Eżempju 1: Produttur jibda jiċċertifika li l-frawli kollha tiegħu huma ħielsa mill-pestiċidi u jitlob primjum għall-bejgħ tagħhom. Produttur f’kompetizzjoni josserva li l-ewwel produttur qiegħed ibigħ il-frawli kollha tiegħu bi prezz ogħla, u jibda jagħmel l-istess. Wara, produtturi oħrajn jibdew jagħmlu l-istess, u jistgħu jitolbu primjum minħabba li kollha jiċċertifikaw li l-frawli tagħhom huma mingħajr pestiċidi. F’sitwazzjoni bħal din, ma hemm l-ebda ftehim: kull produttur qiegħed jaġixxi b’mod indipendenti, filwaqt li jqis l-imġiba preżenti jew prevedibbli tal-kompetituri tiegħu.

Eżempju 2: Grupp ta’ produtturi jiltaqa’ sabiex jiddiskuti modi kif il-kultivazzjoni tal-frawli ssir aktar sostenibbli. Huma jiddiskutu kif se jieqfu jużaw il-pestiċidi fuq il-frawli tagħhom, iżda huma mħassba li, jekk jagħmlu dan waħedhom, il-kompetituri l-oħrajn se jwaqqgħu l-prezz tagħhom. Huma kollha jsostnu li mhux se jużaw il-pestiċidi fl-istaġun segwenti jekk l-oħrajn jaqblu dwar l-istess impenn. Dawn ma jipprovdux dokument bil-miktub li jirreġistra dan l-impenn. L-ebda wieħed mill-produtturi ma juża l-pestiċidi fuq il-frawli tiegħu fis-sena ta’ wara. Dan huwa ftehim. Għalkemm dan ma sarx bil-miktub, il-produtturi esprimew b’mod ċar l-intenzjoni tagħhom li jġibu ruħhom fis-suq b’mod speċifiku, kemm permezz tad-dikjarazzjonijiet tagħhom fil-laqgħa kif ukoll billi fil-fatt jagħmlu dak li qalu li se jagħmlu.

Eżempju: Ftehim orizzontali jista’ jikkonċerna, pereżempju, impenn bejn il-produtturi f’kompetizzjoni sabiex irabbu l-pollam biss f’konformità ma’ ċerti standards tat-trattament xieraq tal-annimali li huma ogħla minn dak li huwa mandatorju mid-dritt tal-Unjoni jew mil-liġi nazzjonali. Ftehim vertikali jista’ jikkonċerna, pereżempju, impenn bejn ċerti produtturi u distributuri sabiex jikkummerċjalizzaw biss pollam li jitrabba f’konformità ma’ ċerti standards ta’ sostenibbiltà li huma ogħla minn dak li huwa awtorizzat mid-dritt tal-Unjoni jew mil-liġi nazzjonali.

Eżempju: L-IBO tal-ġobon jirrappreżenta tliet livelli fil-katina tal-provvista agroalimentari: produtturi tal-ħalib, produtturi tal-ġobon u distributuri. Ir-regoli tal-IBO jipprevedu li l-IBO tista’ tidħol fi ftehim jew tilħaq deċiżjoni mal-approvazzjoni minn maġġoranza tal-membri f’kull livell. Meta jikkonkludu ftehim ta’ sostenibbiltà fl-IBO għall-produzzjoni u d-distribuzzjoni aktar sostenibbli tal-ġobon, maġġoranza ta’ 70 % tal-produtturi tal-ħalib (l-ewwel livell), 60 % tal-produtturi tal-ġobon (it-tieni livell) u 55 % tad-distributuri tal-ħalib u tal-ġobon (it-tielet livell) jivvotaw favur. F’dan ix-xenarju, il-korpi tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-IBO jistgħu jikkonkludu ftehim ta’ sostenibbiltà li jorbot lill-membri kollha tiegħu. Għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 210a, il-produtturi u d-distributuri kollha li huma membri tal-IBO, direttament jew indirettament permezz tal-korpi u l-assoċjazzjonijiet rappreżentattivi tagħhom, huma parti għall-ftehim ta’ sostenibbiltà, inklużi dawk li ma jkunux ivvotaw favur il-ftehim.

Eżempju 1: Sabiex tiġi promossa l-kultivazzjoni sostenibbli tat-tuffieħ, grupp ta’ ktajjen tas-supermarkets li flimkien jammontaw għal 70 % tax-xiri bl-ingrossa tat-tuffieħ fi Stat Membru jaqbel li se jixtru biss tuffieħ li ġie ċċertifikat li huwa ħieles mill-pestiċidi. Peress li dan il-grupp jirrappreżenta sehem kbir ta’ xiri, il-biċċa l-kbira tal-produtturi tat-tuffieħ iħossuhom li ma għandhom l-ebda għażla ħlief li jsegwu l-istandard stabbilit mill-grupp ta’ ktajjen tas-supermarkets biex jiżguraw li l-prodotti tagħhom ma jiġux esklużi mis-suq. Dawn jieqfu jużaw il-pestiċidi u jiċċertifikaw it-tuffieħ tagħhom bħala ħielsa mill-pestiċidi, minflok jirriskjaw li ma jkunux jistgħu jbigħu l-produzzjoni tat-tuffieħ tagħhom. Jidher ċar li hemm ftehim bejn il-ktajjen tas-supermarkets. Madankollu, il-produtturi tat-tuffieħ ma humiex partijiet għal dan il-ftehim. Għalkemm il-produtturi qegħdin jipprovdu prodotti li jissodisfaw standard ta’ sostenibbiltà, huma stess ma qablux mal-ktajjen tas-supermarkets dwar il-kontenut tal-istandard, u l-għażla tagħhom li jikkonformaw mal-istandard ma hijiex ikkundizzjonata fuq produtturi tat-tuffieħ oħrajn li jikkonformaw ma’ dan l-istandard. B’riżultat ta’ dan, il-produtturi ma jkunux parti għall-ftehim konkluż bejn il-grupp ta’ ktajjen tas-supermarkets. Madankollu, dan ma jwaqqafx lill-produtturi milli jsiru partijiet għal ftehim ta’ sostenibbiltà mal-ktajjen tas-supermarkets fil-futur.

Eżempju 2: F’xenarju kemxejn differenti, grupp ta’ ktajjen tas-supermarkets jaqbel li jixtri biss tuffieħ li jkun ġie ċċertifikat li huwa ħieles mill-pestiċidi. Organizzazzjoni tal-produtturi tat-tuffieħ tiżviluppa marka ta’ ċertifikazzjoni li tiċċertifika n-natura ħielsa mill-pestiċidi tal-prodotti tal-membri tagħha. L-organizzazzjoni tilliċenzja l-marka ta’ ċertifikazzjoni għall-użu fuq l-imballaġġ tas-supermarkets u fil-materjali tal-kummerċjalizzazzjoni tagħhom. It-tariffi tal-liċenzjar jitqassmu lill-produtturi li huma membri tal-organizzazzjoni. F’dan il-każ, l-organizzazzjoni hija assoċjazzjoni ta’ produtturi li ħadu deċiżjoni li jadottaw u jfornu l-marka ta’ ċertifikazzjoni. Dik id-deċiżjoni hija ftehim ta’ sostenibbiltà bejn il-produtturi. Barra minn hekk, l-istess ftehim ta’ sostenibbiltà jista’ jinkludi wkoll il-ftehim ta’ liċenzjar iffirmat bejn l-organizzazzjoni u s-supermarkets.

Eżempju 1: Il-produtturi tal-lanġas u grupp ta’ bejjiegħa bl-ingrossa jikkonkludu ftehim. Skont il-ftehim, il-produtturi se jadottaw tekniki ta’ produzzjoni li, filwaqt li jeliminaw l-użu ta’ trattamenti kimiċi li jtejbu l-ħajja fuq l-ixkaffa tal-lanġas, se jirriżultaw f’żieda fil-ħela tal-ikel peress li dawn it-tekniki ta’ produzzjoni se jżidu r-riskju li l-lanġas jittebba jew jitħassar qabel ma jaslu għand il-konsumatur. Sabiex jiġi żgurat li l-lanġas jibqa’ f’kundizzjoni tajba qabel ma jiġi kkonsenjat lill-bejjiegħa bl-imnut, il-bejjiegħa bl-ingrossa jeħtiġilhom jadattaw il-kundizzjonijiet tal-faċilitajiet tal-ħżin u jagħmlu l-modifiki meħtieġa tal-kostruzzjoni. F’każ bħal dan, it-titjib fis-sostenibbiltà huwa relatat kemm mal-produzzjoni kif ukoll mal-kummerċ ta’ prodotti agrikoli. L-Artikolu 210a jkun applikabbli għall-parti tal-ftehim ta’ sostenibbiltà li tikkonċerna l-modifiki tal-ħżin tal-bejjiegħa bl-ingrossa, minħabba li dik il-parti tkun marbuta intrinsikament mal-fatt li prodott aktar sostenibbli jsir disponibbli fis-suq.

Eżempju 2: Grupp ta’ bejjiegħa bl-imnut u bejjiegħa bl-ingrossa jaqblu li jużaw sistema ta’ kontenituri riċiklati għat-trasport u t-tqegħid fil-ħwienet ta’ frott u ħxejjex friski. Għalkemm il-ftehim jikkonċerna standard ta’ sostenibbiltà li jista’ jmur lil hinn minn dak li huwa awtorizzat mil-liġi, l-Artikolu 210a mhux se japplika, minħabba li l-ftehim mhux se jinvolvi xi produttur.

Eżempju 3: Grupp ta’ bejjiegħa bl-imnut u produtturi tal-ikel jaqblu fuq inizjattiva ta’ ekonomija ċirkolari biex tinħoloq sistema konġunta għall-ġbir tal-iskart. Il-bejjiegħa bl-imnut jimpenjaw ruħhom li jiġbru l-iskart tagħhom u li aktar tard jibdluh f’fertilizzanti, filwaqt li l-produtturi jimpenjaw ruħhom li jużaw il-fertilizzanti fil-produzzjoni tagħhom. Minħabba li l-ftehim jinvolvi l-impenn tal-produtturi li jużaw il-fertilizzant iġġenerat permezz tas-sistema tal-ġbir tal-iskart, se japplika l-Artikolu 210a.

