ISSN 1725-5198 doi:10.3000/17255198.C_2009.221.mlt |
||
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea |
C 221 |
|
![]() |
||
Edizzjoni bil-Malti |
Informazzjoni u Avviżi |
Volum 52 |
MT |
|
IV Informazzjoni
INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET U KORPI TAL-UNJONI EWROPEA
Assemblea Parlamentari Konġunta lal-Ftehima ta' Sħubija konkluża bejn il-membri tal-grupp ta' Stati afrikani, tal-karibew u tal-paċifiku, min-naħa l-waħda, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra
14.9.2009 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea |
C 221/1 |
MINUTI TAS-SEDUTA TAT-TNEJN, 6 TA’ APRIL 2009
(2009/C 221/01)
(Is-seduta nfetħet fid-11.40 a.m.)
Seduta inawgurali formali
Indirizzaw l-Assemblea dawn li ġejjin:
Is-Sur Jan Kohout, il-President fil-Kariga tal-Kunsill tal-Ministri tal-UE, id-Deputat Ministru tal-Affarijiet Barranin tar-Repubblika Ċeka li hu responsabbli għall-iżvilupp, is-Sur Wilkie Rasmussen, il-Ko-President tal-Assemblea Parlamentari Konġunta tal-AKP-UE, Dr Mirek Topolanek, il-President fil-Kariga tal-Kunsill tal-UE, il-Prim Ministru tar-Repubblika Ċeka u s-Sra Glenys Kinnock, Ko-President tal-Assemblea Parlamentari Konġunta tal-AKP-UE.
(Is-seduta ġiet aġġornata f'12.25 u kompliet fit-15.05)
IPPRESJEDIET: Is-Sa KINNOCK
Ko- President
Seduta tal-Assemblea Parlamentari Konġunta
Il-Ko-President tat merħba lill-parteċipanti kollha. Hija talbet għal minuta ta' silenzju biex titfakkar il-mewt mhux mistennija tas-Sur Abdalla Mohamed Bedri, mis-Sudan, li kien membru tal-JPA. Hija esprimiet ukoll il-kondoljanzi tal-Assemblea għall-vittmi tat-terremot li dak inhar laqgħat iċ-ċentru tal-Italja u li wassal għal ħafna mwiet.
1. Kompożizzjoni tal-Assemblea Parlamentari Konġunta
Il-Ko-President ħabbret li l-lista tal-Membri tal-Assemblea Parlamentari Konġunta, kif imressqa mill-awtoritajiet tal-Istati tal-AKP u l-President tal-Parlament Ewropew, se tkun annessa mal-minuti.
2. Akkreditar tar-rappreżentanti mhux parlamentari
Il-Ko-Ppresident ħabbret li l-awtoritajiet tal-Istati tal-AKP kienu bagħtu lista ta' rappreżentanti mhux parlamentari. Bi qbil mal-Artikolu 17(1) tal-Ftehima ta' Sħubija u mal-Artikolu 1 tar-Regoli ta' Proċedura tal-Assemblea Parlamentari Konġunta, ipproponiet li dawn ir-rappreżentanti jiġu reġistrati u isimhom elenkati f'anness tal-minuti.
L-Assemblea Parlamentari Konġunta qablet ma' dan.
Kelliem: Hutchinson.
Deċiżjoni: L-Assemblea Parlamentari Konġunta qablet li tfakkar lill-parlamenti tal-pajjiżi tal-AKP li d-delegati għandhom ikunu Membri tal-Parlament u għandhom ikunu mibdula biss mill-Ambaxxaturi f'okkażjonijiet ġenwinament eċċezzjonali.
3. Sostituti
Il-Ko-President ħabbret is-sostituti li ġejjin: Fernández Martín (għal López-Istúriz White), Gill (għal Jöns), Hutchinson (għal McAvan), Kastler (għal Gaubert), Klass (għal Coelho), Leinen (għal Grabowska), Neris (għal Pleguezuelos Aguilar), Olajos (għal Novak), Seeber (għal Ribeiro e Castro) u Virrankoski (għal Busk).
4. Adozzjoni tal-abbozz tal-aġenda (AKP-UE/100.498)
L-abbozz ta' aġenda ġie adottat hekk kif jidher f'dawn il-minuti.
5. Approvazzjoni tal-minuti tas-16-il sessjoni tal-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE (ĠU C 61, 16.3.2009)
Il-minuti ġew approvati.
6. Avviżi tal-Ko-Presidenti, inklużi d-deċiżjonijiet meħuda fil-laqgħa tal-Bureau tal-5 ta’ April 2009
Il-Ko-President irrapportat dwar id-deċiżjonijiet tal-laqgħa tal-Bureau li saret fil-5 ta' April 2009:
— |
Biex jiġu awtorizzati r-rapporti li ġejjin għall-kumitati permanenti:
|
— |
Biex jiġi approvat ir-rapport dwar missjoni tal-2008 fil-Karibew għat-tfittxija tal-fatti u biex ikun ippubblikat fil-websajt tal-JPA. |
— |
Biex jiġi approvat ir-rapport tagħha dwar protagonisti mhux statali, biex ikun ippubblikat fil-websajt tal-JPA kif ukoll biex jiġu implimentati r-rakkomandazzjonijiet tagħha minn Settembru 2009. |
— |
Biex titħassar il-missjoni tal-JPA li tosserva l-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew f'Ġunju 2009. |
— |
Biex titmexxa l-organizzazzjoni tar-4 Laqgħa Reġjonali f'Burkina Faso mit-28-30 ta' Ottubru 2009. |
— |
Biex tinkiteb ittra lill-Kummissjoni Ewropea li titlob għall-adozzjoni ta' emenda għall-Ftehima ta' finanzjament tal-AKP-UE rigward per diems għall-membri tal-AKP tal-JPA. |
— |
Biex tinkiteb ittra lill-Kunsill tal-AKP u l-Kumitat tal-Ambaxxaturi u fiha jintalab li ssir reviżjoni tad-deċiżjoni tal-Kunsill tal-AKP biex jitnaqqsu l-għadd ta' ġranet u staff tas-Segretarjat tal-AKP li jaħdmu waqt is-sessjonijiet plenarji tal-JPA. |
Il-Ko-President tat tagħrif dwar avvenimenti oħra li kienu se jsiru matul dik il-ġimgħa inklużi l-gruppi ta' ħidma fis-7 ta' April, u rrappurtat dwar il-Forum tan-Nisa li sar fl-4 ta' April.
Il--Ko-President ħabbret li d-dati ta' skadenzi kienu kif ġejjin:
— |
rigward emendi għall-mozzjonijiet għal riżoluzzjonijiet inklużi fir-rapporti ppreżentati mill-kumitati permanenti: It-Tnejn, 6 ta' April fis-18:00 |
— |
rigward emendi għar-riżoluzzjoni ta' kompromess u l-mozzjonijiet urġenti l-oħra għar-riżoluzzjoni dwar is-Somalja: It-Tlieta, 7 ta' April fit-15:00 |
— |
rigward emendi għar-riżoluzzjoni ta' kompromess u l-mozzjonijiet urġenti l-oħra għar-riżoluzzjoni dwar il-kriżi tal-ikel u dik finanzjarja: It-Tlieta, 7 ta' April fit-18:00 |
7. Stqarrija mis-Sur Louis Michel, Membru tal-Kummissjoni b'responsabilità għall-iżvilupp u l-għajnuna umanitarja
Il-Ko-President laqgħet lill-Kummissarju u rringrazzjatu għall-impenn dejjiemi tiegħu lejn l-Assemblea Parlamentari Konġunta.
Il-Kummissarju Michel għamel stqarrija f'isem il-Kummissjoni.
8. Ħin għall-Mistoqsijiet lill-Kummissjoni
B'kollox saru 19-il mistoqsija lill-Kummissjoni.
Il-Kummissjoni kienet preċedentement wieġbet għall-mistoqsijiet bil-miktub u s-Sur Michel kien ta tewġibiet orali għall-mistoqsijiet supplimentari mressqa minn dawn li ġejjin:
Mistoqsija Nru 1 mis-Sur Jardim Fernandes dwar l-appoġġ għall-pajjiżi tal-AKP fil-kuntest tal-kriżi finanzjarja internazzjonali.
Mistoqsija Nru 4 mis-Sur Assarid (Mali) dwar id-dħul fis-seħħ tal-10 EDF.
Mistoqsija Nru 6 mis-Sa Van Lancker dwar l-EPAs u l-integrazzjoni reġjonali.
Mistoqsija Nru 7 mis-Sa Neris dwar l-UE/CARIFORUM EPA: Koperazzjoni reġjonali.
Mistoqsija Nru 9 mis-Sur Cashman dwar azzjoni Parlamentari qrib il-15-il anniversarju tal-Konferenza Internazzjonali dwar il-Popolazzjoni u l-Iżvilupp.
Mistoqsija Nru 10 mis-Sur William (Seychelles) dwar ir-relazzjoni tal-industrija tas-sajd tal-AKP-UE.
Mistoqsija Nru 19 mis-Sa Aubert dwar appoġġ għall-agrikoltura.
Mistoqsija Nru 11 mis-Sa Hutchinson dwar is-sitwazzjoni fir-Repubblika Demokratika tal-Kongo tal-Lvant.
Mistoqsija Nru 12 mis-Sur Veneto dwar is-sitwazzjoni gravi fir-Repubblika Demokratika tal-Kongo.
Mistoqsija Nru 13 mis-Sur Schnellhardt dwar ir-relazzjonijiet maż-Żimbabwe wara l-elezzjonijiet.
Mistoqsija Nru 14 mis-Sur Cornillet dwar id-Darfur.
Mistoqsija Nru 15 mis-Sur Jardim Fernandes (għas-Sinjura Gomes) dwar drittijiet tal-bniedem fl-Etjopja.
Mistoqsija Nru 16 mis-Sa Carlotti u s-Sa Deerpalsing (Mauritius) dwar is-sitwazzjoni politika fil-Madagaskar (il-mistoqsija supplimentari ntalbet mis-Sa Carlotti).
Mistoqsija Nru 17 mis-Sur O. Schmidt (għall-Sur Van Hecke) dwar l-amministrazzjoni reġjonali tan-Nil.
Mistoqsija Nru 18 mis-Sa Atim-Ogwal (Uganda) dwar armi żgħar u ħfief kif ukoll l-impatt diżastruż fuq il-ħajja ekonomika, politika u soċjali tan-nies tal-Afrika sub-Saħara.
L-awturi tal-mistoqsijiet Nri 2, 3, 5 u 8 ma kinux preżenti.
9. Azzjoni meħuda mill-Kummissjoni dwar ir-riżoluzzjonijiet adottati waqt is-16-il sessjoni tal-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE, li saret f'Port Moresby (Papua New Ginea)
Il-Kummissarju rrefera għal dokument dwar l-azzjoni meħuda mill-Kummissjoni, li diġà tqassam.
10. Is-Sitwazzjoni fil-Madagaskar
Ladarba l-Kummissarju Michel kien tkellem dwar is-suġġett meta wieġeb għad-domandi, huwa ma għamilx preżentazzjoni.
Kelliema: Deerpalsing (Mauritius), William (Seychelles), Diagne (Senegal), Polisi (Rwanda) u Mafuga (Lesotho).
Il-Kummissarju wieġeb għall-kwistjonijiet mqajma.
11. Dibattitu mal-Kummissjoni
Kelliema: O. Schmidt, De Sousa (Angola), Straker (St. Vincent u Grenadines), Martínez Martínez, Ramotar (Guyana), Polisi (Rwanda), Assarid (Mali), Milupi (Żambja), Naib (Eritrea), Deerpalsing (Mauritius), Cavuilati (Fiġi) u Mabaya (Repubblika Demokratika tal-Kongo).
Il-Kummissarju wieġeb għall-kwistjonijiet mqajma.
12. Suġġett urġenti Nru 1: L-irwol tal-Ftehima ta' Partenarjat ta' Cotonou fl-indirizzar tal-kriżi tal-ikel u dik finanzjarja fil-pajjiżi tal-AKP.
Is-Sur Andrew Mold, Ekonomist Anzjan, Ċentru ta' Żvilupp tal-OECD, għamel preżentazzjoni.
Il-Kummissarju Michel tkellem.
Kelliema: Bobbo (il-Kamerun), Schröder, Martínez Martínez, Ntuane (Botswana), O. Schmidt, William (Seychelles), F. Schmidt, Mayer, Gebre-Christos (Etjopja) u Schnellhardt.
Is-Sur Mold wieġeb għal mistoqsija li saritlu.
(Is-seduta ntemmet fis-18.45)
Wilkie RASMUSSEN u
Glenys KINNOCK
Ko-Presidenti
Sir John KAPUTIN u
Dietmar NICKEL
Ko-Segretarji Ġenerali
14.9.2009 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea |
C 221/4 |
MINUTI TAS-SEDUTA TAT-TLIETA, 7 TA’ APRIL 2009
(2009/C 221/02)
(Is-seduta nfetħet fid-09.20 a.m.)
IPPRESJEDA: Is-Sur RASMUSSEN
Ko- President
Il-Ko-President stieden lill-Assemblea biex tosserva minuta silenzju bħala tifkira tal-vittmi tat-terremot li seħħ fl-Italja ċentrali l-ġurnata ta' qabel.
Il-Ko-President qal li dan il-jum immarka l-15-il anniversarju tal-Ġenoċidju fir-Rwanda tal-1994, u stieden lill-Assemblea biex tosserva minuta silenzju f'nofsinhar biex tfakkar il-vittmi tat-traġedja.
Il-Ko-President laqa' l-Ko-Presidenti tal-Kunsilli tal-AKP-UE, l-On. William Haomae u s-Sur Jan Kohout.
1. Sostituti
Il-Ko-President ħabbar is-sostituti li ġejjin:
Fernández Martín (għal López-Istúriz White), Gill (għal Jöns), Hutchinson (għal McAvan), Jäätteenmäki (għal Hall), Kastler (għal Gaubert), Klass (għal Coelho), Leinen (għal Grabowska), Neris (għal Pleguezuelos Aguilar), Olajos (għal Novak), Seeber (għal Ribeiro e Castro) u Virrankoski (għal Busk).
2. Stqarrija mis-Sur Jan Kohout, id-Deputat Ministru tal-Affarijiet Barranin tar-Repubblika Ċeka li hu responsabbli għall-iżvilupp, il-President fil-Kariga tal-Kunsill tal-UE
Is-Sur Kohout għamel stqarrija f'isem il-Kunsill tal-UE.
3. Stqarrija mill-On. William Haomae, Ministru għall-Affarijiet Barranin u l-Kummerċ Estern (Gżejjer ta' Solomon), il-President fil-Kariga tal-Kunsill tal-AKP
Is-Sur Haomae għamel stqarrija f'isem il-Kunsill tal-AKP.
4. Ħin għall-Mistoqsijiet lill-Kunsill
Saru żewġ mistoqsijiet lill-Kunsill tal-AKP.
Is-Sur Haomae wieġeb għall-mistoqsijiet li ġejjin u għal dawk supplimentari:
Mistoqsija Nru 1 mis-Sur William (Seychelles) dwar ir-rilaxx tal-għajnuna u r-reviżjoni tal-Ftehima ta' Sħubija ta' Cotonou (CPA).
Mistoqsija Nru 2 mis-Sa Carlotti u s-Sur Lutundula (RDK) dwar id-deċiżjoni mill-Kunsill tal-AKP biex jitnaqqas il-baġit tal-missjonijiet tas-Segretarjat tal-AKP (il-mistoqsija supplimentari tressqet mis-Sa Carlotti).
L-awtur tal-mistoqsija Nru 3 ma kienx preżenti.
Saru sittax-il mistoqsija lill-Kunsill tal-UE.
Is-Sur Kohout wieġeb għall-mistoqsijiet li ġejjin u għal dawk supplimentari:
Mistoqsija Nru 4 mis-Sa Roithová dwar il-Miri tal-Iżvilupp tal-Millennju (MDGs).
Mistoqsija Nru 6 mis-Sa Neris dwar finanzjament addizzjonali/UE-Strateġija tal-Afrika.
Mistoqsija Nru 8 mis-Sa Van Lancker dwar il-qagħda tal-qabża finanzjarja.
Mistoqsija Nru 15 mis-Sur William (Seychelles) dwar għajnuna għall-iżvilupp lill-Pajjiżi bi Dħul Medju (MICs).
Mistoqsija Nru 13 mis-Sa Deerpalsing (Mauritius) dwar l-implimentazzjoni/segwitu tad-Deċiżjonijiet/Konklużjonijiet tal-Kunsill tal-UE dwar l-EPAs.
Mistoqsija Nru 16 mis-Sa Mauritius (għas-Sur Hutchinson) dwar is-sitwazzjoni fl-RDK tal-Lvant.
Mistoqsija Nru 17 mis-Sur Veneto dwar is-sitwazzjoni serja fl-RDK.
Mistoqsija Nru 18 mis-Sur Fernandes dwar iż-Żimbabwe.
Mistoqsija Nru 20 mis-Sur Schnellhardt dwar skjerament militari lil hinn mill-kosta tas-Somalja.
Mistoqsija Nru 5 mis-Sur Assarid (Mali) dwar il-kriżi globali tal-ikel u dik finanzjarja.
Mistoqsija Nru 10 mis-Sur Fernandes (għas-Sa Gomes) dwar l-impatt fuq l-AKP tal-Pożizzjoni Komuni l-ġdida dwar l-Esportazzjoni tal-Armi.
Mistoqsija Nru 12 mis-Sa Carlotti dwar il-migrazzjoni u s-sħubija AKP-UE.
Mistoqsija Nru 14 mis-Sur Kaczmarek dwar il-koperazzjoni għall-iżvilupp fil-pajjiżi donaturi ġodda tal-UE.
Is-Sur Kohout wieġeb għall-mistoqsijiet li ġejjin u għal dawk supplimentari:
Mistoqsija Nru 11 mis-Sur Cashman dwar persuni b'diżabilitajiet u dwar l-MDGs.
Mistoqsija Nru 21 mis-Sa Atim Ogwal (Uganda) dwar il-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità (CRPD).
Il-mistoqsija li ġejja ma ġietx segwita b'mistoqsija supplimentari:
Mistoqsija Nru 7 mis-Sur Martínez Martínez (għas-Sa Jouye de Grandmaison) dwar il-bidla fil-klima.
L-awturi tal-mistoqsijiet Nru 19 u 9 ma kinux preżenti.
5. Dibattitu mal-Kunsill
Kelliema: William (Seychelles), Baldeh (Gambja), Diagne (Senegal) u Milupi (Żambja).
Is-Sur Haomae u s-Sur Kohout wieġbu għall-punti li tqajmu.
6. Ir-reviżjoni tal-Ftehima ta' Cotonou: dibattitu mingħajr riżoluzzjoni
Kelliema: Manservisi (Kummissjoni Ewropea), Wieland, Carlotti, Martens, Bobbo (Kamerun), Cashman u l-Ko-President Kinnock.
Is-Sur Manservisi rrisponda għall-punti mqajma u għalaq id-dibattitu.
7. Suġġett urġenti Nru 2: L-istabbiliment u l-promozzjoni tal-paċi, is-sigurtà, l-istabilità u l-governanza fis-Somalja
Kelliema: Dekuek (Sudan), Kaczmarek, Naib (Eritrea), Carlotti, Abdi Said (Ġibuti), Gahler, Gebre-Christos (Etjopja), Morillon, Baldeh (Gambja), Deva, De Sousa (Angola), Aubert u Berend.
Sheikh Adan M. Nur, Speaker tal-Parlament Federali Tranżitorju tas-Somalja, indirizza s-sessjoni skont l-Artikolu 4, punt 4, tar-Regoli ta' Proċedura.
Is-Sur Manservisi (Kummissjoni Ewropea) għalaq id-dibattitu.
(Is-seduta ntemmet fis-13.10)
Wilkie RASMUSSEN u
Glenys KINNOCK
Ko-Presidenti
Sir John KAPUTIN u
Dietmar NICKEL
Ko-Segretarji Ġenerali
14.9.2009 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea |
C 221/6 |
MINUTI TAS-SEDUTA TAL-ERBGĦA, 8 TA’ APRIL 2009
(2009/C 221/02)
(Is-seduta nfetħet fid-9.20)
IPPRESJEDA: Is-Sur RASMUSSEN
Ko-President
1. Sostituti
Il-Ko-President ħabbar is-sostituti li ġejjin: Fernández Martín (għal López-Istúriz White), Gill (għal Jöns), Hutchinson (għal McAvan), Jäätteenmäki (għal Hall), Kastler (għal Gaubert), Klass (għal Coelho), Lefrançois (għal Arif), Leinen (għal Grabowska), Neris (għal Pleguezuelos Aguilar), Olajos (għal Novak), Seeber (għal Ribeiro e Castro) u Virrankoski (għal Busk).
2. Approvazzjoni tal-minuti tat-Tnejn 6 ta' April 2009
Il-minuti ġew approvati.
3. Rapport tal-imsieħba ekonomiċi u soċjali
Is-Sur Jahier, President tal-kumitat ta' segwitu tal-KESE AKP, għamel preżentazzjoni dwar l-integrazzjoni reġjonali tal-AKP.
Is-Sa King, Membru tal-kumitat ta' segwitu tal-KESE AKP, għamlet preżentazzjoni dwar il-Cariforum EPA u l-implikazzjonijiet tiegħu għall-integrazzjoni reġjonali fil-Karibew.
Kelliema: Mugambe (Uganda), Humphrey (Barbados) u William (Seychelles).
Is-Sur Jahier u s-Sa King rrispondew għall-kwistjonijiet li tqajmu fid-dibattitu.
Is-Sur Mugambe (Uganda) staqsa dwar il-parteċipazzjoni possibbli tal-Afrika tal-Lvant bħala osservatur fl-Assemblea Leġiżlattiva fil-laqgħat tal-JPA. Il-Ko-President ikkonferma li l-membri tal-gruppi ekonomiċi reġjonali kienu ħielsa li jattendu l-JPA skont l-Artikolu 4 tar-Regoli ta' Proċedura tagħha.
Rapport mis-Sur Netty Baldeh (Gambja) u s-Sur Josep Borrell Fontelles
Kumitat għall-Affarijiet Soċjali u l-Ambjent (AKP-UE/100.383/09/fin.)
Is-Sur Borrell Fontelles u s-Sur Baldeh (Gambja) ippreżentaw ir-rapport tagħhom.
Kelliema: Tapsoba (Burkina Faso), Hamatoukour (Kamerun), Mugambe (Uganda), Jäätteenmäki, Aubert, Sorongope (Repubblika Afrikana Ċentrali), Klass, de Sousa (Angola), Haug, William (Seychelles), Korhola, Deerpalsing (Mauritius), Gomes, Bounkoulou (Repubblika tal-Kongo) u Baum (Kummissjoni Ewropea).
Is-Sur Baldeh (Gambja) u s-Sur Borrell Fontelles għalqu d-dibattitu.
Rapport tas-Sa Ruth Magau (Afrika t'Isfel) u s-Sur Filip Kaczmarek
Kumitat għall-Affarijiet Politiċi (AKP-UE/100.460/09/fin.)
Is-Sa Magau (Afrika t'Isfel) u s-Sur Kaczmarek ippreżentaw ir-rapport tagħhom.
Kelliema: Ogwal (Uganda), Gahler, Leinen, näib (Eritrea), Morillon, Waziri (Niġerja), Kastler, Hamatoukour (Kamerun), Cashman u Baum (Kummissjoni Ewropea).
Is-Sa Magau (Afrika t'Isfel) u s-Sur Kaczmarek għalqu d-dibattitu.
6. Dokumenti ta’ Strateġija Nazzjonali u Dokumenti ta’ Strateġija Reġjonali għall-pajjiżi tal-AKP: dibattitu mingħajr riżoluzzjoni
Il-Ko-President introduċa s-suġġett.
Kelliema: William (Seychelles), Dekuek (Sudan), Deerpalsing (Mauritius), Milupi (Żambja), Hamatoukour (Kamerun), Ko-President Kinnock, Baum (Kummissjoni Ewropea), Jean-Marie (Saint Lucia), Solamalemalo (Samoa), Wieland u Van Lancker.
