota li jekk l-awtorizzazzjoni għall-ħruġ u l-ħruġ tal-euro diġitali jkunu kompiti tal-BĊE u tal-Eurosistema, għandu jkun biżżejjed li ssir referenza għall-arranġamenti ta’ responsabbiltà tal-BĊE skont l-Artikolu 15.1 u 15.3 tal-Istatut tas-SEBĊ. Barra minn hekk, il-mekkaniżmi istituzzjonali eżistenti diġà jippermettu lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Kummissjoni jitolbu informazzjoni addizzjonali mill-BĊE meta jkun meħtieġ.

18.3.

Barra minn hekk, ir-regolament propost jistabbilixxi obbligu għall-BĊE li jipprovdi lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Kummissjoni b’informazzjoni “ex ante” dwar l-istrumenti biex jiġi limitat l-użu tal-euro diġitali u analiżi dwar kif l-istrumenti u l-parametri li jistabbilixxi huma mistennija li jilħqu l-objettiv tas-salvagwardja tal-istabbiltà finanzjarja (100). Filwaqt li l-BĊE jinsab lest li jinforma lill-istituzzjonijiet l-oħra tal-Unjoni dwar l-intenzjonijiet tiegħu li jippromwovi t-trasparenza u l-prevedibbiltà, kwalunkwe reġim ta’ responsabbiltà għandu jirrispetta t-termini tal-Artikolu 15 tal-Istatut tas-SEBĊ, li jiċċara li r-responsabbiltà tal-BĊE sseħħ ex post facto. L-obbligu għall-kondiviżjoni ta’ informazzjoni ex ante ma għandux jiġi interpretat bħala dispożizzjoni li tippermetti lir-riċevituri jbiddlu azzjoni futura tal-Eurosistema, bi ksur tal-indipendenza tal-BĊE skont l-Artikolu 130 TFUE.

18.4.

Sakemm il-BĊE jibqa’ liberu li jiddeċiedi dwar il-politika tiegħu u ma jirċevix struzzjonijiet, ma jkun hemm l-ebda kunflitt bejn l-obbligi ta’ rappurtar tal-BĊE skont ir-regolament propost u l-Artikolu 130 TFUE. Il-BĊE għalhekk iqis li r-referenzi għar-rwol tiegħu fl-għoti ta’ opinjonijiet, rapporti, monitoraġġ u assistenza lill-Kummissjoni, lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew jistgħu jiġu kkwalifikati aktar biex jirriflettu b’mod preċiż il-kompiti u l-indipendenza tal-BĊE skont it-Trattati u l-allokazzjoni ċara tal-għarfien espert u r-responsabbiltajiet tekniċi skont id-dritt tal-Unjoni (101).

19.    Osservazzjonijiet speċifiċi dwar ir-regolament propost rigward il-forniment ta’ servizzi diġitali tal-euro barra miż-żona tal-euro

19.1.

Il-BĊE jilqa’ r-regolament propost dwar il-forniment ta’ servizzi diġitali tal-euro barra ż-żona tal-euro, li huwa kruċjali biex jiġi żgurat li l-PSPs kollha, kemm jekk inkorporati fi Stati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro kif ukoll fi Stati Membri li l-munita tagħhom mhijiex l-euro, ikunu jistgħu jiddistribwixxu l-euro diġitali u għalhekk jeżerċitaw il-libertà tagħhom li jipprovdu servizzi fl-Unjoni. Tabilħaqq, minbarra li l-euro diġitali huwa mezz ta’ valuta legali ta’ pagament fiż-żona tal-euro, it-tranżazzjonijiet diġitali ta’ pagament bl-euro, kif ukoll il-PSPs li jiffaċilitawhom, jenħtieġ li jikkonformaw mal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni dwar il-pagamenti, li ġeneralment hija bbażata fuq l-Artikolu 114 tat-TFUE. Fejn il-BĊE jirrakkomanda li r-regolamenti proposti jiġu emendati, qed jiġu stipulati proposti speċifiċi tal-abbozzar f'dokument ta' ħidma tekniku separat flimkien ma’ test spjegattiv għal dan il-għan. Id-dokument ta’ ħidma tekniku huwa disponibbli bl-Ingliż fuq EUR-Lex.

---

(1)  COM(2023) 369 final.

(2)  COM(2023) 368 final.

(3)  Ara l-Artikoli 127(1) u 282(2) TFEU.