Eżempju 1: Hemm ftehim li huwa relatat mal-imballaġġ sostenibbli tal-malt f’boroż tat-tbaħħir li ma jgħaddix l-ilma minnhom li jistgħu jiġu rriċiklati kompletament, u tal-birra fi btieti magħmula kompletament minn metalli riċiklati. L-Artikolu 210a se japplika biss għall-parti tal-ftehim dwar il-malt, peress li l-birra hija prodott mhux tal-Anness I.

Eżempju 2: Hemm ftehim li huwa relatat mal-provvista ta’ skart tal-ikel minn diversi ristoranti u mill-produtturi li jfornu lil dawk ir-ristoranti. Dak l-iskart imbagħad se jintuża għall-produzzjoni u l-kummerċjalizzazzjoni tal-bijofjuwils. L-Artikolu 210a se japplika biss għall-parti tal-ftehim dwar il-provvista tal-iskart għall-produzzjoni tal-bijofjuwils, u mhux għall-kummerċjalizzazzjoni tal-bijofjuwils mhux inklużi fl-Anness I.

Eżempju 3: Hemm ftehim li huwa relatat mal-provvista ta’ pollam prodott b’mod sostenibbli għas-servizzi tal-canteen. Il-ftehim jinvolvi lill-produtturi tat-tjur li jfornu t-tjur lill-produtturi tal-ikliet ippreparati, u lil organizzazzjoni li tirrappreżenta l-canteens tal-ikel li jixtru ikliet ippreparati mill-produtturi tal-ikel. L-Artikolu 210a japplika biss għall-parti tal-ftehim li hija relatata mal-provvista ta’ pollam lill-produtturi tal-ikliet ippreparati, u mhux għall-parti tal-ftehim li hija relatata mal-provvista ta’ ikliet ippreparati lill-canteens. Il-laħam tat-tjur biss huwa prodott elenkat fl-Anness I; l-ikliet ippreparati li jinkorporaw dak il-laħam ma humiex.

Eżempju 4: Ftehim huwa relatat mal-provvista ta’ tadam, faqqiegħ, ħxejjex u ħxejjex aromatiċi sostenibbli għall-ipproċessar fi zlazi differenti, bħall-pesto, it-tadam bil-faqqiegħ, it-tadam bil-brunġiel, basal u kappar, u l-kummerċjalizzazzjoni ta’ dawn iz-zlazi. L-Artikolu 210a japplika biss għall-parti tal-ftehim dwar il-produzzjoni u l-provvista ta’ tadam, faqqiegħ u ħxejjex aromatiċisostenibbli, u mhux għall-kummerċjalizzazzjoni taz-zlazi, minħabba li z-zlazi ma humiex prodott tal-Anness I.

Eżempju: L-objettiv ta’ sostenibbiltà jista’ jkun il-prevenzjoni tal-erożjoni tal-ħamrija. Il-ftehim ta’ sostenibbiltà jkollu l-għan li japplika standard li jista’ jinvolvi l-istabbiliment ta’ miri li jistgħu jitkejlu fil-forma ta’ kriterji kwantitattivi jew kwalitattivi li jmorru lil hinn minn standard obbligatorju, pereżempju, l-użu ta’ għalla ta’ kopertura fix-xitwa biex tiġi evitata l-erożjoni tal-ħamrija. Il-ftehim jista’ jinkludi miżuri speċifiċi ta’ implimentazzjoni, bħal obbligi li jintużaw ċertu makkinarju jew tagħmir, li jiġu implimentati għodod ta’ ġestjoni tar-riskju, jew li jiġi appoġġat it-tixrid tal-għarfien tekniku (inklużi t-taħriġ, il-pariri, il-kooperazzjoni u l-iskambju tal-għarfien), it-teknoloġiji diġitali jew il-prattiki għall-ġestjoni sostenibbli tan-nutrijenti.

Eżempji ta’ objettivi ta’ sostenibbiltà koperti mill-Artikolu 210a:

Eżempji ta’ ftehimiet ta’ sostenibbiltà li għandhom l-għan li jilħqu l-objettivi koperti mill-Artikolu 210a:

Eżempju: Ftehim dwar is-sostenibbiltà għandu l-għan li jnaqqas l-użu tal-pestiċidi bi 8 %. Produttur, parti għall-ftehim, huwa attiv f’żewġ postijiet ġeografiċi differenti. F’wieħed mill-postijiet, il-produttur jimpenja ruħu li jissodisfa l-istandard, filwaqt li, fil-post l-ieħor, il-produttur ikompli juża l-pestiċidi kemm jista’ jkun. Huwa biss il-post fejn il-produttur għandu l-għan li jissodisfa l-istandard li jista’ jibbenefika mill-esklużjoni stabbilita fl-Artikolu 210a.

Eżempju 1: Ftehim bl-objettiv li jitnaqqsu l-pestiċidi jistabbilixxi standard li jippreskrivi tnaqqis ta’ 40 % fl-użu tal-pestiċidi. F’dak il-każ, ikun meħtieġ li jintwera li l-applikazzjoni tal-istandard twassal għal tnaqqis li jista’ jitkejjel fl-użu tal-pestiċidi. Madankollu, ma jkunx meħtieġ li jintwera li t-tnaqqis fl-użu tal-pestiċidi minn produtturi individwali wassal għal titjib fil-kwalità tal-ilma fir-reġjun, bħat-tnaqqis tat-tnixxija tal-pestiċidi fl-ilma ta’ taħt l-art.

Eżempju 2: Jekk ftehim ta’ sostenibbiltà jkollu l-għan li jżid il-bijodiversità permezz tal-kultivazzjoni ta’ ċerti pjanti selvaġġi u varjetajiet oriġinali li ma jagħmlux ħsara lill-insetti, jista’ ma jkunx possibbli li jiġu kkwantifikati r-riżultati tal-bijodiversità mtejba f’termini numeriċi. Madankollu, l-isforzi li saru, u r-riżultati miksuba jridu jkunu deskrivibbli, għalkemm mhux neċessarjament f’termini numeriċi: pereżempju, il-partijiet għandhom jidentifikaw liema pjanti huma l-inqas li jagħmlu ħsara lill-insetti, jew liema varjetajiet oriġinali għandhom jitħawlu.

Eżempju ta’ mira vinkolanti għall-Istati Membri, iżda mhux għall-individwi: Il-proposta tal-Kummissjoni għal regolament għall-użu sostenibbli tal-pestiċidi (29) tistabbilixxi miri biex kemm l-użu ġenerali u r-riskju ta’ pestiċidi kimiċi kif ukoll l-użu ta’ pestiċidi “aktar perikolużi” jitnaqqsu b’50 % sal-2030. Filwaqt li dawk il-miri jkunu vinkolanti fuq l-Istati Membri, dawn ma jkunux vinkolanti fuq l-individwi. Għalhekk, dawk il-miri ma jitqisux bħala standards obbligatorji għall-finijiet tal-Artikolu 210a.

Eżempju ta’ mira vinkolanti fuq reġjun, iżda mhux fuq individwi: F’xenarju fejn tiġi adottata l-proposta għal regolament għall-użu sostenibbli tal-pestiċidi, reġjun jista’ jiddeċiedi li jimponi waħdu mira li, sal-2030, inaqqas progressivament l-użu tal-pestiċidi b’50 %. Filwaqt li deċiżjoni bħal din tkun vinkolanti fuq ir-reġjun, din ma torbotx lill-individwi. Għalhekk, tali deċiżjoni ma titqiesx bħala standard obbligatorju għall-finijiet tal-Artikolu 210a.

Eżempju ta’ mira vinkolanti għall-individwi: F’xenarju fejn tiġi adottata l-proposta għal regolament għall-użu sostenibbli tal-pestiċidi, Stat Membru jista’ jiddeċiedi li jimplimenta rekwiżit vinkolanti fuq il-produtturi biex inaqqsu b’mod progressiv l-użu tal-pestiċidi b’livelli differenti (pereżempju 30/50/70 %) f’setturi differenti sal-2030. Tali dispożizzjonijiet nazzjonali jkunu vinkolanti fuq l-individwi, u għalhekk jitqiesu standards obbligatorji għall-finijiet tal-Artikolu 210a.

Eżempju 1: Produttur tal-kawkaw ta’ pajjiż mhux tal-UE jidħol fi ftehim ta’ sostenibbiltà ma’ manifattur taċ-ċikkulata tal-Unjoni li għandu l-għan li jmur lil hinn minn standard obbligatorju tal-Unjoni jew tal-Istati Membri. Għalhekk, il-ftehim ta’ sostenibbiltà jista’ jibbenefika mill-esklużjoni skont l-Artikolu 210a.

Eżempju 2: Produttur tal-kawkaw ta’ pajjiż mhux tal-UE jidħol fi ftehim ta’ sostenibbiltà ma’ manifattur taċ-ċikkulata tal-Unjoni li għandu l-għan li jmur lil hinn minn standard obbligatorju ta’ pajjiż mhux tal-UE. Il-ftehim ta’ sostenibbiltà jista’ jibbenefika mill-esklużjoni skont l-Artikolu 210a biss sakemm dan imur lil hinn minn standard obbligatorju tal-Unjoni jew, fin-nuqqas tiegħu, minn standard obbligatorju ta’ Stat Membru.

Eżempju 1: Produtturi u operaturi jaqblu li jnaqqsu b’50 % il-volum ta’ ikel li jinħela fil-produzzjoni u fl-ipproċessar tal-piżelli billi jottimizzaw it-tekniki tal-ħsad, jinvestu f’kapaċità ta’ ħżin aktar effiċjenti u jtejbu l-imballaġġ. Ma hemm l-ebda standard obbligatorju ta’ sostenibbiltà għat-tnaqqis tal-iskart tal-ikel stabbilit fil-livell tal-Unjoni, u l-ebda standard nazzjonali ta’ sostenibbiltà applikabbli. F’każ bħal dan, l-istandard ta’ sostenibbiltà jkun ogħla minn dak li huwa meħtieġ mid-dritt tal-Unjoni jew dik nazzjonali.

Eżempju 2: Il-produtturi u l-bejjiegħa bl-imnut tal-ħalib jaqblu li jappoġġaw il-konverżjoni għall-produzzjoni tal-ħalib organiku kif speċifikat fir-Regolament (UE) 2018/848 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (32). Għalkemm ir-Regolament (UE) 2018/848 jistabbilixxi metodi ta’ produzzjoni li l-bdiewa jeħtieġ li jsegwu sabiex ikunu jistgħu jittikkettaw il-prodotti tagħhom bħala organiċi, dawk il-metodi ta’ produzzjoni ma humiex standards obbligatorji fil-livell tal-Unjoni jew f’dak nazzjonali. F’każ bħal dan, standard li jirrikjedi li l-ħalib jiġi prodott f’konformità mal-metodi ta’ produzzjoni organika jkun ogħla minn dak mitlub mid-dritt tal-Unjoni jew mil-liġi nazzjonali.

