KOMUNIKAZZJONIJIET MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA

3.11.2021

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 446/2

OPINJONI TAL-BANK ĊENTRALI EWROPEW

tas-7 ta’ Settembru 2021

dwar proposta għal direttiva li temenda d-Direttiva 2013/34/UE, id-Direttiva 2004/109/KE, id-Direttiva 2006/43/KE u r-Regolament (UE) Nru 537/2014 fir-rigward tar-rapportar korporattiv sostenibbli minn ċerti impriżi (CON/2021/27)

(2021/C 446/02)

Introduzzjoni u bażi legali

Fid-29 ta’ Ġunju 2021 il-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) irċieva talba mingħand il-Parlament Ewropew għal opinjoni dwar proposta għal direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 2013/34/UE, id-Direttiva 2004/109/KE, id-Direttiva 2006/43/KE u r-Regolament (UE) Nru 537/2014, fir-rigward tar-rapportar korporattiv sostenibbli minn ċerti impriżi (1) (minn hawn ’il quddiem id-“direttiva proposta”).

Il-kompetenza tal-BĊE biex jagħti opinjoni hija bbażata fuq l-Artikoli 127(4) u 282(5) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea billi d-direttiva proposta fiha dispożizzjonijiet li jaqgħu fl-oqsma tal-kompetenza tal-BĊE, inkluż, b’mod partikolari, l-implimentazzjoni tal-politika monetarja skont l-ewwel inċiż tal-Artikolu 127(2), u l-Artikolu 282(1) tat-Trattat, is-superviżjoni prudenzjali ta’ istituzzjonijiet ta’ kreditu skont l-Artikolu 127(6) tat-Trattat u l-kontribuzzjoni għat-tmexxija bla xkiel ta’ politiki segwiti mill-awtoritajiet kompetenti relatati mal-istabbiltà tas-sistema finanzjarja skont l-Artikolu 127(5) tat-Trattat. F’konformità mal-ewwel sentenza tal-Artikolu 17.5 tar-Regoli ta’ Proċedura tal-Bank Ċentrali Ewropew, il-Kunsill Governattiv adotta din l-opinjoni.

1. Osservazzjonijiet ġenerali

1.1

Il-BĊE jilqa’ l-objettiv tad-direttiva proposta li ttejjeb il-kwantità, il-kwalità u d-disponibbiltà ta’ informazzjoni relatata mas-sostenibbiltà, bħala parti mill-aġenda usa’ tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-finanzi sostenibbli (2), u f’konformità mal-objettivi tal-Patt Ekoloġiku Ewropew (3). Il-BĊE jilqa’ wkoll l-iskeda ta’ żmien stabbilita fid-direttiva proposta, b’mod partikolari l-adozzjoni tal-ewwel sett ta’ standards ta’ rapportar dwar is-sostenibbiltà sa Ottubru 2022.

1.2

Ir-reġim attwali ta’ divulgazzjoni korporattiva tal-Unjoni Ewropea (UE) dwar is-sostenibbiltà ma jiżgurax informazzjoni suffiċjenti, konsistenti u komparabbli għas-settur privat jew għall-awtoritajiet pubbliċi. Il-partijiet ikkonċernati ma jistgħux jivvalutaw l-impatt tal-kumpaniji fuq is-sostenibbiltà u b’mod partikolari fuq it-tibdil fil-klima. Divulgazzjonijiet aħjar dwar indikaturi li jħarsu ’l quddiem mhux biss jippermettu lill-partijiet ikkonċernati jimmonitorjaw il-progress tal-kumpaniji fl-allinjament tal-mudelli tan-negozju u l-operazzjonijiet tagħhom ma’ trajettorji li huma konsistenti ma’ ekonomija b’livell baxx ta’ emissjonijiet ta’ karbonju, u sussegwentement mingħajr emissjonijiet ta’ karbonju, kif previst fil-Patt Ekoloġiku Ewropew, iżda jgħinu wkoll biex jiġu vvalutati r-riskji għall-kumpaniji minn rivalutazzjonijiet potenzjali tal-assi f’każ ta’ trajettorji allinjati ħażin. F’dan il-kuntest, id-direttiva proposta tappoġġa u tikkomplementa l-informazzjoni li l-kumpaniji se jkollhom jiddivulgaw skont ir-Regolament (UE) 2020/852 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4) (minn hawn ’il quddiem “ir-Regolament dwar it-Tassonomija”) u tressaq l-ekonomija tal-UE eqreb lejn l-għanijiet tal-Patt Ekoloġiku Ewropew.

1.3

L-istandards dwar id-divulgazzjoni tas-sostenibbiltà li attwalment jipprevalu fis-swieq finanzjarji ma humiex biżżejjed biex jiżguraw li r-riskji finanzjarji relatati mas-sostenibbiltà jinftiehmu sew u jiġu pprezzati bis-sħiħ mill-parteċipanti kollha fis-suq. Il-kwalità u l-kwantità limitati ta’ informazzjoni dwar is-sostenibbiltà fil-livell korporattiv jillimitaw l-informazzjoni disponibbli għall-investituri u l-parteċipanti fis-swieq finanzjarji. Dan inaqqas it-trasparenza, iżid l-asimetriji fl-informazzjoni, jagħmel ħsara lill-komparabbiltà u b’mod ġenerali jfixkel l-iżvilupp ta’ finanzi sostenibbli u deċiżjonijiet informati dwar l-investiment. Barra minn hekk, kif indikat ukoll fil-premessi tad-direttiva proposta, diversi deċiżjonijiet ta’ investiment li ma jqisux b’mod adegwat ir-riskji relatati mas-sostenibbiltà jistgħu jwasslu għal effetti aggregati u amplifikati li għandhom il-potenzjal li joħolqu riskji sistemiċi li jheddu l-istabbiltà finanzjarja (5). Barra minn hekk, l-istat ħażin tad-divulgazzjoni korporattiva dwar is-sostenibbiltà jipprevjeni lir-regolaturi, lis-superviżuri, lill-awtoritajiet tal-istabbiltà finanzjarja u lill-banek ċentrali milli jivvalutaw b’mod xieraq l-iskopertura għas-sostenibbiltà u, b’mod partikolari, ir-riskji relatati mal-klima tal-kumpaniji u tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u finanzjarji li jagħmlu użu minn divulgazzjonijiet korporattivi biex jieħdu deċiżjonijiet ta’ finanzjament. Għalhekk, il-BĊE jikkunsidra d-direttiva proposta bħala pass neċessarju biex tiġi indirizzata d-diskrepanza fid-data li attwalment ixxekkel l-iżvilupp ta’ politika ta’ sostenibbiltà xierqa, valutazzjoni tar-riskju u oqfsa ta’ monitoraġġ tar-riskju għas-settur finanzjarju (6).

1.4

Il-BĊE jikkunsidra d-direttiva proposta bħala pass importanti lejn it-tlestija tal-Unjoni tas-Swieq Kapitali u b’mod partikolari l-iżvilupp ta’ swieq kapitali ekoloġiċi tal-UE integrati, imdaqqsa u maturi li jmorru lil hinn mill-fruntieri nazzjonali (7). Unjoni tas-Swieq Kapitali ekoloġika tkompli ssaħħaħ ir-rwol tal-UE fis-swieq kapitali ekoloġiċi madwar id-dinja (8) u b’hekk issaħħaħ ir-rwol tal-euro bħala munita globali. Bil-ħolqien ta’ standards u infrastrutturi komuni għas-swieq kapitali ekoloġiċi tal-UE, hija tista’ b’hekk taġixxi bħala katalista għall-integrazzjoni tas-suq kapitali tal-UE b’mod ġenerali (9). B’mod partikolari, id-divulgazzjoni standardizzata u robusta (tas-sostenibbiltà) hija prerekwiżit biex jiġi żgurat li l-investituri jkollhom data soda u komparabbli biex jinfurmaw id-deċiżjonijiet ta’ investiment tagħhom u għalhekk essenzjali għall-iffaċilitar tal-allokazzjoni tal-kapital għall-proġetti l-aktar mixtieqa madwar l-UE, f’konformità mal-objettivi tas-suq uniku. L-allokazzjoni msaħħa tal-kapital li tirriżulta tista’ tgħin biex ittejjeb il-kondiviżjoni tar-riskju transfruntiera privata u r-reżiljenza tal-ekonomija tal-UE (10). F’dan ir-rigward, il-BĊE jilqa’ wkoll il-fatt li d-direttiva proposta tipprevedi l-ħtieġa li l-informazzjoni dwar is-sostenibbiltà divulgata mill-impriżi tiġi inkluża fil-Punt ta’ Aċċess Uniku Ewropew li jmiss (11). Bl-integrazzjoni tad-divulgazzjonijiet dwar is-sostenibbiltà mad-data finanzjarja, jinħoloq “punt uniku ta’ servizz” għall-informazzjoni kritika kollha dwar impriża, inklużi l-kredenzjali ekoloġiċi tagħha, li jkun ta’ benefiċċju mhux biss għall-investituri, iżda għall-partijiet ikkonċernati privati u pubbliċi kollha interessati fir-rapportar finanzjarju u dwar is-sostenibbiltà.

1.5

Il-BĊE jappoġġa r-rekwiżiti proposti għall-impriżi l-kbar tal-UE u għall-impriżi elenkati fis-swieq regolati tal-UE, inklużi l-istituzzjonijiet ta’ kreditu, biex jiddivulgaw firxa ta’ miri ta’ sostenibbiltà u l-progress lejn il-kisba tagħhom. Ir-riskju għar-reputazzjoni li jiffaċċjaw l-impriżi li jonqsu milli jikkonformaw mal-impenji tagħhom li jallinjaw mal-Ftehim ta’ Pariġi se jgħin biex jippromwovi d-dixxiplina tas-suq u jikkostitwixxi kontribut importanti għall-ġestjoni tar-riskju u l-istrateġiji ta’ allinjament tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu.

1.6

Sabiex tittejjeb it-trasparenza u jitrawwem monitoraġġ superviżorju xieraq, b’mod partikolari tar-riskji relatati mal-klima u l-ambjent, il-BĊE jqis ukoll li, kif propost fl-istrateġija l-ġdida għall-finanzi sostenibbli tal-Kummissjoni (12), l-istituzzjonijiet finanzjarji għandhom jiddivulgaw il-pjanijiet tagħhom dwar it-tranżizzjoni lejn is-sostenibbiltà u d-dekarbonizzazzjoni, inklużi miri intermedji u fit-tul u informazzjoni dwar kif jippjanaw li jnaqqsu l-impronta ambjentali tagħhom. Din tista’ tkun għodda b’saħħitha li permezz tagħha s-sistema finanzjarja tiġi ggwidata lejn tragwardi importanti ċari biex tinkiseb konsistenza mal-għan li t-tisħin globali jiġi limitat għal 1.5 °C f’konformità mal-Ftehim ta’ Pariġi. L-awtoritajiet kompetenti għandhom jingħataw l-għodod biex jimmonitorjaw u jirreaġixxu għar-riskji li jirriżultaw minn allinjament ħażin tal-portafolli tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu mal-miri ta’ tranżizzjoni.

2. Ir-rilevanza tad-direttiva proposta għall-għanijiet u l-kompiti tal-BĊE u tal-Eurosistema

2.1

Il-kwistjonijiet relatati mas-sostenibbiltà, u b’mod partikolari t-tibdil fil-klima, jista’ jkollhom impatt fuq il-mod li bih il-banek ċentrali jwettqu l-mandati tagħhom, kif stabbilit hawn taħt (13). Bħala parti mill-kompiti superviżorji prudenzjali tiegħu u l-kontribut tiegħu għall-istabbiltà finanzjarja, il-BĊE jappoġġa l-isforzi ta’ politika tal-UE mmirati lejn it-titjib tal-identifikazzjoni u l-ġestjoni tar-riskji finanzjarji relatati mas-sostenibbiltà, bil-għan li jittejbu s-sikurezza u s-solidità tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja. F’dan il-kuntest, divulgazzjoni suffiċjentement komprensiva u granulari dwar ir-riskji ambjentali se tiffaċilita wkoll l-ipprezzar tas-suq tar-riskji relatati f’konformità mal-prinċipju ta’ ekonomija tas-suq miftuħ (14). Barra minn hekk, dawn il-prattiki ta’ divulgazzjoni jtejbu wkoll il-kapaċità tal-Eurosistema li timmonitorja u tivvaluta l-impatt tat-tibdil fil-klima fuq it-trażmissjoni tal-politika monetarja.

2.2 Rilevanza għall-politika monetarja

2.2.1

It-tibdil fil-klima u t-tranżizzjoni lejn ekonomija aktar sostenibbli jaffettwaw il-prospetti għall-istabbiltà tal-prezzijiet, l-objettiv primarju tas-SEBĊ, permezz tal-impatt tagħhom fuq indikaturi makroekonomiċi bħall-inflazzjoni, il-produzzjoni, l-impjiegi, ir-rati tal-imgħax, l-investiment u l-produttività; l-istabbiltà finanzjarja; u t-trażmissjoni tal-politika monetarja (15). Ir-riskji fiżiċi u r-riskji ta’ tranżizzjoni assoċjati mat-tibdil fil-klima jistgħu, fost affarijiet oħra, ikollhom impatt fuq il-valutazzjonijiet u l-affidabbiltà kreditizja tal-kumpaniji b’effetti indiretti għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u s-sistema finanzjarja (16). Għalkemm il-metodoloġiji għall-valutazzjoni tal-kobor tar-riskji relatati mal-klima għall-banek u l-istabbiltà finanzjarja għadhom qed jiġu żviluppati, l-istimi disponibbli jissuġġerixxu li l-impatt ta’ dawn ir-riskji x’aktarx li jkun sinifikanti (17). Dan, min-naħa tiegħu, jista’ jaffettwa t-trażmissjoni tal-politika monetarja, pereżempju permezz tat-tqassim tal-assi u l-ipprezzar mill-ġdid f’daqqa tar-riskji finanzjarji relatati mal-klima. Barra minn hekk, fir-rigward tas-settur bankarju, il-valur tal-kollateral jista’ jitnaqqas u t-telf ta’ kreditu jista’ jimmaterjalizza, li jista’ jnaqqas il-pożizzjoni tal-kapital u tal-likwidità tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u intermedjarji finanzjarji oħra, u b’hekk idgħajjef il-kapaċità tagħhom li jidderieġu l-fondi lejn l-ekonomija reali. In-Network tal-Banek Ċentrali u s-Superviżuri għall-Ekoloġizzazzjoni tas-Sistema Finanzjarja (NGFS), jirrakkomanda, għalhekk, li l-banek ċentrali jikkunsidraw l-effetti possibbli tat-tibdil fil-klima fuq l-ekonomija. L-NGFS jargumenta li dawn l-effetti jistgħu jkunu rilevanti għall-politika monetarja anke jekk jimmaterjalizzaw biss lil hinn mill-orizzont konvenzjonali fuq żmien medju tal-politika monetarja (18).

2.2.2

Barra minn hekk, meta ssegwi l-għan tagħha ta’ stabbiltà fil-prezzijiet, l-Eurosistema trid tiżgura protezzjoni adegwata tar-riskju tal-karta tal-bilanċ tagħha permezz tal-qafas tagħha għall-kontroll tar-riskju. L-Eurosistema għalhekk teħtieġ li tidentifika, timmonitorja u timmitiga r-riskji li huma assoċjati mal-kontropartijiet tagħha, il-kollateral li taċċetta fl-operazzjonijiet ta’ rifinanzjament tagħha u l-investimenti tagħha f’assi li jirriżultaw minn tranżazzjonijiet definittivi, inkluż taħt il-portafoll tal-politika mhux monetarja tagħha.

2.2.3

F’dan ir-rigward, prattiċi aħjar ta’ divulgazzjoni korporattiva relatat mas-sostenibbiltà għandhom itejbu b’mod sinifikanti l-kapaċità tal-Eurosistema li timmonitorja u tivvaluta l-impatt tat-tibdil fil-klima fuq it-trażmissjoni tal-politika monetarja, tindirizza r-riskji finanzjarji relatati mal-klima li diġà għandha fuq il-karta tal-bilanċ tagħha, u tiżgura protezzjoni adegwata tar-riskju tal-karta tal-bilanċ tal-Eurosistema.

2.2.4

Barra minn hekk, kif imħabbar fil-pjan ta’ azzjoni tagħha biex tinkludi konsiderazzjonijiet dwar it-tibdil fil-klima fl-istrateġija tal-politika monetarja tagħha (19), l-Eurosistema se tintroduċi rekwiżiti ta’ divulgazzjoni għall-assi tas-settur privat bħala kriterju ġdid ta’ eliġibbiltà jew bħala bażi għal trattament differenzjat għal xiri ta’ kollaterali u assi. Dawn ir-rekwiżiti se jqisu l-politiki u l-inizjattivi tal-UE, inkluża d-direttiva proposta, u b’hekk se jippromwovu prattiki konsistenti ta’ divulgazzjoni fis-suq.

2.3 Rilevanza għall-istabbiltà finanzjarja

2.3.1

L-għan tad-direttiva proposta li tiżgura informazzjoni affidabbli, konsistenti u komparabbli dwar l-esponiment ta’ impriżi f’setturi differenti għal riskji relatati mat-tibdil fil-klima huwa prerekwiżit għall-valutazzjoni preċiża tar-riskji finanzjarji li jirriżultaw mit-tibdil fil-klima (20). Divulgazzjonijiet aħjar relatati mas-sostenibbiltà bbażati fuq standards unifikati ta’ rapportar u sottomessi f’forma li tinqara minn magna jsaħħu sostanzjalment il-kapaċità tal-BĊE li jimmonitorja u jindirizza l-impatt tat-tibdil fil-klima fuq l-istabbiltà finanzjarja.

2.4 Rilevanza għas-superviżjoni prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu

2.4.1

Istituzzjonijiet sinifikanti sorveljati direttament mill-BĊE huma mistennija li jiddivulgaw riskji relatati mal-klima li huma sinifikanti (21). B’mod partikolari, huma mistennija jiddivulgaw l-emissjonijiet tal-gassijiet serra għall-grupp kollu, inklużi l-emissjonijiet downstream, kif ukoll l-indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni (KPIs) u l-indikaturi ewlenin tar-riskju (KRIs) li jużaw għall-fini tal-istabbiliment tal-istrateġija u l-ġestjoni tar-riskju (22). Barra minn hekk, il-BĊE huwa impenjat li jiżviluppa indikaturi ġodda li jgħinu fil-valutazzjoni tal-marka tal-karbonju tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu (23).

2.4.2

Barra minn hekk, f’konformità mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 449a tar-Regolament (UE) Nru 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (24) (minn hawn’il quddiem ir-“Regolament dwar ir-Rekwiżiti ta’ Kapital” jew “CRR”), f’Marzu 2021 l-Awtorità Bankarja Ewropea (EBA) ippubblikat abbozz ta’ standards tekniċi ta’ implimentazzjoni (ITS) (25), li jipproponu divulgazzjonijiet kwantitattivi komparabbli dwar it-tranżizzjoni relatata mat-tibdil fil-klima u r-riskji fiżiċi għal ċerti istituzzjonijiet ta’ kreditu, inkluża informazzjoni dwar skoperturi għal assi relatati mal-karbonju u assi soġġetti għal avvenimenti kroniċi u akuti tat-tibdil fil-klima.