L-Assemblea aċċettat Abbozz ta' Qafas għal Skrutinju Demokratiku tad-Dokumenti ta' Strateġija Reġjonali u Programmi Indikattivi Reġjonali li jaqgħu taħt l-10 EDF bħala bażi għal dan ix-xogħol.
(Is-seduta ġiet aġġornata f'12.20 u kompliet fit-15.15)
IPPRESJEDIET: Is-Sa KINNOCK
Ko-President
7. Approvazzjoni tal-minuti tat-Tlieta filgħodu, 7 ta' April 2009
Il-minuti ġew approvati.
Preżentazzjoni mill-Barunessa Ashton, Membru tal-Kummissjoni Ewropea b'responsabilità għall-Kummerċ: dibattitu mingħajr riżoluzzjoni
Il-Ko-President laqgħat il-Kummissarju fl-okkażjoni tal-ewwel żjara tagħha fl-Assemblea Parlamentari Konġunta.
Il-Kummissarju għamlet l-istqarrija tagħha.
Kelliema: Straker (St Vincent & Grenadines), Sturdy, Assarid (Mali), William (Seychelles), Deerpalsing (Mauritius), Diagne (Senegal), Deva, Mporogomyi (Tanżanija), Humphrey (Barbados), Sithole (Afrika t'Isfel), Jean-Marie (St. Lucia), Fernandes, Gosset (Côte d'Ivoire) u Gill.
Il-Kummissarju wieġbet għall-kwistjonijiet imqajma.
Preżentazzjoni mill-Barunessa Ashton, Membru tal-Kummissjoni Ewropea b'responsabilità għall-Kummerċ: dibattitu mingħajr riżoluzzjoni
Il-Kummissarju għamlet l-istqarrija tagħha.
Kelliema: Dalrymple-Philibert (il-Ġamajka), Gill, William (Seychelles), Mafura (Lesoto), Deerpalsing (Mauritius), Sturdy, Assarid (Mali), Mushelenga (Namibja), Tambuwal (Niġerja), Baldeh (Gambja), Hutchinson, Martínez Martínez u Straker (St Vincent & Grenadines).
Il-Kummissarju wieġbet għall-kwistjonijiet imqajma.
Deċiżjoni: Il-Ko-Presidenti għandhom jiktbu lill-Kummissarju biex jirringrazzjawha għall-assigurazzjoni li l-elementi fil-Ftehimiet ta' Sħubija Ewropea Interim li l-Istati AKP kkonċernati jixtiequ li jiġu riveduti jkunu annessi magħhom u indirizzati fin-negozjati sħaħ tal-EPA, u jitolbu għal assigurazzjoni bil-miktub mill-President tal-Kummissjoni dwar dan.
Rapport mis-Sur Mr Assarid Ag Imbarcaouane (Mali) u s-Sur Jürgen Schröder
Kumitat għall-Iżvilupp Ekonomiku, il-Finanzi u l-Kummerċ
Is-Sur Assarid (Mali) u s-Sur Schröder ippreżentaw ir-rapport tagħhom.
Kelliema: Hutchinson, Bundu (Sierra Leone), Schröder, O. Schmidt, Schlyter, Schnellhardt, Neris, Hamatoukour (Kamerun), Berend, Waziri (Niġerja), Van Lancker u Brew (Kummissjoni Ewropea).
Is-Sur Assarid għalaq id-dibattitu
11. Il-Kumitati Parlamentari fid-dispożizzjonijiet istituzzjonali tal-EPA: dibattitu mingħajr riżoluzzjoni
Kelliema: Brew (Kummissjoni Ewropea), Martínez Martínez, Rodgers (Surinam), Hopffer (Cape Verde), William (Seychelles), Humphrey (Barbados), Sorie (ECOWAS), Jean-Marie (St. Lucia) u Hutchinson.
(Is-seduta ġiet aġġornata fis-18.16)
Wilkie RASMUSSEN u
Glenys KINNOCK
Ko-Presidenti
Sir John KAPUTIN u
Dietmar NICKEL
Ko-Segretarji Ġenerali
14.9.2009 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea |
C 221/8 |
MINUTI TAS-SEDUTA TAL-ĦAMIS, 9 TA’ APRIL 2009
(2009/C 221/04)
(Is-seduta nfetħet fid-9.15)
IPPRESJEDIET: Is-Sa KINNOCK
Ko-President
1. Sostituti
Il-Ko-President ħabbar is-sostituti li ġejjin:
Fernández Martín (for López-Istúriz White), Gill (for Jöns), Hutchinson (for McAvan)Fernández Martín (għal López-Istúriz White), Gill (għal Jöns), Hutchinson (għal McAvan), Kastler (għal Gaubert), Klass (għal Coelho), Lefrançois (għal Arif), Leinen (għal Grabowska), Neris (għal Pleguezuelos Aguilar), Olajos (għal Novak), Seeber (għal Ribeiro e Castro), Virrankoski (għal Busk) u Zaleski (għal Liepina).
2. Approvazzjoni tal-minuti tal-Erbgħa filgħodu u wara nofsinhar, 8 ta' April 2009
Il-minuti ġew approvati.
3. Rapporti sommarji tal-gruppi ta' ħidma
Ir-rapporti li ġejjin tressqu mill-gruppi ta' ħidma:
— |
Is-Sur Emanuel Jardim Fernandes dwar l-enerġija sostenibbli - żjara lill-impjant tal-enerġija solari f'Ustek; |
— |
Is-Sur Richard Seeber dwar il-ġestjoni tal-kriżi - żjara lill-istrutturi kontra l-għargħar fi Praga; |
— |
Is-Sur Inusah Fuseini (Gana) dwar ħsara ekoloġika - żjara lil sit kontaminat. |
4. Ħatra tal-President Onorarju
Fuq point of order, is-Sur Louis Straker (Saint Vincent u Grenadines) faħħar lill-Ko-President Kinnock għal xogħolha u l-kontribuzzjoni prezzjuża lill-Assemblea Parlamentari Konġunta tal-AKP-UE. Imbagħad ippropona li t-titolu ta' President Onorarju tal-Assemblea Parlamentari Konġunta jiġi konferit lill-Ko-President Kinnock bħala rikonoxximent tas-servizz kbir li hija tat għall-kawża tal-Assemblea (skont l-Artikolu 29 tar-Regoli ta' Proċedura tal-JPA tal-AKP - UE).
L-Assemblea approvat b'akklamazzjoni l-ħatra tal-Ko-President Kinnock bħala President Onorarju tal-Assemblea Parlamentari Konġunta.
Kelliema: Ko-President Rasmussen, William (Seychelles), Ko-President Kinnock.
5. Votazzjoni dwar il-mozzjonijiet għal riżoluzzjoni inklużi fir-rapporti ppreżentati mit-tliet kumitati permanenti
Kelliem: Deva dwar il-proċedura ta' votazzjoni.
— |
Sfidi għall-akkomodazzjoni demokratika tad-diversitajiet etniċi, kulturali u reliġjużi fil-pajjiżi tal-AKP u l-UE Rapport tas-Sinjura Ruth Magau (Afrika t'Isfel) u s-Sur Filip Kaczmarek Kumitat għall-Affarijiet Politiċi (AKP-UE/100.460/09/fin.) L-Emendi 1 u 2 ġew adottati. Ir-riżoluzzjoni emendata ġiet adottata unanimament. |
— |
Il-Ftehimiet ta' Sħubija Ekonomika u l-impatt tagħhom fuq il-pajjiżi tal-AKP Rapport mis-Sur Mr Assarid Ag Imbarcaouane (Mali) u s-Sur Jürgen Schröder Kumitat għall-Iżvilupp Ekonomiku, il-Finanzi u l-Kummerċ (AKP-UE/100.463/09/fin.) Ġiet mitluba votazzjoni separata dwar il-Premessa Q minn sitt membri u l-premessa ġiet adottata. Ġiet mitluba votazzjoni separata dwar il-Paragrafu 6 minn sitt membri u l-paragrafu ġie adottat. Ġiet mitluba votazzjoni separata u votazzjoni b'kulleġġi separati minn sitt membri u l-paragrafu ġie rrifjutat. Tressqet emenda orali għall-paragrafu 18 mis-Sur Schröder u s-Sur Hutchinson u ġiet adottata. Ġiet mitluba votazzjoni separata dwar il-Paragrafu 19b u l-Paragrafu 22 minn sitt membri u ż-żewġ paragrafi ġew adottati. Ġiet mitluba votazzjoni separata u votazzjoni b'kulleġġi separati dwar il-Paragrafu 23 u l-Paragrafu 24 minn sitt membri u ż-żewġ paragrafi ġew adottati. L-Emenda 7 ġiet irtirata. Emendi 1 sa 6 u l-emendi 8 sa 12 ġew adottati. Ir-riżoluzzjoni emendata ġiet adottata unanimament. |
— |
L-impatt soċjali u ambjentali tal-bidla fil-klima Rapport minn: Is-Sur Netty Baldeh (Gambja) u s-Sur Josep Borrell Fontelles Kumitat għall-Affarijiet Soċjali u l-Ambjent (AKP-UE/100.383/09/fin.) Ir-riżoluzzjoni ġiet adottata b'mod unanimu mingħajr emendi. |
6. Votazzjoni dwar mozzjonijiet għal riżoluzzjoni urġenti
— |
Mozzjoni urġenti għal riżoluzzjoni dwar l-irwol tal-Ftehima ta' Sħubija ta' Cotonou fl-indirizzar tal-kriżi finanzjarja u tal-ikel fil-pajjiżi tal-AKP (AKP-UE/100.568/09/comp.). Ġiet mitluba votazzjoni b'kulleġġi separati dwar l-emendi 1, 2, 9 u 10 minn ħames membri u l-emendi ġew irrifjutati. L-Emenda 8 ġiet miċħuda. L-Emendi 3 sa 7 ġew adottati. Ir-riżoluzzjoni emendata ġiet adottata unanimament b'astensjoni waħda. Spjegazzjoni tal-votazzjoni (Artikolu 16 tar-Regoli ta' Proċedura): Hutchinson (oralment). |
— |
Mozzjoni urġenti għal riżoluzzjoni dwar l-istabbiliment u l-promozzjoni tal-paċi, is-sigurtà, l-istabilità u l-governanza fis-Somalja (AKP-UE/100.569/09/comp.) Emenda 1, emenda 2 (b'emenda orali mressqa mis-Sa Kamar (Kenya)), emenda 3 (b'emenda orali mressqa mis-Sur Gahler), emenda 4 (b'emenda orali mressqa mis-Sa Kamar (Kenya)) u l-emendi 5 sa 7 ġew adottati. Ir-riżoluzzjoni emendata ġiet adottata unanimament. Kelliema: Gahler u Assarid (Mali). |
IPPRESJEDA: Is-Sur RASMUSSEN
Ko-President
7. Data u post tat-18-il sessjoni tal-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE
It-18-il sessjoni tal-JPA se ssir mit-30 ta' Novembru sat-3 ta' Diċembru 2009 f'Luanda (Angola).
Is-Sur De Sousa (Angola) qal lill-Membri li Luanda tilqagħhom b'idejha miftuħa.
8. Affarijiet oħra
Is-Sur Mushelenga (Namibja) ġibed l-attenzjoni tal-Membri għall-għargħar fin-Namibja li beda fil-bidu ta' Marzu 2009 u talab li jkun hemm rispons urġenti biex jintlaħqu l-bżonnijiet immedjati u fuq terminu medju ta' 350 000 persuna milquta.
Il-Ko-President irringrazzja lill-awtoritajiet tar-Repubblika Ċeka għall-ospitalità tagħhom u għall-isforzi kollha tagħhom fl-organizzazzjoni tas-17-il sessjoni tal-Assemblea Parlamentari Konġunta fi Praga u l-avvenimenti soċjali li akkumpanjawha.
Qabel ingħalqet is-seduta, kien hemm wirja ta' ritratti memorabbli migbuda tul is-servizz tas-Sa Kinnock bħala Ko-President tal-Assemblea. Il-Ko-President Rasmussen ippreżenta bukkett fjuri lis-Sa Kinnock.
(Is-seduta ngħalqet fil-10.45)
Wilkie RASMUSSEN u
Glenys KINNOCK
Ko-Presidenti
Sir John KAPUTIN u
Dietmar NICKEL
Ko-Segretarji Ġenerali
ANNESS I
LISTA ALFABETIKA TAL-MEMBRI TAL-ASSEMBLEA PARLAMENTARI KONĠUNTA
Rappreżentanti tal-AKP |
Rappreżentanti tal-UE |
RASMUSSEN (GŻEJJER TA' COOK), Ko-President |
KINNOCK, Ko-President |
ANGOLA (VP) |
GAHLER (VP) |
BURKINA FASO (VP) |
VENTRE (VP) |
KONGO Repubblika tal-(VP) |
JOUYE DE GRANDMAISON (VP) |
KONGO Repubblika Demokratika tal-(VP) |
CARLOTTI (VP) |
ETJOPJA (VP) |
MITCHELL (VP) |
GAMBIA (VP) |
AUBERT (VP) |
GUYANA (VP) |
LULLING (VP) |
PAPUA NEW GUINEA (VP) |
BIELAN (VP) |
RWANDA (VP) |
POLFER (VP) |
GŻEJJER TA' SOLOMON (VP) |
MARTÍNEZ MARTÍNEZ (VP) |
SURINAME (VP) |
BOWIS (VP) |
ŻIMBABWE (VP) |
GOUDIN (VP) |
ANTIGUA & BARBUDA |
AGNOLETTO |
BAĦAMAS |
ALLISTER |
BARBADOS |
ARIF |
BELIŻ |
AYLWARD |
BENIN |
BEREND |
BOTSWANA |
BERGER |
BURUNDI |
BORRELL FONTELLES |
KAMERUN |
BULLMAN |
CAPE VERDE |
BUSK |
REPUBBLIKA AFRIKANA ĊENTRALI |
CALLANAN |
CHAD |
CASHMAN |
COMOROS |
CIANI |
KOSTA TAL-AVORJU |
COELHO |
DJIBOUTI |
CORNILLET |
DOMINICA |
DEVA |
REPUBBLIKA DOMINIKANA |
DILLEN |
GUINEA EKWATORJALI |
FERNANDES |
ERITREA |
FERREIRA |
FIĠI |
FRAILE CANTÓN |
GABON |
GAUBERT |
GHANA |
GOMES |
GRENADA |
GRABOWSKA |
GUINEA |
GRÖNER |
GUINEA-BISSAU |
GURMAI |
ĠAMAJKA |
HALL |
ĦAITI |
HAUG |
KENJA |
HOLM |
KIRIBATI |
IRUJO AMEZAGA |
LESOTO |
JÖNS |
LIBERJA |
KACZMAREK |
MADAGASKAR |
KORHOLA |
MALAWI |
KOZLIK |
MALI |
LANGENDRIES |
GŻEJJER TA' MARSHALL (Repubblika tal-) |
LEHIDEUX |
MAWRITANJA |
LIEPINA |
MAURITIUS |
LÓPEZ-ISTÚRIZ WHITE |
MIKRONESJA (Stati Federati tal-) |
LOUIS |
MOŻAMBIK |
McAVAN |
NAMIBJA |
MARTENS |
NAURU (Repubblika ta') |
MAURO |
NIĠER |
MAYER |
NIĠERJA |
MORILLON |
NIUE |
NOVAK |
PALAU |
PLEGUEZUELOS AGUILAR |
SAINT KITTS U NEVIS |
RIBEIRO E CASTRO |
SANTA LUĊIJA |
ROITHOVÁ |
SAINT VINCENT U GRENADINES |
ROSATI |
SAMOA |
SANZ PALACIO |
SAO TOME U PRINCIPE |
SCHLYTER |
SENEGAL |
SCHMIDT F. |
SEYCHELLES |
SCHMIDT O. |
SIERRA LEONE |
SCHNELLHARDT |
SOMALJA |
SCHRÖDER |
AFRIKA T'ISFEL |
SPERONI |
SUDAN |
STURDY |
SWAŻILAND |
VAN HECKE |
TANŻANIJA |
VAN LANCKER |
TIMOR-LESTE |
VENETO |
TOGO |
de VILLIERS |
TONGA |
WIELAND |
TRINIDAD U TOBAGO |
WIJKMAN |
TUVALU |
ZÁBORSKÁ |
UGANDA |
ZANI |
VANWATU |
ZĪLE |
ŻAMBJA |
ZIMMER |
KUMITAT GĦALL-AFFARIJIET POLITIĊI
Membri tal-AKP |
Membri tal-PE |
IBOVI (REP. TAL-KONGO), Ko-President |
CALLANAN, Ko-President |
BEAUPLAN (ĦAITI), VC |
JÖNS, VC |
PAPWA-GINEA ĠDIDA, VC |
POLFER, VC |
DE SOUSA (ANGOLA) |
BIELAN |
GĦOTJA (BELIŻE) |
CARLOTTI |
DAYORI (BENIN) |
COELHO |
SORONGOPE (AFRIKA ĊENTRALI REP.) |
DILLEN |
RASMUSSEN (GŻEJJER TA' COOK) |
GAHLER |
GOSSET (KOSTA TAL-AVORJU) |
GAUBERT |
NÄIB (ERITREA) |
GOMES |
GEBRE-Christos (ETJOPJA) |
GRABOWSKA |
CAVUILATI (Fiġi) |
GRÖNER |
ROGOMBE (GABON) |
GURMAI |
FUSEINI (GHANA) |
KACZMAREK |
ROBERTS (GRENADA) |
LÓPEZ ISTÚRIZ |
GINEJA |
LOUIS |
RAMOTAR (IL-GUJANA) |
MARTÍNEZ MARTÍNEZ |
KAMAR (KENYA) |
MAURO |
KOLLIE (LIBERJA) |
MORILLON |
NIUE |
SANZ PALACIO |
SAINT VINCENT U THE GRENADINES |
SCHMIDT F. |
MAGAU (AFRIKA T'ISFEL) |
VAN HECKE |
MPOROGOMYI (TANŻANIJA) |
VENTRE |
KLASSOU (TOGO) |
WIELAND |
ITALELI (TUVALU) |
ZANI |
MUMVURI (ŻIMBABWE) |
ZIMMER |
KUMITAT GĦALL-IŻVILUPP EKONOMIKU, IL-FINANZI U L-KUMMERĊ:
Membri tal-AKP |
Membri tal-PE |
NTUANE (BOTSWANA), Ko-President |
SCHLYTER, Ko-President |
MABAYA GIZI AMINE (REP. DEM. TAL-KONGO), VC |
LIEPIŅA, VC |
ABDULLAHI (NIĠERJA), VC |
RIBEIRO E CASTRO, VC |
HUMPHREY (BARBADOS) |
AGNOLETTO |
NDIZEYE (BURUNDI) |
BEREND |
DOUGAN (GINEA EKWATORJALI) |
BULLMANN |
DALRYMPL-Philibert (ĠAMAJKA) |
BUSK |
MAFURA (LESOTHO) |
CORNILLET |
ASSARID (MALI) |
DEVA |
GUELAYE (MAWRITANJA) |
FERREIRA |
MIKRONESJA (Stati Federali tal-) |
IRUJO AMEZAGA |
MUSHELENGA (NAMIBJA) |
KINNOCK |
PALAU |
KOZLIK |
POLISI (RWANDA) |
LANGENDRIES |
THOMAS (SAINT KITTS U NEVIS) |
LEHIDEUX |
JEAN-MARIE (SANTA LUĊIJA) |
LULLING |
SOLAMALEMALO KENETI (SAMOA) |
MAYER |
SAO TOME U PRINCIPE |
McAVAN |
DIAGNE (SENEGAL) |
PLEGUEZUELOS AGUILAR |
WILLIAM (SEYCHELLES) |
ROSATI |
BUNDU (SIERRA LEONE) |
SCHRÖDER |
DEKUEK (SUDAN) |
SPERONI |
TONGA |
STURDY |
TRINIDAD U TOBAGO |
VAN LANCKER |
MUGAMBE (UGANDA) |
de VILLIERS |
MILUPI (ŻAMBJA) |
ZĪLE |
KUMITAT GĦALL-AFFARIJIET SOĊJALI U L-AMBJENT
Membri tal-AKP |
Membri tal-PE |
TOSUL (VANUATU), Ko-President |
BERGER, Ko-President |
SITHOLE (MOŻAMBIK), VC |
NOVAK, VC |
DEERPALSING (MAURITIUS), VC |
ARIF, VC |
ANTIGUA U BARBUDA |
ALLISTER |
BAĦAMAS |
AUBERT |
TAPSOBA (BURKINA FASO) |
AYLWARD |
BOBBO (KAMERUN) |
BORRELL FONTELLES |
KAPE VERDE |
BOWIS |
DARBO (CHAD) |
CASHMAN |
KOMOROS |
CIANI |
SAID (DJIBOUTI) |
FRAILE CANTÓN |
DOMINIKA |
JARDIM FERNANDES |
JIMENEZ (REPUBBLIKA DOMINIKANA) |
GOUDIN |
BALDEH (Gambja) |
HALL |
GUINEA BISSAU |
HAUG |
TABAI (KIRIBATI) |
HOLM |
MADAGASKAR |
JOUYE DE GRANDMAISON |
MATOLA (MALAWI) |
KORHOLA |
GŻEJJER TA' MARSHALL |
MARTENS |
NAURU |
MITCHELL |
OUMAROU (NIĠER) |
ROITHOVA |
GŻEJJER TA' SOLOMON |
SCHMIDT O. |
SOMALJA |
SCHNELLHARDT |
RODGERS (SURINAME) |
VENETO |
HLOPE (SWAŻILAND) |
WIJKMAN |
TIMOR LESTE |
ZÁBORSKÁ |
ANNESS II
REĠISTRU TAL-ATTENDENZA TAS-SESSJONI MIS-6 SAD-9 TA' APRIL FI PRAGA (REPUBBLIKA ĊEKA)
RASMUSSEN (Gżejjer ta' Cook), Ko-President |
KINNOCK, Ko-President |
DE SOUSA (Angola) (VP) |
AUBERT (VP) |
HUMPHREY (Barbados) (1) |
AYLWARD |
GRANT (Beliż) (1) |
BEREND |
DAYORI (Benin) |
BORRELL FONTELLES |
NTUANE (Botswana) (VP) |
|
KABORE (Burkina Faso) (VP) |
CALLANAN |
NDIZEYE (Burundi) |
CARLOTTI (VP) |
BOBBO (Kameru) |
CASHMAN |
SORONGOPE (Repubblika Afrikana Ċentrali) |
|
HOPFFER (Cape Verde) |
DEVA |
DARBO (Chad) |
DILLEN (2) |
BOUNKOULOU (Kongo, Repubblika tal-) (VP) |
FERNANDES |
MABAYA GIZI AMINE (Kongo, Repubblika Demokratika tal-) (VP) |
FERNANDEZ MARTIN (for López-Istúriz White) |
GOSSET (Kosta tal-Avorju) (1) |
FRAILE CANTÓΝ |
SOUBANEH ATTEYEH (Djibouti) |
GAHLER (VP) |
JIMENEZ (Repubblika Dominikana) |
GILL (għal Jöns) |
DOUGAN MALABO (Il-Ginea Ekwatorjali) |
|
NÄIB (Eritrea) |
|
GEBRE-CHRISTOS (Etjopja) (VP) (1) |
GURMAI |
CAVUILATI (Fiġi) (1) |
HAUG |
ROGOMBE (Gabon) |
HUTCHINSON (għal McAvan) |
BALDEH (Gambja) (VP) |
|
FUSEINI (Gana) |
KACZMAREK |
ROBERTS (Grenada) |
KASTLER (għal Gaubert) |
RAMOTAR (Guyana) (VP) |
KLASS (għal Coelho) |
BEAUPLAN (Ħaiti) |
|
DALRYMPLE-PHILIBERT (Ġamajka) |
KOZLIK (2) |
KAMAR (Kenja) |
|
TABAI (Kiribati) |
LEINEN (għal Grabowska) |
MAFURA (Lesoto) |
LULLING (VP) |
KOLLIE (Liberja) |
MARTENS |
MATOLA (Malawi) |
MARTÍNEZ MARTÍNEZ (VP) |
ASSARID IMBARCAOUANE (Mali) |
MAYER |
GUELAYE (Mawritanja) |
MORILLON |
DEERPALSING (Mauritius) |
NERIS (għal Pleguezuelos Aguilar |
SITHOLE (Możambik) |
OLAJOS (għal Novak) |
MUSHELENGA (Namibja) |
POLFER (VP) (2) |
MALAM ALMA (Niġer) |
ROITHOVA |
TAMBUWAL (Niġerja) |
|
POLISI (Rwanda) (VP) |
SCHLYTER |
THOMAS (Saint Kitts u Nevis) (1) |
SCHMIDT F. |
JEAN-MARIE (Santa Luċija) |
SCHMIDT O. |
STRAKER (Saint Vincent u Grenadines) |
SCHNELLARDT |
SOLAMALEMALO (Samoa) |
SCHRÖDER |
DIAGNE (Senegal) |
SEEBER (għal Ribeiro e Castro) |
WILLIAM (Seychelles) |
|
BUNDU (Sierra Leone) |
STURDY |
BARNABAS (Gżejjer ta' Solomon) (VP) |
VAN LANCKER |
NUR (Somalja) |
VENETO |
SITHOLE (Afrika t'Isfel) |
VIRRANKOSKI (għal Busk) |
DEKUEK (Sudan) |
WIELAND |
RODGERS (Surinam) (VP) |
|
HLOPHE (Sważiland) |
ZALESKI (għal Liepina) (5) |
MPOROGOMYI (Tanżanija) |
|
VIEGAS (Timor Leste) |
|
KLASSOU (Togo) |
|
LAVULAVU (Tonga) |
|
ITALELI (Tuvalu) |
|
MUGAMBE (Uganda) |
|
TOSUL (Vanuatu) |
|
MILUPI (Żambja) |
|
MUMVURI (Żimbabwe) |
|
Preżenti wkoll:
ANGOLA BRAGANCA DE SOUSA MENDES DOS SANTOS SILVESTRE GABRIEL SAMY VIRGILIO MARQUES FARIA |
BENIN ALIA SEIDOU ADAMBI TODJINOU |
BOTSWANA MASEGO TLHOIWE |
BURKINA FASO TABSOBA OUEDRAOGO OUOBA |
BURUNDI KAVAKURE MANIRAKIZA |
KAMERUN AWUDU MBAYA OWONA KONO OWONA |
KONGO (Repubblika tal-) IBOVI IKOUNGA OPIMBAT PANDET |
KONGO (Repubblika Demokratika tal-) NKONGO BUDINA NZAU MUTAMBA DIBUE DENIS-KAMBAY KUTEKALA KAAWA MOLEKO MALIWA BIE BONGENGE |
DJIBOUTI ABDI SAID |
GUINEA EKWATORJALI DOUGAN MODU AKUSE BINDANG NFA NDONG |
GABON OBIANG NDONG MILEBOU AUBUSSON, ep. MAKONGO BERRE |
GHANA KUMI |
ĦAITI LUMERANT BENOIT FRANÇOIS |
KENJA KOMBO |
LESOTHO TIHELI |
LIBERJA DUNAH BARCLAY TELEWODA |
MALI BA DIANESSY CISSE |
MOŻAMBIK MIGUEL ERNESTO |
NAMIBJA DE WAAL BASSON |
NIĠER ABDOU YERIMA BAVO |
NIĠERJA ABDULLAHI BARAYA USMAN AKWASHIKI AINIGABASANA |
RWANDA AYINKAMIYE |
SENEGAL CIRÉ SALL EL WALY DIOP SOW GUEYE |
SEYCHELLES FAURE |
AFRIKA TA' ISFEL MAGAU SOOKLAL SEALS PULSE MGULI |
SUDAN ALLOBA LUAL YAK BADRI ABBAS MUSTAFA ABDELWAHAB |
SURINAME SITAL ADJODHIA |
TANŻANIJA KAYOLA |
TOGO LAWSON GBONE |
UGANDA OGWAL DOMBO KATENKA-APULI |
ŻAMBJA MBEWE MUBANGA |
ŻIMBABWE MLOTSHWA MNKANDHLA |
|
KUNSILL tal-AKP
HAOMAE, |
Ministru għall-Affarijiet Barranin u l-Kummerċ Estern (Gżejjer ta' Solomon), il-President fil-Kariga tal-Kunsill tal-AKP |
KUNSILL tal-UE
KOHOUT |
Deputat Ministru tal-Affarijiet Barranin (ir-Repubblika Ċeka), President fil-kariga tal-Kunsill tal-UE |
KUMMISSJONI EWROPEA
MICHEL |
Membru tal-Kummissjoni b'responsabilità għall-Iżvilupp u l-Għajnuna Umanitarja |
ASHTON |
Membru tal-Kummissjoni b'responsabilità għall-Kummerċ |
Unjoni Afrikana (AU)
ANNADIF
EESC
JAHIER
DANTIN
KING
CTA
BOTO
BURGUET
NEUN
ECOWAS
GARBA
SORIE
BA
SEGRETARJAT TAL-AKP
KAPUTIN Ko-Segretarju Ġenerali
SEGRETARJAT TAL-UE
NICKEL Ko-Segretarju Ġenerali
(1) Pajjiż rappreżentat minn persuna apparti Membru ta' Parlament.
