AVVIŻ TAL-KUMMISSJONI

Linji gwida għall-appoġġ tal-applikazzjoni tar-Regolament 2020/741 dwar ir-rekwiżiti minimi għall-użu mill-ġdid tal-ilma

(2022/C 298/01)

Werrej

1.

Introduzzjoni

3

2.

Obbligi ġenerali u amministrattivi

3

2.1.

Kamp ta’ applikazzjoni

4

2.1.1.

Kriterji

4

2.1.2.

Is-sottomissjoni u r-rieżami tad-deċiżjoni

5

2.2.

Awtorità kompetenti

5

2.3.

Punti ta’ kuntatt

6

2.4.

Partijiet responsabbli

6

2.4.1.

Ir-responsabbiltà tal-operatur tal-faċilità ta’ reklamazzjoni għall-kwalità tal-ilma

7

2.4.2.

Ir-responsabbiltà ta’ atturi oħrajn

7

2.5.

Permessi

8

2.5.1.

L-awtoritajiet li jagħtu l-permess

8

2.5.2.

Applikazzjoni għal permess

9

2.5.3.

Kontenut tal-permess

9

2.5.4.

Eżenzjonijiet għall-proġetti ta’ riċerka u għall-proġetti pilota

10

2.6.

Kontrolli tal-konformità

10

2.7.

Penali

10

2.8.

Is-sensibilizzazzjoni u l-kondiviżjoni tal-informazzjoni

11

3.

Aspetti tekniċi

12

3.1.

Ġestjoni tar-riskju

12

3.1.1.

Elementi ewlenin tal-ġestjoni tar-riskju

13

3.1.2.

Deskrizzjoni tas-sistema

15

3.1.3.

Atturi u rwoli

15

3.1.4.

L-identifikazzjoni tal-perikli u l-ambjenti u l-popolazzjonijiet f’riskju

15

3.1.5.

Metodi ta’ valutazzjonijiet tar-riskju għas-saħħa u għall-ambjent

18

3.1.6.

Kundizzjonijiet relatati mar-rekwiżiti addizzjonali

20

3.1.7.

Miżuri preventivi

20

3.1.8.

Il-kontroll tal-kwalità u s-sistemi ta’ monitoraġġ ambjentali

20

3.1.9.

Il-ġestjoni u l-koordinazzjoni ta’ emerġenza

21

3.2.

Tipi ta’ għelejjel u klassijiet tal-ilma reklamat

21

3.2.1.

Eżempji ta’ metodi ta’ tisqija u tipi ta’ għelejjel

22

3.2.2.

Eżempji tal-applikazzjoni ta’ ostakli biex tinkiseb il-klassi tal-kwalità tal-ilma meħtieġa

24

3.3.

Monitoraġġ tal-validazzjoni

26

3.3.1.

Prinċipji ġenerali

26

3.3.2.

Protokolli ta’ monitoraġġ tal-validazzjoni

27

3.3.3.

Eżempji ta’ monitoraġġ tal-validazzjoni

28

3.3.4.

Riżorsi addizzjonali

29

1.   Introduzzjoni

Ir-riżorsi tal-ilma tal-UE qed jiġu dejjem aktar taħt pressjoni. Dan qed iwassal għal stress idriku, meta r-riżorsi tal-ilma ma jkunux biżżejjed biex jissodisfaw il-ħtiġijiet, u għal deterjorament fil-kwalità tal-ilma. Barra minn hekk, it-tibdil fil-klima, ix-xejriet tat-temp imprevedibbli u n-nixfa qed jikkontribwixxu b’mod sinifikanti għall-pressjoni fuq id-disponibbiltà tal-ilma ħelu. L-użu mill-ġdid tal-ilma reklamat huwa rikonoxxut b’mod wiesa’ bħala prattika li tgħin fil-ġestjoni tar-riżorsi tal-ilma b’mod aktar effiċjenti u tgħin biex is-sistemi tagħna jiġu adattati għat-tibdil fil-klima, f’konformità mal-istrateġija tal-UE stabbilita fil-Patt Ekoloġiku Ewropew (1).

Ir-Regolament (UE) 2020/741 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-rekwiżiti minimi għall-użu mill-ġdid tal-ilma (ir-Regolament dwar l-Użu mill-Ġdid tal-Ilma) (2) ifittex li jiffaċilita u jħeġġeġ il-prattika tal-użu mill-ġdid tal-ilma għat-tisqija fl-agrikoltura, settur li jista’ jkun partikolarment vulnerabbli għal riżorsi tal-ilma skarsi jew intermittenti, li jagħmlu s-sistema tal-ikel tal-UE aktar sostenibbli u reżiljenti (3), filwaqt li jipproteġu s-saħħa pubblika u l-ambjent.

Ir-Regolament dwar l-Użu mill-Ġdid tal-Ilma, applikabbli mis-26 ta’ Ġunju 2023, jistabbilixxi rekwiżiti minimi uniformi tal-kwalità tal-ilma għall-użu mill-ġdid sikur tal-ilma urban mormi ttrattat fit-tisqija agrikola. Ir-rekwiżiti minimi armonizzati se jiżguraw ukoll li s-suq uniku għall-prodotti agrikoli jaħdem kif suppost u għandhom jagħtu spinta lill-fiduċja tal-konsumatur.

Skont dan ir-Regolament, l-ilma urban mormi ttrattat f’konformità mar-rekwiżiti tad-Direttiva 91/271/KEE li tirregola t-trattament tal-ilma urban mormi (id-Direttiva dwar it-Trattament tal-Ilma Urban Mormi) (4), irid jgħaddi minn trattament ulterjuri biex jissodisfa l-parametri minimi ġodda ta’ kwalità u jsir adattat għall-użu fl-agrikoltura.

Minbarra r-rekwiżiti minimi uniformi għall-kwalità tal-ilma, ir-Regolament jistabbilixxi wkoll rekwiżiti minimi uniformi ta’ monitoraġġ, regoli tal-ġestjoni tar-riskju biex jiġu vvalutati u indirizzati riskji potenzjali addizzjonali għas-saħħa u riskji ambjentali, obbligi ta’ permessi, u regoli dwar it-trasparenza, li taħthom l-informazzjoni ewlenija dwar il-proġetti kollha tal-użu mill-ġdid tal-ilma trid issir disponibbli għall-pubbliku.

L-Artikolu 11(5) tar-Regolament dwar l-Użu mill-Ġdid tal-Ilma jirrikjedi li l-Kummissjoni, f’konsultazzjoni mal-Istati Membri, tfassal linji gwida għall-applikazzjoni tar-Regolament. Dan l-Avviż jistabbilixxi l-linji gwida. Dan tħejja f’kooperazzjoni mill-qrib mal-Grupp ta’ Ħidma dwar l-Użu mill-Ġdid tal-Ilma (5) — stabbilit taħt il-Grupp ta’ Koordinazzjoni Strateġika għall-Politika dwar l-Ilma (6) — li s-sħubija tiegħu tinkludi l-awtoritajiet tal-Istati Membri u l-organizzazzjonijiet tal-partijiet ikkonċernati. Il-Grupp ta’ Ħidma dwar l-Użu mill-Ġdid tal-Ilma ddiskuta bir-reqqa d-dokument f’żewġ laqgħat fil-21-22 ta’ Ottubru 2021 u fit-18 ta’ Frar 2022 u pprovda kummenti bil-miktub.

It-Taqsima 2 ta’ dawn il-linji gwida tkopri l-obbligi ġenerali u amministrattivi stabbiliti mir-Regolament, inkluż il-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu. It-Taqsima 3 tkopri l-aspetti aktar tekniċi.

2.   Obbligi ġenerali u amministrattivi

Din it-Taqsima tkopri l-aspetti li ġejjin: il-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament u, b’mod partikolari, l-applikazzjoni tal-Artikolu 2(2); l-awtorità/awtoritajiet kompetenti; il-punti ta’ kuntatt u l-kooperazzjoni transfruntiera; ir-responsabbiltajiet ta’ atturi differenti; il-permessi; il-kontrolli tal-konformità; il-penali; is-sensibilizzazzjoni u l-kondiviżjoni tal-informazzjoni.

2.1.    Kamp ta’ applikazzjoni

Ir-Regolament japplika kull meta l-ilma urban mormi ttrattat jerġa’ jintuża għat-tisqija agrikola. Madankollu, skont l-Artikolu 2(2), l-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li ma jkunx xieraq li l-ilma jerġa’ jintuża għat-tisqija agrikola f’wieħed jew aktar mid-distretti tal-baċir tax-xmara tagħhom jew f’partijiet minnhom.

Id-deċiżjonijiet tal-Artikolu 2(2) jipprojbixxu b’mod effettiv l-użu mill-ġdid tal-ilma f’(parti minn )territorju u b’riżultat ta’ dan, ir-Regolament ma japplikax f’dawk iż-żoni. Fi kliem ieħor, jekk Stat Membru jqis li l-użu mill-ġdid tal-ilma mhuwiex xieraq f’parti biss mit-territorju tiegħu, ir-Regolament xorta japplika bis-sħiħ fiż-żoni li jifdal fejn l-ilma jista’ jerġa’ jintuża.

Xi wħud mill-obbligi aktar ġenerali fir-Regolament xorta jistgħu jkunu applikabbli anki jekk l-użu mill-ġdid tal-ilma jkun ipprojbit fi Stat Membru kollu. Pereżempju:

—	l-Artikolu 2(3) dwar l-eżenzjonijiet għal proġetti ta’ riċerka: jekk Stat Membru jippermetti tali proġetti, dan għandu jaħtar l-awtoritajiet kompetenti rilevanti responsabbli għall-verifika tal-konformità mal-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 2(3);

—	l-Artikolu 8 dwar il-ħatra ta’ punt ta’ kuntatt biex jikkoopera ma’ Stati Membri oħrajn;

—	l-Artikolu 10(1) dwar l-għoti ta’ informazzjoni lill-pubbliku dwar il-punt ta’ kuntatt;

—	l-Artikolu 15 dwar il-penali biex jiġi żgurat li, jekk tittieħed deċiżjoni biex ma jkunx permess l-użu mill-ġdid tal-ilma, din tiġi rrispettata, jiġifieri l-ilma ma jerġax jintuża u kwalunkwe proġett ta’ riċerka eżentat jissodisfa l-kundizzjonijiet applikabbli.

Fin-nuqqas ta’ deċiżjoni tal-Artikolu 2(2), sad-data li fiha jibda japplika r-Regolament (is-26 ta’ Ġunju 2023), kwalunkwe parti responsabbli f’sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma trid tkun tista’ tapplika għal permess.

Fi kliem ieħor, is-sitwazzjoni prestabbilita (fin-nuqqas ta’ deċiżjoni nazzjonali li tiddikjara mod ieħor) hija li l-użu mill-ġdid tal-ilma huwa permess soġġett għal permess mogħti skont ir-Regolament. Dan ifisser li l-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju jrid ikopri r-riskji kollha possibbli u l-proġett irid ikun f’konformità sħiħa mal-leġiżlazzjoni kollha tal-UE dwar is-saħħa u l-ambjent.

2.1.1.   Kriterji

Ħafna ċirkostanzi u karatteristiċi klimatiċi differenti fl-Istati Membri jistgħu jinfluwenzaw deċiżjoni dwar jekk l-użu mill-ġdid tal-ilma għandux rwol fil-ġestjoni integrata tal-ilma.

Jista’ jkun li l-kundizzjonijiet klimatiċi ta’ ċerti Stati Membri jistgħu jagħmlu l-użu mill-ġdid tal-ilma mhux meħtieġ u/jew mhux ekonomiku, minħabba l-abbundanza ta’ xita. Madankollu, anki l-Istati Membri li jiffaċċjaw nuqqas ta’ ilma u nixfiet rikorrenti jista’ jkollhom ukoll ċirkostanzi li jfissru li l-użu mill-ġdid tal-ilma ġeneralment maħsub biex jindirizza l-iskarsezza tal-ilma jista’ ma jkunx prattika xierqa.

Dan jista’ jkun il-każ, pereżempju, jekk ċerti żoni jbatu minn nixfiet twal u fit-tul, u l-korpi tal-ilma tal-wiċċ ikunu dipendenti għall-fluss ekoloġiku tagħhom u l-istat tajjeb tal-ilma fuq l-iskariki tal-ilma mormi ttrattat. Kieku l-ilma mormi ttrattat kellu jiġi ridirett lejn impjant ta’ reklamazzjoni u sussegwentement lejn l-agrikoltura, dan jista’ jċaħħad kors tal-ilma tal-wiċċ minn volumi essenzjali ta’ ilma biex jiggarantixxi fluss ekoloġiku minimu.

F’dawn il-każijiet, huwa meħtieġ ukoll li jiġi vvalutat l-impatt tal-użu ta’ sorsi alternattivi, jiġifieri l-astrazzjoni minn korpi (oħrajn) ta’ ilma tal-wiċċ u/jew ta’ ilma ta’ taħt l-art, billi dawn jista’ jkollhom ukoll impatt fuq il-kwantità/kwalità tal-ilma. Pressjoni bħall-astrazzjoni tal-ilma jista’ jkollha impatt fuq l-istatus kwantitattiv tal-korpi tal-ilma ta’ taħt l-art, f’liema każ l-użu mill-ġdid tal-ilma jista’ joffri sors ta’ ilma alternattiv. Jista’ jkun hemm ukoll sitwazzjonijiet fejn ma jkun hemm l-ebda pressjoni mill-astrazzjoni u l-kost tal-użu mill-ġdid tal-ilma jista’ ma jkunx kompetittiv ma’ sorsi oħrajn tal-ilma.

Għalhekk, kwalunkwe deċiżjoni għandha tqis bir-reqqa l-vantaġġi u l-iżvantaġġi tal-użu mill-ġdid tal-ilma. Dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha għandhom jikkontribwixxu għal kwalunkwe deċiżjoni li l-ilma ma jintużax mill-ġdid f’żona partikolari bħala parti mill-ġestjoni integrata tal-ilma.

L-Artikolu 2(2) tar-Regolament jistabbilixxi l-kriterji li l-Istati Membri jridu jqisu biex jiddeterminaw jekk l-użu mill-ġdid tal-ilma huwiex xieraq f’ċerti distretti tal-baċiri tax-xmajjar (jew f’parti(jiet) minnhom).

L-Istati Membri li jieħdu kwalunkwe deċiżjoni bħal din skont l-Artikolu 2(2) tar-Regolament iridu jiġġustifikaw kif xieraq id-deċiżjoni u jissottomettuha lill-Kummissjoni. Jekk il-projbizzjoni tkun ir-riżultat ta’ pressjoni fuq il-kwalità tal-korpi tal-ilma tal-wiċċ li huma dipendenti fuq l-ilma mormi skarikat għall-fluss u l-istatus ekoloġiku tagħhom, id-deċiżjoni tkun debitament ġustifikata, diment li ssemmi:

—	liema korpi huma affettwati;

—	l-istatus attwali tagħhom:

—	x’miżuri kosteffettivi oħrajn ittieħdu u jistgħu jittieħdu biex jitnaqqas id-distakk għal status tajjeb u/jew jiġi evitat deterjorament;

—	is-sorsi alternattivi tal-ilma għat-tisqija agrikola; u

—	jekk dawn is-sorsi l-oħrajn jistgħux jirriżultaw f’astrazzjoni żejda minn korpi oħrajn tal-ilma tal-wiċċ jew tal-ilma ta’ taħt l-art, li possibbilment jaffettwaw l-istatus kwantitattiv jew kwalitattiv tagħhom.

Jekk id-deċiżjoni tkun ibbażata fuq il-kriterji għall-kosteffettività, huwa importanti li jitqiesu l-kostijiet kollha, kemm il-kostijiet ambjentali kif ukoll dawk tar-riżorsi (tal-ilma reklamat, u tas-sors(i) alternattiv(i) li l-Istat Membru qies bħala aktar xierqa). L-analiżi ekonomika mwettqa skont l-Artikolu 5 u l-Anness III tad-Direttiva 2000/60/KE tista’ tipprovdi informazzjoni ta’ sfond utli.

2.1.2.   Is-sottomissjoni u r-rieżami tad-deċiżjoni

Kwalunkwe deċiżjoni debitament ġustifikata u argumentata b’mod ċar, ibbażata fuq il-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 2(2) tar-Regolament, trid tiġi sottomessa lill-Kummissjoni bil-miktub, permezz tal-kanali ta’ komunikazzjoni regolari (eż. permezz tar-Rappreżentanza Permanenti tal-Istat Membru għall-UE). L-Istat Membru jrid jagħmel ukoll kwalunkwe deċiżjoni bħal din disponibbli għall-pubbliku, f’konformità mal-Artikolu 10(3).

L-Artikolu 2(2) tar-Regolament jispeċifika li kwalunkwe deċiżjoni bħal din trid tiġi rieżaminata kull meta jkun meħtieġ, sabiex tkun tirrifletti ċ-ċirkostanzi li jinbidlu. B’mod partikolari, dawn id-deċiżjonijiet iridu jiġu rieżaminati biex jitqiesu l-projezzjonijiet tat-tibdil fil-klima u l-istrateġiji nazzjonali dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima (aġġornati fuq bażi biannwali) (7), u mill-inqas kull sitt snin, filwaqt li jitqiesu l-pjanijiet ta’ mmaniġġjar tal-baċiri tax-xmajjar imfassla skont id-Direttiva 2000/60/KE.

Għalhekk, kwalunkwe deċiżjoni li jiġi pprojbit l-użu mill-ġdid tal-ilma għandha tiġi ġġustifikata fil-kuntest usa’ tal-ġestjoni integrata tal-ilma. Din għandha tkun kompletament kompatibbli mal-approċċ ta’ ġestjoni stabbilit fil-pjanijiet ta’ mmaniġġjar tal-baċiri tax-xmajjar rilevanti, kif ukoll mal-politiki ta’ mitigazzjoni u adattament għat-tibdil fil-klima.

Dan ifisser li d-deċiżjoni li jiġi pprojbit l-użu mill-ġdid tal-ilma trid tkun ibbażata fuq informazzjoni dwar l-istat tal-ilma, il-pressjoni u dwar l-impatti u l-miżuri miġbura u stabbiliti f’dawk il-pjanijiet. Dan ikun jinvolvi wkoll li ssir valutazzjoni tal-kostijiet ambjentali u tar-riżorsi tal-ilma reklamat u ta’ riżorsi tal-ilma oħrajn, filwaqt li titqies ukoll l-analiżi ekonomika magħmula skont l-Artikolu 5 tad-Direttiva 2000/60/KE.

2.2.    Awtorità kompetenti

L-awtoritajiet kompetenti msemmija fl-Artikolu 3(1) huma responsabbli għal:

—	l-għoti ta’ permessi għall-produzzjoni u l-provvista ta’ ilma reklamat, inkluż l-iżgurar li jiġi stabbilit pjan ta’ ġestjoni tar-riskju għall-użu mill-ġdid tal-ilma;

—	l-istabbiliment ta’ jekk il-kriterji għall-eżenzjoni ta’ proġetti ta’ riċerka jew ta’ proġetti pilota mir-Regolament humiex issodisfati (fejn applikabbli);

—	il-verifika tal-konformità mal-kundizzjonijiet stabbiliti fil-permessi u t-teħid ta’ azzjoni ta’ segwitu fil-każ ta’ ksur.

Dawn ir-responsabbiltajiet jistgħu jinvolvu, pereżempju: ir-rieżami tal-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju għall-użu mill-ġdid tal-ilma u l-iżgurar li dan ikopri l-aspetti kollha; il-verifika regolari tal-konformità mal-miżuri u mal-kompiti fil-pjanijiet; l-iffaċilitar tal-komunikazzjoni bejn atturi differenti fi skema tal-użu mill-ġdid tal-ilma; il-koordinazzjoni tal-iskambju ta’ informazzjoni ma’ awtoritajiet oħrajn. Skont l-istruttura amministrattiva tagħhom, pereżempju l-istrutturi użati għall-immaniġġjar tal-baċiri tax-xmajjar, l-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li jaħtru aktar minn awtorità kompetenti waħda.

Jekk Stat Membru jiddeċiedi li mhuwiex xieraq li jiġi prodott u użat mill-ġdid ilma reklamat għat-tisqija agrikola fi kwalunkwe distrett ta’ baċir tax-xmara (b’mod effettiv fit-territorju kollu tiegħu), f’konformità mal-Artikolu 2, it-twaqqif ta’ awtorità kompetenti jkun meħtieġ biss jekk jitwettqu proġetti ta’ riċerka u proġetti pilota dwar l-użu mill-ġdid tal-ilma għat-tisqija agrikola. Bl-istess mod, jekk Stat Membru jawtorizza l-produzzjoni ta’ ilma reklamat, iżda mhux l-użu tiegħu, awtorità kompetenti tkun meħtieġa wkoll li timmaniġġja l-permessi għall-produzzjoni.

2.3.    Punti ta’ kuntatt

L-Artikolu 8 tar-Regolament jirrikjedi li l-Istati Membri jaħtru punt ta’ kuntatt għall-kooperazzjoni mal-punti ta’ kuntatt tal-Istati Membri l-oħrajn.

Ir-rwol tal-punti ta’ kuntatt huwa li: (a) jirċievu u jibagħtu talbiet għall-assistenza; (b) jipprovdu assistenza fuq talba; u (c) jikkoordinaw il-komunikazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti fi Stati Membri differenti. Pereżempju, qabel ma jagħtu permess għall-produzzjoni jew għall-provvista ta’ ilma reklamat, l-awtoritajiet kompetenti jridu jiskambjaw informazzjoni dwar il-kundizzjonijiet stabbiliti fil-permess relatat u fil-pjanijiet ta’ ġestjoni tar-riskju mal-punt ta’ kuntatt fl-Istat Membru fejn ikun maħsub li jintuża l-ilma reklamat. Il-punti ta’ kuntatt għandhom iwieġbu għat-talbiet għall-assistenza mingħajr dewmien żejjed.

Jista’ ma jkunx meħtieġ li jinħolqu punti ta’ kuntatt jekk Stat Membru jiddeċiedi, abbażi tal-Artikolu 2(2), li mhuwiex xieraq li jintuża ilma reklamat għat-tisqija agrikola fi kwalunkwe distrett ta’ baċir tax-xmara (b’mod effettiv fit-territorju kollu tiegħu).

Madankollu, jekk Stat Membru ma jawtorizzax l-ilma reklamat biex jintuża fit-territorju tiegħu, iżda jesporta l-ilma reklamat lejn pajjiż ġar, xorta jrid ikollu punt ta’ kuntatt. Bl-istess mod, huwa meħtieġ punt ta’ kuntatt fl-Istati Membri li ma jipproduċux ilma reklamat fit-territorju tagħhom, iżda li jixtiequ jimportawh, għall-użu fit-tisqija, minn pajjiż ġar.

Barra minn hekk, il-proġetti mwettqa fi Stat Membru ġar jistgħu b’xi mod jaffettwaw magħqad tal-ilma kondiviż u, għalhekk, jeħtieġu konsultazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri permezz tal-punti ta’ kuntatt.

2.4.    Partijiet responsabbli

Ir-Regolament jidentifika serje ta’ “partijiet responsabbli”, jiġifieri atturi li jwettqu rwol jew attività f’sistema ta’ użu mill-ġdid tal-ilma. Is-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma, kif definita fl-Artikolu 3(15), tinkludi l-infrastruttura u partijiet tekniċi oħrajn, mill-punt tad-dħul fl-impjant tat-trattament tal-ilma urban mormi sal-punt fejn jintuża l-ilma reklamat għat-tisqija agrikola, inkluża l-infrastruttura tad-distribuzzjoni u tal-ħżin, fejn rilevanti.

L-Artikolu 3(14) jispeċifika li l-partijiet responsabbli jinkludu:

—	l-operatur tal-faċilità ta’ reklamazzjoni;

—	l-operatur tal-impjant tat-trattament tal-ilma urban mormi, jekk dan ikun differenti mill-operatur tal-faċilità ta’ reklamazzjoni;

—	l-awtoritajiet rilevanti, minbarra l-awtorità kompetenti maħtura; u

—	l-operatur tad-distribuzzjoni tal-ilma reklamat jew l-operatur tal-ħżin tal-ilma reklamat, fejn rilevanti.