2.4.3

Għalhekk, data affidabbli u komparabbli relatata mal-klima u l-ambjent minn kumpaniji hija kruċjali sabiex l-istituzzjonijiet finanzjarji, inklużi l-istituzzjonijiet ta’ kreditu, jikkalkulaw u sussegwentement jiddivulgaw metriċi klimatiċi u ambjentali, inkluża informazzjoni rilevanti skont il-qafas prudenzjali. Il-proposta biex jiġi estiż il-kamp ta’ applikazzjoni attwali tad-Direttiva 2014/95/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (26) (minn hawn ’il quddiem “id-Direttiva dwar ir-Rappurtar Mhux Finanzjarju” jew “NFRD”) għall-impriżi l-kbar kollha se tappoġġa l-isforzi tal-istituzzjonijiet biex jiġbru d-data rilevanti. Ir-rekwiżiti aktar dettaljati tad-direttiva proposta u d-diġitalizzazzjoni proposta tad-data mitluba se jiffaċilitaw il-ġbir tagħha b’mod konsistenti.

2.5 Rilevanza għall-ġbir ta’ informazzjoni statistika

2.5.1

L-Artikolu 5 tal-Istatut tas-Sistema Ewropea tal-Banek Ċentrali u tal-Bank Ċentrali Ewropew jagħti lill-BĊE s-setgħa, bl-assistenza tal-banek ċentrali nazzjonali, li jiġbor informazzjoni statistika li hija meħtieġa biex jitwettqu l-kompiti tas-Sistema Ewropea ta’ Banek Ċentrali (SEBĊ) u li jikkontribwixxi għall-armonizzazzjoni tar-regoli u l-prattiċi li jirregolaw il-ġbir, il-kumpilazzjoni u d-distribuzzjoni tal-istatistika fl-oqsma ta’ kompetenza tiegħu. Sabiex iwettaq il-kompiti u l-attivitajiet tiegħu, il-BĊE jiddependi kemm jista’ jkun fuq data eżistenti biex jillimita l-piż fuq l-aġenti li jirrapportaw. Kif diġà ġie indikat, id-disponibbiltà ta’ informazzjoni relatata mas-sostenibbiltà ta’ kwalità għolja f’livell granulari u aggregat hija neċessità għal deċiżjonijiet infurmati fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-politika monetarja, is-superviżjoni prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u l-kontribut għat-twettiq bla xkiel tal-politiki segwiti mill-awtoritajiet kompetenti fir-rigward tal-istabbiltà tas-sistema finanzjarja. F’dan il-kuntest, l-iżvilupp ta’ standards ta’ rapportar dwar is-sostenibbiltà li jispeċifikaw l-informazzjoni li l-impriżi għandhom jiddivulgaw dwar il-fatturi ta’ sostenibbiltà jippermettu wkoll lill-BĊE jwettaq aħjar il-funzjonijiet tiegħu billi jiġbor indikaturi statistiċi relatati mal-finanzi sostenibbli (27). Dan imbagħad jippermetti lill-BĊE biex potenzjalment itejjeb il-ġbir tiegħu stess ta’ informazzjoni statistika biex jirrifletti u jiffoka fuq fatturi ta’ sostenibbiltà ambjentali.

2.5.2

Għal dawn ir-raġunijiet, il-BĊE jilqa’ l-fatt li skont id-direttiva proposta, l-impriżi se iħejju r-rapportar tagħhom dwar is-sostenibbiltà f’format wieħed ta’ rapportar elettroniku (XHTML) (28). Ir-rikkezza tad-data li se tiġi prodotta mill-implimentazzjoni tad-direttiva proposta għandha tilħaq l-objettivi tal-istrateġija tal-UE għad-data u tal-Istrateġija għall-Finanzi Diġitali (29), b’mod partikolari biex jinħoloq suq uniku li fih id-data tista’ tgħaddi fl-UE u bejn is-setturi sabiex jintuża l-potenzjal ta’ data ta’ ġenerazzjoni ġdida fl-interess pubbliku u sabiex jiġi promoss finanzjament immexxi mid-data. L-ilħuq ta’ dawn l-objettivi jgħin lill-esperti tal-istatistika uffiċjali jtejbu s-saljenza, il-puntwalità u l-profondità tad-data u l-metadata tagħhom.

2.5.3

Għal dan il-għan, il-BĊE jappoġġa bis-sħiħ l-użu mill-entitajiet li jirrapportaw ta’ standards maqbula internazzjonalment, bħall-Identifikatur ta’ Entità Ġuridika globali kif rakkomandat mill-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku fl-2020 (30), jew standards oħra miftiehma bħala identifikaturi uniċi biex jissodisfaw ir-rekwiżiti ta’ rapportar. Il-BĊE jikkunsidra li l-użu ta’ dawn l-identifikaturi, fejn possibbli fl-istandards tar-rapportar li għandhom jiġu żviluppati, għandu jtejjeb l-affidabbiltà tal-informazzjoni statistika, kif ukoll l-ambitu tagħha, billi jippermetti li d-data dwar is-sostenibbiltà korporattiva tkun marbuta ma’ sorsi oħra ta’ informazzjoni statistika miġbura mis-SEBĊ (eż. data tal-karta tal-bilanċ individwali u/jew data dwar is-self individwali mill-bank AnaCredit), biex b’hekk jiġi ffaċilitat ix-xogħol analitiku u jiġi appoġġat it-tfassil tal-politika.

2.6 Portafolli ta’ politika mhux monetarja

2.6.1

Data affidabbli dwar kwistjonijiet ta’ sostenibbiltà se tkun ukoll kruċjali għal investimenti sostenibbli f’portafolli ta’ politika mhux monetarja. L-Eurosistema dan l-aħħar qablet dwar pożizzjoni komuni għal investimenti sostenibbli u responsabbli relatati mat-tibdil fil-klima f’portafolli ta’ politika mhux monetarja denominati f’euro, bil-għan li tibda divulgazzjonijiet relatati mal-klima għal dawn it-tipi ta’ portafolli fi żmien sentejn (31).

3. L-applikazzjoni tad-direttiva proposta għall-banek ċentrali

3.1

Id-direttiva proposta tipprevedi li l-Istati Membri jistgħu jagħżlu li ma japplikawx l-obbligu ta’ divulgazzjoni ta’ informazzjoni relatata mas-sostenibbiltà għal ċerti impriżi esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (32) (minn hawn ’il quddiem id-“Direttiva dwar ir-Rekwiżiti ta’ Kapital”), inklużi l-banek ċentrali (33). Peress li ċerti banek ċentrali jistgħu fil-fatt jikkwalifikaw bħala impriżi skont id-Direttiva dwar il-Kontabilità (34) u, għalhekk, jaqgħu fil-prinċipju fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-direttiva proposta, il-fatt li l-Istati Membri kkonċernati jingħataw l-opportunità li jeskludu banek ċentrali minn dan il-kamp ta’ applikazzjoni huwa milqugħ tajjeb.

3.2

Filwaqt li l-BĊE ma jaqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-direttiva proposta, id-divulgazzjonijiet tiegħu stess jistgħu jibbenefikaw mill-istandards komuni ta’ rapportar skont id-direttiva proposta sal-punt li dawn jistgħu jitfasslu skont l-għanijiet speċifiċi tal-BĊE. Pereżempju, il-BĊE diġà beda l-ħidma fuq l-espansjoni tal-qafas ta’ rapportar ambjentali eżistenti tiegħu stess biex jinkludi kwistjonijiet ekonomiċi, ta’ governanza u soċjali fl-2021, filwaqt li jqis ir-rekwiżiti tal-NFRD (35). Il-BĊE għandu l-għan li jibda jippubblika d-divulgazzjonijiet dwar is-sostenibbiltà fl-2022 b’referenza għall-prestazzjoni tal-BĊE fl-2021 (36).

3.3

Barra minn hekk, kif intqal hawn fuq, l-Eurosistema impenjat ruħha li tibda tagħmel divulgazzjonijiet relatati mat-tibdil fil-klima dwar il-portafolli tagħha ta’ politika mhux monetarja denominati f’euro fis-sentejn li ġejjin (37) u se tiddivulga informazzjoni relatata mat-tibdil fil-klima dwar assi mixtrija taħt il-programm ta’ xiri tas-settur korporattiv tal-politika monetarja mill-ewwel tliet xhur tal-2023. Barra minn hekk, l-implimentazzjoni tal-pjan ta’ azzjoni tal-BĊE li ġie ppreżentat dan l-aħħar biex jinkludi kunsiderazzjonijiet dwar it-tibdil fil-klima fl-istrateġija tal-politika monetarja tiegħu, bħala minimu, se tkun konformi mal-progress dwar il-politiki u l-inizjattivi tal-UE fil-qasam tad-divulgazzjoni u r-rapportar tas-sostenibbiltà ambjentali, inkluża d-direttiva proposta (38). Meta jitqies in-nuqqas attwali ta’ data ta’ kwalità għolja, id-divulgazzjonijiet dwar is-sostenibbiltà tal-Eurosistema jibbenefikaw b’mod sostanzjali mid-divulgazzjonijiet ta’ impriżi li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-direttiva proposta ladarba jkunu disponibbli. Għalhekk, bl-appoġġ tal-istandardizzazzjoni tar-rapportar relatat mat-tibdil fil-klima, l-istandards ta’ divulgazzjoni skont id-direttiva proposta jistgħu min-naħa tagħhom jiffaċilitaw id-divulgazzjonijiet futuri tal-Eurosistema stess relatati mal-klima. Il-BĊE se jikkunsidra jekk l-istandards komuni ta’ rapportar jew partijiet minnhom jistgħux jintużaw fil-futur bħala bażi għad-divulgazzjonijiet tiegħu stess relatati mal-klima, filwaqt li jkun konxju tal-ispeċifiċitajiet tal-kompiti u l-objettivi tal-BĊE.

4. Kamp ta’ applikazzjoni tad-direttiva proposta

4.1

Skont id-direttiva proposta, id-divulgazzjoni ta’ informazzjoni relatata mas-sostenibbiltà ssir obbligatorja mill-1 ta’ Jannar 2023 għall-impriżi l-kbar kollha, u mill-1 ta’ Jannar 2026 għall-impriżi żgħar u ta’ daqs medju kollha li t-titoli trasferibbli tagħhom huma ammessi għan-negozjar f’suq regolat tal-UE (39). Il-BĊE jilqa’ l-kamp ta’ applikazzjoni estiż tad-direttiva proposta għall-impriżi l-kbar kollha kif definiti fid-Direttiva dwar il-Kontabilità meta mqabbel mal-kamp ta’ applikazzjoni aktar ristrett tal-NFRD li kien jeħtieġ divulgazzjonijiet obbligatorju biss minn entitajiet kbar ta’ interess pubbliku b’mill-inqas 500 impjegat (40). Il-BĊE jilqa’ wkoll l-estensjoni tad-direttiva proposta biex tinkludi intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) li huma elenkati fis-swieq regolati tal-UE. L-espansjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tad-divulgazzjonijiet korporattivi hija meħtieġa biex l-istituzzjonijiet finanzjarji, u b’mod partikolari l-istituzzjonijiet ta’ kreditu, jitqiegħdu f’pożizzjoni aħjar biex jissodisfaw ir-rekwiżiti tad-divulgazzjoni tas-sostenibbiltà tagħhom stess u jkunu jistgħu jimmaniġġjaw l-iskoperturi tagħhom stess għar-riskji relatati mas-sostenibbiltà, u b’mod speċjali għar-riskji relatati mal-klima. B’mod partikolari, l-SMEs għandhom rwol ċentrali fl-ekonomija Ewropea u ma humiex biss esposti għal riskji relatati mal-klima huma stess iżda għandhom ukoll rwol importanti fl-iżgurar tat-tranżizzjoni tal-UE lejn ekonomija b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju. Il-kisba ta’ divulgazzjonijiet affidabbli, konsistenti u komparabbli relatati mas-sostenibbiltà mill-SMEs hija għalhekk importanti għall-partijiet ikkonċernati kollha, inkluż, kif diġà indikat, għall-istituzzjonijiet finanzjarji li jeħtieġu jiksbu informazzjoni rilevanti dwar il-kontropartijiet tagħhom sabiex itejbu l-ġestjoni tar-riskju tagħhom stess u jieħdu deċiżjonijiet ta’ finanzjament infurmati fir-rigward tal-SMEs.

4.2

Fl-istess ħin, il-BĊE jirrikonoxxi li l-piż amministrattiv assoċjat ma’ rekwiżiti ta’ rapportar addizzjonali jista’ jkollu impatt sproporzjonat fuq kumpaniji iżgħar u jenfasizza l-importanza li jiġi evitat piż amministrattiv eċċessiv fuq l-SMEs. F’dan ir-rigward, il-BĊE jilqa’ li d-direttiva proposta tfittex li timmodera l-piż addizzjonali ta’ rapportar għal kumpaniji iżgħar, billi tipprevedi approċċ ta’ introduzzjoni gradwali u standards simplifikati ta’ rapportar għal SMEs elenkati li għandhom jiġu żviluppati mill-Grupp Konsultattiv Ewropew għar-Rappurtar Finanzjarju (EFRAG) (41). Dan l-approċċ proporzjonat għandu jiżgura wkoll li r-rekwiżiti ta’ rapportar addizzjonali għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu fir-rigward tal-kontropartijiet tagħhom ma jaffettwawx b’mod negattiv l-aċċess tal-SMEs għall-finanzi.

4.3

Filwaqt li jappoġġa b’mod ġenerali, għar-raġunijiet ta’ hawn fuq, approċċ proporzjonat għall-SMEs, il-BĊE huwa tal-fehma li l-iskeda ta’ żmien għall-applikazzjoni tal-istandards ta’ rapportar simplifikati tista’ titressaq ’il quddiem meta mqabbla ma’ dak li huwa previst bħalissa fid-direttiva proposta. Barra minn hekk, ikun importanti li l-istandards ta’ rapportar simplifikati proposti għall-SMEs jiżguraw livell suffiċjenti ta’ informazzjoni komparabbli u konsistenti li jippermetti valutazzjoni xierqa tar-riskji relatati mas-sostenibbiltà u l-allinjament tal-SMEs rispettivi mat-tranżizzjoni għal ekonomija b’livell baxx ta’ emissjonijiet ta’ karbonju.

4.4

Il-BĊE jinnota li l-biċċa l-kbira tal-partijiet tad-direttiva proposta japplikaw ukoll għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu. B’mod partikolari, l-istituzzjonijiet ta’ kreditu se jkunu meħtieġa jiddivulgaw informazzjoni relatata mas-sostenibbiltà skont id-direttiva proposta. Madankollu, ma huwiex ċar mill-abbozzar attwali jekk id-direttiva proposta għandhiex l-intenzjoni li tkopri l-istituzzjonijiet ta’ kreditu kollha, irrispettivament mid-daqs rispettiv tagħhom, jew biss l-istituzzjonijiet ta’ kreditu li jikkwalifikaw bħala impriżi kbar jew bħala impriżi li t-titoli trasferibbli tagħhom huma ammessi għan-negozjar fis-swieq regolati tal-UE. Il-premessi tad-direttiva proposta (42) jiddikjaraw li l-istituzzjonijiet ta’ kreditu għandhom ikunu soġġetti għal rekwiżiti ta’ rapportar dwar is-sostenibbiltà sakemm jissodisfaw ċerti kriterji ta’ daqs. Madankollu, din il-limitazzjoni tal-applikabbiltà għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu abbażi ta’ ċerti kriterji ta’ daqs ma tirriżultax b’mod ċar mill-artikoli tad-direttiva proposta (43). Minflok, id-dispożizzjonijiet rilevanti jistgħu jinqraw ukoll bħala li jipprevedu li l-istituzzjonijiet ta’ kreditu jkunu koperti mill-miżuri ta’ koordinazzjoni irrispettivament mid-daqs tagħhom. Skont l-intenzjoni leġiżlattiva tad-direttiva proposta espressa fil-premessi tagħha, il-BĊE jissuġġerixxi li dan il-punt jiġi ċċarat sabiex dawk l-istituzzjonijiet ta’ kreditu li jissodisfaw ukoll il-kriterji tad-daqs biss ikunu soġġetti għar-rekwiżiti ta’ rapportar dwar is-sostenibbiltà (44). Barra minn hekk, għandu jiġi żgurat allinjament minimu mal-kamp ta’ applikazzjoni tad-divulgazzjoni tar-riskji ambjentali, soċjali u ta’ governanza skont is-CRR, speċjalment l-Artikolu 449a ta’ dak ir-Regolament, li skontu kemm il-kriterji tad-daqs kif ukoll tal-kumplessità jitqiesu fil-valutazzjoni ta’ jekk istituzzjoni ta’ kreditu tikkwalifikax bħala kbira.

5. Standards komuni obbligatorji ta’ rapportar

5.1

Id-direttiva proposta se tintroduċi standards komuni obbligatorji ta’ rapportar, li għandhom jiġu adottati mill-Kummissjoni bħala atti delegati (45). Standards komuni ta’ rapportar ta’ kwalità suffiċjenti li jirfdu divulgazzjoni relatata mas-sostenibbiltà komparabbli, trasparenti u affidabbli huma essenzjali għall-iżvilupp ta’ metriċi ta’ sostenibbiltà aktar komparabbli u affidabbli, il-valutazzjoni korretta tar-riskji (finanzjarji u mhux finanzjarji) relatati mas-sostenibbiltà u, għalhekk, l-ipprezzar tal-assi u l-kalibrazzjoni tal-miżuri ta’ kontroll tar-riskju. Dan ikun ta’ benefiċċju għall-ġestjoni tar-riskju tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu, ir-rapportar intern u d-divulgazzjonijiet pubbliċi dwar ir-riskji ambjentali, soċjali u ta’ governanza (ESG), u, kif diġà indikat, għall-banek ċentrali u s-superviżuri fit-twettiq ta’ analiżijiet u fl-inkorporazzjoni ta’ kunsiderazzjonijiet relatati mal-klima fit-twettiq tal-mandati tagħhom (46).