(2) Preżenti fis-6 ta' April 2009
(3) Preżenti fis-7 ta' April 2009
(4) Preżenti fit-8 ta' April 2009
(5) Preżenti fid-9 ta' April 2009
ANNESS III
ANNESS TAS-SEDUTA TAT-TNEJN, 6 TA’ APRIL 2009
Akkreditar tad-delegati mhux parlamentari
BARBADOS
H.E. Mr Errol HUMPHREY,
Ambassador, Embassy of Barbados, Brussels
BELIŻ
H.E. Ms Audrey Joy GRANT,
Ambassador, Embassy of Belize, Brussels
KOSTA TAL-AVORJU
H.E. Ms Marie GOSSET,
Ambassador, Embassy of Côte d'Ivoire, Brussels
ETJOPJA
H.E. Mr Berhane GEBRE-CHRISTOS,
Ambassador, Embassy of Ethiopia, Brussels
FIĠI
H.E. Mr Ratu Seremaia Tuinausori CAVUILATI,
Ambassador, Embassy of Fiji, Brussels
ST. KITTS U NEVIS
Dr. Arnold THOMAS,
Minister Counsellor, Embassy of St. Kitts & Nevis, Brussels
ANNESS IV
RIŻOLUZZJONIJIET ADOTTATI
— |
dwar sfidi għall-assimilazzjoni demokratika tad-diversità etnika, kulturali u reliġjuża fil-pajjiżi tal-AKP u tal-UE (ACP-EU/100.460/09/fin.) | 19 |
— |
dwar Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (EPAs) u l-impatt tagħhom fuq l-Istati tal-AKP (ACP-EU/100.463/09/fin.) | 24 |
— |
dwar il-konsegwenzi soċjali u ambjentali tal-bidla fil-klima fil-pajjiżi tal-AKP (ACP-EU/100.383/09/fin.) | 31 |
— |
dwar l-irwol tal-Ftehima ta’ Sħubija ta’ Cotonou biex tkun indirizzata l-kriżi alimentari u finanzjarja fil-pajjiżi tal-AKP (ACP-EU/100.440/08/fin.) | 38 |
— |
biex ikunu stabbiliti u promossi l-paċi, is-sigurtà u l-governanza fis-Somalja (ACP-EU/100.569/09/fin.) | 43 |
RIŻOLUZZJONI (1)
dwar sfidi għall-assimilazzjoni demokratika tad-diversità etnika, kulturali u reliġjuża fil-pajjiżi tal-AKP u tal-UE
L- Assemblea Parlamentari Konġunta tal-AKP-UE,
— |
li ltaqgħet fi Praga (ir-Repubblika Ċeka) mis-6 sad-9 ta’ April 2009, |
— |
wara li kkunsidrat l-Artikolu17(1) tar-Regoli ta’ Proċedura, |
— |
wara li kkunsidrat il-Konvenzjoni tal-UNESCO dwar il-Mezzi għall-Projbizzjoni u l-Prevenzjoni tal-Importazzjoni, l-Esportazzjoni u t-Trasferiment tas-Sjieda tal-Proprjetà Kulturali tal-1970, |
— |
wara li kkunsidrat il-Konvenzjoni Amerikana dwar id-Drittijiet tal-Bniedem tal-1978, |
— |
wara li kkunsidrat il-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti ffirmata fis-26 ta’ Ġunju 1945, u t-twaqqif tal-Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja, |
— |
wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem adottata mill-Assemblea Ġenerali tan-NU fl-10 ta’ Diċembru 1948, |
— |
wara li kkunsidrat il-Karta tal-Afrika (Banjul) dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli tal-1985 u t-twaqqif tal-Qorti Afrikana dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli tal-2004, |
— |
wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta’ Persuni f’Minoranzi Nazzjonali jew Etniċi, Reliġjużi u Lingwistiċi, adottata mill-Assemblea Ġenerali fit-18 ta’ Diċembru 1992, |
— |
wara li kkunsidrat il-Konvenzjoni Qafas tal-Kunsill tal-Ewropa għall-Protezzjoni tal-Minoranzi Nazzjonali tal-1 ta’ Frar 1995, |
— |
wara li kkunsidrat il-Kapitolu IV tad-Dikjarazzjoni tat-XII il-Samit tal-Moviment Mhux Allinjat li sar f’Durban, fl-1998, |
— |
wara li kkunsidrat l-Artikolu 30 tal-Att Kostituttiv tal-Unjoni Afrikana tas-sena 2000, |
— |
wara li kkunsidrat id-Direttiva tal-Kunsill 2000/43/KE tad-29 ta’ Ġunju 2000 li timplimenta l-prinċipju tat-trattament ugwali bejn il-persuni irrispettivament mill-oriġini tar-razza jew etniċità (2), |
— |
wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni Universali dwar id-Diversità Kulturali adottata mill-Konferenza Ġenerali tal-UNESCO fit-2 ta’ Novembru 2001, |
— |
wara li kkunsidrat il-Konferenza Dinjija tal-2001 kontra r-Razziżmu u s-Samit Dinji tal-2002 dwar l-Iżvilupp Sostenibbli, |
— |
wara li kkunsidrat il-Konvenzjoni dwar il-Patrimonju Kulturali Immaterjali tal-2003, |
— |
wara li kkunsidrat il-Protokoll tal-Qorti Afrikana tal-Ġustizzja tal-2003, |
— |
wara li kkunsidrat ir-Riżoluzzjoni dwar ir-razziżmu, id-diskriminazzjoni razzjali, il-ksenofobija u l-intolleranza relatata, adottata mill-Assemblea Parlamentari Konġunta tal-AKP-UE fit-3 ta’ April 2003 fi Brazzaville, |
— |
wara li kkunsidrat ir-Riżoluzzjoni dwar il-Qorti Kriminali Internazzjonali (ICC), adottata fit-3 ta’ April 2003 fi Brazzaville (3), |
— |
wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni ta’ Dakar dwar il-Promozzjoni tal-kulturi u l-industriji kulturali tal-AKP, adottata fl-20 ta’ Ġunju 2003 fl-ewwel laqgħa tal-Ministri tal-Kultura tal-AKP, |
— |
wara li kkunsidrat ir-Riżoluzzjoni 1334 tal-Kunsill tal-Ewropa dwar l-esperjenzi pożittivi ta’ reġjuni awtonomi bħala għajn ta’ ispirazzjoni għas-soluzzjoni ta’ konflitti fl-Ewropa, adottata fl-24 ta’ Ġunju 2003, |
— |
wara li kkunsidrat ir-Rapport tal-UNDP tal-2004 dwar l-Iżvilupp tal-Bniedem rigward “Il-Libertà kulturali fid-dinja diversa tal-lum”, |
— |
wara li kkunsidrat il-Konvenzjoni tal-UNESCO dwar il-Protezzjoni u l-Promozzjoni tad-Diversità ta’ Espressjonijiet tal-2005, |
— |
wara li kkunsidrat ir-Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-8 ta’ Ġunju 2005 dwar “Il-protezzjoni tal-minoranzi u l-politika kontra d-diskriminazzjoni fl-Unjoni wara t-tkabbir” (4), |
— |
wara li kkunsidrat il-Ftehima ta’ Cotonou ffirmata f’Ġunju 2000 f’Cotonou (5) u riveduta fil-Lussemburgu (6) f’Ġunju 2005, b’mod partikolari l-Artikolu 33 “Żvilupp Istituzzjonali u bini ta’ kapaċitajiet” li titlob “rispett sħiħ għad-diversità fis-soċjetajiet u bejniethom”, |
— |
wara li kkunsidrat il-Karta Afrikana dwar id-Demokrazija, l-Elezzjonijiet u l-Governanza, adottata mill-Unjoni Afrikana f’Addis Ababa fit-30 Jannar 2007, |
— |
wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni dwar id-Drittijiet tal-Popli Indiġeni, adottata mill-Assemblea Ġenerali tan-NU fit-13 ta’ Settembru 2007, |
— |
wara li kkunsidrat il-Konvenzjonijiet tal-Organizzazzjoni Dinjija tax-Xogħol, |
— |
wara li kkunsidrat id-deċiżjoni tas-Samit ta’ Maputo tal-2003 tal-Unjoni Afrikana biex id-Dijaspora Afrikana tkun inkluża bħala s-Sitt Reġjun tagħha, |
— |
wara li kkunsidrat ir-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Politiċi (ACP-EU/100.460/09/fin.), |
A. |
billi fil-madwar mitejn pajjiż tad-dinja joqogħdu xi ħamest elef grupp etniku u żewġ terzi għandhom mill-anqas minoranza etnika jew reliġjuza sostanzjali waħda, |
B. |
billi, għalhekk, id-demokraziji kollha jeħtiġilhom ifasslu linji ta’ politika li espliċitament jirrikonoxxu d-differenzi kulturali, waqt li jiżguraw l-inklużjoni u jmexxu ’l quddiem rabtiet komuni u sens ta’ solidarjetà, li huma meħtieġa biex soċjetà demokratika taħdem, |
C. |
billi qafas legali li jirrikonoxxi d-drittijiet ugwali ta’ gruppi etniċi, reliġjużi u lingwistiċi huwa essenzjali għall-promozzjoni ta’ governanza demokratika, għat-tfassil ta’ linji ta’ politika multikulturali u għat-trawwim tal-iżvilupp uman, |
D. |
billi d-diversità kulturali issa ilha karatteristika stabbilita fi kważi l-pajjiżi kollha tal-AKP u tal-UE u fl-aħħar għexieren ta’ snin kibret bħala konsegwenza tal-forzi tal-globalizzazzjoni; billi l-assimilazzjoni ta’ kulturi, reliġjonijiet u lingwi toħloq sfida ġdida għal ħafna soċjetajiet, l-aktar fl-Ewropa u fid-dinja tal-AKP, |
E. |
billi f’dinja globalizzata, ir-rispett għad-diversità jsir aktar u aktar vitali, kemm għall-Istati u kemm għall-komunità internazzjonali, għall-prevenzjoni tal-konflitti soċjali, etniċi u reliġjużi, |
Aspetti politiċi u legali
1. |
Tisħaq dwar l-importanza tar-rispett u l-konformità ma’ strumenti u strutturi legali reġjonali u interreġjonali u dwar l-irwol importanti tal-qrati tad-drittijiet tal-bniedem, kif ukoll tal-Qorti Kriminali Internazzjonali; |
2. |
Tirrikonoxxi l-irwol ewlieni tad-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem (UDHR) għall-protezzjoni tad-drittijiet tal-popli kollha u għall-eliminazzjoni ta’ diskriminazzjoni ta’ kull xorta; |
3. |
Tappella lill-Membri Stati kollha tal-UE u tal-AKP biex jirratifikaw u jimplimentaw konvenzjonijiet internazzjonali u reġjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem, inklużi l-istrumenti legali speċifiċi għall-protezzjoni tad-drittijiet tal-minoranzi, u biex jiżviluppaw leġiżlazzjoni effikaċi kontra d-diskriminazzjoni li tkun taqbel ma’ dawn il-konvenzjonijiet internazzjonali; tiġbed l-attenzjoni, f’dan l-kuntest, għall-qagħda ħażina ta’ gruppi ta’ persuni fil-bżonn, bħal persuni milquta mill-HIV/AIDS, albino, persuni spostati internament, refuġjati u ħaddiema migranti; |
4. |
Tirrikonoxxi l-irwol tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol għall-protezzjoni tad-drittijiet u l-eliminazzjoni tad-diskriminazzjoni kontra l-ħaddiema kollha u tappella lill-Istati Membri tal-AKP u tal-UE biex jiddefendu dawn id-drittijiet; |
5. |
Tappella lill-Istati kollha tal-UE u tal-AKP biex jirratifikaw, bħala kwistjoni urġenti, il-Konvenzjoni 169 tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol dwar Popli Indiġeni u Tribali; |
6. |
Temmen li, fejn id-diversità ġabet magħha konflitti vjolenti jew qed thedded li tagħmel hekk, għandhom jitwaqqfu mekkaniżmi permanenti ta’ medjazzjoni li jieħdu ħsieb il-konflitti qabel ma jikbru; |
7. |
Tappella lill-gvernijiet tal-UE u tal-AKP biex jinvolvu organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, inklużi dawk li jirrappreżentaw gruppi ta’ minoranza u gruppi emarġinati, fid-djalogu politiku, skont l-Artikolu 8 tal-Ftehima ta’ Cotonou; |
8. |
Temmen li l-koperazzjoni għall-iżvilupp bejn atturi reġjonali u lokali hija partikolarment adattata għall-iskambju tal-aħjar prattiki dwar l-assimilazzjoni tad-diversità u biex twieġeb għall-ħtiġijiet speċifiċi ta’ ċerti komunitajiet; għalhekk tistieden lill-gvernijiet tal-UE u tal-AKP biex jagħtu l-appoġġ tagħhom għal inizjattivi konġunti ta’ żvilupp fil-livell lokali u reġjonali u jipprovdulhom l-ispazju politiku meħtieġ biex jiffjorixxu indipendentement mill-koperazzjoni governattiva; |
9. |
Temmen li tista’ ssir reviżjoni multilaterali tal-pari, simili għall-Proċess ta’ Mekkaniżmu Afrikan tar-Reviżjoni tal-Pari, biex jiġu evalwati l-kundizzjonijiet fl-Istati u jiġu stabbiliti punti ta’ referenza għall-assimilazzjoni politika tad-diversità; |
10. |
Tenfasizza l-fatt li r-rappreżentazzjoni demokratika ta’ gruppi ta’ minoranza, kif ukoll il-ħila tagħhom li jipparteċipaw f’dibattiti politiċi, soċjali u kulturali, huma ta’ ħtieġa ċentrali biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni ta’ prinċipji ta’ governanza tajba; |
11. |
Tisħaq li m’hemmx bżonn li ċittadin ikun membru ta’ grupp reliġjuż biex jingħata d-drittijiet ċivili u soċjali kollha; |
Id-dimensjoni kulturali
12. |
Tirrikonoxxi li hemm linji ta’ politika u soluzzjonijiet kostituzzjonali differenti biex titħares id-diversità; temmen, iżda, li t-tfassil ta’ linji ta’ politika multikulturali jirrikjedi l-ewwel u qabelxejn qafas legali li jirrikonoxxi d-drittijiet ugwali ta’ gruppi etniċi, reliġjużi u lingwistiċi u li jipproteġi ċ-ċittadini minn kull għamla ta’ diskriminazzjoni; |
13. |
Tisħaq, b’mod partikolari, li l-Istati kollha tal-AKP u tal-UE għandhom jirrispettaw il-libertà reliġjuża, kif minquxa fl-Artikolu 18 tal-UDHR, fl-Artikoli 1 u 2 tad-Dikjarazzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta’ Persuni f’Minoranzi Nazzjonali jew Etniċi, Reliġjużi u Lingwistiċi (Dikjarazzjoni dwar il-Minoranzi) u fi trattati internazzjonali oħra dwar id-drittijiet tal-bniedem; |
14. |
Tenfasizza li l-prattiki kulturali u reliġjużi stess għandhom ikunu konformi mal-istandards internazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem, inklużi d-drittijiet tal-minoranzi, id-drittijiet tan-nisa u d-drittijiet tat-tfal, kif promossi, pereżempju, fl-Artikoli 5 u 16(2) tal-UDHR u fl-Artikolu 4(2) tad-Dikjarazzjoni dwar il-Minoranzi, u li għandha tkun żgurata l-libertà tal-għażla tal-membri ta’ komuntajiet reliġjużi jew kulturali; |
15. |
Tisħaq li d-drittijiet tradizzjonali, kulturali jew reliġjużi ta’ grupp ma jistgħux ikunu ta’ ħsara għall-istandards tad-drittijiet tal-bniedem miftiehma fuq livell internazzjonali ta’ benefiċċju għall-bnedmin kollha; |
16. |
Tfakkar li l-prattika tar-reliġjon hija għażla personali marbuta mal-isfera privata u temmen li f’soċjetajiet diversi għandu jibqa’ jkun hemm distinzjoni ċara bejn l-organizzazzjonijiet reliġjużi u l-istituzzjonijiet tal-Istat; |
17. |
Tappella lill-pajjiżi kollha tal-AKP u tal-UE biex jiżguraw li jiġi rispettat id-dritt tal-gruppi kollha ta’ minoranza lingwistika li jużaw ilsien art twelidhom, skont l-Artikolu 2 tal-UDHR; tfakkar dwar l-obbligu tal-Istati, skont l-Artikolu 4(3) tad-Dikjarazzjoni dwar il-Minoranzi, li jieħdu miżuri xierqa biex, kull meta jkun possibbli, persuni fi gruppi ta’ minoranza jkollhom opportunitajiet adegwati biex jitgħallmu ilsien art twelidhom jew jingħataw tagħlim f’ilsien art twelidhom u li jiżguraw li fis-sistemi edukattivi tkun evitata -separazzjoni abbażi ta’ raġunijiet etniċi, reliġjużi jew lingwistiċi; tisħaq ukoll dwar il-ħtieġa li jiġi promoss u żgurat it-tagħlim ta’ lingwi oħra; |
18. |
Tinkoraġġixxi lill-pajjiżi tal-AKP u tal-UE biex jinvestu fis-sistemi edukattivi tagħhom, minħabba li l-edukazzjoni hija dritt fundamentali tal-bniedem (Artikolu 26 tal-UDHR) u tipprovdi wieħed mill-mezzi l-aktar effikaċi għall-promozzjoni tat-tolleranza u l-integrazzjoni (Artikolu 4(4) tad-Dikjarazzjoni dwar il-Minoranzi); tappella, f’dan il-kuntest, lill-Kummissjoni Ewropea biex tirrispetta l-impenn tagħha li talloka mill-anqas 20 % tal-fondi tal-programmi ġeografiċi tal-Istrument għall-Koperazzjoni tal-Iżvilupp għas-saħħa u l-edukazzjoni, u tistidinha biex testendi dan l-impenn għall-Fond Ewropew għall-Iżvilupp; |
19. |
Tappella lill-gvernijiet kollha tal-AKP u tal-UE biex jiżguraw li, b’konformità mal-Artikolu 19 tal-UDHR, iċ-ċittadini kollha jkollhom aċċess għall-midja biex jesprimu b’mod sħiħ l-identità etnika, reliġjuża jew lingwistika tagħhom, inkluż appoġġ li jkollu fil-mira tiegħu l-midja tal-lingwa tal-minoranza, u rappreżentanza ġusta u bilanċjata tal-gruppi kollha fis-soċjetà; ilħna diversi għandhom ikunu jistgħu jeżerċitaw dawn id-drittijiet permezz ta’ rappreżentanza adegwata fl-midja u permezz ta’ aċċess għall-midja bħala benefiċċju li wieħed ikun joqgħod fi stat demokratiku; tenfasizza l-importanza ta’ aċċess wiesa’ għall-midja mal-pajjiż kollu biex ikun żgurat ċertu livell ta’ informazzjoni; |
20. |
Temmen li fejn l-esklużjoni u l-preġudizzji joħolqu problema kbira, il-koperazzjoni tal-AKP-UE għandha tappoġġja programmi speċifiċi fis-setturi tal-midja u tal-edukazzjoni li jippromwovu t-tolleranza u l-ftehim; |
21. |
Tappella lill-pajjiżi tal-AKP u tal-UE biex jadottaw linji ta’ politika proattivi biex jippromwovu r-rappreżentanza ġusta ta’ gruppi etniċi, kulturali u lingwistiċi f’karigi pubbliċi, fis-sistemi elettorali, fl-amministrazzjoni, fis-settur tal-pulizija u tas-sigurtà, billi jiġġieldu kull għamla ta’ diskriminazzjoni u billi jiżviluppaw politiki ta’ reklutaġġ b’mira speċifika, inkluża, skont il-każ, azzjoni pożittiva; |
22. |
Tistieden lill-pajjiżi tal-AKP u tal-UE jikkunsidraw it-tfassil mill-ġdid tas-sistemi elettorali tagħhom biex tiġi promossa rappreżentanza ġusta tal-interessi minoritarji, waqt li ma jħallux l-etniċità ssir l-punt ewlieni ta’ firda; |
23. |
Tappella lill-pajjiżi tal-AKP u tal-UE biex jippromwovu liġijiet adegwati tal-Proprjetà Intellettwali – kif preskritt minn korpi internazzjonali rikonoxxuti bħall-Organizzazzjoni Dinjija tal-Proprjetà Intellettwali – fir-rigward tal-iskambju u t-trasferiment ta’ proprjetà kulturali jew ta’ riżorsi ta’ patrimonju kulturali u naturali; |
Kwistjonijiet soċjali u ekonomiċi
24. |
Tappella lill-pajjiżi tal-AKP u tal-UE biex jagħrfu l-importanza tad-diversifikazzjoni ekonomika u biex jimplimentaw linji ta’ politika għal dan l-għan, minħabba li fatturi soċjoekonomiċi jistgħu jiġġeneraw jew iħarrxu t-tensjonijiet etniċi u kulturali, kif ukoll biex jippromwovu l-integrazzjoni reġjonali fl-interess tal-iżvilupp; |
25. |
Tappella lill-pajjiżi tal-AKP u tal-UE biex jippromwovu l-inklużjoni soċjali tal-minoranzi u biex jadottaw linji ta’ politika attivi biex jiżguraw aċċess ugwali għall-impjiegi, l-edukazzjoni u s-servizzi soċjali; |
26. |
Tappella lill-Istati Membri tal-UE biex iwettqu l-impenji tagħhom li jgħinu lill-pajjiżi tal-AKP fil-ħidma tagħhom biex jilħqu l-Għanijiet tal-Iżvilupp tal-Millennju; |
27. |
Tirrikonoxxi li fatturi bħall-globalizzazzjoni, il-konflitti dwar riżorsi naturali jew il-bidla fil-klima x’aktarx li jġibu magħhom aktar flussi ta’ migrazzjoni u tqis li l-migrazzjoni fil-grupp tal-AKP u bejn il-pajjiżi tal-AKP u tal-UE m’għandhiex titqies biss minn perspettiva ekonomika iżda għandu jitqies ukoll l-iskambju politiku, soċjali u kulturali; temmen bil-qawwa li huwa essenzjali li jkunu rrispettati kompletament id-drittijiet u d-dinjità tal-migranti kollha; |
28. |
Tinsisti li d-dħul finanzjarju minn riżorsi naturali tal-pajjiżi tal-AKP u tal-UE għandu jintuża għall-benefiċċju tal-iżvilupp tas-setturi kollha tas-soċjetà f’dawn il-pajjiżi; tappella lill-gvernijiet biex jiżguraw li jkunu kkonsultati l-komunitajiet kollha biex b’hekk huma jkunu jistgħu jibbenefikaw minn kull dħul kummerċjali, u li jitqiesu l-preokkupazzjonijiet ambjentali u kulturali; tirrikonoxxi l-ħtieġa li jinħolqu mekkaniżmi biex jiġi żgurat it-tqassim ta’ dawn il-benefiċċji; |
Koperazzjoni internazzjonali u reġjonali u politika ta’ żvilupp
29. |