Eżempju ta’ ftehim li jirrestrinġi l-kompetizzjoni: Sabiex jitnaqqas it-tniġġis u jiġu protetti s-sistemi tal-ilma, il-bdiewa tas-sojja f’reġjun iridu jieqfu jużaw il-fertilizzanti kimiċi. Madankollu, minħabba t-tnaqqis potenzjali fir-rendiment u t-telf finanzjarju li kieku kellhom jimplimentaw inizjattiva bħal din waħedhom, huma jaqblu mhux biss li jwaqqfu l-użu ta’ fertilizzanti kimiċi, iżda wkoll li jżidu l-prezzijiet tagħhom għal kull tunnellata biex jinżamm il-livell preċedenti ta’ profittabbiltà. Dan il-ftehim ta’ sostenibbiltà x’aktarx li jirrestrinġi l-kompetizzjoni billi jillimita l-kapaċità tal-bdiewa li jistabbilixxu l-prezzijiet tal-bejgħ tagħhom stess.

Eżempju ta’ ftehim li x’aktarx ma jirristrinġix il-kompetizzjoni: Grupp ta’ bdiewa li jixtiequ jieqfu jużaw fertilizzanti kimiċi joħolqu marka ta’ kwalità għal “sojja sostenibbli” li tkun ġiet prodotta mingħajr fertilizzanti kimiċi. L-eliminazzjoni tal-użu ta’ fertilizzanti kimiċi x’aktarx li tnaqqas ir-rendimenti, li potenzjalment tnaqqas l-introjtu tal-farm. Għalhekk, il-grupp jinvesti ħafna fis-sensibilizzazzjoni tal-konsumaturi dwar il-marka tal-kwalità u dwar il-benefiċċji ambjentali tal-eliminazzjoni tal-fertilizzanti kimiċi sabiex jikkonvinċi lill-konsumaturi li sojja sostenibbli għandha valur akbar mis-sojja prodotta b’fertilizzanti kimiċi. Kwalunkwe bidwi li jiċċertifika li s-sojja tiegħu tkun ġiet prodotta mingħajr fertilizzanti kimiċi jista’ jipparteċipa fl-iskema, u jista’ jħalli l-iskema fi kwalunkwe ħin. Għall-kuntrarju tal-eżempju preċedenti, ma hemm l-ebda dispożizzjoni li tistabbilixxi l-prezzijiet.

Il-ftehim ta’ sostenibbiltà x’aktarx li ma jirrestrinġix il-kompetizzjoni. Huwa possibbli li l-iskema jkollha l-effett li tirrestrinġi l-kompetizzjoni jekk għadd kbir ta’ produtturi tas-sojja jissieħbu fl-iskema, u b’hekk tillimita b’mod effettiv il-kapaċità tal-klijenti li ma jridux jixtru sojja sostenibbli malli jagħmlu dan. Madankollu, jekk għadd limitat biss ta’ produtturi tas-sojja jissieħbu fl-iskema pereżempju produtturi li jirrappreżentaw anqas minn 10 % tal-provvista, kwalunkwe restrizzjoni tal-kompetizzjoni x’aktarx li tkun insinifikanti, minħabba li t-tnaqqis li jirriżulta fil-livelli ta’ output ma jkunx sinifikanti u l-klijenti jkomplu jkollhom alternattivi jekk ma jkunux iridu jew ma jkunux jistgħu jħallsu aktar għal sojja sostenibbli.

Eżempju 1: Il-produtturi tal-għeneb li joperaw b’marġni baxxi u li jinsabu f’ċertu reġjun jiddeċiedu b’mod kollettiv li jnaqqsu l-użu kimiku tal-pestiċidi bi 52 % filwaqt li l-istandard mitlub mil-liġi jirrikjedi biss tnaqqis ta’ 50 %. Huma jiddeċiedu li jnaqqsu l-użu tagħhom ta’ pestiċidi kimiċi billi minflok jixtru pestiċidi organiċi. Il-kostijiet addizzjonali li l-produtturi jġarrbu sabiex jixtru pestiċidi organiċi huma kemxejn ogħla mill-kostijiet li kieku jġarrbu sabiex jixtru pestiċidi kimiċi. Sabiex jilħqu l-istandard, il-produtturi jaqblu kollettivament dwar prezz fiss għall-għeneb aktar sostenibbli.

Minħabba li l-pestiċidi organiċi huma kemxejn aktar għaljin u li l-produtturi joperaw fuq marġnijiet baxxi, u għalhekk ma għandhom l-ebda inċentiv sabiex iġarrbu individwalment dawk il-kostijiet, x’aktarx li tkun meħtieġa l-kooperazzjoni. Madankollu, il-ftehim li jiġi impost prezz fiss downstream x’aktarx li ma jkunx meħtieġ minħabba t-titjib f’termini ta’ sostenibbiltà li l-ftehim qed jimmira għalih. Għalkemm il-qbil dwar prezz fiss jipprovdi remunerazzjoni suffiċjenti għall-produtturi u jiżgura li jintlaħaq l-istandard, jidher li hemm alternattiva inqas restrittiva. F’dak il-każ, ftehim sabiex l-użu tal-pestiċidi jitnaqqas b’mod kollettiv bi 2 % addizzjonali jidher li huwa l-anqas mod restrittiv sabiex jintlaħaq l-istandard, minħabba li l-kostijiet addizzjonali għax-xiri tal-pestiċidi organiċi huma żgħar u se jġarrbuhom il-produtturi kollha fir-reġjun. Dan jipprevjeni sitwazzjoni fejn xi wħud mill-produtturi biss ma jibqgħux kompetittivi minħabba l-kostijiet addizzjonali mġarrba.

Eżempju 2: Sabiex jittejjeb it-trattament xieraq tal-pollam imrobbi għal-laħam, il-produtturi jaqblu li jwettqu kontrolli annwali tal-kwalità tal-ilma kkunsmat mill-pollam. L-għan tal-kontrolli huwa li jivvalutaw il-livell ta’ kontaminanti tal-ilma bħall-metalli tqal u s-sustanzi kimiċi, u meta dawn jinsabu, li jindirizzaw livelli eċċessivi ta’ kontaminanti bħal dawn. Skont il-ftehim, il-produtturi jeħtiġilhom iwettqu l-kontrolli huma stess billi jużaw tagħmir li jkun għall-but ta’ kulħadd u li jrid jinxtara darba, u ma jirrikjedix li jintuża għarfien espert xjentifiku. Ma hemm l-ebda standard speċifiku tal-Unjoni jew nazzjonali li jitlob li jitwettqu tali kontrolli, lil hinn minn rekwiżit ġenerali li l-annimali jirċievu ilma tajjeb għax-xorb. Minħabba l-kontrolli annwali tal-ilma, il-kostijiet tal-produzzjoni jiżdiedu bi ftit. B’riżultat ta’ dan, il-produtturi tal-pollam jaqblu dwar obbligi ta’ xiri esklużiv mix-xerrejja tal-laħam tal-pollam sabiex jirkupraw il-kostijiet addizzjonali billi jkollhom ċertezza li l-produzzjoni tagħhom tinxtara.

Il-kooperazzjoni tal-produtturi tal-pollam x’aktarx li ma tkunx meħtieġa, minħabba li t-titjib f’termini tat-trattament xieraq tal-annimali ma jidhirx li jiġġustifika r-restrizzjonijiet previsti. Kull produttur jista’ effettivament jilħaq l-istandard waħdu, peress li l-produtturi ma jeħtiġux l-għarfien jew l-għarfien espert tal-kompetituri tagħhom biex jilħqu l-istandard. Barra minn hekk, produttur individwali jista’ jilħaq l-istandard ta’ sostenibbiltà mingħajr ma jġarrab kostijiet addizzjonali sinifikanti li kienu jpoġġuh fi żvantaġġ meta mqabbel ma’ produtturi oħrajn li ma jimplimentawx l-istandard. Barra minn hekk, anke jekk il-kooperazzjoni titqies neċessarja, ma huwiex probabbli li jkun indispensabbli għall-produtturi li jaqblu max-xerrejja dwar l-obbligi ta’ xiri esklużiv, minħabba l-kostijiet relattivament baxxi li jġarrbu l-produtturi għall-ittestjar tal-kwalità tal-ilma.

Eżempju: Il-produtturi fi Stat Membru jipprevedu li jidħlu fi ftehim ta’ sostenibbiltà li jistabbilixxi mira li 25 % tal-art tagħhom tiġi ddedikata għal skopijiet ta’ bijodiversità. Il-produtturi diġà jiddedikaw parti sinifikanti mill-art tagħhom għal skopijiet ta’ bijodiversità. Hemm domanda mix-xerrejja li tkopri l-kwantità ta’ prodotti li l-produtturi se jkunu jistgħu jikkultivaw mill-75 % l-oħra tal-art tagħhom. Ix-xerrejja ta’ dawk il-prodotti se jħallsu wkoll prezz li se jikkumpensa finanzjarjament lill-produtturi għat-titjib fil-bijodiversità li se jagħmlu.

F’każ bħal dan, ma hemm l-ebda kwistjoni li tipprevjeni lill-produtturi milli jilħqu l-istandard ta’ sostenibbiltà waħedhom minħabba li kull produttur diġà għandu l-esperjenza u l-għarfien meħtieġa biex jimplimenta t-titjib fil-bijodiversità. Barra minn hekk, il-produtturi jkunu jistgħu jirkupraw mingħand ix-xerrejja l-kostijiet tal-ilħuq tal-istandard tas-sostenibbiltà.

Eżempju 1: Il-produtturi tal-ħalib minn reġjun fi Stat Membru jaqblu ma’ manifattur tal-ġobon li se jipproduċu biss ġobon artab u frisk peress li l-produzzjoni ta’ ġobon iebes twassal għal emissjonijiet ta’ CO2 relattivament ogħla. Barra minn hekk, il-produtturi tal-ħalib jaqblu li jużaw id-demel tal-baqar għall-produzzjoni tal-enerġija bl-użu ta’ sistema anaerobika tad-diġestur tal-metan. Sabiex titnaqqas l-impronta tal-karbonju mit-trasport tal-ġobon, il-ftehim jistabbilixxi wkoll li l-ġobon artab u frisk jinbiegħ biss fl-Istat Membru fejn jinsabu l-produtturi. Madankollu, xi Stati Membri ġirien jinsabu fl-istess distanza bħal reġjuni oħra fl-Istat Membru fejn huma bbażati l-produtturi.