(4)  Il-fiduċja tan-nies fil-flus privati hija msejsa fuq il-konvertibbiltà tagħhom fuq bażi individwali bl-aktar forma sikura ta’ flus fl-ekonomija, li hija l-flus tal-bank ċentrali (l-ankra monetarja), u għalhekk b’forom regolati oħra ta’ flus. Ara Panetta, F., “‘Central bank digital currencies: a monetary anchor for digital innovation”, diskors minn Fabio Panetta, Membru tal-Bord Eżekuttiv tal-BĊE, fl-Istitut Irjali Elcano, Madrid, il-5 ta’ Novembru 2021. Disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(5)  Ara “Study on the payment attitudes of consumers in the euro area” (Studju dwar l-attitudnijiet ta’ pagament tal-konsumaturi fiż-żona tal-euro) (SPACE), BĊE (2022), li juri li f’termini ta’ valur tal-pagamenti, il-kards (46 %) kienu jirrappreżentaw sehem ogħla ta’ tranżazzjonijiet milli pagamenti fi flus kontanti (42 %). Disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(6)  Ara Panetta, F., “A digital euro: widely available and easy to use”, dikjarazzjoni introduttorja minn Fabio Panetta, Membru tal-Bord Eżekuttiv tal-BĊE, fil-Kumitat għall-Affarijiet ekonomiċi u Monetarji tal-Parlament Ewropew, Brussell, l-24 ta’April 2023. Disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(7)  F’konsultazzjoni pubblika mwettqa mill-BĊE fl-2020, 43 % tar-rispondenti kklassifikaw il-privatezza bħala l-aktar aspett importanti tal-euro diġitali (ferm qabel karatteristiċi oħra) sabiex tinżamm il-fiduċja fil-pagamenti fl-era diġitali. Il-parteċipanti tal-grupp fokus qalu wkoll li japprezzaw l-għażliet li jagħtuhom kontroll fuq id-data personali tagħhom. Ara “Eurosistema report on the public consultation on a digital euro” (Rapport tal-Eurosistema dwar il-konsultazzjoni pubblika dwar euro diġitali), BĊE, April 2021; u “Study on New Digital Payment Methods” (Studju dwar Metodi Ġodda ta’ Pagament Diġitali), Kantar Public/BĊE, 2022. Disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(8)  Kif deċiż reċentement fis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-26 ta’ Jannar 2021, Hessischer Rundfunk, C-422/19 u C-423/19, EU:C:2021:63 (minn hawn ’il quddiem is-“sentenza fil-Kawżi Magħquda C-422/19 u C-423/19”), il-punt 38.

(9)  Ara s-sentenza fil-Kawżi Magħquda C-422/19 u C-423/19, il-punt 42.

(10)  Ara l-Artikolu 4(1) tar-regolament propost.

(11)  Ara l-Artikolu 130 tal-TFEU.

(12)  In-newtralità teknoloġika hija prinċipju gwida tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni. Ara, pereżempju, il-premessa 9 tar-Regolament (UE) 2023/1114 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-31 ta’ Mejju 2023 dwar is-swieq fil-kriptoassi, u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1093/2010 u (UE) Nru 1095/2010 u d-Direttivi 2013/36/UE u (UE) 2019/1937 (ĠU L 150, 9.6.2023, p. 40).

(13)  Ara l-Artikolu 2 punt (25) tar-regolament propost.

(14)  Ara l-premessi 67 u 74, u l-Artikolu 2, punt (26), u l-Artikolu 31(1) tar-regolament propost.

(15)  Fil-premessa 67, l-Artikolu 2, il-punt (26), l-Artikolu 31(1) u l-Anness V(i).

(16)  Fil-premessa 74.

(17)  Ara l-Artikolu 2 punt (28) tar-regolament propost.

(18)  Ara l-Artikolu 1 tar-regolament propost.

(19)  Ara l-Artikolu 3(4) tal-TEU.

(20)  Ara l-Artikolu 4(1) tar-regolament propost, li jipprevedi li f’konformità mat-Trattati, il-BĊE għandu jkollu d-dritt esklużiv li jawtorizza l-ħruġ tal-euro diġitali, u l-BĊE u l-BĊNi jistgħu joħorġu l-euro diġitali.

(21)  Ara l-premessa 9 tar-regolament propost.

(22)  Ara l-Artikolu 5(1) u (2) tar-regolament propost.

(23)  Ara l-Artikolu 4(1) tar-regolament propost.

(24)  Ara l-Artikolu 2, punt (5) tad-Direttiva (UE) 2015/2366 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Novembru 2015 dwar is-servizzi ta’ pagament fis-suq intern, li temenda d-Direttivi 2002/65/KE, 2009/110/KE u 2013/36/UE u r-Regolament (UE) 1093/2010, u li tħassar id-Direttiva 2007/64/KE (ĠU L 337, 23.12.2015, p. 35).