5.2

F’konformità mal-kontenut tad-direttiva proposta, l-istandards komuni ta’ rapportar li għandhom jiġu adottati għandhom jinkludu wkoll perspettiva ta’ materjalità doppja, li tiffoka fuq kwistjonijiet li jinfluwenzaw il-prestazzjoni, il-pożizzjoni u l-iżvilupp tal-kumpaniji (“materjalità finanzjarja”), iżda wkoll informazzjoni dwar l-impatt ambjentali u soċjali usa’ tal-kumpaniji (“materjalità ambjentali u soċjali”). L-istandards komuni ta’ rapportar għandhom jinkludu, bħala minimu, elementi ta’ data standardizzati u komparabbli li huma rilevanti għall-analiżi tar-riskji finanzjarji relatati mal-klima, kemm tranżizzjonali kif ukoll fiżiċi (47). Dawn jinkludu, pereżempju, il-pożizzjoni ġeografika u l-attivitajiet kummerċjali tal-assi/faċilitajiet u l-pressjonijiet ambjentali assoċjati, il-klassifikazzjoni settorjali tal-impriżi u l-konċentrazzjoni settorjali rispettiva tal-iskoperturi finanzjarji, l-emissjonijiet tal-gassijiet serra (kamp ta’ applikazzjoni 1–3) (48), u l-intensità tal-karbonju. L-istandards komuni ta’ rapportar għandu jkun fihom linji gwida ċari dwar il-metodoloġiji li jintużaw biex jiġi kkwantifikat l-impatt finanzjarju tar-riskji relatati mat-tibdil fil-klima għall-impriża li tiddivulga l-informazzjoni. Il-BĊE jilqa’ wkoll li d-direttiva proposta tipprevedi l-adozzjoni ta’ atti delegati li jispeċifikaw informazzjoni li l-impriżi jridu jirrapportaw li tkun speċifika għas-settur li fih joperaw (49). F’konformità mal-kontenut li diġà jinsab fid-direttiva proposta, l-istandards komuni ta’ rapportar għandhom jipprevedu wkoll divulgazzjonijiet komprensivi u komparabbli dwar il-politiki li l-impriżi jwettqu biex jindirizzaw u jimmaniġġjaw l-impatt potenzjali ta’ dawk ir-riskji (50). F’dak il-kuntest, l-istandards tar-rapportar għandhom jinkludu indikaturi kwantitattivi li jmorru lil hinn min-natura fil-biċċa l-kbira kwalitattiva tad-divulgazzjonijiet eżistenti u li jiffaċilitaw l-użu u l-komparabbiltà tad-divulgazzjonijiet relatati mas-sostenibbiltà.

5.3

F’dan ir-rigward, il-BĊE jilqa’ wkoll l-inklużjoni fil-proposta ta’ miri li jħarsu ’l quddiem. L-NFRD bħalissa m’għandhiex metriċi ta’ sostenibbiltà li jħarsu ’l quddiem, li madankollu huma ingredjent kruċjali għall-identifikazzjoni bikrija tar-riskji u l-formulazzjoni proattiva ta’ reazzjonijiet ta’ mitigazzjoni. Dan huwa komponent meħtieġ għall-iffissar tal-miri u l-analiżi tax-xenarji. Il-BĊE għalhekk jappoġġa bis-sħiħ l-istipulazzjoni fid-direttiva proposta li l-informazzjoni li għandha tiġi rrapportata għandha tinkludi l-“pjanijiet... biex [l-impriża] tiżgura li l-mudell u l-istrateġija tan-negozju tagħha jkunu kompatibbli mat-tranżizzjoni lejn ekonomija sostenibbli u mal-limitazzjoni tat-tisħin globali għal 1,5 °C f’konformità mal-Ftehim ta’ Pariġi” (51). Tali informazzjoni li tħares ’il quddiem għandha tiġi espressa f’termini standardizzati u faċilment komparabbli, tkun appoġġata minn metodoloġiji armonizzati, u tiġi vverifikata esternament minn partijiet terzi, kif previst fid-direttiva proposta, sabiex jiġu żgurati l-kredibbiltà u l-affidabbiltà tagħha.

5.4

Id-direttiva proposta tipprevedi l-konsultazzjoni tal-BĊE dwar l-istandards ta’ rapportar dwar is-sostenibbiltà, u tiddikjara li l-BĊE għandu jissottometti l-opinjoni tiegħu dwar dawn l-istandards, jekk jiddeċiedi li jagħmel dan, fi żmien xahrejn mid-data li fiha jiġi kkonsultat mill-Kummissjoni (52). Il-BĊE huwa lest li jagħti din l-opinjoni fi żmien il-perjodu propost ta’ xahrejn. Barra minn hekk, il-BĊE jilqa’ l-importanza kbira mogħtija lill-awtoritajiet pubbliċi u lill-istituzzjonijiet Ewropej fil-proċess leġiżlattiv għall-atti delegati (53) u se jfittex sforzi ta’ kollaborazzjoni bejniethom.

6. Allinjament ma’ leġiżlazzjoni oħra tal-UE

6.1

Il-BĊE jappoġġa bis-sħiħ l-għan iddikjarat tad-direttiva proposta li tiżgura l-konsistenza tal-istandards tar-rapportar dwar is-sostenibbiltà mar-rekwiżiti stabbiliti minn leġiżlazzjoni oħra tal-UE (54). L-istandards għandhom jiġu allinjati b’mod partikolari mar-rekwiżiti ta’ divulgazzjoni stabbiliti fir-Regolament (UE) 2019/2088 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (55) u jenħtieġ li jqisu l-indikaturi u l-metodoloġiji sottostanti stabbiliti fid-diversi atti delegati adottati skont ir-Regolament dwar it-Tassonomija, ir-rekwiżiti ta’ divulgazzjoni applikabbli għall-amministraturi tal-parametri referenzjarji skont ir-Regolament (UE) 2016/1011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (56), l-istandards minimi għall-kostruzzjoni ta’ parametri referenzjarji tat-tranżizzjoni klimatika tal-UE u parametri referenzjarji allinjati mal-Ftehim ta’ Pariġi, u ta’ kwalunkwe ħidma mwettqa mill-EBA fl-implimentazzjoni tar-rekwiżiti ta’ divulgazzjoni tal-Pilastru III tas-CRR (57). Il-BĊE jappoġġa inizjattivi mmirati biex jiżguraw il-konsistenza u jimminimizzaw il-kumplessità tal-obbligi ta’ rapportar li jirriżultaw minn testi leġiżlattivi differenti. Id-duplikazzjoni tal-obbligi u l-inkonsistenza fid-definizzjonijiet, il-kamp ta’ applikazzjoni u l-objettivi tar-rekwiżiti applikabbli jintroduċu kumplikazzjonijiet u ambigwità bla bżonn għall-impriżi (58), u b’mod ġenerali jnaqqsu t-trasparenza u l-attraenza internazzjonali tal-qafas regolatorju tal-UE. Fejn tali nuqqasijiet u inkonsistenzi ma jistgħux jiġu rikonċiljati permezz tas-sintesi tagħhom fl-istandard tar-rapportar dwar is-sostenibbiltà tal-UE, kif inhu l-każ meta jirriżultaw mit-testi leġiżlattivi, il-Kummissjoni għandha tikkunsidra rieżami ġenerali tal-qafas leġiżlattiv dwar il-finanzi sostenibbli, inkluża l-possibbiltà ta’ emendi legali mmirati biex jissimplifikaw ix-xenarju leġiżlattiv.

6.2

Il-BĊE jenfasizza li d-direttiva proposta għandha timmira lejn allinjament sħiħ ma’ atti leġiżlattivi oħra tal-UE u għandha timminimizza, u idealment telimina, ir-riskju ta’ inkonsistenzi preżenti jew futuri li jistgħu jitfaċċaw b’mod dinamiku, hekk kif id-diversi strumenti leġiżlattivi jevolvu b’mod parallel maż-żmien. Peress li l-istrumenti leġiżlattivi msemmija hawn fuq huma kollha interrelatati u jiddependu fuq ir-rekwiżiti ta’ informazzjoni pprovduta bejniethom għall-funzjonament korrett tagħhom, il-qafas jista’ ma jkunx reżiljenti għal bidliet mhux koordinati ta’ komponenti individwali. B’mod partikolari, id-direttiva proposta tipprevedi rieżami tal-istandards ta’ rapportar dwar is-sostenibbiltà kull tliet snin (59), filwaqt li testi leġiżlattivi oħra se jibqgħu statiċi. Dan jinvolvi r-riskju li jinħolqu diskrepanzi matul iż-żmien. Il-BĊE jappoġġa rieżamijiet olistiċi tal-qafas finanzjarju sostenibbli kollu kemm hu, aktar milli rieżamijiet paralleli u mhux koordinati ta’ kull strument leġiżlattiv individwalment.

6.3

Minħabba ċ-ċentralità tar-Regolament dwar it-Tassonomija fl-aġenda tal-UE dwar il-finanzi sostenibbli, l-informazzjoni divulgata skont id-direttiva proposta dwar id-divulgazzjoni tas-sostenibbiltà korporattiva għandha tkun konsistenti mar-rekwiżiti ta’ informazzjoni skont ir-Regolament dwar it-Tassonomija u tippermetti lill-kumpaniji u lil kwalunkwe aġent ieħor fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-obbligi tat-Tassonomija tar-Regolament dwar it-Tassonomija jiksbu l-informazzjoni rilevanti kollha li jeħtieġu biex jikkonformaw mal-obbligi ta’ divulgazzjoni fil-livell tal-prodott u fil-livell korporattiv stabbiliti fir-Regolament dwar it-Tassonomija.

7. Allinjament ma’ inizjattivi internazzjonali

7.1

Il-BĊE jilqa’ wkoll li d-direttiva proposta tistipula li l-istandards ta’ rapportar dwar is-sostenibbiltà tal-UE għandhom jibnu fuq u jikkontribwixxu għal inizjattivi internazzjonali ta’ rapportar dwar is-sostenibbiltà (60). In-nuqqas ta’ qafas globalment standardizzat għad-divulgazzjonijiet jirriżulta f’komparabbiltà u konsistenza insuffiċjenti bejn il-ġuriżdizzjonijiet, jista’ jiġġenera ostakli bla bżonn għall-flussi internazzjonali ta’ finanzjament sostenibbli, u jista’ jwassal għal kundizzjonijiet mhux ekwi fost il-ġuriżdizzjonijiet, li jistgħu jaffettwaw lill-kumpaniji tal-UE b’mod mhux favorevoli u jista’ jinvolvi spejjeż ogħla għall-kumpaniji u l-istituzzjonijiet finanzjarji tal-UE. Il-BĊE għalhekk jappoġġa sforzi kkoordinati globalment għall-konverġenza lejn standards komuni ta’ trasparenza u divulgazzjoni fuq livell globali, b’mod partikolari, il-proposta tal-Fondazzjoni tal-Istandards Internazzjonali tar-Rapportar Finanzjarju (IFRS) biex jinħoloq Bord ġdid dwar l-Istandards tas-Sostenibbiltà u biex jiġu żviluppati standards għar-rapportar relatat mal-klima u suġġetti oħra dwar is-sostenibbiltà. Il-Fondazzjoni tal-IFRS għandha tibni tali standard flimkien mal-EFRAG, sabiex tiżgura l-allinjament u l-kompatibbiltà bejn l-IFRS u l-istandards tal-UE. Kwalunkwe standard internazzjonali m’għandux jonqos mill-aħjar prattiki globali u idealment għandu jkopri l-aspetti kollha tas-sostenibbiltà, b’mod konsistenti mal-kontenut tad-direttiva proposta. Dan għandu jirrikjedi li l-kumpaniji jiddivulgaw mhux biss kwistjonijiet li jinfluwenzaw il-valur tal-impriża, iżda wkoll informazzjoni dwar l-impatt ambjentali u soċjali usa’ tal-kumpanija (“materjalità doppja”). L-inizjattivi meħuda fuq livell reġjonali jew globali m’għandhomx jipprevjenu lill-UE milli tmur lil hinn meta tadatta l-istandards tagħha ta’ rapportar dwar is-sostenibbiltà skont id-direttiva proposta, f’konformità mal-ambizzjonijiet u l-qafas legali tal-UE stess, filwaqt li tiżgura l-allinjament u l-konsistenza mal-linja bażi internazzjonali.

8. Dispożizzjonijiet dwar l-awditjar

8.1

Il-BĊE jilqa’ l-istabbiliment ta’ proċess ta’ verifika fir-rigward tar-rapportar dwar is-sostenibbiltà tal-impriżi, kif introdott mill-awditu obbligatorju (61). L-estensjoni tal-awditu obbligatorju mhux biss għal informazzjoni retrospettiva iżda wkoll għal informazzjoni li tħares ’il quddiem hija essenzjali biex tingħata ċertezza lill-partijiet ikkonċernati kollha u tiġi żgurata l-kredibbiltà tad-divulgazzjonijiet u l-impenji. Iż-żieda fl-affidabbiltà tal-informazzjoni pprovduta se tappoġġa l-iżvilupp u l-approfondiment sussegwenti tas-swieq finanzjarji, mhux biss fir-rigward tal-finanzjament meħtieġ tat-tranżizzjonijiet iżda wkoll għall-iħħeġġjar tar-riskji relatati mas-sostenibbiltà.

Fejn il-BĊE jirrakkomanda li d-direttiva proposta tiġi emendata, qed tiġi prevista proposta ta’ abbozzar speċifika f’dokument ta’ ħidma tekniku separat flimkien ma’ test spjegattiv għal dan il-għan. Id-dokument ta’ ħidma tekniku huwa disponibbli bl-Ingliż fuq EUR-Lex.

Magħmul fi Frankfurt am Main, is-7 ta’ Settembru 2021.

Il-President tal-BĊE

Christine LAGARDE

(1) COM(2021) 189 final.

(2) Ara “Overview of sustainable finance”, disponibbli fuq is-sit web tal-Kummissjoni fuq www.ec.europa.eu.

(3) Il-Kummissjoni ppubblikat il-komunikazzjoni tagħha dwar “il-Patt Ekoloġiku Ewropew” fil-11 ta’ Diċembru 2019; ara COM(2019) 640 final.

(4) Ir-Regolament (UE) Nru 2020/852 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta’ Ġunju 2020 dwar l-istabbiliment ta’ qafas biex jiġi ffaċilitat l-investiment sostenibbli, u li jemenda r-Regolament (UE) 2019/2088 (ĠU L 198, 22.6.2020, p. 13).

(5) Ara l-premessa 12. Ara wkoll “Climate-related risks to financial stability”, Artiklu Speċjali fil-Financial Stability Review tal-BĊE, Mejju 2021, disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(6) Ara p. 24 et seq tat-tweġiba tal-Eurosistema għall-konsultazzjonijiet pubbliċi tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-Istrateġija Mġedda għall-Finanzi Sostenibbli u r-reviżjoni tad-Direttiva dwar ir-Rappurtar Mhux Finanzjarju, disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(7) Ara d-diskors ta’ Christine Lagarde, “Towards a green capital markets union for Europe”, disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(8) Pereżempju, madwar 60 % tal-bonds privileġġati mhux garantiti ekoloġiċi kollha maħruġa globalment fl-2020 oriġinaw fl-UE. L-investiment fil-governanza ambjentali, soċjali u korporattiva huwa kkonċentrat ukoll fl-Ewropa, b’aktar minn nofs il-fondi tal-bonds domiċiljati fiż-żona tal-euro. Barra minn hekk, fl-2020, madwar nofs il-bonds ekoloġiċi maħruġa madwar id-dinja kienu f’euro.

(9) Ara d-diskorsi ta’ Christine Lagarde, “Towards a green capital markets union for Europe” u “Financing a green and digital recovery”, disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(10) Is-suq tal-bonds ekoloġiċi diġà juri kważi d-doppju tal-livell ta’ parteċipazzjonijiet transfruntiera mill-bqija tas-swieq tal-bonds Ewropej. Dan jissuġġerixxi li l-iżvilupp ulterjuri tas-suq tal-bonds ekoloġiċi japprofondixxi l-integrazzjoni finanzjarja tal-UE. Ara l-Kapitolu 5 tal-Financial Stability Review ta’ Novembru 2020 tal-BĊE, Novembru 2020, disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(11) Ara l-premessa 48 tad-direttiva proposta.

(12) Ara l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni tas-6 ta’ Lulju 2021: Strateġija għall-Finanzjament tat-Tranżizzjoni lejn Ekonomija Sostenibbli, COM(2021) 390 final.

(13) Ara l-paragrafu 2.4 tal-Opinjoni CON/2021/12. L-opinjonijiet kollha tal-BĊE huma disponibbli fuq EUR-Lex.

(14) Ara p. 2 tat-tweġiba tal-Eurosistema ċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna nru 6.

(15) Ara l-istqarrija għall-istampa “ECB presents action plan to include climate change considerations in its monetary policy strategy”, 8 ta’ Lulju 2021, disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(16) Ara “Climate-related risks to financial stability”, Artiklu Speċjali fil-Financial Stability Review tal-BĊE, Mejju 2021, disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(17) Ara l-paragrafu 2.4 tal-Opinjoni CON/2021/12; il-paragrafu 2.2 tal-Opinjoni CON/2021/22; Isabel Schnabel, “Never waste a crisis: COVID-19, climate change and monetary policy”, roundtable virtwali dwar “Sustainable Crisis Responses in Europe”, Network ta’ Riċerka INSPIRE, 17 ta’ Lulju 2020, disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(18) Ara l-paragrafu 2.4 tal-Opinjoni CON/2021/12; “It-tibdil fil-Klima u l-Politika Monetarja: Punti Ewlenin Inizjali”, Ġunju 2020, disponibbli fuq is-sit web tan-Network tal-Banek Ċentrali u s-Superviżuri għall-Ekoloġizzazzjoni tas-Sistema Finanzjarja fuq www.ngfs.net, f’p. 3.

(19) Ara l-istqarrija għall-istampa “ECB presents action plan to include climate change considerations in its monetary policy strategy”, 8 ta’ Lulju 2021, disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(20) Ara t-Tim tal-Proġett tal-BĊE/BERS dwar l-immudellar tar-riskju klimatiku, “Climate-related risk and financial stability”, Lulju 2021, p. 9, disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(21) Ara s-Superviżjoni Bankarja tal-BĊE, “Guide on climate-related and environmental risks”, Mejju 2020, disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(22) Ara s-Superviżjoni Bankarja tal-BĊE, “Guide on climate-related and environmental risks”, Mejju 2020, disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(23) Ara l-istqarrija għall-istampa “ECB presents action plan to include climate change considerations in its monetary policy strategy”, 8 ta’ Lulju 2021, disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(24) Ir-Regolament (UE) 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar ir-rekwiżiti prudenzjali għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u d-ditti tal-investiment u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012 (ĠU L 176, 27.6.2013, p. 1).

(25) Ara “Implementing Technical Standards (ITS) on prudential disclosures on ESG risks in accordance with Article 449a CRR”, disponibbli fuq is-sit web tal-EBA fuq www.eba.europa.eu.

(26) Id-Direttiva 2014/95/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta’ Ottubru 2014 li temenda d-Direttiva 2013/34/UE fir-rigward tad-divulgazzjoni ta’ informazzjoni mhux finanzjarja u dwar id-diversità minn ċerti impriżi u gruppi kbar (ĠU L 330, 15.11.2014, p. 1).

(27) Ara wkoll l-istqarrija għall-istampa “ECB presents action plan to include climate change considerations in its monetary policy strategy”, 8 ta’ Lulju 2021, disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu, fejn huwa kkonfermat li l-BĊE se jiżviluppa indikaturi dwar strumenti finanzjarji ekoloġiċi, l-iskopertura tal-istituzzjonijiet finanzjarji għal riskji fiżiċi relatati mal-klima permezz tal-portafolli tagħhom u dwar l-impronta tal-karbonju tal-istituzzjonijiet finanzjarji.