Tali ftehim mhux se jkun indispensabbli għall-fini li jintlaħaq l-istandard tat-tnaqqis tal-emissjonijiet tas-CO2 assoċjat mal-produzzjoni u l-kummerċ tal-ġobon peress li hemm mod inqas restrittiv biex jiġi żgurat it-tnaqqis tal-emissjonijiet tas-CO2, jiġifieri, id-determinazzjoni ta’ kundizzjoni oġġettiva bbażata fuq id-distanza kkalkolata miż-żona tal-produzzjoni għaż-żona tal-bejgħ, pereżempju 200 km.

Eżempju 2: Ix-xenarju huwa l-istess bħal fl-Eżempju 1. Madankollu, il-produtturi tal-ħalib jiddeċiedu li jirrestrinġu l-parteċipazzjoni fil-ftehim għall-produtturi tal-ħalib li huma bbażati fl-istess Stat Membru: dan sabiex ikun aktar faċli li tiġi awditjata l-konformità mal-kriterji tal-produzzjoni peress li l-produtturi kellhom kollaborazzjoni fit-tul ma’ awditur nazzjonali li ma joperax barra minn dak l-Istat Membru.

Tali ftehim mhux se jkun indispensabbli għall-fini li jintlaħaq l-istandard peress li hemm mod anqas restrittiv biex jiġi żgurat it-tnaqqis tal-emissjonijiet tas-CO2, jiġifieri, li l-proċess tal-awditjar jista’ jitwettaq fi Stati Membri oħra jew jitwettaq mill-istess awditur jew minn ieħor, li jkun lest iwettaq is-servizz.

Eżempju: Filwaqt li hemm domanda għal frawli mingħajr pestiċidi, hemm ukoll aċċettazzjoni baxxa ta’ prezzijiet ogħla fost il-konsumaturi. Il-produzzjoni ta’ frawli mingħajr pestiċidi tkun teħtieġ investiment addizzjonali fit-tagħmir, u toħloq kostijiet addizzjonali tal-manodopera, u b’hekk tirriżulta f’żidiet fil-prezzijiet. Il-konsumaturi jkunu anqas probabbli li jixtru l-frawli aktar għali mingħajr pestiċidi, u b’riżultat ta’ dan il-bejgħ tal-produtturi jista’ jonqos. Barra minn hekk, jekk il-konsumaturi ma jixtrux il-frawli ħieles mill-pestiċidi, proporzjon akbar tal-frawli ma jibqax tajjeb għall-konsum. Dan iwassal għal żvantaġġ tal-ewwel attur għal kull min jixtieq jipproduċi frawli ħieles mill-pestiċidi.

Grupp ta’ produtturi u bejjiegħa bl-imnut jiżviluppaw inizjattiva li permezz tagħha l-bejjiegħa bl-imnut jaqblu li jħallsu lill-bdiewa parteċipanti EUR 1,20 addizzjonali għal kull kilogramma għal frawli mingħajr pestiċidi. Il-pagament ta’ inċentiv huwa bbażat fuq studju li sab li:

Il-primjum ġenerali tal-prezz ta’ EUR 1,20 għal kull kilogramma huwa ogħla mill-EUR 1 għal kull kilogramma ta’ kostijiet imġarrba u ta’ introjtu mitluf biex jinkiseb l-istandard ta’ sostenibbiltà. Madankollu, il-primjum tal-prezz jinkludi wkoll pagament ta’ inċentiv sa 20 % tal-kumpens għall-kostijiet imġarrba u għall-introjtu mitluf, f’dan il-każ EUR 0,20 għal kull kilogramma. Dan huwa indispensabbli: (i) biex jiġi żgurat li l-istandard ta’ sostenibbiltà jiġi adottat b’mod effettiv mill-produtturi, (ii) meta jitqies ir-riskju li l-ftehim jista’ jiġi tterminat mill-produtturi minħabba telf potenzjali ta’ interess mill-konsumaturi fix-xiri ta’ frawli sostenibbli u meta titqies iż-żieda fil-kostijiet tal-produzzjoni u (iii) meta jitqies il-fatt li l-produtturi jistgħu jiksbu redditu fuq investiment alternattiv ta’ EUR 0,05 għal kull kilogramma jekk jagħżlu li ma jidħlux fil-ftehim ta’ sostenibbiltà. L-ammont ta’ EUR 0,12 għal kull kilogramma allokat għall-inċertezza (ara l-punt (b) hawn fuq), jaqbel maż-żieda mistennija fil-kostijiet u fl-introjtu mitluf. L-ammont allokat għar-redditu fuq l-investiment ta’ EUR 0,08 għal kull kilogramma (ara l-punt (c) hawn fuq) jaqbeż l-opportunità alternattiva ta’ investiment mhux sostenibbli ta’ EUR 0,05 għal kull kilogramma.

Madankollu, jekk il-pagament ta’ inċentiv kien ta’ aktar minn EUR 0,20 għal kull kilogramma, tkun trid issir valutazzjoni każ b’każ dwar il-kompatibbiltà taż-żieda fil-prezz mal-kundizzjoni ta’ indispensabbiltà.

Eżempju 1: Il-bejjiegħa bl-imnut jaqblu li jħallsu lill-bdiewa tad-dulliegħ primjum tal-prezz sabiex jixtru għodod innovattivi għall-irrigazzjoni. Il-pagament tal-primjum fuq il-prezz huwa meħtieġ għal 3 snin peress li l-bdiewa ma għandhomx is-somma meħtieġa bil-quddiem. Wara 3 snin, il-bdiewa se jkunu rnexxielhom jirkupraw l-kostijiet imġarrba għax-xiri tat-tagħmir u se jibdew jiffrankaw fuq l-użu tal-ilma billi jużaw l-għodod. Għalhekk, it-tkomplija tal-pagament tal-primjum fuq il-prezz wara 3 snin ma tkunx indispensabbli f’termini ta’ durata.

Eżempju 2: F’xenarju simili għall-Eżempju 1, il-bdiewa tad-dulliegħ jaqblu, flimkien mal-bejjiegħa bl-imnut, li jipproduċu dulliegħ mingħajr pestiċidi, u jużaw pestiċidi organiċi għal pestiċidi kimiċi biss meta ma jkollhom l-ebda alternattiva. Il-bejjiegħa bl-imnut jaqblu li jħallsu primjum ogħla fuq il-prezz minn dak imsemmi fl-Eżempju 1. Il-pagament tal-primjum fuq il-prezz jipprovdi wkoll kumpens għax-xiri tal-għodod tal-irrigazzjoni. Madankollu, peress li n-nuqqas ta’ użu ta’ pestiċidi jew l-użu ta’ pestiċidi organiċi biss huwa spiża rikorrenti għall-bdiewa tad-dulliegħ, il-parti tal-pagament tal-primjum fuq il-prezz relatata man-nuqqas ta’ użu tal-pestiċidi, jew l-użu ta’ alternattivi organiċi meta jkun meħtieġ, se jkun jeħtieġ li jitħallas kontinwament matul id-durata tal-ftehim ta’ sostenibbiltà, filwaqt li l-pagament li jirrigwarda l-għodod tal-irrigazzjoni se jkollu jintemm wara 3 snin.

Eżempju 1: 10 produtturi mill-Ekwador jiddeċiedu li jtejbu l-istandards tal-kultivazzjoni tal-kawkaw billi jipproduċu biss kawkaw organiku. Huma jaqblu ma’ manifattur taċ-ċikkulata li jirċievi pagament għall-primjum fuq il-prezz ta’ EUR 0,50 għal kull kilogramma ta’ kawkaw organiku, li jintuża bħala l-ingredjent għall-prodotti taċ-ċikkulata li jġorru logo sostenibbli. Qabel ma jiġi implimentat il-ftehim, grupp ieħor ta’ produtturi u manifattur ieħor taċ-ċikkulata juru wkoll interess li jipparteċipaw. L-ewwel 10 produtturi jivvalutaw li l-10 produtturi u l-manifattur taċ-ċikkulata li inizjalment iddeċidew li joħolqu l-ftehim jistgħu jilħqu l-istandard waħedhom (bħala grupp) mingħajr l-għajnuna tat-tieni grupp ta’ produtturi u ta’ manifattur taċ-ċikkulata. Madankollu, huma jistiednu lil dan tal-aħħar biex jissieħeb.

F’dan l-eżempju, it-test tal-indispensabbiltà ma jipprekludix lill-produtturi interessati kollha u lill-manifatturi taċ-ċikkulata milli jipparteċipaw fil-ftehim. Dan għaliex l-istabbiliment tal-ftehim juri li sabiex jintlaħaq l-istandard, il-produtturi jeħtieġ li jingħaqdu ma’ mill-inqas xerrej wieħed (f’dan il-każ – manifattur taċ-ċikkulata). Il-fatt li l-grupp inizjali tal-produtturi u tax-xerrej jiġi estiż iwassal għal kopertura tas-suq ogħla tal-ftehim ma huwiex kwistjoni taħt it-test tal-indispensabbiltà.

Eżempju 2: Fl-istess xenarju tal-Eżempju 1, wara li l-10 produtturi u l-manifattur taċ-ċikkulata jkunu implimentaw il-ftehim, fornitur tal-input taż-żrieragħ jindika li jixtieq jissieħeb fil-ftehim.

F’dan l-eżempju, it-test tal-indispensabbiltà jipprekludi l-parteċipazzjoni sussegwenti mill-fornitur tal-input. Dan minħabba li l-analiżi tal-indispensabbiltà indikat li l-parteċipazzjoni tal-produtturi u ta’ mill-inqas xerrej wieħed hija biżżejjed. Għalhekk, il-parteċipazzjoni tal-fornitur tal-input ma hijiex indispensabbli.