(25)  Direttiva 98/26/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta’ Mejju 1998 dwar finalità ta’ settlement fis-sistemi ta’ settlement ta’ pagamenti u titoli (ĠU L 166, 11.6.1998, p. 45).

(26)  Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2010/191/UE tat-22 ta’ Marzu 2010 dwar il-firxa u l-effetti tal-valuta legali tal-karti tal-flus u l-muniti tal-euro (ĠU L 83, 30.3.2010, p.70).

(27)  Ara s-sentenza fil-Kawżi Magħquda C-422/19 u C-423/19.

(28)  Ara s-sentenza fil-Kawżi Magħquda C-422/19 u C-423/19, il-punt 45.

(29)  Ara s-sentenza fil-Kawżi Magħquda C-422/19 u C-423/19, il-punti 50 sa 52.

(30)  Ara l-BĊE, April 2021 u “Study on New Digital Payment Methods” (Studju dwar Metodi Ġodda ta’ Pagament Diġitali), Kantar Public/BĊE, 2022.

(31)  Dan huwa marbut mal-Artikoli 13 u 14 tar-regolament propost (dwar id-distribuzzjoni mill-PSPs).

(32)  Dan huwa marbut mal-Artikolu 17 tar-regolament propost (“Tariffi fuq servizzi ta’ pagament bl-euro diġitali”).

(33)  Ara l-Artikolu 26 tar-regolament propost.

(34)  Ara l-Artikolu 9 tar-regolament propost.

(35)  Ara l-Artikolu 10 tar-regolament propost.

(36)  COM(2023) 364.

(37)  Ara l-Artikolu 13 tar-regolament propost.

(38)  Ara Panetta, F., “Building on our strengths: the role of the public and private sectors in the digital euro ecosystem” (Nibnu fuq il-punti b’saħħithom tagħna: Ir-rwol tas-setturi pubbliċi u privati fl-ekosistema diġitali tal-euro)”, dikjarazzjoni introduttorja minn Fabio Panetta, Membru tal-Bord Eżekuttiv tal-BĊE, fil-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji tal-Parlament Ewropew, Brussell, id-29 ta’ Settembru 2022.

(39)  Ara l-Artikolu 13(7) tar-regolament propost.

(40)  Ara l-Artikolu 14(1) tar-regolament propost.

(41)  Ara Panetta, F., “A digital euro: widely available and easy to use”, dikjarazzjoni introduttorja fil-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji tal-Parlament Ewropew, l-24 ta’April 2023.

(42)  Kieku d-distribuzzjoni minflok kienet volontarja għall-intermedjarji, in-nies jistgħu jiffaċċjaw ostakli sinifikanti biex jiksbu l-euro diġitali. Pereżempju, jistgħu jkunu mġiegħla jiftħu kont ma’ intermedjarju ġdid jekk il-bank tagħhom stess ma jipprovdihomx b’aċċess għall-euro diġitali. Madankollu, f’sitwazzjoni bħal din, in-nies jistgħu ma jifhmux għaliex għandhom jiftħu kont ieħor u jistgħu ma jagħmlux sforz biex jiksbu euro diġitali minn intermedjarju ieħor. Barra minn hekk, eżempji preċedenti ta’ inizjattivi ta’ pagament pan-Ewropej juru li l-iżgurar li l-konsumaturi jkollhom aċċess wiesa’ għas-servizzi ta’ pagament rilevanti fiż-żona tal-euro, fl-aħħar mill-aħħar, dejjem kien jeħtieġ l-introduzzjoni ta’ miżuri regolatorji.

(43)  Ara l-Artikolu 17(1) tar-regolament propost.

(44)  Ara l-Anness II, punt (c), tar-regolament propost.

(45)  L-utenti diġitali tal-euro ma jistennewx b’mod raġonevoli li jintalbu jħallsu biex iżidu kont ta’ pagament diġitali bl-euro (eż. ipoġġu EUR 1 000 fil-bidu ta’ kull xahar), peress li l-istanding orders (eż. biex iħallsu l-kera fil-bidu tax-xahar) rarament jintalbu jħallsu.

(46)  Ara l-premessa 10 tal-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 260/2012 u (UE) 2021/1230 fir-rigward ta’ trasferimenti ta’ kreditu istantanji f’euro, COM (2022) 546 final.

