ISSN 1725-5198 |
||
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162 |
|
![]() |
||
Edizzjoni bil-Malti |
Informazzjoni u Avviżi |
Volum 51 |
Avviż Nru |
Werrej |
Paġna |
|
III Atti preparatorji |
|
|
KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW |
|
|
442 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fis-13 u l-14 ta' Frar 2008 |
|
2008/C 162/01 |
||
2008/C 162/02 |
||
2008/C 162/03 |
||
2008/C 162/04 |
||
2008/C 162/05 |
||
2008/C 162/06 |
||
2008/C 162/07 |
||
2008/C 162/08 |
||
2008/C 162/09 |
||
2008/C 162/10 |
||
2008/C 162/11 |
||
2008/C 162/12 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar It-taħlita enerġetika fit-trasport |
|
2008/C 162/13 |
||
2008/C 162/14 |
||
2008/C 162/15 |
||
2008/C 162/16 |
||
2008/C 162/17 |
||
2008/C 162/18 |
||
2008/C 162/19 |
||
2008/C 162/20 |
||
2008/C 162/21 |
||
2008/C 162/22 |
||
2008/C 162/23 |
||
2008/C 162/24 |
||
2008/C 162/25 |
||
MT |
|
III Atti preparatorji
KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW
442 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fis-13 u l-14 ta' Frar 2008
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/1 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Id-definizzjoni tar-rwol u s-sistema ta' l-azzjonijiet kollettivi fil-qasam tal-liġi Komunitarja dwar il-konsum (Opinjoni fuq inizjattiva proprja)
(2008/C 162/01)
Nhar is-16 ta' Frar 2007, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b'konformità ma' l-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, li jfassal opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar
Id-definizzjoni tar-rwol u s-sistema ta' l-azzjonijiet kollettivi fil-qasam tal-liġi Komunitarja dwar il-konsum
Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar il-31 ta' Jannar 2008. Ir-rapporteur kien is-Sur Pegado Liz.
Matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fit-13 u l-14 ta' Frar 2008 (seduta ta' l-14 ta' Frar), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'134 vot favur, 94 vot kontra u 6 astensjonijiet.
1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
1.1 |
Il-KESE ddeċieda li jiftaħ mill-ġdid id-dibattitu dwar il-ħtieġa u l-opportunità għal riflessjoni fil-fond dwar ir-rwol u s-sistema legali ta' forma ta' azzjoni kollettiva armonizzata fuq il-livell Komunitarju, partikolarment fl-oqsma tal-liġi dwar il-konsum u l-kompetizzjoni, ta' l-inqas bħala pass inizjali. |
1.2 |
Il-KESE dejjem kien favur li tiġi definita, fuq livell Komunitarju, azzjoni kollettiva li jkollha l-għan li tikseb kumpens effettiv għad-danni fil-każ ta' ksur ta' drittijiet kollettivi jew imxerrda. Azzjoni bħal din tikkumplementa b'mod siewi l-ħarsien li diġà joffru r-rimedji kemm legali kif ukoll alternattivi, fosthom il-mandat ta' inibizzjoni kif definita mid-Direttiva 98/27/KE tad-19 ta' Mejju 1998. |
1.3 |
Fil-fatt, il-KESE ddefenda bosta drabi l-ħtieġa għal intervent Komunitarju f'dan il-qasam peress li jikkunsidra li azzjoni bħal din:
|
1.4 |
Dawn l-aħħar snin bosta Stati Membri adottaw sistemi ġudizzjarji differenti minn xulxin għar-rappreżentazzjoni ta' l-interessi kollettivi tal-konsumaturi filwaqt li oħrajn għadhom m'għamlux hekk; dan joħloq inugwaljanzi fl-aċċess għall-ġustizzja u jxekkel it-twettiq tas-suq intern. Il-KESE jikkundanna din is-sitwazzjoni aktar u aktar minħabba li s-sodisfazzjon u l-fiduċja taċ-ċittadini huma fost l-għanijiet iddikkjarati għat-twettiq tas-suq intern fis-seklu 21. Il-KESE għandu joqgħod attent għall-impatt tal-miżuri kollha maħsuba fir-rigward tal-kompetittività ta' l-intrapriżi Ewropej u r-riperkussjonijiet li l-ispejjeż sproporzjonati jista' jkollhom fl-aħħar mill-aħħar fuq il-ħaddiema u l-konsumaturi. |
1.5 |
Għalhekk, il-KESE jipproponi li jikkontribwixxi għal din ir-riflessjoni b'suġġerimenti konkreti dwar is-sistema legali ta' azzjoni kollettiva bħal din, filwaqt li jqis is-sistemi nazzjonali fis-seħħ fil-pajjiżi Ewropej, iżda wkoll l-esperjenzi ta' pajjiżi oħra li żviluppaw azzjonijiet bħal dawn. Il-Kumitat jikkunsidra b'mod partikulari l-prinċipji msemmija fir-Rakkomandazzjoni C(2007)74 tal-Kunsill tal-Ministri ta' l-OECD tat-12 ta' Lulju 2007 dwar is-soluzzjoni u l-kumpens tat-tilwim dwar il-konsum. |
1.6 |
Fid-definizzjoni tal-parametri proposti għal inizjattiva leġislattiva fuq il-livell Komunitarju, il-KESE qies it-tradizzjoni legali komuni ta' l-istituzzjonijiet ġudizzjali Ewropej u l-prinċipji fundamentali komuni tal-proċedura ċivili ta' l-Istati Membri; b'hekk irrifjuta l-aspetti tal-“class actions” bħalma nsibu fl-Istati Uniti, billi dawn huma inkompatibbli mat-tradizzjonijiet u l-prinċipji hawn fuq imsemmija. Il-KESE jikkunsidra bħala partikularment dannuż kull żvilupp ta' prattiki li jattribwixxu lil investituri terzi jew lil avukati ispirati mill-class actions Amerikani partijiet sostanzjali mill-ammonti li jinkisbu bħala kumpens jew bħala danni punittivi waqt proċeduri introdotti f'isem l-interess tal-konsumatur. |
1.7 |
Fid-dawl ta' l-għanijiet u l-finijiet ta' strument bħal dan, il-KESE stħarreġ l-alternattivi ewlenin possibbli f'dak li għandu x'jaqsam mas-sistema legali (vantaġġi u żvantaġġi ta' skema opt-in, opt-out jew imħallta), ir-rwol tal-qorti, il-kumpens għad-danni, ir-rikorsi u l-finanzjament tal-miżuri. |
1.8 |
Il-bażi legali ta' din l-inizjattiva kif ukoll l-istrument legali li għandu jintuża huma kwistjonijiet importanti li ġew analizzati wkoll u li jagħtu lok għal proposti. |
1.9 |
Il-KESE jfakkar ukoll li din ir-riflessjoni dwar it-twaqqif ta' mekkaniżmu ta' azzjonijiet kollettivi ma tmurx affattu kontra l-eżistenza u l-iżvilupp ta' metodi ta' soluzzjoni alternattiva tat-tilwim (ADR), anzi pjuttost bil-maqlub. Il-KESE kien fost l-ewwel li fisser il-ħtieġa għall-ħolqien ta' strumenti effiċjenti li jippermettu lill-konsumatur jiddefendi d-drittijiet tiegħu, kemm individwali kif ukoll kollettivi, bla ma jidħol il-qorti. F'dan ir-rigward, il-KESE jħeġġeġ konformità aħjar tas-sistemi ta' medjazzjoni fis-setturi li jikkostitwixxu d-dinja tal-konsum u b'mod partikulari fejn il-kummerċ transkonfinali huwa l-iktar żviluppat jew li għandu l-iktar potenzjal għall-iżvilupp. |
1.10 |
Teżisti medda sħiħa ta' rimedji kollettivi għall-konsumaturi li jkunu qed isofru minn danni; din tvarja minn azzjonijiet individwali, volontarji u kunsenswali għal rikorsi kollettivi u legali. Kull wieħed minn dawn il-livelli ta' soluzzjoni ta' tilwim għandu jaħdem bl-aħjar mod possibbli u jiffaċilita l-kumpens għad-danni fl-iktar livell aċċessibbli għall-vittmi. |
1.11 |
Il-KESE jilqa' bi pjaċir l-intenzjoni murija mill-Kummissjoni li tkompli twettaq studji dwar dan is-suġġett. Madankollu, jinsisti fuq il-ħtieġa li, fl-istess ħin, ikun hemm rieda politika ġenwina li twassal għal inizjattivi leġislattivi xierqa. |
1.12 |
Huwa u jinterpreta r-rieda tar-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili organizzata, il-KESE qed jindirizza wkoll lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Istati Membri sabiex din ir-riflessjoni ssir b'kunsiderazzjoni ta' l-interessi tal-partijiet differenti u b'rispett għall-prinċipji tal-proporzjonalità u tas-sussidjarjetà u sabiex tiġi segwita minn deċiżjonijiet politiċi indispensabbli għat-tnedija kemm jista' jkun malajr ta' inizjattiva fis-sens imsemmi aktar 'il fuq. |
2. Introduzzjoni
2.1 |
L-għan ta' din l-opinjoni fuq inizjattiva proprja huwa l-promozzjoni ta' riflessjoni wiesgħa dwar ir-rwol u s-sistema legali ta' forma ta' azzjoni kollettiva (1) fuq il-livell Komunitarju, b'mod partikolari fil-qasam tal-liġi dwar il-konsum u l-kompetizzjoni, għall-inqas bħala l-ewwel fażi (2). L-għan aħħari tagħha huwa li tħeġġeġ is-soċjetà ċivili u l-istituzzjonijiet kompetenti ta' l-Unjoni Ewropea sabiex jistħarrġu l-ħtieġa u l-impatt ta' inizjattiva bħal din, jirriflettu dwar id-definizzjoni tan-natura legali tagħha u t-termini u l-kundizzjonijiet ta' l-implimentazzjoni tagħha, fil-qafas ta' spazju legali Ewropew. |
2.2 |
Għal dan il-għan, il-metodoloġija użata hija msejsa fuq analiżi preliminari tal-ħtiġijiet fil-qafas tas-suq uniku u tal-konformità ta' l-inizjattiva mal-liġi Komunitarja. Imbagħad, tiġi studjata l-ħila tagħha li ssolvi kunflitti transkonfinali b'mod effettiv u rapidu, partikolarment f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-interessi ekonomiċi tal-konsumaturi. |
3. Is-suq uniku u l-interessi kollettivi tal-konsumaturi
3.1 |
Il-“massifikazzjoni” tat-tranżazzjonijiet kummerċjali, li rriżultat mill-iżvilupp tal-produzzjoni tal-massa mit-tieni nofs tas-seklu li għadda, ġabet bidliet kbar ħafna fil-mod kif isiru l-kuntratti u l-ftehimiet għall-bejgħ u l-għoti ta' servizzi. Bil-wasla tas-soċjetà ta' l-informazzjoni u l-possibbiltajiet maħluqa mill-bejgħ mill-bogħod u l-kummerċ elettroniku, hemm vantaġġi ġodda għall-konsumaturi iżda dawn jistgħu jiffaċċjaw forom ġodda ta' pressjoni u jiltaqgħu ma' riskji ġodda meta jiġu biex jiffirmaw kuntratt. |
3.2 |
Meta jiġu żviluppati offerti pubbliċi, kuntratti ta' adeżjoni (standard form), forom aggressivi ta' riklamar u marketing, informazzjoni prekuntrattwali mhux xierqa, prattiki kummerċjali inġusti ġeneralizzati u prattiki antikompetittivi, dawn jafu joħolqu diskriminazzjoni kontra gruppi kbar ta' konsumaturi li, fil-biċċa l-kbira, m'humiex identifikati u jista' jkun diffiċli li jiġu identifikati. |
3.3 |
L-interessi individwali omoġenji, l-interessi kollettivi ta' gruppi jew l-interessi mxerrda ta' kulħadd, mhux dejjem isibu, fis-sistemi legali tradizzjonali bbażati fuq il-liġi proċedurali, li joriġinaw mid-dritt Ruman, forom adegwati ta' azzjoni ġudizzjarja li jkunu faċli, rapidi, effettivi u mhux għaljin. (3) |
3.4 |
Tista' tgħid kullimkien fid-dinja, u b'mod partikolari fl-Istati Membri ta' l-UE, is-sistemi legali jipproponu forom ta' ħarsien ġudizzjarju ta' l-interessi kollettivi jew imxerrda. |
3.4.1 |
Madankollu dawn is-sistemi jvarjaw sew minn waħda għall-oħra u fihom differenzi kbar fil-ħarsien ta' dawn l-interessi. Dawn id-differenzi joħolqu distorsjonijiet fit-tħaddim tas-suq intern. |
3.5 |
Fil-fatt, minħabba n-nuqqas ta' armonizzazzjoni fuq il-livell Komunitarju, is-sistemi legali nazzjonali żviluppaw, dan l-aħħar, skond tendenzi differenti ħafna. Dawn id-differenzi ma jiġux spjegati daqstant permezz ta' prinċipji fundamentali diverġenti, iżda aktar permezz ta' tradizzjonijiet differenti ta' liġi proċedurali. It-tabelli annessi juru l-aktar diverġenzi importanti fuq il-livell nazzjonali (4). |
3.6 |
L-inkovenjenzi ta' din is-sitwazzjoni kienu, sa minn kmieni ħafna, ikkritikati l-aktar mill-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw l-interessi tal-konsumaturi, iżda wkoll minn bosta ġuristi u professuri tal-liġi Komunitarja f'termini ta' inugwaljanza taċ-ċittadini Ewropej fl-aċċess għal-liġi u l-ġustizzja (5). |
3.7 |
Fi ħdan l-istituzzjonijiet Komunitarji, kien madankollu fl-1985, wara seminar organizzat f'Gent fl-1982 taħt l-awspiċji tal-Kummissjoni, illi ġie ppubblikat il-memorandum dwar l-aċċess tal-konsumaturi għall-ġustizzja (6). F'dan id-dokument, il-Kummissjoni stħarrġet, fost l-oħrajn u għall-ewwel darba, dwar is-sistemi tad-difiża legali ta' l-interessi kollettivi. |
3.8 |
Madankollu, wieħed kellu jistenna l-Komunikazzjoni kumplementari tas-7 ta' Mejju 1987, sabiex il-Kummissjoni, wara riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Marzu 1987 (7), tħabbar tassew l-intenzjoni tagħha li tistudja direttiva qafas li tintroduċi d-dritt ġeneralizzat ta' l-assoċjazzjonijiet li jiddefendu l-interessi kollettivi tagħhom fil-qrati u tistieden lill-Kunsill jagħraf ir-rwol prominenti ta' l-organizzazzjonijiet tal-konsumaturi, sew bħala intermedjarji sew bħala aġenti diretti fil-qasam ta' l-aċċess tal-konsumaturi għall-ġustizzja. |
3.9 |
Fir-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta' Ġunju 1987, esklussivament iddedikata lill-aċċess tal-konsumaturi għall-ġustizzja, il-Kunsill saħaq ukoll dwar ir-rwol importanti li huma msejħa jaqdu l-organizzazzjonijiet tal-konsumaturi, filwaqt li stieden lill-Kummissjoni teżamina jekk inizjattiva fuq livell Komunitarju tistax tkun xierqa f'dan il-qasam. (8) |
3.10 |
Fl-aħħarnett, fl-1989, fil-qafas tat-tħejjija għall-Prijoritajiet fil-ġejjieni għat-tnedija mill-ġdid tal-politika tal-ħarsien tal-konsumaturi, il-Kummissjoni kienet tal-fehma, fil-programm trijennali tagħha (9) (1990-1992), li l-aċċess għall-ġustizzja u għall-ħlas tad-danni ma kienx adattat biżżejjed f'għadd kbir ta' Stati Membri, u dan minħabba l-ispiża involuta, il-kumplessità u d-dewmien meħtieġ u wkoll minħabba problemi marbuta mat-tranżazzjonijiet transkonfinali. Ħabbret li kienet se twettaq studji dwar il-miżuri li kellhom jittieħdu u li l-possibbiltajiet ta' azzjonijiet kollettivi għall-ħlas tad-danni kkawżati lill-konsumaturi kienu se jingħataw attenzjoni partikolari (10). |
3.11 |
Madankollu, kien biss fl-1993 li l-Kummissjoni nediet mill-ġdid dibattitu pubbliku dwar din il-kwistjoni bil-pubblikazzjoni tal-Green Paper importanti dwar l-aċċess tal-konsumaturi għall-ġustizzja u s-soluzzjoni ta' tilwimiet fil-qasam tal-konsum fis-suq uniku (11). Fil-fatt, kien f'din l-okkażjoni li għall-ewwel darba ġiet eżaminata fil-fond, u minn perspettiva Komunitarja, il-kwistjoni tat-twaqqif ta' sistema uniformi ta' mandati ta' inibizzjoni, fejn ħafna ħasbu li din kienet ser isservi ta' bażi għal azzjoni kollettiva xierqa għad-difiża ta' l-interessi tal-konsumatur (12). |
3.12 |
Min-naħa tiegħu, il-Parlament Ewropew ikkonkluda, fir-riżoluzzjoni tiegħu tat-22 ta' April 1994 (13), li jkun siewi li wieħed jipproċedi għal ċerta armonizzazzjoni tar-regoli ta' proċedura ta' l-Istati Membri u jaħseb għall-possibbiltà li titwaqqaf, għall-każi li ma jaqbżux ċertu ammont, proċedura Komunitarja li tippermetti soluzzjoni rapida għat-tilwimiet transkonfinali. Il-Parlament indika wkoll li tkun ħaġa xierqa li jiġu armonizzati, sa ċertu punt, il-kundizzjonijiet applikabbli għat-tnedija ta' mandati ta' inibizzjoni kontra prattiki kummerċjali illegali. |
3.13 |
Fl-istess ħin, il-KESE, fl-opinjoni tiegħu adottata b'unanimità waqt is-sessjoni plenarja ta' l-1 ta' Lulju 1994 (14), irrefera, fost l-oħrajn, għall-prinċipju ta' “l-għarfien ġenerali tas-saħħa legali li biha l-assoċjazzjonijiet tal-konsumaturi jistgħu jiftħu kawża sabiex jirrappreżentaw l-interessi kollettivi u diffużi, quddiem kwalunkwe korp ġudizzjarju jew mhux ġudizzjarju ta' kull Stat Membru, indipendentement min-nazzjonalità tal-partijiet interessati, ta' l-assoċjazzjonijiet infushom jew tal-post fejn ikun qam il-kunflitt” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Huwa stieden espressament lill-Kummissjoni tistabbilixxi proċedura uniformi fil-qasam ta' l-azzjonijiet kollettivi u ta' azzjonijiet f'rappreżentazzjoni konġunta, mhux biss sabiex jispiċċaw il-prattiki illegali imma wkoll għall-azzjonijiet għall-ħlas ta' danni (15). |
3.14 |
Min-naħa tagħha, il-Kummissarju Emma Bonino, hija u tħabbar il-prijoritajiet tagħha, saħqet fuq l-implimentazzjoni ta' proċedura Komunitarja li tippermetti soluzzjoni rapida tat-tilwimiet transkonfinali u l-armonizzazzjoni tal-kundizzjonijiet applikabbli biex jinbdew azzjonijiet ta' mandat ta' inibizzjoni kontra prattiki kummerċjali illegali, flimkien ma' l-għarfien reċiproku tal-leġittimità ta' l-assoċjazzjonijiet tal-konsumaturi li jitilgħu l-qorti (16). |
3.15 |
Wara dan, proposta għal direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar azzjonijiet ta' inibizzjoni fil-qasam tal-ħarsien ta' l-interessi tal-konsumaturi (17) ġiet ippubblikata fil-25 ta' Jannar 1996. B'din id-direttiva, il-Kummissjoni tat segwitu għar-rakkomandazzjoni tar-rapport Sutherland, u b'hekk wieġbet għas-suġġeriment, approvat bil-kbir, li jidher fil-Green Paper (18) (19). |
3.16 |
Din id-direttiva bla ebda dubju rrivoluzzjonat il-liġi Komunitarja billi, għall-ewwel darba u b'mod ġenerali, il-Komunità lleġislat f'qasam marbut mal-liġi proċedurali ċivili (20). Madankollu, ma ntlaqax is-suġġeriment maħsub biex jiġi estiż l-ambitu tar-rimedju għad-danni. |
3.17 |
Fl-istess waqt, il-Kummissjoni fasslet Pjan ta' azzjoni dwar l-aċċess tal-konsumaturi għall-ġustizzja u s-soluzzjoni tat-tilwim dwar il-konsum fis-suq intern, ippreżentat fl-14 ta' Frar 1996, li fih, wara li ddeskriviet il-problema tas-soluzzjoni tat-tilwim dwar il-konsum u studjat is-soluzzjonijiet differenti misjuba fuq il-livell nazzjonali fl-Istati Membri, ħabbret ċerti inizjattivi li pproponiet għat-tnedija. Fost dawn l-inizjattivi, insibu t-tnedija ta' riflessjoni dwar il-possibbiltà li l-konsumaturi li jkunu qed isofru ħsara kkawżata mill-istess entità kummerċjali jqabbdu lill-organizzazzjonijiet tal-konsumaturi biex jiġbru l-ilmenti tagħhom ex ante, sabiex ikunu jistgħu jgħaqqdu każi individwali omoġenji bil-għan li jippreżentawhom flimkien fl-istess ħin quddiem l-istess qorti (21). |
3.18 |
F'dan ir-rigward, il-Parlament Ewropew, fir-riżoluzzjoni tiegħu ta' l-14 ta' Novembru 1996, qies li l-aċċess għall-ġustizzja huwa fl-istess ħin dritt fundamentali tal-bniedem u kundizzjoni indispensabbli ta' garanzija fir-rigward taċ-ċertezza tad-dritt, ikunx nazzjonali jew Komunitarju. Għaraf ukoll l-importanza tal-proċeduri ekstraġudizzjarji tas-soluzzjoni tat-tilwimiet marbuta mal-konsum iżda ġibed l-attenzjoni għall-ħtieġa li tkun garantita lill-konsumatur il-possibbiltà li, wara li jkunu ġew eżawriti l-proċeduri kollha ta' konċiljazzjoni ekstraġudizzjarji, jirrikorri għall-proċeduri ġudizzjarji ordinarji fir-rispett tal-prinċipju ta' l-effettività u taċ-ċertezza legali. Bħala konsegwenza, stieden lill-Kummissjoni tfassal proposti oħra bil-għan li jittejjeb l-aċċess taċ-ċittadini mhux residenti għall-proċeduri ġudizzjarji nazzjonali u ħeġġeġ lill-Istati Membri jiffavorixxu l-intervent ta' l-assoċjazzjonijiet tal-konsumaturi bħala mandatarji għan-nom ta' persuni li għandhom is-setgħa li jressqu l-ilmenti fil-qrati u biex jirrikonoxxu s-setgħa legali attiva ta' dawn l-assoċjazzjonijiet biex jieħdu azzjoni ta' interess kollettiv quddiem ċerta mġiba kummerċjali illeċita (22). |
3.19 |
Minn dan il-perijodu 'l quddiem, jidher li l-kwistjoni tħalliet torqod fi ħdan il-Kummissjoni Ewropea (23). Fil-KESE, min-naħa l-oħra, din il-kwistjoni tqajmet diversi drabi sabiex tintwera l-ħtieġa ta' strument ta' proċedura ċivili fuq livell Komunitarju li jippermetti d-difiża ta' l-interessi mxerrda, kollettivi jew individwali omoġenji (24). |
3.20 |
Il-Kummissjoni reġgħet qabdet il-kwistjoni dan l-aħħar fil-Green Paper dwar il-ksur tar-regoli Komunitarji ta' l-antitrust (25), fi kliem li ta' min wieħed ifakkru: Għal raġunijiet prattiċi, huwa improbabbli ħafna, jew tista' tgħid impossibbli, li l-konsumaturi u x-xerrejja li jkollhom jedd ta' azzjoni għal ħlas ta' danni ta' ammonti żgħar jibdew azzjoni għall-ksur tar-regoli ta' l-antitrust. Għalhekk ta' min wieħed jeżamina jekk l-azzjonijiet kollettivi jippermettux li l-interessi tagħhom ikunu mħarsa aħjar. Lil hinn mill-ħarsien speċifiku tal-konsumaturi, l-azzjonijiet kollettivi jservu ta' mezz biex b'azzjoni waħda jinġabru għadd ta' lmenti li jinvolvu ammonti żgħar, u b'hekk jiġu ffrankati l-ħin u l-flus. |
3.21 |
Fl-opinjoni tiegħu tas-26 ta' Ottubru 2006, il-KESE tenna l-appoġġ tiegħu għal din l-inizjattiva tal-Kummissjoni u kkonferma l-ħtieġa għall-azzjonijiet kollettivi maħsuba biex jiksbu rimedju b'tali mod li jwieġbu b'mod eżemplari għal ċerti għanijiet essenzjali: 1) ir-rimedju effettiv għad-danni: dan jiffaċilita t-talba għall-ħlas tad-danni mressqa mill-organizzazzjonijiet f'isem il-konsumaturi milquta u jagħmel effettiv l-aċċess għall-ġustizzja; 2) il-prevenzjoni u d-dissważjoni ta' mġiba antikompetittiva minħabba l-impatt soċjali wiesa' ta' dan it-tip ta' azzjonijiet (26). |
3.22 |
Intant, il-Kummissjoni qabbdet liċ-Ċentru għall-Istudji dwar il-Liġi tal-Konsum ta' l-Università Kattolika ta' Leuven tħejji studju importanti, li ġie ppublikat dan l-aħħar, dwar il-metodi ta' soluzzjoni alternattiva tat-tilwim (ADR). Parti importanti ta' dan l-istudju li fih 400 paġna huwa ddedikat għad-deskrizzjoni ta' 28 sistema nazzjonali ta' mezzi legali kollettivi ta' difiża tal-konsumaturi, dawk ta' 25 Stat Membru u dawk ta' l-Istati Uniti ta' l-Amerika, il-Kanada u l-Awstralja (27). |
3.23 |
Il-Kummissarju l-ġdid inkarigat mill-konsumaturi, Meglena Kuneva, ħabbret f'bosta dikjarazzjonijiet li din it-tema hija waħda mill-prijoritajiet tal-mandat tagħha. Din it-tema tidher diġà fil-komunikazzjoni reċenti dwar “L-istrateġija Ewropea tal-Politika tal-konsumatur 2007-2013” (28). Il-kwistjoni tqajmet mill-ġdid kemm mill-Kummissarju Neelie Kroes kif ukoll mill-Kummissarju Meglena Kuneva waqt konferenza li saret dan l-aħħar f'Lisbona fuq l-inizjattiva tal-Presidenza Portugiża (29). |
3.24 |
Il-Kunsill tal-Ministri ta' l-OECD ukoll għadu kif adotta Rakkomandazzjoni dwar is-soluzzjoni u l-kumpens tat-tilwim dwar il-konsum [C(2007) 74 tat-12 ta' Lulju 2007]. Huwa jagħraf li l-biċċa l-kbira tas-sistemi implimentati fl-Istati Uniti għas-soluzzjoni u l-kumpens tat-tilwim twaqqfu sabiex jiġu indirizzati każijiet fuq livell nazzjonali u m'humiex dejjem adattati sabiex jipprovdu kumpens għal konsumaturi li jkunu ġejjin minn Stat Membru ieħor. |
4. Għaliex għandu jkun hemm azzjoni kollettiva fuq livell Komunitarju?
4.1 |
Il-kunsiderazzjoni ta' l-interessi tal-konsumaturi fi ħdan l-Istati Membri u fuq il-livell ta' l-Unjoni Ewropea tgħaddi għal-livell ġuridiku mhux biss permezz ta' l-għarfien tad-drittijiet materjali iżda wkoll ta' proċeduri xierqa sabiex jiġu difiżi dawn id-drittijiet. Ta' min ukoll jagħraf li ż-żieda fil-kummerċ transkonfinali kellha bħala konsegwenza l-iżvilupp ta' tilwimiet dwar il-konsum fuq livell Ewropew. F'bosta każi, ġara li s-soluzzjoni individwali tat-tilwimiet ma kenitx biżżejjed. L-ispiża u d-dewmien involuti jikkontribwixxxu bil-kbir għall-ineffettività tad-drittijiet tal-konsumaturi, b'mod partikolari meta numru kbir ħafna (bosta eluf, meta mhux miljuni) ta' konsumaturi jsofru minn ħsara kkawżata mill-istess prattika u meta d-danni individwali jkunu ta' ammonti relattivament baxxi. L-iżvilupp progressiv tas-“soċjetà Ewropea” jġib miegħu wkoll problemi marbutin mad-determinazzjoni tal-liġi applikabbli u jkun xieraq li ċ-ċittadini Ewropej ikunu jistgħu jiddefendu d-drittijiet tagħhom b'mod uniformi. Attwalment, imġibiet abbużivi li jseħħu fl-istess ċirkostanzi u li jikkawżaw l-istess danni f'bosta Stati Membri jistgħu jagħtu lok għal kumpens biss fil-ftit Stati Membri li għandhom sistema ta' azzjoni kollettiva. |
4.2 |
Barra minn hekk, il-Kostituzzjonijiet ta' l-Istati Membri kollha u l-Konvenzjoni Ewropea għall-Ħarsien(?) tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali jsostnu d-dritt għal proċess ġust fil-qorti. Dan id-dritt jinkludi partikolarment id-dritt ta' aċċess effikaċi u effettiv għall-qorti. |
4.3 |
Bħalissa, is-sistemi legali jagħmluha diffiċli biex iċ-ċittadini jikkontestaw konkretament u effettivament ċerti prattiki li huma ta' ħsara għalihom u jressqu l-każ tagħhom quddiem il-qorti. Sa minn għexieren ta' snin ilu, bosta Stati Membri pprovdew żewġ tweġibiet għal din il-problema. Għarfu l-ewwelnett, fl-interess kollettiv tal-konsumaturi, id-dritt li dawn jitħarsu permezz ta' azzjonijiet li jittieħdu quddiem korpi amministrattivi jew qrati u tribunali. Tweġiba oħra xierqa nstabet ukoll ma' l-għarfien ta' proċedura li tgħaqqad l-azzjonijiet individwali. Dawn l-azzjonijiet huma msejsa essenzjalment fuq ekonomija proċedurali fejn l-azzjonijiet jinġabru flimkien u jiġu sintetizzati fi proċedura waħda. |
4.4 |
Il-ħolqien ta' azzjoni kollettiva Ewropea tkun tista' tippermetti aċċess għall-ġustizzja għall-konsumaturi kollha tkun xi tkun in-nazzjonalità, il-qagħda finanzjarja u l-ammont tad-dannu individwali tagħhom. Toffri wkoll vantaġġi lill-entitajiet kummerċjali billi dawn ikunu jistgħu jagħmlu ekonomija fil-proċedura involuta. L-ispiża involuta fi proċess bħal dan tkun inqas milli kieku jittieħdu eluf ta' azzjonijiet individwali. Din il-proċedura jkollha wkoll il-vantaġġ li toffri ċertezza legali billi tiġbor f'deċiżjoni waħda s-soluzzjoni ta' numri kbar ta' lmenti li jixxiebhu (30). Fl-aħħarnett, tevita l-kontradizzjonijiet bejn il-qrati ta' l-Istati Ewropej li jkollhom jiddeċiedu dwar kawżi simili. Għalhekk, din is-sistema komuni għall-pajjiżi Ewropej kollha tippermetti ħarsien aħjar tal-konsumaturi u fl-istess ħin issaħħaħ il-fiduċja ta' l-entitajiet kummerċjali u bħala konsegwenza jissaħħu t-tranżazzjonijiet u l-kummerċ fi ħdan l-Unjoni Ewropea. |
4.5 |
Din l-azzjoni, bħalma hija definita hawn fuq, ikollha effett pożittiv fil-qasam tal-liġi privata internazzjonali, meta wieħed jikkunsidra d-diffikultajiet ta' interpretazzjoni u ta' applikazzjoni ta' l-istandards kuntrattwali u ekstrakuntrattwali għas-soluzzjoni tat-tilwimiet (Ruma I u Ruma II). Permezz tagħha, ikunu wkoll jistgħu jiġu definiti b'mod preċiż ir-regoli tal-kompetenza legali, tar-rikonoxximent u ta' l-eżekuzzjoni tad-deċiżjonijiet ġudizzjarji fil-qasam ċivili u kummerċjali (Regolament (KE) Nru 44/2001). (31) |
4.6 |
B'hekk, il-liġi dwar il-konsum tissaħħaħ permezz ta' iktar implimentazzjonijiet ta' azzjonijiet li jippermettu kumpens ġust lill-konsumaturi u ħarsien ġenwin tal-“parti d-dgħajfa”, skond prinċipju fundamentali tal-liġi Komunitarja. Dan japplika b'mod partikulari għad-Direttiva reċenti dwar il-prattiki kummerċjali inġusti. Dawn il-prattiki ħafna drabi jintużaw simultanjament f'bosta Stati Membri, u jikkawżaw ħsara lil ħafna konsumaturi bla ma jagħtuhom l-ebda opportunità għal rikors kollettiv. L-azzjoni kollettiva hija proċedura komplementari indispensabbli għall-implimentazzjoni effettiva ta' din id-direttiva. Għaldaqstant, id-direttivi kollha li jeżistu attwalment fil-qasam tal-ħarsien tal-konsumaturi kif trasposti mill-Istati Membri, ikunu jistgħu jsiru aktar effettivi bl-għarfien ta' azzjoni kollettiva fl-oqsma koperti minn dawn id-direttivi. Ikun xieraq li dawn id-dispożizzjonijiet jkunu jistgħu jiġu applikati għall-benefiċċju ta' l-SMEs li jinsabu f'qagħda simili. |
4.7 |
Bla dubju, l-implimentazzjoni ta' proċedura legali kollettiva fuq il-livell Komunitarju, bħala l-aħħar rikors għall-isforzi ta' soluzzjoni tat-tilwim, ma jġibu magħhom l-ebda ħsara għas-sistemi ta' soluzzjoni ekstraġudizzjarji ta' tilwim dwar il-konsum. Il-KESE ta lil dawn is-sistemi l-appoġġ kollu tiegħu. Il-potenzjal tagħhom irid ikun studjat aktar fil-fond u żviluppat. |
5. Terminoloġija
5.1 |
Sabiex ikun jista' jiġi identifikat tajjeb is-suġġett tal-proposta, għandu jkun hemm qbil dwar it-tip ta' azzjoni legali li qed tiġi kkunsidrata. Kif turi s-sinteżi tas-sistemi adottati fl-Istati Membri, l-isem u l-kontenut tat-tipi differenti ta' azzjoni jvarjaw ħafna. Ta' min wieħed jagħmel ukoll distinzjoni bejn l-azzjonijiet rappreżentattivi, l-azzjonijiet fl-interess kollettiv u l-azzjonijiet kollettivi. |
5.2 |
L-azzjonijiet rappreżentattivi huma miftuħin biss għall-assoċjazzjonijiet tal-konsumaturi jew l-entitajiet amministrattivi (tat-tip Ombudsman) sabiex tintemm l-imġiba li tmur kontra d-drittijiet tal-konsumaturi kif ukoll, għal ċerti pajjiżi, it-tneħħija ta' klawżoli abbużivi jew illegali fil-kuntratti tal-konsum. |
5.3 |
L-azzjonijiet fl-interess pubbliku jiftħu l-possibbiltà għall-assoċjazzjonijiet tal-konsumaturi li jaġixxu quddiem korp ġudizzjarju jew mhux ġudizzjarju meta l-interess pubbliku, ġenerali, tal-konsumaturi ssirlu l-ħsara mill-ksur jew ta' dispożizzjoni preċiża tal-liġi sostantiva jew ta' norma ġenerali ta' mġiba. L-interess kollettiv m'huwiex is-somma ta' l-interessi individwali tal-konsumaturi u joqrob lejn l-interess ġenerali. |
5.4 |
L-azzjoni kollettiva hija azzjoni fil-qorti li tippermetti lil għadd kbir ta' persuni li jingħarfulhom drittijiethom u jiksbu rimedju. Teknikament, din hija għaldaqstant applikazzjoni proċedurali kollettiva tad-drittijiet individwali. |
5.5 |
L-azzjoni kollettiva m'hijiex riżervata biss għall-qasam tal-ħarsien tal-konsumaturi u l-kompetizzjoni. Madankollu, fil-każ ta' din l-opinjoni, tikkonċerna biss l-oqsma materjali kif rikonoxxut fil-liġi Komunitarja. |
5.6 |
Għalhekk huwa propost li għal din l-opinjoni jintuża t-terminu “azzjoni kollettiva” (32). |
6. Bażi legali
6.1 |
Il-bażi legali għall-politika tal-ħarsien tal-konsumaturi tidher fit-Titolu XIV tat-Trattat tal-KE bl-isem “Protezzjoni tal-konsumatur”. L-Artikolu 153 huwa bla dubju element importanti għar-riflessjoni. |
6.2 |
Fil-fatt, bħalissa, anki jekk il-liġi dwar il-konsum żviluppat essenzjalment madwar l-Artikolu 95 tat-Trattat, li huwa meqjus bħala referenza, il-politika tal-ħarsien tal-konsumatur kif inhi meqjusa hawnhekk tikkostitwixxi b'mod ċar miżura maħsuba biex tippromovi l-interessi ekonomiċi tal-konsumaturi. |
6.3 |
Mingħajr l-iċken dubju, l-azzjoni kollettiva ser tassigura livell għoli ta' ħarsien u ser tippermetti lill-assoċjazzjonijiet tal-konsumaturi jorganizzaw lilhom infushom sabiex iħarsu l-interessi tal-konsumaturi, jiġifieri li jassigurawlhom kumpens ġust f'każ ta' ksur ta' drittijiet li tirrikonoxxilhom il-liġi Komunitarja, inkluża l-liġi dwar il-kompetizzjoni. |
6.4 |
Azzjoni kollettiva fuq il-livell Komunitarju ser tikkontribwixxi wkoll għat-titjib tat-tħaddim tas-suq intern favur il-konsumaturi, b'konformità mar-reviżjoni tas-suq intern. Il-konsumaturi se jkollhom aktar fiduċja fl-iżvilupp tal-kummerċ transkonfinali (33). |
6.5 |
Wieħed jista' wkoll isostni li billi dan huwa strument purament legali, l-Artikoli 65 u 67 jistgħu eventwalment jinżammu bħala bażi legali xierqa. Fil-fatt kien fuq din il-bażi legali li, sa mill-1996, il-Kummissjoni pproponiet u l-Kunsill u l-Parlament Ewropew adottaw sensiela sħiħa ta' strumenti legali fil-qasam tal-liġi proċedurali ċivili fuq il-livell Komunitarju (34). Din is-soluzzjoni tista' tiġi kkunsidrata billi din l-azzjoni kollettiva tista' tintuża kemm għall-kunflitti transkonfinali kif ukoll għat-tilwimiet nazzjonali u f'aktar oqsma minn dak tal-liġi dwar il-konsum. |
6.6 |
Fl-ipoteżi kollha, l-azzjoni kollettiva jkollha tirrispetta l-prinċipji tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità, bla ma tmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju biex tassigura l-għanijiet tat-Trattat, bil-fehma li l-għanijiet ma jistgħux jitwettqu biżżejjed mill-Istati Membri u għalhekk jitwettqu aħjar fuq il-livell Komunitarju. |
6.7 |
L-azzjoni kollettiva jkollha wkoll issegwi l-prinċipji u l-mekkaniżmi enfasizzati fir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-Ministri ta' l-OECD (C(2007) 74 tat-12 ta' Lulju 2007), li tressqu bħala prinċipji komuni minkejja d-diversità tal-kulturi legali li jeżistu fl-Istati Membri. |
7. Il-parametri ta' azzjoni kollettiva fuq livell Komunitarju
7.1 Dak li ma għandhiex tkun l-azzjoni
7.1.1 L-azzjoni kollettiva ma għandhiex tkun azzjoni rappreżentattiva:
7.1.1.1 |
L-azzjoni rappreżentattiva hi miftuħa biss għal ċerti entitajiet li jkollhom awtorizzazzjoni speċjali (assoċjazzjonijiet tal-konsumaturi, Ombudsman). Il-konsumaturi ġeneralment ma jistgħux jiksbu rimedju għad-danni individwali tagħhom. |
7.1.1.2 |
L-għan ewlieni ta' dawn il-proċeduri huwa t-tmiem ta' mġiba li tmur kontra d-drittijiet tal-konsumaturi kif ukoll, għal ċerti pajjiżi, it-tneħħija ta' klawżoli abbużivi jew illeċiti fil-kuntratti tal-konsum, fejn il-qorti ma tistax tipprevedi rimedju. |
7.1.1.3 |
Xi pajjiżi daħħlu xi bidliet f'dawn il-mekkaniżmi sabiex jippermettu kumpens għall-konsumaturi. Madankollu, dan il-kumpens ma jgħaddix lill-konsumaturi individwali iżda jinżamm mill-entitajiet rappreżentattivi jew jingħadda lill-Istat għal użu soċjali. |
7.1.1.4 |
Għalhekk dan il-mekkaniżmu ma jikkorrispondix fil-prattika għal azzjoni kollettiva proprja li fiha l-konsumaturi kollha jkunu kkumpensati fi proċedura legali waħda. |
7.1.2 L-azzjoni kollettiva ma għandhiex tkun “class action” Amerikana:
7.1.2.1 |
It-tnedija ta' azzjoni kollettiva Ewropea ma twassalx għall-introduzzjoni fl-Ewropa ta' “class action” bħal ta' l-Istati Uniti. Is-sistema legali Amerikana hija differenti ħafna mis-sistemi legali ta' l-Istati Membri. Il-punti dgħajfa tal-“class actions”, li huma kkkritikati li jwasslu għall-abużi, huma partikulari għal dik is-sistema legali u ma jistgħux jidħlu fl-Ewropa. |
7.1.2.2 |
Fl-Istati Uniti, id-deċiżjonijiet tal-ġustizzja jingħataw minn ġuriji popolari u mħallfin eletti. Din il-kompożizzjoni partikolari, li hija differenti minn dik tal-biċċa l-kbira ta' l-Istati Membri (li għandhom imħallfin professjonali), twassal ta' spiss ħafna għal sitwazzjonijiet fejn ġurisdizzjonijiet ta' l-Istati jawtorizzaw azzjonijiet fantasjużi u jagħtu deċiżjonijiet favorevoli wisq għar-rikorrenti, u dan iwassal lill-konsumaturi biex jippreżentaw it-talbiet tagħhom quddiem ċerti qrati minflok oħrajn meqjusa anqas favorevoli (“forum shopping”). |
7.1.2.3 |
Min-naħa l-oħra, l-azzjoni kollettiva Ewropea tkun ilqugħ kontra l-forum shopping minħabba li, kieku, f'kull Stat Membru jinħoloq u jitwaqqaf tip uniku ta' proċedura li twassal biex, tkun liema tkun il-ġurisdizzjoni jew l-Istat magħżul mir-rikorrenti, il-proċediment ta' l-azzjoni u l-miżuri deċiżi mill-ġudikant ikunu ta' l-istess natura. |
7.1.2.4 |
Il-ħlas ta' danni bħala kumpens jista' jkun akkumpanjat minn ħlas ta' danni punittivi. Dawn ir-rimedji huma stabbiliti mill-ġuriji u mill-ġudikanti eletti, u sikwit jilħqu ammonti astronomiċi. Id-danni punittivi ma jeżistux fil-biċċa l-kbira ta' l-Istati Membri Ewropej. |
7.1.2.5 |
L-avukati jitħallsu skond sistema ġeneralizzata ta' “contingency fees”. Din is-sistema hija speċi ta' patt ta' quota litis (jew “champerty”) fejn l-avukati, li jistgħu jkunu rikorrenti huma stess, jassoċjaw ruħhom ma' l-eżitu tal-kawża. Din is-sistema hija projbita fil-biċċa l-kbira ta' l-Istati Membri ta' l-Unjoni Ewropea, jew mil-liġi jew mill-kodiċi ta' etika professjonali ta' l-avukati. |
7.2 L-għażla fundamentali: “opt-in” jew “opt-out”
Meta wieħed jeżamina l-proċeduri ta' azzjonijiet kollettivi adottati fl-Istati Membri, jasal biex jikklassifikahom f'żewġ kategoriji, skond il-mekkaniżmu ewlieni ta' kif titnieda l-azzjoni u ta' kif jintervjeni l-konsumatur fil-proċedura. Jew il-konsumatur irid jaġixxi minn rajh biex jieħu sehem fil-proċedura, u f'dak il-każ nitkellmu dwar “opt-in”; jew inkella t-tnedija ta' l-azzjoni timplika awtomatikament il-parteċipazzjoni tal-konsumatur fil-proċedura bla ma dan ikollu għalfejn jieħu azzjoni, u f'dak il-każ nitkellmu dwar “opt-out”. Fit-tieni każ, il-konsumatur xorta tibqagħlu l-possibbilità li joħroġ mill-proċedura. Biex titfassal azzjoni kollettiva Ewropea bilfors irid jingħażel il-mekkaniżmu ewlieni li se tissejjes fuqu.
7.2.1 “Opt-in” u “Test case”
7.2.1.1 |
Is-sistema ta' l-opt-in tipprevedi turija ta' rieda mill-persuna biex tkun parti mill-proċedura. Għaldaqstant, il-persuni konċernati għandhom jippreżentaw ruħhom biex jingħaqdu espressament fl-azzjoni qabel ma tingħata d-deċiżjoni. B'mod parallel għal dan il-mekkaniżmu ta' opt-in, żviluppaw ukoll mekkaniżmi magħrufa bħala “test cases”, ibbażati fuq deċiżjoni ta' stqarrija inizjali. Dawn il-proċeduri jixbhu l-azzjonijiet kollettivi bbażati fuq l-opt-in billi, hawn ukoll, il-persuni konċernati jridu jippreżentaw ruħhom biex jieħdu sehem fil-proċedura u jressqu rikorsi individwali. Madankollu, il-partikolarità ta' dan il-mekkaniżmu qiegħed fil-fatt li l-ġudikant jagħżel wieħed minn dawn ir-rikorsi individwali u jiddeċiedi fuq dak biss. Id-deċiżjoni mogħtija fil-proċedura tat-test case tkun tiswa għar-rikorsi individwali l-oħra kollha mressqin il-qorti. |
7.2.1.2 Il-vantaġġi ta' dawn il-mekkaniżmi
7.2.1.2.1 |
Kull membru tal-grupp konċernat irid jippreżenta ruħu biex jieħu sehem fil-proċedura u dan ġeneralment isir billi jinkiteb f'reġistru. Għalhekk ikun hemm turija ta' rieda ċara li permezz tagħha l-proċedura tkun qiegħda f'konformità mal-prinċipju tal-libertà għal azzjoni ġudizzjarja. Ir-rikorrent jaġixxi f'isem persuni oħrajn biss wara li dawn ikunu tawh il-kunsens formali tagħhom. |
7.2.1.2.2 |
Fil-metodu ta' l-opt-in, il-firxa prevedibbli tal-kumpensi tista' tiġi ddeterminata minn qabel. Dan huwa importanti kemm għall-akkużati li jkunu konċernati direttament mit-talba għal kumpens, b'mod ġenerali, kif ukoll għall-possibbiltà li dawn jinkitbu f'poloz ta' assigurazzjoni li jkopru parti mid-danni potenzjali. Għaldaqstant, ser jinżammu fondi suffiċjenti f'riserva sabiex jitħallsu t-talbiet leġittimi għall-kumpens. |
7.2.1.2.3 |
Fil-proċedura tat-test case, każ individwali wieħed jiġi ppreżentat lill-ġudikant sabiex jivvaluta l-problema; dan ifisser ħin mirbuħ u effiċjenza akbar għall-ġudikant billi jiġġudika r-responsabbiltà ta' l-entità kummerċjali fuq il-bażi ta' dan il-każ biss. |
7.2.1.3 L-iżvantaġġi ta' dawn il-mekkaniżmi
7.2.1.3.1 |
Dawn il-mekkaniżmi jiswew ħafna flus u l-ġestjoni tagħhom mhijiex ħaġa faċli: il-persuni konċernati jridu jippreżentaw ruħhom biex jieħdu sehem fil-proċedura u jikkostitwixxu kawża individwali. Il-ġestjoni tal-kawżi individwali ssir kumplessa meta l-għadd tal-persuni konċernati jkun wieħed kbir. |
7.2.1.3.2 |
Dan iwassal għal dewmien twil ħafna fil-proċedura peress li l-qorti jkollha torganizza u tittratta dawn il-kawżi individwali kollha. Min-naħa l-oħra, fil-każ ta' tilwim tal-massa li jiġġenera l-biċċa l-kbira ta' l-azzjonijiet kollettivi, id-danni kkawżati lill-individwi jkunu relattivament omoġenji u spiss ma jkollhomx bżonn jiġu eżaminati individwalment. |
7.2.1.3.3 |
Fil-mekkaniżmu tat-test case, il-ġudikant ma jiffissax dejjem l-ammont ta' kumpens dovut u xi drabi jirreferi l-kawżi għal proċeduri individwali. Dan jinvolvi problemi ta' ġestjoni u dewmien fil-proċedura. |
7.2.1.3.4 |
Barra minn hekk, studju ta' l-azzjonijiet kollettivi b'opt-in jew b'test case li saru f'pajjiżi li għandhom dan il-mekkaniżmu juri li parti sostanzjali mill-konsumaturi ma jressqux rikors quddiem il-qorti minħabba nuqqas ta' informazzjoni effettiva dwar l-eżistenza ta' din il-proċedura. Fil-biċċa l-kbira, il-persuni konċernati jirrifjutaw ukoll li jitilgħu l-qorti minħabba raġunijiet ta' ostakli materjali, finanzjarji u psikoloġiċi li tiġġenera l-azzjoni legali (żmien, flus u kumplessità estrema). |
7.2.1.3.5 |
Għalhekk teżisti diskrepanza kbira bejn min fil-fatt jaġixxi u dawk potenzjalment konċernati. Minħabba f'hekk, il-kumpens miksub mill-konsumaturi m'huwiex totali. Il-benefiċċju illegali li jista' jinkiseb mill-entità kummerċjali waqt il-prattika jista' jinżamm minnha b'mod sostanzjali. L-għan dissważiv tal-proċedura ma jintlaħaqx. |
7.2.1.3.6 |
Dawn il-mekkaniżmi jippreżentaw ukoll problema fir-rigward ta' l-effett relattiv tal-kwistjoni ġġudikata. Id-deċiżjoni miksuba fil-qafas tal-proċedura ta' l-azzjoni kollettiva tiswa biss għall-persuni li jkunu daħlu għall-azzjoni. Għaldaqstant, il-konsumaturi li ma jkunux ippreżentaw ruħhom ikunu totalment liberi li jidħlu għal azzjonijiet individwali li jistgħu mbagħad iwasslu għal deċiżjonijiet li jkunu kontradittorji ma' dik miksuba fil-qafas ta' l-azzjoni kollettiva. |
7.2.2 Opt-out
7.2.2.1 |
L-azzjoni kollettiva tradizzjonali hija msejsa fuq sistema ta' opt-out li tintegra b'mod awtomatiku l-persuni kollha vittmi ta' aġir, minbarra dawk li espressament urew ir-rieda li jeskludu lilhom infushom. Ċerti Stati Ewropej tnebbħu minn dan il-mekkaniżmu biex elaboraw proċedura sui generis ta' l-azzjoni kollettiva. |
7.2.2.2 Il-vantaġġi ta' dan il-mekkaniżmu
7.2.2.2.1 |
Studju tas-sistemi nazzjonali li jużaw l-opt-out juri li din il-proċedura tista' tiġi ġestita b'mod aktar sempliċi u hija aktar effettiva mill-mekkaniżmi l-oħra adottati minn ċerti Stati Membri. |
7.2.2.2.2 |
Tiggarantixxi aċċess reali tal-persuni konċernati għall-ġustizzja kif ukoll rimedju ġust u effettiv għat-totalità tal-konsumaturi li jkunu qegħdin isofru minn danni. |
7.2.2.2.3 |
Tevita d-diffikultajiet ta' ġestjoni għar-rikorrent u għall-qorti (fil-fatt il-membri tal-grupp jippreżentaw ruħhom malli tispiċċa l-proċedura u mhux qabel). |
7.2.2.2.4 |
Għandha wkoll effett dissważiv ġenwin fuq il-parti responsabbli billi din tiġi mġiegħla tagħti kumpens lill-persuni kollha li tkun saritilhom ħsara minn ċerta prattika u wkoll skond il-każ trodd lura l-benefiċċju illegali li setgħet kisbet minn din il-prattika. |
7.2.2.2.5 |
Ta' min iqis ukoll il-vantaġġi li għandha din it-tip ta' azzjoni għall-entità kummerċjali. L-azzjoni kollettiva tippermetti ekonomija tar-riżorsi umani u finanzjarji u effettività akbar fid-difiża ta' l-entità kummerċjali. Minflok ma jkollha tiffaċċja simultanjament għadd kbir ta' tilwimiet simili quddiem għadd kbir ta' ġurisdizzjonijiet differenti, hija tħejji d-difiża tagħha quddiem korp ġudizzjarju wieħed. |
7.2.2.3 L-iżvantaġġi ta' dan il-mekkaniżmu
7.2.2.3.1 |
Jista' jitqies li dan il-mekkaniżmu mhuwiex f'konformità mal-prinċipji kostituzzjonali ta' ċerti pajjiżi u mal-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, partikolarment il-prinċipju tal-libertà ta' l-azzjoni legali peress li l-persuni jkunu awtomatikament parti mill-grupp mingħajr ma jkunu wrew il-kunsens ċar tagħhom għall-azzjoni. Jekk ma jeskludux lilhom infushom, jafu jkunu marbuta mis-sentenza mogħtija. Madankollu huwa perfettament possibbli li tiġi ppreservata din il-libertà individwali, kemm fl-għoti ta' informazzjoni personalizzata lill-persuni, u permezz ta' dan wieħed jista' jqis li l-persuni li ma jeskludux lilhom infushom ikunu taw awtorizzazzjoni taċita lill-azzjoni, kemm fl-għoti tad-dritt lill-membri tal-grupp li jeskludu lilhom infushom mill-proċedura f'kull ħin u anki wara li tkun ingħatat is-sentenza u li, jekk din ma tkunx favorevoli għalihom, ikunu jistgħu jibdew azzjonijiet individwali. |
7.2.2.3.2 |
Id-drittijiet tad-difiża bħall-prinċipju tal-kontradittorju u l-prinċipju ta' l-ugwaljanza tal-mezzi (“equality of arms”) ikunu wkoll effettwati: l-entità kummerċjali għandha tkun tista' tagħmel argumenti individwali ta' difiża kontra wieħed mill-vittmi membru ta' grupp. Dan il-prinċipju huwa marbut ma' dak tas-“smigħ xieraq” ta' l-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem. Fil-fatt, fis-sistema ta' l-opt-out, jista' jkun li l-persuni konċernati ma jkunux kollha msejħin b'isimhom u ma jkunux magħrufin mill-entità kummerċjali. F'dak il-każ, jista' jkun impossibbli għaliha li tagħmel argumenti individwali ta' difiża. Madankollu, fil-qafas ta' azzjoni kollettiva, ikun hemm bilfors omogenjità tas-sitwazzjonijiet individwali fejn il-ġudikant huwa l-garanti. It-tilwimiet dwar konsum jew kompetizzjoni joħorġu prinċipalment mill-kuntratti u, b'hekk, is-sitwazzjonijiet tal-persuni konċernati jkunu kważi identiċi. Il-causa petendi hija waħda u l-istess. Għalhekk hija diffiċli li wieħed jara kif l-entità kummerċjali tista' tinvoka mezz ta' difiża partikolari kontra konsumatur. Il-ġudikant jista' jkollu, matul il-proċedura kollha, il-possibbiltà li jiċħad rikors li fih jara eteroġenjità kbira ta' sitwazzjonijiet ta' fatt jew ta' liġi. Fl-aħħarnett, fl-istadju ta' l-indennizz, il-ġudikant għandu l-possibbiltà joħloq sotto-gruppi sabiex jadatta partikolarment l-ammont tar-rimedji għas-sitwazzjonijiet individwali u għalhekk għat-tnaqqis potenzjali tar-responsabbiltà. |
7.2.3 Opt-out u opt-in skond it-tip ta' tilwima
7.2.3.1 |
Is-sistema magħżula dan l-aħħar mid-Danimarka u n-Norveġja tagħti lok għal sistema kemm ta' opt-in u kemm ta' opt-out. Il-ġudikant jista' jiddeċiedi li jagħżel sistema ta' opt-out jekk it-tilwimiet jinvolvu ammonti żgħar, jekk ir-rikorsi jkunu simili u jekk ikun diffiċli li ssir proċedura fuq il-bażi ta' opt-in. Hemm bosta tilwimiet fil-qasam tal-konsum fejn il-konsumaturi ma għandhomx rikorsi individwali effiċjenti minħabba li n-numru ta' persuni konċernati huwa kbir u l-ammonti involuti huma żgħar. Il-proċedura bbażata fuq sistema ta' opt-out tippermetti li jiġu kkunsidrati l-persuni konċernati kollha u li tingħata sanzjoni skond il-livell tal-benefiċċju illegali li jaf ikun inkiseb. Fil-każ ta' tilwimiet fejn id-danni individwali jkunu għoljin, tingħażel is-sistema bbażata fuq l-opt-in u din timplika li kull konsumatur irid jippreżenta ruħu sabiex ikun parti mill-proċedura. |
7.2.3.2 Il-vantaġġi ta' dan il-mekkaniżmu
Fil-każ ta' tilwim tal-massa, il-ġestjoni tal-proċedura tkun aktar sempliċi. L-għan li jingħata rimedju jinkiseb jekk il-miżura ta' pubbliċità tkun effettiva. Jinkiseb ukoll l-għan ta' dissważjoni.
Il-ksur eventwali tal-prinċipji kostituzzjonali u tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem jiġi kontrobbilanċjat b'din l-effiċjenza fir-rimedju u d-dissważjoni.
7.2.3.3 L-iżvantaġġi ta' dan il-mekkaniżmu
L-ewwelnett trid titqajjem il-kwistjoni ta' kemm hi diffiċli li wieħed jiffissa l-konfini bejn iż-żewġ mekkaniżmi ta' opt-in u opt-out. Iż-żewġ pajjiżi li adottaw dawn il-mekkaniżmi għamlu dan reċentement u għad m'għandniex każi konkreti. Il-liġijiet rilevanti jsemmu biss tilwimiet tal-massa ta' ammonti żgħar li għalihom wieħed m'għandux bżonn jirrikorri għal proċeduri individwali.
Din il-problema ta' nuqqas ta' konfini mhux definiti b'mod ċar tista' tagħti lok għal dibattiti twal ħafna waqt il-proċedura u għal rikorsi li jtawlu l-proċedura.