Ir-Regolament jiddeskrivi r-responsabbiltajiet minimi għall-operatur tal-faċilità ta’ reklamazzjoni (ara t-Taqsima 2.4.1).

Il-permess maħruġ mill-awtorità kompetenti jistabbilixxi r-responsabbiltajiet għall-partijiet responsabbli l-oħrajn, filwaqt li jqis ir-responsabbiltajiet identifikati fil-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju.

Ir-rwoli ta’ awtoritajiet oħrajn, differenti mill-awtorità kompetenti, jistgħu jinkludu r-rieżami tal-pjanijiet ta’ ġestjoni tar-riskju biex tiġi vverifikata l-konformità mar-Regolamenti applikabbli (eż. dwar is-saħħa, l-ambjent, l-agrikoltura), l-istabbiliment ta’ rekwiżiti speċifiċi fil-qasam tal-għarfien espert tagħhom u l-ħruġ ta’ opinjoni dwar il-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju.

L-Istati Membri jistgħu, fejn rilevanti, u f’konformità mal-liġijiet nazzjonali, jiddefinixxu aktar ir-rwoli u r-responsabbiltajiet, diment li jkunu konformi mar-regoli minimi.

2.4.1.   Ir-responsabbiltà tal-operatur tal-faċilità ta’ reklamazzjoni għall-kwalità tal-ilma

L-operatur tal-faċilità ta’ reklamazzjoni jopera jew jimmaniġġja faċilità ta’ reklamazzjoni u jista’ jkun korp privat jew pubbliku. Dan jista’ jkun entità differenti mill-operatur tal-impjant tat-trattament tal-ilma urban mormi skont id-Direttiva dwar it-Trattament tal-Ilma Urban Mormi.

L-Artikolu 4(1) tar-Regolament jiċċara li l-operatur tal-faċilità ta’ reklamazzjoni huwa responsabbli għall-kwalità tal-ilma reklamat fil-punt ta’ konformità.

Il-punt ta’ konformità huwa, kif definit fl-Artikolu 3(11), il-punt fejn l-operatur tal-faċilità ta’ reklamazzjoni jwassal l-ilma reklamat lill-attur li jmiss fil-katina. Skont il-konfigurazzjoni speċifika ta’ sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma fi Stat Membru, l-attur li jmiss jista’ jkun l-utent finali, jew, jekk l-ilma jiġi ttrasportat, distribwit jew maħżun għal użu futur, jista’ jkun atturi oħrajn.

Fil-punt ta’ konformità, li se jiġi speċifikat fil-permess għall-produzzjoni u l-provvista ta’ ilma reklamat (ara t-Taqsima 2.5 dwar il-permessi), l-operatur tal-faċilità ta’ reklamazzjoni jrid jiżgura li l-ilma reklamat jissodisfa r-rekwiżiti minimi stabbiliti fl-Anness I, kif ukoll kwalunkwe kundizzjoni rilevanti addizzjonali oħra stabbilita mill-awtorità kompetenti fil-permess relatat, u kif deskritt fil-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju.

2.4.2.   Ir-responsabbiltà ta’ atturi oħrajn

Wara l-punt ta’ konformità, ir-responsabbiltà għall-kwalità tal-ilma tgħaddi għand l-attur li jmiss fil-katina, jew l-utent finali jew kwalunkwe attur intermedju inkarigat mid-distribuzzjoni jew mill-ħżin.

Il-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju jrid jistabbilixxi l-kundizzjonijiet relatati mad-distribuzzjoni, mal-ħżin u mal-użu, fejn rilevanti, u jidentifika liema partijiet fis-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma huma responsabbli biex jissodisfaw dawk ir-rekwiżiti.

Fejn il-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju jistabbilixxi l-kundizzjonijiet tal-użu għall-utent finali, dawn iridu jkunu konformi mal-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-iġjene tal-ikel (u tal-għalf) u d-dokumenti relatati, b’mod partikolari dawk imsemmija fir-Regolament dwar l-Użu mill-Ġdid tal-Ilma. Dawn jinkludu:

—	ir-Regolament (KE) Nru 178/2002 (8): il-“Liġi Ġenerali dwar l-Ikel”, li tistabbilixxi (fl-Artikolu 17) ir-responsabbiltà primarja tal-operaturi kollha tan-negozju tal-ikel (inklużi l-produtturi primarji, jiġifieri l-bdiewa).

—

Ir-Regolament (KE) Nru 852/2004 (9) dwar l-iġjene tal-ikel: l-Artikolu 4(1) jirrepeti r-responsabbiltà tal-produtturi primarji li jikkonformaw mad-dispożizzjonijiet ġenerali dwar l-iġjene (prattiki tajbin tal-iġjene) stipulati fl-Anness I ta’ dak ir-Regolament. Il-punt II 5(c) tal-Parti A tal-Anness I jiddikjara li l-operaturi tan-negozju tal-ikel li jipproduċu jew jaħsdu l-prodotti tal-pjanti jridu jieħdu miżuri adegwati, u jużaw ilma tax-xorb, jew ilma nadif, kif xieraq, kull meta jkun meħtieġ biex tiġi evitata kontaminazzjoni.

—	Ir-Regolament (KE) 2073/2005 (10) li jistabbilixxi l-kriterji mikrobijoloġiċi għall-oġġetti tal-ikel, li jinkludi l-kriterji tal-E. coli f’ċertu ikel ta’ oriġini mhux mill-annimali (wara l-ħsad).

—

Ir-Regolament (UE) 2017/625 (11) (li jissostitwixxi r-Regolament (KE) Nru 882/2004) li jipprovdi qafas legali għall-kontrolli uffiċjali fuq l-ikel u s-sikurezza tal-ikel fi kwalunkwe stadju tal-produzzjoni, tal-ipproċessar u tad-distribuzzjoni. L-awtoritajiet kompetenti jridu jinfurzaw u jivverifikaw li l-operatur tan-negozju tal-ikel jissodisfa r-rekwiżiti tas-sikurezza tal-ikel.

—	L-Avviż tal-Kummissjoni li joħroġ gwida dwar l-indirizzar tar-riskji mikrobijoloġiċi fil-frott u l-ħxejjex friski fil-produzzjoni primarja permezz tal-iġjene tal-ikel (12).

Ir-Regolament dwar l-Użu mill-Ġdid tal-Ilma, li jiddefinixxi l-kwalità tal-ilma għal sors speċifiku tal-ilma fi stadju qabel il-produzzjoni primarja (qabel ma jintuża għat-tisqija), jikkomplementa r-regoli dwar l-iġjene tal-ikel. Ir-regoli dwar l-iġjene tal-ikel (u tal-għalf) japplikaw mill-istadju tal-produzzjoni primarja, inkluża t-tisqija, u jkopru l-aspetti kollha tat-tisqija, għas-sorsi kollha tal-ilma.

2.5.    Permessi

L-Artikolu 6(1) tar-Regolament jirrikjedi li l-produzzjoni u l-provvista ta’ ilma reklamat għat-tisqija agrikola jkunu soġġetti għal permess. Il-permessi kollha jridu jkunu bbażati fuq il-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju tal-użu mill-ġdid tal-ilma u jridu jistabbilixxu l-obbligi tal-operatur tal-faċilità ta’ reklamazzjoni u, fejn rilevanti, ta’ kwalunkwe parti responsabbli oħra, f’konformità mal-Artikolu 6(3).

Ir-Regolament jiddeskrivi l-informazzjoni li jridu jkopru l-permessi, iżda huwa f’idejn l-Istati Membri li jispeċifikaw id-dettalji tal-proċeduri għall-għoti ta’ permessi, bħall-ħatra tal-awtoritajiet kompetenti u l-iskadenzi.

Għalhekk, din it-Taqsima ma tkoprix kwistjonijiet relatati mal-proċedura, ħlief li tgħid li r-Regolament jippermetti b’mod espliċitu lill-Istati Membri japplikaw il-proċeduri eżistenti għall-għoti ta’ permessi, diment li dawn jiġu adattati biex jissodisfaw ir-rekwiżiti stipulati fir-Regolament.

2.5.1.   L-awtoritajiet li jagħtu l-permess

Il-permessi għall-użu mill-ġdid tal-ilma jistgħu jingħataw biss mill-awtoritajiet kompetenti maħtura mill-Istati Membri. Ma għandu jkun hemm l-ebda kunflitt ta’ interess bejn il-partijiet responsabbli għat-tfassil tal-abbozz tal-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju tal-użu mill-ġdid tal-ilma u l-applikazzjoni għall-permess, u l-awtorità li tagħti l-permess għall-produzzjoni u l-provvista ta’ ilma reklamat.

Għall-fini tal-valutazzjoni ta’ applikazzjoni, l-awtorità kompetenti trid tikkonsulta u tiskambja informazzjoni rilevanti ma’ awtoritajiet rilevanti oħrajn, b’mod partikolari l-awtoritajiet tal-ilma u tas-saħħa (jekk ikunu differenti mill-awtorità kompetenti) u kwalunkwe parti oħra li l-awtorità kompetenti tqis li hija rilevanti.

Eżempji

Huma possibbli diversi strutturi differenti fil-livell nazzjonali, kif muri mill-eżempji ta’ hawn taħt.

Eżempju 1 – Jekk l-impjant ta’ reklamazzjoni u, b’hekk, l-operatur tiegħu, ikun l-istess bħall-impjant tat-trattament tal-ilma urban mormi, l-awtorità kompetenti tista’ tkun l-awtorità li tippermetti t-trattament tal-ilma urban mormi u, b’hekk, tista’ tkun differenti mill-awtoritajiet tal-ilma jew tas-saħħa.

F’dawn il-każijiet, hija meħtieġa kooperazzjoni mill-qrib bejn l-awtoritajiet differenti biex jiġi żgurat (i) li l-istandards tal-ilma applikabbli jiġu rrispettati u l-livelli massimi ma jinqabżux meta volumi mnaqqsa ta’ ilma jiġu skarikati f’korp tal-ilma tal-wiċċ, u (ii) l-istandards tas-saħħa jiġu rrispettati meta l-ilma jintuża għat-tisqija.

F’dawn il-każijiet, l-awtoritajiet tal-ilma jew tas-saħħa jistgħu jipprovdu input fil-proċess tat-tħejjija tal-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju u l-applikazzjoni għall-permess, billi ma jkun hemm l-ebda kunflitt ta’ interess mal-awtorità li tagħti l-permess.

Eżempju 2 – Jekk l-impjant ta’ reklamazzjoni u, b’hekk, l-operatur tiegħu, ikun differenti mill-impjant tat-trattament tal-ilma urban mormi, l-awtorità kompetenti għall-permess għall-użu mill-ġdid tal-ilma tista’ tkun differenti mill-awtorità tal-permessi għall-impjant tat-trattament tal-ilma urban mormi.

Dawn jistgħu, pereżempju, ikunu l-awtoritajiet tal-ilma jew tas-saħħa. F’dak il-każ, dawn l-awtoritajiet ma jistgħux ikunu involuti fl-abbozzar tal-applikazzjoni għall-permess jew il-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju, billi dan ikun kunflitt ta’ interess bejn l-awtorità tal-permessi u l-partijiet li jabbozzaw l-applikazzjoni għall-permess u l-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju.

Madankollu, dawn l-awtoritajiet jistgħu jintalbu jipprovdu data jew informazzjoni oħra bħala input għall-proċess, bħad-data dwar il-monitoraġġ tar-riżorsi tal-ilma jew data ambjentali oħra, filwaqt li jipprovdu gwida dwar il-proċeduri li għandhom jiġu segwiti jew simili.

Eżempju 3 – Jekk l-impjant ta’ reklamazzjoni jkun proprjetà tal-awtorità kompetenti, għandu jkun hemm fis-seħħ proċeduri biex jiġu evitati kunflitti ta’ interess, biex jiġi żgurat li l-applikazzjoni għall-permess u l-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju jitħejjew mill-partijiet responsabbli kollha kif xieraq, u li ma jkun hemm l-ebda interferenza mal-persuna jew mad-diviżjoni inkarigata mill-għoti tal-permess.

Jekk jiġu ssodisfati r-rekwiżiti kollha għall-permess, l-awtorità kompetenti fl-Istat Membru (f’konformità mal-Artikolu 6(5)) għandha tagħti permess li jkun fih il-kundizzjonijiet u l-miżuri kollha meħtieġa stabbiliti fil-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju tal-użu mill-ġdid tal-ilma, u mingħajr dewmien żejjed. Dan sabiex tiġi żgurata ċ-ċertezza regolatorja għall-partijiet kollha involuti.

Jekk, minħabba l-kumplessità ta’ applikazzjoni, l-awtorità kompetenti tkun teħtieġ aktar minn 12-il xahar mid-data li fiha tkun irċeviet applikazzjoni kompluta biex tiddeċiedi jekk hijiex se tagħti permess, hija trid tikkomunika d-data mistennija tad-deċiżjoni tagħha lill-applikant(i).

2.5.2.   Applikazzjoni għal permess

Skont l-Artikolu 6(2), kwalunkwe parti responsabbli fis-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma, inkluż l-utent finali, fejn rilevanti, f’konformità mal-liġi nazzjonali, tista’ tapplika għal permess, jew għal bidliet f’permess eżistenti. Huma jridu jissottomettu l-applikazzjoni tagħhom lill-awtorità kompetenti tal-Istat Membru li fih topera jew huwa ppjanat li topera l-faċilità ta’ reklamazzjoni.

F’xi proġetti ta’ użu mill-ġdid tal-ilma, l-operatur tal-impjant ta’ reklamazzjoni jittrasferixxi l-ilma reklamat direttament lill-utent finali. Madankollu, fi proġetti oħrajn, jiġu involuti partijiet oħrajn u jista’ jkun hemm bżonn ta’ operatur tad-distribuzzjoni tal-ilma reklamat u operatur tal-ħżin tal-ilma reklamat.

F’dawn il-każijiet, l-Istati Membri jistgħu jagħżlu li jirrikjedu li tali operaturi u utenti finali jkollhom permess speċifiku, f’konformità mal-Artikolu 6(7). Dawn il-permessi speċifiċi mbagħad iridu jistabbilixxu l-obbligi, inklużi kwalunkwe rekwiżit u ostaklu addizzjonali identifikati fil-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju tal-użu mill-ġdid tal-ilma żviluppat għal dik l-iskema, kif imsemmi fl-Artikolu 5(4).

2.5.3.   Kontenut tal-permess

Kif stabbilit fl-Artikolu 6(3), il-permess — jew il-permessi, fejn partijiet responsabbli għajr l-operatur tal-impjant ta’ reklamazzjoni huma meħtieġa li jkollhom permess speċifiku (l-Artikolu 6(7)) — iridu jkunu bbażati fuq il-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju tal-użu mill-ġdid tal-ilma.

Il-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju tal-użu mill-ġdid tal-ilma jrid jitfassal f’konformità mal-Anness II tar-Regolament. Irid jistabbilixxi l-kundizzjonijiet li għandhom jiġu ssodisfati biex tiġi żgurata l-konformità mar-rekwiżiti tal-kwalità, l-użu u l-monitoraġġ tal-ilma fl-Anness I tar-Regolament.

Il-permess irid jispeċifika:

—	Il-klassi(jiet) tal-kwalità tal-ilma reklamat u l-użu agrikolu li għalih huwa permess l-ilma reklamat.

—	Il-post jew il-postijiet fejn l-użu huwa awtorizzat.

—	Il-faċilitajiet ta’ reklamazzjoni, inkluż, pereżempju, il-post tal-faċilità/faċilitajiet, id-dettalji ta’ kuntatt tal-operatur, u l-volum annwali stmat ta’ ilma reklamat li għandu jiġi prodott.

—	Il-kundizzjonijiet dwar ir-rekwiżiti minimi għall-kwalità u l-monitoraġġ tal-ilma stabbiliti fit-Taqsima 2 tal-Anness I, li jistgħu jinkludu speċifikazzjonijiet dwar it-tip ta’ trattament.

—	Kwalunkwe kundizzjoni b’rabta ma’ rekwiżiti addizzjonali għall-operatur tal-faċilità ta’ reklamazzjoni, kif stabbilit fil-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju għall-użu mill-ġdid tal-ilma.

—

Kwalunkwe kundizzjoni oħra meħtieġa biex jiġi eliminat kwalunkwe riskju inaċċettabbli għall-ambjent jew għas-saħħa tal-bniedem u tal-annimali. Dawn jistgħu jinkludu informazzjoni dwar ir-rwol, il-kompiti, l-attivitajiet u r-responsabbiltajiet eżatti tal-partijiet responsabbli l-oħrajn fis-sistema; jew obbligi relatati mas-sistemi ta’ monitoraġġ ambjentali, skont l-eżiti tal-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju, u l-proċeduri ta’ segwitu jekk jinħolqu konsegwenzi ambjentali negattivi.

—	Il-perjodu ta’ validità tal-permess.

—	Il-punt ta’ konformità fejn se jitwettqu l-kontrolli biex jiġi vverifikat li l-operatur issodisfa l-obbligi tiegħu fir-rigward tal-kwalità tal-ilma reklamat.

Kif stabbilit fl-Artikolu 6(6), il-permessi jridu jiġu rieżaminati u aġġornati regolarment, kull meta jkun meħtieġ. Il-permessi jridu jiġu rieżaminati u aġġornati minn tal-inqas meta jinqalgħu l-bidliet li ġejjin:

—	bidla sostanzjali fil-kapaċità tal-impjant;

—	it-tagħmir jiġi mmodernizzat jew jiżdiedu tagħmir jew proċessi ġodda, li jirriżultaw fil-ħtieġa għal monitoraġġ tal-validazzjoni qabel it-tħaddim (għall-ilma tal-klassi A);

—	bidliet fil-kundizzjonijiet klimatiċi jew f’kundizzjonijiet oħrajn li għandhom effett sinifikanti fuq l-istatus ekoloġiku tal-korpi tal-ilma tal-wiċċ.

2.5.4.   Eżenzjonijiet għall-proġetti ta’ riċerka u għall-proġetti pilota

Skont l-Artikolu 2(1), ir-Regolament japplika kull meta l-ilma reklamat jintuża għat-tisqija agrikola. Madankollu, skont l-Artikolu 2(3), il-proġetti ta’ riċerka jew il-proġetti pilota jistgħu jiġu eżentati minn din ir-regola, jekk jiġu ssodisfati ċerti kundizzjonijiet. L-awtorità kompetenti trid taċċerta li jiġu ssodisfati l-kriterji li ġejjin sabiex tingħata din l-eżenzjoni:

—	il-proġett ta’ riċerka jew il-proġett pilota mhux se jitwettaq f’korp tal-ilma użat għall-astrazzjoni tal-ilma maħsub għall-konsum mill-bniedem jew ġewwa żona ta’ salvagwardja deżinjata skont id-Direttiva 2000/60/KE;

—	il-proġett ta’ riċerka jew il-proġett pilota se jkun soġġett għal monitoraġġ xieraq.

Hija r-responsabbiltà tal-awtorità kompetenti li tistabbilixxi l-kundizzjonijiet u l-frekwenzi ta’ monitoraġġ, fuq bażi ta’ każ b’każ, meħtieġa biex tiġi żgurata l-konformità mad-Direttiva Qafas dwar l-Ilma u ma’ leġiżlazzjoni applikabbli oħra.

L-eżenzjonijiet ma jistgħux idumu aktar minn ħames snin. Barra minn hekk, l-ebda għalla mkabbra fi proġett ta’ riċerka jew proġett pilota eżentat minn dan ir-Regolament ma tista’ titqiegħed fis-suq.

2.6.    Kontrolli tal-konformità

Jeħtieġ li jitwettqu kontrolli tal-konformità mill-awtoritajiet kompetenti biex jiġi żgurat li r-rekwiżiti stabbiliti fil-permessi jiġu ssodisfati mill-partijiet differenti tas-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma.

Dawn ir-rekwiżiti jistgħu jkunu għall-operatur tal-impjant ta’ reklamazzjoni, fil-punt ta’ konformità, jew għal kwalunkwe parti responsabbli oħra jew utent finali, skont il-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju tal-użu mill-ġdid tal-ilma.

Jekk dawn l-atturi joperaw fi Stati Membri differenti — pereżempju fi proġett transfruntier kif deskritt fit-Taqsima 2.3 — l-awtoritajiet kompetenti b’ġuriżdizzjoni għall-atturi rilevanti jeħtieġ li jwettqu dawn il-kontrolli.

2.7.    Penali

F’konformità mal-Artikolu 15, l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu r-regoli dwar il-penali applikabbli għall-ksur ta’ dan ir-Regolament u għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw li dawn jiġu implimentati. Il-penali għandhom ikunu effettivi, proporzjonati u dissważivi.

Jistgħu jitqiesu l-kriterji li ġejjin meta jiġu stabbiliti l-penali:

a)	in-natura, il-gravità, il-firxa u d-durata tal-ksur;

b)	il-karattru intenzjonali jew negliġenti tal-ksur;

c)	iż-żoni affettwati mill-ksur, b’mod partikolari żoni sensittivi;

d)	il-benefiċċji derivati mill-ksur minn dawk responsabbli (biex jiġi żgurat li dawk responsabbli jiġu mċaħħda minn dawk il-benefiċċji);

e)	il-karattru ripetittiv tal-ksur (biex jiġu skoraġġuti reati ulterjuri tal-istess tip).

L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu miżuri ta’ assigurazzjoni tal-konformità biex jipprevjenu u jidentifikaw ksur u japplikaw il-penali. L-assigurazzjoni tal-konformità tinkludi l-modi kollha li bihom l-awtoritajiet pubbliċi jintervjenu biex jiżguraw li n-negozji u oħrajn (“detenturi tad-doveri”) jikkonformaw mal-obbligi ambjentali tagħhom, inklużi, pereżempju, spezzjonijiet u miżuri ta’ infurzar.

B’mod ġenerali, jistgħu jiġu kkunsidrati tliet kategoriji ta’ azzjoni:

—

monitoraġġ tal-konformità: dan ifisser l-analiżi, il-valutazzjonijiet, is-sorveljanza, l-ispezzjonijiet, l-investigazzjonijiet, l-awditi jew kontrolli u interventi oħrajn imwettqa minn, f’isem, jew taħt is-superviżjoni ta’ awtorità kompetenti biex teżamina jekk id-detenturi tad-doveri humiex konformi ma’ obbligi infurzabbli;

—	segwitu u infurzar: dan ifisser azzjoni minn awtorità kompetenti skont il-liġi amministrattiva, ċivili jew kriminali bħala rispons għal nuqqas ta’ konformità jew suspettat nuqqas ta’ konformità ma’ obbligu infurzabbli; u

—	promozzjoni tal-konformità u prevenzjoni tan-nuqqas ta’ konformità: dan ifisser azzjoni biex tiġi mħeġġa l-konformità ma’ obbligi infurzabbli minbarra permezz ta’ monitoraġġ tal-konformità jew segwitu u infurzar.

Din ir-regola tapplika għall-aspetti kollha tar-Regolament, inklużi r-regoli li l-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li jintroduċu fir-rigward ta’ żoni tat-territorji tagħhom fejn l-użu mill-ġdid tal-ilma ma jitqiesx xieraq jew fir-rigward ta’ proġetti ta’ riċerka xjentifika jew pilota.

2.8.    Is-sensibilizzazzjoni u l-kondiviżjoni tal-informazzjoni

Skont l-Artikolu 9, l-Istati Membri li jipprattikaw l-użu mill-ġdid tal-ilma għat-tisqija agrikola huma meħtieġa jorganizzaw kampanji ġenerali ta’ sensibilizzazzjoni, li jistgħu jinkludu l-promozzjoni tal-benefiċċji tal-użu mill-ġdid sikur tal-ilma.

L-Istati Membri huma liberi li jadattaw il-firxa u t-ton ta’ tali kampanji għaċ-ċirkostanzi speċifiċi tagħhom, inkluż għall-iskala tal-użu mill-ġdid tal-ilma. Huma jistgħu jistabbilixxu wkoll kampanji speċifiċi ta’ informazzjoni għall-utenti finali, biex jinkoraġġixxu, fejn xieraq, l-użu tal-ilma reklamat bħala alternattiva sikura u sostenibbli għat-tisqija u jiżguraw l-użu ottimali u sikur tiegħu, filwaqt li jagħtu livell għoli ta’ protezzjoni lill-ambjent u lis-saħħa tal-bniedem u tal-annimali.