Tappella lill-gvernijiet tal-UE u tal-AKP biex janalizzaw, meta jkunu qed ifasslu u jirrevedu l-Papers dwar strateġiji nazzjonali u reġjonali, problemi relatati mal-inklużjoni u l-ugwaljanza ta’ minoranzi etniċi, kulturali, reliġjużi u li jkunu qed jitfaċċaw, u biex jinvolvu rappreżentanti tal-gruppi kkonċernati fil-proċess ta’ konsultazzjoni; tisħaq li għandhom jitfasslu u jiġu ffinanzjati programmi speċifiċi li jippromwovu aċċess ugwali għas-servizzi soċjali u l-parteċipazzjoni politika; |
30. |
Tappella lill-Istati Membri tal-UE u lill-Kummissjoni biex jiżguraw li d-drittijiet tal-minoranzi, inklużi dawk ta’ popli indiġeni u ta’ minoranzi li jkunu qed jitfaċċaw, ikunu integrati fil-programmi u l-proġetti kollha, b’mod speċifiku fis-settur tad-drittijiet tal-bniedem, id-demokrazija u l-governanza; |
31. |
Tfakkar fl-esperjenza pożittiva tal-UE dwar il-protezzjoni tad-drittijiet tal-minoranza u s-soluzzjoni paċifika ta’ konflitti fil-konfini; |
32. |
Tappella lill-pajjiżi tal-AKP u tal-UE biex jirrikonoxxu l-impatt pożittiv tal-Att Kostituttiv tal-Unjoni Afrikana li jistipula li gvernijiet li jieħdu l-poter b’mezzi mhux kostituzzjonali m’għandhomx jitħallew jieħdu sehem fl-attivitajiet tal-Unjoni Afrikana; |
33. |
Temmen li l-Mekkaniżmu Afrikan ta’ Evalwazzjoni tal-Pari effettivament isaħħaħ l-istituzzjonijiet demokratiċi li jrawmu d-diversità u l-governanza responsabbli; tħeġġeġ lill-organizzazzjonijiet reġjonali u subreġjonali tal-AKP biex iqisu aktar il-kwistjonijiet tal-minoranza f’oqfsa bħal dawn; |
34. |
Tagħti istruzzjoni lill-Ko-Presidenti tagħha biex jibagħtu din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill tal-Ministri tal-AKP-UE, lill-Kummissjoni tal-Unjoni Afrikana, lill-Parlament Pan-Afrikan u lill-parlamenti nazzjonali u reġjonali, lill-Kummissjoni Ewropea, lin-NU u lil organizzazzjonijiet reġjonali, u lill-Presidenzi tal-UE u tal-Unjoni Afrikana. |
RIŻOLUZZJONI (7)
Dwar Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (EPAs) u l-impatt tagħhom fuq l-Istati tal-AKP
L-Assemblea Parlamentari Konġunta tal-AKP-UE,
— |
li ltaqgħet fi Praga (ir-Repubblika Ċeka) mis-6 sad-9 ta’ April 2009, |
— |
wara li kkunsidrat l-Artikolu 17(1) tar-Regoli ta’ Proċedura tagħha, |
— |
wara li kkunsidrat l-Artikolu 178 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, |
— |
wara li kkunsidrat il-Ftehima ta’ Sħubija bejn il-membri tal-Grupp tal-Istati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku min-naħa l-waħda, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha min-naħa l-oħra, iffirmata f’Cotonou fit-23 ta’ Ġunju 2000 (il-Ftehima ta’ Cotonou) (8), |
— |
wara li kkunsidrat id-Deċiżjoni (9) tal-Ħdax is-sessjoni ordinarja tal-Assemblea tal-Unjoni Afrikana tal-Kapijiet ta’ Stat u Gvern, li ltaqgħet f’Sharm El-Sheik, l-Eġittu, mit-30 ta’ Ġunju sal-1 ta’ Lulju 2008, dwar ir-rapport dwar Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika, |
— |
wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni tal-Għaxar sessjoni ordinarja tal-Assemblea tal-Unjoni Afrikana tal-Kapijiet ta’ Stat u Gvern, li ltaqgħet f’Addis Ababa, mill-31 ta’ Jannar sat-2 ta’ Frar 2008, dwar Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika, |
— |
wara li kkunsidrat “id-Dikjarazzjoni ta’ Accra” adottata fit-3 ta’ Ottubru 2008 waqt is-Sitt Samit tal-Kapijiet ta’ Stat u Gvern tal-AKP (10), |
— |
wara li kkunsidrat il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill, lill-Parlament Ewropew u lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tat-12 ta’ April 2005 dwar Il-Koerenza tal-Politika għall-Iżvilupp – It-tħaffif tal-progress biex jinkisbu l-Għanijiet tal-Iżvilupp tal-Millennju (11), |
— |
wara li kkunsidrat il-konklużjonijiet adottati mill-Kunsill tal-Affarijiet Ġenerali u r-Relazzjonijiet Esterni (GAERC) f’Mejju 2005 dwar l-Għanijiet tal-Iżvilupp tal-Millennju (12), |
— |
wara li kkunsidrat ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 980/2005 tas-27 ta’ Ġunju 2005 li japplika skema ta’ preferenzi tariffarji ġeneralizzati (13), |
— |
wara li kkunsidrat ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1528/2007 tal-20 ta’ Diċembru 2007 li japplika l-arranġamenti għall-prodotti li joriġinaw f’ċerti stati li huma parti mill-Grupp ta’ Stati Afrikani, Karibej u Paċifiċi (AKP) previsti fi ftehimiet li jistabbilixxu, jew li jwasslu biex jiġu stabbiliti, Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (14), |
— |
wara li kkunsidrat il-konklużjonijiet tal-2870 il-laqgħa tal-Kunsill tal-Affarijiet Ġenerali u r-Relazzjonijiet Esterni tal-UE tas-26 u 27 ta’ Mejju 2008 dwar il-Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika, |
— |
wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjoni tal-Kunsill tal-Ministri tal-AKP-UE adottata f’Addis Ababa fit-13 ta’ Ġunju 2008, |
— |
wara li kkunsidrat il-Komunikazzjoni tas-27 ta’ Ġunju 2007 mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill bit-titolu “Mill-Kajr għal Liżbona – Il-Partenarjat Strateġiku bejn l-UE u l-Afrika” (COM(2007)0357), |
— |
wara li kkunsidrat il-Komunikazzjoni tat-23 ta’ Ottubru 2007 mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill, dwar Ftehim ta’ Partenarjat Ekonomiku (COM(2007)0635), |
— |
wara li kkunsidrat il-Ftehima Ġenerali dwar Tariffi u Kummerċ (GATT), b’mod partikolari l-Artikolu XXIV tiegħu, |
— |
wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni tal-Millennju tan-Nazzjonijiet Uniti tat-8 ta’ Settembru 2000, li tistabbilixxi l-Għanijiet tal-Iżvilupp tal-Millennju bħala kriterji stabbiliti b’mod kollettiv mill-komunità internazzjonali għall-eliminazzjoni tal-faqar, |
— |
wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni tat-tieni Konferenza tal-Ministri Afrikani Responsabbli għall-Integrazzjoni, adottata f’Kigali, l-Irwanda, fis-26 u s-27 ta’ Lulju 2007, |
— |
wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjonijet tar-Raba’ u l-Ħames Konferenza tal-Unjoni Afrikana tal-Ministri tal-Kummerċ, li ltaqgħet f’Addis Ababa fit-3 ta’ April 2008 u fit-2 ta’ Marzu 2009, dwar Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika, |
— |
wara li kkunsidrat ir-rapport ippreżentat mis-Sinjura Christiane Taubira, Membru tal-Assemblea Nazzjonali Franċiża, fis-16 ta’ Ġunju 2008, intitolat: “Les Accords de Partenariat Economique entre l’Union européenne et les pays AKP. Et si la Politique se mêlait enfin des affaires du monde?”, |
— |
wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-26 ta’ Settembru 2002, dwar ir-rakkomandazzjonijiet tal-Parlament Ewropew lill-Kummissjoni dwar in-negozjati tal-Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika mal-pajjiżi u r-reġjuni tal-AKP (15), |
— |
wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-23 ta’ Marzu 2006 dwar l-impatt tal-iżvilupp tal-Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (EPAs) (16), |
— |
wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-23 ta’ Mejju 2007 dwar Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (17), |
— |
wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-23 ta’ Mejju 2007 dwar l-Għajnuna tal-UE għall-Kummerċ (18), |
— |
wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-12 ta’ Diċembru 2007 dwar Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (19), |
— |
wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjoni tagħha tad-19 ta’ Frar, 2004, dwar Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (EPAs): problemi u prospetti (20), |
— |
wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjoni tagħha tat-23 ta’ Novembru 2006 dwar ir-reviżjoni tan-negozjati dwar Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (EPAs) (21), |
— |
wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni tagħha ta’ Kigali għal Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (EPAs) li jkunu favorevoli għall-iżvilupp, adottata fl-20 ta’ Novembru 2007 (22), |
— |
wara li kkunsidrat ir-rapport tal-Kumitat għall-Iżvilupp Ekonomiku, il-Finanzi u l-Kummerċ (ACP-EU/100.463/09/fin.), |
A. |
billi fl-Artikolu 36(1) tal-Ftehima ta’ Cotonou hemm il-qbil tal-Unjoni Ewropea u tal-Istati tal-AKP li jikkonkludu “arranġamenti kummerċjali kompatibbli mal-WTO, li progressivament ineħħu l-ostakli għall-kummerċ bejniethom u jsaħħu l-koperazzjoni fl-oqsma kollha rilevanti għall-kummerċ”, |
B. |
billi, iżda, l-Artikolu 37(3) ta’ din il-Ftehima jistabbilixxi li “għandu jkun hemm perjodu preparatorju għall-bini ta’ kapaċitajiet fis-setturi pubbliċi u privati tal-pajjiżi tal-AKP”, |
C. |
billi n-negozjati bejn l-Unjoni Ewropea u l-Grupp ta’ Stati tal-AKP dwar kwistjonijiet ta’ interess ġenerali bdew fl-2002 u warajhom kienu saru negozjati bejn l-UE u sitt reġjuni tal-EPA (il-Karibew, l-Afrika tal-Punent, l-Afrika Ċentrali, l-Afrika tal-Lvant u tan-Nofsinhar, l-’SADC minus’ u l-Paċifiku), |
D. |
billi l-15-il Stat Membru tal-Forum tal-Karibew tal-Istati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku (CARIFORUM) bdew Ftehima ta’ Sħubija Ekonomika mal-UE u mal-Istati Membri tagħha fis-16 ta’ Diċembru 2007, |
E. |
billi 18-il pajjiż Afrikan, li minnhom 8 huma Pajjiżi l-Anqas Żviluppati (LDCs), bdew Ftehimiet peliminari ta’ Sħubija Ekonomika f’Novembru u Diċembru 2007, waqt li 29 pajjiż Afrikan ieħor tal-AKP, li tlieta minnhom mhumiex LDCs, ma bdew ebda EPA, u billi l-Afrika ta’ Isfel kienet diġà ffirmat il-Ftehima ta’ Kummerċ, Żvilupp u Koperazzjoni (TDCA), reġim kummerċjali kompatibbli mad-WTO fi ħdan l-Unjoni Ewropea, |
F. |
billi l-Papua New Guinea u l-Fiġi, żewġ pajjiżi tal-AKP li mhumiex LDC, bdew Ftehima ta’ Sħubija Ekonomika interim fit-23 ta’ Novembru 2007, waqt li l-bqija tal-pajjiżi tal-Paċifiku tal-AKP (sitt LDCs u seba’ mhux LDCs) ma bdewx EPA, |
G. |
billi fl-2008 kienu ffirmati biss il-ftehima bejn l-Istati tal-CARIFORUM u l-UE u l-ftehimiet interim bejn l-UE u l-Kosta tal-Ivorju u bejn l-UE u l-Kamerun, |
H. |
billi mill-1 ta’ Jannar, 2008, l-UE applikat l-arranġament tal-importazzjoni għal prodotti li joriġinaw mill-Istati tal-AKP li bdew EPAs jew EPAs preliminari, kif stipulat f’dawn il-ftehimiet (23), |
I. |
billi r-reġjuni Afrikani u tal-Paċifiku qed jissoktaw bin-negozjati mal-Unjoni Ewropea bl-għan li jikkonkludu EPAs sħaħ, u billi nofs l-Istati tal-AKP għadhom ma bdewx jew ma ffirmawx ftehimiet bħal dawn, |
J. |
billi l-pajjiżi tal-AKP esprimew tħassib dwar “il-klawżoli kontenzjużi” li hemm fl-EPAs inizjali u talbu li dan it-tħassib ikun indirizzat qabel l-iffirmar, |
K. |
billi l-partijiet kollha ripetutament sostnew li l-EPAs għandhom ikunu strumenti ta’ żvilupp għall-promozzjoni tal-iżvilupp sostenibbli, l-integrazzjoni reġjonali u t-tnaqqis tal-faqar fl-Istati tal-AKP, |
L. |
billi l-ispejjeż ta’ aġġustament li jirriżultaw mill-EPAs għandhom iħallu impatt sinifikanti fuq l-iżvilupp tal-pajjiżi tal-AKP, li għalkemm huwa diffiċli li jitbassru b’mod preċiż, għandu jkollhom impatt dirett minħabba t-telf tad-dazju tad-dwana u impatt indirett minħabba l-ispejjeż li jsiru għal adattament u għajnuna soċjali fl-oqsma tal-imjiegi, it-titjib tal-ħiliet, il-produzzjoni, id-diversifikazzjoni tal-esportazzjoni u r-riforma tal-amministrazzjoni tal-finanzi pubbliċi, |
M. |
billi 21 pajjiż tal-AKP, li xi wħud minnhom għadhom ma ffirmawx EPA, allokaw ammonti speċifiċi għall-miżuri li jakkumpanjaw l-EPAs fil-Programmi Indikattivi Nazzjonali tagħhom (NIPs) għall-Għaxar Fond Ewropew għall-Iżvilupp (EDF), |
N. |
billi l-impatt tal-iżvilupp tal-EPAs fuq l-Istati tal-AKP jista’, xi drabi, b’mod temporanju, jġib miegħu:
|
O. |
billi l-kummerċ fir-reġjuni tal-AKP u bejniethom u bejn il-pajjiżi tal-AKP u pajjiżi oħra li qed jiżviluppaw (il-koperazzjoni fil-kummerċ min-Nofsinhar għan-Nofsinhar) jista’ jkollu effetti pożittivi importanti fuq l-iżvilupp tal-pajjiżi tal-AKP, |
P. |
billi wieħed mill-għanijiet iddikjarati tal-Ftehima ta’ Cotonou huwa li l-EPAs isiru strumenti ta’ promozzjoni tal-iżvilupp sostenibbli, li jeqirdu l-faqar, jintegraw bil-mod il-mod l-ekonomiji tar-reġjuni tal-AKP fl-ekonomija dinjija u jsaħħu l-integrazzjoni reġjonali, |
Q. |
billi fis-samit tal-UE u l-Afrika, li sar f’Liżbona f’Diċembru 2007, il-President tal-Kummissjoni Ewropea, José Manuel Barroso, iddikjara li kien sa jkun hemm “l-opportunità ta’ reviżjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika ffirmati miż-żewġ partijiet fl-aħħar ftit xhur”, |
R. |
billi dawk li joqogħdu fil-pajjiżi tal-AKP huma l-aktar milqutin mill-kriżi finanzjarja u alimentari globali u huwa vitali aktar minn qatt qabel li jsir kull sforz biex jinkisbu l-MDGs, |
1. |
Tħeġġeġ lill-Istati Membri tal-UE biex jirrispettaw l-impenji tagħhom biex iżidu l-Għajnuna Uffiċjali għall-Iżvilupp (ODA) biex jissodisfaw talbiet għall-bini ta’ kapaċitajiet relatati mal-kummerċ, li għandhom jgħinu biex jiġu stabbiliti miżuri relatati fl-għamla ta’ pakketti reġjonali ta’ Għajnuna għall-Kummerċ għall-implimentazzjoni tal-EPAs bl-għan li jħallu impatt pożittiv fuq l-iżvilupp; tisħaq fuq il-fatt li l-iffirmar ta’ EPA mhux impost bħala prekundizzjoni biex jirċievu fondi ta’ Għajnuna għall-Kummerċ; |
2. |
Tinsisti li l-EPAs huma strumenti ta’ żvilupp li għandhom jirriflettu kemm l-interessi nazzjonali u reġjonali u kemm il-ħtiġijiet tal-pajjiżi tal-AKP, biex jitnaqqas il-faqar, jinkisbu l-MDGs u jiġi żgurat ir-rispett għad-drittijiet fundamentali tal-bniedem bħad-dritt għall-ikel u d-dritt ta’ aċċess għal servizzi pubbliċi bażiċi; tħeġġeġ lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-gvernijiet tal-Istati Membri tal-UE u lill-pajjiżi tal-AKP biex jagħmlu kulma jistgħu biex terġa’ tinbena atmosfera ta’ fiduċja, rispett reċiproku u sigurtà minħabba li din ġarrbet ħsara matul in-negozjati; |
3. |
|
4. |
Tisħaq li l-kompatibilità mal-WTO, kif definita mill-Artikolu XXIV tal-GATT, tapplika biss għall-kummerċ tal-prodotti u teħtieġ li “parti sostanzjali mill-kummerċ” tiġi liberalizzata “fi żmien raġonevoli”, u tħeġġeġ lill-Kunsill u lill-Kummissjoni biex jaċċettaw proposti għal prodotti biss, li jkunu kompatibbli mal-WTO, minn pajjiżi tal-AKP; |
5. |
Tħeġġeġ lill-pajjiżi tal-AKP u lill-Kummissjoni Ewropea biex jagħmlu l-aħjar użu mill-fondi disponibbli tal-Għajnuna għall-Kummerċ biex jgħinu l-proċess ta’ riforma f’oqsma essenzjali għall-iżvilupp ekonomiku; biex itejbu l-infrastruttura fejn hu meħtieġ li jibbenefikaw b’mod aktar effikaċi mill-opportunitajiet offruti mill-EPAs; biex jikkumpensaw għat-telf nett ta’ dħul mid-dwana u jinkoraġġixxu r-riforma fiskali biex ma jonqsux l-investimenti pubbliċi f’setturi soċjali; biex jinvestu fil-katina ta’ produzzjoni bl-għan li jiddiversifikaw il-produzzjoni għall-esportazzjoni; u biex jipproduċu aktar prodotti għall-esportazzjoni b’aktar valur miżjud; |
6. |
Ittenni l-fehma tagħha li EPAs għandhom ikunu ffinanzjati mhux mill-EDF iżda b’għajnuna addizzjonali għall-kummerċ, li l-UE impenjat ruħha għaliha fl-2005, jiġifieri żewġ biljuni Ewro kull sena, li tibda fl-2010, 50 % minnhom għall-pajjiżi tal-AKP; topponi kull forma ta’ kundizzjonalità marbuta mal-EPAs fl-għoti tal-għajnuna Ewropea, u tappella lill-Kummissjoni biex tiggarantixxi li l-aċċess għal fondi tal-Għaxar EDF jibqa’ separat mir-riżultat u r-ritmu tan-negozjati; |
7. |
Tisħaq li ż-żidiet li kien hemm fl-ODA imwiegħda mill-Istati Membri għandhom, bħala prijorità, jintużaw biex jirduppjaw l-isforzi biex jinkisbu l-Għanijiet tal-Iżvilupp tal-Millennju f’dawk il-pajjiżi tal-AKP li huma l-aktar milqutin mill-konsegwenzi tal-kriżi finanzjarja u alimentari globali, li heddet u qed tkompli thedded serjament, is-suċċess miksub biex jintlaħqu dawn l-għanijiet; |
8. |
Tenfasizza wkoll li l-ftehimiet kollha għandhom jirrispettaw l-asimetrija favur il-pajjiżi tal-AKP fir-rigward kemm tal-firxa ta’ prodotti mmirati u kemm tal-perjodi ta’ tranżizzjoni, u li l-EPAs għandhom jagħtu garanziji sodi ta’ protezzjoni għal dawk is-setturi li l-pajjiżi tal-AKP jidentifikaw bħala sensittivi; |
9. |
Tinnota bi tħassib li l-KE qed tikkonkludi negozju tal-banana man-nazzjonijiet fornituri l-aktar iffavoriti fl-Amerika Latina, li se thedded il-vijabilità tal-industrija tal-banana tal-AKP u b’mod partikolari l-iżvilupp ekonomiku u soċjali sostenibbli ta’ ekonomiji żgħar vulnerabbli; tappella lill-Kummissjoni Ewropea biex tiżgura li jitteħdu miżuri biex jitħares l-għajxien ta’ bdiewa żgħar tal-banana, li huma l-aktar vulnerabbli; |
10. |
Tenfasizza li miżuri ta’ appoġġ marbuta mal-EPAs għandhom iqisu l-importanza, għall-iżvilupp tal-pajjiżi tal-AKP, tal-integrazzjoni reġjonali u ta’ relazzjonijiet ekonomiċi ma’ pajjiżi oħra li qed jiżviluppaw; |
11. |
|
12. |
Tisħaq li ftehimiet tal-EPA għandhom jinkorporaw klawżola li tipprovdi għal reviżjoni ħames snin wara li jkunu ffirmati, bl-involviment formali tal-parlamenti nazzjonali, tal-Parlament Ewropew u ta’ atturi mhux statali, kif ukoll dispożizzjonijiet aktar stretti ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni, biex ikun jista’ jiġi stabbilit l-impatt tal-EPA fuq l-iżvilupp tal-pajjiżi u tar-reġjuni u fuq il-miri tat-tnaqqis tal-faqar – mhux biss fil-livelli ta’ konformità tal-EPA – u biex jipprovdu għal mekkaniżmu ta’ rimedju li jippermetti emendi jew tħassir ta’ kull aspett tal-EPA li jippreġudika proċess ta’ integrazzjoni reġjonali jew inaqqas l-opportunità li jitnaqqas il-faqar jew jintlaħqu l-MDGs; |
13. |
|
14. |
Tisħaq li tinħass ħtieġa li tiżdied it-trasparenza fin-negozjati u fir-riżultati tagħhom biex ikun jista’ jkun hemm skrutinju pubbliku minn min ifassal il-politika, mill-parlamentari u mir-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili; |
15. |
Tħeġġeġ lill-istituzzjonijiet u lill-gvernijiet tal-Istati Membri tal-UE biex jagħmlu dak kollu li jistgħu biex jistabbilixxu mill-ġdid ambjent ta’ kunfidenza u fiduċja minħabba li din ġarrbet ħsara matul in-negozjati; |