7.3 Ir-rwol tal-ġudikant
7.3.1 |
F'dan it-tip partikolari ta' proċedura li tinvolvi bosta rikorrenti, il-kwistjoni tas-setgħat devoluti lill-ġudikant hija ta' importanza kbira. |
7.3.2 |
Fil-biċċa l-kbira tal-mekkaniżmi ta' l-opt-out, l-ewwel fażi tal-proċedura tikkonsisti fl-istħarriġ mill-ġudikant dwar l-ammissibbiltà ta' l-azzjoni. Fil-każ tat-test cases, l-istħarriġ tal-każ individwali jsir bl-istess għan. |
7.3.2.1 |
Is-siwi ta' dan l-istadju ta' ammissibbiltà huwa li jippermetti li titwaqqaf minnufih kull talba li ma tkunx ġustifikata jew fantasjuża u li tista' twassal għal każ fejn tintmess b'mod illeġittimu l-fama tal-parti avversa? (cf.7.3.4), u li jiġu evitati proċeduri abbużivi jew mhux adattati. |
7.3.2.2 |
Il-ġudikant huwa dak li jiggarantixxi li dan l-istadju ta' l-ammissibbiltà jimxi tajjeb. Konkretament, huwa l-kompitu tiegħu li jivverifika li huma osservati l-kundizzjonijiet iffissati mil-liġi biex tinbeda l-azzjoni kollettiva. |
7.3.2.3 |
B'mod partikolari l-ġudikant irid jivverifika dawn li ġejjin:
|
7.3.3 |
Iktar tard, huwa daqstant importanti li l-ġudikant ikun jista' jivvalida l-proposta eventwali tat-tranżazzjoni jew li jirrifjutaha jekk iqis li m'hijiex fl-interess tal-membri tal-grupp. F'dan għandu jkollu setgħa superjuri għal dik ta' l-approvazzjoni tat-tranżazzjonijiet li s-soltu tagħtih il-liġi fil-biċċa l-kbira tas-sistemi ġudizzjarji ta' l-Istati Membri. |
7.3.4 |
Il-partikolarità ta' din il-proċedura twassal ukoll għall-provvediment ta' modalitajiet adattati għall-produzzjoni tal-provi. Il-ġudikant għandu jkollu l-possibbiltà li juża s-setgħat ta' inġunzjoni fir-rigward tal-parti avversa jew ta' partijiet terzi sabiex jikseb il-produzzjoni ta' dokumenti jew inkella li jordna miżuri ta' struzzjoni sabiex jiġu stabbiliti provi ġodda. Il-leġislazzjoni li tistabbilixxi l-azzjoni kollettiva għandha tipprovdi espressament li l-ġudikant ma jistax jirrifjuta li jaġixxi skond dak li huwa msemmi hawn fuq, ġaladarba r-rikorrenti jkunu għamlu t-talba. |
7.3.5 |
Sabiex il-ġudikanti jkunu jistgħu jassumu dawn is-setgħat bl-aħjar mod possibbli, jidher neċessarju li jiġi stipulat li biss ċerti tribunali, imsejħa b'isimhom, għandhom ikunu kompetenti biex jittrattaw l-azzjonijiet kollettivi. Għalhekk l-istrutturi ġudizzjarji ta' l-Istati Membri għandhom jiġu adattati u l-ġudikanti ta' dawn il-ġurisdizzjonijiet għandhom jingħataw taħriġ apposta. |
7.4 Rimedju effettiv għad-danni
7.4.1 |
L-azzjoni kollettiva trid tippermetti li jintalab rimedju għad-dannu materjali (finanzjarju), id-dannu fiżiku, kif ukoll dak tal-pretium doloris u danni morali oħra. Billi l-għan ta' l-azzjoni huwa sew ir-rimedju lill-konsumaturi sew id-dissważjoni, jidher meħtieġ illi jiġi pprovdut kumpens għall-forom kollha ta' danni. Għandu jkun ukoll possibbli li t-tribunali jkollhom għad-dispożizzjoni tagħhom metodi ta' evalwazzjoni sempliċi, li ma jiswewx ħafna flus u li jkunu trasparenti mingħajr ma jiġi abbandunat il-prinċipju tar-rimedju. |
7.4.2 |
Ir-rikorrenti f'azzjoni kollettiva jridu wkoll ikunu jistgħu jiksbu diversi modi ta' rimedju mill-ġudikant. Flimkien mat-terminazzjoni ta' l-aġir jew tan-nullità ta' l-att li xorta jibqgħu possibbli, ir-rimedju għall-ħlas ta' danni għandu jkun jista' jieħu forma diretta jew indiretta. Barra minn hekk, dan għandu jkun akkumpanjat minn miżuri oħra ta' rimedju bħall-pubbliċità, notifikazzjoni pubblika, eċċ. |
7.4.3 |
Ir-rimedju dirett u individwali m'għandux ikun l-uniku wieħed previst billi f'ċerti każi ikun diffiċli, kważi impossibbli, li dan isir kemm minħabba li l-membri ta' grupp ma jkunux jistgħu jiġu identifikati fil-qafas ta' mekkaniżmu opt-out, kemm minħabba li jkunu numerużi, kif ukoll għaliex l-ammont tad-danni individwali tagħhom ikun baxx wisq. L-importanti huwa li jkun hemm dejjem ir-rimedju tal-persuni anki b'mod indirett u li jintlaħaq l-effett dissważiv. |
7.4.3.1 |
Iridu jinħasbu mekkaniżmi xierqa fil-każ li l-ġudikant ikun jista' jikkalkula l-ammont ta' kull rimedju indvidwali għall-membri identifikati jew identifikabbli ta' grupp (f'każi ta' opt-in, test case jew ukoll opt-out meta l-entità kummerċjali tkun provdiet il-lista tal-klijenti konċernati, per eżempju), iżda wkoll fil-każ fejn din id-distribuzzjoni individwali tkun oneruża wisq fir-rigward ta' l-ammont żgħir tad-danni individwali. |
7.4.3.2 |
Bl-istess mod, jekk is-somom tal-flus ma jkunux tqassmu kollha, għandha tingħata l-prijorità lill-miżura ta' rimedju indiretta li tkopri s-somma li tkun baqgħet bħala bilanċ. Fid-deċiżjoni tiegħu, il-ġudikant għandu jispjega fid-dettall l-azzjoni finanzjata mill-bilanċ u jistabbilixxi modalitajiet ta' kontroll għat-twettiq tagħha li jista' jiġi ddelegat lil partijiet terzi. |
7.4.3.3 |
Fl-ipoteżi fejn anke din il-miżura ta' rimedju dirett tkun impossibbli, it-totalità tal-bilanċ iffissat mill-ġudikant trid tingħata lil fond għall-għajnuna għall-azzjonijiet kollettivi sabiex ikunu jistgħu jiġu ffinanzjati proċeduri ġodda. |
7.4.3.4 |
Jekk il-ġudikant ma jkunx jista' jikkalkula l-ammont ta' kull rimedju individwali, fil-każ fejn ma jkunx possibbli li jiġu identifikati l-membri kollha tal-grupp (mekkaniżmu ta' opt-out biss), għandu jkun jista' jiffissa tabella ta' evalwazzjoni tal-kategoriji differenti ta' danni. It-tqassim ta' dawn l-ammonti jista' jiġi ddelegat lir-reġistru tat-tribunal, iżda wkoll lill-avukat tar-rappreżentant tal-grupp, lil parti terza (assiguratur, accountant, eċċ) bil-vantaġġ li t-tribunal ikun jista' jevita dan l-istadju kumpless u twil ta' l-analiżi tar-rikorsi individwali. |
7.4.3.5 |
F'dan it-tieni każ, il-ġudikant għandu jkun jista' jipprevedi kumpens individwali għall-membri tal-grupp li jkunu ppreżentaw ruħhom wara li jkunu ġew infurmati bis-sentenza u l-bilanċ għandu jitħallas lil azzjonijiet li jirrimedjaw indirettament il-ħsara mġarrba mill-grupp. |
7.4.3.6 |
Jekk ma tkun possibbli l-ebda miżura indiretta, il-bilanċ għandu jingħata lill-fond ta' għajnuna. |
7.5 L-appelli
7.5.1 |
L-azzjoni kollettiva trid tagħraf li ż-żewġ partijiet għandhom id-dritt li jappellaw. |
7.5.2 |
Fid-dawl ta' l-importanza li tirrappreżenta, minn naħa, il-ħtieġa ta' kumpens rapidu għall-vittmi u, min-naħa l-oħra, iċ-ċertezza li jkunu ġew apprezzati d-drittijiet taż-żewġ partijiet, hemm bżonn li d-dritt li kull waħda miż-żewġ partijiet tagħmel appell għad-deċiżjoni ikun irrikonċiljat ma' dawn il-ħtiġijiet. |
7.5.3 |
Għalhekk jidher importanti li l-għarfien ta' dan id-dritt jobbliga lill-Istati Membri jimplimentaw proċedura rapida ta' l-appell sabiex jiġi evitat mekkaniżmu purament dilatorju. |
7.5.4 |
Barra minn hekk, iċ-ċertezza li l-kumpensi li l-parti responsabbli tiġi kkundannata li tħallas ikunu disponibbli fil-kontabilità tagħha tipprovdi wkoll garanzija għall-membri tal-grupp fil-każ ta' appell. |
7.6 Il-finanzjament tas-sistema
7.6.1 |
Is-sistema ta' l-azzjoni kollettiva trid tiffinanzja lilha nnifisha maż-żmien. |
7.6.2 |
Billi l-introduzzjoni ta' sistema ġeneralizzata ta' contingency fees bħalma nsibu fl-Istati Uniti m'hijiex xi ħaġa ta' min jixtieqha, jew saħansitra hija ħaġa impossibbli, għax tmur kontra t-tradizzjoni legali Ewropea, huwa indispensabbli li jiġi previst mod ta' finanzjament li jippermetti lir-rikorrenti li ma jkollhomx il-mezzi finanzjarji meħtieġa biex jidħlu għal azzjoni kollettiva, li jirċievu flus minn qabel biex ikopru l-ispejjeż ġudizzjarji (spejjeż ta' l-avukat, spejjeż ta' l-esperti fil-qafas tal-miżuri ta' struzzjoni awtorizzati mill-ġudikant, eċċ.) |
7.6.3 |
Mod kif din is-sistema tista' tkun iffinanzjata huwa li jiġi stabbilit “fond ta' għajnuna għal rikors kollettiv” li jinbena mill-ammont ta' “benefiċċji illegali” miksubin mill-intrapriżi kkundanati, skond ma jkun stipula l-ġudikant fil-proċedura, sakemm dawn ma jkunux intalbu mill-persuni li jkunu qed isofru direttament minn danni u li jkunu ġew identifikati (35). |
7.6.4 |
Barra minn hekk, il-fond ta' għajnuna jista' jkollu l-għan li jiċċentralizza l-informazzjoni kollha marbuta ma' l-azzjonijiet kollettivi li jkunu għaddejjin u jista' jkollu l-inkariga li jxerred l-informazzjoni dwar il-passi li għandhom jittieħdu sabiex wieħed jippreżenta ruħu, jeskludi ruħu mill-grupp jew jikseb kumpens. |
7.7 Regoli oħra ta' proċedura
Fid-dettall, se jkollhom jiġu pprovduti bosta regoli ta' proċedura, li hawnhekk se jiġu elenkati biss pro memoria.
Dan hu partikolarment il-każ ta':
— |
skema ta' avviżi għan-notifika tal-persuni konċernati, |
— |
spejjeż tal-qorti u għajnuna legali, |
— |
kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet ġudizzjarji u amministrattivi ta' l-Istat Membri, |
— |
skadenzi marbuta mal-preżentazzjoni ta' l-atti ġudizzjarji u perijodi preskritti, |
— |
l-użu ta' l-Internet (e-ġustizzja). |
8. Strument legali: regolament jew direttiva?
8.1 |
L-implimentazzjoni ta' din l-azzjoni kollettiva fuq il-livell Komunitarju tista' ssir jew permezz ta' direttiva, jew permezz ta' regolament; ma jidhrilniex li sempliċi rakkomandazzjoni hija adattata biex toħloq il-kundizzjonijiet ta' effiċjenza u uniformità meħtieġa għall-adozzjoni armonizzata ta' inizjattiva bħal din fis-27 Stat Membru. |
8.2 |
Meta wieħed jikkunsidra li l-kontenut ikun estiż għal suġġetti oħra u ma jkunx jgħodd biss għad-drittijiet tal-konsumaturi, u li l-bażi legali magħżula hija dik ta' l-Artikoli 65 u 67 tat-Trattat, l-adozzjoni ta' Regolament tista' tiġi kkunsidrata, bħal fil-każi, per eżempju, tar-Regolamenti dwar: il-proċeduri ta' insolvenza, l-Ordni Ewropew ta' Infurzar, Proċedura għal ordni ta' ħlas Ewropea, il-Proċedura Ewropea għal Talbiet Żgħar u s-sekwestru ta' kontijiet bankarji. |
8.3 |
Iżda jekk, ta' l-inqas f'fażi inizjali, jiġi deċiż li din l-inizjattiva tkun applikata biss għad-drittijiet tal-konsumatur, l-aħjar mod għall-implimentazzjoni ta' din l-azzjoni kollettiva fuq il-livell Komunitarju jidher li huwa Direttiva, li tkun is-segwitu tad-Direttiva dwar l-inġunzjonijiet. |
8.4 |
Fil-fatt, għad hemm differenzi kbar bejn l-Istati Membri f'dak li għandu x'jaqsam mar-regoli ta' proċedura u għalhekk jeħtieġ li, b'mod ġenerali, il-prinċipji fundamentali ta' l-azzjoni kollettiva jiġu stabbiliti, bl-għarfien li l-Istati Membri jimplimentaw id-Direttiva filwaqt li jirrispettaw il-prinċipji proċedurali tagħhom tas-soltu. Fil-fatt m'huwiex żgur, per eżempju, jekk l-armonizzazzjoni hijiex possibbli, jekk it-tribunali maħtura biex jiddeċiedu dwar din l-azzjoni jkunu jiddependu mir-regoli ta' l-organizzazzjoni ġudizzjarja ta' kull Stat. Il-modi ta' azzjoni għandhom jiġu adattati għall-partikolaritajiet ta' l-Istati Membri. Għalhekk, dan ir-Regolament ma jkunx adattat. |
8.5 |
Jidher evidenti wkoll li d-Direttiva f'dan il-każ għandha tkun direttiva ta' armonizzazzjoni totali sabiex jiġi evitat li l-Istati Membri jagħmlu s-sistema tagħhom aktar stretta għad-detriment ta' l-intrapriżi li jkollhom is-sede f'dan l-Istat. |
Brussell, l-14 ta' Frar 2008.
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Sociali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
(1) Fis-sens tal-proċedura ċivili u bil-għan tad-difiża ta' l-interessi kollettivi jew imxerrda sew għall-prevenzjoni (azzjoni ta' tneħħija ta' ostaklu) sew għar-riżarċiment (talba għall-kumpens għad-danni). Sens ieħor ta' l-espressjoni “azzjoni kollettiva” jista' jinsab l-aktar fil-letteratura ġuridika Anglo-Sassona biex jindika l-għeruq soċjoloġiċi ta' l-assoċjabilità (cf. “Collective action in the European union; interests and the new politics of associability”, Justin Greenwood u Mark Aspinwall, Routledge, London, 1998), b'interess konsiderevoli fuq il-livell ta' l-investigazzjoni ta' l-origini soċjoloġiċi u l-bżonnijiet soċjali li jiġġustifikaw l-azzjonijiet kollettivi fis-sens proċedurali strett.
(2) Wieħed m'għandux jeskludi l-possibbiltà, issa ġa mdaħħla f'bosta sistemi legali nazzjonali, tat-twessigħ ta' l-ambitu ta' l-applikazzjoni ta' l-azzjonijiet kollettivi għall-interessi kollettivi u mxerrda kollha fl-oqsma bħall-ambjent, il-wirt kulturali, il-ġestjoni tat-territorju, u kull ma jikkonċerna l-impriżi privati jew ta' l-Istat, l-amministrazzjonijiet u l-awtoratijiet pubbliċi.
(3) Rari li wieħed isib, fil-letteratura ġuridika, formula daqshekk konċiża bħal dik li ġurist magħruf u deputat Portugiż sab biex isostni, waqt id-dibattitu Parlamentari, l-introduzzjoni ta' azzjonijiet kollettivi fil-Portugall.
Huwa u jitkellem dwar il-forom il-ġodda tal-liġi tat-tieni u t-tielet ġenerazzjoni, il-liġi dwar ix-xogħol, il-konsumaturi, l-ambjent, il-ġestjoni tat-territorju, il-ħarsien tal-wirt kulturali, “forom ta' liġijiet ta' medda universali li, billi huma ta' ħafna nies, jekk mhux ta' kulħadd”, id-deputat Almeida Santos staqsa:
“Billi dawn il-forom ta' liġi huma ta' kulħadd, jew għall-inqas ta' għadd kbir ta' nies, huwa ġġustifikat li l-ħarsien ta' dawn id-drittijiet jitwettaq bil-qattara, bir-rikorrenti fil-kju, jistennew li tinqatgħalhom il-kawża, każ li fl-aħħar mill-aħħar huwa identiku għal dak ta' seħibhom jew ta' ġarhom, u spiss jieħdu raġun u jirbħu f'waqt meta r-riżultat ma jibqagħlu l-ebda sens, minħabba l-fatt li l-kumpens ikun ġa beda jittiekel mill-inflazzjoni, minħabba li r-rimedju morali jasal tard wisq biex jevitaw divorzju jew jerġgħu jirbħu l-kredtu li jkunu tilfu, jew, fl-aħħar mill-aħħar, meta l-punt tal-wasla ta' Via Sagra proċedurali twila jkun ix-xbieha ħajja ta' l-ineffiċjenza u l-inutilità ? Għandna nżommuha kif inhi din il-viżjoni Kafkaeska tal-purgatorju ġudizzjarju ?....”Wieħed sikwit jagħraf illi ħarsien ġuridiku individwali m'huwiex biżżejjed; illi hemm drittijiet u interessi “metaindividwali”, f'nofs triq bejn id-drittijiet individwali u d-drittijet kollettivi; illi d-dritt għall-azzjoni legali ta' dawk direttament jew indirettament milquta m'huwiex biżżejjed; illi qorob it-tmiem ta' kunċett individwalistiku tal-liġi u tal-ġustizzja; illi fuq ix-xefaq qed iżernaq pluraliżmu ġdid u liġi ġdida. (Ara D.A.R. Serje I, nru. 46, 21.02.1990, p. 1617).
(4) L-istudju tas-Centre pour le Droit de la Consommation de l'Université Catholique de Louvain imħejji għall-Kummissjoni (DĠ SANCO) huwa wkoll ġabra eċċellenti li tippermetti li wieħed jislet il-konsegwenzi ta' l-approċċi nazzjonali differenti fir-riżoluzzjoni tat-tilwimiet transkonfinali, l-aktar meta l-konsumaturi ta' diversi Stati Membri jkunu effettwati mill-istess prattiki kummerċjali inġusti transkonfinali, mid-difetti tal-prodotti jew minn kuntratti nnegozjati mill-bogħod li jinkludu l-istess klawżoli kuntrattwali ġenerali abbużivi.
(5) Fil-letteratura ġuridika, wieħed ma jistax jinsa l-opra ħabbara ta' Jacques van Compernolle, “Le Droit d'action en justice des groupements”; Larcier, Brussell, 1972, kif ukoll l-opra kollettiva “L'aide juridique au consommateur”, ta' T. Bourgoignie, Guy Delvax, Françoise Domont-Naert u C. Panier, CDC Bruylant, Brussell, 1981.
(6) Tressaq lill-Kunsill fl-4 ta' Jannar 1985 u tlesta fis-7 ta' Mejju 1987 b'“Komunikazzjoni kumplimentari dwar l-aċċess tal-konsumaturi għall-ġustizzja” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Barra minn hekk, fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni ta' l-4 ta' Ġunju 1985, bit-titlu “Xprun ġdid għall-politika tal-ħarsien tal-konsumaturi” [traduzzjoni mhux uffiċjali] [COM (85) 314 finali], fejn il-linji gwida kienu ġew approvati mill-Kunsill fit-23 ta' Ġunju 1986 (ĠU C 167 tal-5.6.1986), kien diġà mistqarr li l-proċeduri ġuridiċi klassiċi jimxu b'pass kajman u spiss ikunu jiswew ħafna flus f'konfront ma' l-ammonti kkonċernati f'dak li għandu x'jaqsam mal-konsum, u li huwa meħtieġ li wieħed ikollu l-mezzi xierqa ta' konsultazzjoni u rimedju sabiex id-drittijiet tal-konsumaturi jitħarsu kif suppost.
(7) Ir-rapporteur kien id-deputata Olandiża s-Sinjura Boot. Wieħed mill-elementi tat-test li għandu jinżamm bħala prinċipju, wara l-emendi ppreżentati mid-deputati Squarcialupi u Pegado Luiz, huwa l-appell lill-Kummissjoni sabiex tipproponi direttiva li tarmonizza l-leġislazzjoni ta' l-Istati Membri b'tali mod li tiġi ggarantita d-difiża ta' l-interessi kollettivi tal-konsumaturi, billi toffri lill-assoċjazzjonijiet tal-konsumaturi l-possibbiltà li jieħdu azzjoni legali fl-interess tal-kategorija li jirrappreżentaw u tal-konsumaturi individwali (Dok. A2-152/86 tal-21 ta' Novembru 1986 (PE 104.304)).
(8) Riżoluzzjoni 87/C, ĠU C 176, 4.7.1987.
(9) Approvati mill-Kunsill fid-9 ta' Marzu 1989 (ĠU C 99, 13.4.1989).
(10) COM(90) 98 finali tat-3 ta' Mejju 1990. Din l-ewwel darba li dehret il-kwistjoni ta' azzjonijiet “kollettivi” f'dokument uffiċjali tal-Kummissjoni.
(11) COM(93) 576 finali tas-16 ta' Novembru 1993. Biex dan id-dokument jinftiehem sew, wieħed għandu jiftakar li, bejn l-1991 u l-1992, ħarġu minn punti differenti bosta inizjattivi ta' dibattitu dwar il-kwistjonijiet marbuta ma' l-aċċess għal-liġi u għall-ġustizzja, fost l-oħrajn il-konferenza dwar il-mekkaniżmi ta' kumpens għall-konsumaturi organizzata mill-Office of Fair Trading f'Londra f'Jannar 1991, it-Tielet Konferenza dwar l-aċċess tal-konsumatur għall-ġustizzja organizzata f'Lisbona bejn il-21 u t-23 ta' Mejju 1992 taħt l-awspiċji tal-Kummissjoni u ta' l-Istituto do Consumidor, kif ukoll it-taħdita “La Protection du Consommateur Transfrontalier” organizzata fil-Lussemburgu f'Ottubru ta' l-1993 mill-Ministeru ta' l-Ekonomija u dak dwar il-Familja u s-Solidarjetà, bl-appoġġ tal-Kummissjoni, u li wasslet għal rapporti li għadhom importanti sal-lum. Fl-istess żmien, bosta universitarji emeriti u ġuristi magħrufa esprimew ruħhom dwar il-kwistjoni (ara partikolarment “Group actions and Consumer Protection”, Thierry Bourgoignie ed., Col. Droit et Consommation, Vol. XXVIII, 1992; “Group Actions and the Defence of the Consumer Interest in the European Community”, Anne Morin, INC, Franza, 1990).
(12) Madankollu, ta' min jinnota li din il-Green Paper tissejjes fuq bosta deċiżjonijiet u dokumenti ta' ħidma preċedenti, li jagħtu bażi politika indispensabbli għall-aċċettazzjoni tagħha. Tant hu hekk li f'Marzu 1992, il-Kummissjoni kienet inkarigat grupp ta' personalitajiet indipendenti, immexxija minn Peter Sutherland, b'rapport dwar it-tħaddim tas-suq intern li jiffoka fuq dak li wassal għall-ilħiq ta' l-implimentazzjoni tal-White Paper dwar is-Suq Intern.
Ippubblikat fis-26 ta' Ottubru 1992, dan ir-rapport, li fih hija partikolarment ittrattata il-kwistjoni ta' l-aċċess għall-ġustizzja, jippreċiża li m'hemmx ċertezzi fir-rigward ta' l-effettività tal-ħarsien tad-drittijiet tal-konsumatur, jissieħeb fit-tħassib imqajjem mill-ineffettività tal-Konvenzjoni ta' Brussell ta' l-1968 dwar l-għarfien reċiproku tad-deċiżjonijiet ġudizzjarji u mid-diffikultajiet li joħorġu sabiex wieħed jikseb l-eżekuzzjoni, fi Stat Membru, ta' titolu eżekuttiv maħruġ minn ġurisdizzjoni ta' Stat Membru ieħor, u jirrakkomanda għalhekk stħarriġ urġenti mill-Kummissjoni ta' din il-materja (Rakkomadazzjoni Nru 22). Din ir-Rakkomandazzjoni ħadet is-sura ta' Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew tat-2 ta' Diċembru 1999 dwar “It-tħaddim tas-suq intern wara l-1992: is-sewgitu għar-rapport Sutherland” [SEC (92) 2277 finali]. Id-dokument ta' ħidma “Programm strateġiku għas-suq intern”, ippreżentat mill-Kummissjoni f'Ġunju 1993, għaraf il-ħtieġa li jinħoloq qafas operattiv koerenti f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-aċċess għall-ġustizzja qabel l-integrazzjoni ta' għadd ta' miżuri għad-diffużjoni, it-trasparenza u l-applikazzjoni tal-liġi Komunitarja [COM(93) 256 finali]. Barra minn hekk, il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-22 ta' Diċembru 1993 ġibdet l-attenzjoni għall-fatt li l-ilħiq tas-suq intern seta' jwassal għal żieda fil-każijiet fejn ir-residenti ta' Stat Membru jitolbu l-osservanza ta' drittijiethom fi Stat Membru ieħor [COM(93) 632 finali].
Billi, skond il-Kummissjoni, ma jaqax fuq il-Komunità l-oneru li tfittex armonizzazzjoni li tkun neħħiet il-karatteristiċi speċifiċi tas-sistemi legali nazzjonali differenti, hi tipproponi madankollu li tagħmel sforzi favur l-informazzjoni u t-taħriġ fil-liġi Komunitarja, it-trasparenza, l-effettività u l-applikazzjoni riġoruża ta' dan id-dritt, u l-koordinazzjoni fil-qasam tal-ġustizzja bejn l-Istati Membri u l-Kummissjoni, iffaċilitata bid-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta' Maastricht, u partikolarment “it-tielet pilastru” tiegħu. Dawn l-isforzi kienu ħabbara tal-pubblikazzjoni ta' Green Paper u tal-konsultazzjoni wiesgħa li kellha titnieda bħala segwitu tagħha. Wara l-laqgħa tiegħu tas-27 ta' Settembru 1993 (is-686 sessjoni “suq intern”), il-Kunsill kien ġa kkonkluda li kien essenzjali li wieħed jipproċedi għall-approfondiment tar-riflessjoni dwar l-aċċess għall-ġustizzja, partikolarment fuq il-bażi ta' Green Paper imħabbra mill-Kummissjoni għal tmiem is-sena u li kellha tiffoka fuq il-kwistjoni tal-mezzi proċedurali kif ukoll, skond il-każ, dwar trasparenza akbar fil-każ ta' sanzjonijiet. Kien fl-aħħarnett f'dan iż-żmien li ħareġ studju importanti mqabbad mill-Kummissjoni lil Eric Balate, Cl. Nerry, J. Bigot, R. Techel M.A. Munge, L. Dorr u P. Pawlas, bl-assistenza ta' A. M. Pettovich, preċiżament dwar it-tema “A right to group actions for consumer associations throughout the Community” (Contract B5-1000/91/012369), studju li sa llum għadu essenzjali f'dan il-qasam.
(13) DOK PE 207.674 tad-9 ta' Marzu. Ir-rapporteur kien is-Sur Medina Ortega.
(14) CES 742/94. Ir-rrapporteur kien is-Sur Ataíde Ferreira (ĠU C 295, 22.10.1994). L-interess tal-KES f'din it-tema ma kienx ġdid. F'dokumenti oħra, partikolarment f'żewġ opinjonijiet fuq inizjattiva proprja dwar l-ilħiq tas-suq intern u l-ħarsien tal-konsumaturi, imħejjija mis-Sur Ataíde Ferreira u adottati rispettivament fis-26 ta' Settembru 1992 (CES 1115/91, ĠU C 339, 31.12.1991) u l-24 ta' Novembru 1992 (CES 878/92, ĠU C 19, 25.1.1993), l-attenzjoni tal-Kummissjoni kienet ġa nġibdet lejn il-ħtieġa li jiġu identifikati possibbiltajiet ta' azzjoni fil-qasam tar-regolamentazzjoni tat-tilwimiet transkonfinali u li jingħarfu s-setgħat ta' rappreżentazzjoni ta' organizzazzjonijiet ta' konsumaturi fit-tilwimiet sew nazzjonali sew transkonfinali (punt 5.42, dok. CES 1115/91; punt 4.12 tad-dok. KES 878/92 u tat-taqsima 4 ta' l-istudju interessanti mehmuż, magħmul minn Eric Balate, Pierre Dejemeppe u Monique Goyens u ppubblikat mill-KES (CES-93-003) pp. 103 passim.).
(15) Fis-16 ta' Frar 2007, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, skond l-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, li jfassal opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar is-suġġett: “Is-suq uniku u l-ħarsien tal-konsumaturi: opportunitajiet u ostakli” (Rapporteur: is-Sur Ceballo Herrero), adottata fis-sessjoni tat-22 ta' Novembru 1995, fejn jissemma li sa din id-data, ma kien sar l-ebda sewgitu għas-suġġerimenti u l-proposti mressqa mll-KESE fl-opinjoni preċedenti tiegħu dwar il-Green Paper (CES 1309/95); l-opinjoni dwar ir-“Rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill — Is-suq uniku fl-1994 [COM(95) 238 finali]” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (Rapporteur: is-Sur Vever), fejn ġie kkritikat id-dewmien fl-implimentazzjoni effettiva tas-suq intern, partikolarment fir-rigward tal-leġislazzjoni fil-qasam tal-konsum, u b'mod partikolari r-relazzjonijiet transkonfinali (CES 1310/95 — ĠU C 39, 12.2.1996); l-opinjoni dwar il-“Komunikazzjoni tal-Kummissjoni: Prijoritajiet għall-politika tal-konsumaturi” (1996-1998) [traduzzjoni mhux uffiċjali] (Rapporteur: is-Sur Koopman) li fiha l-Kumitat, minkejja li laqa' bi pjaċir il-proposta tad-direttiva dwar l-azzjonijiet għall-inibizzjoni u l-pjan ta' azzjoni ppreżentat mill-Kummissjoni dwar l-aċċess tal-konsumaturi għall-ġustizzja, iddikjara li kien qed jistenna b'interess l-iżviluppi f'dan il-qasam u qies li s-suq uniku, f'dan il-qasam, kien 'il bogħod milli jitwettaq, u li “adeżjoni konxja għad-drittijiet tal-konsumaturi” [traduzzjoni mhux uffiċjali] hija kundizzjoni fundamentali sabiex tintrebaħ il-fiduċja ta' dawn ta' l-aħħar (CES 889/96, ĠU C 295 tas-7.10.1996). L-istess tip ta' tħassib jidher ukoll fl-opinjoni tal-KES dwar il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill: l-impatt u l-effettività tas-suq uniku“[traduzzjoni mhux uffiċjali] [COM(96)520 finali tat-23 ta' April 1997]” (Rapporteur: is-Sur Pasolli; CES 467/97 — ĠU C 206, 7.7.1997).
(16) Fl-ewwel intervent pubbliku tagħha, waqt seduta fil-Parlament Ewropew nhar l-10 ta' Jannar 1995, il-Kummissarju l-ġdid inkarigat mill-konsum għarfet il-politika tal-konsumaturi bħala element ta' importanza ewlenija fil-bini ta' Ewropa taċ-ċittadini u ħadet espressament l-impenn li tagħti segwitu konkret għall-konsultazzjonijiet li kienu ġa saru fil-qafas tal-Green Paper dwar l-aċċess għall-ġustizzja.
Meta ġiet mistoqsija b'mod konkret dwar il-qagħda eżistenti fil-qasam ta' l-aċċess għall-ġustizzja, il-Kummissarju għarfet li l-aċċess tal-konsumaturi għall-ġustizzja kien 'il bogħod milli jkun sodisfaċenti u li t-tul tal-proċeduri ġudizzjarji f'ċerti Stati Membri kien jikkomprometti serjament l-effettività tad-dritt tal-konsumaturi.
(17) COM (95) 712 finali.
(18) Bl-Art. 100(a) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea bħala bażi legali, u billi jitqiesu l-prinċipji tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità, il-Kummissjoni pprevediet l-armonizzazzjoni tar-regoli proċedurali ta' l-Istati Membri differenti fir-rigward ta' ċerti rimedji, bl-għanijiet li ġejjin:
— |
it-terminazzjoni jew l-interdizzjoni ta' kull att li jikkostitwixxi ksur ta' l-interessi tal-konsumaturi mħarsa minn għadd ta' direttivi msemmija fl-Appendiċi; |
— |
il-miżuri meħtieġa għall-korrezzjoni ta' l-effetti ta' dan il-ksur, inkluż bil-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni; u |
— |
il-kundanna tal-parti telliefa għal piena pekunjarja obbligatorja f'każ ta' nuqqas ta' eżekuzzjoni tad-deċiżjoni in kwistjoni fiż-żmien stipulat. |
L-istess proposta ipprevediet li kull entità rappreżentattiva ta' l-interessi tal-konsumaturi fi Stat Membru, meta l-interessi li tirrappreżenta jkunu effettwati minn ksur li jkun joriġina fi Stat Membru ieħor, tista' tqabbad lill-qorti jew lill-awtorità kompetenti f'dak l-Istat Membru biex tinfurza d-drittijiet ta' min qed tirrappreżenta.
(19) It-test finali ta' din id-direttiva ġie adottat waqt il-Kunsill ta' l-Affarijiet tal-Konsumaturi tal-Lussemburgu fit-23 ta' April 1998, b'maġġoranza kkwalifikata b'vot kontra milll-Ġermanja, u l-verżjoni definittiva tagħha li tadotta l-biċċa l-kbira tas-suġġerimenti u l-kritika fformulati ġiet ippubblikata fil-11 ta' Ġunju 1998.
(20) Direttiva 98/27/KEE tad-19 ta' Mejju 1998, ĠU L 166, 11.6.1998. Ta' min ifakkar li l-Parlament Ewropew kien kritiku ħafna fir-rigward ta' l-ambitu u l-limitazzjonijiet tal-proposta u ressaq bosta bidliet fit-test inizjali, fosthom:
— |
l-estensjoni ta' l-ambitu tad-Direttiva għad-direttivi futuri kollha li jkollhom x'jaqsmu mal-ħarsien ta' l-interessi tal-konsumaturi; |
— |
l-inklużjoni, fost l-entitajiet li l-leġittimità tagħhom trid tiġi rrikonoxxuta, ta' l-organizzazzjonijiet u l-federazzjonijiet rappreżentattivi tal-konsumaturi jew intrapriżi li jaħdmu fuq livell Ewropew, u mhux esklussivament nazzjonali. |
F'opinjoni mfassla mis-Sur Ramaekers, il-KESE esprima ruħu kontra l-bażi legali tal-proposta, billi qies li din għandha tkun Art. 129(a) u mhux Art. 100(a) tat-Trattat, kontra l-ambitu limitat wisq tagħha u kontra l-obbligazzjoni li l-ewwel jitfittex rimedju quddiem entità tal-pajjiż fejn l-azzjoni legali għandha tinbeda, obbligazzjoni li ddewwem b'mod konsiderevoli u mingħajr ħtieġa l-progress ta' din l-azzjoni (KES 1095/96 — ĠU C 30, 30.1.1997).
(21) COM (96) 13 finali.
(22) Dok. A –0355/96 (PE 253.833).
(23) Madankollu dan ma jfissirx li ma kinux jidhru episodikament f'ċerti direttivi ta' l-acquis communataire referenzi għal azzjonijiet kollettivi bħala mezz xieraq u effettiv għall-garanzija tar-rispett tad-dispożizzjonijiet tagħhom. Dan huwa, per eżempju, il-każ tad-Direttiva 97/7/KE ta' l-20.5.1997 (bejgħ mill-bogħod), Art. 11, jew fid-Direttiva 2002/65/KE tat-23.9.2002 (bejgħ mill-bogħod ta' servizzi finanzjarji), Art. 13.
(24) Infakkru, f'dan il-kuntest:
— |
l-opinjoni fuq inizjattiva proprja KESE 141/2005 — ĠU C 221, 8.9.2005, dwar il-politika tal-konsumaturi wara t-tkabbir ta' l-UE (punt 11.6) |
— |
l-opinjoni KESE 230/2006 — ĠU C 88 11.4.2006, dwar il-programm ta' azzjoni Komunitarju fil-qasam tas-saħħa u l-ħarsien tal-konsumaturi (2007/2013), (punt 3.2.2.2.1.) |
— |
l-opinjoni KESE 594/2006 — ĠU C 185, 8.8.2006, dwar qafas legali għall-politika tal-konsumaturi |
(25) COM(2005)672 finali 19.12.2005.
(26) Opinjoni KESE 1349/2006 — ĠU C 324, 30.12.2006. Ir-rapporteur kienet is-Sinjura Sánchez Miguel. Din it-tema kienet ġa ttrattata mill-opinjoni fuq inizjattiva proprja tal-Kumitat dwar “Ir-Regolamentazzjoni tal-konkorrenza u l-konsumaturi” (opinjoni KESE 949/2006 — ĠU C 309 tas-16.12.2006).
(27) Studju diġà msemmi fin-Nota 4. Minkejja li pjuttost komplut, dan l-situdju ma jkoprix il-qagħda la tal-Bulgarija u lanqas tar-Rumanija, u lanqas ma jagħti rendikont ta' l-evoluzzjoni l-aktar reċenti fil-Finlandja, jew tas-sistemi qawwija u avvanzati tal-Brażil, l-Iżrael, u n-New Zealand, wisq inqas il-proposti li qed jiġu diskussi fi Franza u l-Italja. Għas-sistema Awstraljana, ara l-ħidma kollettiva “Consumer Protection Law” ta' J. 3, L.W. Maher, Jill McKeough et G. Pearson, The Federation of Press, Sydney, 1998. Għas-sistema ta' New Zealand, ara “Consumer Law in New Zealand”, ta' Kate Tokeley, Butterworth, Wellington, 2000. Għal idea dwar l-iżviluppi fl-Ażja, u partikolarment l-Indja, il-Filippini, Ħong Kong, il-Bangladexx, it-Tajlandja u l-Indoneżja, ara “Developing Consumer Law in Asia”, l-atti tal-konferenza IACL/IOCU, Kuala Lumpur, Faculty of Law, University of Malaya, 1994.
Jidher li sadattant, il-Kummissjoni dan l-aħħar nediet studju ieħor dwar it-tema “L-evalwazzjoni ta' l-effettività u ta' l-effiċjenza tal-mekkaniżmi ta' azzjoni kollettiva fi ħdan l-Unjoni Ewropa” (2007/S 55-067230, 20.3.2007).
(28) COM(2007) 99 finali tat-13.3.2007, punt 5.3, dokument li dwaru l-KESE għadu kif ħareġ opinjoni. (Ir-rapporteur hija s-Sinjura Darmanin).
(29) Konferenza dwar l-azzjoni kollettiva: “Lejn azzjoni kollettiva Ewropea għall-konsumatur?” (9/10 ta'Novembru 2007). Waqt din il-konferenza, il-Kummissarju Kroes qalet: “Il-konsumaturi għandhom id-drittijiet iżda jridu wkoll ikunu jistgħu japplikawhom b'mod effettiv jekk ikun meħtieġ billi jitilgħu l-qorti. Barra minn hekk, kieku r-rikorsi fil-qrati setgħu jsiru biss individwalment minn kull konsumatur, kieku l-ebda rikors ma jitressaq quddiem il-qorti: il-mekkaniżmi ta' l-azzjonijiet kollettivi, għaldaqstant, huma assolutament neċessarji. B'hekk biss il-konsumaturi jkunu jistgħu jibbenefikaw b'mod sħiħ mis-suq uniku.” Min-naħa tagħha, il-Kummissarju Kuneva kellha raġun issostni: “Il-konsumaturi ma jkunux jistgħu jibbenefikaw b'mod sħiħ mis-suuq uniku jekk mhux se jiżviluppaw sistemi effiċjienti biex jittrattaw it-talbiet tagħhom u jagħtuhom il-mezzi neċessarji biex jirċievu rimedji adattati. L-azzjonijiet kcollettivi jistgħu jkunu mezz effiċjenti biex isaħħu l-qafas ta' aċċess għall-ġustizzja li diġà daħħalna għall-konsumaturi meta promovejna l-metodi ta' soluzzjoni alternattiva tat-tilwim u nidejna proċedura għat-tilwim transkonfinali ta' ammonti żgħar.”
(30) Bħalma kellu raġun ifakkar Patrick von Braunmuhl waqt il-“Leuven Brainstmorming Event on Collective Redress”, organizzat mill-Kummissjoni fid-29 ta' Ġunju 2007, “l-azzjonijiet kollettivi jafu jnaqqsu n-numru ta' rikorsi individwali marbutin ma' inċident speċifiku. B'mod partikolari, fis-sistema ta' l-opt-out, intrapriża tista' twieġeb għal numru kbir ta' talbiet tal-konsumaturi fi proċedura waħda. Tista' tinnegozja ma' grupp żgħir ta' rappreżentanti tal-konsumaturi konċernati kollha u tikkonċentra r-riżorsi tagħha fuq każ wieħed minflok ma xxerridhom fuq ħafna każijiet. Anke jekk ma jkunx possibbli li l-każ jissolva fuq bażi volontarja u jkollha tiddeċiedi l-qorti, is-sigurtà legali tkun iggarantita aħjar jekk id-deċizjoni tkun tkopri l-każijiet kollha li jkollhom rabta ma' l-istess inċident jew ksur tal-liġi.”
(31) Dan il-punt ġie trattat fid-dettall waqt is-Seminar “Ruma I & Ruma II”, organizzat mill-Presidenza Portugiża, b'mod konġunt mal-Presidenza Ġermaniża u dik Slovena u l-Akkademja tal-Liġi Ewropea (Europäische Rechtsakademie — ERA) f'Lisbona, fit-12 u t-13 ta' Novembru 2007.
(32) Analiżi komparattiva tad-diversi terminoloġiji użati f'bosta Stati Membri u tat-tifsira tagħhom f'kull lingwa tinsab b'mod dettaljat fl-artiklu “Class System” ta' Louis Degos u Geoffroy V. Morson, ippubblikat fil-Los Angeles Lawyer Magazine, Novembru 2006, p. 32 et seq. Fl-Irlanda, jintuża t-terminu “multi-party litigation” (MPL). Fl-Ingilterra jintużaw “group litigation order” (GLO) jew sempliċement “group action”. Fil-Ġermanja jintuża t-terminu “Gruppenklage”, fl-Isvezja jintuża “grupptalan” jew “collective lawsuit”, fil-Portugall “popular lawsuit” u fl-Ungerija “combined lawsuit”.
(33) Ara l-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni dwar “Suq Uniku għall-Ewropa tas-Seklu 21” COM(2007) 724 finali, 20.11.2007.
(34) Fosthom insibu dawn li ġejjin:
— |
Green Paper dwar “Access of consumers to justice and the settlement of consumer disputes in the Single Market” (COM(93) 576 finali), |
— |
Rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni tat-12 ta' Mejju 1995 dwar “Payment periods in commercial transactions and the associated Commission Communication” — ĠU L 127, 10.6.1995 u ĠU C 144, 10.6.1995 rispettivament; |
— |
Komunikazzjoni mill-Kummissjoni dwar “Action Plan on Consumer Access to Justice and the Settlement of Consumer Disputes in the Internal Market” — COM(96) 13 finali, 14.2.1996, |
— |
Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew dwar “Towards greater efficiency in obtaining and enforcing judgments in the European Union” — COM(97) 609 finali — ĠU C 33, 31.1.1998, |
— |
Direttiva 98/27/KE tad-19 ta' Mejju 1998 dwar “Injunctions for the protection of consumers' interests” — ĠU L 166, 11.6.1998; |
— |
Council Regulation (EC) 1346/2000 on insolvency proceedings — OJ L160, 30.6.2000. The rapporteur of the EESC opinion on this subject was Mr G. Ravoet (CESE 79/2001 of 26 January 2000 — OJ C 75, 15.3.2000); |
— |
Council Regulation (EC) No 1347/2000 of 29 May 2000 on jurisdiction and the recognition and enforcement of judgments in matrimonial matters and in matters of parental responsibility for children of both spouses — idem. The rapporteur for the EESC opinion on the matter was Mr Braghin (CES 940/1999 of 20 October 1999-OJ C 368, 20.12.1999), |
— |
Council Regulation (EC) No 1348/2000 of 29 May 2000 on the service in the Member States of judicial and extrajudicial documents in civil or commercial matters — idem. The rapporteur for the EESC opinion on the matter was Mr Hernandez Bataller (CES 947/1999 of 21 October 1999 — OJ C 368, 20.12.1999); |
— |
Direttiva 2000/35/KE tad-29 ta' Ġunju 2000 dwar “Combating late payment in commercial transactions” — ĠU L 200, 8.8.2000, |
— |
Programm ta' miżuri għall-implimentazzjoni tal-prinċipju ta' l-għarfien reċiproku ta' deċiżjonijiet ċivili u kummerċjali — ĠU C 12, 15.5.2001; |
— |
Deċiżjoni tal-Kunsill tat-28 ta' Mejju 2001: “Establishing a European Judicial Network in Civil and Commercial Matters — ĠU L 174, 27.6.2001”. Ir-rapporteur ta' l-opinjoni tal-KESE dwar dan is-suġġett kien is-Sur Retureau (CESE 227/2001 tat- 28 ta' Frar 2001 — ĠU C 139, 11.5.2001; |
— |
Regolament tal-Kunsill (KE) 1206/2001 tat-28 ta' Mejju 2001 dwar “Cooperation between the courts of the Member States in the taking of evidence in civil or commercial matters” — ĠU L 174, 27.6.2001. Ir-rapporteur ta' l-opinjoni tal-KESE dwar dan is-suġġett kien is-Sur Hernandez Bataller (CESE 228/2001 tat-28 ta' Frar 2001) — ĠU C 139, 11.5.2001; |
— |
Regolament tal-Kunsill (KE) Nru. 44/2001 tat-22 ta' Diċembru 2000 dwar “Jurisdiction and the recognition and enforcement of judgments in civil and commercial matters”, (Brussell I). ĠU L 12, 16.1.2001. Ir-rapporteur għall-opinjoni tal-KESE dwar dan is-suġġett kien is-Sur Malosse (CESE 233/2000, 1.3.2000 — ĠU C 117, 26.4.2000), |
— |
Green Paper dwar “Alternative Dispute Resolution in civil and commercial Law” — COM(2002) 196 finali, 19.4.2002 |
— |
Regolament (KE) Nru. 805/2004 tal-21 ta' April 2004: “Regulation creating a European Enforcement Order for uncontested claims” — ĠU L 143, 30.4.2004. Ir-rapporteur ta' l-Opinjoni tal-KESE dwar dan is-suġġett kien is-Sur Ravoet (CESE 1348/2002, 11.12.2002 — ĠU C 85, 8.4.2003), |
— |
Proposta għal Regolament “Establishing a European Small Claims Procedure” (COM(2005) 87 finali tal-15.3.2005). ta' l-opinjoni tal-KESE dwar dan is-suġġett kien is-Sur Pegado Liz (CESE 243/2006 14.2.2006); |
— |
Green Paper dwar Titjib fl-Effiċjenza ta' l-Infurzar tas-Sentenzi fl-Unjoni Ewropea: Is-Sekwestru ta' Kontijiet Bankarji, COM(2006) 618 finali. ta' l-opinjoni tal-KESE dwar dan is-suġġett kien is-Sur Pegado Liz (CESE 1237/2007 tas-26 ta' Settembru 2007); |
— |
Regolament (KE) 1896/2006/EC tat-12 ta' Diċembru 2006 (ĠU L 399, 30.12.2006) “li joħloq ordni Ewropew għal proċedura ta' pagament” (COM(2004) 173 finali, 19.3.2004). Ir-rapporteur ta' l-Opinjoni tal-KESE dwar dan is-suġġett kien is-Sur Pegado Liz (CESE 133/2005, 22.2.2005), |
(35) Eżempju tajjeb huwa l-“fond ta' għajnuna għal rikors kollettiv” li jeżisti fil-Québec, meqjus bħala indipsensabbli għall-iżvilupp ta' l-azzjonijiet kollettivi. Dan il-fond jinbena bil-bilanċ ta' somom mogħtija minn qabel lir-rikorrenti li jkunu rebħu l-azzjoni kollettiva tagħhom kif ukoll mill-bilanċ tar-rimedji mhux miġbura mill-membri tal-grupp. Ir-rikorrent f'azzjoni kollettiva jrid biss ikun jista' jikseb mill-ġudikant ir-rimborż ta' l-ispejjeż li jkunu ntefqu għat-tnedija ta' l-azzjoni fuq bażi ta' dokumenti ta' ġustifikazzjoni.
APPENDIĊI
għall-Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
L-emendi li ġejjin, li ġabru minn ta' l-inqas kwart tal-voti mixħuta, ma ġewx aċċettati matul id-dibattiti:
1. Punt 7.2.2.2.4
Għandha wkoll effett dissważiv ġenwin fuq il-parti responsabbli billi din tiġi mġiegħla tagħti kumpens lill-persuni kollha li tkun saritilhom ħsara minn ċerta prattika u wkoll skond il-każ trodd lura l-benefiċċju illegali li setgħet kisbet minn din il-prattika .
Raġuni
Ara l-punt 7.6.3.
Riżultat tal-votazzjoni:
Voti favur: 104 Voti kontra: 114 Astensjonijiet: 13
2. Punt 7.6.1
Ħassar:
“ Is-sistema ta' l-azzjoni kollettiva trid tiffinanzja lilha nnifisha maż-żmien ”.
Raġuni
L-aċċess għall-ġustizzja huwa responsabbiltà ta' l-awtoritajiet pubbliċi u ma jistax jiddependi mis-suċċess ta' rikorsi li jkunu saru qabel u li ma jkollhomx rabta ma' każijiet sussegwenti (ara wkoll ir-raġuni tal-punt 7.6.3).
Riżultat tal-votazzjoni:
Voti favur: 107 Voti kontra: 116 Astensjonijiet: 10
3. Punt 7.6.3
Biddel kif ġej:
Mod kif din is-sistema tista' tkun iffinanzjata huwa li jiġi stabbilit “fond ta' għajnuna għal rikors kollettiv” li jinbena mill-ammont ta' “benefiċċji illegali” miksubin mill-intrapriżi kkundanati, skond ma jkun stipula l- ġudikant fil-proċedura, sakemm dawn ma jkunux intalbu mill-persuni li jkunu qed isofru direttament minn danni u li jkunu ġew identifikati. Hija responsabbiltà ta' l-awtoritajiet pubbliċi li jiggarantixxu l-aċċess għall-ġustizzja, per eżempju, billi jużaw id-dħul mill-multi għall-ksur tal-liġi dwar il-konsum għall-finanzjament tar-rikorsi kollettivi.
Raġuni
Ir-rikors previst għandu l-għan li jikseb il-kumpens għad-danni kkawżati lill-konsumaturi, minbarra kull “dannu punittiv”. Din l-idea mislufa mill-prattika ta' l-Istati Uniti tgħaqqad l-interess ċivili mal-qasam penali b'mod li m'huwiex xieraq. Il-fatt li jkollhom jiġu kkumpensati l-konsumaturi milquta jfisser dissważjoni qawwija għal min huwa responsabbli u jagħti lill-vittmi kumpens sħiħ għad-danni kkawżati.
Il-kwistjoni ta' jekk sarx qligħ bħala riżultat ta' ksur tal-liġi jew ta' frodi hija responsabbiltà tas-sanzjonijiet imposti mill-awtoritajiet pubbliċi. Dawn jistgħu jallokaw id-dħul mill-multi marbutin ma' dawn il-prattiki sabiex jiffaċilitaw l-aċċess għar-rikorsi kollettivi. Ir-responsabbiltà tal-garanzija ta' l-aċċess għall-ġustizzja b'hekk taqa' f'idejn il-gvern, li huwa soġġett għal kontroll demokratiku, pjuttost milli f'idejn persuni u organizzazzjonijiet tal-liġi privata.
Billi l-kumpensi dovuti jkunu tħallsu lill-konsumaturi milquta, m'huwiex xieraq li jinħolqu rabtiet artifiċjali bejn il-bilanċ żejjed ta' azzjoni u rikorsi f'każijiet sussegwenti, b'mod partikulari fejn l-objettiv ma jibqax li jinkiseb kumpens ġust għall-konsumaturi milqutin fil-każ konċernat.
Riżultat tal-votazzjoni:
Voti favur: 104 Voti kontra: 106 Astensjonijiet: 18
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/20 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill, lill-Parlament Ewropew u lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew: L-istrateġija Ewropea tal-Politika tal-konsumatur 2007-2013 Responsabbiltajiet akbar għall-konsumaturi, titjib tal-benessri tagħhom, u l-ħarsien effettiv tagħhom
COM(2007) 99 finali
(2008/C 162/02)
Fit-13 ta' Marzu 2007, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b'konformità ma' l-Artikolu 262(1) tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar
Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill, lill-Parlament Ewropew u lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew: L-istrateġija Ewropea tal-Politika tal-konsumatur 2007-2013 Responsabbiltajiet akbar għall-konsumaturi, titjib tal-benessri tagħhom, u l-ħarsien effettiv tagħhom
Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar il-31 ta' Jannar 2008. Ir-rapporteur kienet is-Sinjura Darmanin.
Matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fit-13 u l-14 ta' Frar 2008 (seduta tat-13 ta' Frar), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'148 vot favur, u 5 astensjonijiet.