(28) Ara l-premessa 48 u l-punt 4 tal-Artikolu 1 tad-direttiva proposta, li ddaħħal l-Artikolu 19d fid-Direttiva 2013/34/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar id-dikjarazzjonijiet finanzjarji annwali, id-dikjarazzjonijiet finanzjarji kkonsolidati u r-rapporti relatati ta’ ċerti tipi ta’ impriżi, u li temenda d-Direttiva 2006/43/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li tħassar id-Direttivi tal-Kunsill 78/660/KEE u 83/349/KEE (ĠU L 182, 29.6.2013, p. 19). (iktar ’il quddiem id-“Direttiva dwar il-Kontabilità”).

(29) Ara l-premessa 48 tad-direttiva proposta.

(30) Ara r-Rakkomandazzjonijiet tal-Bord Ewropew tar-Riskju Sistemiku tal-24 ta’ Settembru 2020 dwar l-identifikazzjoni ta’ entitajiet ġuridiċi (BERS/2020/12).

(31) Ara l-istqarrija għall-istampa, “Eurosystem agrees on common stance for climate change-related sustainable investments in non-monetary policy portfolios”, 4 ta’ Frar 2021, disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(32) Id-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar l-aċċess għall-attività tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u s-superviżjoni prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u tad-ditti tal-investiment, li temenda d-Direttiva 2002/87/KE u li tħassar id-Direttivi 2006/48/KE u 2006/49/KE (ĠU L 176, 27.6.2013, p. 338).

(33) Ara t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1(1) tad-direttiva proposta li jirreferi għall-punti (2) sa (23) tal-Artikolu 2(5) tad-Direttiva dwar ir-Rekwiżiti ta’ Kapital.

(34) Ara l-Annessi I u II tad-Direttiva dwar il-Kontabilità.

(35) Ara “Feedback on the input provided by the European Parliament as part of its resolution on the ECB Annual Report 2019”, disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(36) Ara “Feedback on the input provided by the European Parliament as part of its resolution on the ECB Annual Report 2019”, disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(37) Ara l-istqarrija għall-istampa, “Eurosystem agrees on common stance for climate change-related sustainable investments in non-monetary policy portfolios”, 4 ta’ Frar 2021, disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(38) Ara l-istqarrija għall-istampa “ECB presents action plan to include climate change considerations in its monetary policy strategy”, 8 ta’ Lulju 2021, disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(39) Ara l-punt 3 tal-Artikolu 1 tad-direttiva proposta, li jissostitwixxi l-Artikolu 19a tad-Direttiva dwar il-Kontabilità.

(40) “Impriżi kbar” huma ddefiniti fl-Artikolu 3(4) tad-Direttiva dwar il-Kontabilità bħala impriżi “li fid-dati tal-karta tal-bilanċ tagħhom jaqbżu tal-inqas tnejn mit-tliet kriterji li ġejjin: (a) total tal-karta tal-bilanċ: EUR 20 000 000; (b) fatturat nett: EUR 40 000 000; (c) medja ta’ impjegati matul is-sena finanzjarja: 250”. Min-naħa l-oħra, l-NFRD tkopri biss impriżi kbar b’aktar minn 500 impjegat li huma entitajiet ta’ interess pubbliku kif definiti fl-Artikolu 2(1) tad-Direttiva dwar il-Kontabilità (attwalment l-Artikolu 19a(1) tad-Direttiva dwar il-Kontabilità).

(41) Ara l-punt 4 tal-Artikolu 1 tad-direttiva proposta li jdaħħal l-Artikolu 19c dwar l-istandards ta’ rapportar dwar is-sostenibbiltà għall-SMEs fid-Direttiva dwar il-Kontabilità.

(42) Ara l-premessa 23 tad-direttiva proposta.

(43) Ara l-punti 1 u 3 tal-Artikolu 1 tad-direttiva proposta, li temenda l-Artikolu 1 u tissostitwixxi l-Artikolu 19a tad-Direttiva dwar il-Kontabilità, rispettivament.

(44) Kif propost fl-Anness Tekniku mehmuż hawnhekk.

(45) Ara l-punt 4 tal-Artikolu 1 tad-direttiva proposta, li jdaħħal l-Artikolu 19b fid-Direttiva dwar il-Kontabilità.

(46) Ara p. 26 tat-tweġiba tal-Eurosistema ċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna nru 6.

(47) Ara wkoll is-Superviżjoni Bankarja tal-BĊE, “Guide on climate-related and environmental risks”, Mejju 2020, disponibbli fuq is-sit web tal-BĊE fuq www.ecb.europa.eu.

(48) Il-Protokoll dwar il-Gassijiet Serra jiddistingwi bejn l-emissjonijiet diretti ta’ gassijiet serra ta’ kumpaniji minn sorsi proprjetà jew ikkontrollati (kamp ta’ applikazzjoni 1), l-emissjonijiet indiretti minn elettriku, fwar, tisħin jew tkessiħ mixtrija (kamp ta’ applikazzjoni 2) u l-emissjonijiet indiretti l-oħra kollha, inkluż b’mod partikolari dawk li jseħħu tul il-katina tal-valur korporattiva, jew upstream jew downstream (kamp ta’ applikazzjoni 3); ara s-sit web tal-Protokoll dwar il-Gassijiet Serra fuq ghgprotocol.org.

(49) Ara l-punt 4 tal-Artikolu 1 tad-direttiva proposta, li jdaħħal l-Artikolu 19b(1)(b)(ii) fid-Direttiva dwar il-Kontabilità.

(50) Ara wkoll il-punt 3 tal-Artikolu 1 tad-direttiva proposta, fejn l-Artikolu 19a tad-Direttiva dwar il-Kontabilità huwa sostitwit u punt (d) ġdid huwa introdott fil-paragrafu 2 ta’ dak l-artikolu.

(51) Ara l-punt 3 tal-Artikolu 1 tad-direttiva proposta, li jissostitwixxi l-Artikolu 19a(2) tad-Direttiva dwar il-Kontabilità.

(52) Ara l-punt 11 tal-Artikolu 1 tad-direttiva proposta, li jemenda l-Artikolu 49 tad-Direttiva dwar il-Kontabilità.

(53) Ara l-punt 11 tal-Artikolu 1 tad-direttiva proposta, li jemenda l-Artikolu 49 tad-Direttiva dwar il-Kontabilità.

(54) Ara l-premessa 35 tad-direttiva proposta.

(55) Ir-Regolament (UE) 2019/2088 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta’ Novembru 2019 dwar divulgazzjonijiet relatati mas-sostenibbiltà fis-settur tas-servizzi finanzjarji (ĠU L 317, 9.12.2019, p. 1).

(56) Ir-Regolament (UE) 2016/1011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-8 ta’ Ġunju 2016 dwar l-indiċi użati bħala parametri referenzjarji fi strumenti finanzjarji u kuntratti finanzjarji jew dwar il-kejl tal-prestazzjoni ta’ fondi ta’ investiment u li jemenda d-Direttivi 2008/48/KE u 2014/17/UE u r-Regolament (UE) Nru 596/2014 (ĠU L 171, 29.6.2016, p. 1).

(57) Ara l-premessa 35 tad-direttiva proposta.

(58) Ara p. 29 tat-tweġiba tal-Eurosistema ċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna nru 6.

(59) Ara l-punt 4 tal-Artikolu 1 tad-direttiva proposta, li jdaħħal l-Artikolu 19b(1) fid-Direttiva dwar il-Kontabilità.

(60) Ara l-premessa 37 tad-direttiva proposta.

(61) Ara l-Artikolu 3 tad-direttiva proposta, li jemenda d-Direttiva 2006/43/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Mejju 2006 dwar il-verifiki statutorji tal-kontijiet annwali u tal-kontijiet konsolidati, li temenda d-Direttivi tal-Kunsill 78/660/KEE u 83/349/KEE u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 84/253/KEE (ĠU L 157, 9.6.2006, p. 87).

INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA

3.11.2021

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 446/14

TAXXA FUQ IL-VALUR MIŻJUD (VAT)

DEHEB TAL-INVESTIMENT EŻENTAT

Lista ta’ muniti tad-deheb li jissodisfaw il-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 344(1), punt (2) tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE tat-28 ta’ Novembru 2006 (skema speċjali għad-deheb tal-investiment)

Valida għas-sena 2022

(2021/C 446/06)

NOTA TA’ SPJEGAZZJONI

(a)	Din il-lista tirrifletti l-kontribuzzjonijiet mibgħuta mill-Istati Membri lill-Kummissjoni sal-iskadenza stipulata fl-Artikolu 345 tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE tat-28 ta’ Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (1).

(b)	Il-muniti inklużi f’din il-lista huma kkunsidrati li jissodisfaw il-kriterji tal-Artikolu 344 u għalhekk se jitqiesu bħala deheb tal-investiment f’dawk l-Istati Membri. Għaldaqstant, il-provvista tagħhom hija eżenti mill-VAT għas-sena kalendarja kollha tal-2022.

(c)	L-eżenzjoni se tapplika għall-ħarġiet kollha tal-muniti elenkati f’din il-lista, ħlief għal kwistjonijiet ta’ muniti li għandhom purità fina anqas minn 900 minn kull elf.

(d)	Madankollu, jekk munita ma tidhirx f’din il-lista, il-provvista tagħha xorta tkun eżentata fejn il-munita tissodisfa l-kriterji għall-eżenzjoni stipulati fid-Direttiva dwar il-VAT.

(e)	Il-lista hija f’ordni alfabetiku, bl-ismijiet tal-pajjiżi u d-denominazzjonijiet tal-muniti. Fi ħdan l-istess kategorija ta’ muniti, il-lista timxi fuq il-valur dejjem jiżdied tal-valuta.

(f)

Fil-lista, id-denominazzjonijiet tal-muniti jirriflettu l-valuta indikata fuq il-muniti. Madankollu, fejn il-valuta fuq il-muniti mhix fi skrittura Rumana, fejn possibbli, id-denominazzjoni tagħha fil-lista hija mniżżla f’parentesi.

PAJJIŻ TAL-ĦRUĠ	MUNITI
L-AFGANISTAN	(20 AFGHANI) 10 000 AFGHANI (1/2 AMANI) (1 AMANI) (2 AMANI) (4 GRAMS) (8 GRAMS) 1 TILLA 2 TILLAS
L-AFRIKA T’ISFEL	1/10 KRUGERRAND 1/4 KRUGERRAND 1/2 KRUGERRAND 1 KRUGERRAND 1/10 oz NATURA 1/4 oz NATURA 1/2 oz NATURA 1 oz NATURA 1/2 POND 1 POND 1/10 PROTEA 1 PROTEA 1 RAND 2 RAND 5 RAND 25 RAND 1/2 SOVEREIGN (= ½ POUND) 1 SOVEREIGN (= 1 POUND)
L-ALBANIJA	20 LEKE 50 LEKE 100 LEKE 200 LEKE 500 LEKE 10 FRANGA 20 FRANGA 50 FRANGA 100 FRANGA
ALDERNEY	QUARTER SOVEREIGN HALF SOVEREIGN ONE SOVEREIGN DOUBLE SOVEREIGN FIVE SOVEREIGNS TWENTY SOVEREIGNS 1 POUND 2 POUNDS 5 POUNDS 20 POUNDS 25 POUNDS 50 POUNDS 100 POUNDS 1 000 POUNDS
ANDORRA	5 CENTIMES 1 DINER 5 DINERS 20 DINERS 50 DINERS 100 DINERS 250 DINERS 1 SOVEREIGN
L-ANGUILLA	5 DOLLARS 10 DOLLARS 20 DOLLARS 100 DOLLARS
L-ANTILLI OLANDIŻI	5 GULDEN 10 GULDEN 50 GULDEN 100 GULDEN 300 GULDEN
L-ARABJA SAWDIJA	1 GUINEA (= 1 SAUDI POUND)
L-ARĠENTINA	1 ARGENTINO 5 PESOS 25 PESOS 50 PESOS
L-ARMENJA	100 DRAM 10 000 DRAM 25 000 DRAM 50 000 DRAM
ARUBA	10 FLORIN 25 FLORIN 50 FLORIN 100 FLORIN
L-AWSTRALJA	5 DOLLARS 10 DOLLARS 15 DOLLARS 25 DOLLARS 50 DOLLARS 100 DOLLARS 150 DOLLARS 200 DOLLARS 250 DOLLARS 500 DOLLARS 1 000 DOLLARS 2 500 DOLLARS 3 000 DOLLARS 10 000 DOLLARS 1/2 SOVEREIGN (= 1/2 POUND) 1 SOVEREIGN (= 1 POUND)
L-AWSTRIJA	10 CORONA (= 10 KRONEN) 20 CORONA (= 20 KRONEN) 100 CORONA (= 100 KRONEN) (4 DUKATEN) 4 EURO (1/25 oz “Philharmoniker”) 10 EURO 25 EURO 50 EURO 100 EURO 2 000 EURO 100 000 EURO 4 FLORIN = 10 FRANCS (= 4 GULDEN) 8 FLORIN = 20 FRANCS (= 8 GULDEN) 25 SCHILLING 100 SCHILLING 200 SCHILLING 200 SHILLING/10 EURO 500 SCHILLING 1 000 SCHILLING 2 000 SCHILLING
IL-BAHAMAS	5 DOLLARS 10 DOLLARS 20 DOLLARS 25 DOLLARS 50 DOLLARS 100 DOLLARS 150 DOLLARS 200 DOLLARS 250 DOLLARS 2 500 DOLLARS
BARBADOS	10 DOLLARS 25 DOLLARS 50 DOLLARS 100 DOLLARS 200 DOLLARS 250 DOLLARS
IL-BELĠJU	10 ECU 20 ECU 25 ECU 50 ECU 100 ECU 12 1/2 EURO 25 EURO 50 EURO 100 EURO 10 FRANCS 20 FRANCS 5 000 FRANCS
IL-BELIZE	25 DOLLARS 50 DOLLARS 100 DOLLARS 250 DOLLARS 500 DOLLARS
BERMUDA	10 DOLLARS 25 DOLLARS 30 DOLLARS 50 DOLLARS 60 DOLLARS 100 DOLLARS 180 DOLLARS 200 DOLLARS 250 DOLLARS
IL-BHUTAN	1 SERTUM 2 SERTUMS 5 SERTUMS
BIAFRA	1 POUND 2 POUNDS 5 POUNDS 10 POUNDS 25 POUNDS
IL-BOLIVJA	4 000 PESOS BOLIVIANOS
IL-BOTSWANA	5 PULA 150 PULA 10 THEBE
IL-BRAŻIL	300 CRUZEIROS (4 000 REIS) (5 000 REIS) (6 400 REIS) (10 000 REIS) (20 000 REIS) 10 REAIS 20 REAIS
IL-BULGARIJA	(1 LEV) (5 LEVA) (10 LEVA) (100 LEVA) 100 LEVA (“Св. Първомъченик Стефан”) (125 LEVA) (1 000 LEVA) (10 000 LEVA) (20 000 LEVA)
IL-BURUNDI	10 FRANCS 25 FRANCS 50 FRANCS 100 FRANCS
ĊEKOSLOVAKKJA	1 DUKÁT 2 DUKÁT 5 DUKÁT 10 DUKÁT
IĊ-ĊILÌ	2 PESOS 5 PESOS 10 PESOS 20 PESOS 50 PESOS 100 PESOS 200 PESOS 500 PESOS
IĊ-ĊINA	5/20 YUAN (1/20 oz) 10/50 YUAN (1/10 oz) 25/100 YUAN (1/4 oz) 50/200 YUAN (1/2 oz) 100/500 YUAN (1 oz) 5 (YUAN) 10 (YUAN) 20 (YUAN) 25 (YUAN) 50 (YUAN) 100 (YUAN) 150 (YUAN) 200 (YUAN) 250 (YUAN) 300 (YUAN) 400 (YUAN) 450 (YUAN) 500 (YUAN) 1 000 (YUAN) 2 000 (YUAN) 10 000 (YUAN)
ĊIPRU	50 POUNDS
IĊ-CHAD	3 000 FRANCS 5 000 FRANCS 10 000 FRANCS 20 000 FRANCS
IL-COSTA RICA	5 COLONES 10 COLONES 20 COLONES 50 COLONES 100 COLONES 200 COLONES 1 500 COLONES 5 000 COLONES 25 000 COLONES 100 000 COLONES
ID-DANIMARKA	10 KRONER 20 KRONER 1 000 KRONER
L-EKWADOR	1 CONDOR 10 SUCRES
EL SALVADOR	25 COLONES 50 COLONES 100 COLONES 200 COLONES 250 COLONES
L-EMIRATI GĦARAB MAGĦQUDA	(500 DIRHAMS) (750 DIRHAMS) (1 000 DIRHAMS)
L-ESTONJA	100 KROONI
L-ETJOPJA	400 BIRR 600 BIRR 10 (DOLLARS) 20 (DOLLARS) 50 (DOLLARS) 100 (DOLLARS) 200 (DOLLARS)
FIĠI	5 DOLLARS 10 DOLLARS 200 DOLLARS 250 DOLLARS
IL-FILIPPINI	1 000 PISO 1 500 PISO 5 000 PISO
IL-FINLANDJA	100 EURO 1 MARKKA 20 MARKKAA 1 000 MARKKAA 2 000 MARKKAA
FRANZA	1/4 EURO 5 EURO 10 EURO 20 EURO 50 EURO 100 EURO 200 EURO 250 EURO 500 EURO 1 000 EURO 5 000 EURO 5 FRANCS 10 FRANCS 20 FRANCS 40 FRANCS 50 FRANCS 100 FRANCS 500 FRANCS 65 597 FRANCS
IL-ĠAMAJKA	100 DOLLARS 250 DOLLARS
IL-ĠAPPUN	10 000 YEN
IL-ĠERMANJA	1 DM 50 EURO 100 EURO
ĠIBILTÀ	1/25 CROWN 1/10 CROWN 1/5 CROWN 1/2 CROWN 1 CROWN 2 CROWNS 50 PENCE 1 POUND 5 POUNDS 25 POUNDS 50 POUNDS 100 POUNDS 1/25 ROYAL 1/10 ROYAL 1/5 ROYAL 1/2 ROYAL 1 ROYAL
IL-ĠORDAN	2 DINARS 5 DINARS 10 DINARS 25 DINARS 50 DINARS 60 DINARS
IL-GABON	10 FRANCS 25 FRANCS 50 FRANCS 100 FRANCS 1 000 FRANCS 3 000 FRANCS 5 000 FRANCS 10 000 FRANCS 20 000 FRANCS
IL-GAMBJA	200 DALASIS 500 DALASIS 1 000 DALASIS
IL-GEORGIA TAN-NOFSINHAR U L-GŻEJJER SANDWICH TAN-NOFSINHAR	4 POUNDS
GUERNSEY	1 POUND 5 POUNDS 10 POUNDS 25 POUNDS 50 POUNDS 100 POUNDS
IL-GUINEA	1 000 FRANCS 2 000 FRANCS 5 000 FRANCS 10 000 FRANCS
IL-GUINEA EKWATORJALI	250 PESETAS 500 PESETAS 750 PESETAS 1 000 PESETAS 5 000 PESETAS