Tali kampanji ta’ informazzjoni jistgħu jkunu utli biex jiġi indirizzat it-tħassib pubbliku possibbli dwar l-użu mill-ġdid tal-ilma u jistgħu jgħinu biex jiġi żgurat appoġġ wiesa’ għat-twaqqif ta’ skema għall-użu mill-ġdid tal-ilma. F’dan il-kuntest, sabiex jinħolqu fiduċja u aċċettazzjoni, huwa rrakkomandat li l-partijiet ikkonċernati jiġu involuti minn kmieni u li l-messaġġi jitfasslu bir-reqqa, billi jiġu sfruttati l-esperjenzi personali u jiġu indirizzati l-isfidi speċifiċi għall-post.

Prattika tajba tissuġġerixxi li livelli multipli ta’ parteċipazzjoni tal-pubbliku u tal-partijiet ikkonċernati jistgħu jkunu effettivi biex tintlaħaq udjenza wiesgħa, li jvarjaw minn kampanji ta’ sensibilizzazzjoni mmirati sa konsultazzjoni u livelli ogħla ta’ involviment tal-partijiet ikkonċernati fl-ippjanar u fit-teħid tad-deċiżjonijiet.

Bħala indikazzjoni ġenerali, il-“Linji Gwida tas-CIS tal-2016 dwar l-integrazzjoni tal-użu mill-ġdid tal-ilma fl-ippjanar u l-ġestjoni tal-ilma fil-kuntest tad-Direttiva Qafas dwar l-Ilma” (13) jissuġġerixxu l-ġbir tal-informazzjoni li ġejja bħala kontribut għal kampanji ta’ informazzjoni u sensibilizzazzjoni:

—	il-ġustifikazzjoni tal-ħtieġa għall-użu mill-ġdid tal-ilma, eż. il-kuntest tal-iskarsezza tal-ilma, inkluż f’kundizzjonijiet klimatiċi futuri;

—	il-kostijiet tal-installazzjoni ta’ sistemi ta’ trattament u ta’ distribuzzjoni;

—	il-benefiċċji u l-iżvantaġġi/ir-riskji ambjentali;

—	il-benefiċċji u l-iżvantaġġi/ir-riskji soċjali u ekonomiċi: trasparenza dwar ir-riskji ta’ esponiment għall-pubbliku, kif dawn se jiġu indirizzati u l-istandards ta’ trattament applikabbli.

Huwa importanti wkoll li jitqies il-kost tat-telf tal-għelejjel minħabba n-nuqqas ta’ ilma għat-tisqija, li jista’ jiġi minimizzat bl-użu ta’ sors tal-ilma affidabbli u aktar prevedibbli, bħall-ilma reklamat.

L-Artikoli 10 u 11 tar-Regolament jistabbilixxu regoli rigward l-informazzjoni li għandha ssir disponibbli għall-pubbliku u l-informazzjoni dwar kif jiġu implimentati r-regoli. Din l-informazzjoni trid tkun aċċessibbli għall-Kummissjoni Ewropea, għall-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent u għaċ-Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u l-Kontroll tal-Mard.

L-informazzjoni li għandha ssir disponibbli regolarment għall-pubbliku tinkludi:

—	il-kwantità u l-kwalità tal-ilma reklamat fornut;

—	il-perċentwal tal-ammont totali ta’ ilma urban mormi ttrattat li jirrappreżenta l-ilma reklamat, fejn din id-data tkun disponibbli;

—	ir-riżultati tal-kontrolli tal-konformità;

—	il-punti ta’ kuntatt deżinjati; u

—	kwalunkwe deċiżjoni tal-Artikolu 2(2).

Barra minn hekk, l-Istati Membri se jkollhom jippubblikaw settijiet ta’ data b’informazzjoni addizzjonali dwar l-eżitu tal-kontrolli tal-konformità, kif ukoll informazzjoni addizzjonali dwar każijiet ta’ nuqqas ta’ konformità, inkluż dwar miżuri meħuda biex terġa’ tiġi stabbilita l-konformità.

L-Istati Membri jistgħu jagħżlu l-aktar format u mezzi xierqa għall-kondiviżjoni tal-informazzjoni skont l-Artikolu 10 mal-pubbliku, adattati għaċ-ċirkostanzi speċifiċi tagħhom stess.

Fir-rigward tal-Artikolu 11, li jagħti dettalji tal-informazzjoni dwar l-implimentazzjoni li l-Istati Membri għandhom jagħmlu disponibbli, il-format u l-preżentazzjoni ta’ din id-data jistgħu jiġu stabbiliti f’atti ta’ implimentazzjoni li tista’ tiżviluppa l-Kummissjoni, assistita mill-Kumitat stabbilit bid-Direttiva 2000/60/KE u f’konformità mal-proċedura dettaljata fl-Artikolu 14.

3.   Aspetti tekniċi

Din it-Taqsima tindirizza: l-aspetti kollha relatati mal-ġestjoni tar-riskju; it-tipi ta’ għelejjel u l-klassijiet tal-ilma reklamat; u l-monitoraġġ tal-validazzjoni.

3.1.    Ġestjoni tar-riskju

Kif stabbilit fl-Artikolu 5(1) tar-Regolament, l-awtorità kompetenti fl-aħħar mill-aħħar hija responsabbli biex tiżgura li jiġi stabbilit pjan ta’ ġestjoni tar-riskju li jindirizza l-aspetti kollha possibbli ta’ proġett ta’ użu mill-ġdid tal-ilma, inklużi l-produzzjoni, il-provvista u l-użu tal-ilma reklamat, u li jassenja r-responsabbiltà għal kull aspett tal-ġestjoni ta’ proġett ta’ użu mill-ġdid.

Filwaqt li l-awtorità kompetenti hija responsabbli biex tiżgura li jiġi stabbilit pjan ta’ ġestjoni tar-riskju, il-partijiet li fil-fatt iridu jfasslu l-pjan huma l-operatur tal-faċilità ta’ reklamazzjoni, partijiet responsabbli oħrajn u utenti finali, kif xieraq.

Il-persuna/il-persuni/l-entità li fil-fatt jiżviluppaw u jabbozzaw il-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju jistgħu jkunu kwalunkwe waħda mill-“partijiet responsabbli” involuti f’sistema ta’ użu mill-ġdid tal-ilma jew l-utent finali, f’konformità mal-leġiżlazzjoni nazzjonali. Għall-fini tal-implimentazzjoni korretta tar-Regolament, mhuwiex importanti min fil-fatt qed iħejji jew jikkompila l-pjan, diment li l-partijiet responsabbli rilevanti kollha u l-utenti finali jiġu kkonsultati kif xieraq u meħtieġ min-natura, il-post u l-karatteristiċi tal-iskema tal-użu mill-ġdid tal-ilma.

Il-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju jista’ jkopri sistema waħda jew aktar tal-użu mill-ġdid tal-ilma, diment li jindirizza speċifikament l-aspetti kollha meħtieġa mir-Regolament. Dan jista’ jwassal għal sistema li fiha jiġu stabbiliti għadd ta’ elementi bażiċi standard – pereżempju f’każijiet b’għelejjel u prattiki ta’ tisqija simili fiż-żona moqdija jew f’kodiċi ta’ prattika tajba – li jistgħu jifformaw il-bażi ta’ pjan ta’ ġestjoni tar-riskju aktar imfassal apposta għal sistemi speċifiċi tal-użu mill-ġdid tal-ilma.

L-aspetti li għandu jindirizza l-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju (kif meħtieġ mir-Regolament) jikkonsistu fi kwalunkwe rekwiżit addizzjonali għall-operatur tal-impjant, li għandu jiġi ssodisfat qabel ma l-ilma jitwassal lill-attur li jmiss fil-katina. U miżuri preventivi/korrettivi xierqa u ostakli, monitoraġġ jew kwalunkwe rekwiżit ieħor li għandu jiġi applikat fis-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma, sabiex tiġi żgurata s-sikurezza tagħha, wara l-punt ta’ konformità, minn atturi oħrajn fis-sistema.

Il-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju jiddeskrivi l-kompiti u r-rekwiżiti, u jidentifika b’mod ċar ir-responsabbiltajiet tal-atturi rilevanti fl-iskema.

Jista’ jkun hemm każijiet fejn utent finali speċifiku jkun għadu ma ġiex identifikat. F’każijiet bħal dawn, il-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju jista’ jiġi żviluppat abbażi tal-użu maħsub tal-ilma reklamat fiż-żona speċifika (eż. abbażi tal-biċċa l-kbira tal-prattiki agrikoli u tal-għelejjel komuni).

Meta jiġi identifikat utent finali ġdid wara li jiġi ffinalizzat il-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju, għandha titwettaq evalwazzjoni biex jiġi stabbilit jekk humiex meħtieġa adattamenti għall-pjan: pereżempju, il-prattika tat-tisqija tal-utent finali l-ġdid u l-għelejjel jistgħu jvarjaw minn dawk li diġà huma moqdija mill-impjant tal-faċilità ta’ reklamazzjoni (li jeħtieġu, pereżempju, klassi ogħla ta’ kwalità tal-ilma).

F’dan il-każ, il-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju jista’ jirrikjedi li kwalunkwe riskju, miżura preventiva jew ostaklu għall-użi l-ġodda jiġu vvalutati mill-ġdid. Dan jista’ jirrikjedi xi adattamenti fl-iskema tal-użu mill-ġdid tal-ilma (kif ukoll adattamenti għall-permess, abbażi tal-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju, fejn rilevanti). Din ir-rivalutazzjoni tista’ ssir minn kwalunkwe waħda/wieħed mill-partijiet responsabbli jew mill-utent finali, kif xieraq.

3.1.1.   Elementi ewlenin tal-ġestjoni tar-riskju

Il-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju jrid ikun ibbażat fuq l-elementi tal-ġestjoni tar-riskju elenkati fl-Anness II tar-Regolament. Dan irid isegwi approċċ sistematiku li jinkludi t-twettiq ta’ analiżi strutturata tas-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma, l-identifikazzjoni ta’ perikli potenzjali u avvenimenti perikolużi (flimkien mal-popolazzjonijiet u l-ambjenti f’riskju u r-rotot ta’ esponiment relatati), u l-ippjanar, fejn xieraq, ta’ miżuri preventivi possibbli u ostakli għall-ġestjoni u l-mitigazzjoni tar-riskji vvalutati.

Għandu jinkludi wkoll dispożizzjonijiet għall-komunikazzjoni u l-kooperazzjoni fost il-partijiet involuti, sabiex jiġi żgurat li tittieħed u tiġi nnotifikata azzjoni korrettiva, fejn meħtieġ. L-elementi ewlenin tal-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju (KRMs) huma l-bażi biex jiġi żgurat li l-ilma reklamat jintuża u jiġi ġestit b’mod sikur biex jiġu protetti s-saħħa tal-bniedem u tal-annimali u l-ambjent.

L-Anness II tar-Regolament jidentifika 11-il element ewlieni (KRMs), maqsuma fil-Partijiet A, B u C u li jikkostitwixxu l-bażi tal-approċċ ġenerali ssuġġerit għal pjan ta’ ġestjoni tar-riskju.

Dawn huma:

Parti (A) – Elementi ewlenin tal-ġestjoni tar-riskju 1. Deskrizzjoni tas-sistema (KRM1) – iddeskrivi s-sistema kollha ta’ użu mill-ġdid tal-ilma, mill-punt tad-dħul fl-impjant tat-trattament tal-ilma urban mormi, sal-punt tal-użu. 2. Atturi u rwoli (KRM2) – identifika l-partijiet kollha involuti fis-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma, flimkien mar-rwoli u r-responsabbiltajiet tagħhom. 3. Identifikazzjoni tal-perikli (KRM3) – identifika perikli potenzjali (patoġeni u inkwinanti) u avvenimenti perikolużi (eż. fallimenti tat-trattament) assoċjati mas-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma. 4. Ambjenti u popolazzjonijiet f’rotot ta’ riskju u esponiment (KRM4) – identifika popolazzjonijiet u ambjenti potenzjalment esposti għal kull periklu identifikat. 5. Valutazzjonijiet tar-riskji għall-ambjent u għas-saħħa (KRM5) – għal kull periklu identifikat qabel, identifika riskji assoċjati potenzjali għal kull riċettur (persuni, annimali, għelejjel jew pjanti, bijota terrestri oħra, bijota akkwatika, ħamrija jew l-ambjent b’mod ġenerali), għal kull rotta ta’ esponiment. Il-valutazzjoni tar-riskju tista’ titwettaq b’metodi kwalitattivi u semikwantitattivi; valutazzjoni tar-riskju kwantitattiva tkun teħtieġ biżżejjed data ta’ sostenn. Din il-valutazzjoni tar-riskju għandha tqis ukoll kwalunkwe obbligu u rekwiżit stabbiliti mil-leġiżlazzjoni tal-UE indikata fir-Regolament, kif ukoll kwalunkwe leġiżlazzjoni lokali jew nazzjonali rilevanti.

Parti (B) – Kundizzjonijiet relatati mar-rekwiżiti addizzjonali 6. Rekwiżiti addizzjonali (KRM6) – l-eżiti tal-valutazzjoni tar-riskju jistgħu jidentifikaw rekwiżiti addizzjonali jew aktar stretti tal-kwalità tal-ilma u tal-monitoraġġ tal-ilma minn dawk mit-Taqsima 2 tal-Anness I tar-Regolament. Jekk jiġu inklużi parametri jew limiti addizzjonali, dan għandu jkun ibbażat fuq l-eżiti tal-valutazzjoni tar-riskju u appoġġat minn evidenza xjentifika li dawn joriġinaw mis-sistema ta’ użu mill-ġdid tal-ilma u mhux minn sorsi oħrajn. Dawn il-parametri addizzjonali jistgħu jinkludu wkoll l-inkwinanti li ġejjin: metalli tqal, pestiċidi, prodotti sekondarji għad-diżinfezzjoni, farmaċewtiċi, sustanzi ta’ tħassib emerġenti, batterji li juru reżistenza antimikrobika.

Parti (C) – Miżuri preventivi 7. Miżuri preventivi (KRM7) – identifika miżuri preventivi jew ostakli (addizzjonali jew diġà fis-seħħ) li għandhom jiġu applikati għal partijiet tas-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma, sabiex jiġi limitat jew imtaffi kwalunkwe riskju identifikat. Pereżempju, metodi ta’ kontroll tal-aċċess, trattamenti tal-ilma addizzjonali jew teknoloġiji tat-tisqija speċifiċi jew ostakli. 8. Sistemi ta’ kontroll tal-kwalità (KRM8) – iddetermina l-miżuri ta’ kontroll tal-kwalità, inklużi l-protokolli għall-monitoraġġ tal-ilma reklamat għall-parametri rilevanti u l-programmi ta’ manutenzjoni għat-tagħmir, sabiex tiġi żgurata l-effettività tal-katina tat-trattament u l-miżuri preventivi adottati. 9. Sistema ta’ monitoraġġ ambjentali (KRM9) – stabbilixxi sistema ta’ monitoraġġ ambjentali biex jiġi kkontrollat ir-rilaxx tal-inkwinanti identifikati fir-riċetturi ambjentali esposti (eż. ilma ħelu, ilma ta’ taħt l-art, ħamrija). Is-sistema ta’ monitoraġġ tista’ tinkludi proċeduri dokumentati diġà fis-seħħ biex tiġi żgurata protezzjoni ambjentali kontinwa, fejn xieraq, jew dawn jistgħu jiġu żviluppati aktar jew imfassla apposta, skont ir-riżultati tal-valutazzjoni tar-riskju ambjentali. 10. Ġestjoni ta’ emerġenza (KRM10) – stabbilixxi protokolli għall-ġestjoni ta’ inċidenti u emerġenzi. 11. Koordinazzjoni (KRM11) – iddetermina l-mekkaniżmi ta’ koordinazzjoni u komunikazzjoni bejn l-atturi differenti involuti fis-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma.

Struttura waħda possibbli biex tgħin fl-organizzazzjoni tal-analiżi tal-elementi tal-KRM hija deskritta fir-rapport tekniku taċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka (JRC) “Gwida Teknika – Ġestjoni tar-Riskju tal-Użu mill-Ġdid tal-Ilma għal Skemi ta’ Tisqija Agrikola fl-Ewropa” (14). Dan ir-rapport tal-JRC jipproponi struttura modulari (ara l-Illustrazzjoni 1), fejn kull modulu jindirizza aspett speċifiku ta’ pjan ta’ ġestjoni tar-riskju u jinkludi bosta mill-KRMs:

—	Il-Modulu I – Tħejjija (KRMs 1 u 2);

—	Il-Modulu II – Valutazzjoni tar-Riskju (KRMs 3, 4, 5 u 6);

—	Il-Modulu III – Monitoraġġ (KRMs 6 u 9);

—	Il-Modulu IV – Governanza, Ġestjoni u Komunikazzjoni (KRMs 7, 8, 9, 10 u 11).

Illustrazzjoni 1

Elementi ewlenin tal-ġestjoni tar-riskju (KRMs) tal-użu mill-ġdid tal-ilma organizzati f’erba’ moduli, sabiex jgħinu fil-formulazzjoni ta’ pjan ta’ ġestjoni tar-riskju.

3.1.2.   Deskrizzjoni tas-sistema

Deskrizzjoni dettaljata tas-sistema (KRM1) hija l-punt tat-tluq sabiex is-sistema kollha tal-użu mill-ġdid tal-ilma tiġi kkaratterizzata kompletament — mill-punt tal-bokka għall-ilma mormi mhux ipproċessat fl-impjant tat-trattament tal-ilma urban mormi (urban waste water treatment plant – UWWTP), sal-użi finali tal-ilma reklamat. Din għandha tinkludi deskrizzjoni dettaljata tal-UWWTP u/jew tal-faċilità ta’ reklamazzjoni, kwalunkwe infrastruttura relatata mal-ippompjar, il-ħżin u d-distribuzzjoni, mas-sistemi ta’ tisqija, u mal-użi finali, fil-konfini tas-sistema identifikati (ara l-eżempju fl-Illustrazzjoni 2).

Sabiex tinġabar id-data meħtieġa għall-valutazzjoni tar-riskju, id-deskrizzjoni tas-sistema għandha tinkludi wkoll karatterizzazzjoni tal-kwalità tal-ilma għas-sorsi tal-ilma mormi li jidħol fil-UWWTP, data dwar il-volum tal-ilma, kwalunkwe varjabbiltà u avveniment tat-temp, u deskrizzjoni tal-matriċijiet ambjentali tal-madwar (ħamrija, ilma ta’ taħt l-art u ilma tal-wiċċ, ekosistemi).

Illustrazzjoni 2

Elementi ewlenin ta’ sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma, li jidentifikaw ir-riċetturi fil-valutazzjoni tar-riskju

3.1.3.   Atturi u rwoli

L-atturi kollha involuti u r-rwoli u r-responsabbiltajiet tagħhom għandhom jiġu identifikati għal kull element tas-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma (KRM2).

Dawn għandhom jinkludu l-atturi responsabbli għal (i) l-operat tal-impjanti (l-operaturi tal-UWWTP u tal-faċilitajiet ta’ reklamazzjoni), (ii) it-trasport u l-ħżin, fejn rilevanti, u (iii) l-għelieqi msaqqija (il-bdiewa). Dawn għandhom jinkludu wkoll kwalunkwe awtorità jew korp rilevanti (eż. awtoritajiet tal-ilma, awtoritajiet tas-saħħa pubblika, awtoritajiet ambjentali), jew partijiet oħrajn bħal assoċjazzjonijiet ta’ bdiewa u konsorzji ta’ irrigaturi.

3.1.4.   L-identifikazzjoni tal-perikli u l-ambjenti u l-popolazzjonijiet f’riskju

L-elementi KRM3 u KRM4 jinkludu:

1.	L-identifikazzjoni ta’ kwalunkwe periklu potenzjali (inkwinanti u patoġeni) jew avveniment perikoluż (falliment tat-trattamenti, tnixxijiet aċċidentali, kontaminazzjoni) li joriġina mis-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma u li jista’ joħloq riskju għas-saħħa pubblika u/jew għall-ambjent;

2.	Il-karatterizzazzjoni ta’ rotot ta’ esponiment potenzjali għal kull periklu għar-riċetturi umani, tal-annimali jew ambjentali identifikati (popolazzjonijiet u ambjenti esposti). Dawn l-elementi huma meħtieġa li sussegwentement ikunu jistgħu jivvalutaw ir-riskji għas-saħħa u għall-ambjent (KRM5).

L-identifikazzjoni tal-perikli (KRM3) għandha tinkludi kwalunkwe patoġenu u inkwinant fl-ilma reklamat li jistgħu joħolqu riskju għas-saħħa tal-bniedem u tal-annimali u għall-ambjent.

Il-patoġeni mikrobiċi fl-ilma reklamat (eż. E. coli u batterji, virusijiet, parassiti oħrajn) użati għat-tisqija agrikola jistgħu jkunu responsabbli għat-tifqigħat ta’ mard li jinġarr fl-ilma (eż. gastroenterite) u għal effetti akuti oħrajn (15).

Inkwinanti kimiċi li xorta jistgħu jkunu preżenti fl-ilma reklamat jistgħu joħolqu wkoll riskju għas-saħħa tal-bniedem. Madankollu, il-kontaminanti kimiċi ġeneralment ikunu preżenti f’konċentrazzjonijiet baxxi fl-effluwenti tal-UWWTP mill-ilma domestiku mormi, u ġeneralment ikunu jeħtieġu esponiment itwal biex jikkawżaw mard jew reazzjonijiet akuti, għalhekk, b’mod ġenerali, ir-riskju minn dawn l-inkwinanti huwa aktar baxx minn dak ikkawżat mill-patoġeni.

Huwa importanti li tiġi identifikata kwalunkwe industrija li tinsab fiż-żona moqdija mill-UWWTP li l-iskariki tagħha fis-sistema ta’ ġbir urban jistgħu jikkontribwixxu għal konċentrazzjonijiet għoljin ta’ inkwinanti kimiċi speċifiċi fl-ilma urban mormi (eż. industriji farmaċewtiċi, industriji tal-galvanizzazzjoni).

Konċentrazzjonijiet mhux ikkontrollati ta’ perikli kimiċi fl-effluwenti tal-UWWTP jistgħu jseħħu bħala riżultat ta’ avvenimenti perikolużi, bħal skariki aċċidentali jew mhux xierqa. Il-probabbiltà ta’ dawn tista’ tiġi minimizzata permezz ta’ miżuri preventivi xierqa (16).

Il-konformità sħiħa tal-ilma reklamat ma’ kwalunkwe leġiżlazzjoni applikabbli għas-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma, li tirregola kemm l-inkwinanti mikrobijoloġiċi kif ukoll dawk kimiċi, flimkien mar-rekwiżiti għat-tisqija agrikola stabbiliti mill-iġjene tal-leġiżlazzjonijiet dwar l-għalf u l-oġġetti tal-ikel, tiżgura l-protezzjoni tal-ambjent, kif ukoll tas-saħħa tal-bniedem u tal-annimali.

Għalhekk, is-sistema ta’ ġestjoni tar-riskju għandha tiżgura li l-użu tal-ilma reklamat ma jwassalx għal konċentrazzjoni dannuża ta’ kontaminanti f’matriċi ambjentali speċifika (eż. l-ilma ta’ taħt l-art) u li jittieħdu miżuri preventivi xierqa biex dan jiġi evitat (eż. permezz ta’ trattamenti xierqa biex jitnaqqsu l-inkwinanti fil-limiti stabbiliti, billi jiġi minimizzat kwalunkwe rilaxx aċċidentali fl-inħawi).