1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
1.1 |
Il-KESE jilqa' pożittivament din l-istrateġija għall-2007-2013 u jemmen li din hi pass 'il quddiem fil-qasam ta' l-istrateġija Ewropea tal-Politika tal-Konsumatur. Il-KESE jagħraf li dan il-pjan li l-Kummissjoni ntrabtet li twettaq hu ambizzjuż, għalkemm xi drabi vag, u jawgura li l-objettivi jistgħu jintlaħqu fil-qafas ta' ħin stipulat. |
1.1.1 |
Madankollu l-KESE jemmen li baġit li jammonta għal medja ta' EUR 22,7 miljun fis-sena għall-Programm tal-Protezzjoni tal-Konsumatur, sfortunatament hu ammont baxx wisq għall-implimentazzjoni ta' l-istrateġiji mniżżla fl-istrateġija. Hemm diskrepanza ċara bejn l-ambizzjoni mressqa fl-istrateġija u r-riżorsi allokati għall-implimentazzjoni ta' din l-istrateġija. |
1.2 |
Il-KESE jinnota li għalkemm l-istrateġija hi waħda pożittiva u ambizzjuża, s'issa hi diżappuntanti fl-oqsma marbuta mal-politika tal-konsumatur u għaldaqstant dan ma jawgurax tajjeb għas-suċċess ta' din l-istrateġija. Sabiex jintlaħqu l-objettivi jenħtieġ li jitwaqqaf programm dinamiku għall-futur qarib. |
1.3 |
Il-KESE jinnota wkoll li l-leġislazzjoni għandha rwol kruċjali fil-qasam tal-protezzjoni tal-konsumatur. Min-naħa l-oħra, il-leġislazzjoni attwali mhix flessibbli u suq ġust jista' jkun ta' importanza kbira għall-konsumaturi u l-fornituri. Il-leġislazzjoni hi inevitabbli meta s-suq ma jaħdimx tajjeb. Il-KESE jsejjaħ lill-Kummissjoni sabiex fejn jenħtieġ, tiżgura li l-leġislazzjoni tiġi tassew implimentata u osservata. U m'għandha bl-ebda mod taffettwa ħażin il-protezzjoni attwali tal-konsumatur fl-Istati Membri. Wieħed mill-għodod identifikati f'dan ir-rigward hu l-monitoraġġ aħjar tas-suq li minħabba fih il-KESE titlob lill-Kummissjoni sabiex tiżgura li ssir ir-riċerka adegwata tas-swieq makro u mikro. Il-leġislazzjoni għandha tintrabat li jkollha infurzar u evalwazzjoni kontinwa. Barraminhekk hu essenzjali li l-leġislazzjoni tkun sempliċi u li tinftiehem, partikolarment minħabba li ħafna mill-atturi prinċipali tas-suq intern huma Intrapriżi Żgħar u ta' Daqs Medju (SMEs). |
1.3.1 |
Hu rakkomandabbli li l-Programm tal-Poltika tal-Konsumatur mhux biss jiżgura l-infurzar u l-evalwazzjoni tal-protezzjoni tad-drittijiet tal-konsumatur iżda għandu wkoll jgħin biex jiffaċilita l-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni bejn is-setturi tan-negozji u l-protezzjoni ta' l-organizzazzjonijiet tal-konsumatur fl-Istati Membri. Fl-aħħar mill-aħħar, lilhinn mill-leġislazzjoni, id-drittijiet tal-konsumatur jiġu mħarsa bl-aħjar mod meta dawn iż-żewġ setturi jaħdmu flimkien għal għan komuni. |
1.4 |
L-edukazzjoni tal-konsumaturi u tal-bejjiegħa bl-imnut/tal-fornituri tas-servizzi hi fattur ewlieni fl-osservazzjoni u l-għarfien tal-leġislazzjoni iżda hi ukoll kruċjali għal konsum u produzzjoni responsabbli u sostenibbli. |
1.5 |
Il-KESE jikkunsidra essenzjali li dawn l-isfidi jiġu indirizzati fil-perijodu 2007-2013.
|
2. Kontenut essenzjali tal-proposta tal-Kummissjoni
2.1 |
L-istrateġija tenfasizza l-isfidi ewlenin għall-perijodu li ġej. Essenzjalment dawn l-isfidi huma marbuta mal-fatt li s-suq tal-bejgħ bl-imnut u s-servizzi qed jinbidel u jikber b'mod illi qed jagħti aktar respnsabbiltà lill-konsumatur. Madankollu din ir-responsabbiltà akbar tista' twassal għal aktar segregazzjonijiet fost il-konsumaturi li għandhom l-għarfien u l-mezzi u l-gruppi ta' konsumaturi vulnerabbli. Madankollu din ir-responsabbiltà mhux bilfors tfisser li l-benessri tal-konsumatur kotor; għalhekk hu importanti li l-kunfidenza tal-konsumatur ma tiġix kompromessa. Sfida oħra hi marbuta mal-ħila tan-negozji, partikolarment l-Intrapriżi Żgħar u ta' Daqs Medju (SMEs), li jadattaw għall-iżviluppi teknoloġiċi li jwasslu għal bidla fil-mudell ta' bejgħ tal-prodott/servizz tagħhom u jiddependu aktar mill-kummerċ elettroniku u s-servizzi personalizzati għall-konsumaturi. |
2.2 |
L-objettivi mfassla fl-istrateġija li jrid jintlaħqu sa l-2013 huma hekk kif ġej:
Dawn l-objettivi huma kkonsidrati bħala l-fatturi ewlenin fit-tkabbir ekonomiku tas-suq intern. |
2.3 |
Dawn l-objettivi ser jintlaħqu permezz ta' l-ispiża tal-politika tal-konsumatur ta' l-UE, li ser tiġi ttrattata permezz ta' l-indirizzar tal-qafas legali sabiex tiġi żgurata l-protezzjoni tal-konsumatur u l-applikazzjoni effettiva tal-leġislazzjoni permezz ta' l-infurzar, il-kooperazzjoni, l-informazzjoni, l-edukazzjoni u r-rimedju. |
2.4 |
Għalhekk l-oqsma prijoritarji mfassla jkopru l-oqsma li ġejjin:
L-istrateġija tenfasizza numru ta' azzjonijiet f'kull qasam prijoritarju, li numru minnhom ġew trattati fis-sezzjoni “Kummenti speċifiċi”. |
3. Kummenti ġenerali
3.1 |
Il-KESE jilqa' l-Istrateġija tal-Konsumatur għall-2007-2013 u jappoġġja partikolarment il-kunċett, speċifikat b'mod ċar fl-istrateġija, li l-kunfidenza u l-protezzjoni tal-konsumatur huma element ewlieni għal suq intern b'saħħtu u prosperuż. Madankollu għandha tingħata attenzjoni għall-eżempji tajbin fi ħdan l-UE marbuta ma' l-awto-regolamentazzjoni, il-koregolamentazzjoni u l-ħolqien tal-kodiċi tal-kondotta. |
3.1.1 |
Madankollu l-KESE ma jillimitax il-politika tal-konsumatur għall-implimentazzjoni tas-suq intern; anzi, kif mistqarr korrettament fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni [COM(2007) 724 finali], “Suq Uniku għall-Ewropa tas-Seklu 21”, hu s-suq intern li għandu jkun immirat lejn is-sodisfazzjon u s-servizz ta' l-interessi tal-konsumatur. |
3.1.2 |
Il-KESE jikkunsidra li l-Kummissjoni għandha tmexxi l-politika tagħha fid-direzzjoni tas-swieq u t-tisħiħ tas-suq intern, politika tal-konsumaturi li taħdem favur is-swieq effiċjenti, tikkontribwixxi għat-tkabbir ekonomiku u għall-impjiegi u ttejjeb l-benessri tal-konsumaturi. |
3.2 |
L-isfidi identifikati mill-Kummissjoni fil-qasam tas-suq intern huma sfidi reali li jrid jiġu indirizzati u li fil-fatt huma trattati fl-istrateġija. Madankollu, għalkemm dawn huma sfidi tas-suq, il-KESE jemmen li l-Kummissjoni qed tiffaċċja żewġ sfidi oħra: li l-politiki nazzjonali jkunu armonizzati tassew; u t-tqegħid tal-benessri tal-konsumatur bħala għan ewlieni tad-Direttorati Ġenerali differenti tal-Kummissjoni. |
3.3 |
Il-KESE jikkunsidra li din il-komunikazzjoni l-ġdida mill-Kummissjoni dwar l-istrateġija għall-2007-2013 hija importanti ħafna u pass 'il quddiem mistenni u hi strutturata ħafna aħjar mill-istrateġija komuni preċedenti għas-saħħa pubblika u l-politika tal-konsumatur [COM(2005) 115 finali] li dwarha wkoll il-Kumitat fassal opinjoni (1). |
3.4 |
Il-KESE hu mħasseb dwar l-inkonsistenzi li din il-proposta tista' toħloq ma' miżuri oħrajn li diġà ġew approvati fil-livell Komunitarju. Jenħtieġ li jkun hemm koerenza tbejn l-objettivi operazzjonali u d-deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u l-Kunsill li toħloq programm ta' azzjoni Komunitarju dwar il-Politika tal-Konsumatur (2007-2013) (2). |
3.5 |
Għalkemm l-objettivi mfassla mill-Kummissjoni huma ambizzjużi żżejjed u xi kultant vagi u mhux daqstant preċiżi, il-Kumitat jawgura li jintlaħqu fil-qafas ta' żmien stipulat u b'mod illi jaqbel mal-bżonnijiet tas-suq intern u l-konsumaturi. |
3.6 |
Filwaqt li l-Kummissjoni diġà nediet numru ta' inizjattivi għat-twettiq ta' l-objettivi tal-Politika, bħall-Green Paper dwar ir-reviżjoni ta' l-acquis tal-Konsumatur, il-Kumitat iħeġġeġ lill-Kummissjoni tniedi reviżjoni bil-għaqal tad-direttivi speċifiċi Il-komunikazzjonijiet mnedija reċentement dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar kuntratti li jsiru mill-bogħod [COM(2006) 514 finali] tal-21.09.2006, id-Direttiva dwar il-Garanziji u r-responsabbiltà diretta tal-produtturi [COM(2007) 210 finali] u dwar l-implimentazzjoni ta' l-emendi tad-Direttivi għad-Direttiva tat-Timeshare ta' l-2007, filfatt kienu diżappuntanti fil-fehma tal-KESE minħabba l-fatt li dawn il-proposti ma jsolvux kompletament il-kwistjonijiet li għadhom jeżistu f'dan il-qasam. Barraminhekk ma jirriflettux l-objettivi mfassla fl-Istrateġija tal-Politika tal-Konsumatur. |
3.6.1 |
Il-KESE qed jistenna b'ħerqa kbira l-proposta tal-Kummissjoni għal Direttiva dwar id-drittijiet kuntrattwali tal-konsumatur kif imniżżla fil-Programm Leġislattiv u ta' Ħidma għall-2008 [COM(2007) 640 finali], u lest jagħti l-opinjoni tiegħu dwar is-suġġett ġaladarba tiġi adottata u partikolarment, f'dak li għandu x'jaqsam mat-twettiq tal-prinċipji imniżżla fil-proċess ta' simplifikazzjoni tal-Liġi Komunitarja. |
3.7 |
L-armonizzazzjoni sħiħa tal-liġi tal-konsumatur hi approċċ li l-KESE lest li jappoġġja taħt ċerti kondizzjonijiet u għal skopijiet speċifiċi ħafna, meta l-implimentazzjoni tas-suq intern hi l-objettiv ewlieni. Madankollu dan l-approċċ ma għandux jittieħed bi skapitu tad-dgħufija tad-drittijiet eżistenti; iżda pjuttost bl-għan li jiġu kkonsolidati d-drittijiet tal-konsumatur fl-Istati Membri differenti sabiex jitħeġġu aktar akkwisti trans-konfinali li jwassalu għal sitwazzjoni ta' ġid reċiproku kemm għall-konsumatur kif ukoll għas-suq tal-bejgħ bl-imnut/tas-servizzi. L-approċċ ma għandux ikun intiż għall-protezzjoni tal-konsumaturi fil-livell ta' l-Istati Membri biss, iżda għandu jiggrantixxi dan ukoll fil-livell ta' l-UE fejn tassew qegħdin isiru l-isforzi għall-ksib ta' l-integrazzjoni tas-suq. |
3.8 |
Il-KESE jilqa' l-azzjonijiet imniżżla fl-oqsma prijoritarji fl-Istrateġija tal-Konsumatur. Filfatt il-Kumitat qed jistenna bil-ħerqa l-implimentazzjoni ta' dawn l-azzjonijiet. Il-KESE jikkunsidra li r-riżorsi (kemm finanzjarji kif ukoll umani) tad-Direttorat Ġenerali għall-Affarijiet tal-Konsumatur huma fil-fatt limitati. Dan jagħmel il-ħidma tad-DĠ għat-twettiq ta' l-objettiv tiegħu aktar diffiċli. Barraminhekk, il-KESE jemmen li baġit li jammonta għal medja ta' EUR 22,7 miljun fis-sena għall-Programm tal-Protezzjoni tal-Konsumatur sfortunatament hu ammont baxx wisq għall-implimentazzjoni ta' l-azzjonijiet. |
3.8.1 |
L-esperjenza tal-programm preċedenti uriet, li waħda mir-raġunijiet għalfejn ħafna mill-pjanijiet ma setgħux jiġu implimentati kienet in-nuqqas ta' persunal. Barraminhekk il-baġit allokat fuq bażi annwali, kien fil-fatt aktar mill-baġit allokat għall-perijodu attwali, li għandu objettivi inqas ambizzjużi. |
4. Kummenti speċifiċi
4.1 |
Monitoraġġ aħjar tas-suq: Il-KESE jirrikonoxxi li għandu jkun hemm għarfien aħjar tas-suq u filfatt jappoġġja l-miżuri proposti fil-qafas ta' din il-prijorità. Madankollu l-KESE jħeġġeġ bis-saħħa lill-Kummissjoni sabiex issib metodi innovattivi ħalli tidentifika tassew l-esperjenza u l-perċezzjonijiet tal-konsumatur. B'żieda ma' dan il-Kummissjoni tista' forsi tieħu approċċ makro biex tidentifika l-esperjenzi tal-konsumatur fl-Istati Membru permezz ta' analiżi ta' xenarji reali u s-soluzzjoni aħħarija tagħhom. Barraminhekk il-Kumitat isostni li l-ġbir ta' informazzjoni dwar is-suq m'għandux ikun bi skapitu ta' ħidma addizzjonali peżanti li l-kumpaniji individwali, partikolarment l-Intrapriżi Żgħar u ta' Daqs Medju (SMEs), ikollhom iwettqu. |
4.2 |
Regolamentazzjoni aħjar dwar il-protezzjoni tal-Konsumatur: l-inizjattivi li qed jittieħdu f'dan il-qasam prijoritarju għandhom iqisu bir-reqqa l-effetti li l-kummerċ elettroniku u d-dinja diġitali għandhom fuq id-drittijiet tal-konsumatur u per/bħala konsegwenza jitfasslu l-obligazzjonijiet u d-drittijiet fl-ambjent diġitali. Barraminhekk għandhom jiġu identifikati azzjonijiet sabiex ċerti setturi tal-konsumaturi ma jiġux esklużi milli jisfruttaw ċerti servizzi minħabba d-distakk diġitali, għaliex dan ma jagħmilx ħlief li joħloq kategorija oħra vulnerabbli ta' konsumaturi. |
4.3 |
Infurzar u rimedju aħjar: L-infurzar hu meħtieġ sabiex jiżgura li l-objettivi ta' din il-Politika jiġu fil-fatt milħuqa; hi neċessarja aktar kooperazzjoni bejn l-Istati Membri u l-Kummissjoni. L-azzjonijiet għal rimedju kollettiv li qed jiġu proposti mill-Kummissjoni huma milqugħa u appoġġjati mill-KESE. Din il-forma ta' rimedju tiżgura li l-problemi tal-konsumatur li ma jistgħux jiġu trattati mill-individwu huma fil-fatt indirizzati. |
4.4 |
Konsumaturi infurmati u edukati: il-KESE jemmen bis-saħħa/sħiħ li l-edukazzjoni u l-informazzjoni huma integrali għall-protezzjoni tal-konsumatur. In-Netwerk Ewropew għaċ-Ċentri tal-Konsumatur (ECC-Net) kien pass kbir 'il quddiem fl-għoti ta' informazzjoni lill-konsumaturi. Madankollu l-KESE jemmen li l-Kummissjoni għandha wkoll issib mezzi oħra aktar innovattivi u kreattivi biex tikkomunika effettivament mal-konsumaturi ġenerali u b'lingwaġġ li jappella għall-pubbliku. |
4.5 |
Konsum responsabbli u sostenibbli: filwaqt li għandna naraw li jkollna konsumaturi infurmati tajjeb huwa importanti li wieħed jenfasizza li l-konsum għandu jsir b'mod responsabbli. Din l-istrateġija tispeċifika li mhux se jkun hemm lok għal bejjiegħa bl-imnut/fornituri tas-servizzi qarrieqa madankollu għandu jiġi mistqarr ukoll li n-negozji u l-kummerċjanti jistennew li l-konsumaturi jaġixxu b'mod responsabbli fil-modi/metodi ta' konsum tagħhom. Barraminhekk is-sostenibbiltà fil-konsum għandha tkun qasam importanti tas-suq intern u kemm il-fornituri tas-servizz/bejjiegħa bl-imnut u l-konsumaturi għandhom ikunu infurmati aktar dwar x'inhu effettivament il-konsum sostenibbli u dwar l-adozzjoni ta' din il-prattika. |
4.6 |
Elementi ta' protezzjoni tal-konsumatur għandhom jiġu integrati fil-politiki u r-regolamenti kollha ta' l-UE, il-miżuri proposti mill-Kummissjoni, bħall-Uffiċjali ta' komunikazzjoni għall-Konsumatur fid-DĠ differenti, huma pożittivi u huma miżuri li għandhom jaraw li din il-prijorità tintlaħaq b'mod effettiv. Il-KESE jaqbel ma' dawk li huma tal-fehma li kull DĠ għandu jirrapporta annwalment dwar kif il-politika tal-konsumatur ġiet integrata fil-qasam speċifiku tagħhom. Il-KESE għalhekk jilqa' l-inklużjoni ta' l-Artikolu 153(2) fid-dispożizzjonijiet ġenerali (l-Artikolu 12 il-ġdid ta' l-abbozz ta' trattat ta' riforma). |
4.7 |
Protezzjoni aħjar tal-konsumaturi fis-swieq internazzjonali: jenħtieġ li l-konsumaturi jiġu protetti wkoll fis-suq internazzjonali. Din il-protezzjoni m'għandix tkun marbuta biss mas-sigurtà tal-prodotti, li hu qasam li kull ma jmur qed isir dejjem aktar importanti għall-konsumaturi ta' l-UE, iżda għandha tkun marbuta wkoll mal-protezzjoni fir-rigward ta' servizzi/prodotti mibjugħa, partikolarment permezz tal-kummerċ elettroniku li jwasslu għal problemi għall-konsumatur. |
4.8 |
Wieħed mill-objettivi ta' l-istrateġija ta l-Kummissjoni huwa li l-ħarsien tal-poltika ta' l-interessi ġenerali (SGI) jkun akkumpanjat mill-aħjar miżuri għall-konsumaturi. Il-Kumitat jistenna li l-Kummissjoni taqbel mal-fehma tal-KESE, li stqarr f'opinjonijiet differenti fuq l-SGI u s-servizz universali, skond il-Protokoll il-ġdid dwar is-Servizzi ta' Interess Ġenerali tat-Trattat ta' Lisbona. |
4.9 |
Il-kooperazzjoni bejn l-organizzazzjonijiet ta' protezzjoni għall-industrija u l-konsumatur: barra mill-isfera tal-leġislazzjoni u l-infurzar, hi l-kooperazzjoni bejn dwan iż-żewġ setturi li tassew ser twassal għall-protezzjoni tal-konsumatur. Għandhom isiru sforzi biex tiġi ffaċilitata din il-kooperazzjoni; Eżempji ta' prattika tajba mill-Istati Membri li adottaw approċċ bħal dan u li għandhom ukoll kodiċi ta' kondotta xi jsegwu għandhom jintużaw fl-UE kollha. |
Brussell, it-13 ta' Frar 2008.
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
(1) ĠU C 88, 11.04.2006. INT/271 — Rapporteur: is-Sur Pegado Liz.
(2) Direttiva Nru 1926/2006/KE tat-18 ta' Diċembru 2006 — ĠU L 404, 30.12.2006, p. 39.
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/24 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew: Politika Spazjali Ewropea
COM(2007) 212 finali
(2008/C 162/03)
Nhar is-26 ta' April 2007, il-Kumissjoni ddeċiediet, b'konformità ma' l-Artikolu 262 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar
Il-komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew: Politika Spazjali Ewropea
Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar il- 31 ta' Jannar 2008. Ir-rapporteur kien is-Sur van Iersel.
Matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fit-13 u l-14 ta' Frar 2008 (seduta tat-13 ta' Frar), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'145 vot favur, vot kontra u 4 astensjonijiet.
1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
1.1 |
Għal raġunijiet strateġiċi, politiċi u ekonomiċi, il-KESE jappoġġja b'mod espliċitu l-idea ta' aċċess Ewropew indipendenti għall-ispazju. Għalhekk jappoġġja l-politiki mniżżla fid-dokumenti tal-Kunsill Spazjali Konġunt, il-Kummissjoni u l-Aġenzija Spazjali Ewropea (1) f'Mejju u April 2007. |
1.2 |
Il-politika spazjali Ewropea għandha timmira lejn objettivi paċifiċi, inkluż iż-żamma ta' sigurtà kollettiva. |
1.3 |
Il-KESE huwa tal-fehma li l-attivitajiet spazjali Ewropej, kemm jekk imwettqa fil-livell nazzjonali, f'qafas ta' l-UE jew ta' l-ASE, għandhom jiġġeneraw benefiċċji ovvji f'oqsma differenti, bħar-riċerka xjentifika, il-proviżjoni tant mixtieqa ta' infrastruttura u data, u firxa wiesgħa ta' applikazzjonijiet ekonomiċi bħala riżultat ta' l-integrazzjoni ta' sistemi spazjali u terrestri. |
1.4 |
Il-kunċett ta' l-ASE s'issa rnexxa. L-involviment tagħha fl-attivitajiet tal-Kummissjoni għandha tillibera — anzi żgur li ser tillibera — potenzjal miżjud. Dan għandu jiġi supplimentat bi proċeduri ta' kooperazzjoni, tqassim tal-kompetenzi u kalkoli ta' qsim ta' l-ispejjeż bejn il-Kummissjoni u l-ASE. |
1.5 |
L-iżviluppi li saru fil-bqija tad-dinja — l-Istati Uniti, ir-Russja, il-Ġappun, iċ-Ċina u l-Indja — jobbligaw lill-UE taqdi rwol akbar bħala kompetitur u bħala imsieħba fl-ispazju. Dan jitlob it-tfassil ta' programmi konkreti fi żmien limitat ħafna, u l-introduzzjoni ta' proċessi għat-teħid ta' deċiżjonijiet li jistgħu jlaħħqu mal-proċess minn operaturi simili fil-bqija tad-dinja.. |
1.6 |
Fl-istess waqt, proċess għat-teħid ta' deċiżjonijiet koordinat li jimxi b'ritmu aktar mgħaġġel, għandu jipprovdi opportunitajiet aħjar biex jiġu definiti u, eventwalment, organizzati għadd ta' missjonijiet skond il-bżonnijiet ta' l-utenti. |
1.7 |
GALILEO u GMES huma l-aħjar eżempji Ewropej f'dal-qasam. Il-programmi GALILEO għandhom jiġu implimentati mill-aktar fis. |
1.8 |
L-inklużjoni ta' “l-ispazju” fis-7 Programm Qafas u l-politiki Komunitarji għandha twassal għal approċċ integrali tad-Direttorati Ġenerali kollha kkonċernati. Dan it-twessigħ tal-bażi għal proċess ta' ħsieb strateġiku fi ħdan il-Kummissjoni, għandu jisfa ta' ġid għall-approċċi integrali fil-livell nazzjonali, li ta' spiss ma jeżistux. Sforz ikkordinat f'dan il-qasam huwa mixtieq ħafna. |
1.9 |
L-Istati Membri kollha, inklużi dawk żgħar u l-Istati Membri l-ġodda, għandhom jibbenefikaw mill-politika spazjali Ewrpea billi jinħolqu opportunitajiet adegwati għall-kompetenzi xjentifiċi, kif ukoll għall-kapaċitajiet industrijali bi kwalifiki għolja fl-Ewropa, kemm fis-setturi upstream u anke downstream. |
1.10 |
Fil-politika industrijali li tħaddan l-ASE (2), imsejsa fuq il-prinċipju ta' “redditu ġust”, kull pajjiż jirċievi lura l-investiment tiegħu permezz ta' abbonamenti u konċessjonijiet. Għaldaqstant, ir-relazzjonijiet bejn il-gvernijiet, l-ASE, l-intrapriżi privati u l-istituti tar-riċerka huma msejsa fuq strutturi b'għeruq fondi ħafna. |
1.11 |
S'issa, il-prinċipju ta' “redditu ġust” irnexxa fir-rigward ta' l-iżvilupp tal-kapaċitajiet spazjali Ewropej, iżda ż-żieda fil-maturità tas-suq spazjali ser titlob aktar flessibilità, għaliex bħala regola ġenerali, ir-relazzjonijiet fissi ma jwasslux għal tiġdid industrijali. Minħabba d-domanda tas-suq, il-bżonnijiet ta' l-utenti u l-iżvilupp tas-servizz, b'mod partikolari l-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju, huma mistennija li jissodifaw il-ħtiġijiet u l-opzjonijiet il-ġodda fil-politika spazjali Ewropea b'mod adattat. |
1.12 |
Min-naħa l-oħra, it-tibdil għal għarrieda ta' proċeduri u relazzjonijiet stabbiliti jista' jkun kontroproduttiv, u jeħtieġ inqisu wkoll d-differenzi kbar li jeżistu bejn il-kontrubuzzjonijiet lill-ASE. |
1.13 |
Għalhekk il-KESE huwa favur analiżi aperta u trasparenti u djalogu dwar il-prestazzjoni mixtieqa ta' l-Ewropa matul l-għaxar snin li ġejjin: liema objettivi u strumenti istituzzjonali assoċjati — dwar l-ASE, Il-Kummissjoni u l-Istati Membri — huma meħtieġa biex jaqdu missjoni Ewropea li tkun ikkoordinata b'mod konġunt. Fost affarijiet oħra, id-djalogu għandu jinkludi l-mod kif l-ASE hija ffinanzjata, il-kontrubut dinamiku tal-kumpaniji ta' daqs medju u ż-żamma ta' l-ogħla livell ta' kompetizzjoni. |
1.14 |
F'dan ir-rigward, ir-responsabbiltà tal-Kummissjoni fil-qasam ta' l-applikazzjonijiet u l-promozzjoni tal-bżonnijiet ta' l-utenti hija fundamentali. Il-KESE huwa fiduċjuż li l-Kummissjoni se tiggarantixxi diskussjonijiet miftuħa u l-involviment tas-settur privat, u b'mod partikulari l-SMEs. |
1.15 |
Il-KESE jaqbel mal-KESE fir-rigward tas-sinifikat ta' l-ispazju għad-difiża u s-sigurtà. Għall-ġejjieni, għandha tingħata spinta lill-ippjanar ta' sistemi li jlaqqgħu l-pajjiżi Ewropej. |
1.16 |
Peress li d-distinzjoni bejn l-applikazzjonijiet ċivili u militari hija pjuttost imċajpra, għandu jsir użu sħiħ mill-hekk imsejħa effetti ta' użu doppju. |
1.17 |
Fl-aħħarnett, il-komunikazzjoni hija fundamentali. Il-KESE huwa tal-fehma li l-benefiċċji ta' l-ispazju għall-ħajja ta' kuljum għandhom jiġu kkomunikati aħjar. |
1.18 |
Komunikazzjoni dwar il-politika spazjali Ewropea li tkun immirata aħjar għandha tippromovi inċentivi pożittivi fost iż-żgħażagħ fir-rigward ta' dan is-settur, u b'mod ġenerali, għandha tagħmilha aktar attraenti għaż-żgħażagħ li jirċievu edukazzjoni xjentifika u/jew teknika. |
2. Approċċ ġdid fir-rigward tal-politika spazjali Ewropea
2.1 |
Matul dawn l-aħħar għaxar snin, l-istituzzjonijiet Ewropej u t-task forces nazzjonali kienu qed jieħdu sehem b'mod aktar attiv fid-dibattitu dwar żviluppi ġodda fir-rigward tal-futur tal-politika spazjali Ewropea. |
2.2 |
F'April 2007, il-Kummissjoni, b'ħidma mill-qrib ma' l-ASE (3), ippubblikat Komunikazzjoni dwar il-politika spazjali (4), flimkien ma' evalwazzjoni ta' l-impatt u programm estensiv ta' azzjonijiet previsti mill-ASE, il-Kummissjoni u l-Istati Membri. |
2.3 |
Fit-22 ta' Mejju 2007, il-Kunsill “Spazju” (5) adotta Riżoluzzjoni dwar il-Politika Spazjali Ewropea, ibbażata fuq il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni. |
2.4 |
Din iż-żieda fl-interess, kif jidher mid-dokumenti msemmija hawn fuq, hija stimulata minn varjetà kbira ta' żviluppi globali u miri strateġiċi Ewropej:
|
2.5 |
Fl-2003 u l-2004, il-Kummissjoni Ewropea ppreżentat Green u White Paper dwar il-politika spazjali. Fiż-żewġ dokumenti, joħorġu l-indikazzjonijiet ta' politika spazjali futura. Fihom hemm bosta elementi — li xi kultant huma ta' importanza kbira — li ġew indirizzati fil-Komunikazzjoni msemmija hawn fuq. |
2.6 |
Fir-Riżoluzzjoni tat-22 ta' Mejju, il-Kunsill ikkonferma li s-settur spazjali “huwa assi strateġiku li jikkontribwixxi għall-indipendenza, is-sigurtà u l-prosperità ta' l-Ewropa u r-rwol tagħha fid-dinja”. Waħda mill-kwistjonijiet prinċipali f'dan ir-rigward hija l-intensifikazzjoni tal-kooperazzjoni Ewropea għall-forniment ta' servizzi bbażati fuq l-ispazju għall-benefiċċju taċ-ċittadini. Il-Kunsill rabat il-politika spazjali ma' l-istrateġija ta' Lisbona u enfasizza r-rilevanza tagħha għall-Politika Barranija u ta' Sigurtà Komuni. |
2.7 |
Ir-Riżoluzzjoni tal-Kunsill tenfasizza l-objettiv tal-ħolqien taż-Żona Ewropea tar-Riċerka u tafferma mill-ġdid il-kooperazzjoni bejn l-ASE u l-Kummissjoni li tinkuraġġixxi l-effiċjenza, aktar fondi għall-programmi Ewropej, u aktar koeżjoni bejn it-teknoloġija u l-applikazzjonijiet. L-iżvilupp tar-relazzjonijiet bejn l-ASE u l-Kummissjoni huwa msejjes fuq l-esperjenzi tagħhom. Madankollu, il-kwistjoni ta' ko-finanzjament ta' l-infrastruttura bażika ezistenti (Kourou, Darmstadt) għadha ma ġietx riżolta. |
2.8 |
Kwistjoni ċentrali hija l-kooperazzjoni u t-tqassim tax-xogħol bejn l-ASE u l-Kummissjoni. L-ASE hija fuq quddiem nett fil-qasam ta' l-esplorazzjoni u t-teknoloġija, filwaqt li l-Kummissjoni hija responsabbli għall-applikazzjonijiet li huma marbuta mal-politiki tagħha stess bħat-trasport, l-ambjent, is-sigurtà u r-relazzjonijiet ma' pajjiżi terzi, u hija inkarigata milli tidentifika l-bżonnijiet ta' l-utenti non-governattivi fir-rigward ta' servizzi aktar adegwati. |
2.9 |
Il-kost-effiċjenza fil-programmi pubbliċi għandha tikkontribwixxi għall-kompetittività ta' l-intrapriżi privati industrijali u kummerċjali. F'dan ir-rigward l-SMES u l-l-industrija tal-fornituri huma partikolarment importanti. Fl-istess waqt il-Kunsill jirrikonoxxi li l-politika industrijali ta' l-ASE, b'mod partikulari l-prinċipju tagħha ta' “redditu ġust”, isservi ta' strument biex tistimola l-investiment u ssaħħaħ il-kompetittività Ewropea. |
2.10 |
Indubbjament, ir-Riżoluzzjoni ta' Mejju li għadda tintroduċi fażi ġdida li ntlaqgħet b'entużjażmu kbir mill-partijiet interessati prinċipali (6). |
3. Kummenti ġenerali
3.1 |
Id-dinja ta' l-ispazju qiegħda tinbidel b'rata mgħaġġla. F'dawn l-aħħar għaxar snin, il-KESE laqa' b'sodisfazzjon kbir il-Green u l-White Papers tal-Kummissjoni dwar il-politika spazjali (7). Għal darba oħra, il-KESE jappoġġja bis-sħiħ l-inizjattivi l-ġodda tal-Kunsill, il-Kummissjoni u l-ASE li ġew ippreżentati Mejju li għadda. Tajjeb nixħtu dawl fuq l-aspett simboliku tal-fażi l-ġdida tal-politika spazjali li qiegħda sseħħ fit-tbexbix tas-seklu 21. Qegħdin fil-bidu ta' era ġdida. |
3.2 |
L-iżviluppi dinjija fis-settur spazjali għandhom impatt strateġiku u teknoloġiku li kull ma jmur qiegħed dejjem jikber. |
3.2.1 |
Indubbjament, il-politika spazjali qed tagħti kontribut aktar sinifikanti, forsi anke indispensabbli, għat-twettiq ta' l-objettivi terrestri; fi kliem ieħor, l-applikazzjonijiet spazjali huma ta' importanza kruċjali għall-ksib ta' l-objettivi ekonomiċi u soċjali għal-Ewropa li qed tintegra. |
3.2.2 |
Mil-lat tax-xjenza u r-riċerka, jidher biċ-ċar li sar progress fil-qasam ta' l-astronomija u l-istudju tal-pjaneti. L-ASE qed tibbenifika minn netwerks eżistenti u żżid magħhom programmi mmirati u valutazzjonijiet minn nies ta' l-istess grad (peer reviews). Kuntrarjament għad-dinja xjentifika, is-settur militari għadu jopera fuq livell nazzjonali. |
3.2.3 |
Mil-lat strateġiku, l-Ewropa għandha tħares l-indipendenza tagħha vis-à-vis l-Istati Uniti u r-Russja u, dejjem iktar, iċ-Ċina u l-Indja, u nazzjonijiet oħra li jesploraw l-ispazju, li fl-istess waqt jaqdu r-rwol ta' kompetituri u msieħba fil-qasam spazjali. B'mod aktar ġenerali, il-pożizzjoni ta' l-Ewropa fid-dinja għandha tkun il-punt tat-tluq għal kull politika spazjali. |
3.3 |
Ir-Riżoluzzjoni tal-Kunsill “Spazju” tat-22 ta' Mejju 2007, u d-dokumenti li jakkumpanjawha bħall-Komunikazzjoni tal Kummissjoni ta' l-2007, il-valutazzjoni ta' l-impatt tagħha, l-istqarrija tad-Direttur Ġenerali ta' l-ASE, u l-elementi preliminari ta' programm komuni Ewropew li jinvolvi l-ASE, il-Kummissjoni u l-Istati Membri, huma pass kbir 'il quddiem, meta wieħed iqis li:
|
3.4 |
Il-Ftehim Qafas ta' l-2003 (8) bejn l-ASE u l-Unjoni Ewropea bena l-bażi ta' ppjanar u azzjonijiet komuni bejn l-UE u l-ASE. Bħalissa l-Kunsill qiegħed jiddefinixxi approċċ globali intiż li jikkoordina aħjar u jsaħħaħ l-effiċjenza ta' proġetti individwali, kemm jekk huma nazzjonali, intergovernattivi jew Ewropej. |
3.5 |
Fil-fehma tal-KESE, fost l-elementi importanti li ħarġu minn dan il-ftehim, insibu l-kunsens li kull ma jmur qed jikber u l-viżjoni komuni bejn l-Istati Membri; il-konferma tal-kooperazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-ASE u d-diviżjoni tar-responsabbiltà bejn dawn iż-żewġ korpi bħala bażi għaż-żieda tal-fondi Komunitarji; bilanċ aħjar bejn ir-Riċerka u l-Iżvilupp u l-applikazzjonijiet, u, l-aktar importanti, l-intenzjoni espliċita li l-bżonnijiet ta' l-utenti jitpoġġew fuq quddiem nett; l-isħubiji bejn is-settur pubbliku u dak privat; u l-prijorità li tingħata lill-“prodotti eżemplari” bħal GALILEO u GMES (9) fil-qafas tal-politika spazjali Ewropea. |
3.6 |
Jenħtieġ ninnutaw madankollu li l-inizjattivi previsti jagħmlu parti minn proċess twil li ċertament għadu ma daħalx fil-fażi aħħarija tiegħu. Għad iridu jitħejjew proġetti konkreti u l-flussi ta' finanzjament relatati. |
3.7 |
Fl-2005, il-baġit totali ta' l-attivitajiet spazjali ta' l-ASE, l-EUMETSTAT u l-Istati Membri ammonta għal EUR 4,8 biljun (eskluża l-Kummissjoni Ewropea) (10). Il-Kummissjoni Ewropea ser tiddedika somma garantita ta' 'l fuq minn EUR 1,4 biljun (2007-2013) għall-applikazzjonijiet u l-attivitajiet spazjali permezz tas-seba' Programm Qafas tagħha. Il-baġits dinjija għall-attivitajiet spazjali jammontaw għal EUR 50 biljun. Il-baġit ta' l-Istati Uniti jammonta għal madwar EUR 40 biljun, li minnhom aktar minn 50 % huma għal skopijiet militari. Barraminhekk, l-infiq ta' l-Istati Uniti huwa msejjes fuq approċċ totalment iċċentrat fuq il-pajjiż innifsu, u dan għandu effett fuq il-kooperazzjoni bejn l-istituzzjonijiet u l-intrapriżi varji (11). L-Istati Uniti hija fuq kollox suq magħluq li huwa kbir biżżejjed biex isostni l-industrija spazjali nazzjonali mingħajr il-bżonn li tikkompeti fis-suq kummerċjali internazzjonali. |
3.8 |
L-attivitajiet spazjali Ewropej huma taħlita ta' programmi Ewropej (intergovernattivi jew komunitarji) u nazzjonali. L-ASE ma tillimitax ruħha biss għall-koordinazzjoni tal-proġetti,, u s'issa tat xheda ta' effikaċja straordinarja; hija aġenzija għar-riċerka u l-iżvilupp (R&D) li tiżviluppa infrastrutturi kbar fil-livell Ewropew li jirnexxu. L-operaturi Ewropej maġġuri ta' l-ASE fis-settur spazjali jinkludu lill- Arianespace, l-EUMETSTAT u l-Eutelstat. Minbarra dawn il-programmi, xi Stati Membri għandhom il-programmi tagħhom stess ibbażati fuq it-tradizzjonijiet u l-objettivi politiċi u teknoloġiċi tagħhom u, għaldaqstant, fuq kapaċitajiet, netwerks u applikazzjonijiet nazzjonali. Il-mudell Ewropew huwa sistema kkumplikata li tiġbor fiha programmi komuni u nazzjonali. |
3.9 |
Huwa probabbli li l-Istati Membri l-ġodda jissieħbu ma' l-ASE, u b'hekk in-numru tal-pajjiżi msieħba jikber minn 17 għal 22 (12). Il-kompetenzi xjentifiċi attwali u t-tisħiħ potenzjali tal-clusters ekonomiċi għandhom jiggarantixxu għadd ta' benefiċċji. |
3.10 |
Huwa possibbli li l-programmi nazzjonali u l-ħidma ta' l-ASE jikkoinċidu f'xi partijiet. Il-proġetti tad-difiża għadhom kompetenza prevalentement nazzjonali. Dan jista' joħloq ċerti ineffiċjenzi minħabba li d-distinzjoni bejn it-teknoloġija għal skopijiet militari u ċivili hija pjuttost imċajpra. L-approċċ globali l-ġdid jista' jikkontribwixxi għall-promozzjoni tal-konverġenza. |
3.11 |
Il-baġits huma marbuta ma' l-infrastruttura u l-ġbir tad-data. Aktar ma r-relazzjonijiet ma' l-intrapriżi u l-forzi tas-suq ikunu organizzati tajjeb, aktar ikunu importanti l-effetti multiplikaturi prodotti permezz ta' l-applikazzjonijiet u s-servizzi. F'dan il-kuntest, l-EUMETSAT (l-operatur tas-satelliti meteoroloġiċi) huwa eżempju tajjeb li jista' jservi ta' mudell utli għas-setturi l-oħra. |
3.12 |
Għal raġunijiet ta' limitazzjonijiet baġitarji, ikun għaqli li l-Ewropa tiffoka fuq il-prijoritajiet u li tkun totalment miftuħa għall-kooperazzjoni internazzjonali. Il-kooperazzjoni internazzjonali tipprovdi valur miżjud sostanzjali li xi kultant jinvolvi effetti multiplikaturi straordinarji. Madankollu, biex tkun tista' taġixxi pari passu mal-pajjiżi terzi, jenħtieġ li l-Ewropa turi li għandha l-kapaċità li, minbarra l-prijoritajiet, tissodisfa wkoll ammont suffiċjenti ta' eżiġenzi bażiċi. Tajjeb li dawn l-eżiġenzi jiġu adottati bi qbil komuni, u li, per konsegwenza, isiru investimenti adegwati. |
3.13 |
F'opinjoni reċenti (13), il-KESE jappoġġja bis-sħiħ lill-GALILEO, proġett Ewropew ta' navigazzjoni globali. GALILEO għandu jiggarantixxi data aktar preċiża fir-rigward ta' pożizzjonar u miżurazzjoni tal-ħin fid-dinja kollha għall-applikazzjonijiet ċivili f'firxa wiesgħa ta' oqsma. Is-sistema tipparaguna tajjeb mal-GPS Amerikan attwali, iżda se ttejjibha wkoll. |
3.13.1 |
Bis-saħħa ta' GALILEO l-Ewropa se tkun tista' żżomm il-pożizzjoni tagħha bħala protagonista indipendenti fis-settur ta' l-ispazju. |
3.13.2 |
Din ma kenitx impriża interessanti għas-settur ta' l-upstream. Il-KESE japprova d-deċiżjoni tal-Kunsill li jiffinanzja lill-GALILEO u d-definizzjoni tal-programmi. Dawn il-programmi għandhom jiġu implimentati mingħajr dewmien sabiex jinħolqu kondizzjonijiet favorevoli għas-settur tad-downstream (14). |
3.13.3 |
Apparti mill-ostakli għall-ħolqien ta' sħubija vijabbli bejn is-settur pubbliku u privat, li ġeneralment hija affari kkumplikata, hemm għadd ta' kwistjonijiet pendenti li jenħtieġ li jiġu risolti mill-aktar fis biex tiġi żgurata parteċipazzjoni effettiva min-naħa ta' l-imsieħba privati. |
3.14 |
Minbarra s-servizzi eżistenti, l-inizjattiva GMES se tipprovdi sensiela koerenti ta' servizzi — msejsa fuq l-osservazzjoni tad-dinja — li kulma jmur qed isiru dejjem aktar indispensabbli. L-inizjattiva GMES għandha “ttejjeb il-kapaċità tas-sorveljanza u l-valutazzjoni ta' l-Ewropa fil-politika ta' l-ambjent u tikkontribwixxi fl-indirizzar tal-ħtiġijiet ta' sigurtà” (15). L-iżviluppi rapidi li qed iseħħu fid-dinja attwalment juru sa liema punt tinħass il-ħtieġa għal strumenti ġodda biex jiġu indirizzati sfidi ġodda fil-qasam ta' l-ambjent, tal-bidla fil-klima, tas-saħħa u s-sigurtà individwali u kollettiva. |
3.14.1 |
Dawn l-isfidi jikkonċernaw medda wiesgħa ta'setturi, mid-disastri u l-kriżijiet naturali għall-impatti tal-bidla fil-klima bħall-emissjonijiet ta' gassijiet u t-tniġġis ta' l-arja, għall-protezzjoni ċivili u l-kontroll tal-fruntieri. |
3.14.2 |
L-applikazzjonijiet relevanti f'dan il-qasam huma orjentati lejn l-utenti — li huma ġejjin minn komunitajiet differenti ħafna, per eżempju d-dinja tal-politika, is-servizzi pubbliċi, l-intrapriżi u ċ-ċittadini. Dal-fatt jenfasizza l-bżonn ta' koordinazzjoni aktar effettiva bejn l-ASE, il-Kummissjoni u l-Istati Membri, u x-xewqa li jiġu identifikati l-eżiġenzi varji mill-Kummissjoni Ewropea. |
3.14.3 |
Is-servizzi tal-GMES se jikkontribwixxu għall-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' politiki varji ta' l-UE. Meta nikkunsidraw il-valur miżjud tal-GMES, il-baġit (2009) għandu jipprevedi fondi operazzjonali għas-servizzi u l-applikazzjonijiet spazjali bl-għan li jsostnu l-politiki ta' l-UE. |
3.14.4 |
Saħansitra fil-każ ta' l-infrastruttura tal-GMES, hija r-responsabblità tal-gvernijiet li jiġbru data b'mod affidabbli u sostenibbli. Għaldaqstant, għandhom jinħolqu l-kondizzjonijiet adattati għall-parteċipazzjoni ta' l-intrapriżi privati. |
3.15 |
GALILEO, GMES u l-programmi l-oħra kollha juri li l-politika spazjali qiegħda ssir operazzjonali u qiegħda toffri appoġġ għall-prestazzjonijiet u l-applikazzjonijiet teknoloġiċi li qed jiġu żviluppati kontinwament, liema ser jippermettu li jiġu użati metodi ġodda ta' analiżi, previżjonijiet u soluzzjonijiet ta' kwistjonijiet li jaffettwaw lis-soċjetà. |
3.16 |
Importanti li l-Istati Membri kollha, inklużi l-iżgħar fosthom u l-Istati Membri l-ġodda, jibbenefikaw mill-politika spazjali Ewropea. Li jkun hemm impenn min-naħa ta' l-Istati Membri kollha huwa fl-interess komuni ta' l-UE bħala talija. |
3.17 |
L-Istati Membri l-ġodda żgur li se jipprofittaw mill-applikazzjonijiet differenti. Barraminhekk, għandhom jinħolqu opportunitajiet għalihom ħalli jkunu jistgħu jipprovdu l-kompetenzi xjentifiċi attwali u l-kapaċitajiet industrijali ta' livell għoli tagħhom bl-għan li jsaħħu l-potenzjalità tagħhom. |
4. Gvernanza
4.1 |
Il-Kunsill “Spazju” ltaqa' għall-ewwel darba f'Novembru 2004 biex jiddiskuti u jippromovi l-konverġenza Ewropea u l-programmi fuq skala Ewropea. Il-KESE jispera u huwa fiduċjuż li ttmexxija li pprovda l-Kunsill Mejju li għadda joħloq il-kuntest mixtieq għal politika spazjali li tkun konformi ma' l-ambizzjonijiet ta' l-Ewropa. |
4.2 |
Dispożizzjonijiet istituzzjonali aktar effettivi huma indispensabbli għall-progress. F'dan il-kuntest, il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon l-involviment akbar tal-Kunsill u l-Kummissjoni fil-kwistjonijiet spazjali u d-definizzjoni ċara tal-kooperazzjoni u d-diviżjoni tar-responsabblità previsti bejn l-ASE u l-Kummissjoni. |
4.3 |
Il-Kunsill “Spazju” jirrappreżenta l-pjattaforma ideali fejn jiġu diskussi l-approċċi intergovernattivi u komunitarji, li jenħtieġ li jkunu kollegati b'mod effikaċi. |
4.4 |
L-inklużjoni tal-kunċett ta' “spazju” fil-politiki Komunitarji u fis-Seba' Programm Qafas permezz ta' kapitolu speċifiku ddedikat għall-politika spazjali għandha tidher biċ-ċar permezz ta' l-impenn previst min-naħa tad-Direttorati Ġenerali kkonċernati. Fl-istess ħin, dan l-impenn integrat ser iwessa' l-bażi għal riflessjoni strateġika. F'dan ir-rigward, il-kompetenzi speċifiċi ta' l-UE fil-qasam ta' l-ispazju — definiti fit-Trattat il-ġdid — ser ikunu ċertament utli. |
4.5 |
L-ordni legali, ta' spiss traskurat, jitlob attenzjoni speċifika. F'kuntest “monostatali” bħal fil-każ ta' l-Istati Uniti, l-ordni legali eżistenti jirrappreżenta qafas naturali għall-isvolġiment ta' attivitajiet konkreti u r-regolamentazzjoni li takkumpanja dawn l-attivitajiet. Għall-kuntrarju, fil-kuntest ikkumplikat Ewropew — l-ASE, il-Kummissjoni u l-Istati Membri sovrani — ma jeżisti l-ebda ordni legali strurtturat kif imiss, liema fatt huwa kontroproduttiv. Meta wieħed iqis l-estensjoni ta' l-attivitajiet spazjali fl-UE, il-preżenza ta' qafas istituzzjonali/legali koerenti u loġiku ser issir indispensabbli aktar minn qatt qabel. |
4.6 |
Ir-responsabbiltà tal-Kummissjoni fil-qasam ta' l-applikazzjonijiet u l-involviment tad-Direttorati Ġienerali differenti ser ikollhom impatt pożittiv fuq id-diskussjonijiet u l-kooperazzjoni mas-settur privat. Ser iwasslu wkoll għal prospettivi ġodda fir-rigward ta' proġetti orjentati lejn l-utenti. |
4.7 |
Aspett partikulari li għandu jissemma huwa d-dispożizzjoni fit-Trattat il-ġdid dwar ir-rabta bejn ir-Rappreżentant Għoli għall-Affarijiet Barranin fil-Kunsill u l-viċi-presidenza tal-Kummissjoni, karigi li se jkunu mwettqa minn persuna waħda. |
4.8 |
Wieħed mill-motivi prinċipali li jiġġutifikaw il-politika spazjali Ewropea huwa li r-riflessjoni strateġika min-naħa tal-Kummissjoni ser ikollha wkoll effetti pożittivi fuq l-approċċi integrali fil-livell nazzjonali, li ta' spiss ikun neqsin għal kollox. Barraminhekk, il-parteċipazzjoni tad-Direttorati Ġenerali tal-Kummissjoni ser tippromovi l-ħolqien ta' netwerks b'utenti (potenzjali) fl-amministrazzjoni nazzjonali. |
4.9 |
Għall-istess raġuni, il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon kbir it-twaqqif ta' uffiċċju inkarigat mill-GMES fi ħdan id-DĠ għall-Intrapriża, li huwa inkarigat mill-koordinazzjoni. |
4.10 |
Il-parteċipazzjoni tal-Kummissjoni tagħti post mistħoqq lill-politika spazjali fost il-politiki Komunitarji l-oħra. Dan għandu jikkontribwixxi għal aċċettazzjoni aħjar miċ-ċittadini tal-benefiċċji ta' l-ispazju. |
4.11 |
S'issa, id-“dinja ta' l-ispazju” kienet waħda iżolata ferm u ma kenitx ikkomunikata kif imiss. Ikun għaqli li komunikazzjoni effettiva mill-Kummissjoni u l-Kunsill tenfasizza l-effetti ta' politika ta' dan it-tip fuq is-soċjetà. Komunikazzjoni li tkun immirata tajjeb għandha tqanqal interess ġenwin fl-ispazju fost iż-żgħażagħ, u b'mod aktar ġenerali, tħajjarhom jitgħallmu suġġetti xjentifiċi u/jew tekniċi. |
4.12 |
Il-KESE jenfasizza l-importanza kbira ta' valutazzjoni sistematika u kollha kemm hi trasparenti u li din tkun implimentata korrettament. Jenħtieġ li r-relazzjoni kumplessa li teżisti bejn iċ-ċentri ta' riċerka, l-awtoritajiet pubbliċi fl-UE u fl-Istati Membri, u l-intrapriżi privati, u l-kumplessità tal-modilatajiet finanzjarji u organizzativi jkunu ssorveljati. Fil-preżenza ta' interazzjoni dinamika, monitoraġġ esegwit b'mod effikaċi għandu jwassal għal trasparenza, u possibilment semplifikazzjoni u fehmiet u proġetti ġodda, kif ukoll l-iffinanzjar tagħhom. |
5. Il-prinċipju ta' “redditu ġust” u s-settur privat
5.1 |
L-approċċi u l-programmi strateġiċi ta' l-Istati Membri, ir-relazzjonijiet speċifiċi bejn l-awtoritajiet nazzjonali u l-intrapriżi privati, il-kooperazzjoni intergovernattiva fl-UE u lilhinn minnha u l-ASE, aġenzija intergovernattiva ta' natura teknoloġika, jiġġustifikaw il-prinċipju ta' “redditu ġust”: kull pajjiż jitroddlu lura l-investiment li jkun għamel fl-attivitajiet ta' l-ASE taħt forma ta' kuntratti għall-industrija tiegħu permezz ta' sistema kkumplikata ta' abbonamenti u konċessjonijiet. Meta nqisu ċ-ċirkustanzi preżenti, il-politika industrijali ta' l-ASE rnexxiet. |
5.2 |
Għaldaqstant, ir-relazzjonijiet bejn il-gvernijiet, l-ASE, l-intrapriżi privati u l-istituti tar-riċerka huma bbażati fuq struttura b'għeruq fondi ħafna, anke għax is-settur spazjali huwa suq limitat u speċjalizzat ħafna. |
5.3 |
Għandhom jiġu kkunsidratti żviluppi deċiżivi, fosthom:
|
5.4 |
Il-Kunsill jitlob li l-prinċipju tar-“redditu ġust” jkun ippreservat fil-każ ta' l-ASE. F'dan il-kuntest, l-interessi ta' l-ASE u ta' l-Istati Membri ma jixxibhux fl-aspetti kollha. Ta' min jgħid li dan il-prinċipju ta' “redditu ġust” diġà evolva, fis-sens li l-approċċ sar aktar flessibbli minn qabel, u li qiegħed jiġi aġġornat progressivament. Fil-fehma tal-KESE, dan il-prinċipju għandu, l-ewwel u qabel kollox, isir biżżejjed flessibbli li jippermetti li l-intrapriżi ta' daqs medju bi kwalifiki għoljin li (għadhom) attivi fil-livell nazzjonali jkunu involuti b'mod adegwat. |
5.5 |
Fil-kaz tal-parteċipazzjoni u ta' l-iffinanzjar min-naħa tal-Kummissjoni, japplikaw ir-regoli ta' l-UE, ie il-politika tal-kompetizzjoni u r-regoli dwar l-akkwist pubbliku, Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon ukoll il-fatt li l-Kummissjoni qed tiżviluppa strumenti u regoli dwar finanzjament adegwati għall-miżuri Komunitarji fis-settur spazjali, li jqisu bir-reqqa n-natura speċifika ta' dan is-settur; b'hekk l-Istati Membri jkun jista' jkollhom struttura bbilanċjata fis-settur spazjali. |
5.6 |
Aspett li jistħoqqlu attenzjoni partikulari huwa r-rwol ta' l-SMEs fl-iżvilupp tas-servizzi. Għandha ssir distinzjoni bejn l-intrapriżi l-kbar, li ta' spiss joperaw fil-livell internazzjonali, u għadd kbir ta' intrapriżi ta' daqs medju speċjalizzati, li l-aktar li joperaw huwa fil-livell nazzjonali, u li qed ifittxu opportunitajiet fis-settur spazjali Ewropew. Il-konsorzji ta' l-SMEs fil-qasam spazjali għandhom bżonn ta' appoġġ. |
5.6.1 |
Ir-rwol ta' l-intrapriżi ta' daqs medju speċjalizzati qiegħed madankollu jikber (16). Din it-tendenza probabbli li se tiżdied f'dan is-settur minħabba l-enfasi fuq id-domanda tas-suq u l-eżiġenzi ta' l-utenti u l-involviment dinamiku ta' l-intrapriżi ż-żgħar fl-iżvilupp tas-servizzi. L-ippjanar operattiv u l-proġetti mwettqa b'kooperazzjoni ma' l-intrapriżi ta' daqs medju ser isiru prattiki aktar normali. |
5.6.2 |
S'issa, il-politika spazjali kienet fil-biċċa l-kbira tagħha separata mis-setturi ekonomiċi l-oħra. It-tranżizzjoni fir-rigward tal-prijoritajiet, l-approċċ orizzontali u l-kooperazzjoni bejn l-ASE u l-Kummissjoni se jikkontribwixxu biex jikkoordinaw it-teknoloġija, l-investimenti pubbliċi u l-intrapriżi privati. L-esperjenza ta' l-Eumestat fl-iżvilupp tas-servizzi operazzjonali tista' tkun ta' għajnuna prattika għall-GMES. |
5.6.3 |
Fir-rigward tas-satelliti, l-ippjanar azjendali, il-marketing u l-kummerċjalizzazzjoni jistgħu joħolqu prattiki siewja. In-netwerks iffurmati minn intrapriżi ta' daqs medju ser jissaħħew. |
5.7 |
Is-sistemi spazjali u dawk terrestri għandhom jiġu integrati, kif previst għall-GMES. In-netwerks ta' sensors intelliġenti jistgħu jiġu żviluppati aktar. |
5.8 |
L-involviment ta' l-industrija jitlob definizzjoni preċiża tad-domanda ta' l-UE. L-enfasi akbar fuq is-servizzi u l-eżiġenzi ta' l-utenti, lilhinn mill-ħtiġijiet fil-qasam tar-riċerka, tal-ġbir tad-data u ta' l-infrastruttura, timplika l-bżonn ta' sintonija kostanti bejn ix-xjenza u l-applikazzjoni fl-Ewropa kollha (17). |
5.9 |
Madankollu, kif ġie indikat qabel, l-applikazzjonijiet għandhom bżonn ikunu appoġġjati mill-iżvilupp teknoloġiku. L-ESTP (18), pjattaforma li tlaqqa' rappreżentanti mid-dinja tax-xjenza u l-industrija, hija pjattaforma li tipprometti ħafna għall-identifikazzjoni tat-teknoloġiji mixtieqa. Huwa mistenni li se tfassal l-aġenda strateġika tar-riċerka għall-perijodu fit-tul. L-ESTP tista' wkoll tipprovdi rabtiet ma' setturi u oqsma oħra. |
5.10 |
S'issa, il-prinċipju ta' “redditu ġust” irnexxa fir-rigward ta' l-iżvilupp tal-kapaċitajiet spazjali Ewropej, iżda ż-żieda fil-maturità tas-suq spazjali ser titlob aktar flessibilità, għaliex bħala regola ġenerali, ir-relazzjonijiet fissi ma jwasslux għal tiġdid industrijali. Minħabba d-domanda tas-suq, il-bżonnijiet ta' l-utenti u l-iżvilupp tas-servizz, b'mod partikolari l-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju, huma mistennija li jissodifaw il-ħtiġijiet u l-opzjonijiet il-ġodda fil-politika spazjali Ewropea b'mod adattat. |
5.10.1 |
F'dan il-kuntest, jenħtieġ nikkunsidraw ukoll id-disparitajiet kbar li jeżistu fir-rigward ta' kontributi nazzjonali lill-ASE, u b'mod partikulari fil-każ ta' l-Istati Membri l-ġodda u l-pajjiżi ż-żgħar, kif ukoll pajjiżi li m'humiex imsieħba fl-UE (membri ta' l-ASE). |
5.11 |
Għalhekk il-KESE huwa favur analiżi fil-miftuħ u trasparenti u djalogu fuq il-prestazzjoni mixtieqa ta' l-Ewropa għall-għaxar snin li ġejjin biex il-pożizzjoni tagħha fid-dinja tiġi ppreservata u mtejba: liema objettivi u strumenti istituzzjonali assoċjati — fir-rigward ta' l-ASE, il-Kummissjoni u l-Istati Membri — huma meħtieġa biex inġibu 'l quddiem missjoni Ewropea li tkun ikkoordinata b'mod konġunt', inkluż kontribut dinamiku min-naħa ta' l-intrapriżi ta' daqs medju u l-garanzija ta' l-ogħla livell ta' kompetizzjoni. |
5.12 |
L-analiżi u d-djalogu għandhom jinkludu wkoll il-mod kif l-ASE hija ffinanzjata, b'mod partikulari l-effett tal-kontribuzzjonijiet fakultattivi, u kif jistgħu jkunu previsti proċeduri u l-integrazzjoni progressiva tas-servizzi spazjali fis-suq intern ta' l-UE. Fl-oqsma fejn se jiġu invioluti d-Direttorati Ġenerali varji tal-Kummissjoni, għandhom jiġu stabbiliti regoli speċjali dwar finanzjament u kalkoli speċjali għall-qsim ta' l-ispejjeż.. |
5.13 |
Politika industrijali u settorjali moderna, bħal dik imħejjija mill-Kummissjoni f'diversi setturi, tista' tkun ta' għajnuna wkoll, sakemm jiġu kkunsidrati l-karatteristiċi speċifiċi ta' l-ispazju. Fost dawn il-karatteristiċi nsibu l-bżonn ta' teknoloġija u infrastruttura li tkun iffinanzjata minn fondi pubbliċi, l-iżvilupp ta' prototipi, in-nuqqas ta' suq ġenwin f'segmenti varji, u l-eżistenza ta' politika industrijali attiva fis-settur spazjali mmexxija u ffinanzjata mill-gvern ta' l-Istati Uniti u pajjiżi oħra. |
5.14 |
Biex immiddu l-ewwel pass fir-rigward ta' l-industrija, jenħtieġ li l-fehmiet ta' min ifassal il-politiki dwar l-ambizzjoniiet industrijali ta' l-Ewropa jiġu kkonkretizzati mill-aktar fis. |
6. Difiża u sigurtà
6.1 |
Ir-Riżoluzzjoni tal-Kunsill tenfasizza l-importanza ta' l-ispazju għad-difiża u s-sigurtà. Il-kunċett ta' strateġija komuni dwar il-kapaċitajiet militari ta' l-Ewropa qed tkun diskussa dejjem aktar. |
6.2 |
Huwa xieraq li dan id-dibattitu jseħħ, għax dan ifisser pass 'il quddiem fil-qasam tal-politika barranija u ta' sigurtà komuni. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon l-idea — li ġiet aċċettata progressivament — li s-sigurtà m'għandhiex tibqa' politika waħdanija, iżda taħlita ta' politiki mfassla mill-istituzzjonijiet Ewropej u applikati fi ħdanhom (19). |
6.3 |
Irridu niftakru wkoll li d-distinzjoni bejn l-applikazzjonijiet ċivili u militari qed jiċċajpru. Għalhekk ikun tajjeb li jiġu enfasizzati l-opportunitajiet reċiproki possibbli għad-diversi eżiġenzi taż-żewġ setturi. Is-sistemi militari jistgħu jibbenefikaw minn missjonijiet ċivili Ewropej minħabba l-effett ta' l-hekk imsejjaħ “użu doppju” ta' l-applikazzjonijiet ċivili u militari. |
6.4 |
Attwalment, l-approprjazzjoni, il-gvernanza u l-baġits fil-qasam tas-sigurtà huma strettament fil-livell nazzjonali. Is-sinerġiji bejn il-pajjiżi differenti huma rari, għalkemm ċerti azzjonijiet fis-settur tad-difiża huma kkoordinati f'qafas Ewropew. Hemm firxa ta' opzjonijiet għall-ġejjieni, li tibda minn grad “minimu” ta' kooperazzjoni Ewropea sa mudell Ewropew li jkun totalment komuni. |
6.5 |
Il-KESE huwa tal-fehma li għal raġunijiet ta' sigurtà, teknoloġija u bbaġitjar, għandha tingħata spinta biex jiġu ppjanati sistemi futuri li jlaqqgħu l-pajjiżi Ewropej. |
6.6 |
Il-loġika nazzjonali fir-rigward tas-sigurtà għandha għeruq fondi ħafna. Iżda jekk nibdew bil-premessa ta' viżjoni komuni dwar il-ġejjieni, li tinkludi wkoll l-aktar żviluppi globali importanti, ikun possibbli li jinbdew proġetti konkreti u jsir progess bis-saħħa ta' l-esperjenzi miksuba. |
6.7 |
Biex jiġu evitati duplikazzjonijiet inutli, l-ippjanar ikun jista' jinkludi l-ispeċjalizzazzjoni u t-tqassim tax-xogħol (20). Jistgħu wkoll jitfasslu programmi ta' riċerka biex jikkontribwixxu għall-iżvilupp ta' kapaċitajiet tekniċi. |
6.8 |
F'dan il-kuntest l-AED (21) li hija parti interessata — tista' tingħata l-opportunità tiżviluppa kompetenzi speċifiċi bħad-definizzjoni tal-kapaċitajiet, tipproponi programmi ta' żvilupp u tikkoordina l-aġenziji nazzjonali fil-qasam militari u spazjali u l-ASE. |
6.9 |
It-Trattat il-ġdid jipprovdi wkoll il-possibiltà li l-inizjattivi tal-Kummissjoni u l-Kunsill jitwessgħu biex jippromovu r-riċerka fil-qasam tas-sigurtà, għalkemm kwalunkwe sovvrapożizzjoni jew duplikazzjoni għandha tiġi evitata. |
6.10 |
Deċiżjonijiet ta' dan it-tip jirrikjedu preparazzjoni u, sussegwentement, impenn min-naħa tal-Kunsill “Spazju” u l-Kunsill Ġenerali. It-titjib istituzzjonali previst fit-Trattat il-ġdid jiffavorixxi dan l-approċċ. |
Brussell, it-13 ta' Frar 2008.
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
(1) L-Aġenzija Spazjali Ewropea.
(2) L-ASE tħaddan politika industrijali proprja. Il-forma u l-kontenut tagħha m'għandhomx x'jaqsmu mal-politika industrijali adottata mill-Kummissjoni f'dan is-settur.
(3) L-ASE (Aġenzija Spazjali Ewropea) hija organizzazzjoni għal kollox indipendenti. Attwalment għandha 17-il Stat Membru. Mhux il-membri kollha ta' l-ASE huma membri ta' l-UE, u mhux l-Istati Membri kollha ta' l-UE huma membri ta' l-ASE. L-ASE hija ffinanzjata minn dawn l-Istati Membri u għandha programm obbligatorju u programmi fakultattivi.
(4) COM(2007) 212 finali.
(5) Il-Kunsill “Spazju” huwa l-Kunsill Konġunt dwar l-Ispazju, li huwa fużjoni tal-Kunsill tal-Kompetittività u l-Kunsill Intergovernattiv dwar l-Ispazju għat-teħid ta' deċiżjonijiet dwar il-politiki ta' l-ASE.
(6) Ara b'mod partikulari l-istqarrijiet ta' l-istampa maħruġin mill-Kummissjoni Ewropea u l-ASE dwar ir-riżultati tal-Kunsill “Spazju” tat-22 ta' Mejju li huma intitolati rispettivament: “Il-Kunsill” Spazju “jilqa' b'sodisfazzjon it-tnedija ta' politika spazjali Ewropea storika” u “Il-politika spazjali Ewropea saret realtà llum” (Dawn l-istqarrijet ta' stampa m'humiex disponibbli bil-Malti).