IL-GWATEMALA	5 QUETZALES 10 QUETZALES 20 QUETZALES
IL-GŻEJJER CAYMAN	25 DOLLARS 50 DOLLARS 100 DOLLARS 250 DOLLARS
IL-GŻEJJER COOK	5 DOLLARS 10 DOLLARS 20 DOLLARS 25 DOLLARS 100 DOLLARS 200 DOLLARS 250 DOLLARS
IL-GŻEJJER FALKLAND	1/25 CROWN
IL-GŻEJJER MARIANA TAT-TRAMUNTANA	5 DOLLARS
IL-GŻEJJER MARSHALL	20 DOLLARS 50 DOLLARS 200 DOLLARS
IL-GŻEJJER SOLOMON	10 DOLLARS 25 DOLLARS 50 DOLLARS 100 DOLLARS
IL-GŻEJJER TURKS U CAICOS	100 CROWNS
IL-GŻEJJER VERĠNI BRITTANIĊI	20 DOLLARS 100 DOLLARS 250 DOLLARS 500 DOLLARS
IL-HAITI	20 GOURDES 50 GOURDES 100 GOURDES 200 GOURDES 500 GOURDES 1 000 GOURDES
IL-HONDURAS	200 LEMPIRAS 500 LEMPIRAS
HONG KONG	1 000 DOLLARS
L-INDJA	1 MOHUR 15 RUPEES 1 SOVEREIGN
L-INDONEŻJA	2 000 RUPIAH 5 000 RUPIAH 10 000 RUPIAH 20 000 RUPIAH 25 000 RUPIAH 100 000 RUPIAH 200 000 RUPIAH
L-IRAN	(1/2 AZADI) (1 AZADI) (1/4 PAHLAVI) (1/2 PAHLAVI) (1 PAHLAVI) (2 1/2 PAHLAVI) (5 PAHLAVI) (10 PAHLAVI) 50 POUND 500 RIALS 750 RIALS 1 000 RIALS 2 000 RIALS
L-IRAQ	(5 DINARS) (50 DINARS) (100 DINARS)
L-IRLANDA	20 EURO (is-sena tal-istampar tal-flus 2006-2009) 100 EURO
ISLE OF MAN	1/20 ANGEL 1/10 ANGEL 1/4 ANGEL 1/2 ANGEL 1 ANGEL 5 ANGEL 10 ANGEL 15 ANGEL 20 ANGEL 1/25 CROWN 1/10 CROWN 1/5 CROWN 1/2 CROWN 1 CROWN 50 PENCE 1 POUND 2 POUNDS 5 POUNDS 50 POUNDS (1/2 SOVEREIGN) (1 SOVEREIGN) (2 SOVEREIGNS) (5 SOVEREIGNS)
L-ITALJA	10 EURO 20 EURO 50 EURO 5 LIRE 10 LIRE 20 LIRE 40 LIRE 80 LIRE 100 LIRE
L-IŻLANDA	500 KRONUR 10 000 KRONUR
IŻRAEL	20 LIROT 50 LIROT 100 LIROT 200 LIROT 500 LIROT 1 000 LIROT 5 000 LIROT 5 NEW SHEQALIM 10 NEW SHEQALIM 20 NEW SHEQALIM 5 SHEQALIM 10 SHEQALIM 500 SHEQEL
JERSEY	1 POUND 2 POUNDS 5 POUNDS 10 POUNDS 20 POUNDS 25 POUNDS 50 POUNDS 100 POUNDS 1 SOVEREIGN
IL-JUGOSLAVJA	20 DINARA 100 DINARA 200 DINARA 500 DINARA 1 000 DINARA 1 500 DINARA 2 000 DINARA 2 500 DINARA 5 000 DINARA 1 DUCAT 4 DUCATS
IL-KANADA	1 DOLLAR 2 DOLLARS 5 DOLLARS 10 DOLLARS 20 DOLLARS 50 DOLLARS 100 DOLLARS 175 DOLLARS 200 DOLLARS 350 DOLLARS 1 SOVEREIGN
KATANGA	5 FRANCS
IL-KAŻAKISTAN	100 TENGE
IL-KENJA	100 SHILLINGS 250 SHILLINGS 500 SHILLINGS
KIRIBATI	150 DOLLARS
IL-KOLOMBJA	1 PESO 2 PESOS 2 1/2 PESOS 5 PESOS 10 PESOS 20 PESOS 100 PESOS 200 PESOS 300 PESOS 500 PESOS 1 000 PESOS 1 500 PESOS 2 000 PESOS 15 000 PESOS
IL-KONGO	10 FRANCS 20 FRANCS 25 FRANCS 50 FRANCS 100 FRANCS
IL-KOREA T’ISFEL	2 500 WON 20 000 WON 25 000 WON 30 000 WON 50 000 WON
IL-KOSTA TAL-AVORJU	10 FRANCS 25 FRANCS 50 FRANCS 100 FRANCS
IL-KROAZJA	1 KUNA 10 KUNA 20 KUNA 500 KUNA 1 000 KUNA
KUBA	4 PESOS 5 PESOS 10 PESOS 20 PESOS 50 PESOS 100 PESOS
IL-LATVJA	5 EURO (“Zelta saktas. Ripsakta”) 5 EURO (“Zelta atslēdziņa”) 20 EURO (“Zelta saktas. Pakavsakta”) 75 EURO (“Zelta saktas. Burbuļsakta”) 1 LATS (“Ak, svētā Lestene!”) 1 LATS (“Jūgendstils Rīgā”) 1 LATS (“Zelta ābele”) 5 LATI (“Pieclatnieks”) 10 LATU (“Gafelšoneris ‘Julia Maria’”) 10 LATU (“Zelta vēsture”) 20 LATU (“Latvijas monēta”) 100 LATU apgrozības monēta
IL-LESOTO	1 LOTI 2 MALOTI 4 MALOTI 10 MALOTI 20 MALOTI 50 MALOTI 100 MALOTI 250 MALOTI 500 MALOTI
IL-LIBERJA	12 DOLLARS 20 DOLLARS 25 DOLLARS 30 DOLLARS 50 DOLLARS 100 DOLLARS 200 DOLLARS 250 DOLLARS 500 DOLLARS 2 500 DOLLARS
IL-LIECHTENSTEIN	10 FRANKEN 20 FRANKEN 25 FRANKEN 50 FRANKEN 100 FRANKEN
IL-LITWANJA	5 EURO 50 EURO 10 LITŲ 50 LITŲ 100 LITŲ 500 LITŲ
IL-LUSSEMBURGU	175 EURO CENT 2,5 EURO 5 EURO 10 EURO 15 EURO 20 EURO 25 EURO 100 EURO 250 EURO 20 FRANCS
IL-MACAO	250 PATACAS 500 PATACAS 1 000 PATACAS 10 000 PATACAS
IL-MALASJA	100 RINGGIT 200 RINGGIT 250 RINGGIT 500 RINGGIT
IL-MALAWI	250 KWACHA
IL-MALI	10 FRANCS 25 FRANCS 50 FRANCS 100 FRANCS
MALTA	15 EURO 50 EURO 5 (LIRI) 10 (LIRI) 20 (LIRI) 25 (LIRI) 50 (LIRI) 100 (LIRI) LM 25
MAURITIUS	100 RUPEES 200 RUPEES 250 RUPEES 500 RUPEES 1 000 RUPEES
IL-MESSIKU	1/20 ONZA 1/10 ONZA 1/4 ONZA 1/2 ONZA 1 ONZA 2 PESOS 2 1/2 PESOS 5 PESOS 10 PESOS 20 PESOS 50 PESOS 250 PESOS 500 PESOS 1 000 PESOS 2 000 PESOS
MONACO	10 EURO 20 EURO 100 EURO 20 FRANCS 100 FRANCS 200 FRANCS
IL-MONGOLJA	750 (TUGRIK) 1 000 (TUGRIK) 5 000 (TUGRIK)
IN-NEPAL	1 ASARPHI 1 000 RUPEES
IN-NETHERLANDS	(1 DUKAAT) (2 DUKAAT) 10 EURO 20 EURO 50 EURO 1 GULDEN 5 GULDEN 10 GULDEN
NEW ZEALAND	50 CENTS 1 DOLLAR 2 DOLLARS 5 DOLLARS 10 DOLLARS 50 DOLLARS 100 DOLLARS 150 DOLLARS 1,56 grammi/ 1/20 uqija 3,11 grammi/ 1/10 uqija 7,77 grammi/ 1/4 uqija 15,56 grammi/ 1/2 uqija
IN-NIĠER	10 FRANCS 25 FRANCS 50 FRANCS 100 FRANCS
IN-NIKARAGWA	50 CORDOBAS
NIUE	2 1/2 DOLLARS (250 CENTS) 5 DOLLARS 10 DOLLARS 25 DOLLARS 50 DOLLARS 100 DOLLARS 250 DOLLARS 500 DOLLARS 10 000 DOLLARS
IN-NORVEĠJA	20 KRONER 1 500 KRONER
L-OMAN	25 BAISA 50 BAISA 100 BAISA 1/4 OMANI RIAL 1/2 OMANI RIAL OMANI RIAL 5 OMANI RIALS 10 OMANI RIALS 15 OMANI RIALS 20 OMANI RIALS 25 OMANI RIALS 75 OMANI RIALS
IL-PAKISTAN	3 000 RUPEES
PALAU	1 DOLLAR
IL-PANAMA	100 BALBOAS 500 BALBOAS
PAPUA NEW GUINEA	100 KINA
IL-PERÙ	1/5 LIBRA 1/2 LIBRA 1 LIBRA 5 SOLES 10 SOLES 20 SOLES 50 SOLES 100 SOLES
IL-POLONJA	1 GROSZ 2 GROSZE 5 GROSZY 10 GROSZY 20 GROSZY 50 GROSZY 1 ZŁOTY 2 ZŁOTE 5 ZŁOTYCH 30 ZŁOTYCH 50 ZŁOTYCH 100 ZŁOTYCH (eċċezzjoni: 100 ZŁOTYCH “Beatyfikacja Jana Pawła II 1 V 2 011 ”) 200 ZŁOTYCH (eċċezzjoni: 200 ZŁOTYCH “100 -lecie Politechniki Warszawskiej”) 500 ZŁOTYCH 2 018 ZŁOTYCH
IL-PORTUGALL	1 ESCUDO 100 ESCUDOS 200 ESCUDOS 500 ESCUDOS 5 EURO 8 EURO 10 000 REIS
IR-RENJU UNIT	(1/3 GUINEA) (1/2 GUINEA) 1 PENNY 2 PENCE 5 PENCE 10 PENCE 20 PENCE 50 PENCE 1 POUND 2 POUNDS 5 POUNDS 10 POUNDS 25 POUNDS 50 POUNDS 100 POUNDS 200 POUNDS 500 POUNDS 800 POUNDS (30 OZ BRITANNIA) 1 000 POUNDS 2 000 POUNDS 5 000 POUNDS 10 000 POUNDS QUARTER SOVEREIGN 1/2 SOVEREIGN (1 SOVEREIGN) (= 1 POUND) 2 SOVEREIGNS (5 SOVEREIGNS)
IR-REPUBBLIKA ĊEKA	1 000 KORUN (1 000 Kč) 2 000 KORUN (2 000 Kč) 2 500 KORUN (2 500 Kč) 5 000 KORUN (5 000 Kč) 10 000 KORUN (10 000 Kč)
IR-REPUBBLIKA DOMINICANA	30 PESOS 100 PESOS 200 PESOS 250 PESOS
IR-REPUBBLIKA SLOVAKKA	100 EURO 5 000 KORUN (5 000 Sk) 10 000 KORUN (10 000 Sk)
RHODESIA	1 POUND 5 POUNDS 10 SHILLINGS
IR-RUMANIJA	20 LEI (mis-sena 1 883 )
IR-RUSSJA	1 TSERVONETS (sena tal-istampar tal-flus 1 975 ) 7,5 ROUBLES (sena tal-istampar tal-flus 1 897 ) 10 (ROUBLES) 15 (ROUBLES) 25 (ROUBLES) 50 (ROUBLES) 100 (ROUBLES) 200 (ROUBLES) 1 000 (ROUBLES) 10 000 (ROUBLES)
IR-RWANDA	10 FRANCS 25 FRANCS 50 FRANCS 100 FRANCS 200 FRANCS
SAINT HELENA	1/16 GUINEA 1/8 GUINEA 1/4 GUINEA 1/2 GUINEA 1 GUINEA 2 GUINEAS 5 GUINEAS 2 POUNDS 5 POUNDS 1/16 SOVEREIGN 1/8 SOVEREIGN 1/4 SOVEREIGN 1/2 SOVEREIGN SOVEREIGN
IS-SAMOA TAL-PUNENT	50 TALA 100 TALA
SAN MARINO	20 EURO 50 EURO 1 SCUDO 2 SCUDI 5 SCUDI 10 SCUDI
IS-SENEGAL	10 FRANCS 25 FRANCS 50 FRANCS 100 FRANCS 250 FRANCS 500 FRANCS 1 000 FRANCS 2 500 FRANCS
IS-SERBJA	10 DINARA 20 DINARA
IS-SEYCHELLES	1 000 RUPEES 1 500 RUPEES
SIERRA LEONE	10 DOLLARS 20 DOLLARS 50 DOLLARS 100 DOLLARS 250 DOLLARS 500 DOLLARS 2 500 DOLLARS 1/4 GOLDE 1/2 GOLDE 1 GOLDE 5 GOLDE 10 GOLDE 1 LEONE
SINGAPORE	1 DOLLAR 2 DOLLARS 5 DOLLARS 10 DOLLARS 20 DOLLARS 25 DOLLARS 50 DOLLARS 100 DOLLARS 150 DOLLARS 250 DOLLARS 500 DOLLARS
IS-SIRJA	(1/2 POUND) (1 POUND)
IS-SLOVENJA	100 EURO 5 000 TOLARS 20 000 TOLARS 25 000 TOLARS
IS-SOMALJA	20 SHILLINGS 50 SHILLINGS 100 SHILLINGS 200 SHILLINGS 500 SHILLINGS 1 500 SHILLINGS
SPANJA	2 (ESCUDOS) 10 (ESCUDOS) 20 EURO 100 EURO 200 EURO 400 EURO 10 PESETAS 20 PESETAS 25 PESETAS 5 000 PESETAS 10 000 PESETAS 20 000 PESETAS 40 000 PESETAS 80 000 PESETAS 80 (REALES) 100 (REALES)
L-ISTATI TAL-KARIBEW TAL-LVANT	1 DOLLAR 250 DOLLARS 5 DOLLARS 10 DOLLARS 20 DOLLARS 50 DOLLARS 100 DOLLARS 200 DOLLARS
L-ISTATI UNITI TAL-AMERKA	2 1/2 DOLLARS 5 DOLLARS 10 DOLLARS (AMERICAN EAGLE) 20 DOLLARS 25 DOLLARS 50 DOLLARS 50 DOLLARS (AMERICAN BUFFALO) 50 DOLLARS (AMERICAN EAGLE)
IS-SUDAN	25 POUNDS 50 POUNDS 100 POUNDS
IS-SURINAME	20 DOLLARS 50 DOLLARS 100 GULDEN
SWAZILAND	2 EMALANGENI 5 EMALANGENI 10 EMALANGENI 20 EMALANGENI 25 EMALANGENI 50 EMALANGENI 100 EMALANGENI 250 EMALANGENI 1 LILANGENI
IT-TAJLANDJA	(150 BAHT) (300 BAHT) (400 BAHT) (600 BAHT) (800 BAHT) (1 500 BAHT) (2 500 BAHT) (3 000 BAHT) (4 000 BAHT) (5 000 BAHT) (6 000 BAHT)
IT-TANZANIJA	1 500 SHILINGI 2 000 SHILINGI
IT-TOGO	1 500 FRANCS
TONGA	1/2 HAU 1 HAU 5 HAU 1/4 KOULA 1/2 KOULA 1 KOULA
TRISTAN DA CUNHA	1/16 GUINEA 1/8 GUINEA 1/4 GUINEA 1/2 GUINEA 1 GUINEA 2 GUINEAS 5 GUINEAS 2 POUNDS 5 POUNDS 1/16 SOVEREIGN 1/8 SOVEREIGN QUARTER SOVEREIGN HALF SOVEREIGN SOVEREIGN
IT-TUNEŻIJA	2 DINARS 5 DINARS 10 DINARS 20 DINARS 40 DINARS 75 DINARS 10 FRANCS 20 FRANCS 100 FRANCS 5 PIASTRES
IT-TURKIJA	(25 KURUSH) (= 25 PIASTRES) (50 KURUSH) (= 50 PIASTRES) (100 KURUSH) (= 100 PIASTRES) (250 KURUSH) (= 250 PIASTRES) (500 KURUSH) (= 500 PIASTRES) 1/2 LIRA 1 LIRA 500 LIRA 1 000 LIRA 10 000 LIRA 50 000 LIRA 100 000 LIRA 200 000 LIRA 1 000 000 LIRA 60 000 000 LIRA
TUVALU	50 DOLLARS
L-UGANDA	50 SHILLINGS 100 SHILLINGS 500 SHILLINGS 1 000 SHILLINGS
L-UNGERIJA	1 DUKAT 4 FORINT = 10 FRANCS 8 FORINT = 20 FRANCS 50 FORINT 100 FORINT 200 FORINT 500 FORINT 1 000 FORINT 5 000 FORINT 10 000 FORINT 20 000 FORINT 50 000 FORINT 100 000 FORINT 500 000 FORINT 10 KORONA 20 KORONA 100 KORONA
L-URUGWAJ	5 000 NUEVO PESOS 20 000 NUEVO PESOS 5 PESOS
IL-VATIKAN	20 EURO 50 EURO 10 LIRE 20 LIRE
IL-VENEZWELA	(10 BOLIVARES) (20 BOLIVARES) (100 BOLIVARES) 1 000 BOLIVARES 3 000 BOLIVARES 5 000 BOLIVARES 10 000 BOLIVARES 5 VENEZOLANOS
IŻ-ŻAMBJA	250 KWACHA 500 KWACHA
L-IŻVEZJA	5 KRONOR 10 KRONOR 20 KRONOR 1 000 KRONOR 2 000 KRONOR 4 000 KRONOR
L-IŻVIZZERA	10 FRANCS 20 FRANCS 50 FRANCS 100 FRANCS
ZAIRE	100 ZAIRES

(1) ĠU L 347, 11.12.2006, p. 1.

3.11.2021

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 446/38

Pubblikazzjoni ta’ applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ isem skont l-Artikolu 50(2)(a) tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar skemi tal-kwalità għal prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel

(2021/C 446/10)

Din il-pubblikazzjoni tikkonferixxi d-dritt ta’ oppożizzjoni għall-applikazzjoni skont l-Artikolu 51 tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (1) fi żmien tliet xhur mid-data ta’ din il-pubblikazzjoni.