Flimkien mal-karatterizzazzjoni tal-ilma reklamat, tista’ tiġi identifikata lista inizjali ta’ skrinjar tal-perikli rilevanti (patoġeni u inkwinanti kimiċi) billi jitqiesu wkoll il-leġiżlazzjoni lokali, nazzjonali u tal-UE kollha rilevanti, kif ukoll ir-rekwiżiti fil-leġiżlazzjoni (elenkati fil-punt 5 tal-Anness II tar-Regolament) dwar il-protezzjoni tar-riżorsi tal-ilma tal-wiċċ u tal-ilma ta’ taħt l-art. Din il-leġiżlazzjoni tinkludi: id-Direttiva Qafas dwar l-Ilma (WFD) 2000/60/KE, id-Direttiva dwar l-Ilma ta’ Taħt l-Art (GWD) 2006/118/KE, id-Direttiva dwar l-Istandards tal-Kwalità Ambjentali (EQSD) 2008/105/KE, id-Direttiva dwar in-Nitrati (ND) 91/676/KEE u, fejn applikabbli, id-Direttiva dwar l-Ilma għall-Għawm (BWD) 2006/7/KE u d-Direttiva dwar l-Ilma tax-Xorb (DWD) 2020/2184.

Ir-rekwiżiti li għandu jikkonforma magħhom l-ilma reklamat se jiddependu fuq il-kundizzjonijiet speċifiċi għas-sit għas-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma u l-valutazzjoni ta’ kif l-użu tal-ilma reklamat għat-tisqija agrikola jista’ jaffettwa l-ambjent tal-madwar permezz ta’ mogħdijiet potenzjali (eż. ilma tax-xeba’ mit-tisqija, infiltrazzjoni fl-ilma ta’ taħt l-art, eċċ.).

B’mod partikolari, kieku l-ilma reklamat kellu jimxi lejn il-korpi tal-ilma (ilma tal-wiċċ jew ilma ta’ taħt l-art) fiż-żona koperta mis-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma, il-valutazzjoni għandha tikkunsidra jekk il-korpi tal-ilma riċeventi għadhomx jissodisfaw l-objettivi ambjentali tal-Artikolu 4 tad-WFD (jiġifieri status ekoloġiku u kimiku tajjeb tal-ilma tal-wiċċ u status kimiku tajjeb tal-ilma ta’ taħt l-art – bl-istatus kimiku jiġi speċifikat aktar fl-EQSD u fil-GWD).

Status ekoloġiku u kimiku tajjeb għall-ilma tal-wiċċ jimplika konformità mal-istandards ta’ kwalità ambjentali (EQS) nazzjonali u tal-UE. L-istandards ta’ kwalità ambjentali tal-UE huma stabbiliti skont id-Direttiva dwar l-EQS, filwaqt li l-istandards nazzjonali jistgħu jindirizzaw inkwinanti ta’ tħassib nazzjonali, jiġifieri Inkwinanti Speċifiċi għall-Baċiri tax-Xmajjar, li huma parti minn status ekoloġiku tajjeb tal-ilma tal-wiċċ.

Id-Direttiva dwar l-EQS tipprevedi wkoll mekkaniżmu ta’ “Lista ta’ Sorveljanza” biex tinġabar data ta’ monitoraġġ fil-livell tal-UE dwar inkwinanti ta’ tħassib emerġenti u sustanzi li jistgħu joħolqu riskju għall-ambjent akkwatiku jew permezz tiegħu, u li għalihom id-data dwar ir-riskju ma hijiex biżżejjed biex jiġi stabbilit standard ta’ kwalità ambjentali.

L-istatus kimiku tal-ilma ħelu identifikat mill-Istati Membri fil-pjanijiet ta’ mmaniġġjar tal-baċiri tax-xmajjar tagħhom jista’ jiġi kkonsultat permezz tas-sistema WISE (17).

Aktar informazzjoni dwar l-istandards ta’ kwalità ambjentali għas-sustanzi prijoritarji tista’ tiġi kkonsultata permezz tal-bażi tad-data tal-ECHA (18).

Informazzjoni rilevanti dwar l-emissjonijiet ta’ inkwinanti speċifiċi tista’ tinstab fir-Reġistru Ewropew dwar ir-Rilaxx u t-Trasferiment ta’ Inkwinanti (applikabbli għall-UWWTP b’kapaċità ta’ 100 000 P.E.) (19).

Jistgħu japplikaw ukoll kundizzjonijiet oħrajn speċifiċi għas-sit għall-protezzjoni tal-ilma tal-wiċċ u tal-ilma ta’ taħt l-art: pereżempju, jekk is-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma u ż-żoni msaqqija jkunu jinsabu qrib Żona Vulnerabbli għan-Nitrati deżinjata skont id-Direttiva dwar in-Nitrati.

Għalkemm l-użu mill-ġdid tal-ilma fl-agrikoltura jista’ jkun mod ta’ kif jiġu rkuprati n-nutrijenti għat-tisqija, għandha tingħata kunsiderazzjoni bir-reqqa biex jiġi evitat it-tniġġis tan-nitrati fir-riżorsi tal-ilma, billi jitnaqqas il-kontenut tan-nitrati fl-ilma reklamat taħt il-livelli dannużi.

Bl-istess mod, jekk l-ilma reklamat x’aktarx li jemigra lejn korpi tal-ilma kklassifikati bħala Żoni Protetti tal-Ilma tax-Xorb (DWPAs), huwa importanti li (i) jiġi identifikat kwalunkwe riskju ta’ kontaminazzjoni għas-sorsi tal-ilma tax-xorb minn inkwinanti regolati preżenti fl-ilma reklamat u (ii) jiġi ppjanat kwalunkwe trattament meħtieġ biex dawn jitnaqqsu għal livelli aċċettabbli.

Barra minn hekk, jekk l-ilma reklamat jiskula fl-ilma tal-wiċċ użat għal attivitajiet ta’ għawm rikreattiv, jistgħu jiġu inklużi rekwiżiti addizzjonali għall-patoġeni, li jirriżultaw mid-Direttiva dwar l-Ilma għall-Għawm. Dawn il-liġijiet għandhom l-għan li jipproteġu l-ambjent u s-saħħa tal-bniedem billi jistabbilixxu standards u/jew obbligi ta’ monitoraġġ għall-patoġeni jew għas-sustanzi kimiċi, inklużi metalli tqal, prodotti sekondarji tad-diżinfezzjoni, farmaċewtiċi u sustanzi oħrajn ikklassifikati bħala inkwinanti prijoritarji.

Minħabba li l-ilma reklamat jintuża għat-tisqija agrikola, ir-Regolament jidentifika leġiżlazzjoni addizzjonali fil-punt 5 tal-Anness II li tipproteġi l-ikel u l-għalf, il-ħamrija, l-għelejjel u l-annimali. Ir-rilevanza tar-rekwiżiti f’din il-leġiżlazzjoni għal sistema speċifika ta’ użu mill-ġdid tal-ilma se tiddependi fuq it-tipi ta’ kultivazzjoni (eż. il-produzzjoni ta’ oġġetti tal-ikel jew għalf) u l-prattiki (eż. l-użu ta’ pestiċidi, l-użu ta’ ħama tad-drenaġġ) fl-għalqa agrikola msaqqija b’ilma reklamat.

Dawn ir-rekwiżiti jinkludu: ir-rekwiżiti dwar l-iġjene tal-oġġetti tal-ikel (ir-Regolament (KE) Nru 852/2004), l-iġjene tal-għalf (ir-Regolament (KE) Nru 183/2005), il-kriterji mikrobijoloġiċi (ir-Regolament (KE) Nru 2073/200), il-kontaminanti massimi fl-oġġetti tal-ikel (ir-Regolament (KE) Nru 1881/2006), il-livelli ta’ pestiċidi fl-ikel u fl-għalf (ir-Regolament (KE) Nru 396/2005), l-użu tal-ħama tad-drenaġġ (id-Direttiva 86/278/KEE), u l-protezzjoni tas-saħħa tal-annimali (ir-Regolamenti (KE) Nru 1069/2009 u (UE) Nru 142/2011).

L-Illustrazzjoni 3 turi eżempju grafiku ta’ kif għandu jiġi ddeterminat liema Direttiva jew Regolament japplikaw għal sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma, jekk wieħed jassumi mogħdijiet potenzjali tal-ilma reklamat għall-matriċijiet ambjentali (riżorsi tal-ilma ħelu) minħabba tnixxijiet aċċidentali jew permezz ta’ ilma tax-xeba’ mill-għalqa msaqqija.

L-illustrazzjoni turi wkoll ir-Regolamenti u d-Direttiva elenkati fil-punt 5 tal-Anness II li jistgħu japplikaw, skont il-prattiki agrikoli. Tabella li tidentifika l-applikabbiltà ta’ dawn ir-rekwiżiti għal sistema ta’ użu mill-ġdid tal-ilma hija ppreżentata wkoll fl-Anness 2 ta’ dan l-Avviż.

Illustrazzjoni 3

Eżempju ta’ (i) kif għandhom jiġu identifikati d-Direttivi u r-Regolamenti applikabbli f’sistema ta’ użu mill-ġdid tal-ilma, abbażi ta’ mogħdijiet potenzjali meħuda mill-ilma reklamat għall-ambjenti tal-madwar (ilma tal-wiċċ u ilma ta’ taħt l-art) u (ii) Regolamenti u Direttivi li jistgħu japplikaw għat-tisqija agrikola, skont prattiki agrikoli speċifiċi

Għandhom jiġu kkunsidrati wkoll aspetti speċifiċi oħrajn marbuta mal-effett tal-parametri tal-kwalità tal-ilma reklamat fuq il-karatteristiċi agronomiċi, inklużi l-perikli fuq il-ħamrija u l-għelejjel/il-pjanti. Skont l-ISO 16075-1:2020, il-perikli agronomiċi mill-ilma reklamat li jistgħu jagħmlu ħsara lill-ħamrija u lill-għelejjel imsaqqija huma: (i) sustanzi kimiċi, bħas-salinità, il-boron, it-tossiċità speċifika tal-joni; (ii) elementi kimiċi oħrajn; u (iii) nutrijenti.

Il-patoġeni li jistgħu jikkawżaw mard lill-pjanti jew lill-għelejjel ġeneralment ma jinstabux fl-ilma reklamat mill-effluwenti tal-UWWTP. Madankollu, il-preżenza tagħhom fl-ilma reklamat tista’ tiġi vvalutata f’kundizzjonijiet speċifiċi għas-sit (eż. l-ilma tax-xeba’ mit-tisqija infettat bil-patoġeni tal-pjanti).

L-Anness 2 ta’ dan l-Avviż fih eżempji u tabelli informattivi għall-patoġeni u l-inkwinanti tipikament preżenti fl-effluwenti tal-UWWTP u regolati minn xi wħud mid-Direttivi u r-Regolamenti msemmija hawn fuq, kif ukoll eżempji ta’ perikli agronomiċi li jistgħu jaffettwaw il-ħamrija, l-għelejjel, l-ilma ħelu u l-ilma ta’ taħt l-art waqt it-tisqija agrikola.

Fih ukoll eżempji ta’ avvenimenti perikolużi u rotot ta’ esponiment għall-valutazzjoni tar-riskju għas-saħħa u għall-ambjent, u eżempji ta’ popolazzjonijiet u ambjenti f’riskju.

Madankollu, ta’ min jinnota li l-listi ta’ riżorsi fl-Anness ma għandhomx jitqiesu eżawrjenti u huma proposti purament għall-informazzjoni. Il-perikli għandhom jiġu identifikati b’mod akkurat għal kull sistema speċifika ta’ użu mill-ġdid tal-ilma, filwaqt li titqies il-karatterizzazzjoni tal-ilma reklamat u kwalunkwe rekwiżit applikabbli.

Xi inkwinanti oħrajn li għadhom mhumiex regolati u li ma jistgħux jinstabu fid-Direttivi u r-Regolamenti elenkati (eż. mikroplastik jew xi komposti ta’ tħassib emerġenti) jistgħu jiżdiedu mal-lista ta’ perikli, jekk ir-riskju għas-saħħa tal-bniedem u tal-annimali jew għall-ambjent ikun appoġġjat minn evidenza xjentifika u jekk jiġi pprovat li dawn il-kontaminanti joriġinaw mis-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma u mhux minn sorsi oħrajn. Il-valutazzjoni tar-riskju tista’ tidentifika wkoll is-sors ta’ dawn il-kontaminanti, eż. minħabba l-preżenza ta’ industriji partikolari, u tippjana kwalunkwe miżura preventiva.

3.1.5.   Metodi ta’ valutazzjonijiet tar-riskju għas-saħħa u għall-ambjent

Il-valutazzjoni tar-riskju għas-saħħa u għall-ambjent (KRM5) għandha titwettaq billi jitqiesu l-perikli identifikati qabel (individwalment jew fi gruppi) u l-avvenimenti perikolużi, ir-rotot potenzjali ta’ esponiment u r-riċetturi identifikati fis-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma.

Il-valutazzjoni tar-riskju tista’ titwettaq b’metodi kwalitattivi jew semikwantitattivi. Valutazzjoni tar-riskju kwalitattiva hija ssuġġerita bħala l-aktar metodoloġija xierqa u ekonomikament fattibbli. Valutazzjoni tar-riskju kwantitattiva tista’ tintuża għal proġetti b’riskju għoli u meta tkun disponibbli biżżejjed data ta’ sostenn għall-implimentazzjoni tagħhom.

Fir-rigward tal-metodoloġiji, jistgħu jintużaw metodoloġiji kwalitattivi, semikwantitattivi u kwantitattivi għal dawn il-valutazzjonijiet. Il-valutazzjoni tar-riskju għas-saħħa tevalwa kwalunkwe riskju għas-saħħa tal-bniedem u tal-annimali, filwaqt li l-valutazzjoni tar-riskju ambjentali għandha l-għan li tiddetermina jekk il-kontaminanti identifikati fl-ilma reklamat jaffettwawx l-istatus tal-kwalità tal-matriċijiet ambjentali.

Il-valutazzjonijiet tar-riskju kwalitattivi u semikwantitattivi jistgħu jiġu żviluppati permezz ta’ diversi approċċi, bħall-arbli tal-avvenimenti, il-matriċijiet jew l-indikaturi. Metodoloġija tas-soltu hija dik ibbażata fuq evalwazzjoni kkombinata tal-probabbiltà u l-kobor/is-severità tal-impatt ta’ periklu fuq ir-riċettur espost.

L-analiżi tal-probabbiltà tista’ ssir permezz ta’ rieżami tad-data storika jew valutazzjoni tal-iżball uman, l-arbli tal-ħsarat u l-arbli tal-avvenimenti. L-analiżi tal-impatti ġeneralment issir permezz ta’ klassifikazzjoni f’kategoriji, b’livelli dejjem jiżdiedu ta’ severità għall-impatt.

Hemm diversi metodi dwar il-valutazzjoni tar-riskju kwalitattiva u semikwantitattiva disponibbli fil-linji gwida u l-istandards ippubblikati li jistgħu jiġu segwiti (eż. il-Linji Gwida tad-WHO, 2006; ISO 20426 (2018); FAO u WHO, 2019) (20).

L-Anness 3 ta’ dan l-Avviż juri metodi kwalitattivi u semikwantitattivi għall-valutazzjoni tar-riskju għas-saħħa bl-użu ta’ matriċijiet biex jiġu identifikati l-probabbiltà u s-severità tal-impatt. Juri wkoll metodoloġija semikwantitattiva applikabbli għar-riżorsi tal-ilma. Ir-Rapport Tekniku tal-JRC (21) jipprovdi wkoll aktar eżempji prattiċi.

Il-valutazzjonijiet tar-riskju kwantitattivi jistgħu jipprovdu stima numerika tar-riskju – pereżempju, l-impatt ta’ infezzjoni mikrobika speċifika f’sena waħda taħt xenarju speċifiku.

Din il-karatterizzazzjoni tar-riskji għas-saħħa tal-bniedem u tal-annimali ġeneralment tkun ibbażata fuq ir-relazzjonijiet bejn id-doża u r-rispons biex jiġi identifikat jekk periklu jew avveniment perikoluż jistax ikollu effett fuq is-saħħa.

Valutazzjoni tar-riskju għas-saħħa permezz ta’ periklu mikrobiku tista’ ssir bl-użu ta’ valutazzjoni kwantitattiva tar-riskju mikrobiku (QMRA), abbażi tal-evalwazzjoni tar-relazzjonijiet bejn id-doża u r-rispons bejn il-konċentrazzjoni tal-perikli u l-effett li tista’ tikkawża fuq ir-riċetturi. L-outputs minn dan il-metodu jirrappreżentaw il-valuri tal-probabbiltà għall-effetti avversi fuq is-saħħa u huma espressi skont il-probabbiltà ta’ infezzjoni jew skont l-indikatur tas-snin tal-ħajja aġġustati għad-diżabbiltà (disability-adjusted life years – DALY).

Dan l-approċċ jista’ jwieġeb mistoqsijiet speċifiċi li japplikaw sa ċertu punt. Għalhekk, sabiex jiġi kopert il-proġett kollu u jiżdied il-livell ta’ sigurtà, dan jista’ jiġi kkombinat ma’ metodi kwalitattivi jew semikwantitattivi.

Il-metodoloġiji u l-kriterji għall-QMRA u d-DALY jistgħu jiġu kkonsultati fil-Linji Gwida tad-WHO (2006) u fil-Linji Gwida tad-WHO dwar il-QMRA (2016) (22).

Approċċ kwantitattiv għall-valutazzjoni tar-riskju ambjentali (Valutazzjoni Kwantitattiva tar-Riskju Kimiku, QCRA) ġeneralment ikun ibbażat fuq:

—	il-proporzjon tal-konċentrazzjoni ambjentali prevista, ikkalkolat b’mudelli kumplessi għad-destin u t-trasferimenti ta’ inkwinant speċifiku għall-kompartimenti ambjentali; u

—	il-konċentrazzjonijiet ta’ bla effett previsti, jew il-konċentrazzjoni massima permissibbli tal-inkwinant, kif stabbiliti mil-leġiżlazzjoni applikabbli (eż. l-istandards ta’ kwalità ambjentali applikabbli għall-korpi tal-ilma skont l-istatus tal-kwalità tagħhom).

Dan it-tip ta’ approċċ jeħtieġ volum sinifikanti ta’ data ta’ monitoraġġ mill-proġetti tal-użu mill-ġdid tal-ilma u l-karatterizzazzjonijiet dettaljati tal-ambjent tal-madwar. Dan ifisser li huwa applikabbli biss għal proġetti fejn tkun disponibbli biżżejjed data u s-suppożizzjonijiet ikunu appoġġati minn evidenza xjentifika.

3.1.6.   Kundizzjonijiet relatati mar-rekwiżiti addizzjonali

L-eżitu tal-valutazzjoni tar-riskju għas-saħħa u għall-ambjent se jgħin biex jiġi stabbilit jekk kwalunkwe rekwiżit addizzjonali speċifiku (KRM6) għall-parametri (addizzjonali għal dawk speċifikati fit-Taqsima 2 tal-Anness I jew aktar stretti minnhom) għandux jiżdied għall-kwalità u għall-monitoraġġ tal-ilma.

Dan jista’ jinkludi patoġeni jew inkwinanti addizzjonali identifikati mill-valutazzjoni tar-riskju għas-saħħa u għall-ambjent, filwaqt li jitqiesu l-kundizzjonijiet speċifiċi għas-sit, kif ukoll id-Direttivi u r-Regolamenti applikabbli kif deskritti qabel.

Pereżempju, il-valutazzjoni tar-riskju tista’ tidentifika li inkwinant speċifiku fl-ilma reklamat (eż. nitrati) jista’ jaffettwa b’mod negattiv korp tal-ilma fil-qrib (eż. permezz tal-ewtrofikazzjoni), jekk preżenti fl-ilma reklamat f’konċentrazzjoni ogħla mill-massimu permissibbli previst.

Għalhekk, jista’ jiġi stabbilit limitu bbażat fuq il-konċentrazzjoni massima permissibbli, li jirriżulta mill-valutazzjoni tar-riskju, għall-kwalità tal-ilma reklamat, u dan il-parametru jista’ jiġi inkluż fost dawk li għandhom jiġu mmonitorjati.

Il-konċentrazzjonijiet massimi permissibbli jistgħu jkunu ugwali wkoll għal-limiti meħtieġa, pereżempju, għall-klassi ta’ kwalità speċifika (eż. standards ta’ kwalità ambjentali, EQS) tal-korp tal-ilma espost. Tista’ tiżdied lista ta’ parametri addizzjonali, flimkien mal-limiti identifikati, għall-kwalità u l-monitoraġġ tal-ilma, jekk ikun ċar li dawn joriġinaw mis-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma u l-valuri ta’ referenza għalihom ikunu appoġġati mill-valutazzjoni tar-riskju u minn grad suffiċjenti ta’ għarfien xjentifiku.

3.1.7.   Miżuri preventivi

Il-KRM7 għandu jinkludi l-identifikazzjoni ta’ miżuri preventivi u ostakli applikabbli għas-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma, sabiex jitneħħew jew jitnaqqsu għal livell aċċettabbli l-perikli identifikati li jistgħu jwasslu għal riskju.

Il-miżuri preventivi huma kwalunkwe trattament, azzjoni jew proċedura, kemm jekk diġà ġew implimentati kif ukoll jekk identifikati matul il-valutazzjoni tar-riskju li jistgħu jiġu applikati f’partijiet differenti tas-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma. Pereżempju: (i) fil-UWWTP (jiġifieri billi jiġi evalwat il-proċess fis-seħħ u/jew billi jiġu identifikati trattamenti addizzjonali); (ii) fil-faċilità ta’ reklamazzjoni (eż. jiġi kkunsidrat li jiżdiedu trattamenti avvanzati); (iii) fl-għelieqi msaqqija (eż. billi jiġu kkunsidrati metodi ta’ tisqija alternattivi li jimminimizzaw ir-riskji għal esponiment, jiġu pprovduti żoni ta’ lqugħ, eċċ.), jiġu protetti l-ħaddiema u l-bdiewa (eż. jiġu identifikati PPE jew protokolli tal-iġjene speċifiċi, minbarra l-miżuri possibbli li diġà ttieħdu biex jikkonformaw mar-regoli dwar is-saħħa u s-sikurezza fuq il-post tax-xogħol).

L-identifikazzjoni tal-ostakli jew tal-modifiki għas-sistema ta’ tisqija eżistenti tista’ tkun ibbażata fuq l-evalwazzjoni tal-metodi eżistenti, tat-tip ta’ għelejjel u tal-klassi tal-ilma, u għandha tiġi deċiża f’konsultazzjoni mal-bdiewa, u ma’ atturi oħrajn fis-sistema ta’ użu mill-ġdid tal-ilma. Jekk jogħġbok irreferi għall-Anness 4 ta’ dan id-dokument għal eżempji ta’ miżuri preventivi u ostakli.

3.1.8.   Il-kontroll tal-kwalità u s-sistemi ta’ monitoraġġ ambjentali

L-elementi KRM8 u KRM9 jinkludu l-attivitajiet ta’ monitoraġġ kollha ppjanati għas-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma: l-identifikazzjoni tal-proċeduri u tal-protokolli għall-kontroll tal-kwalità tas-sistema u għas-sistema ta’ monitoraġġ ambjentali (environmental monitoring system - EMS).

Il-programmi ta’ monitoraġġ operazzjonali u ambjentali jipprovdu assigurazzjonijiet lill-ħaddiema, lill-pubbliku u lill-awtoritajiet ta’ prestazzjoni adegwata tas-sistema. Dawn għandhom jinkludu protokolli, programmi (eż. il-post, il-parametri, il-frekwenza) u proċeduri għal mill-inqas ir-rekwiżiti dwar il-monitoraġġ ta’ rutina u kwalunkwe parametru u limitu addizzjonali identifikati bħala rekwiżiti addizzjonali mill-valutazzjoni tar-riskju (KRM6).

Sistema ta’ ġestjoni tal-kwalità, żviluppata skont l-istandards tal-ISO 9001 jew l-ekwivalenti, tista’ titħejja wkoll mill-operaturi tal-impjanti kull meta jkun xieraq.