(7) Opinjoni tal-KESE dwar il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni “L-industrija Ewropea ta' l-aerospazju: nilqgħu l-isfida globali”, (Rapporteur: is-Sur Sepi), ĠU C 95, 30.3.1998, p. 11.
Opinjoni tal-KESE dwar il-Green Paper dwar il-Politika Spazjali Ewropea (Rapporteur: is-Sur Buffetaut), ĠU C 220, 16.9.2003, p. 19.
Opinjoni tal-KESE dwar il-White Paper “Pjan ta' azzjoni għall-implimentazzjoni tal-Politika Spazjali Ewropea” (Rapporteur: is-Sur Buffetaut, ĠU C 112, 30.4.2004, p. 9.
(8) Il-Ftehim Qafas bejn il-KE u l-ASE ta' Ottubru 2003 jistabbilixxi metodu ta' ħidma u relazzjoni aktar stretta bejn l-ASE u l-Kummissjoni.
(9) Is-Sorveljanza Globali għall-Ambjent u s-Sigurtà.
(10) ASE: EUR 2 485 miljun, EUMETSTAT: EUR 330 miljun, l-Istati Membri (Franza, il-Ġermanja, l-Italja, Spanja): EUR 1 190 miljun (spejjeż ċivili) u EUR 790 miljun (spejjeż militari).
(11) Min-naħa l-oħra, l-effiċjenza ta' approċċ li huwa totalment Amerikan u ta' organizzazzjoni ċentrali m'għandux ikun sopravvulutat. L-istati individwali u l-intrapriżi, li kull wieħed u waħda minnhom għandhom rappreżentant fil-Kungress u l-lobbies u n-netwerks tagħhom, jinfluwenzaw ix-xejra li jieħdu l-kuntratti u l-objettivi. Barraminhekk, in-NASA hija milquta mill-pjaga tal-burokrazija u tbati wkoll minħabba s-sitwazzjoni ta' monopolju li tinsab fiha.
(12) Fl-ASE hemm imsieħba wkoll żewġ pajjiżi li m'humiex imsieħba fl-UE: l-Isvizzera u n-Norveġja.
(13) Opinjoni tal-KESE dwar il-Green Paper dwar l-Applikazzjonijiet għan-Navigazzjoni bis-Satellita (rapporteur: is-Sur Buffetaut), CESE 989/2007 (għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali). Fost affarijiet oħra, l-opinjoni tittratta sensiela ta' aspetti li fil-fehma tal-KESE imisshom ġew indirizzati fil-Green Paper.
(14) Żvilupp ġdid f'dan il-kuntest huwa li l-industrija downstream Ewropea se tingħaqad fi ħdan is-“Servizzi Galileo” u l-Assoċjazzjoni Ewropea ta' l-Intrapriżi tar-Remote Sensing (EARSC).
(15) Komunikazzjoni dwar il-politika spazjali Ewropea, p. 6.
(16) Ara l-opinjoni tal-KESE dwar L-iżvilupp tal-katina tal-valur u tal-provvista f'kuntest globali u Ewropew (rapporteur: is-Sur van Iersel), CESE 599/2007.
(17) “....dan id-djalogu bejn żewġ kampijiet torox ma jistax jissokta: minn naħa l-industrija li tistaqsi lill-istituzzjonijiet jiddefinixxu l-eżiġenzi tagħhom, min-naħa l-oħra l-istituzzjonijiet li jistqsu lill-industrija jipproponu servizzi adegwati għall-bżonnijiet tagħhom” Ara l-ittra mibgħuta fl-20 ta'Lulju 2007 mill-ASD Eurospace lill-Kummissarju G Verheugen u lis-Sur J.J. Dordain mill-ASE.
(18) European Space Technology Platform, pjattaforma ffurmata mill-partijiet interessati ewlenin, inklużi l-Istati Membri parteċipanti, l-ASE, l-Industrija Spazjali Ewropea ('l fuq minn 100 intrapriża) u Eurospace, laboratorji għar-riċerka u universitajiet, l-aġenziji spazjali nazzjonali u 21 organizzazzjoni.
(19) “Fi żminijietna, il-politika spazjali fil-qasam tas-sigurtà mhix politika waħdanija, iżda taħlita ta' politiki miġjuba 'l quddiem mill-Istati Membri, il-Kunsill” Spazju“, il-Kummissjoni, u eventwalment, l-Aġenzija Ewropea tad-Difiża (EDA — European Defence Agency). Din il-panorama komposta teħtieġ koordinazzjoni aktar sfiqa biex il-ġestjoni tiġi razzjonalizzata u jiġu evitati d-duplikazzjonijiet. Silta meħuda minn The Cost of Non Europe in the Field of Satellite-based Systems”, rapport konġunt bejn il-Fondation pour la Recherche Stratégique (FRS), Pariġi, u l-Istituto affari internazionali (IAI), Ruma, 24 ta' Mejju 2007.
(20) Bħala preċedent, hemm l-eżempju tal-ftehim MUSIS (Multinational Space-based Imagin system for Surveillance, reconnaissance and observation), li kien iffirmat minn sitt pajjiżi.
(21) L-Aġenzija Ewropea għad-Difiża
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/31 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva 1999/44/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta' l-25 ta' Mejju 1999 dwar ċerti aspetti tal-bejgħ ta' prodotti għall-konsum u garanziji assoċjati magħhom inkluża l-analiżi tal-każ għall-introduzzjoni tar-responsabilità diretta tal-produtturi
COM(2007) 210 finali
(2008/C 162/04)
Nhar l-24 ta' April 2007, il-Kumissjoni ddeċidiet, b'konformità ma' l-Artikolu 262 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar
Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva 1999/44/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Mejju 1999 dwar ċerti aspetti tal-bejgħ ta' prodotti għall-konsum u garanziji assoċjati magħhom inkluża l-analiżi tal-każ għall-introduzzjoni tar-responsabilità diretta tal-produtturi
Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar il-31 ta' Jannar 2008. Ir-rapporteur kien is-Sur Cassidy.
Matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fit-13 u l-14 ta' Frar 2008(seduta tat-13 ta' Frar), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'145 voti favur, 3 voti kontra u 6 astensjonijiet.
1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
1.1 |
Il-kontrolli ta' traspożizzjoni tal-Kummissjoni urew diverġenzi sinifikanti bejn il-liġijiet nazzjonali li ttrasponew d-Direttiva 1999/44/KE. Uħud minn dawn jistgħu jkunu minħabba lakuni regulatorji fid-Direttiva, oħrajn jistgħu jitqiesu bħala traspożizzjoni żbaljata tad-Direttiva. Fil-preżent m'huwiex ċar sa liema punt dawk id-diverġenzi jaffettwaw il-funzjonament tajjeb tas-Suq Intern u l-fiduċja tal-konsumatur. Il-KESE jirrakkomanda li l-Kummissjoni tistudja, kemm jista' jkun malajr, l-implikazzjonijiet fuq is-suq Intern u l-fiduċja tal-konsumatur (1). |
1.2 |
B'konsegwenza għal dak li jidher hawn fuq, il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni sabiex tieħu azzjoni ta' infurzar kontra dawk l-Istati Membri, li s'issa naqsu milli jimplimentaw korrettament id-Direttiva 1999/44/KE. |
1.3 |
Il-Green Paper dwar l-Acquis tal-Konsumatur tixhed numru ta' kwistjonijiet trasversali. Matul ir-reviżjoni tagħha, l-Kummissjoni identifikat xi problemi marbutin ma' l-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar il-Bejgħ lill-Konsumatur, speċjalment f'dak li għandu x'jaqsam mal-kwistjoni tar-Responsabilità Diretta tal-Produtturi (DPL). |
1.4 |
Il-KESE jemmen li d-Direttiva dwar il-Bejgħ lill-Konsumatur tonqos ukoll milli tittratta r-regolament tal-garanziji tal-manifatturi u l-bejjiegħa, per eżempju, ir-rekwiżiti ta' konformità skond l-Artikolu 2 tad-Direttiva. |
1.5 |
Ma hemm l-ebda raġuni konvinċenti biex tammenda d-Direttiva 1999/44/KE waħedha biex tiġi introdotta r-Responsabilità Diretta tal-Produtturi (DPL). Il-Green Paper dwar ir-Reviżjoni ta' l-Acquis tal-Konsumatur (2) nehdiet konsultazzjoni pubblika dwar din il-kwistjoni u oħrajn, li ġew identifikati mill-Kummissjoni Ewropea matul ir-reviżjoni tal-leġislazzjoni għall-protezzjoni tal-konsumatur fl-UE (jiġifieri it-tmien Direttivi tal-Konsumatur (3)). Għalhekk il-KESE jirrakkomanda li l-Kummissjoni tikkonsidra x-xewqa għall-introduzzjoni tar-Responsabilità Diretta tal-Produtturi (DPL) f'segwitu leġislattiv possibbli għall-Green Paper (eż. direttiva “orizzontali”) iffavorit minn korpi bħall-Unjoni ta' Gruppi Indipendenti ta' Bejjiegħa ta' l-Ewropa (UGAL) (4) u l-Organizzazzjoni Ewropea tal-Konsumaturi (BEUC). Madankollu, l-KESE jenfasizza li r-riżultati ta' din l-inizjattiva m'għandhomx jiftgħu piż żejjed fuq is-settur tan-negozju kif mitlub mill-Eurocommerce. |
1.6 |
Il-KESE jemmen li hi meħtieġa stima ta' impatt qabel ma' l-Kummissjoni tintroduċi direttiva orizzontali. |
1.6.1. |
Dan hu l-każ ta' l-għan tad-Direttiva. Il-KESE jaqbel li d-Direttiva se tapplikka għat-tipi addizzjonali ta' kuntratti li skonthom il-merkanziji huma fornuti lill-konsumaturi (e.ż. il-kiri tal-karozzi) u kuntratti li skonthom servizzi ta' kontenut diġitali huma pprovduti lill-konsumaturi (e.ż. mużika online). Dan hu l-każ ukoll fil-każ ta'merkanzija użata mibjugħa waqt irkanti pubbliċi fejn il-konsumatur hu preżenti għall-bejgħ. Aspetti oħra bħad-definizzjoni tal-kunsinna, il-passaġġ tar-riskju, il-kunċett u l-estensjoni tal-ħinijiet limitu ta' konformità tal-merkanzija, il-kopertura tad-difetti rikorrenti, ir-reġim tal-piż tal-prova u anke ċerti rimedji għandhom jiġu kkonsidrati bħala parti minn strument orizzontali fil-qafas ta' approċċ imħallat għar-reviżjoni ta' l-Acquis tal-Konsumatur, u d-diskussjoni tad-dettalji dwar dawn is-suġġetti għandha sseħħ meta proposta dwar strument bħal dan tiġi miftuħa għall-konsultazzjoni u d-diskussjoni pubblika. |
1.7 |
Suġġetti interessati u l-Istati Membri għandhom opinjonijiet diverġenti dwar l-effetti tar-Responsabilità diretta tal-Produtturi(DPL) fuq il-livell ta' protezzjoni tal-konsumatur u s-Suq Intern. Il-Maġġoranza ta' l-Istati Membri u numru ta' gruppi interessati jqisu li r-Responsabilità Diretta tal-Produtturi (DPL) potenzjalment iżżid il-protezzjoni tal-konsumatur. Uħud jikkonsidraw li l-produttur jinsab f'pożizzjoni aħjar mill-bejjiegħ sabiex jġibu l-merkanziji konformi mal-kuntratt. Oħrajn jemmnu li r-Responsabilità Diretta tal-Produtturi (DPL) ma żżidx il-protezzjoni tal-konsumatur iżda toħloq inċertezza legali u piżijiet sinifikanti għan-negozji. Il-KESE jemmen li tenħtieġ aktar informazzjoni dwar dawn il-punti (5). |
2. Daħla
2.1 |
Fl-24 ta' April 2007, il-Kummissjoni Ewropea adottat il-Komunikazzjoni dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva 1999/44/KE (id-Direttiva dwar “Bejgħ lill-Konsumatur”) dwar ċerti aspetti tal-bejgħ ta' prodotti tal-konsum u garanziji assoċjati inkluż l-analiżi tal-każ għall-introduzzjoni tar-responsabilità diretta tal-produtturi skond l-Artikolu 12 tad-Direttiva. |
2.2 |
Fit-8 ta' Frar 2007, il-Kummissjoni Ewropea adottat il-Green Paper dwar ir-Reviżjoni ta' l-Acquis tal-Konsumatur. Id-Direttiva 1999/44/KE hija waħda minn tmien Direttivi tal-Konsumatur mniżżla fl-Anness 2 tal-Green Paper. |
2.2.1 |
Anness I tal-Green Paper iqiegħed ukoll numru ta' mistoqsijiet dwar regoli speċifiċi applikabbli għall-Bejgħ lill-Konsumatur. Din l-opinjoni hi maħsuba biex toffri gwida lill-Kummissjoni b'reazzjoni għall-Komunikazzjoni COM(2007) 210 finali “dwar ċerti aspetti tal-bejgħ ta' prodotti tal-konsum u l-garanziji assoċjati magħhom inkluża l-analiżi tal-każ għall-introduzzjoni tar-responsabilità diretta tal-produtturi”. Il-KESE ta l-opinjoni tiegħu dwar il-Green Paper (6) waqt il-Plenarja tiegħu tal-11 u t-12 ta' Lulju 2007 u dak iż-żmien iddeċieda li ma jagħti l-ebda opinjoni dwar materji speċifiċi, jiġifieri dwar il-mistoqsijiet imqajma mill-Kummissjoni dwar id-direttiva dwar il-bejgħ lill-konsumatur, li ser tiġi kopruta fil-proposta tal-Kummissjoni għal direttiva ta' qafas dwar id-drittijiet kontrattwali tal-konsumatur. |
2.2.2 |
Fil-Green Paper tagħha l-Kummissjoni ressqet numru ta' kwistjonijiet trasversali għal konsultazzjoni pubblika. Dawn jinkludu kwistjonijiet marbuta ma' differenzi u nuqqasijiet regolatorji li l-Kummissjoni identifikat matul ir-reviżjoni ta' l-acquis tal-konsumatur, inkluż dawk li joħorġu mid-Direttiva 1999/44. |
2.3 |
L-Istati Membri kollha ttrasponew din id-Direttiva (7). L-għan tal-Komunikazzjoni hija biex teżamina kif l-Istati Membri implentaw id-Direttiva. F'termini tas-simplifikazzjoni ta' l-ambjent regolatorju, il-Komunikazzjoni tifforma parti mill-proċess ta' reviżjoni ta' l-acquis tal-konsumatur, li hu konsistenti ma' l-objettivi ta' regolamentazzjoni aħjar mixtieqa mill-Kummissjoni, il-Parlament Ewropew u l-KESE. |
2.4 |
Id-Direttiva għandha l-għan li tarmonizza dawk il-partijiet tal-liġi tal-kuntratt tal-bejgħ lill-konsumatur li għandhom x'jaqsmu mal-garanziji legali (mandati), u fl-livell anqas, mal-garanziji kummerċjali. |
2.5 |
L-Istati Membri kollha kellhom jimplimentaw id-Direttiva fil-liġi nazzjonali tagħhom sa' l-1 ta' Jannar 2002 u kellhom permess jadottaw dispożizzjonijiet aktar stretti favur il-konsumatur. |
2.6 |
Il-Kummissjoni tiġbed l-attenzjoni għan-nuqqasijiet ta' xi Stati Membri fl-implimentazzjoni tad-Direttiva. |
3. Sinteżi tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni
3.1 |
Din il-Komunikazzjoni għandha x'taqsam ma' l-implimentazzjoni fl-Istati Membri tad-Direttiva 1999/44/KE tal-Parlament Ewropew u l-Kunsill tal-25 ta' Mejju 1999 dwar ċerti aspetti tal-bejgħ ta' prodotti tal-konsum u l-garanziji assoċjati magħhom (id-Direttiva dwar “Bejgħ lill-konsumatur”) u teżamina l-każ għall-introduzzjoni fil-livell Komunitarju tar-responsabilità diretta tal-produtturi, skond l-Artikolu 12 tad-Direttiva nnifisha. |
3.2 |
Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tenfasizza d-diffikultajiet esperjenzati minn xi Stati Membri fl-implimentazzjoni tad-Direttiva. B'mod partikolari l-problemi jqumu mid-definizzjonijiet diverġenti ta' “konsumatur” u “bejjiegħ” fejn hemm definizzjonijiet differenti f'atti Komunitarji oħrajn. |
3.3 |
Bl-istess mod id-definizzjoni ta' “prodotti tal-konsumatur” fl-Artikolu 1 (2)(b) tad-Direttiva tiddetermina l-għan tagħha. L-Istati Membri ttrasponew id-definizzjoni b'modi differenti. F'xi Stati Membri l-liġijiet relevanti japplikaw ukoll għall-bejgħ lill-konsumatur ta' proprjetà. |
3.4 |
Xi Stati Membri jeskludu oġġetti użati mibjugħa waqt irkanti pubbliċi fejn il-konsumatur għandu l-opportunità li jkun preżenti għall-bejgħ. Uħud użaw din l-opzjoni. Oħrajn għażlu li jillimitaw ir-responsabilità tal-bejjiegħa għal dawn il-prodotti. |
3.5 |
Kull Stat Membru daħħal liġijiet nazzjonali li ttrasponew l-ħtiġijiet tad-Direttiva. L-Artikolu 12 jipprovdi li l-Kummissjoni tissottometti lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill, (f'perijodu speċifiku) rapport dwar l-applikazzjoni ta' din id-Direttiva fl-Istati Membri, li b'mod partikolari jeżamina fost affarijiet oħra, il-każ għall-introduzzjoni tar-responsabilità diretta tal-produtturi u, jekk ikun l-każ, jakkumpannjah bi proposti. Din il-Komunikazzjoni tħoll dak l-obbligu. |
3.6 |
L-I Parti ta' din il-Komunikazzjoni tirraporta dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar il-Bejgħ lill-Konsumatur fl-Istati Membri u it-II Parti teżamina l-każ għall-introduzzjoni tar-responsabilità diretta tal-produtturi lejn il-konsumaturi fil-leġislazzjoni ta' l-UE. |
3.7 |
It-traspożizzjoni tad-Direttiva qajmet numru ta' problemi. Uħud minn dawn jistgħu jkunu minħabba lakuni regulatorji fid-Direttiva, iżda oħrajn jistgħu diġà jitqiesu bħala traspożizzjoni żbaljata tad-Direttiva. Il-kontrolli tal-Kummissjoni urew diverġenzi sinifikanti bejn il-liġijiet nazzjonali bħala riżultat ta' l-użu tal-klawżola minima u l-għażliet regulatorji differenti pprovduti mid-Direttiva. Madankollu, attwalment m'huwiex ċar sa liema punt dawk id-diverġenzi jaffettwaw il-funzjonament tajjeb tas-Suq Intern u l-fiduċja tal-konsumatur |
3.7.1 |
Il-Green Paper resqet għall-konsultazzjoni pubblika r numru ta' kwistjonijiet trasversali marbutin mad-differenzi u n-nuqqasijiet regolatorji li l-Kummissjoni identifikat matul ir-reviżjoni tagħha ta' l-acquis, inluż dawk marbuta ma' l-implimentazzjoni tad-Direttiva. Għal dawn ir-raġunijiet, il-Kummissjoni ddeċidiet li f'dan l-istadju ma tissottometti l-ebda proposta, fir-rigward tad-Direttiva. |
3.7.2 |
Il-Kummissjoni kkonkludiet li, f'dak li għandu x'jaqsam mar-Responsabilità Diretta tal-Produtturi (DPL), li m'għandix biżżejjed evidenza biex tiddetermina jekk in-nuqqas ta' regoli ta' l-UE għandux effett ħażin fuq il-fiduċja tal-konsumatur fis-suq intern. Il-kwistjoni qed tingħata aktar kunsiderazzjoni fil-kuntest tal-Green Paper. |
3.8 |
Fl-opinjoni tiegħu fuq il-Green Paper dwar ir-Reviżjoni ta' l-Acquis tal-Konsumatur (8), il-KESE ikkonkluda li hu dubjuż jekk l-approċċ issuġġerit jistax iwassal għal-livell għoli u uniformi ta' protezzjoni għall-konsumatur madwar l-UE. Tenħtieġ leġitimizzazzjoni demokratika ġenwina ta' l-acquis rivedut tal-konsumatur flimkien ma' bażi legali u konċettwali ċara. Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għar-regolamentazzjoni fqira ta' l-ambjent diġitali. Kwalunkwè proposta għal regoli armonizzati f'dan il-qasam trid tkun appoġġjata minn stima ta' l-impatt tajba, u tfittex is-simplifikazzjoni u l-kjarifikazzjoni tar-regoli eżistenti. Miżuri aħjar ta' l-infurzar u t-tisħiħ jew l-introduzzjoni ta' proċessi ċari u sempliċi għall-kisba ta' rimedju għandhom jiġu enfasizzati bħala prijorità. L-armonizzazzjoni tal-leġislazzjoni tal-konsumatur madwar l-UE trid iżżomm, l-adozzjoni ta' l-aħjar u l-ogħla livell ta' protezzjoni tal-konsumatur li jista' jinstab fl-Istati Membri, bħala prinċipju gwida. |
4. Problemi ta' Traspożizzjoni
4.1 |
Il-kontrolli ta' traspożizzjoni tal-Kummissjoni urew diverġenzi sinifikanti bejn il-liġijiet nazzjonali li ttrasponew d-Direttiva 1999/44/KE. Uħud minn dawn jistgħu jkunu minħabba lakuni regulatorji fid-Direttiva, oħrajn jistgħu jitqiesu bħala traspożizzjoni żbaljata tad-Direttiva. Fil-preżent m'huwiex ċar sa liema punt dawk id-diverġenzi affettwaw il-funzjonament tajjeb tas-Suq Intern u l-fiduċja tal-konsumatur. Il-KESE jirrakkomanda li, kemm jista' jkun malajr, il-Kummissjoni tistudja, l-implikazzjonijiet kemm għas-suq Intern u l-fiduċja tal-konsumatur, bħala kwistjoni urġenti u għandha tieħu azzjoni ta' infurzar kontra dawk l-Istati Membri li naqsu (9).. |
5. Responsabilità Diretta tal-Produtturi (DPL)
5.1 |
Xi Stati Membri introduċew forom differenti ta' Responsabilità Diretta tal-Produtturi. Dawn ivarjaw konsiderevolment dwar il-kondizzjonijiet u l-modalitajiet. Id-Direttiva ta' l-1999 titlob lill-Kummissjoni sabiex teżamina l-każ ta' l-introduzzjoni tar-Responsabilità Diretta tal-Produtturi u, jekk hu l-każ, tissottometti proposta. Mis-17-il Stat Membru li wieġbu l-kwestjonarju tal-Kummissjoni, 7 introduċew xi forma ta' Responsabilità Diretta tal-Produtturi (DPL) għalkemm il-kondizzjonijiet sabiex jsiru talbiet diretti kontra l-produtturi jvarjaw konsiderevolment. Hemm ukoll oġġezzjonijiet qawwija minn xi Stati Membri u minn xi suġġetti interessati, li uħud minnhom issuġġerew li għadu kmieni wisq biex jiġu evalwati l-effetti tiegħu dwar il-bżonn ta' emenda iżolata għad-Direttiva 1999/44/KE (10).. |
5.2 |
Suġġetti interessati u l-Istati Membri għandhom opinjonijiet diverġenti dwar l-impatt tar-Responsabilità Diretta tal-Produtturi (DPL) fuq il-livell ta' protezzjoni tal-konsumatur u s-Suq Intern. Il-maġġoranza ta' l-Istati Membri u numru ta' suġġetti intressati jikkonsidra li r-Responsabilità Diretta tal-Produtturi (DPL) potenzjalment iżżid il-protezzjoni tal-konsumatur. Madankollu hemm nuqqas ta' qbil bejn l-Istati Membri dwar r-Responsabilità Diretta tal-Produtturi (DPL), xi wħud jikkunsidraw li l-produttur jinsab f'pożizzjoni aħjar mill-bejjiegħ sabiex iġib il-prodotti konformi mal-kuntratt. Oħrajn jemmnu li r-Responsabilità Diretta tal-Produtturi (DPL) ma żżidx il-protezzjoni tal-konsumatur iżda minflok twassal għal inċertezza legali. Il-KESE jemmen li tenħtieġ aktar informazzjoni dwar dawn il-punti. |
5.3 |
Numru ta' suġġetti interessati u xi Stati Membri jikkonsidraw li r-responsabilità Diretta tal-Produtturi (DPL) tista' tikkawża piż finanzjarju sinifikanti għan-negozji għaliex il-produtturi jkollhom jiżviluppaw sistemi biex jilqgħu l-ilmenti u jagħmlu provviżjoni finanzjarja għall-espożizzjoni għal din ir-responsabilità. Madankollu ma teżistix unanimità, Stati Membri u suġġetti interessati oħra ma jaqblux. |
5.4 |
L-eżistenza ta' diversi reġimi ta' Responsabilità Diretta tal-Produtturi (DPL) hija problema potenzjali għas-suq Intern. F'dan l-istadju, il-Kummissjoni ma rnexxiliex tislet konklużjonijiet finali. Ma hemmx biżżejjed evidenza biex tiddetermina jekk in-nuqqas ta' regoli ta' l-UE dwar ir-Responsabilità Diretta tal-Produtturi (DPL) għandhomx effett negattiv fuq il-fiduċja tal-konsumatur fis-suq Intern. |
5.5 |
Il-każ biex ir-Responsabilità Diretta tal-Produtturi (DPL) issir obbligatorju fl-Istati Membri għadha l-bogħod milli tinqata'. Ir-Responsabilità Diretta tal-Produtturi (DPL) tintroduċi katina estiża ta' responsabilità meta mqabbla ma' talba kontra l-bejjiegħ. Kollox jiddependi fuq il-prodott jew servizz ikkonċernat. Xiri transkonfinali għal prodotti kbar bħal ma huma l-karozzi jinvolvu direttament lill-manifattur. Madankollu, grazzi għall-Leġislazzjoni tal-Komunità Ewropea bejjiegħ jew distributur tal-karozzi jrid jirrispetta l-garanzija tal-manifattur irrispettivament minn fejn tinxtara l-vettura. Akkwisti transkonfinali ta' inbejjed u spirti, li kull ma jmur qed isir parti aktar importanti mis-Suq Intern, huma diffiċli biex jiġu nfurzati kemm kontra l-bejjiegħ jew il-“manifattur” sakemm ix-xerrej mhux qed jagħmel żjajjar spissi lejn Stat Membru ieħor minn fejn inxtraw il-prodotti. B'mod ġenerali l-introduzzjoni tar-Responsabilità Diretta tal-Produtturi (DPL), fuq il-prodotti għall-konsum, tista' żżid il-protezzjoni tal-konsumaturi u l-fiduċja tal-konsumaturi fis-Suq Uniku. |
5.6 |
Il-kwistjoni tar-Responsabilità Diretta tal-Produtturi tirrikjedi studju aktar fil-fond flimkien ma' Studju ta' l-Impatt dettaljat. |
Brussell, it-13 ta' Frar 2008
Il-President
tas-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
(1) L-Università ta' Bielfield (il-Ġermanja) żviluppat analiżi komparattiva tar-regolamenti nazzjonali differenti, inkluż l-ostakoli possibbli għall-kummerċ jew distorsjonijiet tal-kompetizzjoni, li huma konsegwenza tat-tmien direttivi mniżżla fin-nota 3 tal-qiegħ tal-paġna (dan l-istudju komparattiv jista' jinkiseb minn http://ec.europa.eu/consumers/cons_int/safe_shop/acquis/comp_analysis_en.pdf).
(2) COM(2006) 744 finali (“il-Green Paper”).
(3) Direttiva tal-Kunsill 85/577/KEE ta' l-20 ta' Diċembru 1985 biex tħares lill-konsumatur rigward kuntratti nnegozjati barra mill-lok tan-negozju, ĠU L 372, 31.12.1985, pġ.31.
Direttiva tal-Kunsill 90/314/KEE tat-13 ta' Ġunju 1990 dwar il-ivvjaġġi kollox kompriż, il-vaganzi kollox kompriż u tours kollox kompriż, ĠU L 158, 23.6.1990, pġ.59.
Direttiva tal-Kunsill 93/13/KEE tal-5 ta' April 1993 dwar il-klawżoli inġusti f'kuntratti mal-konsumatur, ĠU L 95, 21.4.1993, pġ. 29
Direttiva 94/47/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Ottubru 1994 dwar il-protezzjoni tax-xerrejja f'dak li għandu x'jaqsam ma' ċerti aspetti tal-kuntratti li għandhom x'jaqsmu max-xirit tad-dritt għall-użu tal-propjetà immobbli fuq bażi ta' timeshare, ĠU L 280, 29.10.1994, pġ.83
Direttiva 97/7/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta' l-20 ta' Mejju 1997 dwar il-protezzjoni tal-konsumaturi in rigward ta' kuntratti li jsiru mill-bogħod, ĠU L 144, 4.6.1997, pġ. 19.
Direttiva 98/6/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Frar 1998 dwar il-protezzjoni tal-konsumatur fl-indikazzjoni tal-prezzijiet tal-prodotti offruti lill-konsumatur, ĠU L 80, 18.3.1998, pġ. 27.
Direttiva 98/27/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta' Mejju 1998 dwar inġunzjonijiet għall-protezzjoni ta' l-interessi tal-konsumaturi, ĠU L 166, 11.6.1998, pġ. 51.
Direttiva 1999/44/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Mejju 1999 dawr ċerti aspetti tal-bejgħ ta' oġġetti tal-konsum u garanziji assoċjati magħhom, ĠU L 171, 7.7.1999, pġ. 12.
(4) UGAL: Unjoni ta' Gruppi Indipendenti ta' Bejjiegħa ta' l-Ewropa
(5) Ara nota 1.
(6) CESE 984/2007, rapporteur is-Sur Adams, ĠU C 256 27.10.2007
(7) ĠU L 171.07.07.1999 pġ. 12.
(8) CESE 984/ 2007, ĠU C 256, 27.10.2007.
(9) Ara nota 1.
(10) Ara nota 3.
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/35 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku Soċjali Ewropew dwar Ir-Rapport mill-Kummissjoni dwar il-Politika dwar il-Kompetizzjoni 2006
COM(2007) 358 finali
(2008/C 162/05)
Nhar il-25 ta' Ġunju 2007, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b'konformità ma' l-Artikolu 262 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar
Ir-Rapport dwar il-Politika dwar il-Kompetizzjoni 2006
Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar il-31 ta' Jannar 2008. Ir-rapporteur kien is-Sur Chiriaco.
Matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fit-13 u l-14 ta' Frar 2008 (seduta tat-13 ta' Frar), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'141 vot favur, 3 voti kontra u 5 astensjonijiet.
1. Introduzzjoni
1.1 |
Ir-Rapport dwar il-Politika dwar il-Kompetizzjoni jenfasizza l-bidliet li saru fl-organizzazzjoni interna u l-metodi ta' ħidma tal-Kummissjoni f'dan il-qasam u jipprovdi evidenza tal-mod li bih il-Kummissjoni tassigura gvernanza ekonomika Ewropea konsistenti b'konformità ma' l-objettivi ta' Lisbona. |
2. Strumenti
2.1 Antitrust (1) — Artikoli 81 u 82 KE (2)
2.1.1 |
Fil-fehma tal-Kummissjoni, il-multi huma ferm importanti bħala deterrent għall-kumpaniji kontra l-ksur tal-liġi. Ġie adottat limitu ġdid għall-Immunità mill-Multi u t-Tnaqqis tal-Multi f'każijiet ta' Kartelli. Skond linji ta' gwida ġodda, l-ammont tal-multa huwa bbażat fuq perċentwali tal-bejgħ annwali ta' l-impriża tal-prodott rilevanti (sa 30 %) skond in-numru ta' snin tal-parteċipazzjoni ta' l-impriża. Il-multa tista' tiżdied sa 100 % għal dawk li jwettqu l-offiżi ripetutament. |
2.1.2 |
Sabiex ikun hemm sistema ta' kontroll iktar effettiva, ġiet adottata Green Paper dwar azzjonijiet ta' danni għall-ksur tar-regoli ta' l-antitrust ta' l-UE kif jinsabu fl-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat tal-KE. Il-Green Paper qanqlet diskussjoni intensa madwar l-Ewropa, li rriżulta f'iktar minn 150 sottomissjoni mill-gvernijiet, mill-awtoritajiet tal-kompetizzjoni, mill-industrija, mill-organizzazzjonijiet tal-konsumaturi, mingħand l-avukati u mill-akkademiċi fl-Istati Membri individwali. Fl-opinjoni tiegħu dwar il-Green Paper (3), wara ħafna dibattitu, il-KESE wkoll laqa' l-inizjattiva tal-Kummissjoni. |
2.1.3 |
Fir-rigward ta' l-azzjoni li ttieħdet fuq il-kartelli, il-Kummissjoni ħarġet seba' deċiżjonijiet finali, b'multi mogħtija lil 41 kumpanija b'total ta' EUR 1 846 miljun (meta mqabbla ma' 33 kumpanija li ngħataw multa globali ta' EUR 683 miljun fl-2005). |
2.2 Il-kontroll ta' l-amalgamazzjonijiet (4)
2.2.1 |
Permezz ta' konsultazzjoni pubblika, il-Kummissjoni impenjat ruħha sabiex tiġi pprovduta gwida aħjar fuq kwistjonijiet ġurisdizzjonali (5) fil-kontroll ta' l-amalgamazzjonijiet (6). Avviż li għall-ewwel kien mistenni li jiġi adottat fl-2007, ser jissostitwixxi l-Avviżi eżistenti dwar il-kwistjoni. |
2.2.2 |
F'termini ta' l-applikazzjoni tar-regoli, in-numru ta' amalgamazzjonijiet innotifikati lill-Kummissjoni fl-2006 laħaq it-356. Bħala total il-Kummissjoni adottat 352 deċiżjoni finali matul is-sena, li 207 minnhom ittieħdu skond il-proċedura simplifikata. |
2.3 Il-kontroll ta' l-għajnuna mill-Istat
2.3.1 |
Il-Kummissjoni ssimplifikat l-approvazzjoni ta' l-għajnuna reġjonali billi adottat Regolament għall-eżenzjoni ta' kategorija (7); għajnuna għar-Riċerka, l-Iżvilupp u l-Innovazzjoni (R,D&I) (8) permezz ta' l-adozzjoni ta' qafas ġdid; għajnuna għall-investiment fl-SMEs (9) billi jittejjeb l-aċċess għall-finanzi għall-SMEs; u għajnuna għall-ħarsien ambjentali. Fl-aħħarnett, il-Kummissjoni adottat Regolament de minimis (10) ġdid. Taħt ir-Regolament il-ġdid, għajnuna sa EUR 200 000 (11) mogħtija fuq tliet snin fiskali ma tkunx meqjusa bħala għajnuna mill-Istat. |
2.3.2 |
F'termini ta' l-implimentazzjoni tar-regoli, fl-2006, il-Kummissjoni analizzat 921 każ ta' għajnuna mill-Istat, li jirrappreżentaw żieda ta' 36 % fuq l-2005. Il-Kummissjoni adottat 710 deċiżjonijiet finali, fil-biċċa l-kbira tal-każijiet — 91 % — bl-approvazzjoni ta' l-għajnuna, mingħajr investigazzjoni formali, fejn ikkonkludiet li l-miżuri kienu kompatibbli mar-regoli dwar il-kompetizzjoni ħielsa. |
2.3.3 |
Barra minn hekk, filwaqt li l-Kummissjoni temmen li l-għajnuna għat-taħriġ tista' tikkontribwixxi għall-interess komuni, hija evalwat b'mod rigoruż l-għajnuna għas-Salvataġġ u għar-Ristrutturar (R&R) lill-kumpaniji f'diffikultà, u kkunsidrat bħala leġittimi biss dawk li jkunu ssodisfaw kundizzjonijiet stretti (12). |
3. L-iżviluppi settorjali
3.1 L-enerġija
3.1.1 |
Ir-rapport finali dwar l-inkjesta settorjali, li ġie adottat mill-Kummissjoni fl-10 ta' Jannar 2007 (13) enfasizza ż-żjidiet sinifikanti fil-prezzijiet bl-ingrossa tal-gass u ta' l-elettriku u l-għażla relattivament limitata għall-klijenti minħabba l-ostakoli għad-dħul. |
3.1.2 |
Il-Kummissjoni wettqet numru ta' investigazzjonijiet ta' l-antitrust dwar ħżin tal-kapaċità tan-netwerk u tal-ħażna, riservazzjonijiet tal-kapaċità fit-tul, qsim tas-suq u kuntratti fit-tul bejn bejjiegħa bl-ingrossa/bejjiegħa bl-imnut u klijenti aħħarin. |
3.1.3 |
Fil-qasam ta' l-amalgamazzjonijiet fis-settur ta' l-enerġija, il-Kummissjoni kkunsidrat u ħarġet numru kbir ta' deċiżjonijiet. L-aktar każijiet kumplessi mill-perspettiva tal-kompetizzjoni kienu DONG/Elsam/Energi E2 (14) u Gaz de France/Suez (15) . |
3.1.4 |
Il-ħidma fuq il-kontroll ta' l-għajnuna mill-Istat uriet li l-kuntratti bejn l-operaturi tan-netwerk pubbliku u l-ġeneraturi fl-Ungerija u l-Polonja wasslu għall-esklużjoni ta' partijiet tas-swieq bl-ingrossa fl-Italja ċerti kumpaniji industrijali jibbenefikaw minn tariffi ta' l-elettriku favorevoli taħt il-prezz tas-suq. Kienet importanti wkoll id-deċiżjoni għall-għajnuna mill-Istat fil-qasam ta' l-enerġija rinnovabbli mmirata li tassigura li l-finanzi pubbliċi jkopru biss każijiet eċċezzjonali u ma tiffavorixxix lill-kumpaniji jew l-attivitajiet li ma jilħqux l-istandards meħtieġa. |
3.2 Is-servizzi finanzjarji
3.2.1 |
Fl-2005 il-Kummissjoni fetħet inkjesta fis-settur bankarju bl-imnut (16), b'mod partikulari fir-rigward tal-kompetizzjoni transkonfinali. Ir-rapport finali ppubblikat fil-31 ta' Jannar 2007 u l-problemi potenzjali ta' kompetizzjoni identifikati jinkludu ostakoli għad-dħul, frammentazzjoni tas-suq u l-grad għoli ta' konċentrazzjoni fost min joħroġ u min jakkwista l-kards ta' ħlas. |
3.2.2 |
Il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport interim tagħha dwar l-inkjesta estensiva tagħha fuq l-assigurazzjoni kummerċjali fl-24 ta' Jannar 2007. |
3.2.3 |
Barraminhekk, il-Kummissjoni kklerjat numru kbir ta' konċentrazzjonijiet fil-qasam tas-servizzi finanzjarji bħall-każ Talanx Aktiengesellschaft (17). |
3.2.4 |
Il-Kummissjoni kellha wkoll tiżgura, permezz tal-kontroll ta' l-għajnuna mill-Istat tagħha, kundizzjonijiet ugwali fis-servizzi finanzjarji, speċjalment għall-parteċipanti l-ġodda u għall-banek barranin. Hija talbet ukoll għar-revoka ta' l-iskema ta' għajnuna fiskali eżistenti tal-Lussemburgu favur il-holdings eżenti. |
3.3 Il-komunikazzjonijiet elettroniċi
3.3.1 |
Il-maġġoranza vasta ta' fornituri ta' servizzi ta' komunikazzjoni elettronika joperaw fi ħdan il-konfini tal-qafas regolatorju ta' l-UE għan-netwerks u għas-servizzi ta' komunikazzjoni elettronika. Il-Kummissjoni b'hekk irrakkomandat 18-il-suq ta' prodotti u servizzi speċifiku kemm fil-livell tal-bejgħ bl-ingrossa kif ukoll fil-livell tal-bejgħ bl-imnut għal regolamentazzjoni ex ante mir-regolaturi nazzjonali (18). Is-swieq ta' l-aċċess għall-broadband jipprovdu eżempju interessanti ta' l-applikazzjoni simultanja tar-regolamentazzjoni ex ante speċifika skond is-settur u l-liġi tal-kompetizzjoni ex post. |
3.4 It-teknoloġija ta' l-informatika
3.4.1 |
Il-Kummissjoni kompliet tiżgura li l-kompetizzjoni ma tkunx mgħawġa fis-settur tat-teknoloġija ta' l-informatika, ikkaratterizzat minn konverġenza diġitali, mill-importanza dejjem tikber ta' l-interoperabbiltà. F'dan ir-rigward, il-każ tal- Microsoft , li qalgħet multa talli ma pprovdietx l-informazzjoni mitluba mill-Kummissjoni fil-ħin, huwa sinifikattiv ħafna. It-tweġiba kontra d-deċiżjoni tal-Kummissjoni, min-naħa tal-Microsoft, ġie rrifjutat mill-Qorti tal-Prim'Istanza (19) bis-sentenza tas-17 ta' Settembru 2007 (20). |
3.4.2 |
Fil-qasam tal-kontroll ta' l-amalgamazzjonijiet, il-Kummissjoni kklerjat il-konċentrazzjonijiet bejn Nokia u n-negozju ta' tagħmir tan-netwerk tas-Siemens AG u bejn Alcatel u Lucent Technologies, fejn ikkonkludiet li l-istruttura tas-suq għall-provvista ta' tagħmir tan-netwerking ottiku u s-soluzzjonijiet ta' aċċess għall-broadband kienet se tibqa' kompetittiva anke wara t-tranżazzjoni proposta. |
3.5 Il-Medja
3.5.1 |
L-għan tal-politika tal-kompetizzjoni fis-settur tal-medja huwa li jiġu garantiti kundizzjonijiet ugwali, kemm bejn operaturi kummerċjali differenti kif ukoll bejn operaturi kummerċjali u operaturi ffinanzjati b'fondi pubbliċi. |
3.5.2 |
Fil-qasam tax-xandir diġitali, il-Kummissjoni fetħet proċeduri ta' ksur biex tinvestiga jekk il-leġislazzjoni Taljana li tirregola l-bidla diġitali timponiex restrizzjonijiet fuq ix-xandara u tagħtix vantaġġi kompetittivi lil operaturi tax-xandir analogu eżistenti, kontra d-Direttiva tal-Kompetizzjoni. |
3.5.3 |
Fir-rigward ta' l-aqwa kontenut, għajnuna mill-Istat għall-films u xogħolijiet awdjoviżivi oħra u l-amministrazzjoni tad-drittijiet, il-Kummissjoni għamlet interventi ripetutament sabiex tiżgura kompetizzjoni effettiva. |
3.6 It-Trasport
3.6.1 |
Problemi ta' kompetizzjoni jistgħu jeżistu, b'mod partikulari, f'forma ta' trasport stradali, livelli baxxi ta' interoperabbiltà fil-każ tat-trasport ferrovjarju, u nuqqas ta' aċċess trasparenti għal servizzi portwali kompetittivi. |
3.6.2 |
Fil-każ tat-trasport stradali, il-Kummissjoni żammet il-politika tagħha li tapprova l-għajnuna mill-Istat sabiex tiffavorixxi l-użu ta' teknoloġija aktar nadifa u għall-obbligi tas-servizz pubbliku. |
3.6.3 |
Fir-rigward tat-trasport ferrovjarju, il-Kummissjoni ddeċidiet f'każ wieħed li l-iffinanzjar u s-sorveljanza ta' infrastruttura ferrovjarja ma kinux jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat, imma kienu jaqgħu taħt il-kompetenza ta' l-amministrazzjoni pubblika (21). |
3.6.4 |
Fil-qasam tat-trasport marittimu, il-Kummissjoni impenjat ruħha li toħroġ linji ta' gwida fuq l-applikazzjoni tal-liġi tal-kompetizzjoni sabiex tgħin biex tipprepara għat-tranżizzjoni għal reġim kompletament kompetittiv. Fir-rigward ta' l-għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni insistiet fuq it-tneħħija ta' kull klawżola tan-nazzjonalità li jeżentaw proprjetarji tal-vapuri mill-ħlasijiet tal-kontribuzzjonijiet soċjali tal-baħħara tagħhom. |
3.6.5 |
Fl-aħħar, il-qasam tat-trasport bl-ajru, il-Kummissjoni adottat Regolament (KE) Nru 1459/2006 li jwaqqaf l-eżenzjoni, mill-projbizzjoni taħt l-Artikolu 81(1) KE, ta' konferenzi tat-tariffi tal-passiġġieri ta' l-IATA għar-rotot fi ħdan l-UE mill-1 ta' Jannar 2007 kif ukoll l-eżenzjoni għas-slots u l-konferenzi ta' skedar għar-rotot fi ħdan l-UE. |
3.7 Is-servizzi postali
3.7.1 |
Wara bidliet sinifikanti fis-suq postali, il-Kummissjoni naqset is-servizzi li għalihom jingħataw drittijiet ta' monopolju lil Fornituri tas-Servizz Universali (USPs), minn naħa waħda, u l-preservazzjoni tal-kompetizzjoni f'żoni liberalizzati tas-suq postali, biex tiġi evitata l-monopolizzazzjoni mill-ġdid de facto minn USPs, min-naħa l-oħra. |
3.7.2 |
Kienet importanti wkoll id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li jingħata kumpens għas-Servizzi ta' Interess Ekonomiku Ġenerali (SGEI) kompatibbli mar-regoli ta' l-għajnuna mill-Istat biss fejn l-ammont tal-kumpens ma kienx jaqbeż l-ispejjeż ta' l-obbligu tas-servizz pubbliku u sakemm kundizzjonijiet oħra tal-Qafas ta' l-2005 kienu ukoll issodisfati. Il-Kummissjoni eżaminat ukoll jekk l-operaturi postali kienux qegħdin igawdu vantaġġi oħra. F'dan il-kuntest, il-Kummissjoni rrakkomandat li Franza (22) għandha twaqqaf il-garanzija Statali bla limitu li jgawdi minnha l-Uffiċċju Postali Franċiż fil-kapaċità tiegħu bħala organu pubbliku sa l-aħħar ta' l-2008. |
4. In-Netwerk tal-Kompetizzjoni Ewropew (ECN) u l-qrati nazzjonali
4.1 |
L-2006 kienet it-tieni sena sħiħa ta' implimentazzjoni tas-sistema ta' infurzar stabbilita mir-Regolament (KE) Nru 1/2003. Hija rat aktar tisħiħ tal-kooperazzjoni minn naħa bejn il-membri tal-ECN, jiġifieri l-NCAs ta' l-Istati Membri u l-Kummissjoni u min-naħa l-oħra bejn il-qrati nazzjonali u l-Kummissjoni. |
4.2 |
Il-kooperazzjoni bejn il-membri ta' l-ECN f'każijiet individwali hija organizzata madwar żewġ obbligi prinċipali min-naħa ta' l-NCAs, jiġifieri li jinfurmaw lill-Kummissjoni meta jinfetħu każijiet ġodda u qabel tittieħed id-deċiżjoni finali. Il-Kummissjoni ġiet infurmata b'xi 150 każ ġdid ta' investigazzjoni mibdija mill-NCAs, u rrevediet jew tat parir dwar xi 125 każ li oriġina mill-NCAs. |
4.3 |
Kooperazzjoni stretta fi ħdan l-ECN inkludiet laqgħa bejn id-Direttur Ġenerali tad-DĠ tal-Kompetizzjoni u l-NCAs fejn il-mudell tal-programm ta' klemenza ta' l-ECN ġie approvat. Il-Kummissjoni u l-NCAs iltaqgħu wkoll sabiex jiddiskutu kwistjonijiet relatati mal-politika ta' l-antitrust, inkjesti settorjali u setturi partikulari. |
4.4 L-applikazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni ta' l-UE mill-qrati nazzjonali fl-UE
4.4.1 |
L-Artikolu 15(1) tar-Regolament (KE) Nru 1/2003 jippermetti lill-imħallfin nazzjonali li jitolbu lill-Kummissjoni għall-opinjoni tagħha jew għal informazzjoni fil-pussess tagħha. L-istess artikolu jeżiġi li l-Istati Membri jgħaddu lill-Kummissjoni kopja ta' kull sentenza bil-miktub maħruġa minn qrati nazzjonali. |
4.4.2 |
Taħriġ kontinwu ta' l-imħallfin nazzjonali hija importanti ħafna sabiex jiżdied l-għarfien dwar il-liġi tal-kompetizzjoni ta' l-UE. Għal dan il-għan, il-Kummissjoni tikkofinanzja bosta proġetti ta' taħriġ kull sena fl-Istati Membri kollha. |
5. L-attivitajiet internazzjonali
5.1 |
Fit-tħejjija għall-adeżjoni tagħhom fl-UE, il-Kummissjoni assistiet fl-infurzar tar-regoli tal-kompetizzjoni fir-Rumanija u l-Bulgarija, kif qiegħda tagħmel bħalissa fil-Kroazja u t-Turkija. |
5.2 |
Id-djalogu bilaterali dwar il-kompetizzjoni sar iktar intensiv bejn il-Kummissjoni u l-ħafna awtoritajiet tal-kompetizzjoni, kif saru wkoll il-kuntatti ma' l-Istati Uniti, il-Kanada u l-Ġappun. Id-DĠ tal-Kompetizzjoni assista wkoll liċ-Ċina u r-Russja fl-abozzar ta' liġi tal-kompetizzjoni. |
5.3 |
Fl-aħħar, fil-qafas ta' kooperazzjoni multilaterali, id-DĠ tal-Kompetizzjoni qiegħed jaqdi rwol importanti fin-Netwerk tal-Kompetizzjoni Internazzjonali u jieħu sehem fil-ħidma tal-Kumitat tal-Kompetizzjoni ta' l-OECD. |
6. Il-kooperazzjoni interistituzzjonali
6.1 |
Kull sena, il-Parlament Ewropew joħroġ rapport fuq inizjattiva tiegħu stess dwar ir-Rapport tal-Kompetizzjoni Annwali tal-Kummissjoni. Il-Kummissarju responsabbli għall-politika tal-Kompetizzjoni jżomm skambji ta' opinjonijiet regolari mal-Kunsill u l-Kumitati Parlamentari rilevanti. |
6.2 |
Barra minn hekk, il-Kummissjoni tinforma lill-KESE u lill-KtR dwar inizjattivi ta' politika importanti u tipparteċipa f'dibattiti dwar l-adozzjoni tar-rapport annwali mill-KESE dwar ir-Rapport Annwali tal-Politika tal-Kompetizzjoni tal-Kummissjoni. |
7. Konklużjonijiet u kummenti
7.1 Ir-relazzjoni bejn il-politika tal-kompetizzjoni u l-politika tat-tkabbir ekonomiku
Billi rrestawrat setturi ekonomiċi sħaħ għal-loġika u d-dinamika tas-suq, il-politika tal-kompetizzjoni għamlet kontribut prattiku għall-ħolqien ta' suq uniku Ewropew koeżiv, b'inqas regoli u regolamenti.
7.1.1 |
Il-politika tal-kompetizzjoni kulma jmur qiegħda taqdi rwol dejjem iktar importanti fil-politika ekonomika Ewropea. Kemm il-Kummissjoni (23) kif ukoll il-KESE (24) f'okkażjonijiet preċedenti enfasizzaw il-ħtieġa li jitnedew strumenti ġodda tal-politika ekonomika mmirati li jmexxu l-kompetizzjoni u l-politika industrijali lejn l-objettivi tal-koeżjoni ekonomika u soċjali msaħħa, anke fir-rigward ta' sistemi ta' kontroll għall-għajnuna mill-Istat u tipi ta' delokalizzazzjoni, l-impjieg u l-ħarsien ta' l-ambjent u l-promozzjoni ta' riċerka maġġuri, dettaljata u programmi ta' l-iżvilupp. Bħalissa, il-politika tal-kompetizzjoni hija kkoordinata mill-qrib ma' politiki oħrajn, bħas-suq intern u l-politika tal-konsumatur, bil-għan li jinħolqu swieq li joperaw aħjar għall-benefiċċju tal-konsumaturi u l-kompetittività Ewropea. |
7.1.2 |
Fuq il-bażi ta' aġġornament għas-seba' l-ikbar Stati Membri, fl-2007 l-Kummissjoni bassret tkabbir ekonomiku bir-rata ta' 2,8 % fl-UE u 2,5 % fiż-żona ta' l-euro (25). Minkejja li dan it-tbassir ġie rivedut mill-IMF bi tnaqqis ta' l-istima tat-tkabbir għaż-żona ta' l-euro minn 2,1 % għal 1,6 %, il-KESE jsostni li t-tkabbir Ewropew huwa mistenni jibqa' appoġġjat b'sisien soda u ambjent dinji li għadu favorevoli. |
7.1.3 |
Il-KESE jikkunsidra li huwa importanti li l-UE tikseb tkabbir ekonomiku bbilanċjat u stabilità fil-prezzijiet, ekonomija soċjali tas-suq li tkun kompetittiva ferm li tippromovi t-taħriġ u timmira lejn l-okkupazzjoni sħiħa (full employment) u l-progress soċjali, u livell għoli ta' ħarsien u titjib fil-kwalità ta' l-ambjent. |
7.1.4 |
F'suq fejn il-politika tal-kompetizzjoni ser tkompli tikber fl-importanza, l-indikaturi ekonomiċi, soċjali u ambjentali huma fatturi ewlenin fil-kejl tal-kompetittività, mhux biss għall-konsumaturi aħħara iżda b'mod partikulari għall-intrapriża. |
7.1.5 |
Il-KESE jinsisti li l-kompetittività ta' l-intrapriżi u s-servizzi Ewropej għandhom ikunu mħarsa b'qafas regolatorju ċar ibbażat fuq l-applikazzjoni adattata tal-politiki tal-kompetizzjoni id f'id mal-politiki tal-kummerċ. Bħalissa, l-UE hija l-iktar suq miftuħ għall-prodotti barranin; it-tneħħija ta' l-iktar protezzjoni fundamentali kontra d-dumping u s-sussidji tolqot lill-produtturi Ewropej kollha li joperaw b'konformità mar-regoli tal-kompetizzjoni u l-kummerċ legali u l-istandards ta' l-UE li m'għandhomx rikors għall-għajnuna mill-Istat. F'dan ir-rigward, il-KESE jsejjaħ lill-Kummissjoni sabiex, minn naħa, toqgħod iktar attenta meta tirrapporta lid-WTO dwar każijiet ta' distorsjoni fil-kompetizzjoni internazzjonali u min-naħa l-oħra, li timpenja ruħha li ddaħħal klawżola fil-ftehimiet kummerċjali bilaterali li torbot lill-imsieħba kummerċjali tagħha sabiex jikkonformaw mar-regoli tal-kompetizzjoni, inkluż il-kontroll effettiv ta' l-għajnuna mill-Istat. |
7.2 Il-kontroll ta' l-għajnuna mill-Istat
7.2.1 |
Il-KESE japprezza l-istrateġija ta' modernizzazzjoni tal-Kummissjoni fir-rigward tal-pjan ta' azzjoni ta' l-għajnuna mill-Istat, li hija msejsa fuq: għajnuna identifikata mill-Istat, analiżi ekonomika, proċeduri effettivi u responsabilità komuni bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri. Jappoġġja wkoll il-pożizzjoni li ħadet il-Kummissjoni li tilqa' l-għajnuna mill-Istat għat-trasferiment teknoloġiku, l-innovazzjoni u l-qafas multi-settorjali għal proġetti kbar ta' investiment, u li tittratta għajnuna bħal din b'mod differenti. |
7.2.2 |
Meta tinvestiga l-każijiet ta' l-għajnuna ta' l-Istat, il-Kummissjoni għandha taċċetta li t-trattament fiskali speċifiku adottat minn Stati Membri għas-soċjetajiet mutwali, bħall-kooperattivi u l-kumpaniji b'impatt soċjali importanti, huwa ġġustifikat. |
7.3 Il-banek u s-swieq finanzjarji
7.3.1 |
Il-KESE jilqa' l-azzjoni li ttieħdet mill-Kummissjoni sabiex tikkontrolla it-trans-proprjetà ta' l-ishma u l-ġestjoni tal-prodotti finanzjarji. F'każijiet partikulari, ġara li l-istituzzjonijiet tal-kreditu kienu azzjonisti maġġuri (ftehimiet ta' l-azzjonisti) f'kumpaniji oħra, u dan fisser li s-self mill-banek intuża sabiex jiffinanzja x-xiri ta' ishma f'dawn il-banek stess. |
7.4 L-enerġija
7.4.1 |
Il-KESE jenfasizza li l-enerġija m'għandhiex titqies biss bħala suq iżda wkoll f'termini ta' l-iżvilupp, l-impjieg u l-ambjent. Bħalissa, l-UE qiegħda tiffaċċja kompetituri dinjija ġodda (26) u l-istrutturi tas-suq il-ġdid ħafna drabi jkollhom iqisu l-politika tal-poter. |
7.4.2 |
Il-KESE jinsisti li fir-rigward tat-tema tas-separazzjoni tal-produzzjoni mid-distribuzzjoni (unbundling) fis-settur tal-gass, għandhom jitqiesu l-karatteristiċi speċifiċi tas-settur (27). |
7.5 Il-pluralità ta' l-informazzjoni u l-liġi tal-kompetizzjoni
7.5.1 |
Il-KESE jirrakkomanda li ssir distinzjoni fil-qasam tal-medja bejn regoli ddisinjati speċifikament sabiex jiddefendu l-pluraliżmu ta' l-informazzjoni u r-regoli ġenerali ta' l-antitrust. Għandu jiġi enfasizzat ukoll li filwaqt li r-regoli operattivi tal-kompetizzjoni huma kundizzjoni bażika sabiex jiġi assigurat il-pluraliżmu, m'humiex biżżejjed fihom infushom. |
7.5.2 |
Il-periklu ta' nuqqas ta' fehma tajba huwa li r-regoli tal-kompetizzjoni ser jonqsu u l-prinċipju tal-pluraliżmu jiddgħajjef. |
7.6 It-telekomunikazzjoni
7.6.1 |
Il-KESE jinsisti li t-tneħħija tar-raggruppamenti tan-netwerks tat-telekommunikazzjoni u l-ħolqien ta' aġenzija settorjali ta' l-UE għandhom jiġu evalwati sew fil-kuntest tas-setturi l-oħra billi l-investiment huwa settur kruċjali għall-kompetittività Ewropea u, partikularment fil-kuntest tal-veloċità tal-bidla teknoloġika, huma essenzjali għall-iżvilupp kompetittiv tas-settur. |
7.7 L-infurzar tar-regoli tal-kompetizzjoni u t-tisħiħ tal-qrati nazzjonali fl-UE
7.7.1 |
Sabiex jiġi assigurat l-infurzar effettiv tar-regoli, hemm bżonn ta' taħriġ u edukazzjoni kontinwa ta' l-imħallfin nazzjonali u l-professjonisti legali kollha fil-liġi tal-kompetizzjoni ta' l-UE. F'dan ir-rigward, il-KESE jsejjaħ lill-Kummissjoni sabiex tadotta linji gwida, mill-iktar fis possibbli, dwar l-applikazzjoni ta' l-Artikolu 82 KE, partikularment fir-rigward ta' prattiki esklussivi. |
7.7.2 |
Filwaqt li jilqa' l-ko-finanzjar tal-proġetti stabbiliti mill-Kummissjoni, il-KESE jinsisti li minbarra l-15-il proġett tat-taħriġ li tnedew fl-2006 għall-25 Stat Membru, ħafna iktar jista' u għandu jsir sabiex jiġu indirizzati l-isfidi li ġġib magħha l-politika tal-kompetizzjoni u sabiex jiġu indirizzati l-problemi li jinħolqu fir-relazzjonijiet bejn il-Kummissjoni, l-intrapriża, l-assoċjazzjonijiet u l-konsumaturi. |
7.7.3 |
B'mod partikulari, ir-relazzjonijiet bejn il-KESE u l-Kummissjoni dan l-aħħar issaħħu wara l-firma, matul is-sessjoni plenarja tal-KESE tat-30 u l-31 ta' Mejju 2007 (28), ta' addendum għall-protokoll ta' kooperazzjoni ta' Novembru 2005. Il-ftehim jqiegħed lill-KESE fil-qalba tat-tmexxija għall-komunikazzjoni, bis-saħħa tal-pożizzjoni privileġġat bħala faċilitatur tad-djalogu mal-pubbliku. |
7.7.4 |
Il-KESE jsejjaħ lill-Kummissjoni u lill-Parlament sabiex jiżviluppaw politika ta' kooperazzjoni interistituzzjonali bil-għan li l-leġislazzjoni ta' l-UE ssir iktar kompatibbli mal-liġijiet nazzjonali. Il-KESE jappoġġja l-proċess ta' adozzjoni ta' trattat ġdid (l-hekk imsejjaħ Trattat ta' Lisbona) għas-simplifikazzjoni tal-qafas statutarju u l-indirizzar tal-ħtiġijiet ta' UE b'27 Stat Membru, li b'hekk tippermetti lill-UE tasal fi ftehim dwar politiki ġodda u tieħu d-deċiżjonijiet meħtieġa sabiex tegħleb l-isfidi ġodda li qiegħda tiffaċċja. |
7.7.5 |
Il-KESE jenfasizza li l-politika tal-kompetizzjoni m'għandhiex tiġi assoċjata ma' objettivi separati iżda għandha tkompli tkun attività sħiħa tal-Kummissjoni Ewropea (29). Sabiex ikun hemm iktar trasparenza fin-negozjati għaddejjin bħalissa, il-KESE żamm konferenza fis-sede tiegħu fis-27 u t-28 ta' Settembru li għadda. Bl-isem ta' KIG 2007: is-soċjetà ċivili organizzata taqsam fehmitha dwar il-ġejjieni ta' l-Ewropa, il-konferenza kellha parteċipazzjoni qawwija. |
Brussell, it-13 ta' Frar 2008
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
(1) Id-deċiżjonijiet segwenti tal-Kummissjoni huma s-suġġetti ta' appelli fil-Qorti tal-Ġustizzja tal-Komunitajiet Ewropej. Sal-lum ma kien hemm l-ebda deċiżjonijiet definittivi, minbarra fil-każ De Beers, fejn id-deċiżjoni tal-Kummissjoni ġiet annullata mill-Qorti: Każijiet COMP/38/638 Synthetic Rubber, deċiżjoni tal-Kummissjoni 29.11.2006; COMP/39.234 Alloy surcharge (adozzjoni mill-ġdid) Deċiżjoni tal-Kummissjoni 20.12.2006; COMP/38.907 Steel beams (adozzjoni mill-ġdid) deċiżjoni tal-Kummissjoni 8.11.2006; COMP/38.121 Fittings, Commission decision 20.9.2006; COMP/38.456 Bitumen Netherlands, deċiżjoni tal-Kummissjoni 13.9.2006; COMP/38.645 Methacrylates, deċiżjoni tal-Kummissjoni 31.5.2006; COMP/38.620 Hydrogen peroxide and perborate, deċiżjoni tal-Kummissjoni 3.5.2006; COMP/38.113 Prokent/Tomra; COMP/38.348 Repsol CCP, deċiżjoni tal-Kummissjoni 12.4.2006; u COMP/38.381 De Beers, Deċiżjoni tal-Kummissjoni 22.2.2006.