16. |
Tisħaq li għandu jkun hemm monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-EPAs minn korp parlamentari, li għandu jkun previst fit-testi tal-EPA, u li dan il-korp parlamentari għandu, f’kull każ, jevolvi mill-Assemblea Parlamentari Konġunta tal-AKP-UE (JPA) u mill-korpi tagħha u jibqa’ marbut mill-qrib mal-JPA, jew ikun jagħmel parti minnha, biex iqis kif imiss l-impatt tal-EPAs fuq l-ekonomiji tal-pajjiżi tal-AKP, kif stabbilit fil-Ftehima ta’ Sħubija ta’ Cotonou; |
17. |
Tisħaq b’mod partikolari dwar l-irwol kruċjali tal-parlamenti nazzjonali u tal-atturi mhux tal-Istat fil-monitoraġġ u l-kontroll ta’ EPAs u titlob l-involviment sistematiku tagħhom fil-proċeduri kontinwi tan-negozjati; dan jeħtieġ aġenda ċara għal aktar negozjati, li għandu jkun hemm qbil dwarha mill-pajjiżi tal-AKP u tal-UE u tkun msejsa fuq approċċ parteċipatorju; |
18. |
Tirrakkomanda li l-Parlament Ewropew jistenna l-opinjonijiet tal-parlamenti tal-AKP dwar ir-riżultati tan-negozjati tal-EPA kull meta jkun possibbli u li jqishom qabel ma jagħti l-kunsens tiegħu; |
19. |
|
20. |
Tenfasizza li l-iffirmar ta’ ftehimiet interim minn Stati tal-AKP m’għandux ifixkel il-possibilità ta’ reġjuni tal-AKP milli jikkonkludu mal-UE EPAs sħaħ li jqisu d-dimensjoni ta’ żvilupp u l-miżuri għall-integrazzjoni tall-ekonomiji reġjonali, u li jsaħħu l-koperazzjoni bejn l-Istati tal-AKP u l-Isati Membri tal-UE; |
21. |
Tisħaq mill-ġdid il-ħtieġa li jiġu identifikati prodotti sensittivi li m’għandhomx ikunu s-suġġett tal-liberalizzazzjoni tal-kummerċ; |
22. |
Tenfasizza l-ħtieġa li tinġieb lura l-fiduċja bejn il-pajjiżi tal-AKP u l-pajjiżi tal-UE, li nħasdet matul in-negoazjati għal EPA, fl-ispirtu tas-sħubija li tgħaqqadhom flimkien; |
23. |
Tagħti istruzzjonijiet lill-Ko-Presidenti biex jibagħtu din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill tal-Ministri tal-AKP u tal-UE, lill-Parlament Ewropew, lill-Kummissjoni Ewropea, lill-Presidenza tal-Kunsill tal-UE, lill-Unjoni Afrikana, lill-Parlament Pan-Afrikan, lill-parlamenti nazzjonali u reġjonali u lill-organizzazzjonijiet reġjonali tal-AKP. |
RIŻOLUZZJONI (24)
dwar il-konsegwenzi soċjali u ambjentali tal-bidla fil-klima fil-pajjiżi tal-AKP
L-Assemblea Parlamentari Konġunta tal-AKP-UE,
— |
li ltaqgħet fi Praga (ir-Repubblika Ċeka) mis-6 sad-9 ta’ April 2009, |
— |
wara li kkunsidrat l-Artikolu 17(1) tar-Regoli ta’ Proċedura tagħha, |
— |
wara li kkunsidrat il-Ftehima ta’ Sħubija tal-AKP-UE ffirmata f’Cotonou fit-23 ta’ Ġunju 2000 u riveduta fil-Lussemburgu fil-25 Ġunju 2005 (minn issa ’l quddiem: “il-Ftehima ta’ Cotonou”), u partikolarment l-Artikolu 32 tagħha, |
— |
wara li kkunsidrat l-Artikoli 177 sa 181 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, |
— |
wara li kkunsidrat id-dikjarazzjoni konġunta tal-20 ta’ Diċembru 2005 tal-Kunsill u tar-rappreżentanti tal-Gvernijiet tal-Istati Membri li ltaqgħu fil-Kunsill, fil-Parlament Ewropew u fil-Kummissjoni dwar il-Politika ta’ Żvilupp tal-Unjoni Ewropea: “Il-Kunsens Ewropew”, u partikolarment l-Artikoli 12, 22, 38, 75, 76, 101 u 105 tagħha (25), |
— |
wara li kkunsidrat l-Agenda 21, id-Dikjarazzjoni ta’ Rio dwar l-Ambjent u l-Iżvilupp, u d-Dikjarazzjoni ta’ Prinċipji għall-Immaniġġjar Sostenibbli tal-Foresti, adottata minn aktar minn 178 gvern waqt il-Konferenza tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Ambjent u l-Iżvilupp (UNCED) li saret f’Rio de Janeiro (il-Brażil) mit-3 sal-14 ta’ Ġunju 1992, li l-prinċipji tagħha kienu riaffermati bil-qawwa fis-Samit Dinji dwar l-Iżvilupp Sostenibbli (WSSD) li sar f’Johannesburg (l-Afrika t’Isfel) mis-26 ta’ Awwissu sal-4 ta’ Settembru 2002, |
— |
wara li kkunsidrat il-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti (NU) dwar il-Bidla fil-Klima (UNFCCC) u l-Protokoll ta’ Kyoto tagħha, |
— |
wara li kkunsidrat il-Konvenzjoni tan-NU dwar il-Ġlieda kontra d-Deżertifikazzjoni, li ġiet adottata f’Pariġi fis-17 ta’ Ġunju 1994 u li daħlet fis-seħħ fis-26 ta’ Diċembru 1996, |
— |
wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni tal-Millennju tan-Nazzjonijiet Uniti tat-8 ta’ Settembru 2000, li tistabbilixxi l-Għanijiet tal-Iżvilupp tal-Millennju bħala kriterji stabbiliti b’mod kollettiv mill-komunità internazzjonali għall-eliminazzjoni tal-faqar, |
— |
wara li kkunsidrat l-Inizjattiva Ambjentali tas-Sħubija l-Ġdida għall-Iżvilupp tal-Afrika (NEPAD), |
— |
wara li kkunsidrat “Il-Qafas ta’ Hyogo għal Azzjoni 2005-2015: Il-Formazzjoni ta’ Reżiljenza ta’ Nazzjonijiet u Komunitajiet għal Diżastri”, adottat mill-Konferenza Dinjija għat-Tnaqqis ta’ Diżastri li saret f’Jannnar 2005 f’Kobo, Hyogo (il-Ġappun), |
— |
wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni dwar l-Integrazzjoni tal-Adattament għall-Bidla fil-Klima fil-Koperazzjoni għall-Iżvilupp, adottata mill-Ministri għall-Iżvilupp u l-Ambjent tal-pajjiżi membri tal-OECD fl-4 ta’ April 2006, |
— |
wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni tas-Samit tal-G8 tas-7 ta’ Ġunju 2007, maħruġa f' Heiligendamm, dwar “Il-Bidla fil-Klima, l-Effiċjenza fl-Enerġija u s-Sigurtà fl-Enerġija – Sfida u Opportunità għat-Tkabbir Ekonomiku Dinji”, |
— |
wara li kkunsidrat is-Sħubija tal-Afrika-UE dwar il-Bidla fil-Klima bħala parti mill-Ewwel Pjan ta’ Azzjoni (2008-2010) għall-implimentazzjoni tal-Istrateġija Konġunta tal-UE u tal-Afrika, |
— |
wara li kkunsidrat il-pjan direzzjonali ta’ Bali, adottat waqt il-Konferenza tan-NU dwar il-Bidla fil-Klima, fil-gżira ta’ Bali (l-Indoneżja) f’Diċembru 2007, |
— |
wara li kkunsidrat l-14 il-Konferenza tal-Partijiet għall-Konvenzjoni Qafas tan-NU dwar il-Bidla fil-Klima (UNFCCC) u r-Raba’ Konferenza tal-Partijiet li serviet ta’ laqgħa għall-partijiet għall-Protokoll ta’ Kyoto, mill-1 sat-12 ta’ Diċembru 2008 f’Poznan (il-Polonja), |
— |
wara li kkunsidrat il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew dwar il-bidla fil-klima fil-kuntest tal-koperazzjoni għall-iżvilupp (26), tal-11 ta’ Marzu 2003, |
— |
wara li kkunsidrat il-Konklużjonijiet tal-Kunsill u l-Pjan ta’ Azzjoni 2004-2008 dwar il-bidla fil-klima fil-kuntest tal-iżvilupp, tal-24 ta’ Novembru 2004, |
— |
wara li kkunsidrat il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill, lill-Parlament Ewropew u lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Ewropew dwar il-Koerenza tal-Politika għall-Iżvilupp – It-tħaffif tal-progress biex jinkisbu l-Għanijiet tal-Iżvilupp tal-Millennju (27), tat-12 ta’ April 2005, |
— |
wara li kkunsidrat il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill, lill-Parlament Ewropew, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Limitazzjoni tal-bidla globali fil-klima għal 2 gradi Celsius – Id-direzzjoni għall-quddiem għall-2020 u lil hinn (28), tal-10 ta’ Jannar 2007, |
— |
wara li kkunsidrat il-Konklużjonijiet tal-Presidenza tal-Kunsill Ewropew tat-8-9 ta’ Marzu 2007, li kienet tenfasizza l-importanza tal-kisba tal-mira strateġika li t-temperatura medja globali tkun illimitata għal mhux aktar minn 2 °C ogħla mil-livelli preindustrijali, |
— |
wara li kkunsidrat il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew dwar il-Bini ta’ Alleanza Globali dwar it-Tibdil fil-Klima bejn l-Unjoni Ewropea u pajjiżi fqar li qed jiżviluppaw li huma l-aktar vulnerabbli għat-tibdil fil-klima (29), |
— |
wara li kkunsidrat ir-Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-21 ta’ Ottubru 2008 dwar il-bini ta’ Alleanza Globali dwar it-Tibdil fil-Klima bejn l-Unjoni Ewropea u pajjiżi fqar li qed jiżviluppaw li huma l-aktar vulnerabbli għat-tibdil fil-klima (30), |
— |
wara li kkunsidrat il-Paper tar-Rappreżentant Għoli u tal-Kummissjoni Ewropea lill-Kunsill Ewropew bl-isem ta’ “Il-Bidla fil-Klima u s-Sigurtà Internazzjonali” tal-14 ta’ Marzu 2008 (31), |
— |
wara li kkunsidrat il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Nindirizzaw l-isfidi tad-deforestazzjoni u d-degradazzjoni tal-foresti sabiex niġġieldu t-tibdil fil-klima u t-telf tal-bijodiversità” (32), tas-16 ta’ Ottubru 2008, |
— |
wara li kkunsidrat il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni bl-isem ta’ “Lejn ftehim komprensiv dwar it-tibdil fil-klima’ f’Kopenħagen” (33), tal-21 ta’ Jannar 2009, |
— |
wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni ta’ CARIFORUM-UE dwar il-Bidla fil-Klima u l-Enerġija, tas-17 ta’ Mejju 2008, |
— |
wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni tal-Istati tal-Forum tal-Gżejjer tal-Paċifiku u tal-Unjoni Ewropea dwar il-Bidla fil-Klima, tas-7 ta’ Novembru 2008, |
— |
wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni tal-Afrika-UE dwar il-Bidla fil-Klima, tal-1 ta’ Diċembru 2008, |
— |
wara li kkunsidrat ir-rapport tal-2006 ta’ Nicholas Stern bl-isem ta’ “Il-Linji Ekonomiċi tal-Bidla fil-Klima. L-Analiżi ta’ Stern”(The Economics of Climate Change. The Stern Review), |
— |
wara li kkunsidrat ir-rapport tal-OECD tal-2007 bl-isem ta’ “Rendikont tal-Progress dwar l-Integrazzjoni tal-Adattament għall-Bidla fil-Klima f’Attivitajiet ta’ Koperazzjoni għall-Iżvilupp”, |
— |
wara li kkunsidrat ir-rapporti tal-Panel Intergovernattiv dwar il-Bidla fil-Klima (IPCC) u partikolarment ir-Raba’ Rapport ta’ Evalwazzjoni tal-Grupp ta’ Ħidma II tal-IPCC bl-isem ta’ “Impatti, Adattament u Vulnerabilità”, |
— |
wara li kkunsidrat ir-Rapport għall-2007/2008 dwar l-Iżvilupp tal-Bniedem bl-isem ta’ “Il-ġlieda kontra l-bidla fil-klima: Is-solidarjetà umana f’dinja maqsuma”, li tħejja mill-Programm ta’ Żvilupp tan-Nazzjonijiet Uniti, |
— |
wara li kkunsidrat ir-rapport tal-Bank Dinji u tal-Fond Monetarju Internazzjonali bl-isem ta’ “Rapport ta’ Monitoraġġ Globali tal-2008: Il-MDGs u l-Ambjent -Aġenda għal Żvilupp Inklussiv u Sostenibbli”, |
— |
wara li kkunsidrat il-Prospett Ambjentali tal-OECD sal-2030, ta’ Marzu 2008, |
— |
wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjoni tagħha dwar il-bidla fil-klima u stati ta’ gżejjer żgħar li qed jiżviluppaw fil-kuntest tal-qafas ta’ koperazzjoni tal-AKP-UE, adottat fl-1 April 1999 fi Strażburgu, |
— |
wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjoni tagħha dwar diżastri naturali fi stati tal-AKP: finanzjar tal-UE għal tħejjija (fondi tal-EDF) u għajnuna (fondi tal-ECHO), adottata fit-22 ta’ Novembru 2007, f’Kigali (l-Irwanda), |
— |
wara li kkunsidrat ir-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Soċjali u l-Ambjent (ACP-EU/100.383/09/fin.), |
A. |
billi pajjiżi li qed jiżviluppaw l-anqas li kkontribwixxew għall-bidla fil-klima iżda qed jiffaċċjaw il-konsegwenzi soċjali u ambjentali l-aktar ħorox tagħha minħabba l-vulnerabilità soċjali, ekonomika u ġeografika tagħhom, id-dipendenza kbira tagħhom fuq is-settur primarju, inklużi l-agrikoltura, is-sajd u riżorsi naturali oħra, u l-infrastruttura limitata tagħhom biex jilqgħu għall-impatti tal-bidla fil-klima, |
B. |
billi ż-żieda aċċellerata fl-għoli tal-livelli tal-baħar ser tikkawża għargħar, erożjoni tal-kosti, dħul ta’ ilma mielaħ f’riżorsi ta’ ilma ħelu fiz-zoni interni u wkoll l-għarqa ta’ xi gżejjer fil-baxx fil-Paċifiku u l-Karibew; billi l-għadd ta’ nies f’riskju ta’ għargħar tal-kosti fl-Afrika biss jista’ jiżdied minn miljun fl-1990 għal aktar minn 70 miljun fl-2080, |
C. |
billi ż-żieda fit-temperatura u l-varjazzjoni fil-kwantità ta’ xita għandhom iwasslu għal nixfa ħarxa, u l-ilma li jkun jista’ jinkiseb se jonqos bil-kbir fil-pajjiżi tal-AKP; billi minn 75 sa 250 miljun persuna fl-Afrika ser ikunu esposti għal nuqqas akbar ta’ ilma u għal nuqqas ta’ sigurtà jekk it-temperatuira togħla bi grad Celsius wieħed biss, minn 350 sa 600 miljun b’temperatura ta’ 2 °C ogħla u sa 1.8 biljun jekk it-temperaturi jogħlew bi 3 °C, |
D. |
billi t-temparaturi tal-baħar li qed jogħlew għandhom iwasslu għat-tixrid ta’ fenomeni estremi fil-klima, bħal maltempati tropikali u ċikluni, li se jolqtu b’mod drastiku zoni baxxi tal-kosti, baċiri ta’ xmajjar fejn hemm bliet kbar ħafna u ċentri oħra b’popolazzjoni kbira, infrastruttura ekonomikament vitali bħal portijiet, faċilitajiet lil hinn mix-xtut, zoni kostali urbani u infrastruttura relatata mat-turiżmu, |
E. |
billi l-bidla fil-klima ser tkompli żżid id-deżertifikazzjoni u d-degradazzjoni tal-ħamrija, b’aktar ħsara għall-produzzjoni agrikola u s-sikurezza tal-ikel, u l-qagħda ta’ ġuħ u nuqqas ta’ nutriment fir-reġjuni tal-AKP se tkompli tmur għall-agħar, |
F. |
billi ż-żieda fl-għoli tal-livelli tal-baħar u tat-temperatura se jolqtu ħażin ħafna lil ekosistemi tal-kosta u tal-baħar, u se jnaqqsu l-qabda tal-ħut fil-gżejjer tal-Karibew u tal-Paċifiku u tul il-kosta Afrikana, u jaffettwaw b’mod negattiv il-provvista lokali tal-ikel, |
G. |
billi minħabba l-bidla fil-klima se tkompli taċċellera t-telfien tal-bijodiversità u hija ta’ theddida ta’ estinzjoni ta’ ħafna speċijiet ta’ pjanti u annimali, u ta’ ħsara irrimedjabbli ta’ wħud mill-ekosistemi li huma partikolarment sensittivi għal irregolaritajiet klimatiċi, bħal skollijiet tal-qroll, mangrovji u foresti tropikali; billi l-konsegwenzi fuq il-bijodiversità fil-pajjiżi tal-AKP jaffettwaw b’mod kruċjali l-katina tal-ikel u l-għajxien ta’ nies li jiddependu direttament mill-prodotti u servizzi li joriġinaw minn dawn l-ekosistemi, |
H. |
billi l-bidla fil-klima, flimkien ma’ sistemi eżistenti dgħajfa tas-saħħa pubblika u aċċess limitat għall-kura tas-saħħa pubblika, kif ukoll kontroll u purifikazzjoni batuti tal-ilma, se iwasslu għal aktar mard minn arja u ilma infettati bħal malarja, dengue u kolera, aktar stress tas-sħana u prevalenza ta’ mard tan-nifs, |
I. |
billi l-konsegwenzi ambjentali tal-bidla fil-klima ser jikkawżaw flussi ta’ migrazzjoni fuq skala kbira kemm internament u kemm transkonfinalment (l-istima tal-IPCC hija ta’ 150 miljun migrant sal-2050); billi kważi l-migranti ambjentali kollha tal-AKP se jiċċaqilqu u jmorru joqogħdu f’pajjiż art twelidhom jew f’pajjiżi ġirien u dan se jwassal għal aktar kriżijiet umanitarji, urbanizzazzjoni mgħaġġla u żieda relatata ta’ slums, u żvilupp staġnat fil-pajjiżi tal-AKP; billi b’konsegwenza ta’ dan it-tkabbir urban, zoni rurali se jiġu abbandunati u se tiżdied id-degradazzjoni tal-ħamrija, |
J. |
billi, skont l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO) u ċ-Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u l-Kontroll tal-Mard, il-bidla fil-klima ser twassal għal żieda fil-livelli ta’ mxija ta’ mard mill-insetti, inklużi l-malarja, iċ-chikungunya u l-marda Lyme, li jeħtiġilhom miżuri ta’ adattament, |
K. |
billi ħafna mill-effetti tal-bidla fil-klima fuq is-saħħa, kif irrappurtati, pereżempju, mid-WHO, jistgħu jitrażżnu bit-tħejjija u t-tisħiħ ta’ sistemi tas-saħħa permezz ta’ miżuri preventivi xierqa, waqt li tingħata attenzjoni partikolari lit-tixrid ta’ mard tropikali, u permezz ta’ kampanji ta’ informazzjoni pubblika li jindirizzaw l-aktar gruppi vulnerabbli bħal nisa tqal, trabi tat-twelid, tfal u anzjani, |
L. |
billi l-bidla fil-klima thedded is-sigurtà nazzjonali, reġjonali u globali, u twassal għal konflitti dwar l-aċċess, il-kontroll u l-użu ta’ riżorsi naturali skarsi, jew tensjonijiet minħabba popolazzjonijiet spostati, |
M. |
billi l-bidla fil-klima qed tqiegħed f’riskju 40 % tal-investiment internazzjonali biex jonqos il-faqar (skont stimi tal-Bank Dinji), u, għalhekk, qed toħloq theddida serja għat-tnaqqis tal-faqar, għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali u għall-kisba tal-MDGs f’ħafna pajjiżi tal-AKP, |
N. |
billi, biex ikunu evitati l-agħar effetti irriversibbli tal-bidla fil-klima, it-temperatura globali għandha tiġi limitata għal taħt iż-2 °C u l-konċentrazzjonijiet fl-atmosfera ta’ gassijiet b’effett serra (GHG) għandhom jiġu stabbilizzati taħt l-450 ppm; billi, bla dubju, dawk li l-aktar li jipproduċu emissjonijiet ta’ CO2 – il-pajjiżi industrijalizzati u ekonomiji li qed jiżviluppaw – għandhom ikunu primarjament responsabbli biex inaqqsu bil-kbir l-emissjonijiet tagħhom, |
O. |
billi miżuri li jtaffu għandhom ikunu abbinati ma’ miżuri ta’ adattament fil-pajjiżi tal-AKP biex ikun hemm kontroll tal-impatti sinifikanti tal-bidla fil-klima; billi pajjiżi industrijalizzati għandhom responsabilità storika għall-bidla fil-klima u għandhom obbligu morali li jgħinu pajjiżi tal-AKP fl-isforzi tagħhom biex jadattaw għall-konsegwenzi tagħha skont il-prinċipju ta’ “min iħammeġ iħallas”, |
P. |
billi bħalissa hemm vojt kbir fir-rigward tal-finanzjar għal adattament f’pajjiżi li qed jiżviluppaw; billi, waqt li l-istima tal-ispejjeż annwali għall-adattament tvarja minn USD 10 biljuni għal aktar minn USD 80 biljun per annum, il-valur tar-riżorsi mogħtija bħalissa minn pajjiżi industrijalizzati permezz ta’ mekkaniżmi multilaterali ta’ finanzjar jammonta għal USD 150-300 miljun fis-sena, |
Q. |
billi l-adattament bikri għall-bidla fil-klima u t-Tnaqqis tar-Riskju minn Diżastri (DRR) ċertament jirrappreżenta soluzzjoni effiċjenti f’sens ta’ nfiq; billi skont l-istimi, dollaru wieħed minfuq għad-DRR jista’ jiffranka sa seba’ dollari bħala rispons għal diżastru, u b’hekk dan ikun argument sod għal awtorizzazzjoni minn qabel għal infiq f’għajnuna, |
R. |
billi l-proċeduri għall-applikazzjoni u d-distribuzzjoni ta’ riżorsi skont mekkaniżmi differenti ta’ finanzjar relatati mal-bidla fil-klima, bħall-Mekkaniżmu għal Żvilupp Nadif (CDM), huma pjuttost ikkumplikati u jonqoshom l-involviment tal-pajjiżi riċevituri, |
S. |