Il-protokolli tal-EMS għandhom ikunu bbażati fuq ir-riżultati tal-valutazzjoni tar-riskju ambjentali, sabiex tiġi żgurata l-protezzjoni kontinwa tal-ambjent meta jintuża l-ilma reklamat. Il-protokolli għandhom ikunu konformi mal-leġiżlazzjoni eżistenti, pereżempju, il-monitoraġġ tar-riżorsi tal-ilma għandu jikkonforma mad-Direttiva 90/2009/KE (23) biex jiġi żgurat li r-riżultati jkunu komparabbli ma’ dawk miksuba permezz tal-monitoraġġ skont id-Direttiva Qafas dwar l-Ilma.

3.1.9.   Il-ġestjoni u l-koordinazzjoni ta’ emerġenza

KRM10 u KRM11 jinkludu l-protokolli ta’ ġestjoni, ta’ emerġenzi u ta’ komunikazzjoni marbuta mal-elementi KRM10 (Ġestjoni ta’ Emerġenza) u KRM11 (Koordinazzjoni).

Dawn il-programmi jikkostitwixxu l-bażi għal komunikazzjoni effettiva bejn il-parti(jiet) responsabbli għal pjan ta’ ġestjoni tar-riskju u l-atturi involuti.

Il-KRM11 għandu jinkludi protokolli dwar kif l-informazzjoni se tiġi kkomunikata bejn l-atturi, il-formati u l-proċedura għar-rapportar ta’ aċċidenti u ta’ emerġenzi, il-proċeduri ta’ notifika, is-sorsi ta’ informazzjoni u l-proċessi ta’ konsultazzjoni.

L-Anness 5 ta’ dan l-Avviż jista’ jiġi kkonsultat għal eżempji ta’ (i) protokolli għall-ġestjoni ta’ inċidenti u ta’ emerġenzi u (ii) protokolli ta’ komunikazzjoni.

3.2.    Tipi ta’ għelejjel u klassijiet tal-ilma reklamat

Għall-użu sikur tal-ilma reklamat, it-Tabella 1 – l-Anness I tar-Regolament tistabbilixxi l-klassijiet permessi ta’ kwalità tal-ilma reklamat (il-Klassi A, B, C, D) li jridu jintużaw għat-tisqija ta’ kategorija partikolari ta’ għelejjel, abbażi tal-metodu ta’ tisqija magħżul.

Ir-rekwiżiti minimi tal-kwalità tal-ilma għal kull klassi fit-Tabella 2 – l-Anness I jvarjaw prinċipalment skont il-konċentrazzjoni tal-E. coli, kif ukoll skont parametri aggregati oħrajn.

Bil-kombinazzjoni ta’ tipi ta’ għelejjel u l-għadd u t-tip ta’ ostakli akkreditati, bħall-metodi ta’ tisqija, ir-riskji jistgħu jiġu minimizzati billi jiġi evitat kwalunkwe kuntatt bejn l-ilma reklamat u l-partijiet li jittieklu tal-prodotti msaqqija (ara l-Anness 4 ta’ dan l-Avviż għal eżempji).

Sabiex isir dan, huwa importanti li l-ewwel jiġi stabbilit jekk huwiex probabbli li l-parti li tittiekel tal-għelejjel tkun f’kuntatt mal-ilma reklamat. Ir-riskju ta’ kuntatt għandu jiġi vvalutat għal kull sistema speċifika tal-użu mill-ġdid tal-ilma, billi tiġi evalwata d-distanza preżunta tal-parti li tittiekel tal-għelejjel għall-ħamrija msaqqija u l-mogħdijiet potenzjali tal-ilma reklamat, meta jiġu sprejjati, jitwasslu fi qtar jew bl-għargħar.

Jekk l-għelejjel jgħaddu minn trattamenti addizzjonali (eż. tisjir jew proċessi industrijali) li jnaqqsu l-kontaminazzjoni potenzjali, dawn għandhom jiġu kkunsidrati wkoll.

Skont ir-Regolament, l-ilma reklamat jista’ jintuża għat-tisqija agrikola ta’:

—

Għelejjel tal-ikel ikkonsmati nejjin: għelejjel ikkultivati għall-konsum mill-bniedem, li mhux se jgħaddu minn proċessi addizzjonali. Abbażi tad-distanza (24) tal-parti li tittiekel tal-għalla mill-art, klassifikazzjoni ulterjuri tinkludi: — Għelejjel bl-għeruq: li jikbru taħt l-art fil-ħamrija u l-porzjon tal-għerq jista’ jittiekel (eż. karrotti, basal, pitravi) — Għelejjel li jikbru fil-baxx ’il fuq mill-art: li jikbru ’l fuq mill-art f’kuntatt parzjali mal-ħamrija. Dawn l-għelejjel jistgħu jinqasmu aktar f’għelejjel li jikbru fuq il-wiċċ tal-ħamrija, bħal għelejjel bil-weraq (eż. ħass) u għelejjel li jikbru ’l fuq mill-art bil-porzjon li jittiekel f’<25 cm ’il fuq mill-wiċċ tal-ħamrija (eż. tadam, bżar) — Għelejjel li jikbru fl-għoli ’l fuq mill-art: li jikbru ’l fuq mill-art u bil-porzjonijiet li jittieklu f’>50 cm ’il fuq mill-wiċċ tal-ħamrija, li għalhekk normalment ma jmissux mal-ħamrija (eż. siġar tal-frott)

—	Għelejjel tal-ikel ipproċessati: għelejjel ikkultivati għall-konsum mill-bniedem li se jgħaddu minn proċessi addizzjonali (jiġifieri msajrin jew ipproċessati b’mod industrijali) u ma jitteklux nejjin (eż. ross, qamħ)

—	Għelejjel mhux tal-ikel (għalf): għelejjel ikkultivati mhux għall-konsum mill-bniedem, iżda għall-mergħat u għall-foraġġ jew f’setturi oħrajn (għelejjel industrijali, tal-enerġija u miżrugħa)

Il-metodi tat-tisqija jistgħu ġeneralment jiġu kklassifikati fi:

—	Sistemi ta’ tisqija miftuħa jew bi fluss tal-gravità: l-ilma jiġi applikat direttament fuq il-wiċċ tal-ħamrija u ma jkunx soġġett għal pressjoni. Dan jinkludi tisqija b’għargħar u b’raddiet.

—	Sistemi ta’ tisqija bil-friefet: l-ilma jiġi sprejjat fl-arja u jaqa’ fuq il-wiċċ tal-ħamrija bħax-xita.

—	Sistemi ta’ mikrotisqija: l-ilma jiġi applikat lokalment b’sistemi ta’ tisqija bil-qatra (fil-wiċċ jew taħt il-wiċċ) jew b’tisqija ta’ mikrosprej.

Il-metodi ta’ tisqija għandhom jiġu vvalutati bħala mogħdijiet li potenzjalment jippermettu li l-kontaminanti jilħqu l-għelejjel. Pereżempju, b’sistemi sprejjati, l-għelejjel li jikbru fl-għoli ’l fuq mill-art (eż. siġar tal-frott) jistgħu jiġu esposti għal kontaminazzjoni minn qtar li jaqa’, għalhekk, ġeneralment għandha tintgħażel kwalità ogħla tal-ilma.

Is-sistemi lokalizzati (eż. it-tisqija bil-qatra) huma assoċjati ma’ riskju aktar baxx ta’ kontaminazzjoni, billi l-ilma jiġi dirett lejn il-parti li ma tittekilx tal-għelejjel. Jistgħu jiġu applikati ostakli xierqa u akkreditati addizzjonali biex tinkiseb il-klassi tal-kwalità tal-ilma meħtieġa (ara t-Taqsima 3.2.2 u l-Anness 4).

Għandu jiġi vvalutat ukoll kwalunkwe riskju għas-saħħa tal-ħaddiema jew tal-persuni li jgħixu qrib iż-żona msaqqija. Pereżempju, l-aerosols minn sistemi ta’ tisqija bil-friefet jistgħu jilħqu riċetturi li jgħixu qrib żoni msaqqija. Ir-riskji relatati mal-aerosols jiddependu b’mod partikolari fuq il-kwalità tal-ilma tat-tisqija u l-veloċità tar-riħ (responsabbli għat-tixrid tal-aerosols madwar iż-żona msaqqija).

Ta’ min jinnota li l-metodi ta’ tisqija u l-miżuri jew l-ostakli preventivi indikati fit-taqsima li ġejja huma eżempji ta’ approċċ issuġġerit dwar kif għandha tiġi interpretata t-Tabella 1 – l-Anness I. Dawn mhumiex maħsuba biex ikunu lista eżawrjenti.

Is-sistemi ta’ tisqija u l-miżuri jew l-ostakli preventivi diġà fis-seħħ jew ippjanati għandhom jiġu vvalutati sabiex jiġi identifikat jekk jistgħux ikunu meħtieġa rekwiżiti addizzjonali (eż. trattamenti jew ostakli addizzjonali, bidliet fis-sistema ta’ tisqija), sabiex titnaqqas kemm jista’ jkun il-kontaminazzjoni potenzjali tal-għelejjel, skont il-klassi tal-ilma reklamat.

3.2.1.   Eżempji ta’ metodi ta’ tisqija u tipi ta’ għelejjel

L-Illustrazzjoni 4 turi żewġ eżempji ta’ skematiċi li jistgħu jgħinu fl-identifikazzjoni tal-klassijiet ta’ ilma reklamat li jipprovdu biżżejjed protezzjoni għall-konsumaturi u għall-ħaddiema millE.coli meta t-tisqija ssir permezz ta’ (a) metodi ta’ fluss tal-gravità jew taħt pressjoni jew (b) sistemi lokalizzati.

Irrispettivament mill-klassi tal-ilma, l-iskematika tqis rekwiżiti mikrobiċi addizzjonali meta jintuża ilma reklamat għat-tisqija ta’ mergħat jew foraġġ (nematodi intestinali, in-Nota 3 tal-Illustrazzjoni 4) u fejn hemm riskju ta’ aerosols (Legionella spp., in-Nota 1 tal-Illustrazzjoni 4).

Illustrazzjoni 4

Eżempji ta’ skematiċi għall-għażla tal-klassi ta’ ilma reklamat (skont ir-Regolament) għal (a) metodi ta’ tisqija miftuħa jew (b) metodi ta’ tisqija lokalizzati

L-eżempju li ġej mil-Linji Gwida dwar il-Pjan tas-Sikurezza tad-WHO (Eżempju Maħdum: L-SSP fi Newtown – ipotetiku) ġie adattat għar-rekwiżiti tar-Regolament, sabiex juri kif l-iskematiċi ta’ hawn fuq jistgħu jiġu applikati fil-prattika.

Ġew ikkunsidrati biss l-elementi ta’ dan l-eżempju li huma permessi mir-Regolament. L-ilma reklamat intuża biex jitkabbru diversi tipi ta’ għelejjel, bl-użu ta’ metodi ta’ tisqija differenti (Tabella 1).

Tabella 1

Tipi ta’ għelejjel u metodi ta’ tisqija użati fl-eżempju

Kategoriji ta’ għelejjel	Metodi ta’ tisqija	Destinazzjoni tal-għelejjel (*1)
— Għelejjel bl-għeruq ikkonsmati nejjin (basal, karrotti) — Għelejjel bil-weraq li jikbru fil-baxx ikkonsmati nejjin (ħass, bżar) — Għelejjel li jikbru fl-għoli kkonsmati nejjin (frott)	— Għargħar — Raddiet miftuħa — Applikazzjonijiet manwali (eż. sassli, laned tat-tisqija) — Tisqija bil-friefet	— Ikkonsmati mill-bdiewa u mill-familji tagħhom — Mibjugħa lill-komunità lokali għall-konsum — Mibjugħa lil bliet fil-qrib għall-konsum

F’dan il-każ, skont it-Tabelli 1 u 2 tal-Anness I tar-Regolament, meta jitqiesu l-mogħdijiet potenzjali li bihom l-ilma reklamat jista’ jilħaq l-għelejjel, għandhom jintgħażlu l-klassijiet li ġejjin:

—	Għall-għelejjel bl-għeruq u għall-għelejjel bil-weraq ikkonsmati nejjin, meta tiġi applikata tisqija bl-għargħar, bir-raddiet jew bil-friefet Klassi A (E. coli ≤ 10 numru/100 mL)

—	Għall-għelejjel tal-ikel li jikbru fil-baxx ’il fuq mill-art, ikkonsmati nejjin (eż. bżar): meta tiġi applikata tisqija bl-għargħar, bir-raddiet jew bil-friefet Klassi A (E. coli ≤ 10 numru/100 mL); meta jintużaw sistemi ta’ tisqija bil-qatra jew taħt il-wiċċ Klassi B (E. coli ≤ 100 numru/100 mL).

—	Għall-għelejjel tal-ikel li jikbru fl-għoli ’l fuq mill-art u mhux f’kuntatt dirett mal-ilma reklamat (jiġifieri siġar tal-frott) biss meta tiġi applikata tisqija bir-raddiet jew bl-għargħar Klassi b (E. coli ≤ 100 numru/100 mL).

Abbażi ta’ evalwazzjoni tar-riskju ulterjuri, fil-preżenza ta’ frott b’qoxra li tittiekel, il-Klassi A tista’ tkun meħtieġa meta tintuża tisqija bil-friefet, sabiex tiġi evitata kontaminazzjoni potenzjali tal-frott mill-ilma sprejjat. Għall-frott b’qoxra li ma tittekilx, il-Klassi B tista’ tkun xierqa, iżda l-għażla finali tal-kwalità tal-ilma għandha tkun ibbażata fuq il-valutazzjoni tar-riskju.

3.2.2.   Eżempji tal-applikazzjoni ta’ ostakli biex tinkiseb il-klassi tal-kwalità tal-ilma meħtieġa

L-Artikolu 2(4) tar-Regolament jispeċifika li l-operaturi tan-negozju tal-ikel jistgħu jiksbu l-kwalità tal-ilma meħtieġa biex jikkonformaw mar-Regolament 852/2004 billi wara l-punt ta’ konformità jużaw diversi għażliet ta’ trattament tal-ilma, weħidhom jew flimkien ma’ għażliet ta’ nuqqas ta’ trattament.

Skont l-approċċ ta’ diversi ostakli, it-tnaqqis f’logaritmu biex tinkiseb il-klassi tal-kwalità tal-ilma meħtieġa jista’ tabilħaqq jinkiseb permezz ta’ miżuri ta’ trattament u ta’ nuqqas ta’ trattament differenti flimkien (ostakli).

Skont l-Artikolu 3(12) tar-Regolament, meta jintuża l-ilma reklamat għat-tisqija, ostaklu huwa definit bħala:

—	kwalunkwe mezz, inklużi passi fiżiċi jew relatati mal-proċess jew kundizzjonijiet tal-użu, li jnaqqas jew jipprevjeni riskju ta’ infezzjoni umana billi jipprevjeni l-kuntatt bejn l-ilma reklamat u (i) prodotti li se jiġu inġestiti, jew (ii) u persuni direttament esposti, jew

—	mezzi oħrajn li, pereżempju, inaqqsu l-konċentrazzjoni ta’ mikroorganiżmi fl-ilma reklamat jew jipprevjenu s-sopravivenza tagħhom fuq il-prodott li se jiġi inġestit.

Fi kliem ieħor, u f’konformità mat-Taqsima 2 tal-Anness I tar-Regolament, ostaklu għandu jitqies bħala mezz sabiex ir-riskji jiġu minimizzati għal livelli ekwivalenti għal dawk tal-klassi tal-kwalità tal-ilma meħtieġa għall-għelejjel magħżula.

Ostakli differenti jistgħu jiksbu tnaqqis f’logaritmi differenti u kombinazzjoni tagħhom tista’ tiġi applikata għall-ilma reklamat biex jinkiseb it-tnaqqis kumplessiv fil-logaritmi meħtieġ biex jiġi mminimizzat kwalunkwe riskju, abbażi tal-klassi tal-kwalità tal-ilma magħżula.

It-Tabella 2 tissuġġerixxi l-għadd ta’ ostakli li għandhom jiġu applikati għall-klassi tal-kwalità tal-ilma reklamat biex jinkiseb il-livell ekwivalenti meħtieġ ta’ klassi ogħla, abbażi tat-tip ta’ għalla.

It-Tabella 3 tissuġġerixxi tipi ta’ ostakli akkreditati, kif ukoll it-tnaqqis f’logaritmu relatat tagħhom.

L-Anness 4 ta’ dan l-Avviż fih eżempji ta’ kif għandhom jiġu ddeterminati t-tip u l-għadd ta’ ostakli, abbażi tat-tip ta’ għalla u l-klassi tal-kwalità tal-ilma.

Tabella 2

L-għadd suġġerit ta’ ostakli meħtieġa għat-tisqija bl-ilma reklamat, skont il-kwalità tagħhom (adattat mit-Tabella 3 tal-ISO 16075:2020)

NB – il-bidliet fit-tabella tal-ISO saru biss biex jiġu esklużi minn din it-tabella l-klassijiet tal-kwalità tal-ilma u t-tipi ta’ għelejjel li mhumiex indirizzati fir-Regolament dwar l-Użu mill-Ġdid tal-Ilma. Ara hawn taħt it-tabella għal aktar spjegazzjoni dwar kif għandha tiġi interpretata din it-tabella b’rabta mar-Regolament dwar l-Użu mill-Ġdid tal-Ilma.

Kategorija(1)	Tisqija tal-ħxejjex ikkonsmati nejjin(2)	Tisqija tal-ħxejjex wara l-ipproċessar u l-mergħat(3)	Tisqija tal-għelejjel tal-ikel minbarra ħxejjex (ġonna tas-siġar tal-frott, vinji) u ortikultura(4)	Tisqija tal-għalf u tal-għelejjel miżrugħa(5)	Tisqija tal-għelejjel industrijali u tal-enerġija(6)
A	0	0	0	0	0
B	1	0	0	0	0
C	3	1	1	0	0
D	ipprojbita	ipprojbita	3	1 (*)	0
Id-definizzjonijiet li ġejjin għal kull kolonna fit-tabella huma konformi mat-Tabella 1 tal-Anness 1 tar-Regolament dwar l-Użu mill-Ġdid tal-Ilma u huma maħsuba biex jgħinu lill-qarrej isib il-kategorija tal-għelejjel li tikkorrispondi b’mod wiesa’ għall-kategorizzazzjoni tal-ISO, u b’hekk jidentifikaw liema ostakli addizzjonali jistgħu jkunu meħtieġa: (1) Klassi tal-kwalità minima tal-ilma reklamat. (2) Għelejjel tal-ikel ikkonsmati nejjin fejn il-parti li tittiekel tinsab f’kuntatt dirett mal-ilma reklamat u għelejjel bl-għeruq ikkonsmati nejjin. (3) Għelejjel tal-ikel u għelejjel mhux tal-ikel ipproċessati, inklużi għelejjel użati għall-għalf ta’ annimali li jipproduċu l-ħalib jew il-laħam. (4) Għelejjel tal-ikel ikkonsmati nejjin, fejn il-parti li tittiekel tiġi prodotta ’l fuq mill-art u ma tkunx f’kuntatt dirett mal-ilma reklamat. (5) Għelejjel tal-ikel ikkonsmati nejjin, fejn il-parti li tittiekel tiġi prodotta ’l fuq mill-art u ma tkunx f’kuntatt dirett mal-ilma reklamat; għelejjel tal-ikel u għelejjel mhux tal-ikel ipproċessati, inklużi għelejjel użati għall-għalf ta’ annimali li jipproduċu l-ħalib jew il-laħam (fiż-żewġ każijiet, meta jintużaw tisqija bil-qatra jew metodu ieħor ta’ tisqija li jevita kuntatt dirett mal-parti li tittiekel tal-għalla). NB. L-għelejjel miżrugħa msemmija hawnhekk jistgħu jkunu żrieragħ għall-konsum mill-bniedem jew għall-użu bħala għalf tal-annimali. (6) Għelejjel industrijali, għelejjel tal-enerġija u għelejjel miżrugħa (maħsuba biex jipproduċu żrieragħ għaż-żriegħ). (*) Nota mill-ISO 16075:2020: Żrieragħ li jittieklu jew żrieragħ għaż-żriegħ li jkunu ġew imsaqqija għal inqas minn 30 jum qabel il-ħsad. Jekk il-perjodu ta’ qabel il-ħsad ikun daqs jew ogħla minn 30 jum, allura l-klassi D tista’ tkun direttament applikabbli mingħajr restrizzjonijiet (jiġifieri mingħajr il-ħtieġa ta’ ostakli addizzjonali).

Tabella 3

Tipi ta’ ostakli akkreditati u tnaqqis rispettiv fil-logaritmi tal-patoġeni (adattati mit-Tabella 2 tal-ISO 16075:2020)

Saru bidliet biss biex jiġu esklużi minn din it-tabella l-klassijiet tal-kwalità tal-ilma u t-tipi ta’ għelejjel li mhumiex indirizzati fir-Regolament dwar l-Użu mill-Ġdid tal-Ilma.

Tip ta’ ostaklu	Applikazzjoni	Tnaqqis fil-logaritmi tal-patoġeni	Għadd ta’ ostakli
TISQIJA TAL-GĦELEJJEL TAL-IKEL
Tisqija bil-qatra	Tisqija bil-qatra ta’ għelejjel li jikbru fil-baxx bħal 25 cm jew aktar ’il fuq mill-art	2	1
	Tisqija bil-qatra ta’ għelejjel li jikbru fl-għoli bħal 50 cm jew aktar ’il fuq mill-art	4	2
	Tisqija bil-qatra taħt il-wiċċ fejn l-ilma ma jkunx jista’ jiġi kalat b’azzjoni kapillari għall-wiċċ tal-art	6	3
Tisqija bil-friefet u bit-tbexxix	Tisqija bit-tbexxix u bil-mikrotbexxix ta’ għelejjel li jikbru fil-baxx bħal 25 cm jew aktar mill-ġett tal-ilma	2	1
	Tisqija bit-tbexxix u bil-mikrotbexxix ta’ siġar tal-frott bħal 50 cm jew aktar mill-ġett tal-ilma	4	2
Diżinfezzjoni addizzjonali fl-għalqa	Diżinfezzjoni ta’ livell baxx (<1 mg/L tal-kloru totali, wara 30 minuta ta’ klorinazzjoni)	2	1
	Diżinfezzjoni ta’ livell għoli (>1 mg/L tal-kloru totali, wara 30 minuta ta’ klorinazzjoni)	4	2
Folja tal-għata reżistenti għax-xemx	Fit-tisqija bil-qatra, fejn il-folja tissepara t-tisqija mill-ħxejjex	2 sa 4	1
Salvataġġ tal-patoġeni	Appoġġ ta’ salvataġġ permezz ta’ waqfien jew interruzzjoni tat-tisqija qabel il-ħsad	0,5 sa 2 kuljum	1 sa 2
Ħasil tal-prodotti qabel il-bejgħ lill-klijenti	Ħasil tal-għelejjel tal-insalata, tal-ħxejjex u tal-frott bl-ilma tax-xorb	1	1
Diżinfezzjoni tal-prodotti qabel il-bejgħ lill-klijenti	Ħasil tal-għelejjel tal-insalata, tal-ħxejjex u tal-frott b’soluzzjoni ta’ diżinfettant dgħajfa u tlaħliħ bl-ilma tax-xorb	1	1
Tqaxxir tal-prodotti	Tqaxxir tal-frott u tal-għelejjel bl-għeruq	2	1
TISQIJA TAL-GĦALF U TAL-GĦELEJJEL MIŻRUGĦA
Kontroll tal-aċċess	Ir-restrizzjoni tad-dħul fl-għalqa msaqqija għal 24 siegħa u aktar wara t-tisqija, pereżempju, annimali li jidħlu fil-mergħat jew ħaddiema li jidħlu fl-għelieqi	0,5 sa 2	1
	Ir-restrizzjoni tad-dħul fl-għalqa msaqqija għal ħamest ijiem u aktar wara t-tisqija	2 sa 4	2
Tnixxif fix-xemx tal-għelejjel tal-għalf	Għelejjel tal-għalf u għelejjel oħrajn li jitnixxfu fix-xemx u jinħasdu qabel il-konsum	2 sa 4	2
Nota: l-ostakli jistgħu jkunu diġà fis-seħħ fl-għalqa tat-tisqija; ir-restrizzjonijiet fuq l-għelejjel u l-metodi ta’ tisqija bħala ostakli huma diġà inklużi fir-Regolament meta jintgħażlu l-klassi tal-kwalità tal-ilma reklamat u t-tip ta’ għalla.