(3) INT/306. L-opinjoni tal-KESE hija disponibbli hawnhekk:
http://eescopinions.eesc.europa.eu/EESCopinionDocument.aspx?identifier=ces\int\int306\ces1349-2006_ac.doc&language=EN
(4) Kien hemm biss deċiżjoni waħda tal-Kummissjoni li ġiet appellata quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Komunitajiet Ewropej: Każ COMP/M.3796 Omya/J. M. Huber PCC.
(5) http://ec.europa.eu/comm/competition/mergers/legislation/jn_en.pdf.
(6) Regolament (KE) nru 139/2004.
(7) Regolament (KE) Nru 1628/2006
(8) ĠU C 323, 30.12.2006, p. 1
(10) Regolament (KE) nru 18.8.2006, p. 2.
(11) Ammont imtenni b'referenza għar-regolament preċedenti (Ara r-Regolament KE nru 69/2001, ĠU L10, 13.1.2001, pġ. 30)
(12) Ara l-każ Northern Rock (IP/07/1859). Il-Kummissjoni ddeċidiet li l-injezzjoni ta' likwidità, b'garanziji bankarji u interessi adegwati li ta l-Bank ta' l-Ingilterra fl-14 ta' Settembru 2007, ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat. Għall-kuntrarju, il-garanzija li ngħatat mit-Teżor fuq id-depożiti fis-17 ta' Settembru, skond il-miżuri li ttieħdu fid-9 ta' Ottubru, li pprovdew lin-Northern Rock bil-likwidità u l-garanziji addizzjonali koperti mit-Teżor, jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat. Dawn il-miżuri jistgħu jiġu awtorizzati bħala għajnuna ta' salvataġġ u għar-ristrutturar fl-applikazzjoni tal-linji gwida Komunitarji rilevanti għall-għajnuna mill-Istat għas-Salvataġġ u r-ristutturar ta' l-intrapriżi f'diffikultà. Fuq il-bażi ta' dawn il-linji, dan it-tip ta' għajnuna għandha tingħata fil-forma ta' self jew garanziji li ma jdumux iktar minn sitt xhur, madankollu, għas-settur bankarju, jeżistu xi eċċezzjonijiet, għal raġunijiet ta' prudenza, li ġew applikati f'każijiet ta' dan it-tip. Fuq il-bażi ta' dawn il-linji, l-Awtoritajiet Ingliżi għandhom jippreżentaw lill-Kummissjoni, sas-17 ta' Marzu 2008, pjan ta' ristrutturar għan-Northern Rock li jmur lilhinn minn sempliċement is-salvataġġ fuq perijodu qasir. Jekk dan il-pjan jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, dan għandu jiġi deċiż fuq il-merti tiegħu u skond ir-regoli għall-għajnuna għar-ristrutturar.
(13) COM(2006) 851 finali
(14) Każ COMP/M.3868 DONG/Elsam/Energi E2 deċiżjoni tal-Kummissjoni, 14.3.2006.
(15) Każ COMP/M.4180 Gaz de France/Suez deċiżjoni tal-Kummissjoni, 14.11.2006.
(16) Deċiżjoni tal-Kummissjoni, 13.6.2005 (ĠU C 144, 14.6.2005, p. 13).
(17) Każ COMP/M.4055 Talanx/Gerling Commission decision, 5.4.2006.
(18) Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni, tal-11 ta' Frar 2003 dwar Swieq tal-Prodotti u tas-Servizzi Relevanti fi ħdan is-settur tal-komunikazzjonijiet elettroniċi suxxettibbli għal regolazzjoni ex ante skond id-Direttiva 2002/21/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar qafas regolatorju komuni għan-netwerks u għas-servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi', (ĠU L 114, 8.5.2003, p. 45) Il-Kummissjoni approvat rakkomandazzjoni ġdida fis-17 ta' Diċembru 2007 (ĠU L 344, 28.12.2007, p.65) li tagħmel referenza biss għal 8 swieq.
(19) It-test tad-deċiżjoni huwa disponibbli f'dan is-sit: http://ec.europa.eu/comm/competition/antitrust/cases/decisions/37792/art24_2_decision.pdf
(20) Każ T-201/04 (ĠU C269, 10.11.2007, pġ. 45)
(21) Każ N 478/2004, 7.6.2006 (ĠU C 209, 31.8.2006).
(22) Każ E 15/2005, Recommandation proposant l'adoption de mesures utiles concernant la garantie illimitée de l'Etat en faveur de La Poste (għadu mhux ippubblikat).
(23) Nrawmu l-bidla strutturali: politika industrijali għal Ewropa mkabbra, COM(2004) 274 finali
(24) Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew: Fostering structural change: an industrial policy for an enlarged Europe (COM(2004) 274 finali), ĠU. C 157 of 28.6.2005 CCMI/017.
(25) Cf. IP/07/1295
(http://europa.eu/rapid/pressReleasesAction.do?reference=IP/07/1295&format=HTML&aged=1&language=MT&guiLanguage=mt)
(26) B'mod partikulari l-Gazprom u s-Sonatrach.
(27) Neelie Kroes, More competitive energy markets: building on the findings of the sector inquiry to shape the right policy solution, Brussell, id-19 ta' Settembru 2007.
(28) Sommarju ta' l-opinjonijiet adottati matul is-sessjoni plenarja msemmija hawn fuq huwa disponibbli:
http://www.eesc.europa.eu/activities/press/summaries_plenaries/2007/grf_ces83-2007_d_mt.pdf
(29) It-test tat-Trattat ta' Lisbona, adottat fi Brussell fit-3 ta' Diċembru 2007 mill-Konferenza tar-rappreżentanti tal-gvernijiet ta' l-Istati Membri, huwa disponibbli f'dan is-sit ta' l-internet:
http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cmsUpload/cg00014.mt07.pdf
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/40 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-approvazzjoni tat-tip ta' komponent għal tagħmir ta' dawl u ta' sinjalizzazzjoni bid-dawl fuq tratturi bir-roti għall-agrikoltura jew għall-foresterija (Verżjoni kkodifikata)
COM(2007) 840 finali — 2007/0284 (COD)
(2008/C 162/06)
Nhar il-25 ta' Jannar 2008, il-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea ddeċieda, b'konformità ma' l-Artikolu 95 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar
Il-proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-approvazzjoni tat-tip ta' komponent għal tagħmir ta' dawl u ta' sinjalizzazzjoni bid-dawl fuq tratturi bir-roti għall-agrikoltura jew għall-foresterija (verżjoni kkodifikata)
Billi l-Kumitat jikkunsidra li l-kontenut tal-proposta huwa kompletament sodisfaċenti u li m'hemm bżonn ta' l-ebda kummenti min-naħa tiegħu, iddeċieda, matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu tat-13 u l-14 ta' Frar 2008 (seduta tat-13 ta' Frar), b'147 vot favur, vot kontra u 7 astensjonijiet, li jagħti opinjoni favorevoli għat-test propost.
Brussell, it-13 ta' Frar 2008.
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/40 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-ismijiet tat-tessuti (Riformulazzjoni)
COM(2007) 870 finali — 2008/0005 (COD)
(2008/C 162/07)
Nhar it-8 ta' Frar 2008, il-Kunsill iddeċieda, b'konformità ma' l-Artikolu 95 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar
il-Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-ismijiet tat-tessuti (Riformulazzjoni)
Il-Kumitat, billi jikkunsidra li l-kontenut tal-proposta huwa kompletament sodisfaċenti u jħoss li m'hemm bżonn ta' l-ebda kummenti min-naħa tiegħu, iddeċieda, matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu tat-13 u l-14 ta' Frar 2008 (seduta tat-13 ta' Frar), b'128 vot favur u 2 astensjonijiet, li jagħti opinjoni favorevoli għat-test propost.
Brussell, it-13 ta' Frar 2008
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/41 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar Ir-ritorn ta' oġġetti ta' kultura illegalment imneħħija mit-territorju ta' Stat Membru (Verżjoni kkodifikata)
COM(2007) 873 finali — 2007/0299 (COD)
(2008/C 162/08)
Nhar it-8 ta' Frar 2008, il-Kunsill iddeċieda, b'konformità ma' l-Artikolu 95 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, dwar
Il-Proposta għal direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-ritorn ta' oġġetti ta' kultura illegalment imneħħija mit-territorju ta' Stat Membru (Verżjoni kkodifikata)
Billi l-Kumitat jikkunsidra li l-kontenut tal-proposta huwa kompletament sodisfaċenti u m'hemm bżonn ta' l-ebda kummenti min-naħa tiegħu, iddeċieda, matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu tat-13 u l-14 ta' Frar 2008 (seduta tat-13 ta' Frar), b'141 voti favur, vot wieħed kontra u astensjoni waħda, li jagħti opinjoni favorevoli għat-test propost.
Brussell, it-13 ta' Frar 2008
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/41 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar materji koloranti li jistgħu jiżdiedu ma' prodotti mediċinali
COM(2008) 1 finali — 2008/0001 (COD)
(2008/C 162/09)
Nhar il-31 ta' Jannar 2008, il-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea ddeċieda, b'konformità ma' l-Artikolu 95 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar
Il-proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar materji koloranti li jistgħu jiżdiedu ma' prodotti mediċinali (Riformulazzjoni)
Billi l-Kumitat jikkunsidra li l-kontenut tal-proposta huwa kompletament sodisfaċenti u li m'hemm bżonn ta' l-ebda kummenti min-naħa tiegħu, iddeċieda, matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu tat-13 u ta' l-14 ta' Frar 2008 (seduta tat-13 ta' Frar), b'122 vot favur, vot kontra u 4 astensjonijiet, li jagħti opinjoni favorevoli għat-test propost.
Brussell, it-13 ta' Frar 2008
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/42 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Evalwazzjoni indipendenti tas-servizzi ta' interess ġenerali
(2008/C 162/10)
Nhar is-16 ta' Frar 2007, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b'konformità ma' l-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, li jħejji opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar
Evalwazzjoni indipendenti tas-servizzi ta' interess ġenerali
Is-Sezzjoni Speċjalizzata għat-Trasport, l-Enerġija, l-Infrastruttura u s-Soċjetà ta' l-Informazzjoni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar it-23 ta' Jannar 2008. Ir-rapporteur kien is-Sur Hencks.
Matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fit-13 u l-14 ta' Frar 2008 (seduta ta' l-14 ta' Frar), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'162 vot favur, 24 vot kontra u 11-il astensjoni.
1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
1.1 |
Ir-riforma tat-Trattati, adottata mill-Kunsill Ewropew tas-17 u t-18 ta' Ottubru 2007, tirrappreżenta progress ġdid, fost oħrajn, fis-servizzi ta' interess ġenerali (SIĠ), bl-inklużjoni ta' klawsola għall-applikazzjoni ġenerali dwar is-servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali (SIEĠ) (Artikolu 14), fid-dispożizzjonijiet dwar il-funzjonament ta' l-Unjoni, li għandha tiġi applikata għall-politiki kollha ta' l-Unjoni Ewropea (UE), inkluż is-suq intern u l-kompetizzjoni, kif ukoll Protokoll mehmuż maż-żewġ Trattati dwar is-servizzi kollha ta' interess ġenerali, inklużi s-servizzi non-ekonomiċi ta' interess ġenerali (SNEIĠ). |
1.2 |
Is-SIĠ, is-SIEĠ u s-SNEIĠ kollha jgħinu sabiex jassiguraw il-benesseri taċ-ċittadini kollha u l-effikaċja tad-drittijiet fundamentali tagħhom. Il-provvista tas-servizzi ta' interess ġenerali hija għażla politika, u għaldaqstant, taqa' f'idejn il-leġislaturi. |
1.3 |
M'huwiex biss obbligu msaħħaħ għall-UE u l-Istati Membri li jassiguraw li s-servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali joperaw b'mod effettiv, li jfisser li l-evalwazzjoni ta' prestazzjoni ta' servizzi bħal dawn għandha tkun proċess kontinwu, iżda wkoll il-bżonn ta' l-istituzzjonijiet deċiżjonali li jiddefenixxu b'mod ċar il-kunċetti, l-objettivi u l-kompiti li jattribwixxu għal dawn it-tliet tipi ta' servizzi. Sakemm dan jitwettaq, il-valutazzjonijiet tal-prestazzjoni m'humiex ser iwasslu għas-sigurtà legali taċ-ċittadini li għandhom id-dritt jistennew mill-istituzzjonijiet nazzjonali u Ewropej. |
1.4 |
L-iskop ta' l-evalwazzjoni ser ikun li jittejbu l-effikaċja u l-effiċjenza tas-servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali u l-adattament tagħhom għall-bżonnijiet li jinbidlu taċ-ċittadini u l-intrapriżi, filwaqt li tipprovdi lill-awtoritajiet pubbliċi b'dak li jkollhom bżonn sabiex jagħmlu l-aħjar għażliet. B'żieda ma' dan, l-evalwazzjoni ser ikollha rwol ewlieni sabiex jinsab bilanċ armonjuż bejn is-swieq u l-interessi ġenerali, u bejn l-objettivi ekonomiċi, soċjali u ambjentali. |
1.5 |
Fir-rigward ta' l-importanza tas-SIĠ fil-ġlieda kontra l-esklużjoni soċjali u fil-promozzjoni tal-ġustizzja u l-protezzjoni soċjali, li ġew stabbiliti bħala objettivi ta' l-UE bis-saħħa tat-Trattat, hija indispensabbli evalwazzjoni regolari mhux biss tas-servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali li huma diġà koperti mir-regoli Komunitarji, iżda wkoll tas-servizzi non-ekonomiċi ta' interess ġenerali fil-livell ta' l-Istati Membri. |
1.6 |
Fil-livell nazzjonali, reġjonali jew lokali ta' l-Istati Membri, l-evalwazzjoni tas-SIĠ (ekonomiċi u non-ekonomiċi) ser ikollha tkun indipendenti, tinvolvi partijiet multipli u tqis il-fehmiet differenti; permezz ta' bażi fuq medda sħiħa tal-kriterji, ser ikollha tkopri t-tliet pilastri ta' l-istrateġija ta' Lisbona, u titwettaq b'konsultazzjoni mal-partijiet kollha interessati. |
1.7 |
Fil-livell Komunitarju, ser jenħtieġ li jiġu ddefiniti l-proċeduri għall-iskambju, il-ġbir, it-tqabbil u l-koordinazzjoni, u li jitqanqal il-proċess ta' l-evalwazzjoni indipendenti filwaqt li jiġi rrispettat il-prinċipju tas-sussidjarjetà billi tiġi ddefinita metodoloġija armonizzata għall-evalwazzjoni fil-livell Ewropew ibbażata fuq indikaturi komuni, permezz ta' djalogu mar-rappreżentanti tal-partijiet interessati. |
1.8 |
Sabiex din l-evalwazzjoni tkun rilevanti u utli, għandu jitwaqqaf Kumitat ta' Tmexxija li jirrappreżenta iktar minn parti waħda u li jaħdem b'indipendenza sħiħa, b'rappreżentanti mill-Kummissjoni Ewropea, mill-Parlament Ewropew, mir-rappreżentazzjonijiet permanenti ta' l-Istati Membri lill-UE, mill-Kumitat tar-Reġjuni u mill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew. |
2. Sitwazzjoni attwali
2.1 |
It-Trattati jinkludu servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali fost il-valuri komuni ta' l-Unjoni Ewropea, b'mod partikulari fil-kuntest tal-kontribut tagħhom lejn il-koeżjoni soċjali u territorjali. It-Trattat ta' Riforma, li ġie adottat mill-Kunsill Ewropew fis-17 u t-18 ta' Ottubru 2007, jikkonferma dan permezz ta' dispożizzjoni li tippermetti lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea sabiex, permezz ta' regolamenti, iwaqqfu prinċipji u kondizzjonijiet li jippermettu lis-SIEĠ li jwettqu l-missjonijiet tagħhom, mingħajr preġudizzju għall-kompetenza ta' l-Istati Membri sabiex jipprovdu, jikkummissjonaw u jiffinanzjaw servizzi bħal dawn, filwaqt li tiġi enfasizzata r-responsabilità konġunta ta' l-Istati Membri u l-Komunità. |
2.2 |
B'hekk, huwa f'idejn l-Unjoni u l-Istati Membri, kull wieħed minnhom fil-kompetenzi rispettivi tagħhom u fl-iskop ta' l-applikazzjoni tat-Trattat ta' Riforma, li jieħdu ħsieb u jassiguraw li servizzi bħal dawn joperaw b'mod effettiv fuq il-bażi ta' prinċipji u kondizzjonijiet, b'mod partikulari dawk ekonomiċi u finanzjarji, li jippermettulhom li jwettqu l-missjonijiet tagħhom. |
2.3 |
Għaldaqstant, meta jiġi applikat it-Trattat ta' Riforma, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea, waqt li jaġixxu b'konformità mal-proċedura leġislattiva ordinarja, ser ikollhom jiddefinixxu prinċipji u kondizzjonijiet filwaqt li jikkonformaw mal-prinċipji tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità. |
2.4 |
Il-Protokoll dwar is-SIĠ, mehmuż mat-Trattat ta' Riforma, jenfasizza r-rwol essenzjali u d-diskrezzjoni wiesgħa ta' l-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali fil-provvista, il-kummissjoni u l-organizzazzjoni tas-servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali li jkunu qrib kemm jista' jkun tal-ħtiġijiet ta' l-utenti u l-assigurazzjoni ta' livell għoli f'termini ta' kwalità, sigurtà u affordability, it-trattament indaqs u l-promozzjoni ta' aċċess universali tad-drittijiet ta' l-utent. |
2.5 |
Għall-ewwel darba f'test primarju leġislattiv tal-Komunità, dan il-Protokoll jieħu nota ta' servizzi non-ekonomiċi ta' interess ġenerali. Dan jenfasizza li l-provvista, il-kummissjoni u l-organizzazzjoni ta' servizzi bħal dawn huma kompetenzi ta' l-Istati Membri u li d-dispożizzjonijiet tat-Trattati ma jaffettwaw bl-ebda mod dawn il-kompetenzi, sabiex is-servizzi non-ekonomiċi ta' interess ġenerali, fil-prinċipju, jibqgħu esklużi mir-regoli relatati mas-suq intern, mal-kompetizzjoni u ma' l-għajnuna ta' l-Istat, peress li l-kompetenza nazzjonali tibqa' mdawra mill-prinċipji ġenerali tal-liġi Komunitarja fl-implimentazzjoni tagħha. |
2.6 |
Fir-rigward tad-distinzjoni bejn is-servizzi ekonomiċi u non-ekonomiċi, it-Trattat ta' Riforma ma jipprovdi l-ebda definizzjoni. Dan ser ifisser it-tkomplija tad-dipendenza fuq id-deċiżjonijiet mill-Qorti Ewropea għall-Ġustizzja, li tirriżulta fil-persistenza ta' l-inċertezza legali ta' bħalissa. Iċ-ċittadini jistennew ħafna mill-Unjoni Ewropea. Hija għandha ttejjeb il-kwalità tal-ħajja, tassigura r-rispett għad-drittijiet fundamentali u tassigura li d-deċiżjonijiet tagħha ma jwasslux għal sitwazzjoni agħar fl-impatt tagħhom. |
3. Il-bżonn għal evalwazzjoni tas-servizzi ta' interess ġenerali
3.1 |
Fost affarijiet oħra, l-obbligu li jiġi assigurat li s-servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali joperaw b'mod effettiv fl-Artikolu 14 tat-Trattat ta' Riforma jfisser, b'mod partikulari, li l-evalwazzjoni tal-prestazzjoni ta' servizzi bħal dawn għandha tkun proċess kontinwu. |
3.2 |
Il-KESE huwa tal-fehma li sabiex SIEĠ jiġi kkunsidrat effettiv għandu:
|
3.3 |
Minkejja li t-Trattat ta' Riforma ma jsemmix l-evalwazzjoni espliċitament, l-evalwazzjoni trid issir il-mezz ta' viġilanza mitlub impliċitament mit-Trattat. |
3.4 |
L-Istati Membri jew l-UE ser ikollhom bżonn jiddeffinixxu u jadattaw il-kompiti u l-objettivi tas-servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali fil-kompetenza tagħhom b'mod trasparenti u non-diskriminatorju, filwaqt li jikkonformaw mal-prinċipju ta' proporzjonalità u jassiguraw li s-servizzi huma fl-interess ta' l-utenti kollha u jilħqu s-sodisfazzjon ġenerali tagħhom. |
3.5 |
Sabiex jiġi kkonfermat li l-kompiti ta' interess ġenerali qegħdin jitwettqu b'mod korrett u effettiv u li l-objettivi — skond jekk dawn is-servizzi humiex SIEĠ jew servizzi non-ekonomiċi ta' interess ġenerali, jew skond in-natura vera tas-servizz — intlaħqu jew ser jintlaħqu, l-awtorità kompetenti għandha tniedi sistema għall-evalwazzjoni tal-prestazzjoni, l-effiċjenza u l-kwalità li tmur lilhinn mill-istħarriġ ta' l-opinjoni u s-sondaġġi. |
3.6 |
Għaldaqstant, l-evalwazzjoni hija analiżi u monitoraġġ sistematiku ta' l-implimentazzjoni effettiva tal-missjoni partikulari ta' interess ġenerali fid-dawl tat-twettiq tagħha u l-kapaċità tagħha li jintlaħqu l-bżonnijiet tal-konsumaturi, l-intrapriżi, iċ-ċittadini u s-soċjetà, u fid-dawl ta' l-objettivi ta' l-UE, partikularment fir-rigward tal-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, l-ekonomija soċjali tas-suq, l-istrateġija ta' Lisbona u l-garanzija ta' l-eżerċizzju tad-drittijiet fundamentali. |
3.7 |
Is-servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali tipikament ikollhom isibu bilanċ fil-livelli varji:
|
3.8 |
Dawn il-bilanċi jistgħu jiċċaqalqu bħala riżultat tal-bidla ekonomika u teknoloġika, u l-bidla fil-bżonnijiet u l-istennijiet individwali u kollettivi u jirriflettu wkoll il-bżonn ta' konsistenza bejn sitwazzjonijiet diversi f'kull pajjiż, ċirkustanzi ġeografiċi speċifiċi u karatteristiċi settorjali. |
3.9 |
L-evalwazzjoni tal-prestazzjoni hija attività separata mir-regolamentazzjoni, iżda hija wkoll waħda mill-aspetti tagħha. L-attività regolatorja tista' tibbenefika billi tibbaża lilha nnifisha fuq u tqanqal lill-evalwazzjoni. Fl-istess ħin, l-evalwazzjoni għandha tipprovdi l-għarfien f'sitwazzjonijiet li fihom is-servizzi ma jiffunzjonawx tajjeb, u fid-differenzi f'termini ta' kwalità u/jew ta' servizz bejn il-pajjiżi differenti, li b'hekk tenfasizza l-adattament għall-istennijiet li jinbidlu jiddependi mill-bżonnijiet u t-tħassib ta' l-utenti u l-konsumaturi fil-kuntest ekonomiku, teknoloġiku u soċjali. |
4. Liema servizzi għandhom jiġu evalwati
4.1 |
Fil-kuntest ta' l-objettivi assenjati lis-servizzi ta' interess ġenerali u l-importanza tagħhom fl-implimentazzjoni ta' politiki Komunitarji differenti, l-evalwazzjoni regolari hija essenzjali mhux biss għas-servizzi ekonomiċi, li huma koperti mir-regoli Komunitarji, iżda wkoll għas-servizzi non-ekonomiċi. Dawn ta' l-aħħar jagħmlu parti mill-implimentazzjoni effettiva tad-drittijiet fundamentali, u l-operat tagħhom jintrifed mill-prinċipju tas-solidarjetà u r-rispett għad-dinjità tal-bniedem, b'referenza f'waqtha għall-valuri komuni li huma inerenti fil-mudell soċjali Ewropew. |
4.2 |
Billi l-Protokoll mehmuż mat-Trattat ta' Riforma jikkonferma li s-servizzi non-ekonomiċi ta' interess ġenerali jaqgħu taħt ir-responsabilità esklussiva ta' l-Istati Membri, dawn is-servizzi ser ikollhom jiġu evalwati biss fil-livelli nazzjonali, reġjonali jew lokali. |
4.3 |
Billi s-servizzi ta' interess ġenerali ta' natura non-ekonomika, l-istess bħas-SIEĠ, għandhom x'jaqsmu ma' medda ta' objettivi ta' l-UE (ir-rispett għad-drittijiet fundamentali, il-promozzjoni tal-benesseri taċ-ċittadini, il-ġustizzja soċjali, il-koeżjoni soċjali, eċċ.) u li l-Unjoni Ewropea hija parzjalment responsabbli għall-ksib ta' dawn l-objettivi, għandha almenu tassigura li l-Istati Membri jipproċedu b'evalwazzjonijiet regolari dwar it-tħaddim tas-servizzi non-ekonomiċi ta' interess ġenerali. |
5. L-approċċ segwit mill-istituzzjonijiet ta' l-UE
5.1 |
Matul il-Kunsilli Ewropej ta' Nizza (2000) u Laeken (2001) intlaħaq ftehim dwar il-bżonn ta' evalwazzjoni effettiva u dinamika fil-livell Komunitarju ta' l-effetti tal-kompetizzjoni u l-prestazzjoni tas-servizzi ta' interess ġenerali, filwaqt li jitqiesu l-ispeċifiċitajiet u l-kompetenzi nazzjonali, reġjonali u lokali. |
5.2 |
Ġie kkunsidrat ukoll li din l-evalwazzjoni għandha titwettaq fi ħdan l-istrutturi eżistenti, b'mod partikulari permezz ta' rappurtaġġ orizzontali u settorjali u r-“rapport ta' Cardiff” tal-Kummissjoni dwar ir-riforma ekonomika, u għandha tkopri l-istruttura u l-prestazzjoni tas-suq, inklużi l-aspetti ta' l-impjieg, l-evalwazzjoni ekonomika u soċjali ta' l-obbligi tas-servizz pubbliku, u l-opinjonijiet taċ-ċittadini u l-konsumaturi dwar il-prestazzjoni tas-servizzi ta' interess ġenerali u l-impatt tal-liberalizzazzjoni fuqhom. |
5.3 |
Mill-2001, evalwazzjoni orizzontali — limitata għall-industriji ta' netwerk (l-elettriku, il-gass, il-komunikazzjonijiet elettroniċi, is-servizzi postali, it-trasport bl-ajru u bil-ferrovija) twettqet annwalment (minbarra fl-2003) mill-Kummissjoni Ewropea, ibbażata fuq metodu definit f'komunikazzjoni tal-Kummissjoni (1); madankollu, mhux il-partijiet kollha interessati jaqblu fuq din l-evalwazzjoni, li skond xi wħud hija iktar evalwazzjoni tal-politiki Komunitarji fuq l-industriji ta' netwerk milli dwar il-prestazzjoni ta' industriji bħal dawn. |
5.4 |
Fl-2003, b'rabta mal-Green Paper dwar is-servizzi ta' interess ġenerali, il-Kummissjoni Ewropea nediet konsultazzjoni pubblika sabiex jiġi stabbilit kif għandha tiġi organizzata l-evalwazzjoni, liema kriterji għandhom jintużaw, kif iċ-ċittadini għandhom jitħeġġu jieħdu sehem, u kif il-kwalità tad-data tista' tittejjeb. Il-konklużjonijiet ewlenin ta' din il-konsultazzjoni kienu l-bżonn għal evalwazzjoni multi-dimensjonali u reviżjoni tal-mekkaniżmi ta' evalwazzjoni; madankollu, skond il-Kummissjoni, kien hemm nuqqas ta' qbil fuq min kellu jwettaq l-evalwazzjoni. |
5.5 |
Il-White Paper dwar is-servizzi ta' interess ġenerali (2) enfasizzat il-proċess ta' evalwazzjoni li fil-futur ikollu jippreċiedi kwalunkwe aġġustament lill-qafas Komunitarju leġislattiv, partikularment fir-rigward tal-liberalizzazzjoni tas-servizzi. |
5.6 |
Fil-White Paper tagħha l-Kummissjoni għarfet ir-responsabilità partikulari ta' l-istituzzjonijiet Komunitarji, bl-għajnuna tad-data pprovduta fil-livell nazzjonali, fl-evalwazzjoni tas-servizzi li huma soġġetti għal qafas regolatorju speċifiku għas-settur imwaqqaf mill-Komunità. Hija ma eskludietx il-possibbilità li evalwazzjoni fil-livell Komunitarju tiġi kkunsidrata f'oqsma oħra jekk jista' jiġi stabbilit f'każijiet speċifiċi li evalwazzjoni ta' dan it-tip tkun tista' toħloq valur miżjud. |
5.7 |
Fl-aħħarnett, il-Kummissjoni ordnat rapport ta' analiżi ddettaljat dwar il-metodi ta' evalwazzjoni minn konsulent estern, li l-konklużjonijiet ewlenin tiegħu ser jinġabru fil-qosor f'komunikazzjoni ġdida skedata għall-2008. |
5.8 |
Il-Kummissjoni tistqarr li din il-verifika esterna ser ikollha tanalizza l-ħtieġa għal evalwazzjoni tal-prestazzjoni tad-dispożizzjoni tas-SIEĠ fil-livell ta' l-UE mill-industriji ta' netwerk, tressaq rakkomandazzjonijiet dwar it-titjib ta' l-evalwazzjonijiet orizzontali, u tevalwa s-sinifikat tal-parteċipazzjoni tal-Kummissjoni bħala produttur ta' evalwazzjonijiet orizzontali. |
5.9 |
Fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar is-SIĠ (3), il-Kummissjoni “tqisha importanti, għall-kwalità u għat-trasparenza tal-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet, li twettaq b'mod regolari evalwazzjoni approfondita u tiżvela l-metodoloġija u r-riżultati tagħha, sabiex ikunu miftuħa għal skrutinju.” |
6. Prinċipji u kriterji ta' evalwazzjoni
6.1 |
Fil-komunikazzjoni tagħha COM(2002) 331, il-Kummissjoni impenjat ruħha sabiex tinvolvi lis-soċjetà ċivili fl-evalwazzjoni orizzontali tal-prestazzjoni tas-SIĠ, b'mod partikulari billi twaqqaf mekkaniżmu permanenti għall-monitoraġġ ta' l-opinjoni taċ-ċittadini u l-evoluzzjoni tagħhom u li tassigura li l-partijiet interessati, li jinkludu l-imsieħba soċjali, ser jiġu kkonsultati wkoll fuq bażi ad hoc dwar kwistjonijiet speċifiċi. |
6.2 |
Il-mod li bih is-soċjetà qiegħda tevolvi hija riflessa fl-istennijiet dejjem jikbru tal-pubbliku — f'dan il-każ, l-utenti u l-konsumaturi — mhux biss li d-drittijiet tagħhom ser jiġu rikonoxxuti iżda wkoll li ċ-ċirkostanzi speċifiċi tagħhom ser jitqiesu. Hemm korrelazzjoni stretta bejn kif is-servizzi ta' interess ġenerali qegħdin jitwettqu u s-soċjetajiet li fihom qegħdin jiġi pprovduti. |
6.3 |
Il-varjetà ta' strutturi u statuti (operaturi pubbliċi jew privati, sħubijiet pubbliċi/privati) li jintużaw mill-awtoritajiet pubbliċi nazzjonali, reġjonali u lokali sabiex jipprovdu servizzi ta' interess ġenerali tfisser li hemm bżonn ta' evalwazzjoni multi-dimensjonali. |
6.4 |
B'żieda ma' dan, l-evalwazzjoni fil-livell ta' l-Istati Membri għandha tkun pluralista, bil-parteċipazzjoni tal-partijiet u l-persuni interessati kollha: l-awtoritajiet inkarigati mid-definizzjoni u l-implimentazzjoni tas-servizzi ta' interess ġenerali, ir-regolaturi, l-operaturi/provvedituri responsabbli għat-twettiq tas-servizzi, ir-rappreżentanti tal-konsumaturi, it-trade unions u s-soċjetà ċivili, eċċ. |
6.5 |
Apparti mill-parteċipazzjoni ta' bosta partijiet, din l-evalwazzjoni ser ikollha tkun indipendenti u tqis il-fehmiet differenti billi mhux il-partijijet interessati kollha jkollhom l-istess interessi, u saħansitra f'xi każijiet ikunu f'kunflitt, b'inkonsistenzi bejn l-informazzjoni u l-istimi pprovduti minnhom. |
6.6 |
L-effikaċja ekonomika u soċjali tas-servizzi ta' interess ġenerali, l-attivitajiet u l-prestazzjoni tagħhom, ma tistax tiġi evalwata fuq il-bażi ta' kriterju uniku, f'dan il-każ ir-regoli tal-kompetizzjoni; għandha tintuża medda sħiħa ta' kriterji. |
6.7 |
Kif enfasizzaw is-CIRIEC u s-CEEP f'rapport li tfassal fl-2000 (4) fuq talba tal-Kummissjoni Ewropea, l-evalwazzjoni għandha tifsira biss jekk titqies b'rabta ma' l-objettivi u l-kompiti speċifikati, li fid-definizzjoni tagħhom jinbtu minn tliet sorsi — il-konsumatur, iċ-ċittadin u s-soċjetà — u għandhom tliet komponenti — il-garanzija ta' l-eżerċizzju tad-drittijiet fundamentali tal-bniedem, il-koeżjoni soċjali u territorjali u d-definizzjoni u t-twettiq tal-politika pubblika. |
6.8 |
L-evalwazzjoni ser ikollha tkopri t-tliet pilastri ta' l-istrateġija ta' Lisbona (l-ekonomija, s-soċjetà u l-ambjent) u fl-istess ħin tinvolvi lis-suq intern, il-kompetizzjoni, il-ħarsien tal-konsumatur u l-politiki ta' l-impjieg kif ukoll il-politiki settorjali rilevanti. |
6.9 |
Għaldaqstant, l-evalwazzjoni għandha tirreferi għal għadd ta' kriterji, b'referenza partikulari:
|
6.10 |
Għalhekk, dan il-proċess ser jinvolvi l-provvista ta' l-informazzjoni u l-evalwazzjoni ta' prattiki attwali u l-impatt ta' l-azzjonijiet fuq tipi differenti ta' utenti, li jagħmluha possibbli sabiex jingħeleb l-iżbilanċ strutturali fl-informazzjoni li huwa inerenti fir-relazzjonijiet bejn l-operaturi/provvedituri, ir-regolaturi u l-konsumaturi. |
7. L-implimentazzjoni ta' l-evalwazzjoni
7.1 |
Is-sistema ta' evalwazzjoni għandha tkun ibbażata fuq rapporti perijodiċi mfassla fil-livelli nazzjonali jew lokali minn korpi ta' evalwazzjoni mwaqqfa mill-Istati Membri b'konformità mal-prinċipji msemmija hawn fuq. |
7.2 |
Fil-livell Komunitarju, il-kompitu ser ikun li jitfissru l-proċeduri għall-iskambju, il-ġbir, it-tqabbil u l-koordinazzjoni. Għalhekk, it-tqanqil tal-proċess ta' l-evalwazzjoni indipendenti ser jaqa' f'idejn l-Unjoni Ewropea, filwaqt li jiġu rispettati l-prinċipju tas-sussidjarjetà u l-prinċipji li jidhru fil-Protokoll mehmuż mat-Trattat ta' Riforma, b'definizzjoni kemm ta' metodoloġija ta' evalwazzjoni armonizzata fil-livell Ewropew, ibbażata fuq indikaturi komuni, kif ukoll tal-mezzi għat-tħaddim tiegħu, permezz ta' djalogu mar-rappreżentanti tal-partijiet interessati. |
7.3 |
Sabiex l-evalwazzjoni tkun utli u rilevanti, għandu jitwaqqaf Kumitat ta' Tmexxija li jirrappreżenta l-interessi varji tal-partijiet interessati kollha (l-awtoritajiet pubbliċi, l-imsieħba soċjali, l-operaturi, ir-regolaturi, l-utenti — individwali u intrapriżi, it-trade unions); fil-livell Komunitarju, din tista' tinkludi rappreżentanti mill-Kummissjoni Ewropea, mill-Parlament Ewropew, mir-rappreżentazzjonijiet permanenti ta' l-Istati Membri lill-UE, mill-Kumitat tar-Reġjuni u mill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew. |
7.4 |
Dan il-Kumitat ta' Tmexxija ser ikun responsabbli:
|
7.5 |
Id-diskussjonijiet mal-partijiet interessati kollha jistgħu jieħdu l-forma ta' konferenza annwali dwar il-prestazzjoni tas-servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali, ibbażata fuq l-istess linji tal-konferenzi eżistenti dwar l-industriji ta' netwerk li nżammu tul dawn l-aħħar snin fil-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, jew jistgħu jinżammu b'konġunzjoni mas-summit soċjali tar-rebbiegħa. |
Brussell, l-14 ta' Frar 2008.
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
(1) COM(2002) 331 finali, 18.06.02. Komunikazzjoni tal-Kummissjoni — Nota Metodoloġika għall-Evalwazzjoni Orizzontali tas-Servizzi ta' Interess Ekonomiku Ġenerali.
(2) COM(2004) 374 finali, 12.5.2004. Komunikazzjoni mill-Kummissjoni: White Paper dwar servizz ta' interess ġenerali
(3) COM(2007)725 finali, 20/11/2007. Komunikazzjoni mill-Kummissjoni Anċillari mal-Komunikazzjoni “Suq uniku għall-Ewropa tas-seklu 21”: Servizzi ta' interess ġenerali, inklużi s-servizzi soċjali ta' interess ġenerali: impenn Ewropew ġdid.
(4) Studju tas-CIRIEC/CEEP: Services of General Economic Interest in Europe: Regulation-Financing-Evaluation Good Practices http://www.ulg.ac.be/ciriec/intl_en/research/publications/index.htm
CIRIEC: International Centre of Research and Information on the Public and Co-operative Economy.
CEEP: European Centre of Enterprises with Public Participation and of Enterprises of General Economic Interest.
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/46 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-promozzjoni ta' aċċess pubbliku wiesa' għal-librerija diġitali Ewropea
(2008/C 162/11)
Nhar is-16 ta' Frar 2007, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, b'konformità ma' l-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, iddeċieda li jfassal opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar
Il-promozzjoni ta' aċċess pubbliku wiesa' għal-librerija diġitali Ewropea
Is-Sezzjoni Speċjalizzata għat-Trasport, l-Enerġija, l-Infrastruttura u s-Soċjetà ta' l-Informazzjoni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar it-23 ta' Jannar 2008. Ir-rapporteur kienet is-Sinjura Pichenot.
Matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fit-13 u l-14 ta' Frar 2008 (seduta tat-13 ta' Frar), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'153 vot favur, 4 voti kontra u 5 astensjonijiet.
1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
1.1 |
Issa li qed noqorbu lejn it-tnedija tal-librerija diġitali Ewropea (1) fl-2008, l-għan ta' l-opinjoni tal-Kumitat huwa li toffri appoġġ wiesa' lil dan il-pjan biex parti mill-patrimonju kulturali, xjentifiku u tekniku tagħna jkun aċċessibbli online. Għalhekk, hija sservi ta' appoġġ għall-ħidma ta' l-istituzzjonijiet Ewropej għat-twaqqif ta' portall għall-pubbliku, li jservi ta' strument għat-tixrid tat-tagħrif fl-era diġitali. |
1.2 |
Il-Kumitat jirrikonoxxi l-impenji konġunti tal-Kummissjoni u l-Istati Membri u jilqa' b'sodisfazzjon il-koordinazzjoni ta' l-istituzzjonijiet kulturali mnedija mis-CENL (Conference of European National Libraries — Konferenza tal-Libreriji Nazzjonali Ewropej) bl-għan li toħloq fondazzjoni li tlaqqa' l-istituzzjonijiet kollha volontarji sabiex jingħata aċċess għall-patrimonju diġitalizzat tagħhom. Jappella lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fil-livell Ewropew, nazzjonali u reġjonali biex jingħaqdu f'dan il-proġett Ewropew ta' importanza daqstant kbira sabiex jiġi żgurat li l-pubbliku jkun infurmat kif imiss. |
1.3 |
L-involviment tas-soċjetà ċivili fl-iżvilupp tal-Librerija Diġitali Ewropea (LDE) ser ikun element deċiżiv għal erba' raġunijiet prinċipali, li jiġġustifikaw l-impenn tal-KESE:
|
1.4 |
Il-Kumitat huwa konxju tax-xogħol kollu li diġà sar mill-Kummissjoni bil-parteċipazzjoni tal-partijiet interessati fl-Istati Membri matul il-presidenzi suċċessivi. Jaqbel mar-rapport (2) tal-Parlament Ewropew li offra sinteżi tajba ħafna ta' dak li nkiseb u ta' l-istadji li jmiss. F'din l-opinjoni, il-Kumitat għażel li jenfasizza l-kontribut tas-soċjetà ċivili — li huwa essenzjali — billi jħeġġeġ lill-partijiet kollha jipparteċipaw fit-tnedija tal-Librerija Diġitali Ewropea u l-iżvilupp tagħha fil-ġejjieni. Din l-opinjoni qed tipproponi li l-enfasi jkun fuq l-aspettativi u l-ħtiġijiet ta' l-utenti sabiex l-għan ta' aċċess għal pubbliku wiesa' jintlaħaq. |
1.4.1 |
Fir-rigward ta' l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, il-KESE jirrakkomanda:
|
1.4.2 |
Fir-rigward ta' l-Istati Membri u l-Kummissjoni, il-KESE jirrakkomanda:
|
1.4.3 |
Fir-rigward ta' l-operaturi ekonomiċi u l-istituzzjonijiet kulturali, il-KESE jixtieq iħeġġiġhom:
|
2. It-titjib ta' l-informazzjoni pubblika u l-involviment tas-soċjetà ċivili fl-iżvilupp tal-librerija diġitali Ewropea (LDE) futura
2.1 It-titjib ta' l-informazzjoni pubblika dwar il-librerija diġitali Ewropea futura
2.1.1 |
Fl-2010, l-aċċessibilità on-line fl-Ewropa tal-patrimonju kulturali mil-libreriji, l-arkivji u l-mużewijiet, ser tipprovdi lill-Ewropej, kif ukoll lill-popli tad-dinja kollha, aċċess għal sitt miljun dokument diġitalizzat sabiex jintużaw f'sitwazzjonijiet rikreattivi, edukattivi, jew professjonali u għal skopijiet ta' riċerka. Dan l-objettiv kwantitattiv ser jikkostitwixxi l-ewwel fażi fi proċess ta' diġitalizzazzjoni fuq skala kbira. |
2.1.2 |
Dan il-proġett, li ngħata l-isem proviżorju ta' Librerija Diġitali Ewropea (LDE), huwa msejjaħ “librerija” għall-konvenjenza, iżda anke fil-komunikazzjoni tagħha (5), il-Kummissjoni iddefiniet qafas wiesa' għad-diġitalizzazzjoni u talbet li l-istituzzjonijiet kollha jieħdu sehem f'dan il-proġett. Il-proġett għalhekk iħaddan fih medda wiesgħa ta' suġġetti — kulturali, xjentifiċi u tekniċi — u jikkonċerna kull xorta ta' dokumenti miktuba, kotba, partituri, mapep, rikordings ta' ħsejjes varji, rikordings awdjioviżivi, rivisti, ritratti, eċċ. |
2.1.3 |
Il-Kumitat jaqbel ma' l-Istati Membri fil-konklużjonijiet unanimi tak-Kunsill ta' Novembru 2006 li dan il-proġett ta' LDE jikkostitwixxi proġett ta' importanza ewlenija li huwa intiż li jippromovi l-parteċipazzjoni ta' kulħadd fis-soċjetà ta' l-informazzjoni u li jsaħħaħ l-għarfien taċ-ċittadini fir-rigward ta' l-identità Ewropea. |
2.1.4 |
It-tieni objettiv tal-proġett huwa li l-LDE futura ssir punt ta' aċċess multilingwi għal kulħadd permezz ta' portall komuni, u ma jkunx biss sors ta' interess għall-komunitajiet xjentifiċi jew artistiċi. Għaldaqstant, il-KESE jitlob lill-Kummissjoni ttejjeb l-informazzjoni pubblika sabiex iċ-ċittadini jitħeġġu jieħdu sehem fit-twaqqif tal-librerija diġitali, b'mod partikulari billi tipprovdi dokumenti multilingwi. Għandu jitfassal pjan ta' komunikazzjoni għall-istituzzjonijiet Ewropej u l-Istati Membri kollha, u dan għandu jibda malli jitnieda l-proġett f'Novembru 2008. |
2.1.5 |
Dan il-proġett kolossali ta' diġitalizzazzjoni ser jikkostitwixxi ġrajja importanti ħafna fl-istorja ta' l-umanità. Dan għalhekk jitlob li d-dibattitu jkopri l-għażla u l-organizzazzjoni tal-kontenut u ta' l-għarfien fil-livell Ewropew. Il-KESE huwa tal-fehma li dibattitu wiesa' fuq il-kondizzjonijiet ta' diġitalizzazzjoni fuq skala daqshekk kbira għandu jkopri ċerti aspetti finanzjarji, tekniċi u legali li huma meħtieġa biex jintlaħaq l-għan ta' socjetà bbażata fuq l-għarfien u li tkun miftuħa għal kulħadd:
|
2.2 L-involviment tas-soċjetà ċivili fl-aġenda kulturali Ewropea fl-era tal-globalizzazzjoni
2.2.1 |
S'issa, dan il-proġett ġie diskuss esklussivament mill-ispeċjalisti, liema aġir jirrifletti l-ħerqa kbira tal-partijiet interessati (l-istituzzjonijiet kulturali, l-awturi, l-edituri, il-libreriji, eċċ.) u l-parteċipazzjoni effettiva tagħhom fil-grupp ta' livell għoli mwaqqaf mill-Kummissjoni. Meta fl-2005, il-Kummissjoni nediet il-konsultazzjoni tagħha msemmija “i2010: Libreriji diġitali” (9), 7 % biss tar-risposti ġew minn individwi privati u 14 % biss mill-universitajiet. M'hemm xejn sorprendenti fir-rigward ta' parteċipazzjoni daqshekk fjakka min-naħa tal-pubbliku, speċjalment meta wieħed iqis li d-dibattitu kien imniedi għal għarrieda fl-aħħar ta' l-2004, wara li tħabbar proġett kbir ta' diġitalizzazzjoni minn Google, u meta wieħed iqis ukoll li l-kwestjonarju kien immirat lejn il-gruppi ta' interess ekonomiku li l-aktar kien jolqothom proġett ta' diġitalizzazzjoni ta' dan it-tip. |
2.2.2 |
Il-ġurnata tal-lum, l-aċċess b'xejn għall-informazzjoni fuq l-internet hija ħaġa komuni — fatt li jaħbi madankollu fondi sostanzjali mir-reklamar — u jqajjem il-konfużjoni fost il-pubbliku fir-rigward tas-servizzi pprovduti mil-libreriji diġitali. Għalhekk is-soċjetà ċivili għandha responsabbiltà kbira, partikularment fir-rigward tal-ġenerazzjoni żagħżugħa, li tieħu sehem f'kampanja informattiva u edukattiva dwar il-valur tax-xogħlijiet intellettwali u artistiċi u dwar il-ħtieġa li dawn jingħataw ir-rispett li jistħoqqilhom. |
2.2.3 |
Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jagħmlu ħilithom kollha biex jinvolvu lis-soċjetà ċivili fl-iżviluppi futuri tad-diġitalizzazzjoni tal-patrimonju kulturali. Il-parteċipazzjoni ta' l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili hija kruċjali għal erba' raġunijiet prinċipali: biex jiġu ddefiniti kriterji komuni għall-għażla tal-kontenut, jipprovdu appoġġ finanzjarju, li l-partijiet interessati kollha jiġu mħeġġa jkunu innovattivi u biex jippromovu l-integrazzjoni taċ-ċittadini kollha fis-soċjetà ta' l-informazzjoni. |
2.2.4 |
Biex dan iseħħ, il-KESE jirrakkomanda li jinfetaħ forum pubbliku f'Marzu 2008, biex jikkoinċidi mat-tnedija tal-prototip, biex l-assoċjazzjonijiet u l-korpi edukattivi, kulturali, familjali u soċjo-professjonali li jirrappreżentaw l-utenti futuri jkunu jistgħu jwasslu leħinhom. L-interventi tas-soċjetà ċivili ser ikunu utli fil-fażijiet varji wara t-tnedija f'Novembru 2008 u fil-fażijiet ulterjuri ta' żvilupp. |
2.2.5 |
Id-dibattitu għandu jikkompleta l-pjan ta' direzzjoni (roadmap) għall-2007 — 2010 inkluż fl-appendiċi għall-konklużjonijiet tal-Kunsill u jestendih biex jiġi żgurat li d-diġitalizzazzjoni tissokta u li jsir użu aħjar minnha. Il-KESE jilqa' b'interess l-istedina biex jikkuntattja l-Pjattaforma tas-Soċjetà Ċivili għad-Djalogu Interkulturali, li qiegħed joħloq netwerk taċ-ċittadini relatat mal-libreriji diġitali. |
2.2.6 |
Wara l-2008, is-Sena Ewropea tad-Djalogu Interkulturali, id-dibattitu jista' jikber u jwassal għal konsultazzjoni ġdida fl-2009. Dan għandu jippermetti li s-soċjetà ċivili tagħti s-sehem tagħha fid-deċiżjonijiet li jridu jittieħdu dwar il-fażijiet fuq perijodu aktar fit-tul, filwaqt li tikkunsidra l-aġenda kulturali Ewropea fl-era tal-globalizzazzjoni (10). |
2.3 Il-promozzjoni ta' l-iżvilupp tal-librerija tal-futur
2.3.1 |
Il-KESE japprova l-proposta magħmula fir-rapport tal-Parlament Ewropew (11), li jappella għat-twaqqif ta' kumitat ta' tmexxija tal-LDE li jkun magħmul mill-istituzzjonijiet kulturali involuti fil-LDEnet. Ser ikun inkarigat milli jiżgura li l-proġett jitkompla u mill-koordinazzjoni tal-pjanijiet nazzjonali ta' diġitalizzazzjoni. Għandu jinbeda djalogu fejjiedi bejn dan il-kumitat ta' tmexxija u l-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lill-utenti, b'mod partikulari l-KESE. |
2.3.2 |
Il-KESE jirrikonoxxi r-rwol ewlieni ta' tmexxija li għandha s-CENL li jistrieħ fuq l-istandards internazzjonali ta' kodifikazzjoni (noti biblijografiċi) u l-progress li nkiseb fid-diġitalizzazzjoni tal-materjal miktub. Iħeġġeġ lill-istituzzjonijiet kulturali ta' l-Istati Membri, fil-livell reġjonali u nazzjonali kif ukoll Ewropew, biex jnvolvu ruħhom fil-koordinazzjoni tal-LDEnet għall-kollezzjonijiet fl-arkivji, il-mużewijiet nazzjonali u ċ-ċentri awdjoviżivi, b'mod partikulari fi ħdan il-fondazzjoni mwaqqfa f'Novembru 2007. |
2.3.3 |
Dwar din il-kwistjoni tant importanti, il-KESE jappoġġja l-applikazzjoni tad-Direttiva 2001/29/KE, li tipproteġi d-drittijiet ta' l-awtur u drittijiet relatati fis-soċjetà ta' l-informazzjoni, partikularment fir-rigward tar-riproduzzjoni u t-tqassim tax-xogħlijiet. Madankollu, fl-era diġitali, din id-direttiva għandha ċerti elementi li huma neqsin, fir-rigward tat-trattament tax-xogħlijiet orfni, tal-proċeduri għall-konservazzjoni diġitali, l-istatus tax-xogħlijiet li oriġinaw fuq l-internet (digital born) u n-nuqqas ta' soluzzjonijiet għax-xogħlijiet li m'għadhomx jiġu stampati u ma reġgħux ġew ippubblikati. |
2.3.4 |
Din id-direttiva tipprevedi għadd ta' eċċezzjonijiet, b'mod partikulari għal riproduzzjonijiet speċifiċi magħmula mil-libreriji aċċessibbli għall-pubbliku jew stabbilimenti edukattivi, mużewijiet jew arkivji u għal użu li jkun ta' benefiċċju għall-persuni b'diżabilità. Peress li dawn l-eċċezzjonijiet huma fakultattivi, l-użu tagħhom ivarja minn Stat Membru għal ieħor. |
2.3.5 |
Minbarra din is-sitwazzjoni legali, il-Kumitat jirrikonoxxi li jeżistu kwistjonijiet oħra ta' natura teknoloġika li jirrendu lil dan il-proġett aktar kumpless. F'dan il-qasam, huwa jilqa' b'sodisfazzjon il-ħidma li l-Kummissjoni ilha twettaq għal diversi snin biex tirrisolvi l-aspetti tekniċi. Jappoġġja l-inizjattivi meħuda fil-qafas tas-seba' programm qafas tar-Riċerka u l-Iżvilupp u l-programm “eContentplus”, partikularment ir-riċerka dwar l-interoperabilità u ċ-ċentri ta' kompetenza għad-diġitalizzazzjoni. L-interoperabilità u l-multilingwiżmu, il-mekkaniżmi li permezz tagħhom il-kontenut tal-mużewijiet, il-libreriji u l-arkivji ser ikunu aċċessibbli fuq sit komuni, ser ikunu fost il-fatturi ewlenin li jwasslu biex il-LDE tirnexxi. |
2.3.6 |
L-organizzazzjonijiet ċivili fil-livell nazzjonali u reġjonali u, b'mod partikulari l-kunsilli ekonomiċi u soċjali nazzjonali huma mitluba jappoġġjaw l-investiment meħtieġ għad-diġitalizzazzjoni f'kull Stat Membru sabiex tintlaħaq il-massa kritika ta' kontenut u tiġi ggarantita d-diversità. Il-Kumitat jirrakkomanda li l-Istati Membri biex jirrikorru għall-finanzjament bis-saħħa tal-Fondi Strutturali: il-każ tal-Litwanja jipprovdi xempju tajjeb ħafna. |
3. Il-promozzjoni ta' aċċess wiesa' għal-LDE permezz ta' l-offerta ta' kontenut storiku u kontemporanju li jkun organizzat
3.1 Konsiderazzjoni ta' l-istennijiet u l-bżonnijiet ta' l-utenti (12)
3.1.1 |
Il-KESE jikkunsidra importanti li dan il-mument eċċezzjonali tad-diġitalizzazzjoni għandu jintuża bħala fattur qawwi ta' koeżjoni soċjali u territorjali (13) u b'mod partikulari jirrakkomanda li jitqiesu l-istennijiet tal-ġenerazzjonijiet differenti fil-provvista ta' kontenut diġitali u fil-metodi ta' aċċess sabiex jiġu ffaċilitati l-kuntatti u t-trasmissjonijiet. Huwa rari li hekk kif jaqbżu l-età ta' l-adoloxxenza, dawk li ma jaqrawx jinbidlu f'qarrejja. L-isfida għas-soċjetà ta' l-informazzjoni fir-rigward ta' l-aċċess ta' pubbliku wiesa' għall-biblijoteka diġitali tinvolvi li dawk li ma jaqrawx u l-qarrejja okkażjonali jinbidlu f'utenti. |
3.1.2 |
Fid-dawl tal-kunċett ta' tagħlim matul il-ħajja kollha (14), id-diġitalizzazzjoni tax-xogħlijiet kulturali, u b'mod partikulari ta' l-informazzjoni xjentifika (15), tippreżenta potenzjal konsiderevoli għall-aċċess għall-għarfien. Dan l-objettiv jimplika, fost oħrajn, adattament għat-taħriġ inizjali u kontinwu ta' l-għalliema (16) għal din ir-realtà ġdida b'risposta għal dan il-kuntest ġdid ta' trasmissjoni ta' l-għarfien. |
3.1.3 |
Il-konsegwenzi mistennija ta' dan il-mekkaniżmu jeħtieġu li jsiru riċerki dwar l-istennijiet u l-prattiċi ta' l-utenti. Fil-fażi attwali ngħatat prijorità lill-kontenut miktub (manuskritti, kotba, rivisti jew manwali) li għalihom ġew identifikati tliet użi prinċipali: ir-riċerka għal test sħiħ, il-konsultazzjoni online u l-qari offline (librerija virtwali personali). Għandhom jiġu ttestjati użi ġodda, bħall-istrumenti kollaborattivi, pjattaformi ta' l-annotazzjonijiet u l-arrikkiment ipertestwali tal-kontenut kif ukoll il-kontribut multimedjali (ħoss, vidjo, animazzjoni). Dawn il-funzjonijiet ġodda jservu ta' għodod utli, mhux biss għat-tixrid, iżda fuq kollox għall-iżvilupp tal-ħsibijiet. |
3.1.4 |
Għad-dokumenti l-oħra mhux miktuba, il-portall Michael (inventarju multilingwali tal-patrimonju kulturali Ewropew) ilu jagħti aċċess sa mill-2007 għall-portall ta' kollezzjonijiet diġitali differenti ta' mużewijiet, libreriji u arkivji li qabel kienu mxerrda ma' l-Ewropa kollha. Numru ta' istituzzjonijiet lokali, reġjonali u nazzjonali għalhekk qiegħdu għad-dispożizzjoni d-deskrizzjonijiet tal-kollezzjonijiet. Din l-inizjattiva, li fil-bidu kienet tkopri lir-Renju Unit, lil Franza u lill-Italja, għandha tinkludi wkoll ħmistax-il Stat Membru ieħor, u b'hekk jiġu offruti servizzi ġodda għat-turiżmu kulturali. Dan il-portall, magħruf bħala “Michael Culture”, huwa ġġestit mill-fondazzjoni li min-Novembru 2007 tgħaqqad u tikkoordina l-istituzzjonijiet kulturali kollha li jipparteċipaw fil-proġett. |
3.1.5 |
Il-KESE jirrakkomanda t-twaqqif ta' “osservatorju ta' l-użi” sabiex tiġi studjata l-firxa ta' possibilitajiet u prattiċi. Il-LDE hija interessanti minħabba r-rikkezza tal-kontenut kif ukoll it-tixrid ta' prattiki ġodda ta' skambji intelletwali u l-ftuħ ta' temi ta' riċerka. Il-Kumitat jixtieq jipparteċipa fix-xogħol tal-grupp ta' ħidma ta' l-utenti tan-netwerk tal-LDE. |
3.2 Il-promozzjoni ta' soċjetà diġitali inklussiva għal kulħadd waqt li toffri b'mod partikulari soluzzjonijiet għall-persuni b'diżabilità (17)
3.2.1 |
B'konformità mad-dikjarazzjoni ministerjali li saret f'Riga f'Ġunju 2006 dwar it-teknoloġiji l-ġodda f'soċjetà inklussiva, għandha tingħata attenzjoni sabiex il-LDE ma żżidx id-differenzi bejn l-użu medju ta' l-internet u l-użu minn persuni anzjani, persuni b'diżabilità jew gruppi vulnerabbli. F'opinjonijiet esploratorji reċenti, il-Kumitat iddefinixxa l-miżuri maħluqin sabiex jassiguraw l-aċċessibilità elettronika inkluż l-involviment tal-Fond Soċjali Ewropew. |
3.2.2 |
Id-diġitalizzazzjoni u l-aċċessibilità onlajn ta' dokumenti li ġejjin minn libreriji, arkivji u mużewijiet fl-Ewropa huma għodod ta' inklużjoni mingħajr paragun għall-persuni b'diżabilità. Madankollu, diżinn ikkumplikat, format mhux adattat jew miżuri inadegwati ta' protezzjoni jistgħu jimpedixxu dan l-aċċess. |
3.2.3 |
Id-Direttiva 2001/29/KE tiddikjara espliċitament li jistgħu jkunu permessi eċċezzjonijiet għall-prinċipju tad-dritt ta' l-awtur għal persuni b'diżabilità (il-persuni neqsin mid-dawl jew dawk li ma jarawx sew, il-persuni b'diżabilitajiet fiżiċi jew mentali). |
3.2.4 |
Sabiex jingħata aċċess għal dan il-patrimonju kulturali, huwa essenzjali li l-portall ta' l-internet tal-LDE futura u l-portalli nazzjonali assoċjati jinħolqu, mill-bidu, b'tali mod li jkunu aċċessibbli għall-persuni b'diżabilità permezz ta' teknoloġiji speċifiċi. |
3.2.5 |
Minkejja li l-utenti infurmati ta' spiss ikunu jafu jegħlbu l-mekkaniżmi ta' protezzjoni teknoloġika kontra l-piraterija, madankollu dawn il-mekkaniżmi xorta jibqgħu ostakoli effettivi għall-utenti ordinarji. Għal dan il-għan, il-KESE jirrakkomanda li fil-ħolqien ta' miżuri ta' protezzjoni teknoloġika mill-bidu nett għandhom jiġu kkunsidrati l-kwistjonijiet ta' aċċessibilità u interoperabilità sabiex l-għodod ta' qari użati mill-persuni b'diżabilità, bħas-sintetizzaturi vokali, ikunu jistgħu jaqraw id-dokumenti diġitali. |
3.3 Twessigħ tal-provvista tal-kontenut diġà disponibbli permezz ta' dokumenti kontemporanji jew reċenti
3.3.1 |
Il-portall ser ikun disponibbli mill-ħarifa 2008 b'żewġ miljun xogħol, ritratt jew mappa, ħielsa mid-drittijiet ta' l-awtur, aċċessibbli online u jistgħu jintiżżlu b'xejn. Dan ifisser kontribut imprezzabbli, b'mod partikulari għad-dokumenti rari, prezzjużi jew li m'għadhomx jiġu stampati. Iżda l-aċċess ma jistax jiġi limitat għall-provvista ta' dokumenti storiċi bħal dawn li m'għandhom l-ebda rilevanza għall-ġuranta tal-lum. |
3.3.2 |
Il-missjoni oriġinali tal-LDE kienet li tipproponi lill-utenti dokumenti kontemporanji jew reċenti li għadhom koperti bid-drittijiet ta' l-awtur fl-istess portall bħad-dokumenti ħielsa mid-drittijiet ta' l-awtur. |
3.3.3 |
Il-Kumissjoni waqqfet Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli, magħmul minn rappreżentanti ta' edituri, libreriji nazzjonali, professjonisti tas-settur awdjoviżiv u arkivji sabiex ifittxu soluzzjonijiet għall-problema ta' l-aċċess għax-xogħlijiet reċenti. Sabiex inaqqsu l-“vojt iswed tas-sekli XX u XXI” (18) marbut mal-kwistjoni ta' xogħlijiet koperti mid-drittijiet ta' l-awtur, dan il-grupp, f'April 2007, ħejja proposti sabiex jitħaffef l-aċċess għax-xogħlijiet orfni, xogħlijiet li m'għadhomx jiġu stampati u sabiex tiġi promossa l-konservazzjoni diġitali. |
3.3.4 |
Il-ksib ta' l-objettiv ta' diġitalizzazzjoni ta' massa aċċessibbli mill-pubbliku ġenerali jimplika l-ħolqien ta' mudell ekonomiku ġdid li jiggarantixxi distribuzzjoni ġusta bejn l-atturi, l-edituri u l-provvedituri tas-servizz. L-utenti ta' l-internet għandhom id-dritt li jistennew aċċess għal offerta ta' servizz pagabbli b'tariffi raġonevoli. Il-Kumitat jinkoraġġixxi lill-operaturi ekonomiċi fil-katina tal-pubblikazzjoni sabiex ifittxu li b'mod konkret jaslu għal soluzzjonijiet (19). L-edituri, l-awturi u l-ħwienet tal-kotba, fir-rispett tal-pożizzjonijiet tal-partijiet ikkonċernati, għandhom ir-responsabilità li lill-konsumaturi jagħmlulhom offerta attraenti, sabiex jitħeġġeġ dan is-suq ġdid u jiġu evitati r-riskji ta' piraterija u ffalsifikar. |
3.3.5 |
Skond ir-rakkomandazzjonijiet tagħhom, għax-xogħlijiet protetti u bi qbil mat-titulari tad-drittijiet, l-utenti jista' jkollhom aċċess għal estratti qosra fuq il-portall jew li virtwalment iqalbu f'kotba permezz ta' siti speċjalizzati. Iżjed minn hekk, sabiex ikollu aċċess għad-dokument kollu protett mid-drittijiet, l-utent ta' l-internet jiġi ggwidat lejn operaturi privati, inkluż in-netwerk tradizzjonali tal-librerija, fejn jiġu proposti diversi għażliet bi prezzijiet raġonevoli, waqt li jiġi rikonoxxut il-bżonn li t-titulari tad-drittijiet jiġu kkumpensati. Il-Kumitat jinkoraġġixxi lit-titulari tad-drittijiet sabiex jaderixxu għal dawn il-formoli ġodda. |
3.3.6 |
Sabiex jitħeġġeġ dan is-servizz pagabbli bi prezz raġonevoli, huwa importanti li l-Istati Membri jestendu t-tariffi ridotti tal-VAT fuq il-kotba u pubblikazzjonijiet oħrajn għall-pubblikazzjonijiet f'format elettroniku. |
3.3.7 |
Bil-għan li jiġu promossi l-liċenzji aktar miftuħin li jarrikkixxu l-kontenuti kontemporanji disponibbli, opinjoni reċenti tal-Kumitat (20) tirrakkomanda li fil-livell Komunitarju għandha tingħata protezzjoni adegwata lill-awturi/artisti li jagħżlu liċenzja sempliċi. Waqt li jippermettu l-aċċess b'xejn għal xogħolhom, dan għandu jagħtihom ukoll il-garanzija dwar id-drittijiet morali tagħhom u jkunu protetti kontra l-użu kummerċjali abbużiv. |
3.3.8 |
Il-Kumitat jirrakkomanda lill-Kummissjoni sabiex tieħu l-inizjattiva u toħloq liċenzji ġodda bl-intenzjoni li d-drittijiet tal-pubblikazzjoni diġitali jitneħħew minn dawk relatati eklussivament mal-pubblikazzjoni fuq il-karta. |
3.3.9 |
Fl-2007, il-Kummissjoni wettqet studju komparattiv approfondit (21) tad-drittijiet nazzjonali fir-rigward tat-traspożizzjoni tad-direttiva dwar id-drittijiet ta' l-awtur u drittijiet relatati (22). Il-Kumitat ser jevalwa bl-akbar attenzjoni l-konklużjonijiet li saru f'dan ir-rapport bil-għan li tittejjeb l-armonizzazzjoni Ewropea. |
3.4 Nirrispondu għall-esiġenzi ta' għarfien organizzat
3.4.1 |
Fil-bidu ta' dan il-21 seklu, quddiem din il-mewġa ta' informazzjoni fuq l-internet b'referenzi mhux speċifiċi u b'awtentifikazzjoni mhux ċerta, il-karta rebbieħa tal-proġett Ewropew ser tkun fl-għażla tal-kontenut sabiex jiġu garantiti l-objettività u l-pluralità, kif ukoll fl-organizzazzjoni u l-klassifikazzjoni ta' l-għarfien, u l-offerta ta' format standard sabiex tinżamm iċ-ċarezza f'din l-abbundanza ta' informazzjoni. Il-garanzija tar-reqqa, il-kwalità u r-rilevanza tar-risposti għall-mistoqsijiet ta' l-utenti u għar-riċerki tagħhom tiddependi mill-progress tal-magni ta' tiftix (search engines), flimkien ma' koordinazzjoni aħjar ta' l-għarfien diġitali fil-livell Ewropew. |
3.4.2 |
Sabiex ikun hemm aċċess għall-kollezzjonijiet organizzati, il-KESE jenfasizza l-interess ta' l-ittestjar tal-prototip imniedi f'Marzu 2007 bħala tentattiv konġunt bejn l-istituzzjonijiet ta' Franza, ta' l-Ungerija u tal-Portugall. Din il-matriċi Ewropea, ivvalidata mill-esperti, tirrappreżenta l-bażi ta' struttura Ewropea ta' diġitalizzazzjoni, li tikkontribwixxi għall-istadju li jmiss tal-LDE. Barra minn hekk, dan il-prototip huwa sistema miftuħa għall-magni kollha ta' tiftix. Għandu jiffaċilita r-riċerki permezz ta' mudelli ta' kwestjonarji standard sabiex l-utenti ta' l-internet ikunu jistgħu jifformulaw u jiffokaw it-talba tagħhom. |
3.5 L-assigurazzjoni tad-diversità kulturali u lingwistika
3.5.1 |
Il-KESE enfasizza r-rwol oriġinali ta' librerija multilingwali (23) fuq il-livell globali bħala għodda fundamentali sabiex tiġi ppreservata u vvalorizzata d-diversità kulturali. Rikka b'patrimonju kulturali eċċezzjonali u bi produzzjoni importanti ta' kontenut, l-Ewropa għandha taqdi rwol prinċipali fid-diġitalizzazzjoni ta' l-għarfien fil-livell globali, b'konformità mal-Konvenzjoni ta' l-UNESCO dwar id-diversità kulturali. Bis-saħħa tat-tixrid tal-lingwi Ewropej fid-dinja, l-aċċessibilità ser tkun utli kemm għaċ-ċittadini Ewropej kif ukoll għal dawk li m'humiex qegħdin ifittxu aċċess għall-patrimonju globali u għas-sorsi tal-kultura proprja tagħhom fl-Ewropa. |
3.5.2 |
Fil-fażi ta' żvilupp tal-LDE wara l-2010, il-Kumitat jirrakkomanda lil kull Stat Membru sabiex joffru għażla ta' xogħlijiet prinċipali mil-litteratura tagħhom f'lingwi differenti sabiex jikkontribwixxu għall-promozzjoni ta' identità kulturali Ewropea u jirrispondu għad-diversità. |