Eżempju 1: Ċerta teknika tal-kultivazzjoni tar-ross tuża anqas ilma mit-tekniki tradizzjonali tal-kultivazzjoni tar-ross, ma tużax fertilizzanti artifiċjali u hija ħielsa mill-pestiċidi. L-użu ta’ teknika bħal din jikkontribwixxi għall-użu sostenibbli u għall-protezzjoni tal-pajsaġġi, tal-ilma u tal-ħamrija, u jnaqqas l-użu tal-pestiċidi. Madankollu, it-teknika tirrikjedi investiment addizzjonali ta’ riżorsi finanzjarji u ta’ żmien mill-produtturi tar-ross u hija profittabbli biss jekk titwettaq fuq skala medja sa kbira. Tliet kooperattivi tar-ross jaqblu li jipproduċu “ross sostenibbli” f’konformità mat-teknika ta’ kultivazzjoni msemmija hawn fuq. Il-bejjiegħ bl-imnut jaqbel li jixtri ċerta kwantità ta’ ross sostenibbli – 100 tunnellata fis-sena għal 3 snin.

It-tliet kooperattivi kkalkolaw li jkollhom jipproduċu mill-anqas 95 tunnellata ross fis-sena għal 3 snin sabiex l-investiment tagħhom jilħaq l-ekonomiji ta’ skala meħtieġa sabiex jintlaħaq l-istandard ta’ sostenibbiltà u jirċievu redditu raġonevoli fuq l-investiment. Sabiex il-konsumaturi jiġu mħeġġa jixtru r-ross sostenibbli, it-tliet kooperattivi u l-bejjiegħ bl-imnut jaqblu li l-prezz tal-bejgħ mill-ġdid tal-bejjiegħ bl-imnut mhux se jkun aktar minn 15 % ogħla mill-prezz medju li l-bejjiegħ bl-imnut jitlob għar-ross konvenzjonali. Madankollu, minħabba l-kost tal-inputs u tal-manodopera, ir-ross sostenibbli jiswa lill-bejjiegħ bl-imnut 30 % aktar mir-ross konvenzjonali.

Il-biċċa l-kbira tax-xerrejja l-oħrajn fis-suq, bħal bejjiegħa bl-imnut, manifatturi, bejjiegħa bl-ingrossa, huma fil-biċċa l-kbira interessati li jixtru ross konvenzjonali, li jinbiegħ bi prezz aktar baxx. Il-konsumaturi juru interess fix-xiri ta’ ross aktar sostenibbli, iżda ma humiex konxji ta’ kemm il-produzzjoni tar-ross konvenzjonali timplika l-użu ta’ fertilizzanti u pestiċidi u l-ammont ta’ ilma kkunsmat għal dak l-iskop.

Pass 1:

L-istandard tas-sostenibbiltà jista’ jiġi ssodisfat ukoll billi tittieħed azzjoni individwali?

Il-kooperattivi tar-ross ma jkunux jistgħu jiffinanzjaw il-produzzjoni tar-ross sostenibbli individwalment. Dan għaliex ma jkollhom l-ebda ċertezza li jistgħu jikkummerċjalizzaw ir-ross, minħabba li l-biċċa l-kbira tax-xerrejja huma interessati jixtru ross konvenzjonali, li jinbiegħ bi prezz aktar baxx. Għalhekk, individwalment, it-tliet kooperattivi ma jistgħux jadottaw l-istandard b’mod effettiv. F’dak il-każ, ftehim ma’ bejjiegħ bl-imnut li l-bejjiegħ bl-imnut jixtri minimu ta’ 100 tunnellata ta’ ross sostenibbli fis-sena x’aktarx li jkun indispensabbli.

Trid issir valutazzjoni separata tal-ftehim li l-prezz tal-bejgħ mill-ġdid tal-bejjiegħ bl-imnut għar-ross sostenibbli ma jkunx aktar minn 15 % ogħla mill-prezz medju tar-ross konvenzjonali. Ir-ross sostenibbli jiswa 30 % aktar mir-ross konvenzjonali, u hemm riskju li l-konsumaturi jixtru kwantitajiet insuffiċjenti ta’ ross. Għalhekk, ftehim għall-promozzjoni tar-ross sostenibbli x’aktarx li jkun indispensabbli minħabba li, inkella, il-bejjiegħ bl-imnut ma jkunx jista’ jibqa’ jixtri migħand it-tliet kooperattivi. Individwalment, kull waħda mit-tliet kooperattivi u l-bejjiegħ bl-imnut ma jistgħux jippromwovu r-ross, peress li jeħtieġu l-assistenza ta’ xulxin sabiex jagħmlu dan, minħabba li l-produzzjoni u l-bejgħ tar-ross sostenibbli huma marbuta ma’ xulxin.

L-indispensabbiltà tad-dispożizzjoni tal-ftehim ta’ sostenibbiltà

Il-ftehim għax-xiri ta’ ċerta kwantità ta’ ross sostenibbli fis-sena x’aktarx li jkun indispensabbli, minħabba li hemm bejjiegħ bl-imnut wieħed biss li jipparteċipa fil-ftehim ta’ sostenibbiltà, u l-produzzjoni ta’ ross sostenibbli timplika kostijiet addizzjonali għall-produtturi. Tip ieħor ta’ dispożizzjoni li tindirizza l-kwistjoni tal-kopertura tal-kostijiet tista’ tkun li l-bejjiegħ bl-imnut sempliċiment jimpenja ruħu li jippromwovi r-ross sostenibbli mingħajr ma jimpenja ruħu li jixtri kwantità minima. Madankollu, dan ma jipprovdix biżżejjed ċertezza għat-tliet kooperattivi, minħabba li r-ross konvenzjonali huwa 30 % orħos, u l-konsumaturi ġeneralment ma jkunux konxji tal-implikazzjonijiet tal-produzzjoni tar-ross konvenzjonali.

Fil-każ tal-ftehim dwar l-impożizzjoni ta’ prezz tal-bejgħ mill-ġdid għal ross sostenibbli li ma jkunx aktar minn 15 % ogħla minn dak tar-ross konvenzjonali, hemm mod anqas restrittiv sabiex jiġi promoss ix-xiri ta’ ross sostenibbli. Peress li l-kwistjoni hija n-nuqqas ta’ għarfien tal-konsumaturi dwar il-benefiċċji tar-ross sostenibbli, it-tliet kooperattivi u l-bejjiegħ bl-imnut jistgħu jikkonkludu ftehim ta’ ċertifikazzjoni, pereżempju biex jiżviluppaw tikketta għar-ross sostenibbli permezz tas-servizzi ta’ parti terza. Il-parti terza tivvaluta l-konformità tar-ross mal-metodi ta’ produzzjoni sostenibbli u tixhed il-konformità tiegħu. It-tikketta tista’ tinforma lill-konsumaturi dwar l-impatt ambjentali tal-produzzjoni tar-ross konvenzjonali. Għalhekk, il-bejjiegħ bl-imnut ikun liberu li jiddetermina l-prezz tal-bejgħ mill-ġdid tar-ross sostenibbli, filwaqt li permezz tal-użu tat-tikketta, ikun jista’ jissodisfa b’mod effettiv id-domanda tal-konsumatur għal ross sostenibbli.

Pass 2: L-indispensabbiltà tan-natura u tal-intensità tar-restrizzjoni

Meta tiġi vvalutata n-natura ta’ impenn għax-xiri ta’ 100 tunnellata ta’ ross sostenibbli fis-sena, alternattiva tista’ tkun impenn mill-bejjiegħ bl-imnut sabiex jixtri r-ross sostenibbli kollu meħtieġ għall-bejgħ mill-ġdid mit-tliet kooperattivi. Madankollu, dan ma jilħaqx l-istandard ta’ sostenibbiltà, peress li t-tliet kooperattivi ma jkollhom l-ebda ċertezza li l-bejjiegħ bl-imnut effettivament jixtri l-kwantità meħtieġa ta’ ross prodott. Dan għaliex jista’ ma jkollux bżonn il-100 tunnellata ta’ ross sostenibbli kollha f’sena partikolari u għalhekk il-kooperattivi ma jkollhom l-ebda inċentiv sabiex jagħmlu l-investiment meħtieġ.

Meta tiġi vvalutata l-intensità tar-restrizzjoni għall-impenn għax-xiri ta’ 100 tunnellata ta’ ross sostenibbli fis-sena għal tliet snin, ir-restrizzjoni tidher indispensabbli peress li t-tliet kooperattivi jeħtieġ li jipproduċu mill-anqas 95 tunnellata ta’ ross sostenibbli fis-sena għal tliet snin sabiex jirċievu redditu fuq l-investiment addizzjonali tagħhom. Minħabba n-novità u l-inċertezza tal-istandard tas-sostenibbiltà, bix-xiri tal-5 tunnellati addizzjonali ta’ ross sostenibbli l-bejjiegħ bl-imnut ikollu l-għan li jipprovdi xibka ta’ sikurezza f’każ ta’ kalkolu ħażin. Għalhekk, l-impenn għax-xiri ta’ 100 tunnellata ta’ ross sostenibbli x’aktarx li jkun indispensabbli sabiex jintlaħaq l-istandard ta’ sostenibbiltà inkwistjoni.

Eżempju 2: Hemm inizjattiva reġjonali sabiex jittejbu l-kundizzjonijiet tal-għajxien tal-ħnieżer. Il-bdiewa parteċipanti jiftiehmu ma’ biċċerija u ma’ żewġ proċessuri tal-laħam biex iżidu l-ammont ta’ spazju għal kull ħanżir fil-farms tagħhom ’il fuq mill-minimu legali. Minħabba l-liġijiet lokali dwar iż-żamma tal-art għal skopijiet ta’ bijodiversità, huwa diffiċli għall-biċċa l-kbira tal-bdiewa li jżidu l-ammont ta’ spazju għat-tkabbir tal-ħnieżer, peress li jġiegħlhom inaqqsu l-għadd ta’ ħnieżer imrobbija biex jikkonformaw mal-istandard. B’riżultat ta’ dan, il-bdiewa parteċipanti jkunu finanzjarjament żvantaġġati meta mqabbla mal-bdiewa li ma jiħdux sehem fl-inizjattiva.

Għalhekk, l-inizjattiva tipprevedi li l-proċessuri jħallsu lill-bdiewa EUR 1 addizzjonali għal kull kilogramma ta’ laħam mibjugħ bħala primjum fuq il-prezz biex jikkumpensa għat-tnaqqis fil-produzzjoni u ż-żieda fil-kostijiet tagħhom. Il-pagament tal-primjum fuq il-prezz jikkorrispondi għall-profitt li l-bdiewa kieku kienu jagħmlu kieku rabbew aktar ħnieżer bil-mod konvenzjonali, u marġni żgħir biex iħeġġu lill-bdiewa jidħlu fil-ftehim. Proċessur wieħed kien ikun jista’ jipproċessa l-produzzjoni kollha tal-bdiewa u jkopri l-piż finanzjarju relatat. Madankollu, proċessur ieħor issieħeb fl-inizjattiva peress li jixtieq jisfrutta s-suq għal prodotti aktar sostenibbli. L-inizjattiva tistabbilixxi wkoll li l-biċċerija involuta toqtol esklużivament ħnieżer imrobbija f’konformità mal-istandards tat-trattament xieraq tal-annimali kkonċernati sabiex jiġi evitat li l-laħam tagħhom jitħallat ma’ dak tal-annimali mrobbija b’mod konvenzjonali.