DOKUMENT UNIKU

“Nijolės Šakočienės šakotis”

Nru tal-UE: PGI-LT-02401 – 20 ta’ Novembru 2017

DOP ( ) IĠP (X)

1. Isem/ismijiet

“Nijolės Šakočienės šakotis”

2. Stat Membru jew Pajjiż Terz

Il-Litwanja

3. Deskrizzjoni tal-prodott agrikolu jew tal-oġġett tal-ikel

3.1. Tip ta’ prodott

Klassi 2.3. Ħobż, għaġina, kejkijiet, ħelu, gallettini u prodotti oħra tal-furnara

3.2. Deskrizzjoni tal-prodott li għalih japplika l-isem f’(1)

In-“Nijolės Šakočienės šakotis” huwa prodott tal-forn festiv fil-forma ta’ kon tawwali, bil-qalba vojta, u maqtugħ bi “friegħi” qishom xewk ta’ diversi daqsijiet, li huwa magħmul f’forn speċjali bit-tferrigħ ta’ saffi ta’ impanatura fuq magħżel li jdur bil-mod fuq nar jaħraq permezz ta’ kuċċarina speċjali tal-injam. Il-proċess kollu jsir id-dar bl-użu ta’ metodu tradizzjonali.

Karatteristiċi fiżikokimiċi:

Kontenut ta’ umdità: 6,4–7,5 %

Kontenut ta’ xaħam: 35,5–38,5 %

Kontenut ta’ zokkor totali: 25,5–27,5 %

Proprjetajiet organolettiċi:

Id-dehra: In-“Nijolės Šakočienės šakotis” għandu forma ta’ kon, bil-wiċċ ta’ barra tiegħu miksi b’mod mhux uniformi bi “friegħi” ta’ diversi forom u daqsijiet, li jagħtu lil kull prodott dehra unika. Minn ġewwa huwa vojt tul it-tul kollu tiegħu. Il-wiċċ ta’ ġewwa (vojt) għandu l-marka ta’ raden u ta’ karta tal-ħami. Id-daqs tal-prodotti jvarja, minn għoli ta’ 30 cm sa għoli ta’ 60 cm. Id-dijametru tal-intern vojt jista’ jkun ta’ kwalunkwe daqs sa 20 cm fil-qiegħ u ta’ 10–20 cm fil-parti ta’ fuq. Id-dijametru estern jiddependi fuq l-għoli tal-prodott, l-ammont ta’ impanatura mferra’ fuqu u t-tul tal-“friegħi” li jiffurmaw. Il-bażi tista’ tkun ta’ kwalunkwe daqs sa 40 cm, u l-parti ta’ fuq tista’ tkun sa 20 cm.

Piż: skont l-għoli tal-kejk u l-ammont ta’ impanatura mferra’, minn 1,0 kg sa 6,5 kg. Meta jiġi mservi f’okkażjonijiet speċjali, is-šakotis jitqiegħed sħiħ fuq il-mejda; inkella, jinqata’ fi ċrieki b’għoli ta’ 5–30 cm u li jiżnu bejn 0,7–3,5 kg, jew jinqata’ f’biċċiet iżgħar.

Kulur: bejn isfar fil-kannella u kannella skont it-temperatura u t-tul tal-ħami. Il-wiċċ ta’ barra jleqq, u forsi jkun iżjed ċar minn ġewwa, il-“friegħi” jvarjaw fil-kulur. Meta jinqata’, il-prodott juri struttura interna qisha sponża u b’saffi mhux omoġenji diskreti ta’ sfumaturi differenti mmarkati fi ċrieki irregolari.

L-aroma: prodott tipiku tal-forn, b’aroma notevoli ta’ butir u bajd u bi ħjiel ta’ duħħan.

It-togħma: prodott tipiku tal-forn, b’togħma ħelwa u ta’ butir moderata u b’togħma ta’ bajd.

Il-finitura: ladarba jinbela’, għandu togħma li tibqa’ kemxejn xaħmija.

Is-sawra: moderatament dens, pjuttost jitfarrak, iżda ma jitqarqaċx u ma jinkisirx meta jinqata’, la hu fraġli u lanqas ma jqarmeċ. Faċli u pjaċevoli biex tomogħdu. Wara li tomogħdu, jibqgħu partikoli fini.

3.3. Għalf (għall-prodotti li joriġinaw mill-annimali biss) u materja prima (għall-prodotti pproċessati biss)

—	butir bi 82–87 % xaħam;

—	krema jew krema qarsa bi 30–40 % xaħam;

—	bajd tat-tiġieġ;

—

zokkor;

—	dqiq tal-qamħ tradizzjonali mitħun b’mitħna tal-ġebel tradizzjonali.

3.4. Passi speċifiċi tal-produzzjoni li jridu jsiru fiż-żona ġeografika ddefinita

Il-passi kollha tal-produzzjoni jridu jsiru fiż-żona ġeografika ddefinita:

—	il-preparazzjoni tal-ingredjenti;

—	il-produzzjoni tal-impanatura;

—	il-preparazzjoni tal-utensili;

—	l-iffurmar u l-ħami tal-kejk;

—	it-tibrid tal-kejk.

3.5. Regoli speċifiċi dwar it-tqattigħ, it-taħkik, l-ippakkjar, eċċ.

–

3.6. Regoli speċifiċi dwar it-tikkettar

–

4. Definizzjoni fil-qosor taż-żona ġeografika

Il-konfini amministrattivi tar-raħal ta’ Skaistgiriai (id-distrett ta’ Kėdainiai).

5. Rabta maż-żona ġeografika

In-“Nijolės Šakočienės šakotis” huwa assoċjat maż-żona ġeografika b’riżultat tar-reputazzjoni tal-prodott, li hija stess hija ddeterminata mill-esperjenza tal-furnara artiġjanali lokali li jaħmu dan il-prodott.

Fatturi umani li jagħtu lill-prodott il-karatteristiċi partikolari tiegħu

Il-karatteristiċi uniċi tan-“Nijolės Šakočienės šakotis” ġew ipperfezzjonati tul l-istorja twila tal-produzzjoni tiegħu. Għalkemm ma hemm l-ebda rekord jew gwida bil-miktub dwar kif għandu jsir dan il-prodott, li huwa assoċjat mill-qrib maż-żona ddefinita fil-punt 4, id-dettalji ta’ kif dan għandu jsir u l-ħila prattika meħtieġa biex isir dan ġew mgħoddija minn ġenerazzjoni għal oħra.

L-uniċità tal-kejk prodott f’din iż-żona ġeografika u l-kwalitajiet speċjali tiegħu huma r-riżultat tal-għarfien u tal-esperjenza kumulattivi ta’ ġenerazzjonijiet ta’ furnara. Dan kollu jagħmel prodott tal-forn ta’ kwalità u togħma eċċellenti. Il-fatturi ewlenin li juru kif l-element uman jaffettwa t-togħma u d-dehra tal-prodott huma kif ġej:

1.	Il-preparazzjoni tal-impanatura, peress li dan huwa wieħed mill-fatturi ewlenin li jiggarantixxu kwalità konsistenti. Jintuża metodu uniku ta’ preparazzjoni tal-impanatura li ilu protett bir-reqqa għal aktar minn seklu fil-proċess tal-produzzjoni tan-“Nijolės Šakočienės šakotis”;

Il-mod uniku kif isir in-“Nijolės Šakočienės šakotis” – l-ismit tad-dqiq u mbagħad l-impanatura titħalla toqgħod, bit-tul ta’ dawn jiġi ġġudikat mill-produttur tal-kejk abbażi tal-għarfien u l-esperjenza tiegħu jew tagħha. L-għan tal-ismit tal-impanatura huwa biex parzjalment jinfaqgħu l-bċejjeċ żgħar tal-lamtu fid-dqiq biex jiġi ffaċilitat it-tkissir tal-lamtu f’destrini fid-dqiq waqt li l-impanatura toqgħod. Dawn il-bidliet fid-dqiq jirriżultaw fil-formazzjoni aktar rapida ta’ qoxra tleqq b’kulur intensiv waqt il-ħami, iżidu l-porożità tal-istruttura interna, jippromwovu l-formazzjoni ta’ komposti aktar aromatiċi u retrogradazzjoni bil-mod tal-lamtu matul il-ħżin, jiġifieri l-kejkijiet jinxfu aktar bil-mod u jibqgħu friski għal aktar żmien mingħajr il-ħtieġa ta’ addittivi kimiċi;

3.	It-tħin bl-użu ta’ ġebel tradizzjonali (millstones), b’magħżel li jdur bil-mod u regolat bir-reqqa, li għandu impatt fuq is-sawra tal-prodott, jagħmlu pjaċevoli u faċli biex tomogħdu. Il-partikoli fini jibqgħu wara li jintmagħad;

Il-ħami tal-prodott b’magħżel f’forn speċjali tradizzjonali fuq nar jaħraq, ladarba ż-żiffa miċ-ċumnija tkun ġiet regolata kif xieraq. Dan huwa xogħol li jeħtieġ esperjenza u ħila kbira, peress li l-kundizzjonijiet ambjentali u l-pressjoni atmosferika għandhom impatt kbir fuq iż-żiffa. L-istufa tissaħħan b’injam tal-betula niexef, li trid titneħħielu l-qoxra, peress li l-qoxra fiha r-reżina, u jekk il-prodott jiġi affumikat dan jaffettwa l-karatteristiċi organolettiċi, fiżiċi u kimiċi tiegħu. L-impanatura titferra’ bl-idejn fuq magħżel jaħraq u li jdur b’mod kostanti bl-użu ta’ kuċċarina speċjali tal-injam bl-islots. Hekk kif l-impanatura fuq il-magħżel jaħraq tiġi f’kuntatt mas-sħana, din tibbies immedjatament u ssir tqarmeċ. L-impanatura titferra’ f’saffi rqaq. Hekk kif tiżdied l-impanatura fuq in-naħat kollha, jiffurmaw ħafna “friegħi” differenti madwar il-prodott, u peress li l-impanatura tissajjar f’saffi, joħroġ motif sabiħ ta’ kuluri. Huwa kruċjali li n-nar jiġi regolat f’kull ħin, sabiex tkun fit-temperatura t-tajba fl-istadji differenti tat-tisjir. Punt importanti ieħor huwa li tinħass il-veloċità tal-magħżel li jdur u li tiġi aġġustata l-veloċità tat-tidwir tiegħu biex jiġi żgurat li, hekk kif l-impanatura ddur, il-“friegħi” dekorattivi tal-kejk jikbru. Snin ta’ esperjenza min-naħa tal-manifatturi u l-ħiliet u l-kapaċità tal-furnar jgħinu biex tiġi ssalvagwardjata mhux biss it-togħma speċifika tal-prodott iżda wkoll il-forma eċċezzjonalment attraenti tiegħu f’termini tat-tqegħid ta’ “friegħi”, id-dehra ġenerali u l-kulur. Dan jagħmel kull “Nijolės Šakočienės šakotis” uniku fid-dehra tiegħu. Manifatturi oħrajn jaħmu l-prodotti tagħhom fi fran moderni tal-elettriku, jużaw ingredjenti sostituti, sustanzi li jsaħħu t-togħma u l-aroma u sustanzi li jagħtu l-kulur. Il-produzzjoni tradizzjonali tan-“Nijolės Šakočienės šakotis” ma tużax ingredjenti sostituti, sustanzi li jsaħħu t-togħma jew l-aroma u sustanzi li jagħtu l-kulur.

Il-proċess kollu tal-produzzjoni jitwettaq bl-użu ta’ ingredjenti mhux ipproċessati tradizzjonali u naturali biss, u dawn jiddeterminaw il-karatteristiċi organolettiċi tal-prodott u l-karatteristiċi fiżiċi u kimiċi.

Ir-reputazzjoni tal-prodott iddeterminata miż-żona ġeografika

Fil-Litwanja, il-ħami tal-kejkijiet forma ta’ siġar beda fl-aħħar tas-seklu 19, għall-ewwel fil-monasteri. Għalkemm il-monasteri żammew ir-riċetti sigriet kbir, din l-idea kulinarja nfirxet fil-bidu tas-seklu 20, għall-ewwel fid-djar il-kbar fil-kampanja u fid-djar tal-kleru, u aktar tard bdew jaħmuhom ukoll in-nisa tad-dar esperjenzati. Il-preparazzjoni ta’ din l-ispeċjalità festiva kienet riżervata għal okkażjonijiet speċjali ħafna.

Il-bużnanna tal-furnara tan-“Nijolės Šakočienės šakotis” ingħatat ir-riċetta mill-persuna li kienet tieħu ħsieb id-dar tal-kleru tal-parroċċa. Tul is-snin, il-prodott ġie rfinat sa perfezzjoni unika, u kiseb ċerti karatteristiċi tul it-triq, u sal-lum għad hemm tradizzjonijiet domestiċi profondi madwar in-“Nijolės Šakočienės šakotis” u ma ġewx affettwati mit-tixrid rapidu tal-produzzjoni industrijali tal-kejkijiet siġar mill-aħħar tas-seklu 20 ’l hawn.

Iż-żona ġeografika definita għandha esperjenza professjonali u artiġjanali fis-sengħa tan-“Nijolės Šakočienės šakotis”, li sal-lum għadha tgħaddi minn ġenerazzjoni għal oħra. Sal-1997, in-“Nijolės Šakočienės šakotis” kien isir u jinbiegħ b’ordni biss. Sa tmiem is-seklu 20, il-kundizzjonijiet għall-produzzjoni bl-imnut kienu fis-seħħ, u l-kummerċjalizzazzjoni tan-“Nijolės Šakočienės šakotis” bdiet fl-1997. Dan huwa attestat mit-tikketti bikrija u mill-iskrizzjonijiet speċjali fuq l-imballaġġ li għadhom jeżistu.

In-“Nijolės Šakočienės šakotis” huwa prodott festiv maħbub ħafna mill-konsumaturi lil hinn sew mill-konfini taż-żona ddefinita fil-punt 4.

In-“Nijolės Šakočienės šakotis” ilu mitt sena jsir fiż-żona ġeografika ddefinita mid-dixxendenti tal-furnara oriġinali tal-prodott bl-użu tal-istess metodu tradizzjonali. Dan jiżgura li l-karatteristiċi speċifiċi ta’ dan il-prodott uniku jibqgħu l-istess, u li tinżamm il-fiduċja tal-konsumatur. Din il-fiduċja ġiet ippremjata fl-2008, meta VŠĮ Kulinarijos paveldo fondas [il-Fond tal-Istat għall-Wirt Kulinari] ta lin-“Nijolės Šakočienės šakotis” ċertifikat tal-wirt kulinari li jafferma l-fatt li jsir b’ingredjenti tradizzjonali bl-użu ta’ riċetta awtentika u abbażi ta’ tekniki tradizzjonali. Iċ-ċertifikat ta’ prodott ta’ wirt nazzjonali mogħti mill-2009 mill-Ministeru Litwan tal-Agrikoltura juri li n-“Nijolės Šakočienės šakotis” huwa prodott tradizzjonali qadim li huwa awtentiku f’termini tal-karatteristiċi, tal-kompożizzjoni u tal-metodu ta’ produzzjoni tiegħu. Dan il-prodott jiġi mmanifatturat u ppreżentat għaċ-ċertifikazzjoni mill-manifatturi tal-prodott tal-wirt tal-Istat “Nijolės Šakočienės šakotis”, li huma ħaddiema tas-sengħa nisa u rġiel kapaċissimi fil-livell nazzjonali.

Il-konsumaturi jaħilfu b’mod partikolari bil-prodotti “Nijolės Šakočienės šakotis” li jsiru fir-raħal ta’ Skaistgiriai, li għandhom l-ogħla aspettattivi ta’ kwalità u li jattribwixxu karatteristiċi speċifiċi għal dan il-prodott. L-istħarriġiet tal-konsumaturi mwettqa bejn l-2010 u l-2016 urew li aktar minn 90 % tal-konsumaturi kienu jafu bil-kejkijiet “Nijolės Šakočienės šakotis” prodotti fil-villaġġ ta’ Skaistgiriai, ifittxuhom fil-ħwienet, japprezzaw l-awtentiċità u l-kwalità għolja tagħhom, u jieħdu gost joħduhom bħala rigali jew souvenirs meta jivvjaġġaw barra mill-pajjiż (stħarriġiet tal-konsumaturi mwettqa fl-2010, fl-2012, fl-2014 u fl-2016 mill-Fond tal-Istat għall-Wirt Kulinari).

Peress li n-“Nijolės Šakočienės šakotis” isir bl-użu ta’ metodi antiki, ġie rikonoxxut bħala prodott li jippromwovi l-wirt kulturali tal-Litwanja. Ir-reputazzjoni u r-rikonoxximent ta’ dan il-prodott huma r-riżultat ta’ diversi tipi ta’ attivitajiet edukattivi.

Kemm il-viżitaturi kif ukoll dawk midħla tal-ikel tradizzjonali jivvjaġġaw lejn ir-raħal ta’ Skaistgiriai biex iduqu n-“Nijolės Šakočienės šakotis”, biex jaraw kif issir din l-ispeċjalità mimlija friegħi u x’utensili u x’ingredjenti tradizzjonali jintużaw, biex isiru jafu dwar il-proċess ta’ produzzjoni tas-šakotis u ż-żamma tat-tradizzjonijiet tal-ħami tiegħu, it-tagħmir qadim u t-tradizzjonijiet u jippruvaw jagħmlu dan il-prodott kumpless huma stess. Dawn jiġu mhux biss mil-Litwanja iżda wkoll mir-Renju Unit, mill-Irlanda, min-Norveġja, mill-Iżvezja, mill-Istati Uniti, mill-Ġermanja, mill-Italja, minn Iżrael, mill-Kroazja, mill-Polonja, min-Netherlands, mill-Ġappun, miċ-Ċina, mit-Turkija, mir-Rumanija, mir-Russja u minn postijiet oħrajn. Il-vjaġġaturi barranin jieħdu n-“Nijolės Šakočienės šakotis” lura magħhom bħala souvenir. Huwa souvenir tajjeb, minħabba li ma huwiex biss prodott tal-forn bnin u sabiħ, iżda wkoll jibqa’ tajjeb għal żmien twil.

In-“Nijolės Šakočienės šakotis” intwera f’wirjiet u f’fieri barra mill-pajjiż: fir-Renju Unit, fl-Irlanda, fil-Ġermanja u fir-Russja. Diversi programmi u dimostrazzjonijiet edukattivi huma popolari u jattiraw għadd kbir ta’ viżitaturi kif ukoll l-attenzjoni tal-midja f’diversi avvenimenti fil-Polonja (is-swieq tal-Milied ta’ Varsavja tal-2009-2016, il-fieri kummerċjali ta’ Jogaila f’Lublin tal-2010-2016, il-festivals “Vilnius in Gdansk” fi Gdansk tal-2009-2016, il-festivals ta’ Szczecin tal-2010 u tal-2011, il-festivals ta’ nofs is-sajf ta’ Białystok tal-2012-2014, il-festival tal-ikel ta’ Wrocław tal-2011 u oħrajn).

Fil-Litwanja, il-produtturi tan-“Nijolės Šakočienės šakotis” regolarment jidhru u jirbħu premjijiet fil-wirja internazzjonali Agrobalt, f’fieri kummerċjali oħrajn, fil-jiem tas-snajja’, f’festi nazzjonali, f’festivals folkloristiċi u f’diversi fieri oħrajn.