4. Il-promozzjoni u l-modernizzazzjoni tar-rwol tal-libreriji pubbliċi f'sistema ta' aċċessibilità online.
4.1 |
Il-KESE jirrakkomanda l-appoġġ tar-rwol tal-libreriji pubbliċi bħala mezz ta' garanzija ta' aċċess lokali f'sistema globalizzata. Iċ-ċirkulazzjoni ta' assi kulturali akkwistat dimensjoni globali u multimodali, effiċjenti jekk il-pubbliku jiddisponi minn mezzi materjali li jippermettulu aċċess għal din l-offerta konsiderevoli. Il-libreriji pubbliċi huma faċilitajiet kulturali lokali li għadhom jiggarantixxu aċċess imparzjali lin-numru akbar. Fil-perspettiva ta' l-inklużjoni soċjali, il-libreriji jridu jżommu rwol fit-tqegħid għad-dispożizzjoni tal-kontenuti elettroniċi. |
4.2 |
Fil-katina li twassal mill-awtur għall-qarrej via l-librerija, il-libreriji għas-self u l-libreriji multimedjali wrew x'jiswew fit-tixrid ta' għarfien organizzat u fl-aċċess pubbliku għall-produzzjonijiet kulturali. Dawn il-faċilitajiet lokali għandhom ikomplu jassiguraw dan ir-rwol għall-kontenuti elettroniċi. Għalhekk huwa xieraq li jiġu promossi kuntratti jew liċenzji speċifiċi li jħeġġu lil dawn l-istabbilimenti fil-kompitu tagħhom ta' tixrid, mingħajr ma jinħoloq żbilanċ (24). |
4.3 |
Huwa importanti li d-diġitalizzazzjoni tal-qasam pubbliku ta' l-istituzzjonijiet kulturali nazzjonali sseħħ f'konsultazzjoni mal-libreriji lokali u ċ-ċentri ta' arkivji. L-utenti tal-libreriji għas-self jiffurmaw pubbliku ta' mhux speċjalisti, u li l-istennijiet tagħhom għandhom jittieħdu f'konsiderazzjoni fl-għażliet tal-kontenuti ħielsa mid-drittijiet, u għalhekk titqies id-diversità tal-pubbliku. |
4.4 It-tħejjija ta' mudelli ekonomiċi għax-xiri u t-tqegħid għad-dispożizzjoni tal-pubbliku ta' xogħlijiet kontemporanji diġitalizzati
4.4.1 |
Il-libreriji għas-self jixtru materjali (kotba, CDs, partituri, materjal għal tagħlim ta' lingwa, eċċ.) u jqiegħduhom għad-dispożizzjoni ta' l-utenti tagħhom b'xejn, jew għal somma minima, għal żmien limitat, u b'hekk jassiguraw li l-flus ma joħolqux ostakolu sistematiku għall-aċċess ta' dawn il-materjali. Hemm bżonn ta' mudell ekonomiku ġdid għall-kontenut elettroniku li jkun kapaċi jissodisfa l-istennijiet ta' l-utenti tal-libreriji u tal-libreriji multimedjali u li jadatta ruħu għall-prattiki tagħhom. Barra minn hekk, il-libreriji għas-self huma klijenti prinċipali ta' xiri tal-kontenuti attwali, b'ħakma diretta fuq l-informazzjoni aġġornata u prodotti kulturali u tekniċi. Iridu jkunu involuti fid-definizzjoni ta' dan il-mudell ekonomiku ġdid. |
4.4.2 |
Il-firxa ta' kontenut elettroniku, b'mod partikulari ta' dak diġitalizzat, m'għandux jimpedixxi lil-libreriji għas-self milli jżommu l-funzjoni edukattiva tagħhom. Għalhekk huwa importanti li l-mudelli ekonomiċi u tekniċi għaċ-ċirkulazzjoni tal-kontenut diġitalizzat iqisu r-rwol u l-kompiti tal-libreriji għas-self u jippermettulhom ikomplu dak ir-rwol, fil-kuntest ta' ċirkwiti magħluqa (intranet) u bħala parti mis-servizz ta' self riżervat għall-membri. |
4.5 Il-garanzija li l-utent ikollu s-servizzi ta' aċċess lokali fuq il-post
4.5.1 |
Permezz ta' dawn iċ-ċirkwiti magħluqa (intranet), il-libreriji għas-self għandhom ikunu kapaċi joffru lill-membri aċċess lokali għall-kontenut elettroniku bl-istess mod bħall-kontenut materjali: kompjuters, printers, softwares, konnessjoni b'veloċità għolja, informazzjoni u għajnuna. It-taħriġ inizjali u kontinwu lil-librara u l-organizzazzjoni tal-ħidma tagħhom minn issa għandhom iqisu l-kontenut elettroniku. |
4.6 L-organizzazzjoni ta' avvenimenti u informazzjoni għall-aċċess għall-kontenut diġitalizzat u elettroniku għall-pubbliku ġenerali
4.6.1 |
Mingħajr taħriġ u informazzjoni, il-pubbliku ġenerali sikwit għandu tendenza li jħares lejn il-kompjuter, li kull ma jmur qiegħed isir parti integrali mid-djar, bħala sors ta' rikreazzjoni multimedjali, mingħajr ma jkun konxju tar-riżorsi kulturali, edukattivi, pedagoġiċi u informattivi li huma disponibbli fuq l-internet. Bl-istess mod li l-libreriji għas-self jagħmlu użu mill-avvenimenti sabiex joffru, lill-etajiet kollha, għajnuna attiva b'kotba u qari, iridu jkunu responsabbli wkoll mill-informazzjoni u avvenimenti fuq kontenut elettroniku. |
Brussell, it-13 ta' Frar 2008.
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
(1) Librerija Diġitali Ewropea (LDE): dan huwa isem proviżorju li ngħata lill-proġett Ewropew ta' diġitalizzazzjoni tad-dokumenti tal-mużewijiet, l-arkivji, iċ-ċentri awdjoviżivi, il-biblijoteki, eċċ.
(2) Rapport dwar i2010: Il-Librerija Diġitali Ewropea (2006/2040(INI), mis-Sinjura Marie-Hélène Descamps, deputat Parlamentari Ewropew, Lulju 2007.
(3) Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Leġislazzjoni futura dwar l-Aċċessibilità Elettronika, (rapporteur: is-Sur Hernandez Bataller), ĠU C 175, 27.7.2007; Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Opportunitajiet Indaqs għall-persuni b'diżabilità, (rapporteur: is-Sur Meelis Joost), ĠU C 93/08, 27.4.2007.
(4) Direttiva 2001/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-armonizzazzjoni ta' ċerti aspetti ta' drittijiet ta' l-awtur u drittijiet relatati fis-soċjetà ta' l-informazzjoni.
(5) Komunikazzjoni tat-30 ta' Settembru 2005 dwar i2010: Libreriji Diġitali COM(2005) 465 finali.
(6) Liċenzja ssemplifikata, bħal per eżempju “Creative Commons” (www.creativecommons.org).
(7) Rapport mill-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli dwar il-konservazzjoni diġitali, ix-xogħlijiet orfni u x-xogħlijiet li m'għadhomx jiġu stampati. (April 2007) — mhux disponibbli bil-Malti..
(8) Komunikazzjoni ta' l-14 ta' Frar 2007 dwar informazzjoni xjentifika fl-era diġitali: aċċess, tixrid u preżervazzjoni, COM(2007) 56 finali.
(9) Komunikazzjoni tat-30 ta' Settembru 2005 dwar i2010:Libreriji diġitali COM(2005) 465 finali.
(10) Komunikazzjoni ta' l-10 ta' Mejju 2007 dwar aġenda Ewropea għal kultura f'dinja li qed tiġi gglobalizzata, COM(2007) 242 finali.
(11) Rapport dwar i2010: Il-Librerija Diġitali Ewropea (2006/2040(INI), mis-Sinjura Marie-Hélène Descamps, deputat Parlamentari Ewropew, Lulju 2007.
(12) L-utent m'hux sempliċiment klijent passiv iżda jara lilu nnifsu bħala utent attiv b'rwol li jiddefinixxi s-servizz mistenni u l-evalwazzjoni tiegħu.
(13) Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Leġislazzjoni futura dwar l-Aċċessibilità Elettronika, ĠU C 175, 27.7.2007, p 91.
(14) Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-proposta ta' rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-kompetenzi ewlenin għat-tagħlim matul il-ħajja (rapporteur: is-Sinjura Herczog), ĠU C 195, 18.8.2006.
(15) Konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew dwar l-informazzjoni xjentifika.
(16) Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali dwar Intejbu l-kwalità ta' l-edukazzjoni ta' l-għalliema (rapporteur: is-Sur Soares), adottata fis-16 ta' Jannar 2008 (CESE 1526/2007 fin).
(17) Kampanja ta' għarfien tal-Kummissjoni sottomessa lill-Kunsill dwar l-inklużjoni fis-soċjetà ta' l-informazzjoni — Biex inkunu parti mill-inklużjoni-e fl-2008.
(18) Espressjoni użata mill-Kummissarju Vivianne Reding meta tkellmet fil-KESE nhar it-12 ta' Diċembru 2007.
(19) Studju ta' Denis Zwirn, Numilog (April 2007) bil-għan li jitfassal mudell ekonomiku ta' parteċipazzjoni mill-edituri għal-Librerija Diġitali Ewropea.
(20) Opinjoni tal-KESE dwar il-Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar dritt ta' kiri u dritt ta' self u dwar ċerti drittijiet relatati mad-drittijiet ta' l-awtur fil-qasam tal-proprjetà intellettwali (verżjoni kkodifikata) ĠU C 324, 30.12.2006, p. 7 u 8.
(21) Studju dwar it-traspożizzjoni u l-effett fil-leġislazzjoni ta' l-Istati Membri tad-Direttiva 2001/29/KE dwar l-armonizzazzjoni ta' ċerti aspetti ta' drittijiet ta' l-awtur u drittijiet relatati fis-soċjetà ta' l-informazzjoni (ETD/2005/IM/D1/91).
(22) Il-perijodu tal-protezzjoni tad-drittijiet ta' l-awtur ittawwal għal 70 sena wara l-mewt ta' l-awtur u għal 50 sena għad-drittijiet relatati.
(23) Opinjoni tal-KESE dwar il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill, lill-Parlament Ewropew, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali u lill-Kumitat tar-Reġjuni: Strateġija ta' Qafas Ġdida għall-multilingwiżmu, ĠU C 324, 30.12.2006, p 68.
(24) Premessa 40 tad-Direttiva 2001 dwar id-dritt ta' l-awtur fis-soċjetà ta' l-informazzjoni.
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/52 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar It-taħlita enerġetika fit-trasport
(2008/C 162/12)
B'ittra datata d-19 ta' Marzu 2007, il-Kummissjoni talbet lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, b'konformità ma' l-Artikolu 262 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li jelabora opinjoni esploratorja, dwar:
It-taħlita enerġetika fit-trasport
Is-Sezzjoni Speċjalizzata għat-Trasport, l-Enerġija, l-Infrastruttura u s-Soċjetà ta' l-Informazzjoni inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar it- 18 ta' Diċembru 2007. Ir-rapporteur kien is-Sur Iozia.
Matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet it-13 u l-14 ta' Frar 2008 (seduta tat-13 ta' Frar), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'130 voti favur, 11-il vot kontra u 8 astensjonijiet.
1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
1.1 |
Il-KESE jilqa' t-talba tal-viċi-president tal-Kummissjoni u l-Kummissarju tat-trasport Jacques Barrot, li jfassal opinioni dwar it-tema It-taħlita enerġetika fit-trasport, b'appoġġ u b'konvinzjoni dwar il-ħtieġa li jiġi żviluppat djalogu kostanti bejn il-Kummissjoni u l-Kumitat, li jirrappreżenta s-soċjetà ċivili organizzata. |
1.2 |
Il-KESE jaqbel mal-konklużjonijiet tal-Kunsill tar-Rebbiegħa li identifika l-prioritajiet li ġejjin:
|
1.3 |
Il-politiki tal-linji gwida tat-taħlita enerġetika l-aktar xierqa, intant, iridu jimxu ma' dawn il-prijoritajiet, kif wara kollox il-Kummissjoni diġà għamlet bil-komunikazzjoni Fuel Target 2001-2020. |
1.4 |
Il-KESE, minkejja li jqis li għal ħafna snin, iż-żejt ser jibqa' l-karburant prinċipali għat-trasport, u li l-gass naturali, li ukoll m'huwiex riżorsa rinnovabbli, jista' jappoġġja u parzjalment jissostitwixxi d-dervanti taż-żejt, iqis li huwa indispensabbli li jiżdied b'mod deċiżiv l-iffinanzjar tar-riċerka dwar il-produzzjoni u l-użu ta' l-idroġenu u l-agro-karburanti tat-tieni ġenerazzjoni; għalhekk jilqa' l-inizjattiva tal-Kummissjoni li fid-9 ta' Ottubru 2007 iddeċidiet li tiffinanzja inizjattiva teknoloġika konġunta li tiswa' biljun euro, għall-perjodu 2007-2013 u jassoċja ruħu mat-talbiet li ġejjin mid-dinja ta' l-intraprenditorija u tar-riċerka attivi fis-settur ta' l-iżvilupp ta' l-użu ta' l-idroġenu, sabiex il-Kunsill u l-Parlament jħaffu l-proċess ta' l-approvazzjoni tal-proposta. |
1.5 |
Il-preokkupazzjoni li dejjem qed tiżdied fost il-pubbliku dwar il-kambjamenti klimatiċi, ir-riskji li ġejjin mill-għoli tat-temperatura medja tal-pjaneta li, mingħajr interventi partikulari, tista' tasal għal żieda ta' bejn it-2 °C u s-6,3 °C, iwasslu sabiex jissaħħu l-mezzi kollha li huma adattati biex jirreżistu l-effetti negattivi li ġejjin mill-emissjonijiet tal-gassijiet b'effett ta' serra fl-atmosfera. Il-KESE japprezza l-ħidma ta' l-EAA u l-kontribut importanti li tagħti biex ixxerred l-informazzjoni dwar l-andament tal-ġlieda kontra t-tniġġis ta' l-arja. |
1.6 |
Il-KESE jaqbel mal-konklużjonijiet tal-Kunsill għall-Ambjent tat-28 ta' Ġunju 2007 u jappoġġja l-proposta ta' reviżjoni min-naħa tal-Kummissjoni tas-Sitt Programm ta' Azzjoni Ambjentali bil-prijoritajiet identifikati:
|
1.7 |
Fis-setturi kollha tat-trasport qed jiġu studjati soluzzjonijiet li jwasslu sabiex jintlaħqu dawn l-objettivi u l-aġenziji prinċipali Ewropej qed jidderiġu l-isforzi tagħhom sabiex jinkisbu riżultati konkreti fi ftit snin. L-għażla li t-trasport bl-ajru, li qiegħed jikkontribwixxi dejjem aktar lejn il-produzzjoni tal-gassijiet b'effett ta' serra, jidħol fis-sistema ta' ċertifikati ta' l-emissjonijiet, ser tagħmilha possibbli li jitħaffef l-iżvilupp ta' karburanti ġodda. Diġà xi kumpaniji qegħdin jaraw huwiex possibbli li jużaw l-agro-karburanti, filwaqt li r-riżultati li nkisbu bl-idroġenu għadhom parzjali, u l-alternattiva ta' l-idroġenu għad fadlilha ħafna x'tiżviluppa. Il-muturi l-kbar tal-baħar jaqilbu aktar faċilment għall-użu ta' karburanti mħallta b'kontenut iktar baxx ta' karbonju, filwaqt li f'dak li jirrigwarda t-trasport tal-ferrovija, il-kombinazzjoni elettriku/żvilupp ta' sorsi rinnovabbli żgur li tista' ttejjeb il-prestazzjoni ambjentali tal-ferroviji attwali li hi eċċellenti. |
1.8 |
L-aħjar karburant huwa dak iffrankat. Skond il-KESE, l-għażla li wieħed għandu jiġbed lejha b'mod ċar għall-aħjar taħlita enerġetika, għażla li dejjem aktar għandha tkun parti mill-politika komunitarja, trid tqis dawn il-fatturi kollha, bi prijorità ċara għas-saħħa u l-benesseri taċ-ċittadini Ewropej u tal-pjaneta. Politiki fiskali, inċentivi, rakkomandazzjonijiet u regolamenti għandhom dejjem iqisu din il-prijorità, favur għażla li hi aktar kompatibbli ma' l-ambjent u ekonomikament aktar sostenibbli. Hemm bżonn li biex inkunu nistgħu niffrankaw, niffavorixxu t-trasport pubbliku u l-mezzi tat-trasport alternattivi, u ssir l-għażla ta' politika ekonomika u soċjali li żżid il-mobbiltà tal-persuni u tnaqqas dik mhux meħtieġa ta' l-oġġetti. |
1.9 |
Il-KESE huwa konvint li l-futur tat-trasport irid jibbaża fuq it-tnaqqis progressiv tal-karbonju mill-karburanti u l-mira ta' l-ebda emissjonijiet. Il-produzzjoni ta' l-H2 mill-enerġija rinnovabili, bħall-bijomassa, il-fotolisi (photolysis), l-enerġija solari termodinamika jew fotovoltajka (photovoltaic), l-enerġija mir-riħ jew dik idrika hija l-unika għażla li m'hijiex awto-illużjoni ekoloġika, peress li l-idroġenu bħala element ta' enerġija merfuha, jippermetti li jissinkronizza l-provvista ta' l-enerġija li hi perjodika fin-natura tagħha (lejl/jum, annwalità eċċ.) u d-domanda għall-enerġija li hija varjabbli u awtonoma. |
1.10 |
L-iżvilupp tat-teknoloġiji tal-kombustjoni u tat-trazzjoni ippermetta id-diffużjoni mgħaġġla ta' karozzi li jimxu b'sistema ibrida. Biex jitrażżnu l-emissjonijiet, l-aħjar soluzzjoni tidher li hi t-trazzjoni kompletament elettrika, bl-iżvilupp tal-produzzjoni ta' l-elettriku minn sorsi rinnovabbli, jew l-użu ibridu ta' gass naturali u idroġenu, almenu sakemm ikun hemm disponibbiltà notevoli. Possibbiltà oħra intermedja hija l-użu ta' taħlita ta' idroġenu u metan, b'perċentwal baxx ta' idroġenu. Dan il-metodu jirrappreżenta bidu lejn l-użu ta' l-idroġenu għat-trasport. |
1.11 |
L-użu ta' l-idroġenu bħala kanal ta' enerġija adattat għall-użu fit-trasport, minkejja l-limiti li hemm attawlment, huwa l-isfida tal-futur, u l-possibbiltà li fit-toroq jibdew jiċċirkulaw karozzi li parzjalment jew kompletament jużaw l-idroġenu tista' ssir realtà fi żminijiet relattivament qosra, sakemm ir-riċerka tkompli tiġi appoġġjata mill-awtoritajiet nazzjonali u Ewropej. Minn dan il-lat jidhru inkoraġġanti r-riżultati tal-proġett CUTE (Clean Urban Transport for Europe). |
1.12 |
Il-KESE, kif diġà semma b'rabta mat-tema ta' l-effiċjenza enerġetika, iqis li jkun utli ħafna li jkun hemm portal ta' l-internet fejn ir-riċerki li jsiru fil-qasam akkademiku u l-esperimenti li jseħħu fil-livell nazzjonali, fir-reġjuni u fil-bliet, ikunu jistgħu jiġu mressqa quddiem pubbliku aktar wiesgħa u b'mod partikolari l-amministrazzjonijiet lokali. Il-KESE jqis li sabiex tinkiseb taħlita enerġetika ottimali, hemm bżonn ta' taħlita adegwata fit-trasport, billi tiżdied l-effiċjenza ta' l-idrokarburi u fil-prijoritajiet tat-trasport. Sakemm wieħed ikun jista' jiddependi fuq il-produzzjoni effiċjenti ta' l-idroġenu, wieħed ikollu joqgħod fuq l-użu ta' l-elettriku prodott minn sorsi rinnovabbli. “L-isfida fit-trasport, hi li fil-qasir żmien u fejn hu possibbli jsir użu dejjem aktar ta' l-elettriku.” |
1.13 |
Il-KESE jenfasizza l-importanza tas-sensibilizzazzjoni u l-parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili li, permezz ta' l-imġieba tagħha, tikkontribwixxi sabiex jintlaħqu l-objettivi tat-tnaqqis fil-konsum u l-appoġġ għar-riċerka u l-innovazzjoni lejn karburanti nodfa u sostenibbli. Dawn l-għażliet iridu jiġu inkorporati fil-politiki Ewropej u nazzjonali, b'enfasi fuq il-valur miżjud tal-kapaċità ta' kollaborazzjoni u koeżjoni bejn l-Istati Membri. Dan jirrikjedi d-difiża ta' valuri komuni u tal-mudell soċjali Ewropew li huwa attent biex iħares il-patrimonju ambjentali, is-saħħa u s-sigurtà taċ-ċittadini u ta' min jgħix u jaħdem fl-Unjoni u huwa ppreokkupat bil-kundizzjoni tal-ħajja ta' l-umanità kollha. |
2. Introduzzjoni
2.1 |
Il-viċi President tal-Kummissjoni u l-Kummissarju għat-trasport Jacques Barrot, talab lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew sabiex iħejji Opinjoni dwar It-taħlita enerġetika fit-trasport. |
2.2 |
Il-Kumitat jaqsam il-preokkupazzjoni tal-Kummissarju tat-trasport dwar il-provvista tal-karburanti u l-ħtieġa li jiġu antiċipati l-analiżi u l-istudji dwar is-soluzzjonijiet possibbli fejn jidħol kemm l-iżvilupp tal-politika tat-trasport kif ukoll in-neċessità li jsiru l-provvedimenti għall-karburanti differenti. |
2.3 |
L-isfidi kontestwali li l-Unjoni għandha quddiema sabiex l-objettivi tal-protokoll ta' Kyoto jintlaħqu kompletament, l-emerġenza marbuta mal-bidla fil-klima, it-tnaqqis tad-dipendenza fuq pajjiżi terzi għall-provvista enerġetika, li jiġu segwiti l-għażliet li saru bl-Aġenda ta' Lisbona, li jiġu segwiti l-objettivi previsti mill-white paper dwar it-trasport u l-iżvilupp ta' l-intermodalità, jitfgħu importanza kbira fuq din it-tema fl-istrateġija ta' l-Unjoni għall-enerġija. |
2.4 |
Fl-2001 il-Kummissjoni indikat il-ħtieġa li tiġi affrontata t-tema tat-taħlita tal-karburanti, bil-komunikazzjoni Fuel Target 2001-2020, fejn indikat xi objettivi għall-karburanti li m'humiex żejt, filwaqt li qieset dan ix-xenarju possibili u kompatibbli:
|
2.5 |
Il-KESE appoġġja din il-komunikazzjoni u f'opinjoni fuq inizjattiva proprja (1) identifika fl-iżvilupp tal-gass naturali (2), ir-riċerka fuq l-agrokarburanti, u t-titjib fil-prestazzjoni enerġetika tal-karburanti fil-kummerċ, it-triq li wieħed għandu jaqbad biex isseħħ id-diversifikazzjoni tal-provvista u fl-istess waqt tnaqqas l-emissjonijiet tal-gass b'effett ta' serra. |
3. Il-bidla fil-klima
3.1 |
Numru dejjem jikber ta' xjenzati jaqblu li l-klima qiegħda tiġi influwenzata b'mod dirett mill-emissjonijiet tal-gassijiet b'effett ta' serra. It-temperatura medja fis-seklu 20 żdiedet b'madwar 1 °C, u fuq il-bażi tal-mudelli klimatiċi attwali li jirriflettu t-tendenzi ta' l-emissjonijiet tal-gassijiet b'effett ta' serra, qegħda tiġi ipotizzata l-possibbiltà li t-temperatura medja globali tiżdied bejn 2 °C u 6,3 °C, b'effetti diżastrużi fuq it-temp, il-livell tal-baħar, il-produzzjoni agrikola u attivitajiet oħra ekonomiċi. |
3.2 |
Il-Kunsill ta' l-Ambjent, li nżamm fil-Lussemburgu fit-28 ta' Ġunju 2007, ikkonferma l-validità tas-sitt Programm ta' Azzjoni Ambjentali u tar-reviżjoni ta' nofs iż-żmien proposta mill-Kummissjoni, filwaqt li enfasizza l-erba' prijoritajiet li hemm fiha: li tiġi affrontata l-bidla fil-klima, li jitwaqqaf it-telf fil-bijodiversità, li titnaqqas il-ħsara tat-tniġġis fuq is-saħħa, il-promozzjoni ta' l-użu sostenibbli tar-riżorsi naturali u l-ġestjoni sostenibbli taż-żibel. |
3.3 |
Il-Kunsill ta' l-Ambjent ikkonferma l-istrateġija ta' integrazzjoni bejn il-politiki ambjentali u enerġetiċi u fakkar fil-ħtieġa li jinfetħu n-negozjati għal qbil globalili jwassal lil hinn mill-2012, dawn iridu jiġu konklużi sa' l-2009. Skond id-dikjarazzjoni tal-President tal-Kunsill Ewropew José Socrates, li għamel meta kien New York waqt laqgħa għolja fis-27 ta' Settembru li għadda, il-konferenza tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-bidliet klimatiċi li saret f'Bali (3), “Huwa l-forum xieraq biex jiġu diskussi l-azzjonijiet fil-futur. F'dan il-kuntest, is-summit ta' Bali ser ikun pass importanti fejn nistennew li l-komunità internazzjonali tniedi mixja ambizzjuża sabiex tiddiskuti ftehim globali dwar il-bidliet klimatiċi”. Il-preżenza ta' l-Istati Uniti, li neħħew ir-riżerva tagħhom dwar jekk jipparteċipawx biss f'nofs Ottubru, u l-vot tagħha favur ir-reżoluzzjoni finali irrinforzaw b'mod sinifikanti d-deċiżjonijiet li ser jittieħdu, fid-dawl tal-piż ta' l-ekonomija Amerikana u tar-responsabbiltà tagħha fl-emissjonijiet tal-gass b'effett ta' serra fl-atmosfera. |
3.4 |
Il-Kunsill ta' l-Ambjent enfasizza l-importanza li l-ispejjeż ambjentali jiġu internalizzati, flimkien ma' dawk tal-konsum ta' l-enerġija, sabiex jintlaħqu politiki sostenibbli fit-tul. Hija daqstant ieħor importanti li fil-politika ambjentali jkun hemm użu akbar ta' strumenti tas-suq bħat-taxxi, levies jew iċ-ċertifikati ta' l-emissjonijiet, għall-benefiċċju ta' l-ambjent. L-eko-innovazzjoni għandha tiġi integrata malajr u fuq skala wiesgħa fl-istima ta' l-impatt tal-politiki kollha rilevanti Ewropej u l-użu ta' strumenti ekomomiċi, b'mod partikolari fir-rigward tal-konsum tal-karburanti u ta' l-enerġija għandu jinfirex u jsir aktar effettiv. |
3.5 |
Fid-29 ta' Ġunju 2007, il-Kummissjoni ppreżentat il-Green Paper dwar l-emerġenza ambjentali. Waqt il-preżentazzjoni, il-Kummissarju ta' l-UE għall-ambjent, Stavros Dimas, ippropona azzjonijiet konkreti u immedjati, sabiex isir l-adattament għall-bidliet li qegħdin iseħħu: iż-żieda fit-temperatura, għarar u xita torrenzjali fit-tramuntana, nixfa u sħana qawwija fin-nofsinhar, ekosistemi f'periklu, mard ġdid — dawn huma xi wħud mill-problemi li huma deskritti fit-test. |
3.6 |
“L-adattament jew it-tmiem: dan huwa id-destin ta' xi wħud mis-setturi fl-Ewropa” — stqarr Dimas — “l-agrikoltura, it-turiżmu, l-enerġija ser issirilhom ħsara kbira u hemm bżonn li tittieħed azzjoni issa sabiex jitnaqqsu l-ispejjeż ekonomiċi, soċjali u umani li ser inbagħtu fil-futur”. |
3.7 |
Id-dokument jissuġġerixxi xi soluzzjonijiet konkreti: it-tnaqqis fil-ħela ta' l-ilma, il-bini ta' digi u lqugħ kontra r-riskju ta' l-għarar, is-sejbien ta' tekniċi ġodda sabiex jiġi mħares il-ħsad, il-protezzjoni tal-faxxi tal-popolazzjoni li l-aktar jintlaqtu mill-klima l-ġdida, it-teħid ta' miżuri sabiex tiġi salvata il-bijodiversità. Madankollu, it-tnaqqis ta' l-emissjonijiet tas-CO2 jibqa' l-objettiv prinċipali għall-pajjiżi kollha ta' l-UE. |
4. Il-Kunsill Ewropew
4.1 |
Il-Kunsill Ewropew tar-Rebbiegħa 2007 eżamina t-temi ta' l-enerġija u l-klima u ppropona “politika klimatika u enerġetika integrata”, u ddefiniha bħala prijorità assoluta u enfasizza “l-objettiv strateġiku li jillimita ż-żieda fit-temperatura medja globali għal massimu ta' 2 °C meta mqabbla mal-livelli pre-industrijali”. |
4.2 |
Il-politika enerġetika għall-Ewropa (PEE), tindika strateġija ċara bbażata fuq tliet punti:
|
4.3 |
Fejn tidħol il-politika tat-trasporti, “Il-Kunsill Ewropew jenfasizza l-ħtieġa ta' politika Ewropea tat-trasport effiċjenti, sigura u sostenibbli. F'dan il-kuntest, huwa importanti li jkun hemm tkomplija b'azzjonijiet biex tiżdied il-prestazzjoni ambjentali tas-sistema Ewropea tat-trasport. Il-Kunsill Ewropew jinnota l-ħidma kontinwa tal-Kummissjoni Ewropea fir-rigward tal-valutazzjoni ta' l-ispejjeż esterni tat-trasport u l-internalizzazzjoni tagħhom”. Il-Kunsill Ewropew tal-21 u t-22 ta' Ġunju nnota l-intenzjoni tal-Kummissjoni li sa Ġunju 2008 tippreżenta mudell li jivvaluta din l-internazzjonalizzazzjoni għall-modalitajiet kollha tat-trasport, u tiżviluppa pjan għal inizjattivi oħra li jkunu koerenti mad-direttiva “Eurovignett”, billi per eżempju twessa' l-kamp ta' applikazzjoni għar-realtà urbana, billi kull tip ta' vettura u infrastruttura jsiru taxxabbli. |
5. L-emissjonijiet tal-gassijiet b'effett ta' serra
5.1 |
Fejn jidħlu l-emissjonijiet, it-trasport bħalissa huwa responsabbli għal 32 % tal-konsum ta' l-enerġija totali fl-Ewropa u ta' 28 % ta' l-emissjonijiet kollha tas-CO2 (4). Is-settur huwa meqjus li huwa responsabbli tat-tkabbir fl-emissjonijiet ta' 90 % bejn l-1990 u l-2010 u jista' jkun wieħed mir-raġunijiet primarji l-għala ma jintlaħqux l-objettivi ta' Kyoto. Għat-trasport fit-toroq tal-passiġġieri hemm prevista żieda ta' 19 %, mentri t-trasport ta' l-merkanzija bit-triq għandu jiżdied b'aktar minn 50 % skond l-istimi tal-Kummissjoni. |
5.2 |
Settur ieħor li ra tkabbir esaġerat kien dak tat-trasport bl-ajru, li rreġistra żieda fl-emissjonijiet ta' 86 % bejn l-1990 u l-2004 u li llum jagħmel 2+ % ta' l-emissjonijiet globali. |
5.3 |
Ir-rapport TERM 2006 (Transport and Environment Reporting Mechanism) (5) jqis li l-progress li sar fl-2006 fis-settur tat-trasport għadu m'huwiex soddisfacenti. Ir-rapport jeżamina r-reviżjoni ta' nofs iż-żmien tal-white paper dwar it-trasport ta' l-2001 li tista' ġġib benefiċċji jew effetti negattivi, skond kif tiġi interpretata fil-livell nazzjonali u reġjonali. Minn perspettiva ambjentali, skond l-EEA, ir-reviżjoni ta' nofs iż-żmien tbiddel l-enfasi mill-ġestjoni tat-talba tat-trasport għall-moderazzjoni ta' l-effetti negattivi attwali, jiġifieri, it-tkabbir tat-talba tat-trasport m'għadux identifikat b'mod espliċitu bħala wieħed mill-aktar temi ambjentali relevanti fil-qasam tas-settur tat-trasport. Kwistjonijiet ewlenin bħalma huma l-bidla fil-klima, il-ħoss, il-frammentazzjoni tal-pajsaġġ ikkawżat minn infrastruttura eċċessiva tat-trasport, għadhom jiddependu mill-bżonn li tiġi ġestita t-talba għat-trasport. Il-white paper tidher li falliet fir-rigward ta' dan l-objettiv. |
5.4 |
Aspett ieħor importanti li r-rapport iqajjem huma s-sussidji għat-trasport li fl-Ewropa jammontaw għal ċifra ta' bejn EUR 270 u 290 biljun. Kważi nofshom huma ddestinati lejn it-trasport fit-triq, waħda mill-anqas modalitajiet eko-kompatibbli. It-trasport, minkejja li hu waħda mill-kawżi tal-problemi numerużi ambjentali bħall-bidla fil-klima, it-tniġġis ta' l-arja u l-istorbju, huwa inċentivat b'ħafna sussidji. It-trasport fit-triq jirċievi EUR 125 biljun fis-sena, l-aktar fil-forma ta' sussidji għall-infrastruttura, sakemm it-taxxi u n-nollijiet għat-trasport fit-triq ma jitqisux bħala kontribut sabiex tiġi ffinanzjata l-infrastruttura. It-trasport bl-ajru, li huwa l-modalità tat-trasport li għandu l-ikbar impatt speċifiku fuq il-klima, jirċievi sussidji importanti taħt il-forma ta' trattament fiskali preferenzjali, u b'mod partikolari l-eżenzjonijiet tal-VAT u t-taxxa fuq il-karburanti, għal total ta' bejn is-EUR 27 biljun u l-EUR 35 biljun fis-sena. Il-ferrovija tirċievi għajnuna ta' EUR 73 biljun fis-sena u hija l-akbar benefiċċjarju ta' sussidji oħra mdaħħla fil-baġit. Fejn jidħol it-trasport bil-baħar, ir-rapport isemmi sussidji bejn l-EUR 14-il miljun u t-EUR 30 miljun (rapport ta' l-EEA Size, structure and distribution of transport subsidies in Europe, mhux disponibili bil-Malti). |
5.5 |
Fir-rapport annwali dwar l-emissjonijiet tal-gassijiet b'effett ta' serra fil-Komunità 1990/2005 u fir-rapport ta' l-2007 huwa indikat li:
L-emissjonijiet tas-CO2 mit-trasport fit-triq naqqsu b'0,8 % (6 miljun tunellata ta' ekwivalenti ta' CO2) bejn l-2004 u l-2005. |
6. Is-sikurezza tas-sorsi tal-provvisti
6.1 |
L-Unjoni tiddependi għal aktar minn 50 % ta' l-importazzjoni ta' l-enerġija (li minnhom 91 % huwa żejt), jekk ma jkunx hemm bidla qawwija fix-xejriet, din id-dipendenza ser tiżdied għal 73 % fl-2030. Il-Kunsill, kif ukoll diversi drabi l-Parlament u l-istess Kummissjoni, tkellmu dwar din it-tema ta' importanza vitali, filwaqt li esprimew il-bżonn li titfassal politika mmirata li tilħaq l-għola livell ta' awtonomija enerġetika possibbli. |
6.2 |
Fir-Rapport dwar l-impatt makroekonomiku taż-żieda fil-prezz ta' l-enerġija (6)tal-15 ta' Frar 2007, il-PE osserva li s-settur tat-trasport jassorbi 56 % tal-konsum totali taż-żejt u esprima opinjoni favorevoli għall-adozzjoni ta' strateġija mill-UE għall-eliminazzjoni totali tal-karburanti fossili, filwaqt li ipotizza li “l-provvista ta' karburanti għat-trasport tista' tikber billi tiġi ffaċilitata l-produzzjoni tal-karburanti likwidi u żjut mhux konvenzjonali mill-gass naturali u l-faħam”, jekk dan ikun ekonomikament possibbli. Barraminhekk il-PE talab l-adozzjoni ta' direttiva ta' qafas dwar l-effiċjenza enerġetika fit-trasport, l-armonizzazzjoni tal-liġi dwar it-trasport privat u l-adozzjoni ta' taxxa fuq il-vetturi fuq il-bażi tas-CO2, armonizzata bi proċeduri ta' tikketti u inċentivi fiskali sabiex jiġu varjati s-sorsi ta' l-enerġija. Fl-aħħar il-PE, sejjaħ għall-iżvilupp ta' vetturi b'emissjonijiet baxxi ta' CO2, li jużaw bijokaruburant tat-tieni ġenerazzjoni u/jew bijoidroġenu (idroġenu li ġej mill-bijomassa). |
6.3 |
Il-kriżi mar-Russja, li laħqet il-quċċata tagħha bid-deċiżjoni ta' l-ewwel ta' Jannar 2006 li titnaqqas il-provvista lil Kiev u l-instabbiltà endemika fil-Lvant Nofsani, joffru sfidi kbar lill-Ewropa: li jirnexxielha tiggarantixxi li jkollha provvisti sikuri u dejjiema, f'kuntest ta' tensjoni akbar fil-futur marbuta mad-domanda għall-karburanti fossili. |
6.4 |
Il-produzzjoni Ewropea ta' enerġiji alternattivi u rinnovabli għas-settur tat-trasport attwalment tirrigwarda kważi b'mod esklussiv il-bijokarburanti, li attwalment ikopru l-1 % tal-ħtieġa għall-enerġija tat-trasport fl-Ewropa Fl-opinjoni (7) dwar il-progress li seħħ fl-użu tal-bijokarburanti, il-KESE enfasizza l-ħtieġa li terġa tiġi kkunsidrata mill-ġdid il-politika li s'issa ġiet segwita, billi tiffoka b'mod deċiżiv fuq l-agrokarburanti tat-tieni ġenerazzjoni. Fl-istess waqt, hemm bżonn li jiġi promoss u sostnut l-iżvilupp tat-teknoloġiji ta' trasformazzjoni tat-“tieni ġenerazzjoni” li jistgħu jużaw materja prima ġejja mill-hekk imsejħa “wċuħ li jikbru malajr”, bażati prinċipalment mit-tkabbir ta' ħaxix ħażin jew wċuħ forestali, jew minn sotto-prodotti agrikoli, u b'hekk jevitaw l-użu ta' żrieragħ agro-alimentari ta' valur akbar. B'mod partikolari, il-bijoetanol u d-derivanti tiegħu, li llum jinkisbu mill-fermentazzjoni (u wara d-distillazzjoni) taċ-ċereali, kanna taz-zokkor u pitravi, fil-futur jistgħu jiġu prodott minn spettru aktar vast ta' materja prima, billi jiġu kkumbinati l-bijomassa ta' l-iskart mill-agrikoltura, il-fdalijiet ta' l-industrija ta' l-injam u l-karta u wċuħ oħra speċifiċi. |
7. It-taħlita fit-Trasport
7.1 |
It-taħlita enerġetika fit-trasport hi fil-parti l-kbira tagħha determinata mill-modalitajiet tat-trasport magħżula biex jilħqu l-bżonnijiet ta' vvjaġġar differenti tal-merkanzija u l-passiġġieri. Din it-taħlita ta' trasport hi importanti għaliex modalitajiet differenti ta' trasport ftit jew wisq jiddependu mill-idrokarburi. Għaldaqstant, kull strateġija għall-aħjar taħlita enerġetika fit-trasport għandha tara li tnaqqas id-dipendenza tal-passiġġieri u l-merkanzija fuq il-karburanti fossili. |
7.2 |
L-għażliet prinċipali li għandna biex nagħmlu dan huma tnejn. L-ewwelnett li jridu jsiru bidliet fl-effiċjenza ta' l-idrokarburi u fil-prijoritajiet tat-trasport; dawn huma diskussi f'partijiet oħra ta' din l-Opinjoni. It-tieninett, għandha tingħata prijorità lill-użu ta' l-enerġija elettrika. Bis-sorsi ta' enerġija eżistenti u l-potenzjal ġejjieni għall-enerġija minn sorsi alternattivi nistgħu nkunu ottimisti dwar il-provvista nadifa ta' l-elettriku għall-ġejjieni. L-isfida hi li jintuża aktar elettriku fit-trasport. |
7.3 |
Il-modalità tat-trasport bl-ogħla potenzjal għall-elettriku hi l-ferrovija, kemm jekk għall-passiġġieri jew merkanzija u kemm jekk internazzjonali, nazzjonali, reġjonali jew urban. L-espansjoni tat-trasport bil-ferrovija li taħdem bl-elettriku tista' ġeneralment tnaqqas it-titjiriet qosra, it-trasport bit-triq tal-merkanzija fuq medda twila u l-użu tal-karozza tal-linja u l-karozzi. |
7.4 |
Fl-aġenda tiegħu l-European Rail Research Advisory Council (ERRAC) jenfasizza l-isfidi li jridu jiġu ffaċċjati sabiex it-trasport bil-ferrovija jkun jista' jitrippla t-trasport tal-merkanzija u tal-passiġġieri sa l-2020. L-iżvilupp ta' l-effiċjenza enerġetika u t-tema ta' l-ambjent jinsabu fiċ-ċentru ta' dawn l-inizjattivi. Bħala parti mill-proġett TEN, qed tiġi studjata l-possibbiltà ta' l-applikazzjoni ta' ċelluli tal-fjuwil li jieħdu l-idroġenu, li jistgħu jintegraw mas-sistema elettrika ta' vettura ta' trazzjoni (traction vehicle electric system) u gradwalment jieħdu l-post tal-magni li jaħdmu bil-karburanti fossili li jiċċirkolaw bħalissa. |
7.5 |
Fil-futur qarib it-trasport bl-ajru ser jibqa dipendenti fuq l-idrokarburi iżda l-introduzzjoni ta' servizzi ta' ferroviji internazzjonali ta' veloċità għolja (HST) għandha tnaqqas konsiderevolment in-numru ta' titjiriet skedati fuq distanzi ta' anqas minn ħames t'elef kilometru. Il-ġarr tal-merkanzija bl-ajru bl-użu ta' ajruplani ddedikati għat-trasport, qed jikber b'rata aktar mgħaġġla mit-traffiku tal- passiġġieri bl-ajru. Parti minnu, speċjalment is-servizzi postali kummerċjali, fil-futur jista' jiġi indirizzat lejn in-netwerk tal-ferroviji internazzjonali ta' veloċità għolja (HST). Din il-bidla fit-taħlita tat-trasport tista' titħaffef b'żieda ta' konnessjonijiet ta' ferroviji internazzjonali ta' veloċità għolja (HST) lejn l-ajruporti. |
7.6 |
L-Advisory Council for Aeronautical Research in Europe (ACARE) huwa impenjat li jsostni l-aġenda tiegħu ta' ricerka strateġika, li teżamina t-tema ġenerali tal-bidla fil-klima, ta' l-emissjonijiet storbjużi, u tal-kwalità ta' l-arja. Il-proġett Sema Nadif, inizjattiva teknoloġika konġunta, ser tistudja l-aħjar soluzzjonijiet fid-disinn, il-magni u l-karburanti għal trasport bl-ajru sostenibbli. It-twettiq tal-proġett SESAR għandu joffri l-possibbiltà li jiġi ffrankat ħafna permezz tar-razzjonalizzazzjoni tal-ġestjoni tal-kontroll tat-traffiku ta' l-ajru (ara l-opinjoni tal-KESE). |
7.7 |
It-traffiku nazzjonali u internazzjonali, tal-ġarr tal-merkanzija bit-triq hu utent ewlieni ta' l-idrokarburanti. Fis-seklu 21, netwerk ta' ġarr ta' merkanzija b'veloċità għolja li jopera bejn punti inter-modali jista' jikseb tnaqqis effettiv fit-trasport bit-triq tal-merkanzija. Hekk kif jiżviluppa n-netwerk tal-ferroviji internazzjonali b'veloċità għolja, ikun jista' jintuża bil-lejl għat-traffiku tal-ġarr tal-merkanzija. Bidla bħal din fit-taħlita tista' titħaffef bi strateġija ta' l-ipprezzar għat-toroq, il-karburanti u l-liċenzji tal-vetturi. |
7.8 |
Il-European Road Transport Research Advisory Council (Ertrac) adottat ukoll aġenda ta' riċerka strateġika. L-Ambjent, l-enerġija u r-riżorsi huma l-punti fokali. It-tnaqqis ta' l-emissjonijiet speċifiċi tas-CO2 sa 40 % (għal kull kilometru) għall-karozzi privati u sa 10 % għall-vetturi tqal tax-xogħol sa l-2020, huma fost l-objettivi primarji ta' l-aġenda, flimkien ma' kapitolu speċifiku ddedikat lill-karburanti. |
7.9 |
It-trasport bl-ilma huwa ġeneralment appoġġjat mill-opinjoni pubblika, kemm jekk dan ikun permezz ta' kanal tax-xmara, kostali jew oċeaniku. Il-ġarr tal-merkanzija fuq ix-xmara, il-kanal u l-kosta hu meqjus bħala alternattiva enerġetika effiċjenti għat-trasport bit-triq u għandu jiġi mħeġġeġ fit-taħlita tat-trasport. |
7.10 |
It-trasport marittimu interkontinentali huwa utent akbar ta' l-idrokarburi mill-avjazzjoni u qiegħed jikber ukoll b'rata aktar mgħaġġla. dan jgħodd għal madwar 95 % tal-volum tan-negozju dinji u huwa relattivament effiċjenti iżda huwa wkoll sors ta' emissjonijiet ta' kubrit u ossidu tan-nitroġenu. |
7.11 |
Bil-globalizzazzjoni tal-katini tal-provvista u l-emerġenza ta' l-ekonomiji Asjatiċi, it-trasport marittimu interkontinentali hu mistenni li jikber b'75 % fil-volum fuq il-ħmistax-il sena li ġejjin, b'żieda sussegwenti fl-emissjonijiet minħabba li dan it-traffiku jaħdem bid-diżil. Biż-żieda fl-emissjonijiet u t-tnaqqis ta' provvisti ta' l-idrokarburi, ser naslu għal żmien fejn it-traffiku tal-ġarr tal-merkanzija fuq distanzi kbar bejn il-portijiet prinċipali fuq il-ħames kontinenti ser jitbaħħar fuq trasportaturi tal-massa fuq skala kbira mmexxija mill-enerġija nukleari bħas-sottomarini, aircraft carriers u ice breakers moderni? Dan żgur li jibdel it-taħlita enerġetika fit-trasport. |
7.12 |
Fis-settur marittimu il-pjattaforma teknoloġika “Waterborne” qiegħda tiżviluppa riċerka sabiex ittejjeb komplessivament ir-rendiment tal-muturi tal-baħar, tnaqqas ir-reżistenza u tittestja possibbiltajiet ta' karburanti alternattivi li jistgħu jintużaw, fosthom l-idroġenu. |
7.13 |
Il-karrozzi tal-passiġġieri jistgħu jservu bosta għanijiet u huma vetturi indispensabbli li ħafna nies jeħtieġu fil-ħajja tagħhom ta' kuljum. Madankollu, fi strateġija għall-bidla tat-taħlita enerġetika, hemm opportunitajiet biex jinbidlu xi vjaġġi urbani u suburbani tal-karozzi tal-linja u l-karozzi tal-passiġġieri b'ferroviji u trammijiet li jaħdmu bl-elettriku. |
7.14 |
Fejn tidħol l-għażla ta' l-aktar karburanti adattati u effiċjenti, hemm bżonn li wieħed iqis id-densità enerġetika relattiva tal-karburanti differenti. Jiġifieri hemm bżonn li wieħed jersaq lejn l-użu ta' karburanti li għandhom densità ogħla. Bħala eżempju din it-tabella turi xi valuri ta' densità, espressi bħala MJ/Kg.