(47)  Ara “Study on Digital Wallet Features” [Studju dwar Karatteristiċi tal-Kartiera Diġitali], rapport tal-grupp fokus, Kantar, April 2023, disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(48)  Il-finanzjament awtomatizzat u d-definanzjament jippromwovu esperjenza konvenjenti għall-utenti finali, li tappoġġa l-użu tal-euro diġitali u l-benefiċċji tal-istabbiltà finanzjarja tiegħu, b’mod partikolari peress li din il-funzjonalità se tkun akkoppjata ma’ limiti ta’ żamma kkalibrati tajjeb. Jekk ħafna utenti regolarment ikollhom xi bilanċ f’euro diġitali, ikun hemm impatt aktar baxx fuq l-istabbiltà finanzjarja jekk avveniment jiskatta lill-utenti diġitali tal-euro biex iżidu l-parteċipazzjonijiet tal-euro diġitali tagħhom, minħabba li l-impatt f’daqqa fuq id-depożiti bankarji se jkun aktar baxx.

(49)  Ara, pereżempju, it-tweġiba mill-Organizzazzjoni Ewropea tal-Konsumaturi (BEUC) għall-proċedura bil-miktub wara s-sessjoni teknika tal-EDPB dwar l-euro diġitali tat-12 ta’ Mejju 2023, disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(50)  Ara l-Artikolu 14(1) tar-regolament propost.

(51)  Ara l-Artikolu 15 tar-regolament propost.

(52)  Ara Panetta, F.,“Shaping Europe’s digital future: the path towards a digital euro”, dikjarazzjoni introduttorja minn Fabio Panetta, Membru tal-Bord Eżekuttiv tal-BĊE, fil-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji tal-Parlament Ewropew, Brussell, l-4 ta’Settembru 2023.

(53)  Ara l-BĊE (2022), “Progress dwar il-fażi ta’ investigazzjoni ta’ euro diġitali”, disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(54)  Ara Panetta, F., “The digital euro and the evolution of the financial system”(L-euro diġitali u l-evoluzzjoni tas-sistema finanzjarja), dikjarazzjoni introduttorja minn Fabio Panetta, Membru tal-Bord Eżekuttiv tal-BĊE, fil-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji tal-Parlament Ewropew, il-15 ta’ Ġunju 2022. Disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(55)  Ara Panetta, F., “The digital euro and the evolution of the financial system”, dikjarazzjoni introduttorja fil-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji tal-Parlament Ewropew, Brussell, 15 ta’ Ġunju 2022.

(56)  Ara l-Artikolu 15(1) tar-regolament propost.

(57)  Ara l-Artikolu 16(1) tar-regolament propost.

(58)  Ara l-Artikolu 16(2) tar-regolament propost.

(59)  Ara l-Artikolu 16(1) tar-regolament propost.

(60)  Ara l-Artikolu 16(8) tar-regolament propost.

(61)  Ara l-Artikolu 17 tar-regolament propost.

(62)  Ara l-Artikolu 17(1) tar-regolament propost.

(63)  Ara l-Artikolu 7(4) tar-regolament propost.

(64)  Ara l-Artikolu 17(6) tar-regolament propost.

(65)  Ara l-Artikolu 17(3) tar-regolament propost.

(66)  Ara l-Artikolu 17(5) tar-regolament propost.

(67)  Ara l-premessa 13 tar-Regolament (UE) 2015/751 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta’ April 2015 dwar it-tariffi tal-interkambju għat-transazzjonijiet ta' pagament permezz ta' kard(ĠU L 123, 19.5.2015, p. 1); l-Artikolu 8 tar-Regolament (UE) Nru 260/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta’ Marzu 2012 li jistabbilixxi rekwiżiti tekniċi u tan-negozju għat-trasferimenti ta’ kreditu u debiti diretti bl-euro u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 924/2009 (ĠU L 94, 30.3.2012, p. 22); u l-Artikolu 3 tar-Regolament (UE) 2021/1230 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2021 dwar il-ħlas transkonfinali fl-Unjoni (ĠU L 274, 30.7.2021, p. 20).

(68)  Ara l-Artikolu 17 tar-regolament propost.

(69)  Ara l-BĊE (2023), “Progress on the investigation phase of a digital euro – third report” [Progress dwar il-fażi ta’ investigazzjoni ta’ euro diġitali], disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(70)  Ara l-Artikoli 18(1) u 19(1) tar-regolament propost.

(71)  Ara l-Artikolu 16 tar-regolament propost.

(72)  Il-pagamenti bl-imnut bejn il-muniti huma tranżazzjonijiet bejn il-pagatur u l-benefiċjarju li jinkludu konverżjoni bejn il-muniti bħala parti mill-katina tal-pagamenti. Dan iservi, pereżempju, każijiet ta’ kummerċ internazzjonali bl-imnut u rimessi.