Pass 1:

L-istandard tas-sostenibbiltà jista’ jiġi ssodisfat bl-istess mod billi tittieħed azzjoni individwali?

L-ewwel alternattiva li jeħtieġ li titqies hija jekk l-istandard ta’ sostenibbiltà jistax jiġi ssodisfat mill-parteċipanti fil-ftehim billi jaġixxu individwalment aktar milli flimkien. Bidwi li individwalment iżid l-ammont ta’ spazju għal kull ħanżir fil-farm tiegħu jitlef parti mill-introjtu tiegħu, u possibbilment anke aċċess għax-xerrejja tiegħu, għal bdiewa oħrajn minħabba t-tnaqqis fil-provvista tiegħu fil-kwantità jew iż-żieda fil-prezz tal-bejgħ tiegħu. Fl-istess ħin, filwaqt li l-bdiewa li jaġixxu flimkien mingħajr l-involviment tal-proċessuri jikkompetu kontra xulxin fuq termini ugwali, xorta waħda jbatu minn żvantaġġ meta mqabbla ma’ bdiewa li ddeċidew li ma jipparteċipawx fil-ftehim ta’ sostenibbiltà. Dawn ikollhom ukoll diffikultajiet sabiex isibu xerrejja li jaqblu li jħallsu prezz ogħla għal-laħam mill-annimali mrobbija b’mod sostenibbli. Għalhekk, ftehim bejn il-bdiewa nfushom u bejn il-bdiewa u l-proċessuri bħala x-xerrejja tal-prodotti tal-laħam x’aktarx li jkun indispensabbli, għall-kuntrarju ta’ azzjoni unilaterali. Fl-aħħar nett, l-involviment tal-biċċerija huwa fil-prinċipju meħtieġ peress li jiżgura s-separazzjoni tal-laħam miksub mill-ħnieżer li huma soġġetti għall-ftehim u l-laħam derivat minn dawk li ma humiex.

L-indispensabbiltà tad-dispożizzjoni tal-ftehim ta’ sostenibbiltà

Imbagħad, fir-rigward tal-pagament għall-primjum fuq il-prezz, bħala alternattiva, il-proċessuri jistgħu jimpenjaw ruħhom li jixtru l-laħam kollu li joriġina mill-ħnieżer imrobbija f’konformità mal-inizjattiva bil-prezz tal-ħnieżer konvenzjonali. Il-bdiewa normalment ma jkollhomx problemi sabiex isibu xerrejja, u faċilment ikunu jistgħu jbigħu l-prodotti tal-laħam li joriġinaw mill-ħnieżer tagħhom. Madankollu, kieku kellhom japplikaw il-kriterji ta’ sostenibbiltà, ikollhom ibigħu b’telf peress li jkollhom inaqqsu l-għadd ta’ annimali filwaqt li ma jirċievu xejn bi skambju. Għalhekk, pagament għall-primjum fuq il-prezz x’aktarx li jkun indispensabbli.

Fir-rigward tal-impenn mill-biċċerija li toqtol biss annimali mrobbija f’konformità mal-istandard ta’ sostenibbiltà, alternattiva tista’ tkun li l-bdiewa jitolbu lill-biċċerija biex tissepara u tidentifika b’mod ċar il-laħam li jiġi mill-ħnieżer tagħhom. Dan x’aktarx iwassal għal xi kostijiet addizzjonali peress li ż-żamma ta’ żewġ linji separati f’biċċerija tista’ tirriżulta f’ineffiċjenzi fit-tbiċċir tal-annimali. Madankollu, sakemm il-biċċerija jirnexxilha ssib mod effiċjenti ta’ ġestjoni taż-żewġ linji, it-tbiċċir taż-żewġ tipi ta’ annimali jħalli fatturat ogħla u b’hekk jiġi kkumpensat għall-kostijiet tas-separazzjoni taż-żewġ tipi ta’ laħam għall-ipproċessar. Għalhekk, il-ftehim mal-biċċerija sabiex jinqatlu biss annimali mrobbija b’mod sostenibbli ma huwiex probabbli li jkun indispensabbli.

Pass 2: L-indispensabbiltà tan-natura u tal-intensità tar-restrizzjoni

Fil-każ tal-pagament għall-primjum fuq il-prezz riċevut mill-bdiewa għall-għoti ta’ aktar spazju lill-ħnieżer, ftehim dwar il-prezz totali jew dwar prezz minimu għall-prodotti tal-laħam jista’ jkun restrizzjoni alternattiva. Madankollu, il-qbil dwar il-prezz totali jkopri ħafna aspetti tal-kost tal-produzzjoni li ma humiex relatati mal-istandard ta’ sostenibbiltà, pereżempju, il-prezzijiet tal-input, l-avvenimenti tat-temp u l-mard. Barra minn hekk, filwaqt li prezz minimu, stabbilit f’livell għoli biżżejjed li jitqiesu l-kostijiet għat-titjib tas-sostenibbiltà, jista’ jiżgura li l-produtturi jiġu kkumpensati għall-isforzi tagħhom, dan jinjora l-possibbiltà li l-elementi l-oħra tal-prezz għal-laħam tal-majjal, bħall-inputs, l-infrastruttura u l-istaġjonalità tal-prodott, jistgħu jkunu soġġetti għal bidla fil-futur u l-prezz minimu miftiehem ma jibqax jirrifletti b’mod akkurat il-kostijiet tal-bdiewa. Il-pagament tal-primjum fuq il-prezz x’aktarx li jkun indispensabbli minħabba li jikkorrispondi għal telf ta’ profitt li l-bdiewa jġarrbu billi jrabbu anqas ħnieżer u jżommu l-possibbiltà li komponenti oħrajn tal-prezzijiet jistgħu jvarjaw liberament soġġetti għal bidliet fis-suq.

L-iffissar tal-pagament tal-primjum fuq il-prezz għal EUR 1 għal kull kilogramma ta’ laħam prodott x’aktarx li jkun indispensabbli wkoll. Dan ikun il-każ jekk il-pagament jirrifletti t-telf ta’ profitt li l-bdiewa jġarrbu billi ma kellhomx l-istess output li kieku rabbew il-ħnieżer b’mod konvenzjonali kif ukoll marġni żgħir, inqas minn 20 % tal-kumpens għall-kostijiet imġarrba u għad-dħul mitluf, biex il-bdiewa jiġu mħeġġa jidħlu fil-ftehim. Mingħajr dan il-marġni, u jekk il-bdiewa kienu sempliċiment ikkumpensati għall-kostijiet addizzjonali mġarrba u għad-dħul mitluf, dawn jistgħu ma jkunux interessati li jagħmlu l-isforzi meħtieġa biex jilħqu l-istandard ta’ sostenibbiltà.

Ma hemmx bżonn li jiġi vvalutat jekk l-għadd ta’ bdiewa jew proċessuri li ngħaqdu mal-inizjattiva huwiex indispensabbli, kif huwa spjegat fit-Taqsima 5.4.2.3.

Eżempju 3: Grupp ta’ tliet kooperattivi tal-ħalib jiżviluppa marka ta’ kwalità għall-ġobon. Il-marka tal-kwalità tirrikjedi li l-produtturi jiċċertifikaw li l-ħalib li jintuża fil-ġobon tagħhom jiġi prodott esklużivament permezz ta’ metodi organiċi. Il-marka tal-kwalità tirrikjedi li l-produzzjoni kollha tal-ħalib fil-ġobon titwettaq permezz ta’ lista speċifika predefinita ta’ metodi organiċi sabiex jiġi ggarantit li ma jkunx hemm taħlit ta’ ħalib organiku u tipi oħrajn ta’ ħalib. Tali metodu ta’ produzzjoni jimplika kostijiet addizzjonali għall-produtturi, inaqqas il-libertà tagħhom li jagħżlu metodi alternattivi ta’ produzzjoni ta’ ġobon organiku u l-kapaċità tagħhom li jkomplu joffru ħalib konvenzjonali għall-prodotti tal-ġobon. Volumi simili ta’ prodotti għal dawk previsti mill-kooperattiva tal-ħalib u prodotti permezz ta’ metodi ta’ produzzjoni simili diġà tnedew b’suċċess. Id-domanda tal-konsumaturi għall-ġobon organiku hija għolja u l-konsumaturi diġà qed iħallsu prezz ogħla għal dak il-ġobon. Dan, min-naħa tiegħu, iwassal għal domanda fost il-klijenti tal-kooperattivi biex jiksbu ġobon organiku u l-kooperattivi tal-ħalib jistgħu jirkupraw il-kostijiet marbuta mar-rekwiżiti addizzjonali.

Pass 1: L-istandard tas-sostenibbiltà jista’ jiġi ssodisfat bl-istess mod billi tittieħed azzjoni individwali?

Ċerti produtturi diġà japplikaw individwalment standards ta’ sostenibbiltà ogħla minn dawk obbligatorji mid-dritt tal-Unjoni jew nazzjonali, u l-prodotti manifatturati f’konformità ma’ dawk l-istandards huma ta’ kwalità u volumi komparabbli ma’ dawk previsti mill-ftehim. Hemm ukoll domanda kemm għall-konsumatur kif ukoll għax-xerrej għall-ġobon organiku. Għalhekk, il-kooperattivi se jkunu jistgħu japplikaw l-istandard individwalment u jissodisfaw id-domanda dejjem akbar tal-konsumaturi għal ġobon sostenibbli billi joħolqu t-tikketta tagħhom stess. Għalhekk, il-ħtieġa ta’ kooperazzjoni ma tidhirx li hija indispensabbli.

Eżempju 4: F’ċerti żminijiet kull sena, il-volum ta’ ċerti ħxejjex disponibbli jaqbeż id-domanda. B’riżultat ta’ dan, bejn 7 % u 15 % tal-ħsad annwali tal-ispinaċi jinħela. Il-kooperattivi pprovaw jimplimentaw strateġiji differenti individwalment sabiex jippjanaw jew jaħżnu l-prodott żejjed, iżda ma rnexxielhomx iżommu t-telf tagħhom taħt il-medja ta’ 7 %. Huma ppruvaw ukoll inixxfu l-ispinaċi u jbigħuh, iżda ma hemmx domanda tal-konsumatur għal tali prodott.