|
7.15 |
Fil-qosor, hemm oportunitajiet ċari biex tinbidel it-taħlita enerġetika b'mod illi jkollha impatt effettiv fuq id-dipendenza ta' l-idrokarburi tas-settur tat-trasport ta' l-UE. Is-soluzzjoni għal dan hija l-ġenerazzjoni ta' aktar elettriku li jħalli għal aktar żvilupp tat-trasport immexxi bl-elettriku kif ukoll il-provvista ta' sorsi ta' enerġija għall-iżvilupp aħħari ta' l-enerġija idroġena. |
8. Is-soċjetà ta' l-idroġenu
8.1 |
Il-ħsara fl-ambjent hija kkawżata prinċipalment mill-prodotti tal-kombustjoni tal-karburanti fossili iżda wkoll mit-tekonoloġija għall-estrazzjoni, it-trasport u l-ipproċessar tagħhom. Madankollu l-akbar ħsara hija marbuta ma' l-użu finali tagħhom. B'mod partikolari il-kombustjoni ħielsa tagħhom fl-arja, barra mid-dijossidu karboniku u elementi oħra li jiżdiedu fil-fażi tar-raffinazzjoni (per eżempju sustanzi miċ-ċomb). |
8.2 |
Għall-2020 hija prevista talba globali ta' 15-il biljun tunnellata ta' ekwivalenti taż-żejt, b'rata annwali tat-tkabbir li hi ogħla minn 2 %. Din it-talba trid tkompli tiġi sodisfatta prinċipalment minn sorsi fossili, li llum jirrappreżentaw bejn il-85 % u d-90 % ta' l-offerta ta' l-enerġija fid-dinja. Madankollu diġà hemm ċaqlieq progressiv ta' interess lejn il-karburanti li għandhom rapport baxx ta' karbonju/idroġenu (C/H), li qiegħed jitbiegħed mill-karbonju u jersaq lejn iż-żejt u l-metanu, u progressivament lejn id-dekarbonizzazzjoni kompleta, jiġifieri l-użu ta' l-idroġenu bħala kanal ta' l-enerġija. |
8.3 |
Waqt seduta li nżammet fil-Portugall, ġiet ippreżentata data interessanti li ħarġet minn esperimenti fuq it-teknoloġiji taċ-ċelluli tal-fjuwil li jużaw l-idorġenu għal karozzi tal-linja li kienu qed iservu t-trasport pubbliku ta' Oporto. Kien interessanti ferm li wieħed jinnota l-atteġġjamenti differenti taċ-ċittadini lejn l-idroġenu. L-informazzjoni li ngħatat ikkontribwiet sabiex tnaqqas b'mod qawwi d-diffidenza u l-biża' lejn dan il-kanal ta' l-enerġija Tajjeb li wieħed jiftakar li l-idroġenu m'huwiex vektor primarju ta' l-enerġija, li jinsab malajr, iżda jrid jiġi prodott bl-użu ta':
Il-produzzjoni dinjija annwali ta' l-idroġenu hija ta' 500 biljun metri kubi, ekwivalenti għal 44 miljun tunnellata, li 90 % minnhom jinkisbu bil-proċess kimiku ta' reforming ta' l-idrokarburi ħfief (prinċipalment il-metanu) jew mill-cracking ta' idrokarburi itqal (iż-żejt) jew 7 % minnhom mill-gassifikazzjoni tal-karbonju. Huwa biss 3 % li jinħareġ mill-elettroliżi. |
8.4 |
Fil-kuntest tat-taħlita enerġetika tal-Portugall, li diġà għandu element qawwi ta' enerġija rinnovabbli, l-emissjonijiet ikkalkulati skond il-metodu taċ-ċiklu tal-ħajja wrew li l-kwantità ta' emissjonijiet tal-gass b'effett ta' serra meta wieħed juża l-idroġenu prodott bil-metodi tradizzjonali, jiġifieri l-elettroliżi, huma 4.6 darbiet iktar mill-emissjonijiet tal-muturi li jaħdmu bid-diżil jew bil-gass naturali u tliet darbiet aktar minn dawk li jaħdmu bil-petrol. Dan ifisser li l-futur ta' l-użu ġġeneralizzat ta' l-idroġenu huwa marbut ma' l-iżvilupp ta' l-enerġija rinnovabbli b'emissjonijiet baxxi ħafna tal-gass b'effett ta' serra. |
8.5 |
Il-kurva tal-konsum turi li biex it-tagħmir jinżamm fi stat ta' effiċjenza, anke meta jkun wieqaf, hemm bżonn ta' konsum ta' l-idroġenu li huwa ħafna ogħla mill-karburanti tradizzjonali. Dan ovvjament jirrikjedi aktar ħsieb dwar l-użu tiegħu fil-futur għat-trasport fil-bliet, li huwa suġġett għal waqfiet kontinwi minħabba fit-traffiku jew waqfiet normali. |
8.6 |
Però wieħed irid iqis li l-esperimenti li saru f'Oporto huma parti minn proġett aktar wiesgħa CUTE (Clean Urban Transport for Europe). Ir-riżultati totali tal-proġett ivarjaw minn dawk eżaminati waqt is-seduta, minħabba fid-differenzi fil-kondizzjonijiet orografiċi, tat-traffiku u tal-metodu ta' l-użu. Komplessivament, il-proġett kellu riżultati nkoraġġanti, filwaqt li ħareġ ukoll il-problemi marbuta ma' l-iżvilupp tiegħu. Skond il-Kummissjoni, l-akbar problema tidher li hi n-nuqqas, min-naħa tal-mexxejja politiċi fil-livelli għoljin, biex jifhmu tajjeb il-potenzjal u l-benefiċċji li jinkisbu mill-progress sinifikanti fl-użu ta' l-idroġenu għat-trasport fil-bliet. |
8.7 |
Biex jitrażżnu l-emissjonijiet, l-aħjar soluzzjoni tidher it-trazzjoni li hija kompletament elettrika, bl-iżvilupp tal-produzzjoni ta' l-elettriku minn sorsi rinnovabbli, jew l-użu ibridu tal-gass naturali u l-idroġenu, almenu sakemm ikunu faċilment disponibbi. Għadhom ma sarux studji rigorużi dwar din l-alternattiva, imma skond xi parametri ta' effiċjenza u qawwa enerġetika tidher l-aktar waħda effiċjenti. |
8.8 |
Possibbiltà oħra intermedja hija l-użu ta' taħlita ta' idroġenu u metanu, b'perċentwal baxx ta' idroġenu. Dan il-metodu jirrappreżenta bidu lejn l-użu ta' l-idroġenu għat-trasport. Ma tantx joħloq inkonvenjent peress li s-sistemi ta' distribuzzjoni u ta' ħażna abbord huma l-istess, jista' jintuża mill-karozzi li diġà qegħdin fit-triq, bl-istess prestazzjoni tal-metanu, filwaqt li jnaqqas l-emissjonijiet u jżid il-veloċità tal-kombustjoni u dan inaqqas it-trabijiet u l-ossidi nitroġeni. |
8.9 |
Studji reċenti li saru mid-Denver Hithane Project, ta' l-Università ta' l-Istat ta' Kolorado u f'Kalifornja, appoġġjati mid-Dipartiment ta' l-enerġija u n-National Renewable Energy Laboratories, wrew li taħlita ta' 15 % ta' H2 ma' CH4 tnaqqas b'34,7 % it-total ta' l-idrokarburi, b'55,4 % il-monossidi tal-karbonju, u b'92,1 % l-ossidi nitroġeni u bi 11,3 % id-dijossidu karboniku, skond kif ġie referut minn studju ppreżentat mill-ENEA (8). |
8.10 |
Il-produzzjoni ta' l-H2 mill-enerġija rinnovabbli, hija l-unika għażla li m'hijiex awto-illużjoni ekoloġika, peress li l-idroġenu bħala element ta' enerġija merfuha, jippermetti li jissinkronizza l-provvista ta' l-enerġija li hi perjodika fin-natura tagħha (lejl/jum, annwalità eċċ.) u d-domanda għall-enerġija li hija varjabbli u awtonoma. L-idroġenu għandu jiġi prodott b'teknoloġiji li jaħlu enerġija mill-inqas b'analiżi globali taċ-ċiklu tal-produzzjoni u ta' akkumpanjament lis-servizz enerġetiku rikjest. Kull enerġija rinnovabbli li tista' tiġi marbuta ma' l-użu taħt forma ta' sħana, elettriku jew karburant għandha tiġi segwita mingħajr ma wieħed jgħaddi miċ-ċiklu itwal ta' l-idroġenu, u għalhekk għandha tiġi użata direttament. |
8.11 |
Fattur ieħor li jrid jitqies huwa li l-produzzjoni tkun viċin il-konsum, biex jitbaxxew l-ispejjeż u l-emissjonijiet tat-trasport. Din it-teorija, valida b'mod ġenerali, hija aktar valida jekk applikata għall-effiċjenza enerġetika, meta wieħed iqis l-ispejjeż tad-dispersjoni waqt it-trasmissjoni u d-distribuzzjoni. għalhekk, l-aspett l-ieħor li jrid jiġi kkunsidrat huwa d-distribuzzjoni tal-produzzjoni fuq it-territorju. |
8.12 |
Il-futur ta' l-idroġenu huwa marbut ukoll mad-diffużjoni ta' netwerk ta' distribuzzjoni fuq it-territorju. Bħalma d-diffikultà li għandu l-GNC (gass naturali kkumpressat), hija netwerk ta' distribuzzjoni li hi skarsa u f'xi Stati Membri prattikament ineżistenti, iċ-ċentrali tad-distribuzzjoni għall-karozzi b'ċelluli tal-fjuwil li jaħdmu bl-idroġenu ma jeżistux. Id-diffużjoni tal-GNC, u fil-futur ta' l-idroġenu, iridu jkunu akkumpanjati minn politika ta' distribuzzjoni tal-massa. |
8.13 |
Il-Kummissjoni Ewropea ħarġet EUR 460 miljun biex tħaffef l-iżvilupp u l-kummerċjalizzazzjoni tal-karozza li taħdem bl-idroġenu. biex twaqqaf l-intrapriża konġunta “taċ-ċelloli tal-fjuwil u ta' l-idroġenu”.(COM(2007) 571 finali), li dwarha l-KESE qiegħed iħejji opinjoni. Din għandha tħaffef l-iżvilupp ta' l-użu ta' l-idroġenu. Dan żgur li jkun jinteressa wkoll lis-settur tat-trasport. Mal-finanzjament tal-komunità jiżdied il-finanzjament ta' l-istess valur tas-settur industrijali privat, b'kollox biljun euro sabiex tħaffef it-triq ta' l-idroġenu fl-Ewropa. Il-fond ser iservi biex jiffinanzja l-inizjattivi tat-teknoloġiji għall-ħolqien ta' ċelluli tal-fjuwil li jieħdu l-idroġenu u programm ta' riċerka u implimentazzjoni tat-teknoloġija. Ir-riċerka ser issir minn sħab pubbliċi u privati, li jappartjenu lid-dinja industrijali u dik akkademika Ewropea, u ser ttul sitt snin. L-għan huwa ċar: li l-karozzi li jaħdmu bl-idroġenu jidħlu fil-kummerċ fid-deċennju 2010-2020. Fi kliem ieħor, fi tliet snin oħra. |
8.14 |
Minn issa diġà ħafna karozzi li jaħdmu bl-idroġenu jistgħu jkunu lesti biex jidħlu fis-suq. Madankollu tonqos proċedura komuni, standard u sempliċi għall-approvazzjoni tal-vetturi li jaħdmu bl-idroġenu. F'dan il-mument, il-vetturi li jaħdmu bl-idroġenu ma jidħlux fir-regoli komunitarji ta' l-approvazzjoni tal-vetturi. Id-definizzjoni tal-livelli Ewropej tippermetti t-tnaqqis tal-marġini tar-riskju fir-riċerka min-naħa tal-kostrutturi tal-karozzi li, b'dan il-mod, jistgħu jivvalutaw liema prototipi ser ikollhom sbokk kummerċjali ġenwin fis-swieq. |
8.15 |
Il-proġett Zero Regio, iffinanzjat flimkien mal-Kummissjoni Ewropea, jikkonsisti fil-kostruzzjoni u l-esperimentazzjoni ta' żewġ strutturi innovattivi ta' distribuzzjoni multifjuwil bl-idroġenu, waħda f'Mantova u l-oħra fi Frankfurt, biex ifornu karozzi b'ċelloli tal-fjuwil, li jużaw metodi teknoloġiċi differenti ta' produzzjoni u distribuzzjoni ta' l-idroġenu. F'Mantova l-idroġenu jiġi prodott, fl-istazzjoni tas-servizz bl-użu ta' 20 mc/h reformer tal-gass naturali. It-teknoloġija tuża proċess katalitiku b'temperatura għolja bi fluss ta' fwar u gass naturali mħallta minn qabel li jiġi trasformat f'idroġenu permezz ta' stadji suċċessivi. Il-flotta tal-vetturi bħalissa hija magħmula minn tliet karozzi Fiat Panda b'ċelloli tal-fjuwil. Hija prevista wkoll id-distribuzzjoni ta' l-idrometanu, dejjem bl-iskop li jitnaqqsu l-emissjonijiet tas-CO2; Il-pompi ta' Mantova u ta' Frankfurt huma kkunsidrati bħala Green Petrol Station, peress li fihom strutturi fotovoltajċi solari ta' 20 u 8 kWp, rispettivament, li kapaċi jiġġeneraw l-enerġija elettrika minn sorsi rinnovabili ta' madwar 30.000kWh fis-sena, li jikkorrispondu għal tnaqqis ta' madwar 16-il tonnellata fis-sena ta' emissjonijiet tas-CO2. |
8.16 |
It-tekniki għall-ġbir u s-segregazzjoni tad-dijossidu karboniku jiswew ħafna u jaffettwaw l-effiċjenza aħħarija tal-produzzjoni, filwaqt li jqajmu problemi kbar dwar riskji possibbli fil-futur tat-tniġġis ta' l-ilma ta' taħt l-art jew tal-ħruġ f'daqqa ta' kwantità enormi ta' dijossidu karboniku. L-ipotesi tal-produzzjoni ta' l-idroġenu bl-użu tal-karbonju jidhru problematiċi (9) |
8.17 |
Studji riċenti (10) individwaw problema li s'issa ħadd ma kien qiegħed jagħti kasha: Il-konsum potenzjali ta' l-ilma fl-każ ta' żvilupp mgħaġġel tas-soċjetà ta' l-idroġenu. l-istudju jibbaża fuq il-livelli attwali tal-konsum ta' l-ilma kemm għall-produzzjoni permezz ta' l-elettroliżi kif ukoll għat-tkessiħ taċ-ċentrali ta' l-elettriku. Ir-riżultati li joħorġu huma preokkupanti ħafna, huwa kkalkolat li hemm bżonn ta' 5 000 litru ta' ilma għal kull kilo ta' idroġenu, għat-tkessiħ biss u fil-livelli ta' effiċjenza attwali ta' 'l fuq minn 65 kw għal kull kg. |
8.18 |
L-użu ta' l-idroġenu bħala kanal ta' enerġija adattat għall-użu fit-trasport, minkejja l-limiti li hemm, huwa l-isfida għall-futur, u l-possibbiltà li fit-toroq jibdew jiċċirkulaw karozzi li jużaw l-idroġenu parzjalment jew kompletament tista' ssir realtà fi żminijiet relattivament qosra, sakemm ir-riċerka tkompli tiġi appoġġjata mill-awtoritajiet nazzjonali u Ewropej. |
8.19 |
Il-KESE, kif diġà semma b'rabta mat-tema ta' l-effiċjenza enerġetika (TEN/274), iqis li jkun utli ħafna li jkun hemm portal ta' l-internet fejn ir-riċerki li jsiru fil-qasam akkademiku u l-esperimenti li jseħħu fir-reġjuni u fil-bliet ikunu jistgħu jiġu mressqa quddiem pubbliku aktar wiesgħa u b'mod partikolari l-amministrazzjonijiet lokali. L-iskambju ta' l-aħjar prattiċi huwa essenzjali għal politiki li għandhom komponent ta' sussidjarjetà għoli, jiġifieri fejn id-deċiżjonijiet jittieħdu fil-livell lokali. |
8.20 |
Iċ-ċifri medji Ewropej li ġejjin għandhom ikunu ppublikati fuq il-web portal:
Dan hu l-uniku mezz ta' kwantifikar ta' l-emissjonijiet eżatti ta' CO2 u l-iffrankar u l-konverżjoni ta' kWh iffrankati f'piż ekwivalenti ta' CO2. |
9. Kummenti u rakkomandazzjonijiet tal-KESE
9.1 |
B'risposta għat-talba tal-Kummissarju Barrot, il-KESE fassal din l-opinjoni li tfittex li toffri lill-Kummissjoni u lill-istituzzjonijiet l-oħra komunitarji l-proposti li s-soċjetà ċivili tqis li huma bżonnjużi sabiex taffronta l-isfidi li hemm previsti fil-protokoll ta' Kyoto. |
9.1.1 |
Il-KESE iqis li huwa indispensabbli li d-diskussjoni dwar it-taħlita tal-karburanti tal-futur tintrabat ma' bidla importanti fil-modalitajiet tat-trasport, li jiffavorixxi t-trasport pubbliku fil-bliet u barra minnhom li jirrikjedi li l-flotta tal-vetturi tiġi mmodernizzata u l-infrastrutturi mtejba. Hemm bżonn li titjieb il-kwalità ta' l-arja u l-effiċjenza tal-ferroviji, permezz ta' l-investiment fl-infrastruttua u fil-vetturi tal-ferrovija u bħala riżultat, il-produzzjoni ta' l-enerġija elettrika meħtieġa biex issostni l-iżvilupp tal-ferroviji li jrid ixaqleb dejjem iktar lejn enerġija rinnovabbli u karburanti li għandhom livell dejjem aktar baxx ta' karbonju. |
9.2 |
Diġà f'opinjoni preċendenti (TEN 274, rapporteur Iozia) il-KESE kien sostna b'ċarezza li “is-settur tat-trasport għamel sforzi kbar sabiex inaqqas l-użu ta' l-enerġija u l-emissjonijiet li jniġġsu, iżda għandu raġun li jsejjaħ għal sforzi addizzjonali, peress li huwa s-settur bl-ogħla rata ta' tkabbir f'termini ta' l-użu ta' l-enerġija u huwa sors ta' gassiijiet b'effett ta' serra” u li “il-fatt li l-industrija Ewropea tiddependi fuq pajjiżi terzi għall-karburant tat-trasport iżid ir-responsabilità li għandha tagħmel kontribuzzjoni ewlenija lejn l-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija u fit-tnaqqis ta' l-emissjonijiet u fl-importazzjoni ta' prodotti tal-gass u taż-żejt.” |
9.3 |
Il-KESE jaqbel u jappoġġja l-fatt li l-effiċjenza, s-sikurezza u s-sostenibbiltà huma u jridu jkunu l-linji gwida li fuqhom l-istituzzjonijiet Ewropej jivvalutaw il-politiki li jridu jsegwu u l-miżuri li jridu jadottaw sabiex jikkunsmaw enerġija aktar nadifa, ikollhom settur tat-trasport aktar nadif u ekwilibrat, jirresponsabilizzaw l-intrapriżi Ewropej mingħajr ma jipperikolaw l-kompetittività tagħhom filwaqt li joħolqu qafas favorevoli għar-riċerka u l-iżvilupp. |
9.4 |
Bħala konsegwenza, it-taħlita futura tal-karburanti għat-trasport għandu jkollha dawn il-karatteristiċi: tnaqqis globali ta' l-emissjonijiet tal-gassijiet b'effett ta' serra; tnaqqis, sa fejn hu possibbli, tad-dipendenza fuq Stati terzi għall-provvista u diversifikazzjoni tas-sorsi; spejjeż kompatibbli mal-kompetittività tas-sistema ekonomika Ewropea. |
10. L-isfidi marbuta ma' l-għażla fil-futur ta' karburanti għat-trasport għall-Unjoni Ewropea: investiment fir-riċerka
10.1 |
Jekk il-prijorità assoluta hija l-konformità ma' l-objettivi ta' Kyoto, il-parti l-kbira tar-riżorsi disponibbli jridu jiġu indirizzati, kemm mis-settur pubbliku kif ukoll dak privat lejn ir-riċerka fil-karburanti li jistgħu jissodisfaw kompletament il-bżonnijiet ta' effiċjenza ekonomika, sostenibbiltà ambjentali u emissjonijiet baxxi li huma indispensabbli għat-tmexxija ta' trasport eko-kompatibbli. |
10.2 |
Il-kollaborazzjoni bejn l-universitajiet, iċ-ċentri tar-riċerka, l-industrija tal-karburanti u l-industriji tal-manifattura, partikolarment dawk tal-karozzi trid tiżdied. Is-seba' programm ta' qafas, magħruf bħala 7FP implimentat b'deċiżjoni tal-Kunsill nru 971/2006/KE dwar il-programm speċifiku “Kooperazzjoni” jidentifika l-għan li jakkwista l-leadership f'oqsma xjentifiċi u teknoloġiċi importanti. Fost dawn il-prijoritajiet identifika l-ambjent u t-trasport. |
10.2.1 |
Qasam li jidher li ġie ttraskurat huwa t-titjib fl-effiċjenza tal-batteriji tradizzjonali. L-iżvilupp tal-karozzi bl-elettriku jiddependi b'mod partikolari mit-tnaqqis tal-piż u miż-żieda fl-awtonomija u l-prestazzjoni tal-batteriji tradizzjonali. Il-KESE jirrakkomanda lill-Kummissjoni impenn speċifiku f'dan ir-rigward. |
10.3 |
Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, fl-opinjoni tiegħu (11) dwar s-7FP kien diġà esprima t-tħassib tiegħu kemm għall-iskarsezza mistennija tal-karburanti fossili kif ukoll għall-prezzijiet dejjem jogħlew, u l-effett fuq il-klima. Għalhekk ippropona li jiġu allokati aktar fondi għar-riċerka fis-settur ta' l-enerġija, filwaqt li enfasizza li l-isfida sabiex jiġu affrontati l-aspetti kritiċi fis-settur tat-trasport tista' tgħodd fuq ammont ta' fondi li huma meqjusa suffiċjenti, ekwivalenti għal EUR 4,100 miljun għall-perjodu 2007-2013. |
11. Garanzija tal-kompetittività ta' l-ekonomiji Ewropej u tad-disponibbiltà ta' l-enerġija bi prezzijiet aċċessibbli
11.1 |
Il-KESE jenfasizza l-punt fundamentali ta' l-istrateġija għaż-żamma tal-kompetittività ta' l-Unjoni, li żgur hija bbażata fuq prezzijiet aċċessibbli u stabbli. It-trasporti kienu minn dejjem il-mezz indispensabbli sabiex il-merkanzija, in-nies u l-annimali jiċċaqalqu lejn is-swieq. Illum għandhom importanza vitali anki għal industrija oħra fundamentali fl-Ewropa, dik tat-turiżmu. It-tielet element ta' sostenibbiltà, dik tal-prezzijiet, hija l-aktar sfida kumplessa. Illum m'hemmx disponibbli karburanti alternattivi għal dawk fossili li jistgħu jikkompetu mal-prezzijiet taż-żejt u tal-gass naturali. Minkejja iż-żidiet reġistrati fl-aħħar snin, dawn il-prodotti jibqgħu l-aktar kompetittivi. |
11.2 |
Madankollu filwaqt li jħeġġeġ il-proċess ta' żieda konstanti fl-użu tal-bijokarburanti u karburanti rinnovabbli oħra, iqis li jkun indispensabbli li tiżviluppa r-riċerka applikata fl-agrokarburanti tat-tieni ġenerazzjoni, li jużaw il-bijomassa ta' l-iskart u mhux ta' l-ikel, li ma jagħtux il-problemi li taw dawk ta' l-ewwel ġenerazzjoni, jiġifieri dawk li essenzjalment huma prodotti miċ-ċereali, pitravi u kanen taz-zokkor jew minn żrieragħ li jerħu ż-żejt li jintużaw għall-ikel min-nies u l-annimali (12) Il-KESE jenfasizza li fl-istima tal-prezz m'għandniex nieqfu ma' l-ispiża finali tal-prodott iżda sabiex isir paragun ġust ta' l-ispejjeż fir-rigward tal-karburanti fossili wieħed irid iqis l-internalizzazzjoni ta' l-ispejjeż esterni kollha (ħsara ambjentali, il-lokalità tas-sorsi tal-produzzjoni, l-ispejjeż tat-trasformazzjoni, konsum ta' l-ilma u l-użu ta' l-art, eċċ.). |
11.3 |
Filwaqt li tkun qiegħda ssir is-sostituzzjoni progressiva, meta ma jkunx possibbli li jsiru proċessi ta' taħlit tal-komponenti, hemm bżonn li jsir adattament progressiv u/jew bidla radikali tas-sistemi distributtivi li jqisu l-kwalità fiżika tal-prodotti l-ġodda. |
11.4. |
Filwaqt li l-KESE jappoġġja l-aspetti pożittivi ta' din l-istrateġija, huwa konxju li, speċjalment fl-ewwel fażijiet, huwa proċess li jiswa ħafna, li jista' jġib miegħu r-riskju li jnaqqas il-kompetittività tas-sistema Ewropea.Għaldaqstant jenfasizza li sabiex dan ir-riskju jkun evitat u sabiex ir-riżultati ma jiġux limitati fuq livell globali, l-Ewropa trid issir forza li tmexxi moviment li fl-aħħar mill-aħħar jinvolvi ż-żoni l-oħra ġeografiċi tal-pjaneta fl-istess direzzjoni. |
11.5 |
L-investiment meħtieġ fl-enerġija alternattiva derivata mill-bijomassa, għandu bżonn ta' qafas legali stabbli, u dan jirrikjedi li d-direttivi dwar il-karburanti jadattaw għall-modalitajiet ġodda ta' produzzjoni u li jkun hemm kollaborazzjoni ċara ma' l-industrija tal-manifattura, sabiex il-proċessi ta' innovazzjoni jkunu jistgħu jimxu flimkien mal-potenzjal effettiv ta' l-industrija. L-innovazzjoni u r-riċerka fil-qasam, barra mill-proġetti definiti fil-qasam ta' 7FP, għandhom jingħataw attenzjoni partikolari fil-livell ċentrali u periferiku. |
11.6 |
Sabiex l-isforzi u l-investimenti fl-iżvilupp ta' karburanti ġodda effiċċjenti u sostenibbli ma jispiċċawx fix-xejn, hemm bżonn li ma' dawn il-proċessi jkun hemm l-inizjattivi kollha possibbli mmirati sabiex iżidu l-veloċità kummerċjali tal-vetturi, li b'hekk inaqqsu l-konsum, billi, per eżempju jsiru interventi fis-slaleb tat-toroq Ewropej li joħolqu ostakli għat-traffiku nazzjonali jew tat-traffiku fil-bliet. Il-kumpanija tat-trasport pubbliku Carris ta' Lisbona, li flimkien mat-trammijiet tradizzjonali (il-leġġendarju nru.28) għandha flotta ta' karozzi tal-linja ekoloġiċi, permezz ta' miżuri li tejbu l-veloċità kummerċjali, bħall-irduppjar tal-korsiji preferenzjali, naqqset l-emissjonijiet tas-CO2 b'1,5 %. |
11.7 |
Il-kumpanija tat-trasport Coimbra, SMTUC, ppruvat linja blu servuta minn karozzi tal-linja li jaħdmu bl-elettriku, li jiċċiroklaw fiċ-ċentru tal-belt fuq korsiji riżervati, mingħajr waqfiet partikolari u li wieħed jista' jirkibhom f'kull mument. Strixxa blu mpinġija fuq l-asfalt turi r-rotta ta' dan il-mezz li jista' jintuża wkoll minn min mhux resident u mit-turisti numerużi li dal-mezz tat-trasport effiċjenti u nadif jogħġobhom ħafna. Barra minn hekk f'Coimbra, huma apprezzati ħafna l-karozzi tal-linja li jaħdmu bil-linji ta' l-elettriku li peress li għandhom batterija supplimentari jistgħu joħorġu mill-konġestjoni tat-traffiku billi joħorġu mill-“binarji”. Dan il-mezz tat-trasport jikkombina tniġġis ta' l-ambjent u akustiku li hu baxx ħafna mal-ħajja medja tal-mezzi li hi ħafna aktar għolja, b'mod li tassorbi l-ispejjeż maġġuri ta' l-akkwist tal-bidu. |
11.8 |
Il-KESE jirrakkomanda li dawn il-mezzi tat-trasport fil-bliet jiġu inċentivati, permezz ta' miżuri fiskali adegwati (rati mnaqqsa għall-akkwist ta' mezzi ekoloġiċi jew inkella finanzjar straordinarju lill-amministrazzjonijiet lokali, prezzijiet mnaqqsa fuq il-karozzi tal-linja ekoloġiċi), it-tnedija ta' kampanji ta' sensibilizzazzjoni għall-użu ta' l-eko-bus, li għandhom jiġu żviluppati b'koordinazzjoni Ewropea, b'titjib u żieda tal-faċilitajiet tal-park-and-ride, fejn hemm bżonn li s-sigurtà titjieb u l-prezzijiet jinżammu baxxi, filwaqt li jiġu integrati ma' dawk tat-trasport fil-bliet, bħalma jseħħ f'ħafna bliet Ewropej. |
11.8.1 |
Il-green paper “Lejn kultura ġdida għall-mobbiltà urbana” COM(2007) 551 ippreżentata mill-Kummissjoni fil-25.9.2007, taffronta dawn il-problemi u tipproponi soluzzjonijiet ta' appoġġ għal-proġetti ta' rijabilitazzjoni tat-trasport fil-bliet, permezz ta' inizjattivi ffinanzjati mill-ERDF u l-programm CIVITAS. Fil-Green Paper, il-Kummissjoni tibgħat messaġġ qawwi ħafna favur trasport ekoloġiku fil-bliet u l-KESE jaqbel ma' din il-pożizzjoni, filwaqt li jirrakkomanda li jiġu studjati inizjattivi konkreti oħra, fuq il-bażi ta' dawn l-esperjenzi pożittivi, billi tissaħħaħ il-kooperazzjoni mal-EIB u l-EBRD |
11.9 |
Il-futur tat-trasport fil-bliet, kif diġà ntqal mill-KESE (13), jinsab żgur fil-mezzi pubbliċi. Waqt is-seduti li nżammu sabiex tinkiteb din l-Opinjoni ġew ippreżentati żewġ riċerki fl-istadju ta' esperiment: minikarozza elettrika, li tinsaq mingħajr liċenzja u karozza ċibernetika li titmexxa minn sistema kumplessa ta' kontrolli mill-bogħod, li tista' timxi fuq ċirkwiti fissi. Dawn il-karozzi jistgħu jinkrew biex wieħed idur fil-belt, forsi flok il-ħlas tan-nollijiet biex wieħed jidħol b'vetturi ingombranti u li jniġġsu. |
Brussell, it-13 ta' Frar 2008.
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
(1) Żvilupp u promozzjoni tal-karburanti alternattivi għat-trasport fit-toroq fl-Unjoni Ewropea (ĠU C 195 tat-18.8.2006, pġ. 75-79).
(2) Ibidem.
(3) Konferenza dwar il-Bidla fil-Klima tan-Nazzjonijiet Uniti li saret f'Bali, f' Diċembru 2007
(4) L-EFA (European Environment Agency) reċentement ippubblikat ir-rapport annwali tagħha Transport and Environment: on the way to a new common transport policy; li jivvaluta l-andament u l-effiċjenza ta' l-integrazzjoni tal-politiki ambientali fl-istrateġiji tas-settur tat-trasport.
(5) Ir-rapport huwa ppubblikat fuq is-sit: Annual European Community GHG inventoy 1990-2005 and inventory report 2007, European Environment Agency, Technical Report No 7/2007.
(6) Rapport dwar ir-riperkussjonijiet ekonomiċi riċenti taż-żieda fil-prezz taż-żejt, Manuel António Dos Santos (PSE, PT).
(7) Il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew Rapport dwar il-progress miksub fl-użu tal-bijokarburanti u karburanti oħra minn sorsi rinnovabbli fl-Istati Membri ta l-Unjoni Ewropea COM(2006)845 finali rapporteur is-Sur Iozia
(8) Ecomondo — Rimini, Novembru 2006 — Ing. Giuseppe Migliaccio, ENEA.
(9) It-teknoloġija kkonsolidata llum hija dik ta' l-impjanti tal-faħam midħun biċ-ċiklu klassiku tal-fwar u l-ipporċessar tal-prodotti tal-kombustjoni li joħorġu waqt il-proċess. Fil-prattika jiġi prodott il-fwar taħt pressjoni u temperaturi “konvenzjonali”li jħaddmu turbini li għadhom jinstabu ħafna. Fil-preżent jeżistu erba' tipi differenti ta' impjanti, f'ordni ta' inqas żvilupp teknoloġiku u impatt ambjentali: impjanti tal-faħam midħun superkritiċi u ultra-superkritiċi; kombustjoni f'sodda likwida; ta' gassifikazzjoni b'ċiklu kkumbinat u fl-aħħar dawk ibbażati fuq il-kombustjoni bl-ossiġnu. Illum jeżistu żewġ soluzzjonijiet, li madankollu jirrikjedu ż-żamma ġeoloġika tas-CO2; dawn huma il-kombustjoni tal-faħam f'boilers, fejn jiġi użat l-ossiġnu b'tali mod li jkun hemm konċentrazzjoni qawwija ta' CO2 fl-iżbokk, u b'hekk jonqsu l-ispejjeż tal-ġbir u s-separazzjoni; u l-impieg tat-teknoloġiji “Integrated Gasification Combined Cycles”, li jipproduċu gas sintetiku li wara jiġi trattat biex ikun ippurifikat u b'hekk jissepara l-parti kombustibbli nobbli mis-CO2.
(10) Webber, Michael E. “The water intensity of the transitional hydrogen economy.” Environmental Research Letters, 2 (2007) 03400.
(11) ĠU C 185, tat-8.8.2006, p. Rapporteur Wolf, co-rapporteur: Pezzini
(12) Ara opinjoni KESE TEN/286 wara s-sessjoni plenarja ta' l-24-25 ta' Ottubru 2007.
(13) ĠU C 168 ta' l-20.7.2007, pġ. 77-86.
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/62 |
Opinjoni Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropewdwar L-effiċjenza enerġetika tal-bini — il-kontribut ta' l-utenti (opinjoni esplorattiva)
(2008/C 162/13)
Nhar is-16 ta' Mejju 2007, il-Kummissjoni ddeċidiet, b'konformità ma' l-Artikolu 262 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, dwar:
L-effiċjenza enerġetika tal-bini — Kontribut ta' l-utenti
Is-Sezzjoni Speċjalizzata għat-Trasport, l-Enerġija, l-Infrastruttura u s-Soċjetà ta' l-Informazzjoni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar it- 23 ta' Jannar 2008. Ir-rapporteur kien is-Sur Pezzini.
Matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet it-13 u l-14 ta' Frar 2008 (seduta ta' l-14 ta' Frar), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'195 voti favur, u astensjoni waħda.
1. Konklużjonijiet
1.1 |
Il-Kumitat jagħraf li l-prestazzjoni enerġetika hija fondamentali għall-ħarsien tal-klima u ż-żamma ta' l-impenn li l-UE ħadet fi Kyoto u tal-limiti l-ġodda li ġew stabbiliti mill-Kunsill Ewropew f'Marzu 2007, sabiex jonqsu l-emissjonijiet u jirrakkomanda li jiżdiedu l-inizjattivi mmirati lejn il-konsumaturi. |
1.2 |
Il-Kumitat huwa konvint li hemm potenzjal kbir ta' frankar ta' l-elettriku fil-kostruzzjoni, speċjalment fejn jidħol il-konsum għal: tisħin, tkessieħ, tħaddim ta' muturi u dawl, barra mit-tekniki ta' insulazzjoni, fil-fażi tad-disinn u ta' l-użu ta' l-immobbli. |
1.3 |
Fit-tfassil ta' miżuri biex itejbu l-effiċjenza enerġetika hemm bżonn li jiġu kkunsidrati l-vantaġġi li jinkisbu permezz ta' l-użu mifrux ta' innovazzjonijiet fit-teknoloġiji, li jkunu effiċjenti mill-aspett ta' spejjeż u benefiċċji, li jippermettu lill-utenti li jieħdu deċiżjonijiet li huma informati aħjar, dwar il-konsum individwali tagħhom ta' l-enerġija. |
1.4 |
Il-Kumitat iqis li huwa essenzjali għall-utenti, li jiġu ffaċċjati b'mod aktar dirett il-problemi ta' l-informazzjoni u ta' l-iffinanzjar, sabiex jiġu żviluppati metodi innovattivi: huwa indispensabbli li l-proprejtarji u dawk li qegħdin jikru ma jqisux dawn il-miżuri komunitarji ġodda bħala taxxa ġdida li qed tiġi imposta fuq xi beni primarju bħalma hi d-dar |
1.5 |
Skond il-Kumitat hemm bżonn li jiġu identifikati stimoli kulturali u inċentivi ġodda, min-naħa sabiex jikkumpensaw l-ispejjeż akbar, u min-naħa l-oħra, biex jikber l-interess -:
|
1.6 |
Il-Kumitat iqis li l-ħidma tas-CEN trid titħaffef, b'konformità mal-mandat tal-Kummissjoni, li jipprevedi li jiġu stabbiliti livelli armonizzati ta' kejl tal-konsum enerġetiku għall-bini eżistenti, il-bini l-ġdid, barra minn livelli uniformi għaċ-ċertifikazzjoni u għall-proċeduri ta' l-ispezzjoni. |
1.7 |
Il-Kumitat jisħaq fuq l-importanza li jiġu evitati limitazzjonijiet li m'humiex sostenibbli għall-Istati. Membri minħabba fil-kompetizzjoni internazzjonali u li ma jintefgħux piżijiet żejda, meta mqabbla mal-mezzi li għandhom, fuq il-proprjetarji li jikru jew li jgħixu f'dar li hi tagħhom. |
1.8 |
L-obbligi u l-piżijiet li jiġu mill-proċess ta' ċertifikazzjoni jridu, skond il-Kumitat, jiġu akkumpanjati minn programmi pubbliċi ta' promozzjoni, sabiex ikun hemm garanzija ta' aċċess ekwu għat-titjib fil-prestazzjoni enerġetika, b'mod partikolari fil-każ tal-bini li jintuża bħala residenza, mibni jew mmexxi fil-kuntest tal-politika soċjali u ta' blokkijiet ta' appartamenti speċjalment fl-Istati Membri l-ġodda, fejn ħafna mill-blokkijiet ta' appartamenti huma bini ta' tip standardizzat; għal dan it-tip ta' bini, ċertifikati standardizzati jistgħu jintużaw. |
1.9 |
Il-Kumitat iqis li huwa importanti li jiġu żviluppati inizjattivi komunitarji bl-iskop li jarmonizzaw l-attivitajiet ta' l-Istati Membri fir-rigward tal-prestazzjoni enerġetika, sabiex isir pass 'il quddiem lejn koerenza ikbar fl-Ewropa fir-rigward tal-kundizzjonijiet lokali. |
1.10 |
Il-Kumitat jirrakkomanda xi miżuri li jistgħu jgħinu sabiex l-effiċjenza enerġetika tiġi promossa ma' l-utenti b'mod ġenerali u fil-bini b'mod partikolari:
|
1.11 |
Mill-perspettiva tal-konsumatur hemm bżonn, fil-fehma tal-Kumitat, li wieħed jikkunsidra l-elementi li jfixklu l-promozzjoni u l-implimentazzjoni ta' l-effiċjenza enerġetika tal-bini fl-Ewropa: diffikultajiet tekniċi, ekonomiċi, finanzjarji, legali, amministrattivi u burokratiċi, istituzzjonali u tat-tmexxija, dawk marbuta ma' l-imġiba soċjali u tfixkil minħabba f'nuqqas ta' aproċċ integrat (żbilanċji fit-tisħin u l-ikkondizzjonar ta' l-arja, nuqqas ta' konsiderazzjoni tal-faxxi klimatiċi,...). |
2. Introduzzjoni
2.1 |
Fil-konklużjonijiet tas-summit ta' Brussell tat-8 u d-9 ta' Marzu 2007, il-Kunsill Ewropew,saħaq fuq “il-ħtieġa li tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija fl-UE biex jinkiseb l-objettiv ta' ffrankar ta' 20 % tal-konsum ta' l-enerġija ta' l-UE meta mqabbel ma' projezzjonijiet għall-2020”, u individwa bħala oqsma prioritarji “l-imġiba effiċjenti fl-enerġija u li tiffranka l-enerġija mill-konsumaturi ta' l-enerġija, teknoloġija u innovazzjonijiet ta' l-enerġija u l-iffrankar ta' l-enerġija mill-bini”. |
2.1.1 |
Il-kwistjoni ta' l-effiċjenza enerġetika tal-bini tidħol fil-qafas ta' l-inizjattivi tal-Komunità li jirrigwardaw il-bidla fil-klima (impenn li ttieħed mal-Protokoll ta' Kyoto) u s-sigurtà tal-provvista, b'mod partikolari fil-kuntest tal-Green Papers dwar is-sigurtà tal-provvista ta' l-enerġija u l-effiċjenza enerġetika, li dwarhom il-Kumitat esprima ruħhu f'diversi okkażjonijiet (3). |
2.1.2 |
Il-konsum ta' l-enerġija għas-servizzi konnessi mal-bini, huwa ta' madwar 40 % (4)tal-konsum ta' l-enerġija fl-UE. |
2.1.3 |
Il-konsum medju tad-djar f'ħafna reġjuni Ewropej huwa ta' 180 kWh/m2/sena għas-sħana biss. Dan juri li l-bini f'ħafna pajjiżi Ewropej huwa partikolarment “fqir” f'dak li jirrigwarda l-effiċjenza enerġetika. |
2.1.4 |
Dan hu minħabba diversi fatturi. Minn banda, in-nuqqas ta' għarfien min-naħa tal-konsumaturi tad-diffikultajiet li dejjem qegħdin jikbru biex tinkiseb l-enerġija bi prezzijiet raġjonevoli; mill-banda l-oħra, it-tendenza fost il-periti, ta' l-intrapriżi tal-bini u l-ammont kbir ta' intraprendituri żgħar li jaħdmu fil-bini (5) li jibnu mingħajr ma jagħtu ħafna kas ta' l-effiċjenza enerġetika u li jibnu b'mod li hu ambjentalment san u li jagħtu aktar importanza lill-aspetti ta' l-estetika u l-moda li tgħaddi, bħal fil-kwalità ta' l-ippavimentar, il-lussu tat-tagħmir tal-ħasil, il-ġmiel, faċċċati miksija bil-ħġieġ, it-tip ta' materjal u d-daqs tat-twieqi. |
2.1.4.1 |
Barra minn hekk, ta' min wieħed jinnota n-nuqqas ta' kuxjenza li teżisti fost l-entitatjiet amministrattivi, b'mod partikolari fl-uffiċċji ta' l-inġinerija tal-kunsilli lokali u l-awtoritajiet tas-saħħa pubblika, dwar il-ħtieġa li jikkontrollaw il-konsum enerġetiku fil-bini li huma jkunu qed jeżaminaw biex jaraw humiex abitabbli, inkella m'humiex informati biżżejjed. |
2.1.4.2 |
Madankollu, għall-kuntrarju ta' dak li jaħsbu ħafna nies, jeżistu possibbiltajiet kbar li wieħed iżid l-effiċjenza fil-konsum ta' l-enerġija, mhux biss fil-bini l-ġdid, iżda wkoll fil-bini li diġà jeżisti, u b'mod partikolari fil-blokkijiet ta' appartamenti fil-bliet (6). |
2.1.5 |
F'dak li jirrigwarda r-rinnovament ta' l-infrastrutturi li jeżistu, huma importanti l-kuntratti li jistgħu jsiru ma' l-ESCOs (l-Energy Service Companies), għaliex dawn jieħdu ħsieb li jagħmlu t-titjib li hemm bżonn fil-bini eżistenti sabiex jiffrankaw, xi drabi b'mod notevoli, fuq il-kont ta' l-enerġija. Il-kumpanija titħallas bil-flus li tkun iffrankat permezz tat-tnaqqis fil-konsum (7). |
2.1.6 |
Barra minn hekk, jistgħu jittieħdu diversi miżuri ta' ristrutturazzjonijiet fuq skala żgħira, bħal per eżempju persjani fuq in-naħa ta' barra tat-twieqi, l-installazzjoni ta' smart meters li jippermettu lill-konsumaturi li f'kull ħin ikunu jafu x'inhu l-konsum tagħhom; jew ta' sistemi ta' produzzjoni ta' misħun bil-gass (top boxes), li jippermettu li l-ispejjeż u l-emissjonijiet ta' gassijiet velenużi jonqsu b'40 %. Jidhru li huma effiċjenti ħafna wkoll il-mikro-sistemi ta' ventilazzjoni ta' l-arja ġewwa l-appartamenti, filwaqt li t-tip ta' materjal użat, per eżempju għal ħajt vertikali trasparenti (twieqi), jista' jnaqqas it-telf tas-sħana f'appartament b'ta' l-anqas 20 % (8). L-użu ta' tekniċi li jiffrankaw l-ilma fid-dranaġġ ukoll inaqqsu mill-konsum ta' l-enerġija. Huwa importanti ħafna għall-konsumaturi li jkunu jistgħu iqabblu l-konsum tagħhom ta' l-enerġija għat-tisħin. Dawk li jfornu l-enerġija għandhom jispeċifikaw x'inhi t-temperatura medja għall-post relevanti għax-xahar li qiegħed jiġi kkunsidrat, fil-kont li jibagħtu lill-konsumaturi, flimkien ma' dak għall-istess xahar tas-sena ta' qabel. B'hekk tul is-snin, il-konsumaturi jkunu jistgħu jagħrfu l-bidliet marbuta mal-klima u l-impatt li għandhom fuq il-konsum ta' l-enerġija tagħhom stess. |
2.1.7 |
Il-KESE huwa konvint li huwa possibbli li jista' jiġi ffrankat ħafna permezz ta' inizjattivi f'dan is-settur, biex b'hekk isir kontribut lejn l-objettivi marbuta mal-bidliet klimatiċi u s-sigurtà fil-provvista enerġetika. Peress li l-ispazju ta' manuvra huwa relattivament limitat, biex wieħed ikun jista' jerġa jaġixxi fi żmien qasir jew medju, fuq il-kundizzjonijiet tal-provvista ta' l-enerġija, hemm bżonn li l-utenti jiġu influwenzati, jiġifieri:
|
2.1.8 |
Il-fatturi li jfixklu milli jiġu ffrankati u jintużaw b'mod differenti r-riżorsi ta' l-enerġija, huma ta' natura varja:
|
2.1.9 |
Fil-kostruzzjoni hemm potenzjal kbir ta' frankar ta' l-enerġija, speċjalment fejn jidħol il-konsum għat-tisħin, it- tħaddim ta' muturi u d-dawl, fil-fażi ta' l-użu ta' l-immobbli. Dan jidher f'dak li nsejħulu bini passiv (10), li jippermetti li jiġu sftruttati l-opportunitajiet kbar ta' frankar, biex b'hekk jagħti spinta qawwija lill-innovazzjoni u l-kompetittività tal-Komunità, minħabba fl-attenzjoni li dejjem tiżdied għall-iżvilupp u l-użu ta' teknoloġiji ġodda, li huma aktar effiċjenti fl-użu ta' l-enerġija. |
2.1.10 |
L-iskopijiet strateġiċi tal-politika enerġetika jimmiraw li:
|
2.1.11 |
Mill-banda l-oħra, fit-tfassil ta' miżuri li jtejbu l-effiċjenza enerġetika hemm bżonn li jiġu kkunsidrati l-vantaġġi li jinkisbu permezz ta' l-użu mifrux ta' innovazzjonijiet fit-teknoloġiji, li jkunu effiċjenti mill-lat ta' spejjeż u benefiċċji. Jekk l-utenti jkollhom għad-dispożizzjoni tagħhom informazzjoni biżżejjed, ikunu jistgħu jieħdu deċiżjonijiet li huma informati aħjar, dwar il-konsum individwali tagħhom ta' l-enerġija: informazzjoni dwar il-miżuri previsti għat-titjib ta' l-effiċjenza enerġetika; paraguni bejn il-profili ta' l-utenti; tekniċi oġġettivi speċifiċi li jirrigwardaw it-tagħmir li juża l-enerġija (11) |
2.1.12 |
It-tipi kollha ta' informazzjoni marbuta ma' l-effiċjenza enerġetika, fuq kollox marbuta ma' l-ispejjeż għandhom jiġu mxandra, fil-forom adattati, fost dawk li huma interessati. L-informazzjoni trid titratta wkoll aspetti finanzjarji u legali, u jrid jitwasslu permezz ta' kampanji ta' komunikazzjoni u promozzjoni li jippermettu li wieħed jieħu viżjoni wiesgħa ta' l-aħjar prattiċi fil-livelli kollha. |
2.1.13 |
Il-miżuri li jillimitaw ruħhom għall-aspetti tekniċi huma bżonnjużi, imma waħedhom mhux biżżejjed biex inaqqsu l-konsum enerġetiku fil-bini. Hemm bżonn li ssir riflessjoni dwar l-interazzjoni, pjuttost kumplessa bejn l-univers vast u varjat ta' l-utenti u l-iżvilupp kontinwu tat-teknoloġija. |
2.1.14 |
Fil-qafas tal-programm preċedenti għall-enerġija intelliġenti 2003-20006, ġiet żviluppata l-inizjattiva ta' pjattaforma tal-bini EPBD (12), li tforni servizzi sabiex tiffaċilita l-applikazzjoni tad-direttiva 2002/91/KE dwar l-effiċjenza enerġetika fil-bini, li daħlet fis-seħħ kompletament fil-bidu ta' l-2006. Id-direttiva fiha dawn id-dispożizzjonijiet, li jgħoddu għall-Istati membri:
|
2.1.15 |
Mil-lat tekniku, huwa fundamentali li ċ-ċittadini u l-konsumaturi jindunaw li hemm bżonn ta' approċċ integrat, li jqis aspetti differenti fosthom:
|
2.1.15.1 |
Essenzjalment, l-indikaturi fundamentali huma tnejn:
|
2.1.16 |
L-objettiv ta' limitazzjoni tal-konsum enerġetiku u ta' l-emissjonijiet ta' gassijiet li jniġġsu u li jibdlu l-klima jrid jitwettaq permezz ta' politiki li huma mmirati li:
|
2.1.17 |
Il-programmi tal-Komunità għar-riċerka u l-innovazzjoni għandhom rwol determinanti fl-iżvilupp ta' l-effiċjenza enerġetika tal-bini, fir-rigward ta' l-iskop teknoloġiku li jiġi żviluppat bini intelliġenti li ma jaħlix enerġija, anzi li “jagħti l-enerġija” jiġifieri jipproduċi aktar enerġija milli jikkonsma, billi juża s-sorsi ta' enerġija alternattivi l-aktar komuni, jiġifieri dawk tax-xemx, ir-riħ u dik ġeotermika. |
2.1.18 |
Fil-livell Komunitarju, barra mill-programm ta' qafas li ssemma hawn fuq għall-Kompetittività u l-Innovazzjoni (CIP), għandu rwol determinanti ta' sostenn għall-iżvilupp ta' tekonoloġiji nodfa, is-seba' programm ta' qafas għar-RTŻ, li jipprovdi prijorità tematika partikolari fil-qasam tal-programm speċifiku ta' kooperazzjoni. |
2.1.19 |
L-istandardizzazzjoni teknika Ewropea fis-settur ta' l-effiċjenza enerġetika tal-bini għandha rwol fundamentali. Il-CEN — Il-Kumitat Ewropew għall-Istandardizzazzjoni — irċieva mandat mill-Kummissjoni sabiex jiżviluppa l-istandards tekniċi meħtieġa għall-applikazzjoni tad-direttiva msemmija hawn fuq dwar l-iffrankar ta' l-enerġija fil-bini (15) Il-mandat jipprevedi:
|
2.1.20 |
Ġew elaborati kważi 30 standard Ewropew (CEN) (16) L-Istati membri diġà kkonfermaw li għandhom l-intenzjoni li japplikaw dawn l-istandards fuq bażi volontarja. Kemm-il darba jirriżulta li l-konformita volontarja għan-normi mhux qed isseħħ, ikun il-każ li l-istandards isiru obbligatorji permezz ta' dispożizzjonijiet leġiżlattivi adegwati. |
2.1.21 |
Fi kwalunkwe każ, hija r-responsabbiltà tal-Kummissjoni li tforni l-Istati Membri bl-istrumenti meħtieġa għall-iżvilupp ta' metodoloġija integrata u uniformi tal-kalkolu tal-prestazzjoni enerġetika tal-bini. La darba l-Istati membri jistabbilixxu l-eżiġenzi minimi fir-rigward ta' l-effiċjenza enerġetika, dawn iridu jiġu riflessi fiċ-“ċertifikati ta' effiċjenza enerġetika”, essenzjalment dawn huma marki li jiġu attribwiti lill-bini, bħal dawk tat-tagħmir domestiku. Madankollu, iċ-ċertifikati għall-bini huma aktar elaborati u kumplessi u huma akkumpanjati minn rakkomandazzjonijiet sabiex titjieb il-prestazzjoni. |
2.1.22 |
Il-proġetti ta' riċerka wrew biċ-ċar li, barra mill-installazzjonijiet tekniċi li jkun mgħammar bih il-bini, l-imġiba tan-nies li jużaw l-immobbli (bħala post ta' residenza jew post tax-xogħol matul il-ġunata) fejn tidħol attenzjoni akbar jew inqas għall-iffrankar hija fattur deċiżiv u determinanti għall-konsum enerġetiku. |
2.1.22.1 |
Għal dan l-iskop jidher importanti li tinfirex kultura ta' lbies li huwa aktar addattat mat-temperaturi għoljin, per eżempju jiġi evitat l-użu tal-ġlekk u l-ingravata fis-sajf (17) u ħwejjeġ tax-xitwa adattati li jippermettu li t-temperatura ġewwa l-appartamenti u l-uffiċċji tkun ta' madwar 20, 21 grad ċentigradu (18) |
2.1.23 |
Id-direzzjoni tad-dar ukoll tinfluwenza fuq il-kwantità ta' sħana li hi meħtieġa biex tkun komda għal min jgħix fiha. Il-konsum enerġetiku pro-kapita għat-tisħin tad-djar fuq żewġ sulari li huma fuq l-istess naħa jista' jvarja b'fattur ta' 2.5 (u b'fattur ta' 3 għal djar b'erba faċċati), filwaqt li l-konsum ta' l-elettriku jista' jvarja b'fattur li jista' jiġi mmultiplikat b'4-5 darbiet. |
2.1.23.1 |
Fid-dawl ta' dak li ntqal hawn fuq, il-liġijiet eżistenti għandhom jiżdidulhom xi dispożizzjonijiet dwar l-effiċjenza enerġetika, mhux biss tal-bini, iżda wkoll taż-żoni abitattivi. |
2.1.24 |
Sa' mill-età ta' l-iskola (19), iċ-ċittadini għandhom isiru dejjem aktar konxji li d-dar tagħhom għandha bżonn ta' kwantità kbira ta' enerġija primarja għal:
u tal-fatt li parti minn din l-enerġija tista' tiġi ffrankata (20) bi ftit attenzjoni u rieda tajba. |
2.1.25 |
L-utenti ta' spiss iridu jieħdu deċiżjonijiet importanti dwar l-investiment li jridu jagħmlu biex, per eżempju jirristrutturaw id-dar jew jagħmlu xi bidliet importanti waqt il-fażi ta' pjanar jew bini. Anke d-deċiżjoni li wieħed jinvesti f'teknoloġiji ġodda għandha impatt qawwi fuq il-prestazzjoni enerġetika tal-bini billi tiġi ffrankata ħafna enerġija, per eżempju:
|
2.1.26 |
Huwa ċar li jekk jinbidel il-qafas ta' riferiment, li s'issa ġeneralment intuża, ikunu jistgħu jiġu identifikati stimoli kulturali u inċentivi ġodda, min-naħa sabiex jikkumpensaw l-ispejjeż akbar, u min-naħa l-oħra, biex jikber l-interess:
|
2.1.27 |
Fost l-inċentivi, għandhom jiġu kkunsidrati dawn li ġejjin:
|
2.1.28 |
Il-miżuri kollha li jridu jiġu adottati biex l-enerġija tiġi ffrankata b'mod sinifikanti hemm bżonn li jqisu li l-parti l-kbira ta' l-Ewropej jgħixu f'bini li diġà jeżisti u li l-bini l-ġdid huwa biss persentaġġ baxx. |
2.1.29 |
Fl-immobbli mikrija, waħda mill-problemi hi li ġeneralment huwa l-proprjetarju li jrid iħallas l-ispiża għat-tibdil li jtejjeb l-effiċjenza enerġetika (per eżempju aperturi ġodda, boilers effiċjenti, installazzjonijiet għall-produzzjoni ta' enerġija nadifa), iżda huma l-utenti li jibbenefikaw mit-tnaqqis fl-ispejjeż li jirriżultaw. |
2.1.30 |
Wieħed jista' jevita l-problema permezz tal-metodu tal-“finanzjament minn terzi” (25) Dan jikkonsisti f'li jiġu ffavoriti l-interventi intisi li jiffrankaw l-enerġija fl-immobbli, li jsiru minn soċjetajiet b'rabtiet ma' istituti ta' kreditu u fil-ħlas lura, għal numru stipulat ta' snin ta' l-investiment mid-differenza bejn l-ispiża li naqset minħabba fl-intervent u dik li kieku kienet titħallas medjament, f'dawk is-snin, li kieku ma sarux l-interventi. |
2.1.31 |
Sistema valida ta' finanzjament, użat fil-pajjiżi industrijalizzati, u li tista' tiġi appoġġjata u mxerrda hija l'hekk imsejħa ġestjoni tat-talba ta' l-enerġija (Demand Side Management — DSM). Is-soċjetajiet li jipproduċu jew ifornu l-enerġija jinvestu fi proġetti ta' rinnovazzjoni relatati ma' l-użu ta' l-enerġija tal-bini li jaqa' taħt ir-responsabbiltà tagħhom. Il-flus li jiġu ffrankati wara l-interventi jkopru l-ispejjeż li jkunu saru. |
2.1.32 |
Huwa ċar li s-sistema tista' titjieb jekk ikun hemm qafas legali adegwat li jinkoraġġixxi lil dawk li jfornu l-enerġija sabiex jinvestu f'xogħolijiet ta' rinnovazzjoni fis-sistemi tas-sħana tal-bini li fih joffru l-provvista tas-sħana. |
2.1.33 |
Il-kwistjoni kumplessa ta' l-iffrankar ta' l-enerġija fil-bini residenzjali teżisti bl-istess mod fil-parti l-kbira ta' l-Istati Membri l-ġodda ta' l-Unjoni, l-ispejjeż u l-kumplessità ma jistgħux jispiċċaw f' ħoġor l-utenti u l-pubbliku. Ir-Repubblika Ċeka, per eżempju, għażlet li tuża parti mill-fondi li rċeviet mill-politika tal-koeżjoni, għal xogħolijiet ta' rinnovazzjoni tal-bini residenzjali. |
2.1.34 |
Ir-rinovvazzjoni, li saret b'attenzjoni għall-użu ta' l-enerġija, tidħol fis-settur ewlieni li fih hemm bżonn li tittieħed azzjoni. L-objettiv ta' limitazzjoni tal-konsum enerġetiku u ta' l-emissjonijiet ta' gassijiet li jniġġsu jrid jitwettaq permezz ta' politiki li huma mmirati li:
|
2.1.35 |