(73)  Ara l-Artikolu 23 tar-regolament propost.

(74)  Ara l-BĊE (2023), “Progress on the investigation phase of a digital euro – third report” [Progress dwar il-fażi ta’ investigazzjoni ta’ euro diġitali – it-tielet rapport].

(75)  Ara l-Artikolu 21(2) tar-regolament propost.

(76)  Ara l-Artikolu 23 tal-Istatut tas-Sistema Ewropea ta’ Banek Ċentrali u tal-Bank Ċentrali Ewropew (minn hawn ’il quddiem l- “Istatut tas-SEBĊ”).

(77)  Mudell online jippermetti l-użu tal-flus tal-bank ċentrali (1) għal pagamenti li jsiru mill-bogħod (li l-volum tagħhom qed jikber b’żieda fid-diġitalizzazzjoni), (2) biex tiġi żgurata l-kopertura tal-każijiet kollha ta’ użu fil-biċċa l-kbira tas-sitwazzjonijiet ta’ pagament, u (3) minn individwi mingħajr ma jkollhom jiddependu biss fuq strument tal-portatur (li jista’ jintilef jew jinsteraq) sabiex ikunu jistgħu jżommu l-flus tal-bank ċentrali.

(78)  Mudell offline ikun strument ta’ pagament bearer li ma jiddependix fuq konnessjoni online iżda huwa limitat għal pagamenti ta’ prossimità u l-ħtieġa li jiġi ffinanzjat minn qabel; għalhekk livell simili ta’ privatezza bħal dak li japplika fejn jintużaw il-flus kontanti jista’ jkun permess għall-pagamenti.

(79)  Ara l-Artikolu 23(1) tar-regolament propost.

(80)  Ara l-BĊE (2023), “Progress on the investigation phase of a digital euro – fourth report” [Progress dwar il-fażi ta’ investigazzjoni ta’ euro diġitali — ir-raba’ rapport], disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(81)  Ara l-Artikolu 24(2) tar-regolament propost.

(82)  Ara, pereżempju, Panetta, F., “The digital euro: our money wherever, whenever we need it”, dikjarazzjoni introduttorja minn Fabio Panetta, Membru tal-Bord Eżekuttiv tal-BĊE, fil-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji tal-Parlament Ewropew, it-23 ta’ Jannar 2023. Disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(83)  Ara l-Artikolu 7(2) tar-regolament propost.

(84)  Ara l-Artikolu 12(2) tar-regolament propost.

(85)  Ara l-BĊE (2023), “Progress on the investigation phase of a digital euro – third report” [Progress dwar il-fażi ta’ investigazzjoni ta’ euro diġitali – it-tielet rapport].

(86)  B’mod partikolari funzjonalità ta’ “riżerva ta’ fondi”, li tkun meħtieġa għall-forniment sikur ta’ xi servizzi ta’ pagament kondizzjonali lill-utenti finali, u hija karatteristika ta’ appoġġ ta’ diversi każijiet ta’ użu ta’ pagamenti potenzjalment kundizzjonali bħall-pagament kontra l-konsenja u l-ħlas skont l-użu.

(87)  Ara l-Artikolu 26 tar-regolament propost.

(88)  Ara l-Artikolu 28(1) tar-regolament propost.

(89)  Ara l-Artikolu 28(3) tar-regolament propost.

(90)  Ara l-Artikolu 31 tar-regolament propost.

(91)  Ara l-paragrafu 8,2 u 8.3 tal-Opinjoni

(92)  Ara l-Artikolu 32 tar-regolament propost.

(93)  Ara l-Artikoli 32 u 34 sa 36 tar-regolament propost.

(94)  Ara l-Artikoli 35 u 36 tar-regolament propost.

(95)  Ara l-Artikoli 35(5) u 36(5) tar-regolament propost.

(96)  Ara l-Artikolu 33 tar-regolament propost.

(97)  Ara l-Artikolu 40(1), l-ewwel subparagrafu tar-regolament propost.

(98)  Ara l-Artikolu 4(1) tar-regolament propost.

(99)  Ara l-Artikolu 40(1) tar-regolament propost.

(100)  Ara l-Artikolu 40(2) tar-regolament propost.

(101)  Ara l-paragrafu 1.3 tal-Opinjoni CON/2018/20 tal-Bank Ċentrali Ewropew tal-11 ta’ April 2018 dwar proposta għal regolament dwar l-istabbiliment tal-Fond Monetarju Ewropew (ĠU C 220, 25.6.2018, p. 2). L-opinjonijiet kollha tal-BĊE huma disponibbli fuq l-EUR-Lex.