3.3.    Monitoraġġ tal-validazzjoni

3.3.1.   Prinċipji ġenerali

Il-monitoraġġ tal-validazzjoni huwa meħtieġ biex jintwera li d-disinn ta’ sistemi ġodda għall-użu mill-ġdid tal-ilma jew kwalunkwe bidla fil-linji ta’ trattament eżistenti se jiksbu b’mod affidabbli u konsistenti ċerti livelli ta’ inattivazzjoni ta’ indikaturi mikrobiċi għall-Klassi A tal-kwalità tal-ilma reklamat (Tabella 4 – Anness I tar-Regolament). L-inattivazzjoni tal-indikaturi mikrobiċi hija espressa fi tnaqqis log10 (25).

Il-monitoraġġ tal-validazzjoni huwa differenti mill-monitoraġġ regolari ta’ rutina li jitwettaq mill-operatur (Tabella 3 – Anness I tar-Regolament) biex jiġi żgurat li l-proċess tat-trattament ikun qed jilħaq ir-rekwiżiti tar-Regolament. Dan għandu jitqies bħala attività intensa u għal żmien qasir li għandha titwettaq qabel l-ikkummissjonar jew matul il-fażi tal-bidu ta’ sekwenzi jew proċessi ġodda ta’ trattament, jew meta dawn jiġu mmodernizzati.

Il-bidliet fis-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma li jinvolvu aġġornamenti tal-proċessi jistgħu jkunu dovuti, pereżempju, għal varjazzjonijiet strutturali:

1.	fil-fluss u/jew fil-kwalità tal-ilma mormi minħabba permessi ġodda skarikati fis-sistema tad-drenaġġ;

2.	fl-ekwivalenti tal-popolazzjoni (P.E.) moqdija mill-Impjant tat-Trattament tal-Ilma Urban Mormi (UWWTP);

3.	fil-kundizzjonijiet klimatiċi (żieda fl-avvenimenti staġunali ta’ xita jew nixfa);

4.	f’kundizzjonijiet oħrajn mhux indirizzati mill-pjan ta’ ġestjoni tar-riskju, li jeħtieġu aġġornament fit-teknoloġija/fil-proċessi użati.

Minħabba li kwalunkwe bidla sostanzjali fil-kapaċità ta’ UWWTP jew immodernizzar fil-linja tat-trattament tas-sistema tal-użu mill-ġdid se jkunu jirrikjedu li jiġi rieżaminat jew aġġornat permess eżistenti (l-Artikolu 6(6)), huwa rrakkomandat li jiġi konkluż monitoraġġ tal-validazzjoni qabel ma tibda proċedura ta’ awtorizzazzjoni.

Fi kwalunkwe każ, matul l-attivitajiet ta’ validazzjoni, l-ilma reklamat jista’ ma jitwassalx għall-użu finali tiegħu sakemm jitlesta l-monitoraġġ. Matul dan iż-żmien, l-ilma reklamat jista’ jintbagħat lura jew lejn il-bokka tal-UWWTP jew lejn punt ta’ skariku identifikat, sakemm jiġu ssodisfati r-rekwiżiti tal-kwalità mikrobika tal-validazzjoni.

Ladarba l-monitoraġġ tal-validazzjoni jikkonferma li s-sistema jew it-teknoloġiji l-ġodda jissodisfaw ir-rekwiżiti għall-indikaturi mikrobiċi, ikun biżżejjed li wieħed ikompli bir-rekwiżiti tal-monitoraġġ ta’ rutina.

Sabiex jiġu appoġġati l-attivitajiet ta’ validazzjoni, jista’ jitħejja rapport li juri l-approċċ ta’ monitoraġġ tal-validazzjoni, id-disinn sperimentali, u l-analiżi tal-kampjuni tal-bokka u tal-iżbokk għall-indikaturi mikrobiċi meħtieġa. Ir-rapport għandu jitħejja minn professjonista kwalifikat tal-ilma mormi.

Il-faċilitajiet ta’ reklamazzjoni li kienu diġà qed joperaw u li jkomplu jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-kwalità tal-ilma reklamat stabbiliti fit-Tabella 2(a) fil-25 ta’ Ġunju 2020 ma għandhom l-ebda obbligu li jwettqu monitoraġġ tal-validazzjoni.

3.3.2.   Protokolli ta’ monitoraġġ tal-validazzjoni

It-Tabella 4 – l-Anness I tar-Regolament tispeċifika t-tnaqqis ta’ log10 li għandu jiġi osservat permezz ta’ monitoraġġ tal-validazzjoni fuq il-katina tat-trattament (jiġifieri bejn il-punt tal-bokka għall-ilma mhux ipproċessat mormi fil-UWWTP u l-punt ta’ konformità) għall-batterji, il-virusijiet u l-indikaturi tal-protożoa (E. coli, Kampilobatterju, total ta’ kolifaġi/kolifaġi speċifiċi għall-F/kolifaġi somatiċi/kolifaġi, rotavirus, spori ta’ Clostridium perfringens/batterji li jnaqqsu s-sulfati li jifformaw l-ispori u Cryptosporidium).

Minħabba li fi kwalunkwe faċilità ta’ reklamazzjoni partikolari, it-tnaqqis meħtieġ ta’ log10 jista’ jiġi ssodisfat billi jiġu kkombinati proċessi differenti, ma jista’ jiġi identifikat l-ebda protokoll uniku u armonizzat ta’ monitoraġġ tal-validazzjoni. Minflok, dan għandu jiġi definit u implimentat għal kull każ speċifiku minn professjonisti tal-ilma mormi.

Meta jiġi stabbilit protokoll ta’ validazzjoni għal sistema ta’ użu mill-ġdid tal-ilma, id-differenza bejn il-konċentrazzjonijiet fl-ilma mhux ipproċessat mormi u fil-klassi tal-kwalità tal-ilma fil-mira se tiddetermina l-għadd meħtieġ u l-livell ta’ trattamenti (Illustrazzjoni 5).

Għal proċessi ta’ trattament stabbiliti sewwa, il-valuri prestabbiliti tat-tneħħija ta’ log10 spiss ikunu disponibbli minn linji gwida tekniċi, kotba u data ppubblikata; għal proċessi innovattivi, għandu jiġi ddisinjat protokoll ta’ ttestjar biex tinġabar data dwar it-tnaqqis ta’ log10.

L-Illustrazzjoni 5 turi eżempju ta’ kif jista’ jinkiseb it-tnaqqis fil-mira ta’ log10 tal-E. coli bis-somma ta’ trattamenti multipli. Ta’ min jinnota li, għalkemm it-trattamenti primarji u sekondarji jistgħu jnaqqsu l-batterji patoġeniċi ta’ xi logaritmi, id-diżinfezzjoni u t-trattamenti terzjarji huma dawk assoċjati mal-ogħla tnaqqis ta’ logaritmu u għandhom jiġu kkaratterizzati bir-reqqa.

Meta sistema tkun tinkludi trattamenti multipli, il-valuri tat-tneħħija ta’ logaritmu jistgħu jiġu ddeterminati minn valuri tekniċi jew billi jitwettqu protokolli ta’ qabel l-ittestjar fuq il-post jew mhux fuq il-post. Imbagħad tista’ ssir analiżi ta’ validazzjoni fuq il-post fil-faċilità/faċilitajiet, fuq kampjuni fil-bokka u fl-iżbokk. Jistgħu jiġu żviluppati linji gwida jew standards fil-livell nazzjonali jew f’livell ieħor, sabiex jiġi standardizzat il-monitoraġġ tal-validazzjoni.

Illustrazzjoni 5

Evalwazzjoni ta’ sistema arbitrarja ta’ użu mill-ġdid tal-ilma b’diversi ostakli għat-tnaqqis tal-E. coli għat-tnaqqis meħtieġ ta’ log10 għall-Klassi A tat-tisqija (il-meded ta’ tnaqqis tal-log10 huma preżunti fit-Tabella 3.4 tal-Linji Gwida tal-Awstralja – ara t-Taqsima 3.3.4)

Ladarba jkunu ġew identifikati t-trattamenti fil-faċilità ta’ reklamazzjoni, hemm diversi strateġiji għat-twettiq ta’ monitoraġġ tal-validazzjoni, prinċipalment it-twettiq ta’ testijiet mhux fuq il-post jew ta’ testijiet preliminari fuq il-post. Kwalunkwe wieħed minn dawn l-approċċi jista’ jintuża għall-validazzjoni. Madankollu, jekk it-testijiet mhux fuq il-post ma jkunux biżżejjed, l-ittestjar fuq il-post jista’ jikkomplementahom. Sabiex ikun hemm konformità mar-rekwiżiti ta’ validazzjoni tar-Regolament, imbagħad ikun biżżejjed li jiġu ttestjati kampjuni tal-effluwenti fil-bokka u fl-iżbokk.

Il-passi li ġejjin juru kif għandu jitwettaq protokoll ta’ qabel l-ittestjar:

—

Id-data tal-prestazzjoni disponibbli dwar it-trattamenti kontra l-indikaturi mikrobiċi tista’ l-ewwel tinġabar billi jiġu kkonsultati l-iskedi tekniċi tad-data mill-fornituri, il-letteratura xjentifika u teknika ppubblikata, il-linji gwida mill-awtoritajiet leġiżlattivi jew mill-korpi professjonali, u d-data storika. Dan jiddetermina jekk kwalunkwe proċess ikunx stabbilit sewwa jew jekk ikunx meħtieġ ittestjar minn qabel.

—	Jekk ikun hemm biżżejjed data teknika disponibbli biex jiġi pprovat li t-trattamenti se jissodisfaw ir-rekwiżiti ta’ validazzjoni, jista’ ma jkunx meħtieġ protokoll ta’ qabel l-ittestjar.

Madankollu, xorta jkun meħtieġ li titwettaq l-analiżi meħtieġa mit-Tabella 4 tal-Anness I tar-Regolament, għall-monitoraġġ tal-validazzjoni matul il-fażi tal-bidu fl-effluwent fil-bokka u fl-iżbokk, sabiex jiġi pprovat li jinkiseb it-tnaqqis mikrobiku tal-log10.

Jistgħu jitwettqu testijiet preliminari għall-proċess speċifiku jew għat-teknoloġija speċifika fuq l-aktar organiżmi ta’ sfida għal kull grupp ta’ indikaturi mikrobiċi (batterji, virus u protożoa), u mbagħad jiġu vvalidati għall-gruppi kollha.

It-testijiet fil-laboratorju (mhux fuq il-post) jew it-testijiet pilota (mhux fuq il-post jew fuq il-post) jistgħu jiġu implimentati għal teknoloġiji innovattivi, sabiex jinġabru parametri speċifiċi tad-disinn jew meta jkun hemm nuqqas ta’ data dwar il-prestazzjoni tat-teknoloġija.

Id-disinn sperimentali jista’ jiġi żviluppat abbażi tal-informazzjoni disponibbli u l-għarfien espert tal-professjonisti tal-ilma mormi. It-testijiet fil-laboratorju jistgħu jitwettqu fuq ilma mormi reali jew, jekk dan ma jkunx possibbli, tista’ titħejja soluzzjoni b’organiżmi fil-mira miżjuda. Imbagħad, il-kampjuni jistgħu jiġu analizzati aktar fuq il-post biex jiġu kkonfermati l-osservazzjonijiet tal-laboratorju.

—

Għat-testijiet fuq il-post, l-operaturi tal-faċilitajiet ta’ reklamazzjoni jistgħu jwettqu monitoraġġ tal-validazzjoni, wara li jkunu stabbilew il-protokoll. Fejn meħtieġ, huma jistgħu jiġu appoġġati wkoll minn professjonisti indipendenti u kwalifikati, biex jissorveljaw l-attivitajiet. Għandha titwettaq analiżi tal-monitoraġġ tal-validazzjoni minn laboratorju indipendenti u ċċertifikat.

—	Għall-monitoraġġ tal-mikrobi, huwa importanti li ssir analiżi fuq għadd ta’ kampjuni li jkunu statistikament validi — biex b’hekk ikun hemm mill-inqas tliet kampjuni f’kull punt tat-teħid tal-kampjuni sabiex ikunu jistgħu jiġu kkalkolati l-medji u d-devjazzjonijiet standard.

Huwa ssuġġerit li d-devjazzjoni standard għandha tkun inqas minn 1 log10 fost il-kampjuni. Mill-inqas 90 % tal-kampjuni għandhom jilħqu l-miri tal-prestazzjoni. Il-frekwenza u d-durata tal-monitoraġġ tal-validazzjoni għandhom jiġu stabbiliti abbażi tal-protokoll żviluppat għall-każ speċifiku.

—

Jekk ma jkun hemm l-ebda indikatur bijoloġiku fl-ilma reklamat, ir-rekwiżiti tal-validazzjoni ma jkunux meħtieġa. B’mod partikolari, jekk l-indikatur mikrobiku ma jkunx preżenti fl-ilma mormi mhux ipproċessat, jew ikun preżenti f’konċentrazzjoni baxxa, jitqies li l-monitoraġġ tal-validazzjoni approva dak l-indikatur.

3.3.3.   Eżempji ta’ monitoraġġ tal-validazzjoni

Il-każ li ġej intgħażel mil-Linji Gwida tal-Awstralja bħala eżempju ta’ kif jista’ jitwettaq protokoll ta’ monitoraġġ tal-validazzjoni skont ir-rekwiżiti tar-Regolament.

F’dan il-każ, kienet ippjanata tisqija bil-friefet tal-għelejjel tal-insalata b’ilma reklamat minn UWWTP. Il-monitoraġġ tal-validazzjoni kien meħtieġ matul l-ikkummissjonar tal-impjant il-ġdid u qabel l-approvazzjoni tas-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma (fit-termini tar-Regolament, qabel l-għoti ta’ permess).

F’dan l-eżempju, is-sistema ma kinitx iddisinjata abbażi tal-istandards tekniċi disponibbli, u b’hekk il-valuri prestabbiliti għat-tnaqqis f’logaritmu ma kinux disponibbli. Għalhekk, kien meħtieġ pjan ta’ ttestjar fuq skala tal-laboratorju u pilota biex tinkiseb data tal-prestazzjoni dwar l-inattivazzjoni ta’ mikrobi magħżula.

Il-katina tat-trattament għas-sistema tal-użu mill-ġdid tal-ilma kienet tinkludi: trattament sekondarju, laguna, koagulazzjoni, flotazzjoni u filtrazzjoni tal-arja maħlula, u klorinazzjoni. It-Tabella 2 tirrapporta l-konċentrazzjonijiet inizjali u finali mill-analiżi mwettqa. Għal referenza, l-aħħar kolonna tirrapporta r-rekwiżiti minimi skont ir-Regolament.

Tabella 2

Riżultati tal-monitoraġġ tal-validazzjoni skont eżempju disponibbli fil-Linji Gwida tal-Awstralja

Mikroorganiżmi indikaturi (*2)	Konċentrazzjoni inizjali fl-ilma mormi mhux ipproċessat	Konċentrazzjoni fl-ilma mormi ttrattat	Tnaqqis totali fil-logaritmi	Mira tal-prestazzjoni mir-Regolament (Tabella 4 tal-Anness I)
Cryptosporidium	2 000 /litru	<1 /50  litru	5 log	≥5 log
Giardia	20 000 /litru	<1 /50  litru	Mhux disponibbli	Mhux disponibbli
Adenovirusijiet, reovirusijiet, enterovirusijiet, epatite A	8 000 /litru	<1 /50  litru	5,5 log	Mhux disponibbli
E. coli	Mhux disponibbli	<1 CFU/100  mL	>6 log	≥5 log

3.3.4.   Riżorsi addizzjonali

Minħabba li għandha tiġi ddisinjata proċedura ta’ monitoraġġ tal-validazzjoni biex tkopri trattamenti speċifiċi, xi riżorsi esterni huma rrapportati hawnhekk biex jiġu kkunsidrati mill-prattikanti tal-ilma mormi, sabiex jgħinuhom jimplimentaw protokoll speċifiku.

Aspett ta’ validazzjoni	Referenza
Il-meded tipiċi ta’ tnaqqis tal-log10 għall-indikaturi mikrobiċi fil-proċessi konvenzjonali tat-trattament tal-ilma mormi (26)	— Tabella 3.4, il-Kapitolu 3, Australian Guidelines for Water recycling: Managing Health and Environmental Risks, 2006. — Tabella 1 - Global water pathogen project part four. Management of risk from excreta and waste water pathogen reduction and survival in complete treatment works, 2019 — Metcalf & Eddy Inc., et al. Waste Water Engineering: Treatment and Resource Recovery. 5th ed., McGraw-Hill Professional, 2013.
Protokolli ta’ validazzjoni għas-sistemi tad-diżinfezzjoni	— Linji Gwida tal-ISO 20468-4 għall-evalwazzjoni tal-prestazzjoni tat-teknoloġiji tat-trattament għas-sistemi tal-użu mill-ġdid tal-ilma – Parti-4: Diżinfezzjoni tal-UV — USEPA. 2006. Ultraviolet Disinfection Guidance Manual for the Final Long Term 2 Enhanced Surface Water Treatment Rule. EPA 815-R-06-007. U.S. Environmental Protection Agency, Office of Water, Washington, DC. U.S. Environmental Protection Agency, Office of Water, Washington, DC.USEPA, 2005. Membrane Filtration Guidance Manual. EPA 815-R-06-009. U.S. Environmental Protection Agency, Office of Water, Washington, DC. — Metcalf & Eddy Inc., et al. Waste Water Engineering: Treatment and Resource Recovery. 5th ed., McGraw-Hill Professional, 2013.W

---

(1)  Kemm il-Pjan ta’ Azzjoni dwar l-Ekonomija Ċirkolari (COM/2020/98 final) kif ukoll l-istrateġija l-ġdida tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima (COM/2021/82 final) jirreferu għall-użu mill-ġdid tal-ilma, minħabba li l-kapaċità tal-UE li tirrispondi għall-pressjonijiet dejjem jiżdiedu fuq ir-riżorsi tal-ilma tista’ tittejjeb bl-użu mill-ġdid usa’ tal-ilma mormi ttrattat. Minbarra t-tisqija, l-użu mill-ġdid tal-ilma jista’ jiġi applikat b’mod utli wkoll fis-settur industrijali, u dan jikkontribwixxi għall-għanijiet stabbiliti fil-proposta tal-Kummissjoni għal Direttiva riveduta dwar l-Emissjonijiet Industrijali (COM(2022) 156 final/2).

(2)  ĠU L 177, 5.6.2020, p. 32.

(3)  L-użu mill-ġdid tal-ilma jista’ jikkontribwixxi għall-għan li titnaqqas l-impronta ambjentali u klimatika tas-sistema tal-ikel tal-UE, stabbilita fl-Istrateġija mill-Għalqa sal-Platt (COM/2020/381 final).

(4)  ĠU L 135, 30.5.1991, p. 40, id-Direttiva dwar it-Trattament tal-Ilma Urban Mormi tirrikjedi li l-ilma mormi ttrattat jerġa’ jintuża kull meta jkun xieraq. Din id-Direttiva bħalissa qed tiġi rieżaminata, iżda l-istruttura leġiżlattiva futura ppjanata hija mistennija li ssaħħaħ ir-rabta mal-prattika tal-użu mill-ġdid tal-ilma. B’hekk, kwalunkwe referenza għal din id-Direttiva f’dan l-Avviż fil-futur se tirreferi għal-leġiżlazzjoni riveduta ppjanata dwar it-trattament tal-ilma urban mormi.

(5)  Preċedentement imsejjaħ Grupp ta’ Ħidma Ad Hoc dwar l-Użu mill-Ġdid tal-Ilma, stabbilit bħala Grupp ta’ Ħidma permanenti fl-2022.

(6)  Għal aktar informazzjoni dwar dan il-grupp: https://circabc.europa.eu/ui/group/9ab5926d-bed4-4322-9aa7-9964bbe8312d/library/3644e20b-f5c5-46de-9d2f-3d9efb965fac?p=1&n=10&sort=modified_DESC.

(7)  L-Artikolu 5(4) tar-Regolament (UE) 2021/1119 li jistabbilixxi l-qafas għall-kisba tan-newtralità klimatika u li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 401/2009 u (UE) 2018/1999, ĠU L 243, 9.7.2021 p. 1, l-Artikolu 19(1) tar-Regolament (UE) 2018/1999 dwar il-Governanza tal-Unjoni tal-Enerġija u l-Azzjoni Klimatika, ĠU L 328, 21.12.2018, p. 1.

(8)  Ir-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (KE) Nru 178/2002 li jistabbilixxi l-prinċipji ġenerali u l-ħtiġijiet tal-liġi dwar l-ikel, li jistabbilixxi l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel u jistabbilixxi l-proċeduri fi kwistjonijiet ta’ sigurtà tal-ikel, ĠU L 31, 1.2.2002, p. 1.

(9)  Ir-Regolament (KE) Nru 852/2004 dwar l-iġjene tal-oġġetti tal-ikel, ĠU L 139, 30.4.2004, p. 1.

(10)  Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 2073/2005 dwar il-kriterji mikrobijoloġiċi għall-oġġetti tal-ikel, ĠU L 338, 22.12.2005, p. 1.

(11)  Ir-Regolament (UE) 2017/625 dwar il-kontrolli uffiċjali u attivitajiet uffiċjali oħra mwettqa biex jiżguraw l-applikazzjoni tal-liġi tal-ikel u tal-għalf, ta’ regoli dwar is-saħħa u t-trattament xieraq tal-annimali, dwar is-saħħa tal-pjanti u dwar prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, ĠU L 95, 7.4.2017, p. 1.

(12)  Avviż tal-Kummissjoni dwar dokument ta’ gwida dwar l-indirizzar tar-riskji mikrobijoloġiċi fil-frott u l-ħxejjex friski fil-produzzjoni primarja permezz tal-iġjene tal-ikel, ĠU C 163, 23.5.2017, p. 1.

(13)  https://ec.europa.eu/environment/water/pdf/Guidelines_on_water_reuse.pdf.

(14)  R. Maffettone u B. M. Gawlik (2022), Gwida Teknika: Ġestjoni tar-Riskju tal-Użu mill-Ġdid tal-Ilma għal Skemi ta’ Tisqija Agrikola fl-Ewropa, il-Kummissjoni Ewropea, il-Lussemburgu, JRC 129596.

(15)  Effetti akuti: effetti fuq is-saħħa li ġeneralment iseħħu malajr, bħala riżultat ta’ esponiment għal żmien qasir. Effett kroniku: effett avvers fuq is-saħħa li jirriżulta minn esponiment fit-tul għal sustanza.

(16)  Linji Gwida tad-WHO għall-Użu Sikur tal-Ilma Mormi, l-Eskrementi u l-Ilma Domestiku Mormi Mingħajr Drenaġġ (WHO, 2006).

(17)  Katalogu ta’ WISE dwar ir-riżorsi tal-ilma ħelu – https://water.europa.eu/freshwater/data-maps-and-tools/metadata#surface-water-bodies-priority-substances-2nd-rbmp-overview-chart.

(18)  Standards tal-Kwalità Ambjentali – ECHA – https://echa.europa.eu/environmental-quality-standards.

(19)  Ir-Reġistru Ewropew dwar ir-Rilaxx u t-Trasferiment ta’ Inkwinanti – https://ec.europa.eu/environment/industry/stationary/e-prtr/legislation.htm.

(20)  FAO u WHO, 2019. Is-Sikurezza u l-Kwalità tal-Ilma Użat fil-Produzzjoni u l-Ipproċessar tal-Ikel – Rapport tal-laqgħa. Serje ta’ Valutazzjoni tar-Riskju Mikrobijoloġiku Nru 33 Ruma – https://www.fao.org/3/ca6062en/CA6062EN.pdf.

(21)  R. Maffettone u B. M. Gawlik (2022), Gwida Teknika: Ġestjoni tar-Riskju tal-Użu mill-Ġdid tal-Ilma għal Skemi ta’ Tisqija Agrikola fl-Ewropa, il-Kummissjoni Ewropea, il-Lussemburgu, JRC 129596.