Preżentazzjonijiet tan-“Nijolės Šakočienės šakotis”, kemm lokali kif ukoll barra mill-pajjiż, u dimostrazzjonijiet ta’ kif isir dan il-prodott popolari jattiraw mhux biss lil dawk li jħobbu l-ħelu iżda wkoll lil oħrajn li jattendu festivals jew avvenimenti, li jkollhom l-opportunità li jittestjaw il-ħiliet tagħhom stess, xi drabi taħt l-għajn viġilanti tal-midja.

Bħala prodott tipiku tar-reġjun, in-“Nijolės Šakočienės šakotis” jinġieb għall-attenzjoni tat-turisti permezz ta’ reklami, infomerċjali u pubblikazzjonijiet ta’ tisjir.

In-“Nijolės Šakočienės šakotis” jiġi offrut lill-viżitaturi uffiċjali barranin bħala parti mill-wirt kulinari tal-Litwanja.

L-isem tajjeb, il-fama, ir-reputazzjoni u l-popolarità tan-“Nijolės Šakočienės šakotis” huma affermati mill-premjijiet li ġejjin: fl-2009, id-diploma ta’ “L-aqwa šakotis tradizzjonali 2009” mogħtija mill-Fond tal-Istat għall-Wirt Kulinari; fl-2009, token ta’ apprezzament mill-Aġenzija Litwana għar-Regolamentazzjoni tas-Suq tal-Prodotti Agrikoli u tal-Ikel għall-promozzjoni tal-wirt kulinari nazzjonali u għall-protezzjoni u għall-preservazzjoni tat-tradizzjonijiet fil-fiera ta’ Kaziukas (San Kazimierz) f’Dublin, l-Irlanda; fl-2010, in-“Nijolės Šakočienės šakotis” rebaħ midalja tad-deheb fil-fiera internazzjonali AgroBalt; fl-2010, furnara tan-“Nijolės Šakočienės šakotis” ġiet ivvutata bħala l-aqwa mara tas-sengħa fil-fiera ta’ Kaziukas tal-2010, u fl-2011 ġiet ivvotata l-aqwa mara tas-sengħa tradizzjonali tas-sena mill-Ministeru tal-Agrikoltura; fl-2012, il-Ministeru tal-Agrikoltura ta t-titolu ta’ “Master tas-snajja’ tradizzjonali” lil furnar; fl-2012, diploma għal “L-aqwa ħaddiema tas-sengħa fil-fiera ta’ Jogaila 2012” (il-Polonja) fil-kategorija “L-aħjar platt reġjonali u l-promozzjoni tat-tradizzjonijiet kulinari reġjonali”; fl-2012, id-diploma għal “It-trasferiment, iż-żamma u l-promozzjoni ta’ tradizzjonijiet lokali awtentiċi fil-wirt kulinari tal-Litwanja” f’kompetizzjoni organizzata mill-Fond tal-Istat għall-Wirt Kulinari; fl-2014, ittra ta’ ringrazzjament mill-Ministeru tal-Agrikoltura għall-promozzjoni tal-wirt nazzjonali fil-preparazzjoni tas-šakotis Litwan tradizzjonali; fl-2014, in-“Nijolės Šakočienės šakotis” rebaħ midalja fil-wirja “Made in Lithuania 2014”; u fl-2017, diploma miċ-ċentru etnokulturali ta’ Klaipėda “għall-manifattura ta’ šakotis awtentiku u l-promozzjoni tat-tradizzjonijiet”.

Referenza għall-pubblikazzjoni tal-Ispeċifikazzjoni tal-prodott

(it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 6(1) ta’ dan ir-Regolament)

http://zum.lrv.lt/nijoles-sakocienes-sakotis-paraiska-su-produkto-specifikacija

(1) ĠU L 343, 14.12.2012, p. 1.

3.11.2021

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 446/43

Pubblikazzjoni ta’ applikazzjoni għall-approvazzjoni ta’ emenda, li ma hijiex minuri, għall-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott skont l-Artikolu 50(2)(a) tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar skemi tal-kwalità għal prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel

(2021/C 446/11)

Din il-pubblikazzjoni tikkonferixxi d-dritt ta’ oppożizzjoni għall-applikazzjoni għal emenda skont l-Artikolu 51 tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (1) fi żmien tliet xhur mid-data ta’ din il-pubblikazzjoni.

APPLIKAZZJONI GĦALL-APPROVAZZJONI TA’ EMENDA GĦALL-ISPEĊIFIKAZZJONI TAL-PRODOTT TA’ DENOMINAZZJONIJIET TA’ ORIĠINI PROTETTI JEW TA’ INDIKAZZJONIJIET ĠEOGRAFIĊI PROTETTI LI MA HIJIEX MINURI

Applikazzjoni għall-approvazzjoni ta’ emenda skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 53(2) tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012

“TROTE DEL TRENTINO”

Nru tal-UE: PGI-IT-0965-AM02 – 18 ta’ Settembru 2020

IĠP (X) DOP ( )

1. Grupp applikant u interess leġittimu

Consorzio di Tutela delle Trote del Trentino IGP

Indirizz: Via Galileo Galilei, 43 - 38015 Lavis (TN)

Email: consorziotroteigp@legalmail.it

Il-Consorzio di Tutela delle Trote del Trentino IGP [Assoċjazzjoni għall-Ħarsien tal-IĠP “Trote del Trentino”] huwa intitolat jippreżenta applikazzjoni għal emenda skont l-Artikolu 13(1) tad-Digriet Nru 12511 tal-Ministeru għall-Politika Agrikola, tal-Ikel u tal-Forestrija tal-14 ta’ Ottubru 2013.

2. Stat Membru jew Pajjiż Terz

L-Italja

3. Intestatura fl-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott affettwata mill-emenda/i

☐	Isem il-prodott

☐	Deskrizzjoni tal-prodott

☐	Żona ġeografika

☐	Prova tal-oriġini

☒	Metodu ta’ produzzjoni

☒

Rabta

☐

Tikkettar

☐	Rekwiżiti nazzjonali

☒	Oħrajn [L-ippakkjar]

4. Tip ta’ emenda/i

☒	Emenda għall-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott ta’ DOP jew IĠP irreġistrata li ma għandhiex tikkwalifika bħala minuri skont it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(2) tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012

☐	Emenda għall-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott ta’ DOP jew IĠP irreġistrata li għaliha ma jkunx ġie ppubblikat Dokument Uniku (jew ekwivalenti) li ma għandhiex tikkwalifika bħala minuri skont it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(2) tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012

5. Emenda/i:

Artikolu 5(2) – Trobbija tal-ħut

Ġie deċiż li jkun permess ukoll il-kisi biċ-ċeramika għall-vaski, peress li l-karatteristiċi tiegħu ftit ivarjaw minn dawk tas-siment u f’xi każijiet jistgħu jiffaċilitaw it-tindif tal-vaski. L-użu tal-kisi biċ-ċeramika ma jinvolvix bidliet negattivi għall-prattiki tat-trobbija tal-ħut jew għall-karatteristiċi organolettiċi tat-trota mrobbija. Għaldaqstant, is-sentenza li ġejja:

Il-vaski fejn jitrabba ħut żgħir u adult iridu jkunu mibnija kompletament bl-użu tas-siment, jew ta’ tajn u siment, jew b’ħitan tas-siment u art tat-tajn, jew bil-fibreglass, jew bl-azzar, u jridu jkunu mqiegħda f’serje jew b’mod parallel sabiex tiġi mmassimizzata l-ossiġenazzjoni mill-ġdid.

ġiet emendata kif ġej:

Il-vaski fejn jitrabba ħut żgħir u adult iridu jkunu mibnija kompletament bl-użu tas-siment, jew ta’ tajn u siment, jew b’ħitan tas-siment u art tat-tajn, jew bil-fibreglass, jew bl-azzar, jew biċ-ċeramika, u jridu jkunu mqiegħda f’serje jew b’mod parallel sabiex tiġi mmassimizzata l-ossiġenazzjoni mill-ġdid.

Wara l-bidliet sinifikanti li qed tgħaddi minnhom iż-żona tat-trobbija bħala riżultat tat-tisħin globali u l-bidliet konsegwenzjali fil-livelli tal-borra u tax-xita, it-temperaturi mogħtija fl-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott għall-ilma li fih jitrabba l-ħut ma għadhomx rappreżentattivi tal-ambjent fiżiku reali li issa jridu joperaw fih il-farms tat-troti fi Trentino. Għalhekk huwa meħtieġ li ċ-ċifri għat-temperatura tal-ilma li jidħol fil-vaski fix-xhur tax-xitwa (it-temperatura medja minn Novembru sa Marzu) jiżdiedu minn 10 °C għal 12 °C. Dan jispjega d-dispożizzjoni fl-Artikolu 5(2)(a) li tgħid li t-temperatura medja fix-xhur bejn Novembru u Marzu ma għandhiex taqbeż it-12 °C.

Din l-emenda għalhekk tinvolvi aġġustament fl-Artikolu 6 tal-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott, bir-referenza għal temperatura tal-ilma ta’ 10 °C tinbidel għal 12 °C. L-emenda tapplika wkoll għall-punt 5 tad-Dokument Uniku ppubblikat fil-ĠU C 255 tal-4 ta’ Awwissu 2015.

Iċ-ċifri għan-numru ta’ bidliet kuljum tal-ilma u d-densitajiet tal-istokkijiet tal-vaski assoċjati ġew emendati. Minħabba l-kundizzjoni eċċellenti tal-ilma użat, l-għan kien li jiġu evitati nixfiet jew nuqqasijiet ta’ ilma potenzjali, inklużi dawk temporanji, li jwasslu biex il-faċilitajiet li jkollhom >10 bidliet kuljum u b’densità permessa ta’ 40 kg/m3, jonqsu malajr għal 30 kg/m3 meta n-numru ta’ bidliet jaqa’ taħt l-10 kuljum. Minħabba li l-karatteristiċi distintivi tal-IĠP mhux se jiġu mminati, ġie meqjus xieraq li tiżdied linja oħra mat-tabella, li tippermetti lill-operaturi b’>8 bidliet kuljum ikollhom densità ta’ mhux aktar minn 35 kg/m3. Dan se jagħmilha eħfef li jiġu ġestiti n-nuqqasijiet potenzjali tal-ilma fuq medda ta’ żmien qasira. Għalhekk, it-tabella li ġejja:

Numru ta’ bidliet tal-ilma kuljum	Densità tal-istokkijiet massima (kg/m3)
2 sa 6	25
6 sa 10	30
Iktar minn 10	40

ġiet emendata kif ġej:

Numru ta’ bidliet tal-ilma kuljum	Densità tal-istokkijiet massima (kg/m3)
2 sa 6	25
6 sa 8	30
8 sa 10	35
Iktar minn 10	40

Il-lista ta’ materja prima permessa – li kienet tinkludi ċ-ċereali, il-qmuħ u l-prodotti tagħhom flimkien mal-prodotti sekondarji, inklużi l-konċentrati tal-proteina; iż-żrieragħ taż-żejt u l-prodotti tagħhom flimkien mal-prodotti sekondarji, inklużi l-konċentrati tal-proteina u ż-żjut; iż-żrieragħ tal-legumi u l-prodotti tagħhom flimkien mal-prodotti sekondarji, inklużi l-konċentrati tal-proteina; id-dqiq tat-tuberi u l-prodotti tiegħu flimkien mal-prodotti sekondarji, inklużi l-konċentrati tal-proteina; il-prodotti tal-ħut u/jew tal-krustaċji flimkien mal-prodotti sekondarji, inklużi ż-żjut; id-dqiq tal-alga u l-prodotti derivati minnu; il-prodotti tad-demm ta’ annimali mhux ruminanti; u l-użu ta’ proteini pproċessati tal-annimali derivati minn annimali mhux ruminanti u għalf kompost li fih proteini bħal dawn – ġiet sostitwita b’dispożizzjoni li tipprojbixxi l-użu tal-materja prima li ġejja:

—	Żejt grezz tal-qamħirrum;

—	Glutina tal-qamħirrum;

—	Għalf jew dqiq tal-karawett;

—	Żerriegħa tal-mustarda u prodotti tal-proteini derivati mill-ipproċessar tagħhom;

—	Żerriegħa tal-ġulġlien u prodotti tal-proteini derivati mill-ipproċessar tagħhom.

Din l-emenda tagħmel ċara il-projbizzjoni fuq l-użu ta’ ċerta materja prima li tista’ taffettwa b’mod negattiv il-kulur jew it-togħma tal-prodott. L-emenda tapplika wkoll għall-punt 3.3 tad-Dokument Uniku. It-test li ġej fl-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott u fid-Dokument Uniku:

Sabiex titjieb il-kwalità tipika tal-laħam tal-ħut tal-IĠP “Trote del Trentino”, hija aċċettabbli l-materja prima li ġejja:

1)	iċ-ċereali, il-qamħ u l-prodotti tagħhom, flimkien mal-prodotti sekondarji, inklużi l-konċentrati tal-proteini;

2)	iż-żrieragħ taż-żejt u l-prodotti tagħhom, flimkien mal-prodotti sekondarji, inkużi l-konċentrati tal-proteini u ż-żjut;

3)	iż-żrieragħ tal-legumi u l-prodotti tagħhom, flimkien mal-prodotti sekondarji, inklużi l-konċentrati tal-proteini;

4)	id-dqiq tat-tuberi u l-prodotti tiegħu, flimkien mal-prodotti sekondarji, inklużi l-konċentrati tal-proteini;

5)	il-prodotti u l-prodotti sekondarji ġejjin mill-ħut u/jew mill-krustaċji, inklużi ż-żjut;

6)	id-dqiq tal-alga u l-prodotti derivati minnu;

7)	il-prodotti tad-demm tal-annimali mhux ruminanti.

Se jkunu jistgħu jintużaw ukoll il-proteini pproċessati tal-annimali li ġejjin minn annimali mhux ruminanti u minn għalf kompost li fih dawn il-proteini.

ġie fformulat mill-ġdid kif ġej:

Barra minn hekk, l-użu tal-materja prima li ġejja huwa pprojbit:

—	Iż-żejt grezz tal-qamħirrum;

—	Il-glutina tal-qamħirrum;

—	L-għalf jew id-dqiq tal-karawett;

—	Iż-żerriegħa tal-mustarda u l-prodotti tal-proteini derivati mill-ipproċessar tagħhom;

—	Iż-żerriegħa tal-ġulġlien u l-prodotti tal-proteini derivati mill-ipproċessar tagħhom.

Il-perjodu fejn ma jingħatax l-għalf ġie speċifikat b’mod aktar ċar, biex ma baqax jirreferi għall-aħħar jum tat-tmigħ iżda minflok sar jirreferi għas-sospensjoni tal-porzjon tat-tismin. Ġie deċiż ukoll li jitħalla jingħata porzjon ta’ manteniment lill-annimali matul il-perjodu wara li jitwaqqaf il-porzjon tat-tismin, sakemm il-passaġġ tal-imsaren ikun vojt fil-mument tal-qatla.

L-għan tal-emenda huwa li tiċċara r-regoli dwar it-tagħlif tal-annimali sabiex jiġi żgurat li, filwaqt li jiġi rrispettat it-trattament xieraq tal-annimali, ma jkun hemm l-ebda materjal mhux diġerit fil-passaġġ tal-imsaren fil-mument tal-qatla. Għalhekk tqies neċessarju li jiġi speċifikat li l-perjodu fejn ma jingħatax l-għalf jirreferi għall-porzjon tat-tismin. Ġie osservat li, f’xi ċirkostanzi, raġunijiet strutturali wasslu biex il-porzjon tat-tismin ġie sospiż għal vaska sħiħa li għaliha kienet ippjanata l-qatla fuq numru mhux ħażin ta’ ġranet, li jfisser li wħud mill-annimali setgħu tħallew mingħajr għalf għal massimu ta’ 15/20 jum. Nuqqas ta’ għalf tant sinifikanti ma jistax ikun f’konformità sħiħa mar-regoli dwar it-trattament xieraq tal-annimali u, barra minn hekk, jista’ jwassal għal telf fis-sodezza tal-muskoli u b’hekk tal-karatteristiċi distintivi tal-IĠP, b’mod partikolari fis-sajf. Għaldaqstant, ġiet inkluża b’mod speċifiku referenza għas-sospensjoni tal-porzjon tat-tismin u ġie ddikjarat li, jekk ikun meħtieġ, l-annimali jistgħu jiġu mitmugħa porzjon ta’ manteniment, sakemm ikun hemm konformità mar-rekwiżiti li jikkonċernaw in-nuqqas ta’ materjal mhux diġerit fil-passaġġ tal-imsaren.

Is-sentenza li ġejja fl-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott:

Qabel ma l-ħut adult jintbagħat għall-ipproċessar, il-perjodi fejn ma jingħatax l-għalf li ġejjin, li jiddependu fuq it-temperatura tal-ilma u jingħaddu mill-jum ta’ wara l-aħħar jum tat-tmigħ, għandhom jiġu osservati:

ġiet emendata kif ġej:

Qabel ma l-ħut adult jintbagħat għall-ipproċessar, il-perjodi ta’ sospensjoni tal-porzjon tat-tismin li ġejjin, li jiddependu fuq it-temperatura tal-ilma u jingħaddu mill-jum ta’ wara l-aħħar jum tat-tmigħ, għandhom jiġu osservati:

u żdied il-paragrafu li ġej:

Sabiex jinżamm livell għoli ta’ trattament xieraq tal-annimali, l-annimali jistgħu jiġu mitmugħa porzjon ta’ manteniment matul il-perjodu wara li jitwaqqaf il-porzjon tat-tismin, sakemm il-passaġġ tal-imsaren ikun vojt waqt il-qatla.

Artikolu 5(4) – Ippakkjar

Il-paragrafu li ġej:

Il-prodott aħħari jrid jinbiegħ f’kontenituri tal-ġablow mgħottija b’rita tal-plastik u/jew f’kaxxi tal-ġablow mgħottija b’rita u/jew f’pakketti, ippakkjati f’vakwu u/jew f’atmosfera modifikata.

ġie emendat kif ġej:

Il-prodott aħħari jrid jinbiegħ f’kontenituri mgħottija b’rita u/jew f’kaxxi tal-ġablow mgħottija b’rita u/jew mimlija bis-silġ u/jew f’kaxxi tal-polistiren mgħottija b’rita u/jew mimlija bis-silġ u/jew f’pakketti tal-vakwu standard jew kontenituri oħra ppakkjati f’vakwu u/jew f’pakketti b’atmosfera mmodifikata (MAP).

u s-sentenza:

Meta t-“Trote del Trentino” jinbiegħu sħaħ u/jew imnaddfa għandhom jiżnu mill-inqas 200 g.

ġiet issupplimentata kif ġej:

Meta t-“Trote del Trentino” jinbiegħu sħaħ u/jew imnaddfa għandu jkollhom piż ta’ qabel il-qatla ta’ mill-inqas 200 g.