billi s’issa s-CDM ma kienx tajjeb biżżejjed biex jilħaq mal-ħtiġijiet tal-ifqar pajjiżi għal investimenti f’teknoloġija nadifa, bl-Afrika tilqa’ għandha 2 % biss tal-proġetti kollha tas-CDM; billi ta’ sikwit il-kriterji ta’ sostenibbiltà u addizzjonalità tal-proġetti tas-CDM ma jitħarsux, |
T. |
billi kull dewmien biex jittieħdu deċiżjonijiet sodi dwar il-mekkaniżmi u l-iffinanzjar meħtieġa biex jitnaqqsu l-kawżi u l-konsegwenzi tal-bidla fil-klima iġib miegħu spejjeż wisq aktar għoljin, |
Ġenerali
1. |
Tappella lill-Kummissjoni u lill-pajjiżi donaturi biex jiffurmaw u jfasslu mill-ġdid il-koperazzjoni għal żvilupp biex tkun kapaċi tilqa’ għall-bidla fil-klima u ssegwi metodi bi kwantità baxxa ta’ karbonju; |
2. |
Tappella lill-Kummissjoni biex tissimplifika l-istrutturi eżistenti tagħha biex tiffaċċja l-bidla fil-klima u kwistjonjiet relatati mal-iżvilupp; |
3. |
Tappella lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri tal-UE biex joħolqu rabtiet aħjar bejn l-MDGs u l-bidla fil-klima billi jinkorporaw l-impatti u l-adattament tal-bidla fil-klima fi programmi li jkollhom l-għan li jinkisbu l-MDGs, u fl-istrateġiji kollha usa’ għat-tnaqqis tal-faqar u għal linji ta’ politika ta’ żvilupp; |
4. |
Tilqa’ bi pjaċir il-fatt li sar xi ftit progress biex l-adattament jitqiegħed fuq l-istess livell tal-mitigazzjoni matul in-negozjati dwar il-qafas futur ta’ wara Kyoto; tisħaq, iżda, li jeħtieġ tiġi stabbilita rabta aktar soda bejn in-negozjati dwar l-adattament u dawk dwar il-mitigazzjoni, biex ma jitteħdux deċiżjonijiet importanti separati minn xulxin dwar dawn il-kwistonijiet; |
5. |
Tappella lill-komunità internazzjonali u lis-settur privat biex, bl-għan li l-pajjiżi tal-AKP jgħaddu għal ekonomija b’anqas karbonju, huma jipprovdu l-investimenti meħtieġa għar- riċerka, l-iżvilupp u t-trasferiment rapidu u komprensiv ta’ teknoloġiji ta’ mitigazzjoni (eż. teknoloġiji tal-enerġija bi ftit karbonju, teknoloġiji għall-qbid u l-ħżin tal-karbonju) u ta’ adattament fil-pajjiżi tal-AKP; tappella wkoll lill-komunità internazzjonali biex tneħħi l-ostakli fil-kummerċ għat-teknoloġija ta’ adattament għall-bidla fil-klima u biex tillibera d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali (eż. liċenzjar obbligatorju); |
6. |
Tappella lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri tal-UE biex jagħtu l-appoġġ tagħhom lil attivitajiet tal-UNESCO li jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-Programm ta’ Azzjoni tal-Barbados għall-Iżvilupp Sostenibbli ta’ Stati Gżejjer Żgħar li qed jiżviluppaw u għall-Istrateġija tal-Mauritius sussegwenti; |
Mitigazzjoni
7. |
Tenfasizza li għandu jintlaħaq kunsens globali dwar mira ambizzjuża u obbligatorja ta’ mitigazzjoni, ibbażata fuq il-prinċipju ta’ responsabilità kondiviża iżda divrenzjata, stabbilita fil-UNFCCC matul il-Konferenza tan-NU dwar il-Bidla fil-Klima f’Kopenħagen f’Diċembru 2009, u, għalhekk tappella lill-pajjiżi industrijalizzati kollha u lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw b’mod rapidu biex jiftiehmu dwar mira obbligatorja ta’ GHG; tissuġġerixxi li, biex tiġi stimulata l-parteċipazzjoni ta’ ekonomiji emerġenti fil-ftehima l-ġdida, għandu jitwaqqaf metodu aktar flessibbli u divrenzjat għal dawn il-pajjiżi (e.g. miri għal setturi speċifiċi biss, waqt li titqies il-ħila għal adattament u mitigazzjoni ta’ kull pajjiż u r-responsabilità storika tal-pajjiżi industrijalizzati għat-tisħin dinji; |
8. |
Tinnota li l-proċeduri għall-applikazzjoni u d-distribuzzjoni ta’ riżorsi skont is-CDM jeħtiġilhom ikunu riveduti u ssimplifikati biex is-CDM isir aktar aċċessibbli għall-pajjiżi tal-AKP u biex jagħmlu d-distribuzzjoni ta’ progetti tas-CDM aktar ibbilanċjata, b’żieda fl-għadd ta’ proġetti, partikolarment fl-Afrika sub-Saħarjana; tisħaq li għandha tiġi stabbilita sistema biex tiżgura li proġetti tas-CDM ikunu konformi mal-prinċipju tal-addizzjonalità u jwasslu għal żvilupp sostenibbli tal-pajjiżi tal-AKP; tappella lill-pajjiżi donaturi biex jgħinu tinbena l-kapaċità meħtieġa fil-pajjiżi tal-AKP biex tissaħħaħ il-parteċipazzjoni tagħhom fis-CDM; u tappella lill-pajjiżi donaturi biex ma jikkonċentrawx esklussivament fuq is-CDM bħala l-aħjar mezz ta’ politika, iżda jiżviluppaw mekkaniżmi ġodda ta’ mitigazzjoni fil-pajjiżi tal-AKP; |
9. |
Tappella lill-gvernijiet tal-pajjiżi industrijalizzati u ta’ ekonomiji emerġenti biex jistabbilixxu oqfsa ċari u konsistenti għal tul ta’ żmien li jinkoraġġixxu l-innovazzjoni u l-investiment ekoloġiċi (eż. enerġija rinnovabbli, vetturi ibridi u li ma jaħlux enerġija, fjuwils ġodda); tenfasizza li s-settur privat ukoll għandu rwol ċentrali li jmexxi ’l quddiem l-innovazzjoni ekoloġika; temmen ukoll li, għal żmien medju u aktar fit-tul, għandhom jiġi stabbiliti modi biex jinbidlu x-xejriet ġenerali tal-konsum fil-pajjiżi żviluppati biex jonqsu l-emissjonijiet; |
10. |
Tisħaq li l-Kummissjoni u l-gvernijiet tal-pajjiżi donaturi għandhom isaħħu s-sħubija mal-gvernijiet tal-AKP biex jiżviluppaw inizjattivi u pjanijiet ambizzjużi ta’ politika biex irażżnu d-deforestazzjoni u jnaqqsu d-degradazzjoni tal-foresti, u biex jipprovdu teknoloġiji u riżorsi sostanzjali għall-immaniġġjar sostenibbli tal-foresti fil-pajjiżi tal-AKP; |
Adattament
11. |
Tappella lill-gvernijiet tal-AKP biex jinkorporaw miri u miżuri ta’ adattament direttament fil-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-iżvilupp, fl-istrateġiji għat-tnaqqis tal-faqar u f’politiki u strateġiji settorjali, kif ukoll fl-istadji u l-livelli kollha tal-proċessi tagħhom ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet; |
12. |
Tenfasizza li kontribuzzjonijiet għal adattament għandhom ikunu impenn obbligatorju, rifless kemm fil-ftehima internazzjonali li se tiġi adottata f’Kopenħagen f’Diċembru 2009, u kemm fil-liġijiet domestiċi fl-UE-27; |
13. |
Tappella lill-pajjiżi industrijalizzati biex iżidu b’mod sinifikanti l-għajnuna finanzjarja tagħhom għal adattament fil-pajjiżi tal-AKP u biex jesploraw mekkaniżmi innovattivi ta’ ffinanzjar maħsubin għal dan l-għan, bħal, inter alia, taxxi internazzjonali fuq il-kummerċ, taxxi nazzjonali fuq emissjonijiet, taxxi fuq biljetti tal-ajru u fuq il-bejgħ bl-irkant ta’ unitajiet ta’ ammonti assenjati; tappella lill-Kummissjoni biex iżżid sostanzjalment il-baġit tal-GCCA, biex fil-baġit li jmiss tal-EDF, tikkunsidra aktar il-bidla fil-klima u biex timplimenta urġentament l-idea ta’ Mekkaniżmu tal-Iffinanzjar għall-Bidla Globali fil-Klima, strument innovattiv ta’ ffinanzjar biex jingħata appoġġ minn qabel għal investimenti relatati mal-klima għall-ifqar pajjiżi u li l-aktar li jistgħu jintlaqtu ħażin; |
14. |
Tenfasizza li finanzi ta’ adattament għandhom ikunu addizzjonali għall-Għajnuna Uffiċjali għall-Iżvilupp u għal impenji ta’ għajnuna li diġà jeżistu; |
15. |
Tappella lill-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali biex iwessgħu l-politiki, il-programmi u l-istrumenti ta’ ffinanzjar tagħhom għall-adattament; |
16. |
Tħeġġeġ lis-settur privat biex iżid l-impenji tiegħu biex jimla l-vojt finanzjarju tal-bidla fil-klima; tinkoraġġixxi lill-Kummissjoni u lill-gvernijiet tal-UE u tal-AKP biex jinvestu fl-iżvilupp ta’ sħubijiet pubbliċi-privati biex jiġbdu fondi addizzjonali mis-settur privat għall-iffinanzjar ta’proġetti ta’ adattament, l-aktar fil-pajjiżi l-anqas żviluppati; |
17. |
Temmen li hemm ħtieġa ta’ koordinazzjoni aħjar ta’ donaturi, ta’ djalogu aktar intensiv bejn it-Tramuntana u n-Nofsinhar u ta’ koperazzjoni msaħħa bejn pajjiżi donaturi u dawk li qed jiżviluppaw dwar politiki, mekkaniżmi u ffinanzjar relatati mal-bidla fil-klima u l-attadament għaliha, skont il-Prinċipji ta’ Pariġi u l-Aġenda għal Azzjoni ta’ Accra għall-2008; |
18. |
Tenfasizza l-ħtieġa li tkompli titrawwem il-kollaborazzjoni reġjonali, l-iskambju ta’ prattiki tajbin u l-ħolqien ta’ fora ta’ diskussjoni bejn il-pajjiżi tal-AKP li jiltaqgħu ma’ problemi simili tal-bidla fil-klima; |
19. |
Tinkoraġġixxi lill-gvernijiet tal-pajjiżi tal-AKP biex jinkludu aktar lis-soċjetà ċivili u lill- komunitajiet lokali fit-tfassil u fl-implimentazzjoni ta’ strateġiji ta’ adattament għall-bidla fil-klima, mhux l-anqas minħabba l-esperjenza prattika u valida tagħhom u minħabba li huma direttament qrib in-nies u l-postijiet l-aktar esposti għall-effetti ħżiena ta’ irregolaritajiet klimatiċi; |
20. |
Tappella lil pajjiżi donaturi u lil organizzazzjonijiet internazzjonali biex jinvestu fit-tisħiħ tal-infrastruttura għall-monitoraġġ tal-klima u għall-immaniġġjar ta’ dejta relatata mal-klima, kif ukoll fil-ħila ta’ istituzzjonijiet, komunitajiet lokali u individwi tal-pajjiżi tal-AKP li jadattaw irwieħhom; |
21. |
Tinkoraġġixxi lil istituzzjonijiet tal-R&D fl-Istati Membri tal-UE biex jippromwovu u jiffaċilitaw l-iskambju tal-aħjar prattiki u ta’ informazzjoni, kif ukoll ta’ kompetenzi esperti u għarfien, u joħolqu netwerks u sħubijiet ma’ istituzzjonijiet simili fil-pajjiżi tal-AKP f’setturi fejn il-bidla fil-klima hija kwistjoni ewlenija (e.g. l-agrikoltura, l-immaniġġjar tar-riżors tal-ilma); |
22. |
Tappella lil imsieħba fl-iżvilupp biex jagħtu l-appoġġ tagħhom lill-gvernijiet tal-AKP u lil organizzazzjonijiet ċivili biex jippreparaw kampanji pubbliċi ta’ edukazzjoni u ta’ informazzjoni dwar l-impatti tal-bidla fil-klima; |
23. |
Tilqa’ bi pjaċir l-intenzjoni tal-Kummissjoni li tipproponi strateġija tal-UE għad-DRR; tappella lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri tal-UE biex iżidu l-investiment għad-DRR bħala mezz li jiffaċilita l-adattament għall-bidla fil-klima u biex jinkludu finanzjar fit-tul għad-DRR bħala parti mill-għajnuna għal żvilupp; tqis li għandu jkun hemm promozzjoni tal-iżvilupp fis-settur privat tas-swieq ta’ assigurazzjoni relatati mal-klima fil-pajjiżi tal-AKP biex tissaħħaħ il-ħila li jilqgħu għal bidliet drastiċi klimatiċi; |
24. |
Tappella lill-Kummissjoni u lill-gvernijiet tal-UE biex jipprovdu aktar riżorsi għat-tisħiħ tal-kapaċità ta’ sistemi tas-saħħa fil-pajjiżi tal-AKP, biex jgħinuhom ilaħħqu mal-effetti ħżiena tal-bidla fil-klima fuq is-saħħa; |
25. |
Tqis li l-ippjanar u l-immaniġġjar adegwati tal-migrazzjoni ambjentali tkun kruċjali għas-sigurtà tal-bniedem; dan jitlob mill-komunità internazzjonali li tidentifika u tindirizza n-nuqqasijiet legali li jeżistu fir-rigward tal-protezzjoni tar-refuġjati ambjentali; tissuġġerixxi li regolamenti jew ftehimiet dwar l-ażil fil-livell reġjonali jew internazzjonali jiġu kkunsidrati fid-dawl tas-sitwazzjoni wisq vulnerabbli ta’ Stati gżejjer li qiegħdin f’riskju li jispiċċaw taħt l-ilma; tinnota wkoll li għandhom jinħolqu u jiġu stabbiliti strumenti ta’ protezzjoni tal-identità, tal-kultura u tat-tradizzjonijiet tar-refuġjati ambjentali; |
26. |
Tagħti istruzzjonijiet lill-Ko-Presidenti tagħha biex jibagħtu din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill tal-AKP-UE, lill-Kummissjoni Ewropea, lill-Unjoni Afrikana, lill-UNFCCC u lill-Bank Dinji. |
RIŻOLUZZJONI (34)
Dwar l-irwol tal-Ftehima ta’ Sħubija ta’ Cotonou biex tkun indirizzata l-kriżi alimentari u finanzjarja tal-pajjiżi tal-AKP
L-Assemblea Parlamentari Konġunta tal-AKP-UE,
— |
li ltaqgħet fi Praga (ir-Repubblika Ċeka) mis-6 sad-9 ta’ April 2009, |
— |
wara li kkunsidrat l-Artikolu 17(2) tar-Regoli ta’ Proċedura tagħha, |
— |
wara li kkunsidrat l-għanijiet tal-Ftehima ta’ Sħubija tal-AKP-KE ffirmata f’Cotonou fit-23 ta’ Ġunju 2000, u rivedut fl-2005 (35), |
— |
wara li kkunsidrat id-dikjarazzjoni tal-G20 dwar il-kriżi finanzjarja tal-15 ta’ Novembru 2008 (36), u l-Istqarrija tal-Mexxejja tal-G20 fis-Samit ta’ Londra tat-2 April 2009, |
— |
wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni tagħha ta’ Port Moresby dwar il-kriżi alimentari u finanzjarja globali, adottata fit-28 ta’ Novembru 2008 (37), |
— |
wara li kkunsidrat il-Għanijiet tal-Iżvilupp tal-Millennju tan-Nazzjonijiet Uniti (MDGs), u l-impenn li jitnaqqas bin-nofs il-proporzjon tan-nies li jbatu l-ġuħ u li jgħixu b’anqas minn dollaru Amerikan wieħed kull jum, |
— |
wara li kkunsidrat il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta’ April 2008 bl-isem ta’ “L-UE sieħba globali għall-iżvilupp – Ngħaġġlu l-progress lejn il-miri għall-iżvilupp għall-millennju” (COM(2008) 177), |
— |
wara li kkunsidrat il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni adottata fit-8 ta’ April 2009 dwar għajnuna lil pajjiżi li qed jiżviluppaw biex ilaħħqu mal-kriżi, |
— |
wara li kkunsidrat il-Kunsens ta’ Monterrey adottat fil-Konferenza Internazzjonali tan-NU dwar Finanzjament u Żvilupp tal-21 u t-22 ta’ Marzu 2002, u d-Dikjarazzjoni ta’ Doha dwar Finanzjament għal Żvilupp tat-2 ta’ Diċembru 2008, adottata fil-Konferenza Internazzjonali ta’ Segwitu dwar l-Iffinanzjar għall-Iżvilupp – Evalwazzjoni tal-Implimentazzjoni tal-Kunsens ta’ Monterrey (38), |
— |
wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni ta’ Pariġi (39) u l-Aġenda għal Azzjoni ta’ Akkra (40), |
— |
wara li kkunsidrat ir-rapport tal-IMF, maħruġ reċentement, intitolat “L-Implikazzjonijiet tal-Kriżi Finanzjarja Globali għal Pajjiżi bi Dħul Baxx”, |
— |
wara li kkunsidrat il-konklużjonijiet tar-Rapport dwar l-Evalwazzjoni tal-Ekosistemi tal-Millenju 2007 (41), |
— |
wara li kkunsidrat il-konklużjonijiet tas-Samit Dinji dwar l-Ikel tal-1996 (42) u l-mira tiegħu li sal-2015 jitnaqqas bin-nofs l-għadd ta’ nies fid-Dinja li jbatu l-ġuħ, |
— |
wara li kkunsidrat ir-rapport tar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar id-Dritt għall-Ikel, ippreżentat lill-Assemblea Ġenerali tan-NU fil-25 ta’ Ottubru 2007 (43), |
— |
wara li kkunsidrat ir-Regolament (KE) Nru 1337/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Diċembru 2008 li jistabbilixxi faċilità għal rispons rapidu għall-prezzijiet tal-ikel li qed jogħlew fil-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw (44), |
— |
wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjonijiet tagħha ta’ qabel dwar kwistjonijiet ta’ sigurtà fl-ikel f’pajjiżi tal-AKP u l-irwol tal-koperazzjoni tal-AKP-UE, |
A. |
billi l-Għanijiet tal-Iżvilupp tal-Millennju, partikolarment il-qerda tal-faqar u l-ġuħ estremi, kif ukoll il-miri ta’ żvilupp miftiehma fil-konferenzi tan-Nazzjonijiet Uniti, jipprovdu viżjoni ċara u għandhom ikunu l-bażi tal-koperazzjoni tal-AKP-KE fi ħdan il-Ftehima ta’ Sħubija ta’ Cotonou, |
B. |
billi, bħala riżultat tal-kriżi finanzjarja, xi pajjiżi donaturi naqqsu l-kontribuzzjoni finanzjarja tagħhom għall-Għajnuna Uffiċjali għall-Iżvilupp (ODA) lil pajjiżi li qed jiżviluppaw, li diġà għandhom ekonomiji fraġli, |
C. |
billi l-għan tal-promozzjoni tal-integrazzjoni tal-pajjiżi tal-AKP fl-ekonomija globali, kif ipprovdut fil-Ftehimiet ta’ Lomé u ta’ Cotonou, għad jonqsu jinkiseb u li sehemhom mill-importazzjoni għall-UE kompla jonqos, |
D. |
billi l-pajjiżi tal-AKP jiddependu mill-esportazzjoni ta’ prodotti li jikkostitwixxu aktar minn 50 % tad-dħul tagħhom f’munita barranija, u l-kriżi finanzjarja qed iġġib magħha anqas esportazzjoni minn ħafna pajjiżi li qed jiżviluppaw, u anqas dħul fi ħlasijiet għalihom, anqas aċċess għal kreditu u anqas investiment barrani dirett, u l-waqgħa f’daqqa fil-prezzijiet tal-prodotti essenzjali, |
E. |
billi l-istimi l-ġodda tal-Bank Dinji għall-2009 jbassru li t-tkabbir ekonomiku baxx ser jaqbad 46 miljun ruħ aktar li jgħixu b’anqas minn 1.25 dollaru Amerikan kuljum f’sitwazzjoni li ma jkunux jistgħu joħorġu minnha, u dan l-għadd huwa aktar milli kien mistenni qabel il-kriżi, u b’hekk dawn in-nies jiżdiedu mal-130 sa 155 miljun ruħ li waqgħu fil-faqar fl-2008 minħabba l-prezzijiet għoljin wisq tal-ikel u l-fjuwil; billi kull waqgħa ta’ 1 % fi tkabbir tista’ ddaħħal fl-istess sitwazzjoni ta’ faqar li ma jkunux jistgħu joħorġu minnha 20 miljun oħra, |
F. |
billi, skont Rapport Eżekuttiv reċenti ta’ Global Financial Integrity (GFI), il-ħlasijiet ta’ imgħaxijiet fuq kapital minn pajjiżi li qed jiżviluppaw laħqu l-540 biljun dollaru Amerikan fl-2006 u dawn il-pajjiżi tilfu qrib triljun dollaru Amerikan fi ħruġ finanzjarju illeċitu; billi l-ispejjeż tas-self għolew bil-kbir għall-pajjiżi li qed jiżviluppaw u l-valur tal-muniti ddgħajjef b’mod sinifikanti; billi l-integrazzjoni ekonomika u finanzjarja qatt ma kibret aktar u t-talbiet ta’ banek barranin lil pajjiżi li qed jiżviluppaw kważi żdiedu bi tliet darbiet għal 3.1 triljun dollaru Amerikan fl-aħħar ħames snin; billi, skont xi stimi, id-dħul ta’ flus f’pajjiżi li qed jiżviluppaw ser jaqa’ minn triljun dollaru Amerikan fl-2007 għal 165 biljun dollaru Amerikan din is-sena, |
G. |
billi, minkejja l-importanza ppruvata tas-settur agrikolu għal pajjiżi tal-AKP, la gvernijiet nazzjonali u lanqas il-politika ta’ koperazzjoni għall-iżvilupp tal-UE ma jagħtu prijorità adegwata lil dan is-settur importanti, u dan iqiegħed mijiet ta’ miljun ta’ nies fil-periklu ta’ faqar, ġuħ u nuqqas ta’ nutriment gravi, |
H. |
billi ostaklu serju għal żieda fil-produzzjoni agrikola f’pajjiżi li qed jiżviluppaw, li hija fundamentali biex jonqos is-sens ta’ nuqqas ta’ sigurtà fl-ikel, huwa l-fatt li bdiewa żgħar, l-aktar nisa, ta’ sikwit ma jkollhomx aċċess għall-art, self jew kreditu żgħir għal investiment fi żrieragħ, fertilizzanti u mekkaniżmi ta’ tisqija u l-firxa meħtieġa ta’ għodod għall-ħarsien tal-uċuħ tar-raba’, |
I. |
billi t-tneħħija tas-sussidji lill-agrikoltura f’pajjiżi tal-AKP u sussidji diretti għall-esportazzjoni f’pajjiżi żviluppati kkontribwew għal tnaqqis fil-prodott u tnaqqis fil-produzzjoni, bir-riżultat li l-importazzjoni ta’ prodotti tal-ikel żdiedet, |
J. |