(22)  WHO, 2016. Valutazzjoni Kwantitattiva tar-Riskju Mikrobiku: Applikazzjoni għall-Ġestjoni tas-Sikurezza tal-Ilma. L-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa, Ġinevra, l-Iżvizzera – https://apps.who.int/iris/handle/10665/246195.

(23)  Id-Direttiva tal-Kummissjoni 2009/90/KE tal-31 ta’ Lulju 2009 li tistipula, skont id-Direttiva 2000/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, speċifikazzjonijiet tekniċi għall-analiżi u l-monitoraġġ kimiċi tal-istat tal-ilma, ĠU L 201, 1.8.2009, p. 36.

(24)  Jekk jogħġbok ara l-Anness 4 għal eżempji dwar id-distanzi bejn il-partijiet li jittieklu tal-għelejjel u l-art imsaqqija.

(*1)  Mingħajr preġudizzju għal-leġiżlazzjoni u għad-dokumenti ta’ gwida attwali diġà fis-seħħ għas-sikurezza u l-iġjene tal-ikel. Innota li, skont il-konfini tal-Illustrazzjoni 2, il-valutazzjoni tar-riskju se tintemm fil-punt li fih tiġi prodotta l-għalla.

(25)  Tneħħija ta’ 1-log = tnaqqis ta’ 90 % fid-densità tal-organiżmu fil-mira, tneħħija ta’ 2-log = tnaqqis ta’ 99 %, tneħħija ta’ 3-log = tnaqqis ta’ 99,9 %, eċċ.

(*2)  misjuba bl-użu ta’ koltura taċ-ċelloli ħlief fil-każ tal-epatite A, li nstabet bl-użu tar-reazzjoni katina bil-polimerażi

(26)  Ir-rati ta’ tnaqqis jiddependu fuq kundizzjonijiet operattivi speċifiċi, bħall-ħinijiet ta’ żamma, il-ħinijiet ta’ kuntatt u l-konċentrazzjonijiet ta’ sustanzi kimiċi użati, id-daqs tal-pori, il-fond tal-filtru, it-trattament minn qabel, u fatturi oħrajn. Il-meded mogħtija ma għandhomx jintużaw bħala bażi għad-disinn jew għar-regolamentazzjoni — dawn huma maħsuba biex juru paraguni relattivi matul id-disinn tal-protokoll ta’ monitoraġġ tal-validazzjoni.

Ebda oppożizzjoni għal konċentrazzjoni notifikata

(Il-Każ M.10777 — PLASTIC OMNIUM / VARROC (LIGHTING DIVISION))

(Test b'rilevanza għaż-ŻEE)

(2022/C 298/02)

Fit 1 ta’ Awwissu 2022, il-Kummissjoni ddeċidiet li ma topponix il-konċentrazzjoni notifikata msemmija hawn fuq u li tiddikjaraha kompatibbli mas-suq intern. Din id-deċiżjoni hi bbażata fuq l-Artikolu 6(1)(b) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 139/2004 (1). It-test sħiħ tad-deċiżjoni hu disponibbli biss bl-Ingliż u ser isir pubbliku wara li jitneħħa kwalunkwe sigriet tan-negozju li jista’ jkun fih. Dan it-test jinstab:

—

fit-taqsima tal-amalgamazzjoni tas-sit web tal-Kummissjoni dwar il-Kompetizzjoni (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Dan is-sit web jipprovdi diversi faċilitajiet li jgħinu sabiex jinstabu d-deċiżjonijiet individwali ta’ amalgamazzjoni, inklużi l-kumpanija, in-numru tal-każ, id-data u l-indiċi settorjali,

—	f’forma elettronika fis-sit web EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=mt) fid-dokument li jġib in-numru 32022M10777. Il-EUR-Lex hu l-aċċess fuq l-internet għal-liġi tal-Unjoni Ewropea.

---

(1)  ĠU L 24, 29.1.2004, p. 1.

Ebda oppożizzjoni għal konċentrazzjoni notifikata

(Il-Każ M.10748 — MACQUARIE / BCI / NATIONAL GRID / NATIONAL GRID GAS)

(Test b'rilevanza għaż-ŻEE)

(2022/C 298/03)

Fit 30 ta’ Ġunju 2022, il-Kummissjoni ddeċidiet li ma topponix il-konċentrazzjoni notifikata msemmija hawn fuq u li tiddikjaraha kompatibbli mas-suq intern. Din id-deċiżjoni hi bbażata fuq l-Artikolu 6(1)(b) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 139/2004 (1). It-test sħiħ tad-deċiżjoni hu disponibbli biss bl-Ingliż u ser isir pubbliku wara li jitneħħa kwalunkwe sigriet tan-negozju li jista’ jkun fih. Dan it-test jinstab:

—

fit-taqsima tal-amalgamazzjoni tas-sit web tal-Kummissjoni dwar il-Kompetizzjoni (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Dan is-sit web jipprovdi diversi faċilitajiet li jgħinu sabiex jinstabu d-deċiżjonijiet individwali ta’ amalgamazzjoni, inklużi l-kumpanija, in-numru tal-każ, id-data u l-indiċi settorjali,

—	f’forma elettronika fis-sit web EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=mt) fid-dokument li jġib in-numru 32022M10748. Il-EUR-Lex hu l-aċċess fuq l-internet għal-liġi tal-Unjoni Ewropea.

---

(1)  ĠU L 24, 29.1.2004, p. 1.

Rata tal-kambju tal-euro (1)

L-4 ta' Awwissu 2022

(2022/C 298/04)

1 euro =

	Munita	Rata tal-kambju
USD	Dollaru Amerikan	1,0181
JPY	Yen Ġappuniż	135,81
DKK	Krona Daniża	7,4425
GBP	Lira Sterlina	0,84231
SEK	Krona Żvediża	10,3740
CHF	Frank Żvizzeru	0,9765
ISK	Krona Iżlandiża	138,70
NOK	Krona Norveġiża	9,9065
BGN	Lev Bulgaru	1,9558
CZK	Krona Ċeka	24,659
HUF	Forint Ungeriż	395,98
PLN	Zloty Pollakk	4,7233
RON	Leu Rumen	4,9261
TRY	Lira Turka	18,2922
AUD	Dollaru Awstraljan	1,4607
CAD	Dollaru Kanadiż	1,3070
HKD	Dollaru ta’ Hong Kong	7,9919
NZD	Dollaru tan-New Zealand	1,6172
SGD	Dollaru tas-Singapor	1,4037
KRW	Won tal-Korea t’Isfel	1 333,70
ZAR	Rand ta’ l-Afrika t’Isfel	17,0352
CNY	Yuan ren-min-bi Ċiniż	6,8769
HRK	Kuna Kroata	7,5150
IDR	Rupiah Indoneżjan	15 200,94
MYR	Ringgit Malażjan	4,5387
PHP	Peso Filippin	56,633
RUB	Rouble Russu
THB	Baht Tajlandiż	36,606
BRL	Real Brażiljan	5,3614
MXN	Peso Messikan	20,7560
INR	Rupi Indjan	80,7715

---

(1)  Sors: rata tal-kambju ta' referenza ppubblikata mill-Bank Ċentrali Ewropew.

Opinjoni tal-Kumitat Konsultattiv dwar il-fużjonijiet fil-laqgħa tiegħu tal-14 ta’ Frar 2022 dwar Deċiżjoni fil-Każ M.10078 — Cargotec/Konecranes

Laqgħa permezz ta’ Awdjokonferenza - permezz ta’ “Skype for Business”

Relatur: L-Ungerija

(Test b'rilevanza għaż-ŻEE)

(2022/C 298/05)

Operazzjoni

1.

Il-Kumitat Konsultattiv (11-il Stat Membru) jaqbel mal-Kummissjoni li t-Tranżazzjoni tikkostitwixxi f’konċentrazzjoni fis-sens tal-Artikolu 3(1)(b) tar-Regolament dwar l-Għaqdiet.

Dimensjoni tal-Unjoni

2.

Il-Kumitat Konsultattiv (11-il Stat Membru) jaqbel mal-Kummissjoni li t-Tranżazzjoni għandha dimensjoni tal-Unjoni skont l-Artikolu 1(2) tar-Regolament dwar l-Għaqdiet.

Suq tal-Prodotti

3.

Il-Kumitat Konsultattiv (11-il Stat Membru) jaqbel mad-definizzjonijiet tal-Kummissjoni tas-swieq tal-prodotti rilevanti f’dan il-każ u b’mod partikolari li:

3.1.

Krejnijiet tal-irfid bil-gomma (rubber-tired gantry cranes, RTGs) u krejnijiet tal-istivar awtomatizzati (automated stacking cranes, ASCs) jikkostitwixxu swieq tal-prodotti separati;

3.2.

Trasportaturi straddle, shuttle carriers, tratturi terminali u vetturi bi gwida awtomatizzata (automated guided vehicles, AGVs) jikkostitwixxu swieq separati tal-prodotti;

3.3.

Reach stackers, handlers tal-containers vojta u trakkijiet heavy-duty tal-forklift (kapaċità ta’ > 10 tunnellata) jikkostitwixxu swieq separati tal-prodotti;

3.4.

Spreaders ta’ tagħmir mobbli u spreaders ta’ tagħmir ieħor (inklużi spreaders tal-krejnijiet) jikkostitwixxu swieq ta’ prodotti separati.

Is-swieq ġeografiċi

4.

Il-Kumitat Konsultattiv (11-il Stat Membru) jaqbel mad-definizzjonijiet tal-Kummissjoni tas-swieq tal-prodotti rilevanti għaż-żrieragħ tal-ħxejjex u b’mod partikolari li:

4.1.

Is-swieq tal-RTGS u l-ASCs għandhom ambitu mifrux maż-ŻEE kollha;

4.2.

Id-definizzjoni preċiża tas-suq ġeografiku ta’ trasportaturi transżonali u trasportaturi tax-shuttle tista’ titħalla miftuħa;

4.3.

Is-swieq ta’ reach stackers, handlers tal-containers vojta u t-trakkijiet heavy-duty tal-forklift (kapaċità ta’ > 10 tunnellata) għandhom kamp ta’ applikazzjoni mifrux maż-ŻEE kollha;

4.4.

Is-swieq ta’ spreaders ta’ tagħmir mobbli għandhom ambitu mifrux maż-ŻEE kollha.

Valutazzjoni Kompetittiva

5.

Il-Kumitat Konsultattiv (11-il Stat Membru) jaqbel mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni li t-Tranżazzjoni xxekkel b’mod sinifikanti l-kompetizzjoni effettiva minħabba l-ħolqien ta’ pożizzjoni dominanti fir-rigward tal-produzzjoni u l-provvista ta’:

5.1.

RTGS;

5.2.

Trasportaturi straddle u shuttle carriers; kif ukoll

5.3.

Reach stackers u trakkijiet heavy-duty forklift (kapaċità ta’ > 10 tunnellata).

6.

Il-Kumitat Konsultattiv (11-il Stat Membru) jaqbel mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni li t-Tranżazzjoni xxekkel b’mod sinifikanti l-kompetizzjoni effettiva billi telimina restrizzjonijiet kompetittivi importanti fir-rigward tal-produzzjoni u l-provvista ta’ handlers tal-containers vojta u trakkijiet heavy-duty tal-forklift (kapaċità ta’ > 10 tunnellata).

7.

Il-Kumitat Konsultattiv (11-il Stat Membru) jaqbel mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni li t-Tranżazzjoni xxekkel b’mod sinifikanti l-kompetizzjoni effettiva minħabba l-effetti vertikali (preklużjoni ta’ klijenti) fir-rigward tas-suq ta’ spreaders ta’ tagħmir mobbli.

8.

Il-Kumitat Konsultattiv (11-il Stat Membru) jaqbel mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni li t-Tranżazzjoni ma xxekkilx b’mod sinifikanti l-kompetizzjoni effettiva fir-rigward tal-produzzjoni u l-provvista ta’:

8.1.

ASCs;

8.2.

Tratturi terminali u AGVs; kif ukoll

8.3.

Spreaders tal-krejnijiet.

Impenji

9.

Il-Kumitat Konsultattiv (11-il Stat Membru) jaqbel mal-Kummissjoni li l-Impenji tal-KAS tas-6 ta’ Jannar 2022 bl-addendum tal-20 ta’ Jannar 2022 jittrattaw it-tħassib dwar il-kompetizzjoni fir-rigward tal-produzzjoni u l-provvista ta’:

9.1.

RTGs u

9.2.

Trasportaturi straddle u shuttle carriers.

10.

Il-Kumitat Konsultattiv (11-il Stat Membru) jaqbel mal-Kummissjoni li l-Impenji tal-MEQ tas-6 ta’ Jannar 2022 jittrattaw it-tħassib dwar il-kompetizzjoni fir-rigward tal-produzzjoni u l-provvista ta’:

10.1.

Reach stackers;

10.2.

Handlers tal-containers vojta;

10.3.

Trakkijiet heavy-duty tal-forklift (kapaċità ta’ > 10 tunnellata); kif ukoll

10.4.

Spreaders ta’ tagħmir mobbli.

11.

Il-Kumitat Konsultattiv (11-il Stat Membru) jaqbel mal-Kummissjoni li, soġġett għall-konformità sħiħa mal-Impenji tal-KAS u tal-MEQ, it-Tranżazzjoni ma xxekkilx b’mod sinifikanti l-kompetizzjoni effettiva fis-suq intern jew f’parti sostanzjali minnu.

Kompatibilità mas-Suq Intern

12.

Il-Kumitat Konsultattiv (11-il Stat Membru) jaqbel mal-Kummissjoni li t-Tranżazzjoni għalhekk jenħtieġ li tiġi ddikjarata kompatibbli mas-suq intern u l-funzjonament tal-Ftehim dwar iż-ŻEE f’konformità mal-Artikoli 2(2) u 8(2) tar-Regolament dwar l-Għaqdiet u l-Artikolu 57 tal-Ftehim dwar iż-ŻEE.

Rapport Finali tal-Uffiċjal tas-Seduta (1)

Il-Każ M.10078 – Cargotec / Konecranes

(Test b'rilevanza għaż-ŻEE)

(2022/C 298/06)

---

(1)  Skont l-Artikoli 16 u 17 tad-Deċiżjoni 2011/695/UE tal-President tal-Kummissjoni Ewropea tat-13 ta’ Ottubru 2011 dwar il-funzjoni u t-termini ta’ referenza tal-uffiċjal tas-seduta f’ċerti proċedimenti dwar il-kompetizzjoni, (ĠU L 275, 20.10.2011, p. 29) (“id-Deċiżjoni 2011/695/UE”).

(2)  Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 139/2004 tal-20 ta’ Jannar 2004 dwar il-kontroll ta' konċentrazzjonijiet bejn impriżi (ir-Regolament tal-KE dwar l-Għaqdiet), (ĠU L 24, 29.1.2004, p. 1).

(3)  Kopja informali ta’ informazzjoni bil-quddiem tad-DO ġiet ipprovduta lill-Partijiet fit-22 ta’ Ottubru 2021.

(4)  Fis-6 ta’ Diċembru 2021 ġiet organizzata wkoll kamra tad-data oħra.

Sommarju tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni

tal-24 ta’ Frar 2022

li tiddikjara konċentrazzjoni kompatibbli mas-suq intern u mal-funzjonament tal-Ftehim dwar iż-ŻEE

(Il-Każ M.10078 – Cargotec/Konecranes)

(notifikat permezz tad-dokument numru C(2022) 1070)

(il-verżjoni bl-Ingliż biss hija awtentika)

(Test b'rilevanza għaż-ŻEE)

(2022/C 298/07)

Fl-24 ta’ Frar 2022 il-Kummissjoni adottat Deċiżjoni f’każ ta’ fużjoni skont ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 139/2004 tal-20 ta’ Jannar 2004 dwar il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet bejn impriżi (1) , u b’mod partikolari l-Artikolu 8(2) ta’ dan ir-Regolament. Verżjoni mhux kunfidenzjali tad-Deċiżjoni sħiħa tinsab bl-Ingliż fis-sit web tad-Direttorat Ġenerali għall-Kompetizzjoni, fl-indirizz li ġej: http://ec.europa.eu/competition/elojade/isef/index.cfm?clear=1&policy_area_id=2

I.   IL-PARTIJIET

(1)

Cargotec, bil-kwartieri ġenerali f’Ħelsinki, il-Finlandja, toffri tagħmir u servizzi b’mod partikolari għall-immaniġġar tal-merkanzija fil-portijiet, it-terminals, u għat-trasport bil-baħar u bit-triq. L-attivitajiet ewlenin ta’ Cargotec huma organizzati (i) fin-negozju ta’ Kalmar, li joffri tagħmir għall-immaniġġar tal-containers u soluzzjonijiet awtomatizzati tat-terminals; (ii) Hiab, li toffri tagħmir għat-tqandil tat-tagħbija fit-triq; u (iii) MacGregor, li tipprovdi soluzzjonijiet u servizzi ta’ inġinerija għall-industrija marittima.

(2)

Konecranes, li għandha l-kwartieri ġenerali f’Hyvinkää, il-Finlandja, toffri tagħmir u servizzi b’mod partikolari għall-irfigħ u l-immaniġġar tal-merkanzija fit-tarzni, fil-portijiet u fit-terminals. L-attivitajiet ewlenin ta’ Konecranes huma organizzati (i) fin-negozju ta’ Port Solutions, li joffri tagħmir għall-immaniġġar tal-containers u teknoloġija ta’ awtomatizzazzjoni; (ii) Industrial Equipment, li toffri paranki, krejnijiet u soluzzjonijiet għat-trattament tal-materjali għall-industriji tal-manifattura u l-ipproċessar.

II.   L-OPERAZZJONI

(3)

Fit-28 ta’ Mejju 2021, il-Kummissjoni rċeviet avviż ta’ konċentrazzjoni proposta skont l-Artikolu 4 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 139/2004 (ir-“Regolament dwar l-Għaqdiet”) li permezz tagħha Cargotec Corporation (“Cargotec”, il-Finlandja) beħsiebha tidħol f’fużjoni sħiħa fis-sens tal-Artikolu 3(1)(a) tar-Regolament dwar l-Għaqdiet, ma’ Konecranes Plc (“Konecranes”, il-Finlandja) permezz ta’ fużjoni statutorja ta’ assorbiment skont il-liġi Finlandiża (it-“Tranżazzjoni” u t-“Tranżazzjoni Proposta”) (2). Cargotec u Konecranes flimkien jissejħu l-“Partijiet Notifikanti” jew il-“Partijiet”.

(4)

Fit-2 ta’ Lulju 2021, fuq il-bażi tal-investigazzjoni inizjali tas-suq, il-Kummissjoni semmiet dubji serji fir-rigward tal-kompatibbiltà tat-Tranżazzjoni mas-suq intern u l-funzjonament tal-Ftehim dwar iż-ŻEE, u adottat deċiżjoni biex tibda proċedimenti skont l-Artikolu 6(1)(c) tar-Regolament dwar l-Għaqdiet.

(5)

Fit-22 ta’ Ottubru 2021, il-Kummissjoni adottat Dikjarazzjoni ta’ Oġġezzjonijiet (“DO”). Fid-DO, il-Kummissjoni stabbiliet il-fehma preliminari li t-Tranżazzjoni x’aktarx ixxekkel b’mod sinifikanti l-kompetizzjoni effettiva fis-suq intern, fis-sens tal-Artikolu 2 tar-Regolament dwar l-Għaqdiet. B’mod partikolari, il-Kummissjoni semmiet oġġezzjonijiet fis-suq tal-krejnijiet tal-irfid bil-gomma (rubber-tired gantry cranes, RTGs), fis-swieq tat-trasportaturi straddle u shuttle carriers kif ukoll fis-swieq tat-tagħmir mobbli li ġejjin: reach stackers, handlers tal-containers vojta u trakkijiet heavy-lift tal-forklift (kapaċità ta’ > 10 tunnellati). Il-Kummissjoni esprimiet ukoll tħassib dwar l-esklużjoni tal-klijenti rigward il-provvista ta’ spreaders ta’ tagħmir mobbli.

(6)

Fid-9 ta’ Novembru 2021, il-Partijiet Notifikanti ppreżentaw it-tweġiba tagħhom għad-DO u fis-16 ta’ Novembru 2021, saret Seduta Orali. Hekk kif il-Kummissjoni sostniet l-oġġezzjonijiet tagħha, fid-9 ta’ Diċembru 2021, il-Partijiet Notifikanti ppreżentaw impenji skont l-Artikolu 8(2) tar-Regolament dwar l-Għaqdiet biex jittrattaw it-tħassib dwar il-kompetizzjoni identifikati fid-DO. Fid-dawl tar-riżultati tat-test tas-suq, fis-6 ta’ Jannar 2022 il-Partijiet Notifikanti ppreżentaw impenji riveduti. Fid-dawl tar-riżultati tat-tieni test tas-suq, il-Partijiet Notifikanti ppreżentaw addendum lill-Kummissjoni fl-20 ta’ Jannar 2022.

III.   SOMMARJU

(7)

Il-Kummissjoni esprimiet tħassib dwar il-kompetizzjoni fir-rigward tal-kompatibbiltà mas-suq intern fir-rigward ta’ krejnijiet tal-irfid bil-gomma (“RTGs”), trasportaturi straddle/shuttle carriers, reach stackers, handlers tal-containers vojta u trakkijiet heavy-lift tal-forklift (kapaċità ta’ > 10 tunnellati). Barra minn hekk, il-Kummissjoni esprimiet ukoll tħassib dwar il-preklużjoni tal-klijenti rigward il-provvista ta’ spreaders ta’ tagħmir mobbli.

(8)

Fuq il-bażi tar-riżultati tat-test tas-suq, u l-valutazzjoni tal-impenji, l-impenji riveduti jeliminaw it-tħassib dwar il-kompetizzjoni identifikat mill-Kummissjoni li jirriżulta mit-Tranżazzjoni proposta.

(9)

Għaldaqstant, qed tiġi proposta għall-adozzjoni deċiżjoni tal-ikklerjar skont l-Artikolu 8(2) tar-Regolament dwar l-Għaqdiet.

IV.   MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI

1.1.   IS-SWIEQ TAL-PRODOTTI RILEVANTI

(10)

Din it-Taqsima tippreżenta s-swieq rilevanti fejn il-Kummissjoni kienet tal-fehma preliminari li t-Tranżazzjoni twassal għal impediment sinifikanti ta’ kompetizzjoni effettiva. Il-Kummissjoni ddefiniet u investigat ukoll swieq rilevanti oħra fejn l-attivitajiet tal-Partijiet jikkoinċidu, jew fejn kien hemm rabtiet vertikali iżda fejn ma tqajjem l-ebda tħassib (3).

1.1.1.   Is-Suq tal-Krejnijiet tal-Irfid bil-Gomma

(11)

Il-krejnijiet tal-irfid bil-gomma (rubber-tired gantry cranes, “RTGs”) huma l-aktar sistema komuni ta’ mmaniġġar tat-tarzna f’terminals tal-containers kbar u f’postijiet speċjalizzati għall-ħżin tal-containers. Filwaqt li l-maġġoranza l-kbira tal-RTGs jitħaddmu manwalment, iż-żewġ Partijiet ibigħu wkoll RTGs awtomatizzati, li huma kkontrollati permezz ta’ soluzzjoni ta’ software.

(12)

Il-Kummissjoni hija tal-fehma li s-swieq għall-RTGs (jew imħaddma manwalment jew awtomatizzati) x’aktarx jikkostitwixxu swieq separati minn krejnijiet tal-irfid oħrajn bħal krejnijiet tal-irfid immuntati fuq il-binarji (rail-mounted gantry cranes, “RMGs”) jew krejnijiet tal-istivar awtomatizzati (automated stacking cranes, “ASCs”).

(13)

Il-Kummissjoni tikkonkludi wkoll li l-fornituri attivi barra miż-ŻEE ma jikkostitwixxux restrizzjoni kompetittiva effettiva għall-fornituri taż-ŻEE u għalhekk hija tal-fehma li s-suq ġeografiku rilevanti għall-provvista tal-RTGs huwa mifrux maż-ŻEE kollha.