Sabiex titnaqqas din il-ħela, grupp ta’ kooperattivi tal-ispinaċi jiddeċiedi li jiskambja informazzjoni dwar il-kunsinni ta’ kull ġimgħa tal-ispinaċi lill-klijenti sabiex ikunu jistgħu jippjanaw il-provvista u d-domanda b’mod aktar akkurat. Il-kooperattivi jiġġustifikaw dan l-iskambju billi jiddikjaraw li se jistabbilixxu sistema ta’ rotazzjoni fejn kull xahar kooperattiva differenti jkun imissha tnaqqas il-produzzjoni tagħha b’ċertu perċentwal biex tlaħħaq mad-domanda mistennija għall-ispinaċi fix-xahar ta’ wara.

Pass 1:

L-istandard tas-sostenibbiltà jista’ jiġi ssodisfat bl-istess mod billi tittieħed azzjoni individwali?

Il-ħtieġa li jkun hemm kooperazzjoni tidher li hija indispensabbli peress li l-azzjoni individwali sabiex tiġi indirizzata l-ħela tal-ikel ma rnexxietx.

L-indispensabbiltà tad-dispożizzjoni tal-ftehim ta’ sostenibbiltà

Il-kooperattivi tal-ispinaċi għandhom l-għan li jilħqu l-istandard permezz ta’ skambju ta’ informazzjoni dwar il-provvista u d-domanda. Inkella, jistgħu jaqblu dwar volumi ta’ produzzjoni mnaqqsa għal kull kooperattiva. Madankollu, dan ma jindirizzax il-kwistjoni peress li jkun diffiċli li wieħed jantiċipa b’ċertezza kemm il-kooperattiva għandha tnaqqas il-produzzjoni tagħha. Barra minn hekk, xorta jkun hemm perjodi meta d-domanda tkun ogħla u għalhekk il-kooperattivi ma jkunux jistgħu jissodisfaw l-ordnijiet tal-klijenti tagħhom. Barra minn hekk, ftehim dwar il-volumi tal-produzzjoni jkun aktar restrittiv minn wieħed dwar l-iskambju ta’ informazzjoni.

Il-ftehim għall-iskambju ta’ informazzjoni jindirizza din il-kwistjoni billi jipprovdi informazzjoni regolari dwar l-istat tas-suq u jippermetti aġġustament tal-provvista preċiżament fix-xahar ta’ wara. Għalhekk jidher li huwa raġonevolment meħtieġ li jiġi ssodisfat l-istandard tat-tnaqqis tal-ħela tal-ikel.

Pass 2: L-indispensabbiltà tan-natura u tal-intensità tar-restrizzjoni

F’termini tal-indispensabbiltà tar-restrizzjoni tal-kompetizzjoni li tirriżulta mill-ftehim, l-iskambju ta’ informazzjoni dwar parametru bħall-kunsinni ta’ kull xahar lill-klijenti huwa restrizzjoni sinifikanti tal-kompetizzjoni. Il-kondiviżjoni ta’ informazzjoni aggregata fuq bażi ta’ kull xahrejn jew ta’ kull 3 xhur minflok fuq waħda ta’ kull xahar tkun alternattiva inqas restrittiva u realistika. L-aggregazzjoni u l-kompilazzjoni tad-data b’mod anqas frekwenti jirriżulta li l-bejgħ tal-kooperattivi individwali lil klijenti individwali ma jkunx identifikabbli. Fl-istess ħin, bil-kondiviżjoni tad-data fuq bażi ta’ kull xahrejn jew kull 3 xhur, il-produtturi xorta jkunu konxji mid-domanda tas-suq għall-ispinaċi fix-xahrejn jew fit-3 xhur preċedenti, sabiex ikunu jistgħu jaġġustaw il-produzzjoni tagħhom stess fix-xhur ta’ wara.

B’riżultat ta’ dan, il-ftehim li tiġi kondiviża informazzjoni fuq bażi ta’ kull xahar jonqos milli jissodisfa l-pass 2 tat-test tal-indispensabbiltà.

Eżempju: Bosta produtturi jidħlu fi ftehim qabel il-pubblikazzjoni tal-linji gwida. Huma jimpenjaw ruħhom li jieqfu jużaw erbiċida awtorizzata, li spiss tiġi misjuba fil-provvisti tal-ilma tax-xorb. Sabiex jiffinanzjaw it-tranżizzjoni lejn metodu ta’ produzzjoni aktar sostenibbli, huma jaqblu li jiffissaw temporanjament il-prezzijiet għal EUR 0,50 għal kull kilogramma prodott.

Wara l-pubblikazzjoni ta’ dawn il-linji gwida, huwa ċar għall-partijiet li pagament tal-primjum fuq il-prezz kien ikun biżżejjed sabiex jintlaħaq l-istandard. Għalhekk, il-ftehim ma jissodisfax it-tieni pass tat-test tal-indispensabbiltà. B’riżultat ta’ dan, il-partijiet għandhom jaġġornaw il-qbil tagħhom mill-aktar fis possibbli biex jikkonformaw mal-Artikolu 210a, billi jissostitwixxu l-iffissar tal-prezzijiet b’pagament tal-primjum fuq il-prezz.

Eżempju: F’Jannar 2023, diversi produtturi agrikoli qablu li jibdlu l-metodu ta’ produzzjoni tagħhom biex jieqfu jużaw erbiċida li jniġġes awtorizzat li spiss jiġi skopert fil-provvisti tal-ilma tax-xorb. Peress li kien hemm bżonn ta’ xi żmien sabiex jinbidel il-metodu ta’ produzzjoni, it-tnedija tal-prodott finali li jniġġes anqas hija mistennija f’Settembru 2023. Il-produtturi, minn Jannar 2023, qablu fuq pagament tal-primjum fuq il-prezz għall-prodott li juża l-erbiċida problematika, sabiex jiffinanzjaw l-investiment meħtieġ għat-tranżizzjoni.

Il-pagament tal-primjum fuq il-prezz jista’ jingħata minn Jannar 2023 jekk il-produtturi ma jkunux jistgħu jkopru l-kostijiet tal-investiment tagħhom biss billi jagħtu l-pagament tal-primjum fuq il-prezz minn Settembru 2023, wara t-tnedija tal-prodott alternattiv. Fin-nuqqas ta’ primjum fuq il-prezzijiet li jibda minn Jannar 2023, ma jkunux jistgħu jqisu li jieħdu l-inizjattiva ta’ sostenibbiltà. Madankollu, jekk il-partijiet ikunu jistgħu jkopru l-kostijiet tal-investiment tagħhom billi jagħtu l-pagament tal-primjum fuq il-prezz f’Settembru 2023, allura l-applikazzjoni tal-pagament tal-primjum fuq il-prezz qabel din id-data ma tkunx indispensabbli.

Eżempju: Żewġ produtturi qablu li jinvestu flimkien fir-riċerka u l-iżvilupp fir-rigward ta’ metodu ta’ produzzjoni ġdid li jidher li jkun aktar sostenibbli. Dak jimplika l-iffissar tal-prezzijiet sabiex jiġi ffinanzjat investiment ġdid bħal dan. Minħabba l-bidu ta’ kriżi ekonomika wara li jkunu kkonkludew il-ftehim, il-partijiet ma jibqgħux jistgħu jiffinanzjaw ir-riċerka, u jiddeċiedu li jwaqqfu l-investiment fir-riċerka.

Peress li l-partijiet naqsu milli jimplimentaw l-istandard, minħabba raġuni mhux relatata ma’ force majeure, ma jistgħux ikomplu jirrestrinġu l-kompetizzjoni, jiġifieri jiffissaw il-prezzijiet.

Eżempju: Produtturi u bejjiegħa bl-imnut jaqblu dwar it-tkabbir ta’ tip ġdid ta’ qamħirrum li huwa aktar reżistenti għall-pesti u għalhekk jirrikjedi l-użu ta’ anqas pestiċidi mill-varjetajiet l-oħra ta’ qamħirrum. Madankollu, iż-żrieragħ għall-varjetà l-ġdida huma aktar għaljin u jinbiegħu għal EUR 6 għal kull kilogramma. Il-bejjiegħa bl-imnut jaqblu li se jiffinanzjaw ix-xiri taż-żrieragħ aktar għaljin billi jistabbilixxu pagament tal-primjum fuq il-prezz għall-qamħirrum imkabbar. Fl-istadji aktar tard tal-implimentazzjoni tal-ftehim ta’ sostenibbiltà, il-kost taż-żrieragħ jonqos għal EUR 1 għal kull kilogramma hekk kif ikun hemm domanda akbar għall-għalla, u jkun hemm aktar żrieragħ fis-suq.

Il-bidla fil-prezz taż-żrieragħ, li huma input għall-qamħirrum, tfisser li l-partijiet jeħtiġilhom jivvalutaw mill-ġdid kemm għandu jkun il-primjum fuq il-prezz, u jekk il-bejjiegħa bl-imnut għandhomx bżonn jappoġġaw il-ftehim permezz ta’ pagament tal-primjum fuq il-prezz.

Eżempju: Produtturi, proċessuri u bejjiegħa bl-imnut jaqblu dwar pagament tal-primjum fuq il-prezz għat-trobbija tal-annimali mingħajr l-użu ta’ gaġeġ. Il-liġi tirrikjedi li kull annimal ikollu mill-anqas 0,2 m2 ta’ spazju. Xi żmien wara dan, il-leġiżlazzjoni obbligatorja tiġi emendata u timponi rekwiżit ġdid ta’ 0,5 m2.

L-istandard ta’ sostenibbiltà li jimponi r-rekwiżit li l-annimali jitrabbew “fil-beraħ” xorta jista’ jiġġustifika l-applikazzjoni ta’ primjum fuq il-prezz. Madankollu, peress li l-liġi għolliet l-istandard obbligatorju, il-livell tal-primjum fuq il-prezz jeħtieġ li jiġi vvalutat mill-ġdid, li f’ċerti każijiet jista’ jwassal għal prezz aktar baxx.