billi s-settur agrikolu huwa milqut minn diżastri naturali li qed jiżdiedu aktar sikwit, u billi fl-istess waqt ir-riżorsi allokati bħal għajnuna għall-alimentazzjoni qabel u wara diżastri bħal dawn qed jonqsu, |
Il-G20 u s-Samit ta’ Londra
1. |
Tapprova r-riżultat u l-impenji tal-Laqgħa tal-G20 ta’ Londra tat-2 ta’ April 2009, partikularment b’referenza għal: ir-ritorn tat-tkabbir u l-impjiegi; it-tisħiħ tas-superviżjoni finanzjarja u r-regolamentazzjoni; it-tisħiħ tal-istituzzjonijiet finanzjarji globali; reżistenza għall-protezzjoniżmu; il-promozzjoni tal-kummerċ u l-investiment globali; l-iżgurar ta’ rkupru ġust u sostenibbli għal kulħadd; u li l-impenji dwar għajnuna jitħarsu; |
2. |
Tilqa’ bi pjaċir, għalhekk, il-ftehim dwar il-1.1 triljun dollaru Amerikan miftiehma u għandha fiduċja li qrib kwart ta’ dik is-somma tingħata lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw; tappella lil pajjiżi tal-G20 biex jgħaddu dak l-ammont lilhom permezz tal-ħruġ malajr ta’ fondi verament ġodda u addizzjonali; |
3. |
Tappella lill-G20, lill-UE u lil pajjiżi tal-AKP biex jagħmlu li jistgħu biex ma jħallux li t-tixrid tal-kriżi globali jsir kriżi gravi umana, u tisħaq fuq l-importanza tal-protezzjoni soċjali u tal-investiment fis-sigurtà fl-ikel biex jindirizzaw il-ħtiġijiet immedjati tal-foqra; |
4. |
Tappella għall-ħruġ ta’ 50 biljun dollaru Amerikan mogħtija lil pajjiżi bi dħul baxx li għandu jsir f’għamla ta’ għotjiet diretti aktar milli f’self, ikun ta’ għajnuna għall-ħarsien soċjali, jagħti spinta lill-kummerċ u jħares l-iżvilupp f’pajjiżi bi dħul baxx; |
5. |
Tappoġġja l-intenzjoni tal-G20 li r-riżorsi jintużaw b’mod effikaċi u flessibbli biex isostnu t-tkabbir; tilqa’ bil-ferħ il-progress magħmul mill-IMF bil-Linja ta’ Kreditu Flessibbli l-ġdida tiegħu, li biha l-IMF ħalla warajh is-self preskrittiv u riġidu tal-imgħoddi u l-qafas ta’ kondizzjonalità tal-imgħoddi, kif deskritt fir-rapport reċenti tiegħu dwar “L-implikazzjonijiet tal-kriżi finanzjarja globali għal pajjiżi bi dħul baxx li fih jgħid li' fil-formulazzjoni ta’ linji ta’ politika ta’ nfiq, għandha tingħata prijorità lill-protezzjoni jew lill-espansjoni ta’ programmi soċjali jew li jkun hemm investimenti approvati, u, b’mod ġenerali, li jinżamm ir-ritmu għallkisba tal-MDGs”; |
6. |
Tappoġġja bis-sħiħ id-determinazzjoni tal-G20 li jirriforma l-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali, iżda tqis li huwa impossibbli li wieħed jistenna sal-2011 biex jingħataw vuċi u rappreżentazzjoni akbar lil pajjiżi li qed jiżviluppaw fuq livell ta’ finanzi internazzjonali, l-aktar minħabba r-responsabbiltajiet il-ġodda tal-IMF, u dwar dan titlob li jkun hemm titjib fit-trasparenza u l-kontabilità u għal metodu ġdid ta’ politika ta’ żvilupp; dawn ir-riformi ta’ governanza jeħtieġ li jkun hemm qbil dwarhom fil-laqgħat tal-kumitati tal-Bank Dinji u tal-IMF fil-25 u s-26 ta’ April 2009; |
7. |
Tappella lill-UE u lill-Istati tal-AKP biex jieħdu azzjoni biex jeqirdu l-evażjoni tat-taxxa u l-ġarr illeċitu ta’ kapital minn pajjiżi li qed jiżviluppaw li lil dawn il-pajjiżi jiswewlhom madwar 800 biljun Ewro kull sena, fi kliem ieħor aktar minn tmien darbiet minn dak li jirċievu f’għajnuna; |
8. |
Jiddispjaċiha li l-wegħdiet tal-G20 dwar Għajnuna għall-Kummerċ u ODA ma kinux suffiċjenti; tisħaq li, għalkemm il-komunikat jagħti lista ta’ miżuri finanzjarji biex jiżdiedu r-riżorsi għad-dinja li qed tiżviluppa mill-Bank Dinji u mill-IMF, ma kienx hemm impenn speċifiku biex ikun żgurat li Għajnuna għall-Kummerċ tirrappreżenta finanzjament addizzjonali; |
9. |
Temmen li l-isfida tal-bidla fil-klima għandha tkun indirizzata permezz ta’ riformi strutturali u tappella għal evalwazzjoni sistematika tar-riskju mill-bidla fil-klima fl-aspetti kollha ta’ ppjanar ta’ politika u deċiżjonijiet, inklużi l-kummerċ, l-agrikoltura, is-sigurtà fl-ikel, eċċ; titlob li r-riżultat ta’ din l-evalwazzjoni jintuża għall-formulazzjoni ta’ linji gwida ċari għal politika ta’ koperazzjoni għal żvilupp sostenibbli; |
Kriżi finanzjarja
10. |
Tappella lill-Istati Membri tal-UE biex jonoraw l-impenji tagħhom dwar l-ODA – i.e. 0,56 % tad-Dħul Gross Nazzjonali sal-2010 u 0,7 % sal-2015 – u biex ma jużawx il-kriżi finanzjarja biex jiġġustifikaw tnaqqis fl-għajnuna; |
11. |
Tqis li s-sitwazzjoni jeħtiġilha inizjattivi u mekkaniżmi biex jinħallu l-problemi attwali ta’dejn ta’ pajjiżi li qed jiżviluppaw, u tappella lill-Istati Membri tal-UE biex ma jinkludux fil-figuri tagħhom ta’ ODA riżorsi mogħtija għal ħelsien mid-dejn; |
12. |
Tqis li jeħtieġu aktar sforzi biex ikunu mmobilizzati aktar riżorsi domestiċi u internazzjonali għal żvilupp sostenibbli, li jimplika li jkun ipprovdut aċċess universali għal infrastruttura ekonomika u soċjali u servizzi soċjali inklussivi, kif ukoll il-formazzjoni ta’ ħiliet; |
13. |
Tfakkar li dħul sostenibbli u ġust u t-tqassim tal-ġid jeħtieġu sistema fiskali moderna u effikaċi; tappella għall-koperazzjoni tal-AKP-UE għall-promozzjoni ta’ riforma fiskali li tippermetti aktar dħul mit-taxxa permezz ta’ ġbir aktar effiċjenti tat-taxxi, u bażi usa’ ta’ tassazzjoni u l-ġlieda aktar effettiva kontra l-evażjoni tat-taxxa; |
14. |
Tappella lill-komunità internazzjonali, u l-aktar lill-Istati Membri tal-UE, biex jagħtu rwol aktar ċentrali lil kwistjonijiet dwar l-impjiegi u s-swieq tax-xogħol fil-politika internazzjonali dwar l-iżvilupp, biex jittaffew l-effetti ta’ ekonomija globali b’ritmu baxx fuq it-tkabbir tal-pajjiżi li qed jiżviluppaw, fuq flussi ta’ kummerċ u investimenti diretti barranin, permezz ta’ għajnuna għal aktar tisħiħ tal-kapaċità tagħhom fil-kummerċ u għat-titjib tal-infrastruttura tagħhom, u billi jkunu ffaċilitati l-ħlasijiet; |
15. |
Tenfasizza li l-kummerċ ħieles u ġust, il-prinċipji tas-suq għall-promozzjoni tal-investiment, l-intraprenditorija u l-innovazzjoni, u swieq finanzjarji regolati b’mod effikaċi huma fundamentali għat-tkabbir ekonomiku, l-impjiegi u t-tnaqqis tal-faqar; |
16. |
Temmen li l-kummerċ internazzjonali mhux diskriminatorju u ekwu jista’ jkun magna qawwija għall-iżvilupp u t-tkabbir ekonomiku sostenibbli, iżda tafferma li huwa għandu jkun iggwidat minn regoli trasparenti li jaqbel dwarhom kulħadd; tfakkar lill-AKP u lill-Istati Membri tal-UE dwar l-ħtieġa li tkun stabbilita l-koerenza bejn linji ta’ politika tal-kummerċ u miri ta’ żvilupp, inkluż il-proċess ta’ negozjati tal-EPA; |
17. |
Tenfasizza l-ħtieġa li tkun evitata regolamentazzjoni żejda li tfixkel it-tkabbir ekonomiku, u tisħaq dwar il-ħtieġa ta’ aktar djalogu bejn l-istat u l-komunità kummerċjali biex jinstabu modi innovattivi li jistabbilixxu regoli ċari, jinfurzaw ir-rispett għad-drittijiet ta’ proprjetà u joħolqu infrastruttura finanzjarja li ġġib ’il quddiem negozji żgħar u SMEs; |
18. |
Tappella lill-AKP u lill-EU, meqjus l-impatt tal-kriżi finanzjarja attwali fuq il-pajjiżi tal-AKP, biex jintrabtu li jibdew negozjati trasparenti u inklussivi ta’ EPA; |
19. |
Tappella lill-partijiet interessati kollha biex jaħdmu flimkien biex jaslu għal konklużjoni b’suċċess, sostenibbli u f’waqtha taċ-Ċiklu ta’ Żvilupp ta’ Doha; |
Il-kriżi alimentari
20. |
Tappella lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Istati Membri tal-UE biex itejbu l-politika ta’ koerenza għall-iżvilupp fl-oqsma tal-agrikoltura u l-kummerċ; |
21. |
Ittenni l-prinċipju tad-dritt għall-ikel; tfakkar lill-mexxejja tal-UE u tal-AKP li huma wegħdu li sal-2015 inaqqsu bin-nofs l-għadd ta’ nies li jbatu l-ġuħ, u tħeġġeġ lill-Kummissjoni, lill-Kunsill tal-UE u lill-pajjiżi tal-AKP biex jadottaw – u jiffinanzja sewwa – kull miżura li tkun meħtieġa biex jonoraw dak l-impenn; |
22. |
Tappella lill-gvernijiet tal-AKP u tal-UE biex iwieġbu għall-ħtiġijiet urġenti ta’ min hu l-aktar vulnerabbli – l-aktar in-nisa u t-tfal – billi jsaħħu l-interventi ta’ nutrizzjoni sostenibbli u oqfsa ta’ sikurezza u billi jifirxu sistemi ta’ ħarsien; |
23. |
Tappella lill-gvernijiet tal-AKP biex jinvolvu l-bdiewa tar-raba’ u tal-bhejjem, ħafna minnhom nisa, fit-tfassil tal-politiki tagħhom dwar l-agrikoltura u l-użu ta’ art, u biex jiżguraw li dawn ikollhom aċċess għall-art, il-kreditu u t-teknoloġiji ġodda li jżidu l-produzzjoni; |
24. |
Tappella, fil-qafas tal-eżami li qed isir tal-Ftehima ta’ Sħubija ta’ Cotonou, għar-reviżjoni tal-Artikolu 54 biex jiġi adattat għall-objettivi tal-Għan I tal-Iżvilupp tal-Millenju, li għandu l-għan li jnaqqas bin-nofs il-proporzjon ta’ nies bil-ġuħ sal-2015; |
25. |
Tappella lill-gvernijiet tal-AKP u tal-UE biex flimkien jiżguraw li jikun hemm biżżejjed għajnuna u nfiq pubbliku biex tinkiseb is-sikurezza tal-ikel, kif jingħad fid-Dikjarazzjoni ta’ Maputo tal-Kapijiet ta’ Stat u Gvern ta’ Ġunju 2004 (45); |
26. |
Tappella lin-nazzjonijiet għonja, inklużi l-Istati Membri tal-UE, kif ukoll lill-Amministrazzjoni l-ġdida tal-Istati Uniti, biex inaqqsu s-sussidji fl-agrikoltura u jneħħu s-sussidji għall-esportazzjoni agrikola, kif kienu wegħdu li se jagħmlu kważi l-pajjiżi għonja kollha fil-bidu tar-Rawnd ta’ Doha dwar l-Iżvilupp, għalkemm minn dak iż-żmien ’l hawn ma tantx sar progress; |
27. |
Tikkundanna bil-qawwa l-attivitajiet ta’ spekulaturi fi prodotti globali, materja prima agrikola u swieq tal-enerġija, li jikkontribwixxu biex tkompli titgħarraq il-volatilità tal-prezzijiet tal-ikel u biex il-kriżi alimentari globali ssir aktar gravi; tisħaq li mhux aċċettabbli li l-ġuħ ta’ xi wħud ifisser qligħ għal oħrajn, u tappella biex ikun hemm regolamentazzjoni adegwata u sorveljanza effikaċi fil-livell nazzjonali u internazzjonali biex ma jitħalliex jinkiser id-dritt għall-ikel permezz tal-ispekulazzjoni; tappella lill-UE u lill-pajjiżi tal-AKP u lil kumpaniji biex jimplimentaw b’mod sħiħ l-Inizjattiva ta’ Trasparenza għall-Industriji Estrattivi; |
28. |
Tinnota bi tħassib li l-KE qed tikkonkludi ftehim dwar il-banana mal-fornituri MFN (46) fl-Amerika Latina li ser jhedded il-vijabilità tal-industrija tal-banana tal-AKP u b’mod partikolari l-iżvilupp ekonomiku u soċjali sostnut ta’ ekonomiji vulnerabbli żgħar; tappella lill-Kummissjoni Ewropea biex tiżgura li jittieħdu miżuri biex iħarsu l-għajxien tal-bdiewa ż-żgħar tal-banana, li huma l-aktar vulnerabbli; |
29. |
Tappella lill-istituzzjonijiet tal-UE biex jimplimentaw malajr il-proposta maqbula reċentement dwar Faċilità għall-Ikel ta’ biljun dollaru Amerikan, mingħajr tnaqqis korrispondenti fil-baġits tal-għajnuna bilaterali, u biex jerġgħu jimbuttaw ’il fuq fl-aġenda internazzjonali lill-produzzjoni tal-ikel skont l-Artikolu 23(d) tal-Ftehima ta’ Sħubija ta’ Cotonou; |
30. |
Tappella lill-UE u lill-pajjiżi tal-AKP biex ifasslu mekkaniżmi u linji ta’ politika biex itaffu l-effetti tal-volatilità tal-prezzijiet tal-prodotti u biex jinkoraġġixxu, kull meta jistgħu, id-diversifikazzjoni tal-industriji lokali u supplimentari tal-ekonomiji tal-pajjiżi tal-AKP; tirrikonoxxi li t-trasferiment tat-teknoloġija u tal-ħiliet fin-negozju jistgħu jolqtu l-iżvilupp b’mod pożittiv; tappella lill-AKP u lill-pajjiżi tal-UE biex jiżviluppaw sforzi bil-għan li jieħdu l-aħjar mir-rabtiet mal-attivitajiet tal-produzzjoni domestika, billi jsaħħu t-trasferiment tat-teknoloġija u joħolqu opportunitajiet ta’ taħriġ għall-forza tax-xogħol lokali; |
31. |
Tisħaq dwar il-ħtieġa urġenti għall-UE u għall-AKP li jfasslu strateġiji komprensivi u effikaċi li jindirizzaw sitwazzjonijiet ta’ emerġenza li jinqalgħu minħabba diżastri naturali fis-settur agrikolu; |
32. |
Tagħti istruzzjoni lill-Ko-Presidenti tagħha biex jibagħtu din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill tal-AKP-KE, lill-Kummissjoni u lill-gvernijiet u lis-segretarjat tal-Grupp tal-G20. |
RIŻOLUZZJONI (47)
biex ikunu stabbiliti u promossi l-paċi, is-sigurtà, l-istabbilità u l-governanza fis-Somalja
L-Assemblea Parlamentari Konġunta tal-AKP-UE,
— |
li ltaqgħet fi Praga (ir-Repubblika Ċeka) mis-6 sad-9 ta’ April 2009, |
— |
wara li kkunsidrat l-Artikolu 17(2) tar-Regoli ta’ Proċedura tagħha, |
— |
wara li kkunsidrat il-Konvenzjoni tan-NU għas-soppressjoni ta’ atti illegali kontra s-sikurezza tan-navigazzjoni marittima, tal-10 ta’ Marzu 1988, |
— |
wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni dwar is-Somalja tal-Presidenza tal-Kunsill tal-UE f’isem l-Unjoni Ewropea, tat-3 ta’ Frar 2009, |
— |
wara li kkunsidrat ir-Riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU 1814 (2008), 1816 (2008) u 1844 (2008) dwar is-Somalja, |
— |
wara li kkunsidrat l-istqarrijiet magħmulin mir-Rappreżentant Għoli tal-Politika Barranija u ta’ Sigurtà Komuni u Segretarju-Ġenerali tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, Javier Solana, fit-23 ta’ Frar u fl-4 ta’ April 2009, u minn Louis Michel, Membru tal-Kummissjoni Ewropea, fis-26 ta’ Frar 2008, |
— |
wara li kkunsidrat id-Deċiżjonijiet u d-Dikjarazzjoni adottati mill-Kunsill Eżekuttiv tal-Unjoni Afrikana, fit-30 ta’ Jannar 2009, f’Addis Ababa (l-Etijopja), |
— |
wara li kkunsidrat il-Komunikat maħruġ mis-Samit tal-Unjoni Afrikana tal-Kapijiet ta’ Stat u Gvern, fl-4 ta’ Frar 2009, f’Addis Ababa (l-Etijopja), |
— |
wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni adottata fit-13 is-Sessjoni Straordinarja tal-Awtorità Intergovernattiva dwar l-Iżvilupp (IGAD), Assemblea tal-Kapijiet ta’ Stat u Gvern, miżmuma fid-29 ta’ Ottubru 2008, f’Najrobi (il-Kenja), |
— |
wara li kkunsidrat il-Komunikat tat-32 Sessjoni Straordinarja tal-IGAD Kunsill tal-Ministri, tas-27 ta’ Jannar 2009, f’Addis Ababa (l-Etijopja), |
— |
wara li kkunsidrat ir-rapport tal-Kumitat tal-Ambaxxaturi tal-AKP dwar il-futur tal-Grupp tal-AKP, adottat mill-Kunsill tal-Ministri tal-AKP fis-86 sessjoni tiegħu, miżmuma mill-10 sal-14 ta’ Diċembru 2007, fi Brussell (il-Belġju), |
— |
wara li kkunsidrat il-proġett tas-Segretarjat tal-AKP biex ikunu żviluppati indikaturi li jkejlu u jieħdu ħsieb il-proċessi ta’ integrazzjoni reġjonali fis-sitt reġjuni tal-AKP, |
— |
wara li kkunsidrat ir-Riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew tad-19 ta’ Ġunju 2008 u tal-20 ta’ Novembru 2008 dwar il-qagħda fis-Somalja (48) u r-riżoluzzjonijiet tagħha ta’ qabel dwar is-Somalja, |
— |
wara li kkunsidrat ir-Riżoluzzjoni tal-Unjoni Parlamentari Afikana dwar il-qagħda fis-Somalja, adottata fit-30 ta’ Novembru 2008, |
— |
wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni tal-Unjoni Afrikana tal-10 ta’ Diċembru 2008 u l-komunikat tagħha tat-22 ta’ Diċembru 2008, |
— |
wara li kkunsidratl-iffirmar tad-dokumenti dwar Modalitajiet għall-Implimentazzjoni tal-Waqfien minn Konfrontazzjoni Armata u ta’ Dikjarazzjoni Konġunta dwar Għanijiet Politiċi Komuni tal-Gvern Federali Tranżizzjonali (TFG) u tal-Alleanza għal-Liberazzjoni mill-ġdid tas-Somalja (ARS) fis-26 ta’ Ottubru 2008, |
— |
wara li kkunsidrat il-Konklużjonijiet tal-14 il-laqgħa tal-Grupp ta’ Kuntatt Internazzjonali (ICG) dwar is-Somalja, li saret taħt il-presidenza tar-Rappreżentant Speċjali tan-NU għas-Somalja, Ahmedou Ould-Abdallah, fis-26–27 ta’ Frar 2009, |
A. |
Waqt li tafferma l-importanza li jkunu rrispettati l-integrità, is-sovranità, l-indipendenza politika u l-unità tas-Somalja, |
B. |
billi s-Somalja kienet tfalli bħala stat għal dawn l-aħħar 17-il sena u l-qagħda ħżienet u saret waħda mill-għar kriżijiet ta’ umanità u sigurtà fid-dinja, |
C. |
billi t-TFG u l-ARS iffirmaw ftehim dwar qsim ta’ poter f’Djibouti fid-9 ta’ Ġunju 2008; billi l-għan inizjali tal-proċess ta’ paċi ta’ Djibouti kien li jingħata bidu għal rikonċiljazzjoni nazzjonali b’bażi wiesgħa u tinħoloq alleanza politika b’saħħitha u inklussiva li tkun tista’ tikseb il-paċi, tirrikonċilja l-pajjiż u tistabbilixxi mill-ġdid l-awtorità ta’ stat ċentrali, |
D. |
billi l-proċess ta’ paċi sar aktar ikkumplikat b’qasmiet fl-ARS u fit-TFG, kif ukoll bl-avanz ta’ milizji radikali bħal Al-Shabab, li għandhom mhumiex partijiet fil-proċess tal-paċi u issa jikkontrollaw partijiet tas-Somalja, inkluża Baidoa, li fiha qabel kien hemm il-parlament, |
E. |
billi baqa’ jissokta jkun hemm mas-Somalja kollha ħafna abbużi u ksur tal-liġi internazzjonali umanitarja mill-partijiet kollha fil-konflitt fis-Somalja, l-aktar it-tortura u trattament ieħor ħażin, stupru, eżekuzzjonijiet mhux ġudizzjarji, detenzjoni arbitrarja u attakki fuq nies ċivili, ġurnalisti u difensuri tad-drttijiet tal-bniedem u infrastruttura ċivili, |
F. |
billi fis-sena l-imgħoddija kibru wkoll l-għadd ta’ ksur gravi tad-drittijiet tal-bniedem kontra t-tfal fis-Somalja, minn atti ta’ omiċidju u stupru għal reklutaġġ ta’ suldati tfal, u ċ-ċaħda ta’ aċċess umanitarju għal dawk fil-bżonn, |
G. |
billi, minn Frar 2007 ’l hawn, madwar 340 000 Somali ħarbu lejn il-Mogadixu, waqt li 2.6 miljuni Somali – madwar 35 % tal-popolazzjoni – jeħtieġu għajnuna umanitarja, u waqt li hemm 1,3 miljun nies spostati; billi ħafna refuġjati kienu misruqa, stuprati jew imsawta minn milizji liberi hekk kif kienu qed jaħarbu mis-Somalja, |
H. |
tesprimi l-apprezzament tagħha li l-kenja qed tilqa’ 250 000 refuġjat fil-kampijiet tar-refuġjati ta’ Daadab; billi mijiet ta’ Somali għerqu waqt li kienu qed jippruvaw jaqsmu l-Golf ta’ Aden għal Jemen, u ħafna kienu abbandunati fuq il-baħar minn traffikanti, |
I. |
billi l-Etijopja rtirat it-truppi tagħha mis-Somalja bħala parti minn ftehim ta’ paċi, bl-appoġġ tan-NU, bejn il-gvern tranżizzjonali fraġli u l-fergħa moderata tal-oppożizzjoni prinċipali; billi l-irtirar tat-truppi Etijopi – għalkemm qanqal biża’ ta’ vojt ta’ poter – u l-elezzjoni ta’ president ġdid jiftħu tieqa ta’ opportunità għal rikonċiljazzjoni bejn is-Somali; billi l-Missjoni tal-Unjoni Afrikana għas-Somalja (AMISOM), li minn Marzu 2007 ’l hawn kienet essenzjalment limitata għal Mogadixju, ser issib lilha nfisha prattikament waħidha, |