Sabiex jiġu ssodisfati t-talbiet tal-bejjiegħa bl-imnut il-kbar, ir-referenza għall-materjal li bih huma magħmula t-trejs tneħħiet sabiex il-prodott ikun jista’ jiġi ppakkjat fuq trejs magħmula minn kwalunkwe materjal adattat għall-użi previsti fil-leġiżlazzjoni fis-seħħ. Żdiedet ukoll kjarifika interpretattiva rigward l-użu tas-silġ, il-possibbiltà li jintużaw kaxxi tal-plastik li jistgħu jerġgħu jintużaw bil-ħsieb li jitnaqqas il-konsum tal-plastik, u l-ippakkjar bil-vakwu għajr f’pakketti tal-vakwu standard. Fl-aħħar nett, ġie ċċarat li l-piż minimu tal-ħut mibjugħ sħiħ u/jew imnaddaf jirreferi għall-piż ta’ qabel il-qatla.

Din l-emenda tapplika għall-punt 3.5 tad-Dokument Uniku.

DOKUMENT UNIKU

“Trote del Trentino”

Nru tal-UE: PGI-IT-0965-AM02 – 18 ta’ Settembru 2020

DOP ( ) IĠP (X)

1. Isem/Ismijiet

“Trote del Trentino”

2. Stat Membru jew pajjiż terz

L-Italja

3. Deskrizzjoni tal-prodott agrikolu jew tal-oġġett tal-ikel

3.1. Tip ta’ prodott

Klassi 1.7. Ħut frisk, molluski, krustaċji u l-prodotti derivati minnhom.

3.2. Deskrizzjoni tal-prodott li għalih japplika l-isem f’(1)

L-Indikazzjoni Ġeografika Protetta “Trote del Trentino” tingħata lill-ħut salmonidi mrobbi fiż-żona ta’ produzzjoni msemmija fil-punt 4 u li jappartjeni għall-ispeċi tat-trota qawsalla (Oncorhynchus mykiss — Walbaum). Meta jitqiegħed fis-suq it-“Trote del Trentino” irid ikollhom il-karatteristiċi li ġejjin: dahar ħadrani bi strixxa roża fuq iż-żewġ naħat; żaqq bajdanija; dbabar suwed fuq ġisem il-ħut, fuq il-ġwienaħ u fuq id-denb. L-Indiċi tal-Korpożità (Condition Factor) ma jridx ikun inqas minn 1,25 għall-ħut li jiżen sa 500 gramma jew sa 1,35 għall-ħut li jiżen aktar minn 500 gramma. It-total ta’ xaħam fil-laħam ma jridx ikun aktar minn 6 %. Dan il-laħam huwa abjad jew roża lewn is-salamun; huwa sod, tari, mingħajr xaħam u xott u b’togħma delikata ta’ ħut u b’aroma ta’ ilma frisk, mingħajr ma jħallilek togħma ta’ tajn. Kull togħma ta’ ħut mhux frisk tal-prodott trid tkun limitata, b’kontenut ta’ ġeosmina inqas minn 0,9 μg/Kg u s-sodezza tal-muskoli trid tkun ikkaratterizzata minn livelli għoljin taħt kompressjoni li huma daqs 4 N jew aktar.

3.3. Għalf (għall-prodotti li joriġinaw mill-annimali biss) u materja prima (għall-prodotti pproċessati biss)

Il-porzjonijiet tal-għalf għandhom jissodisfaw ir-rekwiżiti stabbiliti bit-tradizzjoni, billi josservaw l-użu leali u konsistenti. Għal din ir-raġuni, l-għalf tal-ħut użat ma għandux ikun fih OĠM.

Barra minn hekk, l-użu tal-materja prima li ġejja huwa pprojbit:

—	Żejt grezz tal-qamħirrum;

—	Glutina tal-qamħirrum;

—	Għalf jew dqiq tal-karawett;

—	Żerriegħa tal-mustarda u prodotti tal-proteini derivati mill-ipproċessar tagħhom;

—	Żerriegħa tal-ġulġlien u prodotti tal-proteini derivati mill-ipproċessar tagħhom.

Il-karatteristiċi tal-kompożizzjoni tal-porzjonijiet mogħtija għandhom jissodisfaw il-ħtiġijiet tal-annimali matul il-fażijiet differenti taċ-ċiklu tat-trobbija, f’konformità mal-għanijiet tal-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott.

Huma permessi l-addittivi kollha għall-użu fl-għalf tal-annimali ddefiniti bil-leġiżlazzjoni fis-seħħ. Il-laħam tal-ħut lewn is-salamun irid jinkiseb bl-użu predominanti tal-pigment astaksantina li huwa karotenojde u/jew karotenojdi ta’ oriġini naturali.

3.4. Passi speċifiċi tal-produzzjoni li jridu jsiru fiż-żona ġeografika ddefinita

Il-fażijiet tat-trobbija, li jinkludu l-istadji meta l-ħut ikun għadu qed ifaqqas, meta l-ħut ikun żgħir u meta t-“Trote del Trentino” ikunu adulti u l-proċess tal-qatla, iridu jitwettqu fiż-żona speċifikata fil-punt 4.

3.5. Regoli speċifiċi dwar it-tqattigħ, it-taħkik, l-ippakkjar, eċċ.

Il-prodott aħħari jrid jinbiegħ fi trejs mgħottija b’rita u/jew f’kaxxi tal- polistiren mgħottija b’rita u/jew mimlija bis-silġ u/jew f’kaxxi tal-plastik mgħottija b’rita u/jew mimlija bis-silġ u/jew f’pakketti tal-vakwu standard jew kontenituri oħra ppakkjati f’vakwu u/jew f’pakketti b’atmosfera mmodifikata (MAP).

Dwar it-tipi ta’ prodott, it-“Trote del Trentino” jinbiegħu bħala prodott frisk: sħiħ, imnaddaf, iffilitjat u/jew imqatta’. Meta t-“Trote del Trentino” jinbiegħu sħaħ u/jew imnaddfa għandu jkollhom piż ta’ qabel il-qatla ta’ mill-inqas 200 g. Filwaqt li meta jinbiegħu ffilitjati u/jew imqattgħin għandhom jiżnu mill-inqas 90 g.

3.6. Regoli speċifiċi dwar it-tikkettar

Il-kliem “Indicazione Geografica Protetta” [Indikazzjoni Ġeografika Protetta] jew fil-qosor “IGP” [IĠP] irid jidher fuq kull pakkett jew kaxxa b’tipa distinta, li ma titħassarx u li tingħaraf minn kull test ieħor.

Din l-espressjoni trid tiġi tradotta fil-lingwa tal-pajjiż li fih se jinbiegħ il-prodott. Ma tista’ tiżdied l-ebda deskrizzjoni li ma tkunx espressament prevista.

Kull pakkett jew kontenitur għandu juri biċ-ċar il-logo li ġej fuq it-tikketta jew fuq il-pakkett. Il-logo jista’ jsir ukoll bi sfumaturi differenti ta’ griż.

Is-simbolu Ewropew IĠP għandu jidher ukoll fuq it-tikketta jew fuq kull oġġett individwali ta’ ppakkjar. It-tikketta jew xi marka xierqa oħra trid tindika n-numru jew il-kodiċi ta’ referenza tal-produttur u/jew tal-lott ta’ produzzjoni.

4. Definizzjoni fil-qosor taż-żona ġeografika

Iż-żona ta’ produzzjoni tal-IĠP “Trote del Trentino” tinkludi t-territorju kollu tal-Provinċja Awtonoma ta’ Trento u l-muniċipalità ta’ Bagolino fil-Provinċja ta’ Brescia. Din iż-żona tinkludi x-xmajjar ewlenin ta’ Trentino u l-widien laterali tat-tributarji tagħhom.

5. Rabta maż-żona ġeografika

Iż-żona ta’ produzzjoni hija ffurmata mit-trikkib fuq xulxin ta’ perjodi sħaħ ta’ erożjonijiet glaċjali u ta’ għargħar. Mil-lat morfoloġiku, iż-żona hija fil-biċċa l-kbira muntanjuża u kkaratterizzata minn widien imħaffra fil-fond fis-substrat ġeoloġiku, li jikkostitwixxu l-baċiri idrografiċi kollha fiż-żona. Il-klima fiż-żona ta’ produzzjoni tat-“Trote del Trentino” hija tipika taż-żoni alpini, b’xita frekwenti, b’borra ta’ spiss matul ix-xhur tax-xitwa u b’temperaturi friski anke fis-sajf. Iż-żona jkollha borra u silġ matul is-sena kollha, li minnhom jittieħed l-ilma li jintuża għall-produzzjoni tat-troti. Il-karatteristiċi klimatiċi u idroġeoloġiċi taż-żona ddefinita, li ma jistgħux jiġu ttrasferiti jew ikkuppjati, jagħtu ċertu karatteristiċi lit-“Trote del Trentino” li jġegħilhom jispikkaw minn tipi oħra. Il-kompożizzjoni kimika tal-ilma ġieri ta’ Trentino f’termini ta’ mikroelementi (bħal manjeżju, sodju, potassju) għandha valuri iktar baxxi mill-medja Ewropea, biex b’hekk l-ilma jkun adattat ħafna għall-iżvilupp tat-troti. Ix-xmajjar li jnixxu fl-impjanti tal-farms tat-trota fi Trentino għandhom kwalità bijoloġika tajba ħafna b’valuri tal-Indiċi Bijotiku Estiż (Extended Biotic Index — EBI) ogħla minn 8, li jikkorrispondu għall-klassi ta’ kwalità I jew II.

L-applikazzjoni għar-rikonoxximent tat-“Trote del Trentino” IĠP hija ġġustifikata peress li l-prodott inkwistjoni huwa differenti minn prodotti oħrajn fl-istess kategorija minħabba l-indiċi ta’ korpożità baxx ħafna u l-kontenut inqas ta’ xaħam. Barra minn hekk, il-laħam tat-“Trote del Trentino” huwa sod, tari u mingħajr xaħam, b’togħma delikata ta’ ħut u riħa tfuħ tal-ilma ħelu, mingħajr ma jħallilek togħma ta’ tajn li spiss hija karatteristika tat-trota mrobbija fil-farms.

Il-kwalitajiet partikolari tat-“Trote del Trentino” ġejjin l-aktar mill-ilma li jintuża, li huwa abbundanti ħafna minħabba s-silġ u l-borra li huma dejjem preżenti fiż-żona, b’ossiġenazzjoni għolja, b’kompożizzjoni kimika, fiżika u bijoloġika tajba, u b’temperatura baxxa li minn Novembru sa Marzu ġeneralment tkun inqas minn 12 °C.

L-ilmijiet kesħin u bi ftit nutrijenti jwasslu għal tkabbir bil-mod, li għalkemm inaqqas ir-rendiment, isaħħaħ l-aspetti kwalitattivi tal-laħam tal-ħut billi jagħtih indiċi ta’ korpożità baxx u kontenut inqas ta’ xaħam. Minħabba l-provvista abbundanti tal-ilma u t-territorju muntanjuż, il-biċċa l-kbira tal-farms tat-trota ta’ Trentino jużaw id-differenzi fil-livelli bejn vaska u oħra biex l-ilma jkun ossiġenat mill-ġdid b’mod naturali. Il-kwalità tajba tal-ilma tfixkel il-proliferazzjoni ta’ algi u ta’ mikroorganiżmi mhux mixtieqa u tal-metaboliti tagħhom, li huma responsabbli mit-togħmiet ħżiena, bħal dik tat-tajn, ikkawżati mill-preżenza eċċessiva ta’ ġeosmina.

Il-kundizzjonijiet klimatiċi taż-żona flimkien mal-kontribut tal-bniedem f’termini ta’ kura u ġestjoni tal-farms tal-ħut jorbtu għalkollox it-“Trote del Trentino” maż-żona ġeografika ta’ produzzjoni.

It-trobbija tat-“Trote del Trentino” ilha s-snin stabbilita u l-oriġini tagħha ġejja minn tradizzjoni antika li ġiet stabbilita matul is-snin. Il-prattika tat-trobbija tal-ħut fil-vaski ilha teżisti mis-seklu XIX, bil-bini fl-1879 ta’ impjant artifiċjali għat-trobbija tal-ħut f’Torbole, li kellu l-intenzjoni li jxerred il-prattika tat-trobbija tal-ħut u jerġa’ jkabbar il-popolazzjoni tal-ilmijiet pubbliċi bit-trota li għadha qed tfaqqas. Fl-1891 fi Predazzo, fl-1902 f’Giustino, u fl-1926 f’Tione, ġew stabbiliti l-ewwel farms tal-ħut privati, b’ħafna oħrajn li tfaċċaw wara t-Tieni Gwerra Dinjija. Mas-snin, dawn il-farms tal-ħut żammew il-faċilitajiet riproduttivi separati tagħhom, u perjodikament introduċew varjetajiet ġodda minn farms oħra jew mis-selvaġġ, biex b’hekk jiġu trażmessi l-karatteristiċi speċifiċi tal-prodott imrobbi lill-ġenerazzjonijiet li jmiss.

Din it-tradizzjoni ġiet ikkonsolidata meta fl-1975 ġiet stabbilita l-Associazione dei Troticoltori Trentini, li kellha rwol importanti fit-tnedija mill-ġdid tat-trobbija tat-trota fiż-żona tal-produzzjoni, b’tali mod li l-isem “Trote del Trentino” beda jissemma fil-lingwaġġ komuni u kummerċjali, kif jidher sew mill-fatturi, mit-tikketti u mill-materjal pubbliċitarju.

Referenza għall-pubblikazzjoni tal-Ispeċifikazzjoni tal-prodott

(it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 6(1) ta’ dan ir-Regolament)

It-test sħiħ tal-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott huwa disponibbli fuq is-sit web li ġej:

http://www.politicheagricole.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/3335”

jew inkella:

billi żżur direttament il-paġna ewlenija tal-Ministeru tal-Politika Agrikola, Alimentari u tal-Forestrija (www.politicheagricole.it) u tikklikkja fuq “Qualità” (fin-naħa ta’ fuq tal-lemin tal-iskrin), u mbagħad fuq “Prodotti DOP IGP STG” (fuq in-naħa tax-xellug tal-iskrin) u fl-aħħar tagħfas fuq “Disciplinari di Produzione all’esame dell’UE”.

(1) ĠU L 343, 14.12.2012, p. 1.

		ISSN 1977-0987
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea		C 446

Edizzjoni bil-Malti	Informazzjoni u Avviżi	Volum 64 3 ta' Novembru 2021

Werrej		Paġna
	II Komunikazzjonijiet
	KOMUNIKAZZJONIJIET MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA
	Il-Kummissjoni Ewropea
2021/C 446/01	Ebda oppożizzjoni għal konċentrazzjoni notifikata (Il-Każ M.10454 — OMERS / GOLDMAN SACHS / AMEDES) ( 1 )	1

	III Atti preparatorji
	IL-BANK ĊENTRALI EWROPEW
2021/C 446/02	Opinjoni tal-Bank Ċentrali Ewropew tas-7 ta’ Settembru 2021 dwar proposta għal direttiva li temenda d-Direttiva 2013/34/UE, id-Direttiva 2004/109/KE, id-Direttiva 2006/43/KE u r-Regolament (UE) Nru 537/2014 fir-rigward tar-rapportar korporattiv sostenibbli minn ċerti impriżi (CON/2021/27)	2

	IV Informazzjoni
	INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA
	il–Kunsill
2021/C 446/03	Avviż għall-attenzjoni tal-persuni soġġetti għall-miżuri restrittivi previsti fid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2020/1999 u fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2020/1998 dwar miżuri restrittivi kontra l-ksur u l-abbużi serji tad-drittijiet tal-bniedem	11
	Il-Kummissjoni Ewropea
2021/C 446/04	Rata tal-kambju tal-euro — Id-29 ta’ Ottubru 2021	12
2021/C 446/05	Rata tal-kambju tal-euro — It-2 ta’ Novembru 2021	13
	INFORMAZZJONI MILL-ISTATI MEMBRI
2021/C 446/06	Taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) — Deheb tal-investiment eżentat — Lista ta’ muniti tad-deheb li jissodisfaw il-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 344(1), punt (2) tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE tat-28 ta’ Novembru 2006 (skema speċjali għad-deheb tal-investiment) — Valida għas-sena 2022	14

	V Avviżi
	PROĊEDURI DWAR L-IMPLIMENTAZZJONI TAL-POLITIKA TAL-KOMPETIZZJONI
	Il-Kummissjoni Ewropea
2021/C 446/07	Avviż minn qabel ta’ konċentrazzjoni (Il-Każ M.10456 — Sky/ViacomCBS/JV) ( 1 )	33
2021/C 446/08	Avviż minn qabel ta’ konċentrazzjoni (Il-Każ M.10474 — NESTE / RAVAGO / JV) — Każ li jista’ jiġi kkunsidrat għal proċedura ssimplifikata ( 1 )	35
2021/C 446/09	Avviż minn qabel ta’ konċentrazzjoni (Il-Każ M.10520 — CUMMINS / CHINA PETROCHEMICAL CORPORATION / JV) — Każ li jista’ jiġi kkunsidrat għal proċedura ssimplifikata ( 1 )	36
	ATTI OĦRAJN
	Il-Kummissjoni Ewropea
2021/C 446/10	Pubblikazzjoni ta’ applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ isem skont l-Artikolu 50(2)(a) tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar skemi tal-kwalità għal prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel	38
2021/C 446/11	Pubblikazzjoni ta’ applikazzjoni għall-approvazzjoni ta’ emenda, li ma hijiex minuri, għall-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott skont l-Artikolu 50(2)(a) tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar skemi tal-kwalità għal prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel	43

	Munita	Rata tal-kambju
USD	Dollaru Amerikan	1,1645
JPY	Yen Ġappuniż	132,62
DKK	Krona Daniża	7,4389
GBP	Lira Sterlina	0,84490
SEK	Krona Żvediża	9,9368
CHF	Frank Żvizzeru	1,0611
ISK	Krona Iżlandiża	149,80
NOK	Krona Norveġiża	9,7495
BGN	Lev Bulgaru	1,9558
CZK	Krona Ċeka	25,697
HUF	Forint Ungeriż	360,00
PLN	Zloty Pollakk	4,6215
RON	Leu Rumen	4,9493
TRY	Lira Turka	11,1393
AUD	Dollaru Awstraljan	1,5455
CAD	Dollaru Kanadiż	1,4383
HKD	Dollaru ta’ Hong Kong	9,0563
NZD	Dollaru tan-New Zealand	1,6255
SGD	Dollaru tas-Singapor	1,5676
KRW	Won tal-Korea t’Isfel	1 362,92
ZAR	Rand ta’ l-Afrika t’Isfel	17,7447
CNY	Yuan ren-min-bi Ċiniż	7,4488
HRK	Kuna Kroata	7,5270
IDR	Rupiah Indoneżjan	16 556,28
MYR	Ringgit Malażjan	4,8222
PHP	Peso Filippin	58,654
RUB	Rouble Russu	82,3284
THB	Baht Tajlandiż	38,720
BRL	Real Brażiljan	6,5698
MXN	Peso Messikan	23,8048
INR	Rupi Indjan	87,1830


	(1) Test b'rilevanza għaż-ŻEE.