Eżempju: Ftehim bejn organizzazzjoni tal-produtturi u l-manifatturi jippermetti lill-manifatturi jinvestu fit-teknoloġija tal-intelliġenza artifiċjali (“AI”) li tista’ tiskopri mard fil-pjanti kmieni, u dan iwassal għal rendimenti ogħla. Il-manifatturi jaqblu li jixtru t-teknoloġija għall-produtturi u jkopru l-kostijiet operatorji tat-teknoloġija billi jaqblu dwar prezz minimu għall-prodotti manifatturati mill-PO. Min-naħa tiegħu, il-ftehim jeħtieġ li l-membri tal-PO jilliċenzjaw it-teknoloġija, biex jiżguraw li jkun hemm biżżejjed detenturi tal-liċenzja, u b’hekk it-tariffi tal-liċenzji, biex ikopru l-kostijiet tal-investiment.

Ladarba t-teknoloġija tkun ġiet ittestjata u twassal għal rendimenti ogħla, l-indispensabbiltà tal-prezz minimu jkollha tiġi vvalutata mill-ġdid mill-produtturi. Peress li issa qegħdin jipproduċu aktar, dawn jistgħu jkunu kapaċi jkopru l-kostijiet operatorji tat-teknoloġija huma stess.

Eżempju: Il-bdiewa lokali tal-pollam jaqblu b’mod konġunt li jipprovdu aktar spazju għall-għajxien għal kull annimal. Sabiex jitnaqqsu l-kostijiet ta’ tranżizzjoni tagħhom, huma jidħlu fi ftehim max-xerrejja tagħhom, li permezz tiegħu dawn tal-aħħar jaqblu fuq primjum fiss fuq il-prezz, sabiex ikopru l-kost addizzjonali tal-istandard il-ġdid ta’ sostenibbiltà. Il-ftehim jiġi ffirmat f’Marzu 2024, b’perjodu ta’ avviż formali ta’ sena f’każ ta’ terminazzjoni unilaterali. Il-perjodu ta’ avviż jiżgura ppjanar adegwat għax-xerrejja, li jkunu jixtiequ jpoġġu lilhom infushom fis-suq bħala fornituri ta’ pollam sostenibbli u li għamlu investimenti biex jagħmlu dan. F’Ġunju 2024 se tiġi adottata leġiżlazzjoni lokali ġdida u se tibda tapplika minn Diċembru 2024. Din tirrikjedi li l-produzzjoni agrikola kollha f’dak ir-reġjun talloka l-istess ammont eżatt ta’ spazju lill-annimali kif previst fil-ftehim.

Peress li r-rekwiżit tal-ispazju minimu jsir obbligu legali f’Diċembru 2024, ir-restrizzjoni tal-kompetizzjoni ma għadhiex indispensabbli. Madankollu, it-terminazzjoni tal-ftehim max-xerrejja qabel it-tmiem tal-perjodu ta’ avviż formali jista’ jkollha konsegwenzi finanzjarji serji għall-partijiet. Il-partijiet aġixxew b’rieda tajba minħabba li l-liġi l-ġdida ma kinitx prevedibbli meta kkonkludew il-ftehim. Għalhekk, jistgħu jkomplu jibbenefikaw mill-esklużjoni stabbilita fl-Artikolu 210a sakemm jintemm l-avviż formali, jiġifieri sa Ġunju 2025.

Eżempju: Sabiex jitnaqqas l-użu tal-pestiċidi b’aktar minn dak li huwa awtorizzat mid-dritt tal-Unjoni u mil-liġi nazzjonali, tliet produtturi tal-qamħirrum, li jirrappreżentaw parti żgħira biss min-numru ta’ produtturi fis-suq, jaqblu ma’ produttur tal-għalf li se jaqilbu għal metodi ta’ produzzjoni organika. Peress li din il-bidla se żżid il-kostijiet tagħhom, huma jaqblu b’mod konġunt li t-tliet produtturi tal-qamħirrum se jiffissaw il-prezzijiet għal perjodu ta’ sentejn. Wara sena ta’ implimentazzjoni tal-ftehim ta’ sostenibbiltà, it-tliet produtturi tal-qamħirrum jirrealizzaw li huma ssottovalutaw kemm il-bidla għall-produzzjoni organika żżid il-kostijiet tagħhom, u li l-primjum fuq il-prezz ma jkoprix il-kostijiet żejda. Għalhekk, it-tliet produtturi tal-qamħirrum inaqqsu d-dħul tagħhom sabiex ikopru dawn il-kostijiet, peress li ma jistgħux iżidu l-prezz fiss.

F’dan l-eżempju, it-tnaqqis fid-dħul huwa sempliċiment dovut għal kalkolu ħażin mit-tliet produtturi tal-qamħirrum. Barra minn hekk, dan jikkonċerna biss numru limitat ta’ produtturi. B’riżultat ta’ dan, ma huwiex probabbli li jiġu pperikolati l-objettivi tal-PAK stabbiliti fl-Artikolu 39 tat-TFUE.

Eżempju: Diversi produtturi taż-żerriegħa tal-ħbub, li jiffurmaw 80 % tal-ħabba prodotta fiż-żona ġeografika rilevanti, jaqblu li jwaqqfu l-bejgħ ta’ żrieragħ tal-ħbub trattati b’ċertu tip ta’ pestiċida kimiku. Dan joħloq nuqqas ta’ inputs għall-proċessuri li jużaw il-ħbub minħabba li l-produtturi jammontaw għal sehem kbir tal-produzzjoni taż-żrieragħ, li jwassal għal żieda sostanzjali fil-prezz tal-ħobż. Dak x’aktarx jipperikola l-objettivi li tiġi żgurata d-disponibbiltà tal-provvisti u l-prezzijiet raġonevoli għall-konsumaturi.

Eżempju 1: Produtturi tal-pollam li jirrappreżentaw 50 % tas-suq jaqblu li jidħlu fi ftehim ta’ xiri biex jixtru flimkien għalf ta’ kwalità ogħla għall-pollam. Bis-saħħa tal-iffrankar fil-kostijiet tax-xiri konġunt, il-produtturi jirnexxielhom iżommu prezz tal-għalf li jkun bejn wieħed u ieħor daqs il-prezz tal-għalf għall-pollam mhux kopert mill-ftehim ta’ sostenibbiltà. Huma jaqblu wkoll li jiffinanzjaw b’mod konġunt kampanja ta’ reklamar sabiex joħolqu sensibilizzazzjoni dwar kif il-pollam li jingħata għalf ta’ kwalità ogħla huwa aħjar għas-saħħa tal-bniedem u għat-trattament xieraq tal-annimali. B’riżultat tal-kampanja, il-biċċa l-kbira tal-konsumaturi jiddeċiedu li jaqilbu għax-xiri ta’ laħam tal-pollam li jingħata għalf ta’ kwalità ogħla. Dik iż-żieda fid-domanda toħloq inċentiv għal produtturi oħrajn sabiex jissieħbu fil-ftehim u jibdlu l-metodi ta’ produzzjoni tagħhom. B’mod partikolari, ix-xiri konġunt jattira produtturi iżgħar lejn standard ogħla peress li kieku ma kinux ikunu jistgħu jixtru l-għalf ta’ kwalità ogħla. B’riżultat ta’ dan, il-produtturi li jirrappreżentaw aktar minn 90 % tal-provvista totali jaqilbu għall-istandard aktar sostenibbli.

Għalkemm il-ftehim ineħħi virtwalment il-pollam kollu li jiġi prodott b’mod inqas sostenibbli mis-suq, ma huwiex probabbli li jikkostitwixxi esklużjoni tal-kompetizzjoni skont l-Artikolu 210a(7). Dan għaliex l-Artikolu 210a ma għandux l-għan li jipprevjeni ftehimiet li huma tant effettivi biex iwasslu prodotti sostenibbli li l-biċċa l-kbira tal-konsumaturi jridu jixtru u operaturi oħra jadottaw dak l-istess standard.

Eżempju 2: Nissiela tad-dundjani, li jirrappreżentaw 60 % tas-suq, jiddeċiedu li jtejbu l-kundizzjonijiet tal-għajxien tad-dundjani tagħhom, billi jistabbilixxu standard ġdid għat-trattament xieraq tal-annimali li jmur lil hinn minn dak li huwa preskritt mil-liġi obbligatorja. Dan jirrikjedi żieda fl-ispazju għall-għajxien tad-dundjani, u l-installazzjoni ta’ sistemi ta’ tiġdid tal-arja u ta’ trattament tal-ilma. L-istandard il-ġdid tas-sostenibbiltà jeħtieġ ukoll li d-dundjani jiġu mitmugħa biss għalf ta’ kwalità mill-aqwa. Il-produtturi jaqblu max-xerrejja li jirċievu minnhom primjum fuq il-prezz biex ikopru l-kostijiet għad-dundjan sostenibbli.

Il-pagament tal-primjum fuq il-prezz jirriżulta fi prezz għal-laħam tad-dundjan prodott b’mod sostenibbli li huwa 150 % ogħla mill-prezz tal-laħam tad-dundjan mhux prodott b’mod sostenibbli. Dik iż-żieda hija meħtieġa minħabba l-ħtieġa li jiġi żgurat l-irkupru tal-kostijiet żejda estensivi tal-istandard il-ġdid. Fi żmien ftit xhur, in-nissiela l-oħra kollha tad-dundjani fis-suq inkwistjoni jissieħbu fil-ftehim il-ġdid dwar is-sostenibbiltà. L-ostakli għall-importazzjoni tal-laħam tad-dundjan jillimitaw b’mod sinifikanti l-ammont ta’ laħam tad-dundjan importat mhux prodott b’mod sostenibbli fis-suq. B’riżultat ta’ dan, effettivament ma għadx hemm disponibbli laħam tad-dundjan prodott b’mod mhux sostenibbli. Barra minn hekk, il-prezz tal-laħam tad-dundjan prodott b’mod sostenibbli jkompli jiżdied b’200 % meta mqabbel mal-prezz oriġinali tal-laħam tad-dundjan mhux prodott b’mod sostenibbli.

L-evidenza tindika li, minħabba l-ftehim, bejn 45 % u 50 % tal-konsumaturi tad-dundjani ma għadhomx jistgħu jaffordjaw jixtru l-ebda dundjan.

B’riżultat ta’ dan, il-konsumaturi li kienu lesti jħallsu biss għall-alternattiva orħos – u anqas sostenibbli – mhux se jkunu jistgħu jixtru l-ebda dundjan, peress li ma jistgħux jaffordjaw iż-żieda fil-prezz ta’ 200 %. Tali sitwazzjoni x’aktarx li tikkostitwixxi esklużjoni tal-kompetizzjoni skont l-Artikolu 210a(7).