J. |
billi atti ta’ vjolenza kontra nies ċivili u ħaddiema umanitarji, bi ksur tal-liġi internazzjonali umanitarja, kif ukoll attakki fuq il-personal tal-AMISOM u fuq qagħdiet, u l-atti u t-theddidiet kollha ta’ vjolenza kommessi minn dawk l-elementi li jfittxu li jimminaw il-proċess politiku, ifixklu l-operazzjonijiet tal-AMISOM u jimminaw il-paċi u l-istabilità reġjonali, |
K. |
billi huwa stmat li 10 000 refuġjat – b’dak l-għadd mistenni jilħaq il-25 000 tul il-ftit ġimgħat li jmiss – waslu f’Dolo, belt fuq il-fruntiera, fir-reġjun Somali tal-Etijopja mill-bidu tas-sena ’l hawn; billi huma kważi kollha nisa u tfal li qed jaħarbu wara l-irtirar tat-truppi Etijopji, |
L. |
billi kien hemm żieda sustanzjali fl-għadd ta’ attakki pirati li rnexxew fl-aħħar tliet snin (10 fl-2006, 35 fl-2007, 43 fl-2008 u 9 s’issa fl-2009), u l-qbid ta’ ostaġġi u l-ħtif ta’ bastimenti li kien hemm wara, |
M. |
billi l-piraterija f’ibħra miftuħa tirrappreżenta theddida dejjem tikber għall-ħajja u s-sikurezza tal-bniedem u għall-provvista ta’ għajnuna umanitarja, l-aktar fl-ibħra ’l barra mis-Somalja u mill-pajjiżi l-oħra tal-Qarn tal-Afrika; billi dawn l-atti ta’ piraterija u serq bl-armi jsiru minħabba l-konflitt kontinwu u l-instabilità politika fis-Somalja, |
N. |
billi l-iskala ta’ sajd illegali f’ibħra Somali tikkontribwixxi wkoll għal atti ta’ piraterija, u qed teqred riżorsa ta’ ikel li hija essenzjali għas-Somali u ta’ dħul għas-sajjieda lokali, |
O. |
billi, skont rapport tal-Programm għall-Ambjent tan-Nazzjonijiet Uniti (UNEP), għadd vast ta’ trasbordi illegali ta’ skart tossiku, li l-kontenut tagħhom qed inixxi, kienu ddepożitati tul il-kosta tas-Somalja, b’nuqqas ta’ kas għas-saħħa tal-popolazzjoni lokali u għall-konservazzjoni tal-ambjent, |
P. |
billi, skont l-istess rapport, parti mill-iskart mormi fil-baħar toriġina mill-Unjoni Ewropea, u dak l-iskart qed jagħmel ħsara irriversibbli lis-saħħa tal-bniedem u lill-ambjent fir-reġjun, bi ksur skandaluż tad-drittijiet tal-bniedem, |
Q. |
billi, bħala riżultat tal-piraterija, il-Programm Dinji għall-Ikel (WFP) kellu jissospendi l-konsenja ta’ għajnuna f’ikel lis-Somalja, biex b’hekk kompliet titgħarraq sitwazzjoni umanitarja diġà prekarja, |
R. |
billi fit-8 ta’ Diċembru 2008, l-UE nediet l-operazzjoni marittima tagħha NAVFOR tal-UE għas-Somalja (jew l-Operazzjoni Atalanta), bil-għan li tħares konvojs marittimi tad-WFP u bastimenti merkantili oħra li kienu jbaħħru f’ibħra ’l barra mis-Somalja, |
S. |
billi l-ġlieda kontra l-piraterija ma tistax tintrebaħ b’mezzi militari biss, iżda tiddependi minn jekk tirnexxix il-promozzjoni tal-paċi, l-iżvilupp u l-formazzjoni ta’ stat fis-Somalja; |
Żviluppi politiċi reċenti
1. |
Tappoġġja bis-sħiħ il-progress magħmul minn Diċembru 2008 ’l hawn, speċifikatament il-ħolqien ta’ Parlament akbar u aktar inklussiv, l-estensjoni tal-perjodu tranżizzjonali, l-elezzjoni ta’ Sheikh Sharif Sheikh Ahmed bħala President u l-ħatra ta’ prim ministru u kabinett; tirrikonoxxi u tappoġġja dan il-proċess ġdid bħala proprjetà tas-Somali u bħala proċess immexxi mis-Somali għall-paċi u r-rikonċiljazzjoni; |
2. |
Tilqa’ partikularment ir-rilokazzjoni tal-Gvern u tal-Parlamentari għal Mogadixju u l-impenn tagħhom li jissoktaw bil-proċess tal-paċi ta’ Ġibuti; tisħaq dwar il-ħtieġa urġenti li tingħata għajnuna konkreta u koordinata biex ikunu indirizzati l-prijoritajiet relatati miftiehma ta’ kwistjonijiet ta’ politika, sigurtà, rkupru, drittijiet tal-bniedem u formazzjoni ta’ istituzzjonijiet; tara dan bħala pass importanti lejn amministrazzjoni li tiffunzjona fis-Somalja; |
3. |
Tilqa’ l-waqfien mill-ġlied milħuq fi Frar 2009; tappella lill-attivisti politiċi kollha u lill-partijiet interessati rilevanti fis-Somalja biex jidħlu fil-proċess ta’ paċi u ma jagħmlux atti ġodda ta’ vjolenza; |
4. |
Tappella għall-parteċipazzjoni ta’ organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, u b’mod partikolari organizzazzjonijiet tan-nisa, fid-djalogu nazzjonali u fil-proċess ta’ rikonċiljazzjoni nazzjonali; |
5. |
Tenfasizza l-ħtieġa urġenti li jinġiebu lura mal-pajjiż kollu l-liġi u l-ordni, inkluż ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u l-liġi internazzjonali umanitarja kif rikonoxxuti internazzjonalment; tinnota li l-President Ahmed qabel mal-introduzzjoni tal-liġi tax-xarija; tisħaqq li x-xarija għandha tkun ikkodifikata biex tkun evita l-interpretazzjoni ħażina tagħha bi ksur tad-drittijiet tal-bniedem u tisħaqq ukoll li kull tibdil leġiżlattiv għandu jirrispetta d-drittijiet tal-bniedem, u b’mod partikolari d-drittijiet tan-nisa; |
6. |
Tappella lit-tmexxija l-ġdida biex toħloq u twettaq pjan li jkollu l-għan li jistabbilixxi istituzzjonijiet vijabbli mingħajr dewmien u fil-qafas ta’ żmien ipprovdut bl-estensjoni tal-Karta Federali Tranżizzjonali għal Awwissu 2011; |
Il-Ftehima ta’ Ġibuti u r-responsabbiltà tal-komunità internazzjonali
7. |
Tesprimi l-gratitudni tagħha lir-Repubblika ta’ Ġibuti talli aġixxiet bħala intermedjarja u medjatriċi matul il-proċess kollu tal-paċi fis-Somalja, u talli ħadmet għall-istabilità u l-paċi biex jerġa’ jkun hemm il-kalma fir-reġjun; |
8. |
Tagħti ġieħ lill-irwol li kellha l-Kenja meta laqgħet għandha l-Konferenza ta’ Rikonċiljazzjoni fis-Somalja u għamlitha ta’ medjatriċi bl-awgurju tal-IGAD, ħaġa li wasslet għall-formazzjoni tat-TFG; taqsam l-apprezzament tal-UA għas-sagrifiċċju li għamlet l-Etijopja u l-impenn tagħha għat-tfittxija ta’ soluzzjoni dejjiema tal-konflitt fis-Somalja; |
9. |
Tappella lill-komunità internazzjonali biex issaħħaħ l-embargo tan-NU fuq l-armi u biex tgħasses l-ajruporti u l-portijiet tal-baħar biex ikun żgurat li ma ssirx importazzjoni ta’ armi lejn il-pajjiż, biex titjieb il-qagħda ġenerali ta’ sigurtà; |
10. |
Tappella lin-naħat kollha fil-konflitt biex iwaqqfu l-attakki b’nies ċivili fil-mira tagħhom, iwaqqfu kull użu ta’ theddid bil-mewt, stupru, arresti illegali, sekwestri ta’ persuni, intimidazzjoni u serq ta’ nies ċivili, u biex iħarsu kompletament id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 3 Komuni tal-Konvenzjonijiet ta’ Ġinevra; tappella lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Kunsill biex jagħtu l-appoġġ tagħhom għall-isforzi li jiggarantixxu pieni xierqa għal persuni ħatja ta’ reati bħal dawn; |
11. |
Tappella lill-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU biex isaħħaħ il-monitoraġġ u r-rappurtaġġ tal-kundizzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem, jagħti għajnuna u pariri lill-istituzzjonijiet federali tranżizzjonali u l-appoġġ tiegħu lid-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem mas-Somalja kollha; |
12. |
Tappella lill-Grupp ta’ Kuntatt Internazzjonali (ICG) dwar s-Somalja, lill-UA u lil Stati donaturi li jikkontribwxxu għat-TFG, inklużi l-UE, in-Norveġja u l-Istati Uniti, biex jagħtu l-appoġġ tagħhom għal mekkaniżmi li jinvestigaw vjolazzjonijiet ta’ drittijiet internazzjonali tal-bniedem u tal-liġi umanitarja kommessi fis-Somalja mill-1991 ’l hawn; |
13. |
Tilqa’ bi pjaċir l-impenn magħmul mit-TFG li jintroduċi governanza effikaċi u kontabbli imsejsa fuq il-proposti ta’ pjan ippreżentati fil-laqgħa tal-ICG fi New York f’Diċembru 2008; tilqa’ wkoll bi pjaċir il-fatt li l-istituzzjonijiet tranżizzjonali Somali stiednu lill-partijiet interessati kollha barra mis-Somalja u fis-Somalja biex jingħaqdu fil-proċess ta’ rikonċiljazzjoni; |
14. |
Tilqa’ bil-ferħ id-deċiżjoni tal-ICG li din tipprovdi aġġornamenti regolari b’rabta ma’ pjanijiet ta’ azzjoni ta’ sitt xhur żviluppati fi sħubija mat-TFG; tappoġġja bis-sħiħ is-sejħa tal-ICG li ssir promozzjoni ta’ inizjattivi ta’ rkupru malajr, bħall-ħolqien ta’ postijiet tax-xogħol, provvista ta’ servizzi soċjali u attivitajiet għall-għajxien, li għandu jkollhom impatt mill-ewwel fuq il-kwalità tal-ħajja tas-Somali, is-sigurtà tal-ambjent u l-istabilità futura tas- Somalja, permezz ta’ riżorsi addizzjonali, u li l-ICG jipproteġi l-investiment politiku u finanzjarju mwettaq diġà mill-komunità internazzjonali; |
15. |
Tappella lill-Kunsill u lill-Kummissjoni biex ikomplu bl-appoġġ tagħhom għall-formazzjoni ta’ istituzzjonijiet fis-Somalja; tħeġġeġ biex il-Missjoni tal-Unjoni Afrikana fis-Somalja (AMISOM) tkun rinfurzata u biex tintbagħat u tibda taħdem il-qawwa ta’ stabilizzazzjoni tan-NU b’manjiera f’waqtha malli l-kundizzjonijiet politiċi u ta’ sigurtà jippermettu; |
L-irwol tal-AMISOM
16. |
Titlob lis-Segretarju-Ġeneral tan-NU biex joħloq mingħajr aktar dewmien fond speċjali biex jgħin lill-AMISOM sakemm jasal iż-żmien li l-NU tibgħat u tibda tħaddem missjoni għaż-żamma tal-paċi; |
17. |
Tħeġġeġ li, speċjalment wara l-irtirar tat-truppi Etijopi, l-AMISOM, u kull missjoni tan-NU għaż-żamma tal-paċi li tiġi warajha, jingħataw mandat li jipproteġu nies ċivili – inklużi n-nisa, it-tfal u persuni spostati internament – b’komponent qawwi ta’ drittijiet tal-bniedem, bil-ħila li jimmonitorjaw, jinvestigaw u jirrappurtaw vjolazzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem; |
18. |
Tagħti ġieħ lill-Istati Afrikani, u l-aktar lill-Uganda u lill-Burundi, għall-azzjoni li ħadu, u tikkundanna l-attakki ta’ dan l-aħħar li fihom inqatlu u korrew bosta suldati tal-AMISOM mill-Uganda u mill-Burundi, kif ukoll ħafna nies ċivili; tinkoraġġixxi l-impenn kontinwu tal-AMISOM u tat-trupi tagħha, li qed iwettqu xogħolhom f’kundizzjonijiet tassew diffiċli, u tappella lill-partijiet Somali kollha biex jagħtu l-appoġġ tagħhom li dawk li qed jaħdmu biex iġibu l-paċi u l-istabilità f’pajjiżhom; |
Aspetti umanitarji u d-Drittijiet tal-Bniedem
19. |
Tħeġġeġ lill-gvern il-ġdid biex malajr jieħu l-miżuri kollha meħtieġa u xierqa biex ma jħallix il-kriżi umanitarja attwali tkompli teħżien, u biex iġib is-sigurtà u l-paċi billi jwaqqaf il-ġlied li wassal għal spostament ta’ popolazzjonijiet, telf ċivili u materjali, nuqqas ta’ nutrizzjoni u mard; |
20. |
Tikkundanna l-attakki li qed ikunu dejjem aktar ta’ spiss fuq ħaddiema umanitarji tul l-aħħar ftit xhur, li llimitaw serjament l-operazzjonijiet ta’ għajnuna u ġabu għal għar il-qagħda umanitarja fis-Somalja; tħeġġeġ lit-tmexxija l-ġdida biex tieħu l-passi kollha neċessarji biex tiżgura l-aċċess umanitarju u għal għajnuna lill-popolazzjonijiet milquta f’dak il-pajjiż, u biex tieħu miżuri effikaċi biex tiżgura s-sikurezza ta’ ħaddiema umanitarji lokali u internazzjonali; |
21. |
Tappella lill-Koordinatur Umanitarju tan-NU għas-Somalja biex jinnegozja aċċess umanitarju b’mod separat mill-proċess tal-paċi ta’ Ġibuti, kull żona ġeografika għaliha, iħaffef il-provvisti tal-ikel u jtaffi l-qagħda umanitarja terribbli; tappella lill-gvernijiet konċernati kollha biex jagħtu aċċess sħiħ għall-għajnuna umanitarja lir-refuġjati Somali fir-reġjun, u tappella lill-komunità internazzjonali biex issaħħaħ l-appoġġ tagħha; |
22. |
Tappella lill-gvern il-ġdid biex jindirizza l-kwistjoni tal-ġustizzja bħala prijorità, biex itemm il-kultura ta’ impunità, minħabba li l-poplu Somalu b’mod ġenerali, u n-nisa b’mod partikolari, huma vittmi ta’ vjolazzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem, inklużi qtil, stupru u tortura; |
23. |
Tappella lill-UE biex tipprovdi l-għajnuna kollha meħtieġa biex jinħoloq gvern demokratiku dejjiemi fis-Somalja u biex tgħin aktar lit-tmexxija attwali tas-Somalja biex tasserixxi l-kontroll tagħha fuq il-pajjiż u tistabbilixxi l-istat tal-liġi b’mod kompatibbli mal-obbligi internazzjonali tagħha fir-rigward tad-drittijiet tal-bniedem; |
Il-piraterija
24. |
Tikkundana bil-qawwa kull att ta’ piraterija jew serq bl-armi, l-aktar ’il barra mill-kosta tas-Somalja; |
25. |
Tilqa’ bil-ferħ il-preżenza ta’ bastimenti tal-UE skont l-operazzjoni Atalanta fil-ġlieda kontra l-piraterija, li naqqset drastikament l-għadd ta’ attakki din is-sena; tappella għal koordinazzjoni effikaċi ma’ formazzjonijiet navali oħra fir-reġjun, u l-aktar dawk tal-USA, ir-Russja u ċ-Ċina; u titlob li l-operazzjonijiet Atalanta jkunu estiżi għal-lvant tal-Oċean Indjan, fejn il-pirati qed jistabbilixxu rwieħhom mill-ġdid; |
26. |
Tappella lill-Parlament Federali Tranżizzjonali u lit-TFG il-ġdid, b’kollaborazzjoni man-NU u mal-Unjoni Afrikana, biex jittrattaw il-piraterija u s-serq bl-armi kommessi mill-kosta Somala kontra bastimenti li jġorru għajnuna umanitarja bħala atti kriminali, li l-awturi tagħhom għandu jsir ħaqq minnhom skond il-liġi internazzjonali eżistenti; |
27. |
Tilqa’ bi jaċir it-twaqqif min-NU tal-Grupp ta’ Kuntatt dwar il-Piraterija ’l Barra mill-Kosta tas-Somalja fl-14 ta’ Jannar 2009; |
28. |
Tirrakkomanda bil-qawwa lill-UE li tagħti appoġġ lill-Gvern il-ġdid tas-Somalja u lill-partijiet konċernati kollha biex itejbu l-infrastrutturi bażiċi għall-attivitajiet tas-sajd, il-konservazzjoni ta’ riżorsi tal-baħar u l-kontroll tal-iskart, biex jinkoraġġixxu l-impjiegi li għandhom inaqqsu t-taħriġ taż-żgħażagħ fil-piraterija u f’attivitajiet ta’ milizja; |
Sajd illegali, skart tossiku u traffikar
29. |
Tikkundanna bl-qawwa s-sajd illegali f’ibħra Somali, u tappella lill-UE biex tindirizza dak is-sajd illegali billi timplimenta malajr ir-regoli l-ġodda adottati fl-2009 dwar traċċabilità, kontrolli u pieni; |
30. |
Tappella lin-Nazzjonijiet Uniti u lill-Kummissjoni Ewropea biex jinvestigaw b’mod sħiħ ir-rimi ta’ skart tossiku tul il-kosta Somala, biex jistabbilixxu r-responsabbiltajiet fil-livelli kollha, biex jagħtu appoġġ lill-isforzi biex isir ħaqq minn dawk responsabbli għal dan ir-reat ambjentali u biex jiżguraw li t-tniġġis ambjentali jkun ittrattat b’mod komprensiv; |
31. |
Tappella lill-UNEP biex ikompli bl-investigazzjoni tiegħu u jipprovdi evalwazzjoni preċiża u dettaljata ta’ kemm hija kbira l-problema, minħabba li dan huwa vitali għall-futur tas-Somalja; |
32. |
Tikkundanna kull att ta’ traffikar tal-bnedmin li jsir lil hinn mill-kosta tas-Somalja; |
33. |
Tagħti struzzjoni lill-Ko-Presidenti tagħha biex jibagħtu din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill tal-AKP-UE u lill-Kummissjoni Ewropea, lill-parlamenti tal-UE u tal-Istati tal-AKP, lill-President u l-Parlament tas-Somalja, lill-Presidenza u lill-Kummissjoni tal-Unjoni Afrikana, lill-Parlament Pan-Afrikan u lis-Segretarju-Ġenerali tan-NU. |
(1) Adottata mill-Assemblea Parlamentari Konġunta tal-ACP-UE fid-9 ta’ April 2009 fi Praga (ir-Repubblika Ċeka).
(2) ĠU L 180, 19.7.2000, p. 22.
(3) ĠU C 231, 26.9.2003, p. 20.
(4) ĠU C 124 E, 25.5.2006, p. 405.
(5) ĠU L 317, 15.12.2000, p. 3.
(6) ĠU L 209, 11.8.2005, p. 27.
(7) Adottata mill-Assemblea Parlamentari Konġunta tal-ACP-UE fid-9 ta’ April fi Praga (ir-Repubblika Ċeka)
(8) ĠU L 317, 15.12.2000, p. 3.
(9) AU/Dec. 197(XI)
(10) ACP/28/025/08
(11) COM(2005)134 finali
(12) 9266/05
(13) ĠU L 169, 30.6.2005, p. 1.
(14) ĠU L 348, 31.12.2007, p. 1-154
(15) ĠU C 273 E, 14.11.2003, p. 305.
(16) ĠU C 292 E, 1.12.2006, p. 121.
(17) ĠU C 102 E, 24.4.2008, p. 301.
(18) ĠU C 102 E, 24.4.2008, p. 291.
(19) Testi adottati, P6_TA(2007)0614.
(20) ĠU C 120, 30.4.2004, pp. 16-22.
(21) ĠU C 330, 30.12.2006, pp. 36-40.
(22) ĠU C 58, 1.3.2008, pp. 44-46.
(23) Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1528/2007 tal-20 ta’ Diċembru 2007 li japplika l-arranġamenti għall-prodotti li joriġinaw f’ċerti stati li huma parti mill-Grupp ta’ Stati Afrikani, Karibej u Paċifiċi (AKP) previsti fi ftehim li jistabbilixxu, jew li jwasslu biex jiġu stabbiliti, Ftehim ta’ Sħubija Ekonomika (ĠU L 348, 31.12.2007, p. 1.)
(24) Adottata mill-Assemblea Parlamentari Kongunta tal-AKP-UE fid-9 ta’ April fi Praga (ir-Repubblika Ceka)
(25) ĠU C 46, 24.2.2006, p. 1.
(26) COM(2003)0085.
(27) COM(2005)0134 finali.
(28) COM(2007)0002 finali.
(29) COM(2007)0540.
(30) P6_TA(2008)0491.
(31) S113/08.
(32) COM(2008)645 finali.
(33) COM(2009)39 finali.
(34) Adottata mill-Assemblea Parlamentari Konġunta tal-AKP-UE fid-9 ta’ April 2009 fi Praga (ir-Repubblika Ċeka)
(35) ĠU L 317, 15.12.2000, p. 3. Ftehima kif emendata l-aktar reċenti bid-Deċiżjoni Nru 1/2006 tal-Kunsill tal-Ministri tal-AKP-KE (ĠU L 247, 9.9.2006, p. 22)
(36) Id-’Dikjarazzjoni tas-Samit dwar is-Swieq Finanzjarji u l-Ekonomija Dinjija, adottata f’Washington fil-15 ta’ Novembru 2008
(37) ACP-EU/100.393/08 (28.11.2008)
(38) Id-“Dikjarazzjoni ta’ Doha dwar i-Iffinanzjar għall-Iżvilupp: dokument tar-riżultat tal-Konferenza Internazzjonali ta’ Segwitu dwar l-Iffinanzjar għall-Iżvilupp – Reviżjoni tal-Implimentazzjoni tal-Konsensus ta’ Monterrey” (doc. A/CONF.212/L.1/Rev.1*)
(39) Id-“Dikjarazzjoni ta’ Pariġi dwar l-Effikaċja tal-Għajnuna, Sjieda, Armonizzazzjoni, Allineament, Riżultati u Kontabilità Reċiproka”, adottata fit-2 ta’ Marzu 2005 fil-Forum ta’ Livell Għoli f' Pariġi: “Progress Konġunt għal Effikaċja Aħjar fl-Għajnuna”
(40) Adottata fit-Tielet Forum Għoli dwar Għajnuna Effikaċi, Akkra (il-Gana), 2-4 ta’ Settembru 2008
(41) Ara http://www.millenniumassessment.org/en/index.aspx
(42) Ruma (l-Italja), 13-17 ta’ Novembru 1996
(43) Assemblea Ġenerali tan-NU, it-62 sessjoni, dok. A/62/289 tat-22.8.2007
(44) ĠU L 354, 31.12.2008, p. 62
(45) Ir-4 Samit tal-Kapijiet ta’ Stat u Gvern tal-AKP, Maputo (il-Mozambique), 23-24 ta’ Ġunju 2004: Dikjarazzjoni ta’ Maputo: “Flimkien infasslu l-futur tagħna” (dok. ACP/28/010/04 [Finali]), Maputo, 24 ta’ Ġunju 2004
(46) Nazzjon l-Aktar Iffavorit
(47) Adottata mill-Assemblea Parlamentari Konġunta tal-AKP-UE fid-9 ta’ April 2009 fi Praga (ir-Repubblika Ċeka)
(48) Testi adottati, P6_TA(2008)0313 u P6_TA(2008)0569.