1.1.2.   Is-Suq tat-Trasportaturi Straddle u Shuttle Carriers

(14)

Kemm trasportaturi straddle kif ukoll shuttle carriers huma mmuntati fuq ir-roti u għandhom struttura ta’ rfigħ li tippermettilhom li jerfgħu l-containers. Trasportaturi straddle jistgħu jerfgħu u jistivaw containers sa għoli ta’ erbgħa fuq xulxin. Dawn jintużaw ukoll għat-trasport ta’ containers minn u lejn it-tarzna, kif ukoll biex jgħabbu/iħottu trakkijiet u vaguni li jimxu fuq il-binarji. Ix-shuttle carriers huma fil-biċċa l-kbira identiċi għal trasportaturi straddle iżda huma iqsar, u għalhekk jintużaw primarjament għat-trasport tal-containers (u mhux biex jistivawhom).

(15)

Il-Kummissjoni hija tal-fehma li t-trasportaturi straddle u x-shuttle carriers jikkostitwixxu suq tal-prodott distint minn tipi oħra ta’ tagħmir orizzontali u tagħmir li jistiva bħall-krejnijiet tal-irfid. Sottosegmentazzjoni ulterjuri fi trasportaturi straddle u shuttle carriers tista’ finalment titħalla miftuħa, billi t-Tranżazzjoni Proposta toħloq tħassib kemm f’dawn is-segmentazzjonijiet kif ukoll fis-suq ġenerali.

(16)

Il-Kummissjoni tqis li d-delineazzjoni eżatta tas-suq ġeografiku tista’ titħalla miftuħa għall-finijiet ta’ din id-Deċiżjoni billi t-Tranżazzjoni Proposta toħloq tħassib kemm fi swieq ġeografiċi madwar iż-ŻEE kif ukoll f’dawk globali.

1.1.3.   Is-Swieq tat-Tagħmir Mobbli

(17)

It-tagħmir mobbli jintuża prinċipalment għat-trasport u l-irfigħ ta’ containers, merkanzija oħra u xkafef ċatti fit-terminals. Normalment tinkludi dawk li jimmaniġġaw il-containers (vojta jew mimlija) u trakkijiet tal-forklift minbarra r-reach stackers. Dan it-tagħmir jintuża wkoll minn kumpaniji industrijali u loġistiċi.

(18)

Ir-reach stackers għandhom boom bi spreader li jaqbad il-container minn fuq, li jippermettilu jopera diversi ringieli fil-fond (jiġifieri jistgħu jilħqu containers li jinsabu fit-tieni jew fit-tielet ringiela ta’ containers stivati).

(19)

Il-handlers tal-containers vojta huma trakkijiet bil-mast lift li kapaċi jistivaw il-containers fl-ewwel ringiela biss. Dawn għandhom kapaċità ta’ rfigħ aktar baxxa minn dawk li jimmaniġġaw il-containers sħaħ u jintużaw biex jistivaw containers mhux mgħobbija, ġeneralment sa għoli ta’ tmien containers fuq xulxin.

(20)

Trakkijiet heavy-duty tal-forklift (b’kapaċità ta’ >10 tunnellati) huma trakkijiet bil-mast lift mgħammra b’furketta. Huma jintużaw għal firxa ta’ applikazzjonijiet ta’ rfigħ ta’ oġġetti tqal, inklużi oġġetti mhux fil-containers u merkanzija.

(21)

Il-Kummissjoni tqis li r-reach stackers, il-handlers tal-containers vojta u trakkijiet heavy-duty tal-forklift (kapaċità ta’ > 10 tunnellati) jikkostitwixxu kull wieħed minnhom suq distint tal-prodotti, prinċipalment minħabba s-sostitwibbiltà limitata ħafna min-naħa tad-domanda u s-sostitwibbiltà limitata min-naħa tal-provvista.

(22)

Il-Kummissjoni tqis ukoll li kull wieħed minn dawn it-tliet swieq tal-prodotti huwa mifrux maż-ŻEE kollha, minħabba l-karatteristiċi tad-domanda u xi fatturi tal-provvista bħall-ħtieġa għal preżenza reġjonali.

1.1.4.   Spreaders

(23)

Spreaders huma apparati li jintużaw għall-ħtif tal-containers u merkanzija unitizzata, normalment b’mekkaniżmu ta’ llokkjar f’kull rokna tal-ispreader li jeħel mal-erba’ kantunieri tal-container. Dawn jintużaw fit-tipi kollha ta’ krejnijiet tal-port, xi tagħmir tat-trasport orizzontali u xi tagħmir mobbli.

(24)

Il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-ispreaders tat-tagħmir mobbli jikkostitwixxu suq separat minn tipi oħra ta’ spreaders, inkluż minn spreaders tal-krejnijiet, minħabba n-nuqqas ta’ sostitwibbiltà min-naħa tad-domanda u s-sostitwibbiltà limitata min-naħa tal-provvista.

(25)

Il-Kummissjoni tqis li s-suq ġeografiku rilevanti huwa mifrux mill-inqas madwar iż-ŻEE kollha.

1.2.   VALUTAZZJONI KOMPETITTIVA

(26)

Din it-Taqsima tiffoka wkoll fuq is-swieq rilevanti fejn il-Kummissjoni qieset li t-Tranżazzjoni tista’ xxekkel b’mod sinifikanti l-kompetizzjoni effettiva.

1.2.1.   Effetti mhux koordinati orizzontali fis-suq għall-RTGs

(27)

Fis-suq għall-RTGs, l-entità fuża jkollha sehem kombinat ta’ [70-80]% fiż-ŻEE, li jkun tliet darbiet akbar mill-kompetitur li jmiss, ZPMC. Filwaqt li Cargotec kienet qed tonqos fis-sehem tagħha, Konecranes baqgħet il-mexxej tas-suq mhux ikkontestat. Filwaqt li ZPMC kibret reċentement, dan huwa bbażat prinċipalment fuq offerta waħda, l-akbar waħda li qatt ingħatat fiż-ŻEE. Barra minn hekk, l-ispeċifiċità tad-domanda taż-ŻEE, u l-ostakli kbar għad-dħul jispjegaw għaliex atturi oħra mhux ibbażati fiż-ŻEE ma biegħux biċċa waħda ta’ tagħmir RTG lil xi klijent f’dawn l-aħħar 10 snin. Fornituri oħra taż-ŻEE huma żgħar wisq biex jikkostitwixxu alternattiva reali għall-Partijiet. Fir-rigward tat-tnaqqis fil-profittabbiltà tan-negozju Cargotec, l-evidenza pprovduta mill-Partijiet mhijiex biżżejjed biex jiġi konkluż li Cargotec se toħroġ mis-suq fin-nuqqas tal-fużjoni.

(28)

Fl-abbozz, il-Kummissjoni għalhekk tikkonkludi li t-Tranżazzjoni kif innotifikata tfixkel b’mod sinifikanti l-kompetizzjoni effettiva billi toħloq pożizzjoni dominanti fis-suq tal-RTGs taż-ŻEE.

1.2.2.   Effetti orizzontali mhux koordinati fis-suq tat-trasportaturi straddle/shuttle carriers

(29)

Fit-trasportaturi straddle u x-shuttle carriers, it-Tranżazzjoni essenzjalment tirriżulta f’fużjoni ta’ monopolju, b’ishma ta’ [90-100]% kemm fil-livell taż-ŻEE kif ukoll f’dak globali. Filwaqt li ZPMC taċ-Ċina reċentement daħlet fis-suq, dan ikun l-uniku kompetitur (żgħir ħafna) li tħalla fis-suq. L-investigazzjoni tas-suq ikkonfermat li huwa improbabbli li ZPMC tirċievi ordnijiet fuq skala kbira fil-ħames snin li ġejjin.

(30)

Il-Kummissjoni għalhekk tikkonkludi li t-Tranżazzjoni kif innotifikata tfixkel b’mod sinifikanti l-kompetizzjoni effettiva billi toħloq pożizzjoni dominanti.

1.2.3.   Effetti orizzontali mhux koordinati fis-swieq tat-tagħmir mobbli

(31)

Fis-suq tar-reach stackers, it-Tranżazzjoni twassal għal sehem kbir ħafna mis-suq tal-Entità Fuża (aktar minn 70 %) f’suq diġà kkonċentrat. Dan jelimina wkoll il-kompetizzjoni bejn il-Partijiet Notifikanti, li jikkompetu b’mod intensiv u mill-qrib u li għandhom pjanijiet biex iżidu s-sehem tagħhom. Barra minn hekk, ma hemmx biżżejjed alternattivi biex l-entità fuża tiġi ristretta.

(32)

Il-Kummissjoni għalhekk tikkonkludi li t-Tranżazzjoni kif innotifikata xxekkel b’mod sinifikanti l-kompetizzjoni effettiva billi toħloq pożizzjoni dominanti.

(33)

Fis-suq tal-handlers tal-containers vojta, it-Tranżazzjoni toħloq sitwazzjoni kważi duopolistika fejn l-Entità Fuża tkun il-mexxej tas-suq b’sehem kbir mis-suq ([40-50]%) u kompetitur kbir wieħed biss (Hyster). It-Tranżazzjoni telimina l-kompetizzjoni bejn il-Partijiet Notifikanti, li qabel it-Tranżazzjoni jikkompetu b’mod intensiv u mill-qrib. Barra minn hekk, ma hemmx biżżejjed alternattivi biex l-entità fuża tiġi ristretta. Għall-kuntrarju, it-Tranżazzjoni x’aktarx tnaqqas il-pressjoni kompetittiva fuq il-kompetituri li jifdal, u b’hekk aktarx li jkun hemm żieda fil-prezz tat-tieni ordni.

(34)

Il-Kummissjoni għalhekk tikkonkludi li t-Tranżazzjoni timpedixxi b’mod sinifikanti l-kompetizzjoni effettiva, billi telimina restrizzjonijiet kompetittivi importanti li l-Partijiet Notifikanti kienu eżerċitaw fuq xulxin u billi tnaqqas il-pressjoni kompetittiva fuq il-bqija tal-kompetituri.

(35)

Fis-suq tat-trakkijiet heavy-duty tal-forklift (kapaċità ta’ > 10 tunnellati), it-Tranżazzjoni twassal għal sehem kbir ħafna mis-suq tal-Entità Fuża (aktar minn 50 %) f’suq diġà kkonċentrat. Dan jelimina wkoll il-kompetizzjoni bejn il-Partijiet Notifikanti, li jikkompetu b’mod intensiv u mill-qrib. Barra minn hekk, ma hemmx biżżejjed alternattivi biex l-entità fuża tiġi ristretta.

(36)

Għalhekk, il-Kummissjoni tqis li t-Tranżazzjoni timpedixxi b’mod sinifikanti l-kompetizzjoni effettiva fis-suq tat-trakkijiet heavy-duty tal-forklift taż-ŻEE (kapaċità ta’ > 10 tunnellati), billi toħloq pożizzjoni dominanti u billi telimina restrizzjonijiet kompetittivi importanti.

1.2.4.   Effetti ta’ preklużjoni tal-klijenti fis-suq ta’ spreaders ta’ tagħmir mobbli

(37)

Fir-rigward tar-rabtiet vertikali, Cargotec bħalissa hija attiva permezz tas-sussidjarja tagħha Bromma fil-provvista upstream ta’ spreaders ta’ tagħmir mobbli. Konecranes iġib miegħu spreaders ta’ tagħmir mobbli mingħand l-uniku manifattur indipendenti, Elme. Iċ-ċaqliq tad-domanda sinifikanti ta’ Konecranes għal Bromma għalhekk jaffettwa lil Elme, u jkollu impatt fuq is-suq. Minħabba l-pożizzjoni ta’ Cargotec fis-suq upstream, l-importanza ta’ Konecranes downstream, kif ukoll il-pożizzjoni kkombinata fit-tagħmir mobbli downstream, l-Entità Fuża jkollha l-kapaċità u l-inċentiv li teskludi lil Elme mill-klijent importanti tagħha.

1.2.5.   Konklużjoni

(38)

Id-Deċiżjoni, għalhekk, tikkonkludi li l-konċentrazzjoni notifikata tqajjem dubji serji dwar il-kompatibbiltà tagħha mas-Suq Intern fir-rigward ta’ RTGs, trasportaturi straddle/shuttle carriers, reach stackers, handlers tal-containers vojta u trakkijiet heavy-duty tal-irfigħ (kapaċità ta’ > 10 tunnellati). Barra minn hekk, il-Kummissjoni tqajjem ukoll tħassib dwar il-preklużjoni tal-klijenti rigward il-provvista ta’ spreaders ta’ tagħmir mobbli.

1.2.6.   Impenji ppreżentati mill-Partijiet

(39)

Biex jittrattaw it-tħassib dwar il-kompetizzjoni indikat aktar ’il fuq, il-Partijiet ippreżentaw l-impenji deskritti hawn taħt.

(40)

Biex tittrazza t-tħassib fl-RTGs u fis-swieq tat-trasportaturi straddle u shuttle carriers, Cargotec timpenja ruħha li tbigħ il-krejnijiet tal-port u l-unità tan-negozju tat-trasportaturi straddle/shuttle carriers tagħha, magħrufa bħala “Kalmar Automation Solutions” jew “KAS”. Id-Divestiment tal-KAS jinkludi l-assi tanġibbli u intanġibbli kollha u l-persunal kif deskritt fl-Iskeda u l-Appendiċijiet tal-Impenji (il-“Pakkett KAS”), fost l-oħrajn: (a) Il-linji kollha tal-prodott, l-inventarju relatat tal-oġġetti lesti, il-komponenti, il-materja prima u l-ispare parts, kif ukoll l-għodod u t-tagħmir użati għall-installazzjoni fil-post tal-konsenja tal-proġetti. (b) Proġetti ta’ żvilupp ta’ prodotti. (c) Ftehimiet mal-klijenti u b’talba tax-Xerrej, kuntratti ta’ provvista u ta’ konċessjoni/aġenzija. (d) Privattivi, u drittijiet oħra ta’ proprjetà intellettwali u għarfien espert (intellectual property rights, IPR) attwalment użati esklussivament jew b’mod predominanti min-negozju tal-KAS. Barra minn hekk, b’talba tax-xerrej, liċenzja għall-IPR attwalment użata fi prodotti barra mill-ambitu tan-Negozju ta’ Divestiment, iżda użata wkoll fin-negozju tal-KAS. (e) Id-divestiment tal-marka tad-ditta “Kalmar” għall-użu b’rabta mal-provvista u l-manutenzjoni tal-Krejnijiet Portwarji u tal-HTE, f’każ li x-Xiri ma jkollux marka magħrufa fl-industrija tal-immaniġġar tal-materjal jew tat-tagħmir heavy-duty. Il-Partijiet iżommu d-dritt li jużaw il-marka tad-ditta Kalmar fir-rigward ta’ kwalunkwe tagħmir ieħor, iżda jiddifferenzjawha. (f) F’każ li x-xerrej diġà jkollu marka magħrufa f’din l-industrija, jista’ jitlob li l-Partijiet Notifikanti ma jużawx il-marka Kalmar biex ibiegħu xi krejnijiet tal-port u/jew tagħmir orizzontali għal perjodu ta’ għaxar snin mill-Għeluq. Ukoll fuq l-għażla tax-xerrej, il-Partijiet u x-xerrej se jidħlu f’arranġamenti li jippermettu lix-xerrej ibigħ krejnijiet portwali u tagħmir orizzontali bl-użu tal-marka Kalmar għal perjodu ta’ ħames snin. (g) B’talba tax-xerrej, it-trasferiment tal-kuntratt ta’ assemblaġġ li Cargotec bħalissa għandha mas-sottokuntrattur Ċiniż u l-kuntratt ta’ servizz ta’ assemblaġġ finali minn PTZ fil-Polonja.

(41)

Il-pakkett jipprevedi wkoll iċ-ċessjoni tas-sit ta’ assemblaġġ ta’ Cargotec fi Stargard, bl-eċċezzjoni tal-persunal u l-assi kollha użati mill-unità tan-negozju tal-krejnijiet tat-tagħbija ta’ Cargotec Hiab. Cargotec se jagħti wkoll l-assi u l-persunal kollu li jintużaw esklussivament għan-negozju tat-tagħmir mobbli ta’ Cargotec soġġett għall-opinjoni u l-approvazzjoni tat-Trustee tal-Monitoraġġ mill-Kummissjoni. It-trasferiment ta’ dawn l-assi għandu jitlesta fi żmien erbgħa u għoxrin (24) xahar mill-għeluq. Sadanittant, Cargotec u x-xerrej se jidħlu fi ftehim tranżitorju ta’ kiri u servizzi.

(42)

Barra minn hekk, il-pakkett jinkludi klawżola tax-xerrej bil-quddiem u kriterji speċifiċi tax-xerrej.

(43)

Biex jindirizza t-tħassib fis-swieq tat-tagħmir mobbli, Konecranes jimpenja ruħu li jċedi n-negozju tiegħu għall-manifattura, u l-kummerċjalizzazzjoni ta’ reach stackers, handlers sħaħ tal-containers, handlers tal-containers vojta, kif ukoll trakkijiet tal-forklift u spare parts relatati u appoġġ tekniku (il-“Pakkett MEQ”). Fost l-assi tanġibbli u intanġibbli u l-persunal li għandu jiġi divestit hemm: (a) Ir-RuŻ tat-tagħmir mobbli, is-sit tal-manifattura u ċ-ċentru tad-distribuzzjoni għall-ispare parts ta’ Konecranes li jinsabu fl-Iżvezja u s-sit tal-manifattura u ċ-ċentru tad-distribuzzjoni tal-ispare parts fiċ-Ċina; (b) Il-linji kollha tal-prodotti tat-tagħmir mobbli; l-inventarju eżistenti kollu tal-oġġetti lesti, il-komponenti, il-materja prima u l-ispare parts, inklużi l-ftehimiet ta’ servizz tranżizzjonali għall-ħżin tal-ispare-parts, kif ukoll it-tagħmir tal-manifattura, tal-ittestjar u tal-manutenzjoni; (c) Proġetti ta’ RuŻ u proġetti ppjanati u informazzjoni relatata; (d) Ftehimiet ta’ klijent, distributur, aġent u forniment li jidħlu fihom l-entitajiet legali li huma parti min-Negozju ta’ Divestiment; (e) Konecranes se tuża l-aħjar sforzi raġonevoli tagħha biex tittrasferixxi ftehimiet rigward il-provvista ta’ tagħmir mobbli, li l-entitajiet legali ma jidħlux fihom parti min-Negozju ta’ Divestiment. Jekk il-klijenti ma jaqblux mat-trasferiment, Konecranes se tuża l-aħjar sforzi tagħha biex issib soluzzjoni oħra biex tittrasferixxi n-negozju rilevanti; (f) Ditti, privattivi, drittijiet ta’ disinn u teknoloġija oħra tal-proprjetà intellettwali u għarfien li bħalissa qed jintuża esklussivament jew b’mod predominanti fin-negozju tat-tagħmir mobbli; (g) B’talba tax-Xerrej, liċenzja għall-użu tal-marka tad-ditta Konecranes biex jinbiegħ l-inventarju eżistenti u l-ispare parts tal-prodotti tat-tagħmir mobbli u perjodu ta’ “black out” li matulu la l-Partijiet u lanqas ix-Xerrej ma jkunu jistgħu jbigħu prodotti ta’ tagħmir mobbli bil-marka tad-ditta Konecranes; (h) B’talba tax-xerrej, Konecranes se tipprovdi liċenzja għal dawk il-privattivi u proprjetà intellettwali oħra, teknoloġija u għarfien użati minn Konecranes primarjament fi prodotti barra mill-ambitu tan-Negozju ta’ Divestiment tal-MEQ iżda li jintużaw ukoll fin-negozju tat-tagħmir mobbli; (i) B’talba tax-Xerrej, Konecranes se toffri wkoll ftehimiet ta’ servizzi tranżitorji, inklużi: monitoraġġ remot u pjattaformi ta’ ġestjoni tal-manutenzjoni. Fir-rigward ta’ TruConnect, bl-għażla tax-xerrej, Konecranes tista’ minflok tipprovdi duplikat ta’ TruConnect għat-tagħmir mobbli.

(44)

Dan il-pakkett jinkludi wkoll klawżola tax-xerrej bil-quddiem.

1.2.7.   Il-valutazzjoni tal-impenji ppreżentati

(45)

Il-Kummissjoni tqis li l-pakkett tal-KAS ineħħi t-trikkib orizzontali kollu kkawżat mit-Tranżazzjoni fl-RTGs kif ukoll fis-swieq tat-trasportaturi straddle u shuttle carriers. Il-pakkett tal-KAS jikkonsisti wkoll f’negozju vijabbli u awtonomu li jista’ jikkompeti b’mod effettiv mal-Entità Fuża fuq bażi dejjiema. B’mod partikolari, il-qtugħ bil-maqlub tal-impjant ta’ Stargard u l-liċenzja segwiti minn perjodu ta’ black-out tal-Kalmar Brand, b’mod partikolari, jikkontribwixxu għall-attraenza u l-vijabbiltà tan-negozju ta’ ċessjoni. Barra minn hekk, il-klawżola tax-xerrej bil-quddiem flimkien mal-approvazzjoni meħtieġa tal-Kummissjoni biex iżżomm kwalunkwe assi fl-impjant ta’ Stargard jimmitigaw ir-riskji ta’ implimentazzjoni ta’ tali divestiment.

(46)

Il-Kummissjoni tqis li l-pakkett tal-MEQ ineħħi t-trikkib orizzontali fis-swieq tat-tagħmir mobbli u r-riskju ta’ preklużjoni tal-klijenti fis-suq ta’ spreaders tat-tagħmir mobbli. Il-pakkett tal-MEQ jinkludi wkoll negozju vijabbli u kompetittiv li jista’ jikkompeti b’mod effettiv mal-Entità Fuża fuq bażi dejjiema. Barra minn hekk, il-klawżola tax-xerrej bil-quddiem tiżgura li t-Tranżazzjoni tiġi implimentata biss ladarba l-Kummissjoni tkun approvat xerrej, u b’hekk tillimita kwalunkwe riskju potenzjali ta’ implimentazzjoni.

(47)

Fl-abbozz tad-deċiżjoni tagħha, il-Kummissjoni, għalhekk, waslet għall-konklużjoni li, fuq il-bażi tal-impenji ppreżentati mill-Partijiet, il-konċentrazzjoni notifikata mhux se twassal għal xkiel sinifikanti tal-kompetizzjoni fis-swieq li ġejjin: RTGs, trasportaturi straddle u shuttle carriers, reach stackers, handlers tal-containers vojta, trakkijiet heavy-duty tal-forklift u spreaders ta’ tagħmir mobbli.

V.   KONKLUŻJONI

(48)

Għar-raġunijiet imsemmija hawn fuq, id-deċiżjoni tikkonkludi li, suġġett għal konformità sħiħa mal-impenji mogħtija mill-Partijiet, il-konċentrazzjoni proposta mhux se timpedixxi b’mod sinifikanti l-kompetizzjoni fis-Suq Intern jew f’parti sostanzjali tiegħu.

(49)

Konsegwentement, il-konċentrazzjoni jenħtieġ li tiġi ddikjarata kompatibbli mas-Suq Intern u l-funzjonament tal-Ftehim dwar iż-ŻEE, f’konformità mal-Artikolu 2(2) u l-Artikolu 8(2) tar-Regolament dwar l-Għaqdiet u l-Artikolu 57 tal-Ftehim dwar iż-ŻEE, bil-kundizzjonijiet u l-obbligi maħsuba biex jiżguraw li l-impriżi kkonċernati jikkonformaw mal-impenji li jkunu daħlu għalihom vis-à-vis l-Kummissjoni.

---

(1)  ĠU L 24, 29.1.2004, p. 1.

(2)  Pubblikazzjoni fil-ĠU C 215, 7.6.2021, p. 8.

(3)  Dawn is-swieq jikkonċernaw it-trikkib orizzontali fis-suq tal-krejnijiet bejn il-vapuri u x-xatt, is-suq tal-krejnijiet bil-gantry bil-magna ferrovjarja u s-suq tal-krejnijiet tal-istivar awtomatiku, it-trikkib potenzjali fis-suq awtomizzat tal-vetturi ggwidati u fis-suq tat-tratturi terminali, kif ukoll ir-rabta vertikali bejn is-suq ta’ spreaders tal-krejnijiet (upstream) u l-krejnijiet portwali mobbli (downstream).