Biex tkun effettiva, politika li timmira li tiffranka l-enerġija mill-bini, barra milli trid tinvolvi liċ-ċittadini, trid tinvolvi wkoll lill-assoċjazzjonijiet tal-professjonisti u l-imprendituri varji fid-diversi setturi, jiġifieri:
|
3. Is-sitwazzjoni preżenti
3.1 Is-sitwazzjoni preżenti fil-livell ta' l-UE
3.1.1 |
L-objettiv ta' tisħiħ fl-effiċjenza enerġetika fil-bini huwa s-suġġett ta' diversi dispożizzjonijiet komunitarji, fosthom: id-direttiva dwar il-prodotti tal-kostruzzjoni (26) ta' l-1989 u għall-parti li tirrigwarda l-kostruzzjoni, d-direttiva SAVE ta' l-1933 (27), id-direttiva dwar iċ-ċertifikazzjoni ta' l-enerġija fil-bini ta' l-1993 (28), id-direttiva dwar l-effiċjenza enerġetika tal-bini (EPBD) ta' l-2002 (29), id-direttiva 2005/32/KE dwar it-twaqqif ta' qafas għall-istabbiliment ta' speċifikazzjonijiet għad-disinn eko-kompatibbli tal-prodotti li jużaw l-enerġija ta' l-2005 (30), id-direttiva dwar l-effiċjenza ta' l-użu aħħari ta' l-enerġija u s-servizzi ta' l-enerġija ta' l-2006 (31), filwaqt li jeżistu provvedimenti leġislattivi numerużi għal prodotti bħad-direttiva dwar il-boilers (32), it-tagħmir ta' l-uffiċċji (33), it-tagħmir tad-dar b'tikketti tal-konsum enerġetiku (34), il-prestazzjoni enerġetika tal-fridges (35), alimentaturi tal-lampi fluworexxenti (36). Id-direttiva EPBD ta' l-2002tirrigwarda speċifikament, it-titjib fl-effiċjenza enerġetika tal-bini residenzjali u mhux, kemm ġdid kif ukoll eżistenti. |
3.1.2 |
L-iskadenza għat-traspożizzjoni ta' din id-direttiva ġiet stabbilita għall-4 ta' Jannar 2006, iżda diversi Stati membri talbu u ngħataw deroga (37), filwaqt li għal oħrajn hemm għaddejja proċedura ta' infrazzjoni mill-Kummissjoni minħabba nuqqas ta' traspożizzjoni jew traspożizzjoni żbaljata (38). Madankollu, fl-Istati membri kollha l-ħruġ tal-kriterji għaċ-ċertifikat ta' l-enerġija għandu jsir sa' l-aħħar ta' l-2007. |
3.2 Is-sitwazzjoni preżenti skond it-tip ta' dar u l-klima
3.2.1 |
Skond il-KESE, sabiex tiġi ffaċjata b'mod sħiħ il-kwistjoni tal-kontribut ta' l-utenti lejn l-effiċjenza enerġetika fil-bini, hemm bżonn li joħorġu fid-deher il-partikolaritajiet taż-żoni l-kbar milquta fl-UE, b'mod partikolari:
|
3.2.2 |
It-tipi differenti ta' bini. Fl-Istati membri l-ġodda u fil-ħames Länder tal-lvant tal-Ġermanja, hemm potenzjal kbir ta' ffrankar fl-enerġija fil-bini, mqabbel mal-bini li hemm fl-UE tal-15. |
3.2.2.1 |
Il-bini f'dan it-territorju huwa fil-parti l-kbira frott ta' l-għażliet ta' l-ippjanar urbanistiku wara t-tieni gwerra dinjija, bbażat fuq l-użu ta' komponenti pre-fabbrikati li bihom saru strutturi kbar fuq diversi sulari, li jilqgħu ħafna familji, u li kienu jużaw il-produzzjoni fil-massa u ta' malajr u soluzzjonijiet teknoloġiċi li kienu omoġenei, standardizzati u ċentralizzati. Barra minn hekk, għal-perjodi twal, dan il-bini ma sar fuqu l-ebda xogħol ta' manutenzjoni jew ristrutturazzjoni (39) |
3.2.2.2 |
Fir-Romanija, per eżempju, fl-2002 ingħaddew 4,819,104 binja residenzjali. Il-blokkijiet tad-djar kienu 83,799, b'2,984,577 appartament, madwar 60 % ta' l-appartamenti kollha li jeżistu. Barra minn hekk, 53 % tal-bini għandu 'l fuq minn 40 sena; 37 % għandu iktar minn 20 sena; 10 % biss għandu inqas minn 10 snin. |
3.2.2.3 |
Fil-każ tal-blokkijiet kbar tad-djar, kif ġeneralment wieħed isib fil-pajjiżi kollha ta' dak li qabel kien il-blokk Sovjetiku, sistema ċentralizzata tiggarantixxi l-parti l-kbira ('il fuq minn 95 %) ta' l-enerġija għas-sħana, il-ventilazzjoni u l-misħun. L-istudji li saru fl-2005 fuq dan it-tip ta' immobbli ippermettew li jiġi identifikat potenzjal ta' ffrankar fl-enerġija ta' bejn it-38-40 %. |
3.2.2.4 |
Dan it-telf kbir ta' enerġija huwa minħabba, min-naħa, l-utenti: kwalità ħażina tal-materjali; iżolament termiku mhux suffiċjenti; teknoloġiji qodma li jaħlu ħafna; sistemi tas-sħana obsoleti; lampi tad-dawl li jikkunsmaw ħafna; sistemi tal-kombustjoni b'effiċjenza baxxa; pompi ta' kwalità ħażina, eċċ.; min-naħa l-oħra, hemm telf kbir minħabba f'ġestjoni ta' l-enerġija li mhix effiċjenti, b'telf importanti (40) li, fl-aħħar mill-aħħar, jitħallas mill-konsumaturi. Fost il-possibbiltajiet kollha li jeżistu, l-effiċjenza enerġetika hija l-aktar waħda aċċessibbli, l-inqas li tniġġes u l-inqas li tiswa. |
3.2.3 Żoni klimatiċi
3.2.3.1 |
Fiż-żoni klimatiċi ewlenin ta' l-Ewropa tat-tramuntana u tan-nofsinhar, il-konsum medju fis-settur residenzjali huwa ta' 4,343 kWh/sena (41), l-użu prinċipali ta' din l-enerġija huwa s-sħana, li jikkonsma komplessivament 21.3 % tat-talba għall-elettriku, minkejja li hu lokalizzat l-aktar fil-pajjiżi tat-Tramuntana u taċ-ċentru ta' l-Ewropa. Wara jiġi l-ammont ta' enerġija li jużaw l-fridges u l-friżers (14.5 %) u għad-dawl (10.8 %). |
3.2.3.2 |
Fil-pajjiżi tan-nofisnhar ta' l-Ewropa (l-Italja, Spanja, il-Portugall, l-Islovenja, Malta, il-Greċja, Ċipru u n-nofsinhar ta' Franza), wieħed mill-akbar fatturi fiż-żieda tal-konsum tad-dawl huwa t-tixrid mgħaġġel ta' l-użu ta' l-ikkondizzjonar ta' l-arja fid-djar b'qawwa (42) u prestazzjoni baxxa (<12 kW output cooling power) u l-użu kbir tagħhom fil-perijodu sajfi. |
3.2.3.3 |
Il-konsum residenzjali ta' l-elettriku għall-ikkondizzjonar ta' l-arja — li għalih tapplika d-direttiva 2002/31/KEE — ġie stmat fl-2005 li fil-medja jlaħħaq madwar 7-10 TWh fis-sena fl-Ewropa tal-25 (43) Barra minn hekk, ta' min wieħed jinnota li fl-Ewropa t-tagħmir il-ġdid multi-media, il-kompjuters, il-printers, l-iscanners, il-modems u iċ-ċarġers taċ-ċellulari li jkunu permanentement mqabbda ma' l-elettriku jikkunsmaw 20 % tal-konsum tad-dawl tal-familji. |
3.3 Xi paraguni internazzjonali
3.3.1 |
Fil-Ġappun il-konsum ta' l-enerġija huwa ta' madwar 6 % tal-konsum dinji u minn ċertu żmien-il hawn, ġew adottati xi miżuri, speċjalment fil-qasam tat-trasport u tal-bini, sabiex ifittxu li jnaqqsu dan il-konsum u l-emissjonijiet tas-CO2 li jirriżultaw minnu peress li s-settur residenzjali jirrappreżenta madwar 15 % tal-konsum totali. |
3.3.2 |
Fis-settur residenzjali, l-iffrankar ta' l-enerġija primarja, it-tnaqqis ta' l-emissjonijiet tas-CO2 u l-iffrankar ta' l-ispejjeż enerġetiċi li joħorġu minn miżuri ta' effiċjenza enerġetika tal-bini, huma stmati għal 28 %, 34 % u 41 % rispettivament (44). L-istandards Ġappuniżi ta' effiċjenza enerġetika fil-bini residenzjali (45) ġew riveduti fl-1999 u jinkludu kemm livelli ta' prestazzjoni kif ukoll livelli preskrittivi: l-għan hu li dawn l-istandards jiġu applikati kompletament, minn iktar minn 50 % tal-bini l-ġdid. |
3.3.3 |
Il-metodu Ġappuniż ta' valutazzjoni flimkien ta' l-istrutturi u tat-tagħmir tad-dar użat għandu il-karatteristiċi li ġejjin:
|
3.3.4 |
Fl-Istati Uniti, b'konformità mal-Kapitoli ddedikati għall-bini residenzjali ta' l- International Energy Conservation Code (IECC (46)), fl-1987 (47)kienu diġà ġew stabiliti livelli minimi ta' effiċjenza għal-tnax-il tip differenti ta' tagħmir domestiku residenzjali, li huma l-bażi ta' ħafna mill-Kodiċi ta' l-enerġija ta' l-Istati Federali. |
3.3.5 |
Il-kontroll ta' l-effiċjenza enerġetika fil-bini hija r-responsabbiltà ta' l-Istati individwali u f'ħafna każi tal-kontej, anke wara l-adozzjoni ta' l- Energy Policy Act del 2005, (EPACT) li tinkoraġġixxi lill-proprjetarji tal-bini kummerċjali, bi tnaqqis mgħaġġel fit-taxxi, sabiex japplikaw sistemi ta' efficienza energetica għat-tnaqqis tad-dipendenza fuq il-karburanti fossili. |
3.3.6 |
Il-mudell tal-Kodiċi ta' l-enerġija (MEC) (48) żviluppat fuq il-bażi tal-IECC fis-snin 80, u aġġornat regolarment, sa' l-aħħar ta' l-2006, ġie akkumpanjat mid- DOE's Building Energy Codes Program, tad-Dipartiment Federali ta' l-Enerġija, bir-responsabbiltà li jippromwovi kodiċi ta' l-enerġija tal-bini dejjem jitjiebu u li jassisti lill-Istati Federali fl-adozzjoni ta' l-applikazzjoni ta' dawn il-kodiċi, li jiġu riveduti regolarment:
|
3.3.7 |
Fl-2007 ġie ppreżentat proġett ta' liġi federali, ta' l- Energy Efficient Buildings Act, bil-għan li:
|
3.3.8 |
Skond id-Dipartiment Federali ta' l-Enerġija DOE, id-disinn ta' bini ġdid aktar komdu u effiċjenti jista' jnaqqas l-ispejjeż ta' tkessiħ u ta' tisħin b'50 %, u l-integrazzjoni tal-kodiċi ta' l-effiċjenza fil-bini jista' joħloq xogħol ġdid fil-qasam tal-bini, ir-ristrutturazzjoni u l-inġinerija ta' l-impjanti. |
4. Kummenti ġenerali
4.1 |
Il-Kumitat esprima ruħu f'diversi okkażjonijiet dwar il-ħtieġa li jsir iffrankar ta' l-enerġija li jkun sinifikanti u sostenibbli, bl-iżvilupp ta' tekniċi, prodotti u servizzi b'konsum baxx ta' l-enerġija u dwar il-ħtieġa li tinbidel l-imġiba b'tali mod li tnaqqas il-konsum ta' l-enerġija filwaqt li tinżamm l-istess kwalità tal-ħajja. |
4.2 |
Il-Kumitat jagħraf li l-prestazzjoni enerġetika tikkontribwixxi b'mod sostanzjali lejn il-ħarsien tal-klima u ż-żamma ta' l-impenn li l-UE ħadet fi Kyoto sabiex tnaqqas l-emissjonijiet u jirrakkomanda li jiżdiedu l-inizjattivi mmirati lejn il-konsumaturi. |
4.3 |
Il-Kumitat iqis li biex jikber l-iffrankar ta' l-enerġija fil-bini ikun jaqbel li jsir eżami ddettaljat ta' x'inhuma l-ostakoli li fixklu l-implimentazzjoni tad-direttiva EPBD u, li madankollu, li jkun hemm perjodu ta' transizzjoni li jista' jkun ta' madwar 10 snin sabiex iċ-ċertifikazzjoni tal-bini kollu eżistenti ssir obbligatorja, li jidħol fil-qasam ta' l-applikazzjoni tad-direttiva. |
4.4 |
Diġà fl-2001, il-KESE fl-opinjoni tiegħu dwar il-proposta tad-direttiva EPBD, filwaqt li tenna l-appoġġ tiegħu għall-inizjattiva tal-Kummissjoni u għall-intenzjoni tagħha li tiżviluppa metodoloġija komuni, fil-qasam ta' l-assessjar u l-kontroll kostanti tal-prestazzjoni enerġetika tal-bini, fost l-oħrajn kien enfasizza li ta' min “Jiġu evitati limitazzjonijiet insostenibbli għall-Istati Membri quddiem il-kompetizzjoni internazzjonali” u li “Ma jintefgħux fuq il-proprjetarji li jgħixu jew jikru post, piżijiet eċċessivi meta mqabbla mal-mezzi tagħhom effettivi, bir-riżultat li l-objettivi tad-direttiva jispiċċaw fix-xejn u jwasslu sabiex iċ-ċittadini jirrifjutaw l-għaqda Ewropea” (49). |
4.5 |
Il-KESE iqis li huwa importanti li jekk titwessa' l-EPBD din tkun tinkludi l-analiżi taċ-ċiklu tal-ħajja tas-sistema tal-bini, sabiex turi l-impatt tiegħu fuq iċ-ċiklu tal-ħajja tal-karbonju, li b'hekk tippermetti lill-konsumaturi u l-awtoritajiet responsabbli mir-regolamentazzjoni li jkollhom idea aktar ċara tal-konsegwenzi, fejn jidħlu l-emissjonijiet tal-karbonju, tal-prodotti li huma ppjanati li jintużaw mis-sistema tal-bini. |
4.5.1. |
Jekk il-leġislazzjoni Komunitarja dwar dan is-suġġett titwessa, tkun trid tiġi vvalutata għall- impatt li jkollha minħabba l-effetti tagħha fuq is-swieq, u l-ispejjeż għall-konsumaturi — kemm jekk huma proprjetarji jew ikunu qiegħdin jikru. |
4.5.2. |
Wieħed irid jiżgura li l-miżuri mixtieqa sabiex itejbu l-iżolament tas-sħana jippermettu tibdil suffiċjenti ta' l-arja u tal-fwar ta' l-ilma, jevitaw l-umdità u ma jwasslux għal ħsara fil-bini, per eżempju billi titrabba l-moffa. |
4.6 |
Kif il-Kumitat diġà wera (50), “L-interventi mmirati għall-promozzjoni ta' l-effiċjenza enerġetika jvarjaw b'mod konsiderevoli skond il-kundizzjoni lokali u l-miżuri li jkunu ttieħdu sa dak il-ħin, li l-effett tagħhom fuq is-suq intern jidher li kien modest. Għalhekk huwa importanti, fuq il-bażi tal-prinċipju tas-sussidjarjetà, li l-azzjonijiet ulterjuri fil-livell komunitarju jġibu vantaġġi reali”. |
4.7 |
Il-proċess ta' ċertifikazzjoni jrid jiġu akkumpanjat minn programmi pubbliċi ta' promozzjoni, sabiex ikun hemm garanzija ta'aċċess ekwu għat-titjib fil-prestazzjoni enerġetika, b'mod partikolari fil-każ tal-bini li jintuża bħala residenza, mibni jew mmexxi fil-kuntest tal-politika soċjali tad-djar. |
4.8 |
Il-manutenzjoni regolari, minn persunal kwalifikat, tal-boilers, sistemi ta' kondizzjonar ta' l-arja u ta' sistemi oħra għall-enerġija alternattiva, tikkontribwixxi lejn il-garanzija ta' regolamentazzjoni korretta, skond l-ispeċifikazzjonijiet tal-prodott u għalhekk tiżgura prestazzjoni ottimali. |
4.9 |
Il-Kumitat, fid-dawl ta' l-esperjenzi pożittivi ta' xi Stati membri, u wara r-riżultati ta' l-aħħar snin, fl-applikazzjoni importanti ta' politiki komunitarji, jissuġġerixxi xi miżuri li jistgħu jkunu utli sabiex jippromovu l-effiċjenza enerġetika b'mod ġenerali, u fil-bini b'mod partikolari:
|
4.10 |
Il-Kumitat iqis li huwa essenzjali għall-utenti, li jiġu ffaċċjati b'mod aktar dirett il-problemi ta' l-informazzjoni u ta' l-iffinanzjar, sabiex jiġu żviluppati metodi innovattivi: huwa indispensabbli li l-proprejtarji u dawk li qegħdin jikru ma jqisux dawn il-miżuri komunitarji ġodda bħala taxxa ġdida li qed tiġi imposta fuq xi assi primarju bħalma hi d-dar. |
4.11 |
Ir-rispett tal-Protokoll ta' Kyoto u l-iffrankar ta' l-enerġija ma jridx jidher bħala trasferiment sempliċi ta' spejjeż akbar, mill-industriji li jipproduċu l-enerġija fuq l-utenti u ċ-ċittadini Ewropej. |
4.12 |
Sabiex jiġu llimitati l-piżjiet fuq il-proprjetarji individwali, il-Kumitat iqis li, meta jkun possibbli, iċ-ċertifikazzjoni trid tiġi effettwata għall-bini kollu kemm hu, permezz ta' kampjun ta' appartamenti, u jkun jista' jservi ta' ċertifikat għall-appartamenti individwali. |
4.13 |
Il-ħolqien ta' sit web, promoss mill-Kummisssjoni, b'links mas-siti nazzjonali, tista' tkun utli biex jingħelbu l-ostakoli ġuridiċi, istituzzjonali, tat-tmexxija u tekniċi li jtellfu minn aċċess li jkun user-friendly għall-utenti. |
4.14 |
Il-Kumitat jitlob lill-amministrazzjoni tal-KESE sabiex tinvestiga x'jista' jagħmel il-KESE sabiex itejjeb l-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija fil-bini tiegħu stess. L-eżempju tad-“Dar ta' l-Enerġija Rinnovabbli” fi Brussell juri li jista' jsir titjib sinifikanti b'mod li hu kost-effettiv. Il-KESE għandu jagħti eżempju tajjeb. |
Brussell, l-14 ta' Frar 2008.
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
(1) ESCO =Energy Space Company
(2) Li tiċċertifika l-għarfien tal-ħtieġa ta' l-użu effiċjenti tar-riżorsi. Ara il-proposta simili dwar il-Liċenzja Ewropea tal-kompjuter.
(3) Opinjoni dwar il-Green Paper — Lejn strateġija Ewropea ta' sigurtà fil-provvista ta' l-enerġija, rapporteur: is-Sinjura Sirkeinen; (ĠU C 221 tas-7.8.2001, p. 45 dokument mhux misjub bil-Malti — Towards a European strategy for the security of energy supply) Opinjoni dwar — Il-provvista enerġetika fl-UE: strateġija għal taħlita enerġetika ottimali, rapporteur: is-Sinjura Sirkeinen; (ĠU C 318 tat-23.12.2006 p 185, dokument mhux misjub bil-Malti — A strategy for an optimal energy mix) Opinjoni dwar — L-effiċjenza enerġetika, rapporteur: is-Sur Buffetaut (ĠU C 88/53 tal-11.4.2006, dokument mhux misjub bil-Malti — Energy Efficiency); Opinjoni dwar il-Proposta ta' Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar L-effiċjenza fl-użu aħħari ta' l-enerġija u tas-servizzi enerġetiċi, rapporteur: is-Sinjura Sirkeinen (ĠU C 120 ta' l-20.5.2005, p.115, dokument mhux misjub bil-Malti — Energy end-use efficiency and energy services). Opinjoni Pjan ta' Azzjoni għall-Effiċjenza fl-Użu ta' l-Enerġija. Rapporteur: is-Sur Iozia, ĠU 10/22 tal-15.1.2008).
(4) 32 % għat-trasport, 28 % għall-industrija — Sors: Kummissjoni Ewropea, DG ENTR.
(5) Il-PGD tas-settur tal-bini jikkorrispondi għal 'il fuq min 5 % tal-PGD totali ta' l-UE.
(6) Kieku l-konsum medju fil-bini fir-reġjuni Ewropej kellu jinżel għal 80 kWh/m2/sena, jiġifieri għall-klassi D, ikun possibbli li tiġi ffrankata ħafna mill-enerġija kkunsmata mis-settur tal-bini. Dan jidħol b'mod ċar fl-ispirtu tad-Direttivi 2002/91/ KE.
(7) Fil-preżent jeżistu tliet tipi ta' kuntratt: il-kuntratt ta' ħlas totali limitat; Il-kuntratt ta' qsim tal-flus iffrankati (shared savings contract); Il-kuntratt ta' qsim ta' flus iffrankati bi kwota garantita.
(8) Dan jintlaħaq permezz ta' twieqi b'emissjonijet baxxi, magħmula minn żewġ pannelli tal-ħġieġ b'saff ta' gass nobbli bejniethom (krypton, kseno u argon).
(9) Il-potenzjal tal-kontribut tax-xemx bħala sors rinnovabbli: ir-radjazzjoni interċettata tax-xemx mid-dinja hija ta' 177 000 TW; ir-radjazzjoni tax-xemx fuq l-art hija ta' 117 000TW; il-konsum globali ta' l-enerġija primarja hija ta' 12 TW (sors: Università ta' Bergamo, fakultà ta' l-inġinerija).
(10) Jissejjaħ “passiv” il-bini li l-konsum enerġetiku tiegħu huwa ta' inqas minn 1 515 KWh/m2/sena.
(11) Xi aspetti minn din l-informazzjoni utli suppost li digà ngħataw lill-utenti b'konformità ma' l-artikolu 3(6) tad-direttiva 54/2003KE
(12) EPBD — European Energy Performance of Buildings Directive.
(13) F'kas ta' akkwist, bejgħ, kiri u wirt.
(14) Konċentrazzjoni enerġetika medja: panewijiet solari: ~ 0,2 kW/m2; turbina tar-riħ: ~ 1-2 kW/m2; magna idrawlika: ~ 5 000 kW/m2; magna termika: ~ 10 000 kW/m2; (Sors: l-Università ta' Bergamo, fakultà ta' l-inġinerija).
(15) Ara nota 16 għall-istandards ta' riferiment tal-UN-CEN/CENELEC, li tfasslu s'issa.
http://www.cen.eu/cenorm/sectors/sectors/utilitiesandenergy/index.asp
(16) EN ISO 6946 Komponenti u elementi għall-bini; EN 10339 Sistemi ta' l-arja kkundizzjonata għall-kumdità fil-bini; EN 10347 Tisħin u kkundizzjonar tal-bini; EN 10348 Tisħin tal-bini; EN 10349 Tisħin u kkundizzjonar tal-bini; EN 13465 Ventilazzjoni tal-bini; EN 13779 Ventilazzjoni tal-bini mhux residenzjali; EN 13789 Prestazzjoni termika tal-bini; EN ISO 13790 Prestazzjoni termika tal-bini; EN ISO 10077 Prestazzjoni termika ta' l-apperturi; EN ISO 10077-2 Prestazzjoni termika ta' l-apperturi; EN ISO 13370 Prestazzjoni termika tal-bini; EN ISO 10211-1 Pontijiet termiċi fil-bini; EN ISO 10211-2 Pontijiet termiċi fil-bini; EN ISO 14683 Pontijiet termiċi fil-kostruzzjonijiet tal-bini; EN ISO 13788 Prestazzjoni igrometrika tal-komponenti u ta' l-elementi tal-bini; EN ISO 15927 Prestazzjoni igrotermika tal-bini; EN ISO 13786 Prestazzjoni termika tal-komponenti għall-bini; EN 10351 Materjal tal-kostruzzjoni; EN 10355 Ħitan u pavimentar ta' l-art; EN 410 Ħġieġ fil-bini. Determinazjoni tal-karatteristiċi ta' luminożità u solari tal-ħġieġ; EN 673 Ħġieġ fil-bini. Determinazzjoni tat-trażmissjoni termika (valur U); EN ISO 7345. Iżolament termiku. Kwantitajiet fiżiċi u definizzjonijiet.
(17) Ara d-deċiżjoni tal-prim ministru ġappuniż.
(18) It-temperatura tas-serra ta' Brussell ma tkunx għola minn 21° C fix-xitwa.
(19) Il Joule, bħala unità ta' kejl ta' l-enerġija, u l-Watt (joule/sekonda), bħala unità ta' kejl tal-qawwa tad-dawl, iridu jidħlu mal-kunċetti ta' metru, litru u kilogramma fil-proċessi edukattivi.
(20) Fost it-tipi differenti ta' enerġija, l-aktar waħda ekonomika hija dik iffrankata!
(21) Il-valur tat-trasmittenza huwa ddestinat li dejjem aktar jilħaq u jissupera il-valur estetiku tal-komponenti ta' l-immobbli.
(22) Boiler li jaħdem bil-kondensazzjoni għandu rendiment ta' 120 % meta mqabbel ma' boiler tradizzjonali, li għandu rendiment ta' madwar 80 %.
(23) Is-sistema ġeotermali vertikali hija bbażata fuq il-prinċipju li t-temperatura tad-dinja hija ogħla fil-fond tagħha, u għalhekk kwantità ta' ilma li tintbagħat f'ċertu profondità minn ġo tubu, wara titla' b'temperatura ogħla, u għalhekk tkun tinħtieġ inqas sħana sabiex tilħaq it-temperatura meħtieġa biex issaħħan il-postijiet. Is-sistema ġeotermika orizzontali tippermetti li tiġi sfruttata t-temperatura kostanti li d-dinja għandha f'fond ta' 4-5 metri u, għalhekk, tippermetti li l-ilma jkun ta' temperatura ogħla minn dak ta' l-ambjent ta' barra, f'serpentina li titpoġġa f'dan il-livell. B'hekk id-delta termiku ikun inqas għoli. Hija differenti ħafna l-kwantità ta' sħana li hemm bżonn biex kwantità ta' ilma titla' minn 14°C għal 30°C flok minn 6°C għall-istess 30°C.
(24) Solar Cooling: l-enerġija solari tista' tintuża biex tiġġenera l-produzzjon ta' l-arja kkondizjonata friska, bi frankar ta' l-enerġija notevoli. Il-proċess huwa bbażat fuq mekkaniżmu li jkessaħ filwaqt li jassorbi s-sħana. L-użu ta' kolletturi solari bħala ġeneraturi ta' qawwa termika li tintuża biex jaħdmu magni ta' tkessiħ u assorbiment, jippermettu li jiġu użati l-panewijiet fil-perjodi l-aktar qawwija ta' xemx
(25) Dan hu suġġett ta' rakkomandazzjoni ta' l-UE fl-artikolu 4 tad-Direttiva 93/76/KEE (ĠU L237 tat-22.9.1993, pġ. 28). F'dan il-każ din hija soluzzjoni teknika-finanzjarja li tiġi applikata fil-forma ta' kuntratt li jipprevedi li jingħata servizz komplut ta' audit, finanzjament, installazzjoni, ġestjoni u manutenzjoni ta' l-installazzjonijiet teknoloġiċi min-naħa ta' soċjetà esterna li komunenment tissejjaħ ESCO (Energy Saving Company) u mitluba li tħallas –investiment sabiex isiru installazzjonijiet ġodda, b'ipoteka għal ċertu numru ta' snin fuq parti mill-valur ekonomiku ta' tfaddil enerġetiku previst wara l-intervent. Ara Anness.
(26) Id-Direttiva 89/106/KEE.
(27) Id-Direttiva 93/76/KEE.
(28) Id-Direttivi 93/76/ KEE, u 2006/32/KE, revokata mid-direttiva 2006/32/KE.
(29) Id-Direttiva 2002/91/KE.
(30) Id-Direttiva 2005/32/KE.
(31) Id-Direttiva 2006/32/KE.
(32) Id-Direttiva 92/42/KEE.
(33) Id-Direttiva 2006/1005/KE.
(34) Id-Direttiva 92/75/KEE.
(35) Id-Direttiva 96/57/KEE.
(36) Id-Direttiva 2000/55/KE.
(37) Ara, fost l-oħrajn, l-Italja....
(38) Ara opinjoni motivata mibgħuta lil Franza u lill-Latvja is-16.10.2007....
(39) Overview on Energy Consumption and Saving Potentials — Carsten Petersdorff, Ecofys ECOFYS GmbH, Eupener Straße 59, 50933 Cologne, il-Ġermaja. Mejju 2006.
(40) Fir-rigward tal-kontenut enerġetiku tal-karburant użat, it-telf komplessiv fl-enerġija huwa ta' 35 % għas-sistemi li għandhom prestazzjoni aħjar, u ta' 77 % għal dawk li huma inqas effiċjenti.
(41) Konsum totali ta' l-elettriku maqsum fuq in-numru tal-familji.
(42) Għal dan it-tip ta' tagħmir, il-Kummissjoni Ewropea adottat f'Marzu 2002 direttiva (2002/31/KE) li l-applikazzjoni tagħha ġiet iffissata għal-Ġunju 2003, u mbagħad posposta għas-sajf ta' l-2004, sabiex jidħol fl-użu tagħmir aktar effiċjenti. B'mod partikolari l-indiċi ta' l-effiċjenza enerġetika stabbilita għall-kondizjonaturi ta' l-arja ta' daqs żgħir, ta' klassi A kien ta' 3.2. Madankollu fuq is-suq diġà hemm mudelli b'indiċi ta' effiċjenza enerġetika ogħla minn 4 sa 5.5, fil-każ ta' l-aħjar mudelli. Dan ifisser li d-diffużjoni ġeneralizzata tal-klassi A m'għadux objettiv ambizzjuż, iżda jfisser ukoll li l-possibbiltà ta' frankar żdiedet ħafna, peress li fis-suq Ewropew għadhom mifruxa ħafna l-mudelli tal-klassi D u E b'indiċi ta' effiċjenza ta' madwar 2.5.
(43) Ara n-nota 37 f'qiegħ il-paġna.
(44) Energy efficiency standard as measured by Japan's “CASBEE” rating.
(45) Sors: From Red Lights to Green Lights: Town Planning Incentives for Green Building presentation to the “Talking and walking sustainability international conference, February 2007 Auckland. Awtur: Is-sur Matthew D. Paetz, Planning Manager, BA, BPlan (Hons), MNZPI. Ko-awtur: Is-sur Knut Pinto-Delas, Urban Designer, Masters of Urban Design (EIVP, Pariġi)”
(46) ĠAPPUN: Law Concerning Rational Use of Energy, LEGGE No. 49 tat-22 ta'Ġunju 1979)
(47) USA: Residential Energy Code Compliance — IECC 2006 on the residential requirements of the 2006 International Energy Conservation Code., http://www.energycodes.gov/
(48) USA: the National Energy Policy and Conservation Act (NEPCA) 1987
Fl-Amerika 63 % ta' l-Istati adottaw il-kodiċi MEC għall-bini residenzjali u 84 % adottaw l-istandard ASHRAE/IES 90.1-2001 għall-bini kummerċjali, standard tekniku żviluppat mill-American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers — ASHRAE u l-Illuminating Engineering Society of North America — IES/IESNA. CFR. HTTP://WWW.ASHRAE.ORG/ E http://www.greenhouse.gov.au/buildings/publications/pubs/international_survey.pdf
(49) Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u l-Kunsill dwar il-prestazzjoni ta' l-enerġija tal-bini” fil-ĠU C 36/20 tat-8.2.2002 (dokument mhux misjub bil-Malti)
(50) Opinjoni dwar l-effiċjenza fl-użu aħħari ta' l-enerġija u s-servizzi enerġetiċi, rapporteur: is-Sinjura Sirkeinen fil-ĠUĊ 120 ta' l-20.5.2005 p.115.(dokument mhux misjub bil-Malti)..
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/72 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar L-impatt possibbli pożittiv jew negattiv taż-żjieda fir-rekwiżiti (politiki) ambjentali u ta' l-enerġija fuq il-kompetittività ta' l-industrija ta' l-UE
(2008/C 162/14)
Nhar l-20 ta' Settembru 2007, il-Presidenza Slovena talbet lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew ifassal opinjoni esploratorja dwar
L-impatt possibbli pożittiv jew negattiv taż-żjieda fir-rekwiżiti (politiki) ambjentali u ta' l-enerġija fuq il-kompetittività ta' l-industrija ta' l-UE
Is-Sezzjoni Speċjalizzata għat-Trasport, l-Enerġija, l-Infrastruttura u s-Soċjetà ta' l-Informazzjoni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar it-23 ta' Jannar 2008. Ir-rapporteur kien is-Sur Wolf.
Matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fit-13 u l-14 ta' Frar 2008 (seduta tat-13 ta' Frar), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'128 vot favur, l-ebda vot kontra u astensjoni waħda.
Kontenut
1. |
Sommarju u konklużjonijiet |
2. |
Punt tat-tluq u kummenti ġenerali |
3. |
Kummenti speċifiċi — Analiżi u konklużjonijiet |
4. |
Osservazzjonijiet u rakkomandazzjonijiet speċifiċi |
1. Sommarju u konklużjonijiet
1.1 |
Il-Kumitat iffoka din l-opinjoni fuq kwistjonijiet li huma konnessi mal-politika ta' l-enerġija u l-bidla fil-klima. Ser jeżamina taħt liema ċirkostanzi jinħolqu l-vantaġġi jew l-iżvantaġġi għall-kompetittività ta' l-UE jekk il-konsum ta' l-enerġija u l-emissjoni ta' gassijiet b'effett ta' serra jitnaqqsu b'mod sinifikanti. L-opinjoni tiffoka l-iktar fuq l-aspetti ekonomiċi. |
1.2 |
Meta wieħed jikkunsidra l-interdipendenza bejn il-kompetittività, il-prestazzjoni ekonomika, l-impjieg u l-prosperità soċjali taċ-ċittadini, is-suġġett ta' din l-opinjoni huwa wkoll ta' importanza konsiderevoli għall-ġejjieni soċjali ta' l-Ewropa. |
1.3 |
Il-Kumitat jikkonkludi li l-isfidi marbutin ma' dan iġibu magħhom opportunità sabiex tinħoloq mewġa ta' innovazzjoni u investiment u b'hekk tissaħħaħ l-ekonomija u l-kompetittività (globali) ta' l-industrija Ewropea. Jekk dan ikollu suċċess, il-vantaġġi għandhom jegħlbu l-iżvantaġġi, inter alia fir-rigward l-impatt fuq l-impjieg u t-tisħiħ tal-mudell soċjali Ewropew. |
1.4 |
Prerekwiżit ewlieni għal dan huwa li, fl-oqsma ta' l-enerġija, l-ekonomija u r-riċerka, jittieħdu l-aħjar miżuri ta' politika, jiġu applikati l-prinċipji tajbin, u tiġi evitata r-regolamentazzjoni żejda. Jekk dan ma jsirx, ikun hemm lok għal tħassib li l-iżvantaġġi — użu eċċessiv ta' enerġija li tqum wisq flus, it-telfien tal-kompetittività ekonomika, relokazzjonijiet, li l-mudell soċjali Ewropew ikun fir-riskju — jegħlbu l-vantaġġi u s-sitwazzjoni tkun tippermetti li jiżviluppaw kriżijiet. L-enerġija affordabbli hija essenzjali għall-vitalità ta' soċjetajiet moderni industrijali u post-industrijali bil-kisbiet soċjali u kulturali kollha tagħhom. Għalhekk, il-prezz ta' l-enerġija ma għandux — lil hinn minn dak neċessarju sabiex titħares il-klima u minħabba l-iskarsità tar-riżorsi — jiżdied aktar minħabba miżuri addizzjonali ta' l-istat. |
1.5 |
Għaldaqstant, l-iktar effiċjenza possibbli għandha tkun il-prinċipju ta' gwida għal miżuri u miri tal-politika ta' l-enerġija. Huwa biss jekk dan isir li jkunu jistgħu jibqgħu minimi l-ispejjeż ekonomiċi u l-piż soċjali fuq il-pubbliku. Fir-rigward tal-bidla fil-klima l-miżura għandha tkun in-nefqa sabiex tiġi evitata l-emissjoni ta' kwantità partikulari ta' gassijiet b'effett ta' serra (per eżempju CO2). Fir-rigward tal-konsum ta' l-enerġija, l-aħjar miżura hija l-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija. (F'kull każ, huwa importanti li dawn il-miżuri jiġu definiti b'mod li jagħmel sens.) Għalhekk, strumenti Ewropej tal-politika ta' l-enerġija u tal-klima għandhom jiffokaw fuq miżuri ekonomiċi għall-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija u l-użu ta' teknoloġiji ta' l-enerġija li huma ekonomiċi u sostenibbli. |
1.6 |
Il-prinċipju ta' gwida għal miżuri ta' politika Ewropea għandu jkun politika ta' l-enerġija u tal-klima li tħeġġeġ il-kooperazzjoni bl-involviment ta' sħubijiet bejn is-settur pubbliku u s-settur privat u li tgħaqqad flimkien u tagħmel l-aħjar użu tas-saħħa ekonomika, ġeografika u ta' riżorsi ta' kull Stat Membru. Per eżempju, tekniki għall-użu ta' enerġija li tiġġedded għandhom jintużaw f'dawk il-postijiet fl-Ewropa fejn hemm l-aħjar kundizzjonijiet (b'mod partikulari kundizzjonijiet tat-temp), inklużi rotot tat-trasmissjoni xierqa, u mhux fejn jinzertaw l-ikbar sussidji nazzjonali. Iktar minn hekk, madankollu, għandhom isiru sforzi lejn kooperazzjoni globali fl-iżvilupp u l-użu ta' teknoloġiji li ma jaħlux enerġija u li jevitaw l-emissjoni ta' gassijiet b'effett ta' serra. |
1.7 |
Għalkemm il-kwistjoni tal-klima hija urġenti, il-pass tal-bidliet u l-aġġustamenti meħtieġa għall-provvista ta' l-enerġija u l-konsum ma għandux jestendi żżejjed il-kapaċità tan-negozju u s-soċjetà sabiex iwettqu dawk il-bidliet u aġġustamenti. Mezzi ta' kejl jinkludu ċikli ta' deprezzament, iż-żmien meħtieġ sabiex jitħarrġu n-nies, l-istadji ta' żvilupp ta' teknoloġiji ġodda, u b'mod partikulari, aġġustament għall-kuntratt soċjali, miżuri ta' taħriġ u bidliet oħra fis-soċjetà. Ir-riċerka u l-iżvilupp għandhom jagħtu kontribut ewlieni. |
1.8 |
B'approċċ minn isfel għal fuq (bottom-up), l-inizjattiva tal-partijiet interessati kollha, u d-diversità, id-diversifikazzjoni u l-flessibilità ta' metodi tekniċi u ekonomiċi għandhom ikunu faċilitati u inkoraġġuti. Huwa biss mid-diversità u minn kompetizzjoni f'saħħitha bejn l-approċċi, l-innovazzjonijiet u l-metodi diversi li tissawwar is-saħħa sabiex jiġu miġġielda kriżijiet individwali u biex jinħolqu dawk it-teknoloġiji l-iktar effiċjenti. Għalhekk, hija meħtieġa taħlita ta' enerġija b'firxa wiesgħa, li jfisser li l-ebda teknoloġija (1) utli ma għandha tiġi abbandunata qabel il-waqt. |
1.9 |
Meta jiġu stabbiliti objettivi, regolamenti u strumenti tal-politika ta' l-enerġija, għandhom jiġu kkunsidrati l-limiti fiżiċi. Huwa imperattiv li tiġi evitata r-regolamentazzjoni żejda u d-dupplikazzjoni li twassal għal kontradizzjonijiet. Dawn ta' l-aħħar iwasslu għal allokazzjoni ħażina u b'hekk żjidiet mhux neċessarji fl-ispejjeż li jagħmlu ħsara lill-prosperità u l-kompetittività. Importanti daqs dan huwa l-fatt li l-objettivi u l-istrumenti għandu jkollhom kredibilità fit-tul, peress li investimenti li jqumu l-flus u żviluppi ġodda ser ikunu msejsa fuqhom. Dħul ekonomiku minn dawn l-investimenti, u l-impjieg u l-prosperità li jsegwu, jistgħu jintlaħqu biss jekk jintużaw għal ċertu perijodu ta' żmien. |
1.10 |
Kull fejn huwa possibbli, għandhom jintużaw minflok regolamenti ddettaljati inċentivi tas-suq bħall-allokazzjoni ta' drittijiet ta' l-emissjoni li huma definiti b'mod li jagħmel sens. L-enerġija affordabbli tibqa' prerekwiżit għall-kompetittività globali, għall-provvediment bażiku, u għall-akkumulazzjoni ta' kapital mill-industrija Ewropea li huwa neċessarju sabiex jiġu ffinanzjati investimenti ġodda u n-nefqa fuq ir-Riċerka u l-Iżvilupp. |
1.11 |
Barra minn hekk, hija neċessarja żjieda sinifikanti fir-riċerka ta' firxa wiesgħa dwar l-iżvilupp ta' teknoloġiji ta' l-enerġija li ma jagħmlux ħsara lill-klima u li ma jaħlux ir-riżorsi, Flimkien ma' taħriġ għall-inġiniera, ix-xjentisti u t-tekniċi neċessarji. Tekniki ġodda għall-użu ta' enerġija li tiġġedded li għadhom wisq 'il bogħod milli jsiru vijabbli ekonomikament għandhom jiġu żviluppati aktar b'mod attiv, iżda ma għandhomx jiddaħħlu fis-suq b'mod prematur bis-saħħa ta' sussidji li jqumu wisq flus (jew prezzijiet artifiċjali). Minflok, dawn il-flus għandhom jiġu investiti f'iktar riċerka u żvilupp ta' teknoloġiji ta' l-enerġija li huma sostenibbli u li jevitaw milli jużaw is- CO2 sakemm dawn isiru vijabbli. Għal din ir-raġuni, l-enfasi tal-miżuri kollha għandha tkun fuq l-iżvilupp innovattiv u l-użu effiċjent ta' teknoloġiji ta' l-enerġija li ma jaħlux enerġija, li huma newtrali f'termini ta' impatt fuq il-klima u li huma kompetittivi. |
1.12 |
Madankollu, objettivi fir-rigward tal-bidla fil-klima globali li jorbtu 'l dawk kollha li huma responsabbli għal kwantità sinifikanti ta' emissjonijiet huma neċessarji jekk ser jinħolqu kundizzjonijiet ugwali fil-livell globali. Huwa biss meta jsir dan li jista' jiġi evitat xenarju fejn l-ispejjeż għoljin fuq l-enerġija fl-UE jwasslu għal distorsjonijiet tal-kompetizzjoni żvantaġġużi madwar id-dinja, nibdew mir-relokazzjoni gradwali ta' industriji intensivi fl-użu ta' l-enerġija mingħajr ma bl-ebda mod jikkontribwixxu għall-ħarsien tal-klima (“carbon leakage”). Il-Kumitat jappoġġja l-isforzi tal-partijiet interessati Ewropej kollha lejn dan l-objettiv (per eżempju l-konferenza ta' Bali). Sakemm jintlaħaq dan il-għan, għandhom jiġu evitati dawk il-piżijiet li joħolqu distorsjoni tal-kompetizzjoni fuq dawn l-industriji. Mingħajr dawn l-industriji, l-Ewropa ma tistax tibqa' kompetittiva fit-tul. |
2. Punt tat-tluq u kummenti ġenerali
2.1 |
Is-sinifikat ta' l-enerġija. L-iżvilupp u l-użu intensiv ta' proċessi industrijali, makkinarju u sistemi tat-trasport li jikkonsmaw ħafna enerġija ta' kontribut sinifikanti għall-kisba tal-livell ta' l-għajxien attwali tagħna: l-enerġija ħelset in-nies mill-piż ta' l-iktar xogħol fiżiku diffiċli, immpoltiplika l-produttività tagħhom, ipprovda t-tisħin u t-tidwil, irrevoluzzjona l-prodott agrikolu, u ppermetta mobilità u komunikazzjoni li qabel lanqas kien joħlom bihom il-bniedem. L-enerġija saret l-essenza vitali ta' l-ekonomiji moderni tas-suq soċjali u hija prerekwiżit għall-provvista tal-bżonnijiet bażiċi. |
2.2 |
Il-problema. Ħafna previżjonijiet ibassru li, billi l-popolazzjoni qiegħda tikber u minħabba l-ħtiġijiet ta' żvilupp ta' ħafna pajjiżi, id-domanda madwar id-dinja għall-enerġija hija mistennija tirdoppja (jew anke tittrippla) sa l-2060. Huwa magħruf sew li żewġ żviluppi sinifikanti huma ostakoli għal dan, u jeħtieġu azzjoni politika jekk ser jiġu evitati kunflitti serji u kriżijiet ekonomiċi: it-tnaqqis tar-riżorsi u l-protezzjoni ta' l-ambjent. Waqt li l-problema ambjentali ewlenija f'dan il-kuntest hija l-kontribut tal-bniedem għall-bidla fil-klima (“gassijiet tal-klima” jew “gassijiet b'effett ta' serra”, b'mod partikulari is-CO2, il-metanu u l-ossidu nitriju), għandu jitqies ukoll l-impatt ta' kwalunkwe miżura dwar il-bijodiversità, is-saħħa u l-użu sostenibbli tar-riżorsi u l-iskart. |
2.3 |
Kunsill Ewropew. Għalhekk, ġew imfissra dawn il-prijoritajiet tal-politika ta' l-enerġija fil-konklużjonijiet tal-presidenza tal-Kunsill tar-Rebbiegħa ta' l-2007:
|
2.3.1 |
Il-Kumitat fassal opinjonijiet ewlenin dwar dan is-suġġet biex juri t-triq. Dawn huma elenkati fl-appendiċi (2). |
2.4 |
Talba mill-Presidenza Slovena tal-Kunsill. Ittra mill-ministru ta' l-ekonomija ta' l-Islovenja, is-Sur Vizjak, għarrfet lill-Kumitat li l-prijoritajiet tal-Presidenza Slovena f'dan il-qasam ta' politika industrijali għandhom jinkludu l-objettiv ta' ekonomija Ewropea effiċjenti ħafna fl-użu ta' l-enerġija, li toħloq kemm jista' jkun ftit gassijiet b'effett ta' serra. Għal dan il-għan, huma importanti b'mod partikulari inċentivi sabiex jiġu vvintati u użati teknoloġiji u prodotti li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent. Qed jiġi ppreparat pjan ta' azzjoni xieraq għal politika ta' l-industrija sostenibbli, u l-Kunsill Ewropew ser jiddiskutih fis-summit tar-Rebbiegħa tiegħu fl-2008. F'dan il-kuntest, il-Kumitat intalab joħloq opinjoni dwar l-impatt possibbli pożittiv jew negattiv taż-żjieda fir-rekwiżiti (politiki) ambjentali u ta' l-enerġija fuq il-kompetittività ta' l-industrija ta' l-UE. |
2.5 |
Il-kompetittività, il-prestazzjoni ekonomika u l-prosperità soċjali. Pubblikazzjonijiet reċenti (3) mill-Kummissjoni Konsultattiva dwar il-Bidliet Industrijali (4) (per eżempju 58 miżura konkreta sabiex ikun żgurat is-suċċess ta' l-istrateġija ta' Lisbona) jagħmlu ċar ir-relazzjoni mill-qrib bejn il-kompetittività, il-prestazzjoni ekonomika u l-ispazju għall-manuvribbiltà għall-bżonnijiet tas-soċjetà. Għal din ir-raġuni, din l-opinjoni tiffoka fuq l-aspetti ekonomiċi relevanti (5) tal-kwistjoni. |
2.6 |
Pajjiżi industrijalizzati. Pajjiżi industrijalizzati żviluppati ħafna għandhom responsabbiltà speċjali f'dan il-qasam, l-ewwel nett għaliex huma joħolqu l-ikbar proporzjon ta' dawn il-gassijiet, u t-tieni għaliex qegħdin fuq quddiem fl-iżvilupp ta' teknoloġiji ġodda. Dawn jinkludu li ma tinħelhiex l-enerġija, aktar effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija, l-użu ta' sorsi ta' l-enerġija li ma joħolqux emissjonijiet (jew ftit biss) (6) u l-iżvilupp ta' proċessi tekniċi xierqa. L-isfida hija li tiġi identifikata l-aħjar azzjoni li tista' tittieħed fl-isfond tat-tensjoni li teżisti bejn dak li huwa neċessarju, dak li huwa mixtieq, u dak li huwa realistiku ekonomikament, u wara li din l-azzjoni tittieħed b'mod iffokat u deċiżiv. |
2.7 |
Spejjeż (7). Madankollu, l-użu ta' tipi ta' enerġija li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent huwa, f'ħafna każi, assoċjat ma' iktar spejjeż (8) għal konsumaturi individwali u proċessi industrijali. Eżempji huma l-enerġija mir-riħ u mix-xemx (9) (fil-Ġermanja biss madwar EUR 4 biljun tnefqu fl-2007 fuq enerġija li tiġġedded sussidjata mill-konsumatur (10)) jew power stations li jaħarqu l-faħam bil-ġabra u l-ħażna tal-karbonju (CCS) li attwalment qed jiġu żviluppati. Pompi tas-sħana u vetturi b'konsum tal-karburant bi ftit CO2 jew anke mingħajr CO2 jirrikjedu wkoll teknoloġija iktar kumplessa u b'hekk li tqum iktar flus. |
2.8 |
Riskji. Jekk dawn l-ispejjeż konsiderevoli ma jiġux ibbilanċjati minn tifdil ekwivalenti minn konsum imnaqqas tar-riżorsi, u sakemm l-ekonomiji ta' pajjiżi terzi li qegħdin jikkompetu ma jkollhomx spejjeż simili, dan għandu joħloq piż fuq il-kompetittività Ewropea. “L-Ewropa tista' sservi ta' eżempju fil-ġlieda kontra l-bidla fil-klima, iżda l-Ewropa ma tistax taċċetta kompetizzjoni mhux ġusta minn pajjiżi li ma jistabbilixxux limiti ambjentali fuq in-negozji tagħhom (11)”. L-ispejjeż tal-persunal (pagi u kontribuzzjonijiet għas-sigurtà soċjali) diġà huma ogħla b'mod sinifikantiminn dawk fl-ekonomiji emerġenti ta' pajjiżi bħaċ-Ċina u l-Indja, u waħedhom biss jitfgħu piż konsiderevoli fuq il-kompetittività ta' l-Ewropa; kwalunkwe miżuri unilaterali ulterjuri ispirati mill-bidla fil-klima li jżidu l-ispejjeż tal-produzzjoni jistgħu jkunu perikolużi ħafna. |
2.9 |
Opportunitajiet. Huwa fatt li fil-każ li maġġoranza sinifikanti ta' stati mhux Ewropej bħaċ-Ċina, l-Indja u l-Istati Uniti, jadottaw miżuri simili għall-ħarsien tal-klima, tinħoloq saħansitra l-opportunità għall-Ewropa biex tesporta t-teknoloġiji ta' l-enerġija li żviluppat, u b'hekk dan ma jkunx biss ta' benefiċċju għall-ekonomija Ewropea, iżda wkoll kontribut għat-tnaqqis tal-konsum globali u tas- CO2. Barra minn hekk, l-istorja ekonomika turi li perijodi fejn kważi kien hemm kriżi ta' sikwit kienu segwiti minn xewqa akbar għall-innovazzjoni, u l-iżvilupp u l-użu ta' teknoloġiji ġodda, li mbagħad wasslu għal tendenza pożittiva u tkabbir ekonomiku fit-tul (anke jekk, sal-lum, flimkien ma' iktar konsum ta' l-enerġija). Għal din ir-raġuni, l-enfasi tal-miżuri kollha fl-Ewropa għandha tkun fuq l-iżvilupp innovattiv u l-użu effiċjenti ta' teknoloġiji ta' l-enerġija li ma jaħlux enerġija, li huma newtrali f'termini ta' impatt fuq il-klima u li huma kompetittivi. Fl-istess ħin, sforzi ta' politika barranija lejn qbil gloabli xieraq għandhom jiġu segwiti bir-reqqa: ir-riżultati tal-konferenza ta' bali juru li għall-inqas hemm lok għal aktar negozjati (ara l-punt 2.11). |
2.10 |
Problemi. Madankollu, jekk dan ma jwassal għas-suċċess, ser jinħolqu problemi serji. L-ewwel nett, setturi ta' l-industrija fejn l-ispejjeż tal-produzzjoni huma determinati l-iktar mill-ispejjeż fuq l-enerġija u s-CO2 mhux ser jibqgħu kompetittivi fis-swieq dinjija. Huwa mistenni li jwaqqfu l-produzzjoni tagħhom hawnhekk u jmexxuha għal pajjiżi fejn l-ispejjeż fuq l-enerġija huma baxxi u m'hemmx spejjeż ta' CO2, u b'hekk jieħdu magħhom l-impjieg assoċjat ma' l-attivitajiet tagħhom. F'ċerti industriji, bħall-aluminju u s-siment (12), dan il-proċess diġà beda. Fuq kollox, madankollu, il-kapital internazzjonali mhux ser jinvesti iktar f'impjanti ġodda fl-Ewropa, iżda fir-reġjuni fejn l-ispejjeż fuq l-enerġija u s-CO2 huma baxxi. Huwa evidenti li l-Kummissjoni, grazzi għal “evalwazzjoni ta' l-impatt” (13), taf sewwa bil-problema; il-Kumitat jaħseb madanakollu li għandha tinstab malar soluzzjoni valida biex tiġi evitata aktar ħsara lill-ekonomija f'dan il-kuntest. Barra mir-relokalizzazzjoni ta' l-industriji attivi, il-problema ewlenija ser tkun li fil-futur il-fluss tal-kapital internazzjonali ser iċaqlaq investimenti individwali f'impjnati ġodda lejn ir-reġjuni bi spejjeż baxxi fil-kamp enerġetiku u tas-CO2 fl-Ewropa. |
2.10.1 |
Relokazzjoni u “leakage”. Huwa minnu li relokazzjonijiet bħal dawn għandhom iwasslu wkoll għal inqas emissjonijiet ta' CO2 fl-UE, iżda fil-livell globali, l-istess ammont ta' CO2 bħal qabel, jekk mhux aktar, qed jidħol fl-atmosfera; jekk il-produzzjoni relokata tuża teknoloġiji irħas minn dawk użati hawnhekk fil-preżent jew fil-ġejjieni, b'mod ġenerali dan ifisser li iktar gassijiet b'effett ta' serra ser jiġu rilaxxati (bl-eċċezzjoni ta' l-enerġija idroloġika, per eżempju fin-Norveġja). Għandhom jitqiesu wkoll żjidiet relatati mat-trasport fl-emissjonijiet tas-CO2. |
2.10.2 |
Intensità fl-użu ta' l-enerġija fl-ekonomija. Kieku dan kellu jiġri, l-ekonomija Ewropea tkun tilfet produzzjoni industrijali u għadd ta' impjiegi importanti, mingħajr ma tkun kisbet xejn għall-klima. Fl-istess ħin, l-UE tkun kisbet suċċess għal żmien qasir (apparenti) (14) fil-kompetizzjoni internazzjonali fir-rigward ta' l-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija, jiġifieri dik li tissejjaħ l-intensità fl-użu ta' l-enerġija (konsum ta' enerġija/prodott gross domestiku) għaliex industriji li huma intensivi fl-enerġija jkunu emigraw kollha. |
2.10.3 |
Is-settur tas-servizzi. Anke s-settur tas-servizzi, li huwa responsabbli għal proporzjon kbir tal-produzzjoni ekonomika ta' l-Ewropa, jista' jiffjorixxi biss fit-tul jekk l-industrija Ewropea tibqa' kompetittiva, u b'hekk huwa affettwat ukoll minn spejjeż fuq l-enerġija li huma għoljin wisq meta mqabbla mal-bqija tad-dinja. |
2.11 |
Ftehimiet globali. Għalhekk, ftehimiet globali li jorbtu u li huma bbilanċjati għat-tnaqqis ta' l-emissjonijiet ta' dawn il-gassijiet b'effett fuq il-klima għandhom — u mhux biss għall-klima — ikunu l-objettiv prijoritarju ta' l-isforzi internazzjonali kollha f'dan il-qasam, peress li impatt li jħalli l-effett tiegħu huwa mistenni biss jekk dawk responsabbli l-iktar għall-emissjonijiet ta' CO2 bħaċ-Ċina, l-Indja u l-Istati Uniti jieħdu sehem f'miżuri għall-ħarsien tal-klima. Għalhekk, il-Kumitat jilqa' l-isforzi kollha mill-Komunità, l-Istati Membri u organizzazzjonijiet bħall-G8, in-NU, l-UNESCO, l-OECD, l-IEA, eċċetra sabiex isiru żviluppi f'din id-direzzjoni, per eżempju l-konferenza ta' Bali li għadha kif saret. |
3. Kummenti speċifiċi — Analiżi u konklużjonijiet
3.1 |
Il-politika ta' l-enerġija u tal-klima. Politika ta' l-enerġija u tal-klima effettiva trid tiżgura tnaqqis sinifikanti fil-konsum ta' l-enerġija u l-emissjonijiet ta' gassijiet b'effett ta' serra, tipprepara s-soċjeta u l-partijiet interessati rilevanti (per eżempju l-arkitetti, l-investituri, l-intraprendituri, l-għalliema, l-istudenti, il-pubbliku ġenerali, il-konsumaturi, eċċetra — peress li din hija kwistjoni li tikkonċerna 'l kulħadd f'kull parti tal-katina) dwar il-bidliet neċessarji, u fl-istess ħin, issawwar dan il-proċess ta' bidla b'tali mod li ma jxekkilx il-kompetittività globali ta' l-ekonomija Ewropea, u b'hekk jinżamm bilanċ bejn l-objettivi stipulati fil-punt 2.3. Dan jippreżenta kemm sfidi kif ukoll opportunitajiet. |
3.2 |
L-isfida. F'dawn l-aħħar snin kemm iż-żjieda fid-domanda globali għall-enerġija kif ukoll il-politiki Ewropej ta' l-enerġija u l-klima rriżultaw fil-fatt li l-prezz ta' l-enerġija u d-derivattivi tagħha għola b'mod sinifikanti. Sabiex tingħata prijorità ugwali lit-tliet objettivi msemmija fil-punt 2.3 waqt li jiġi ġenerat il-kapital rekwiżit għal investimenti futuri f'teknoloġiji innovattivi, l-enerġija għandha tkun disponibbli xorta waħda għall-ekonomija Ewropea bi prezz li jista' jintlaħaq, minkejja d-domanda globali li qed tikber, u fl-istess ħin ikun żgurat il-ħarsien meħtieġ tal-klima. Għalhekk, il-prezz ta' l-enerġija ma għandux — lil hinn minn dak neċessarju sabiex titħares il-klima u minħabba l-iskarsità tar-riżorsi — jiżdied aktar minħabba miżuri ta' l-istat. F'termini tal-miżuri individwali meħtieġa u l-impatt tagħhom, hemm probabbiltà kbira li jkun hemm kunflitti ta' interessi bejn il-fornituri u l-utenti ta' l-enerġija. |
3.3 |
Inċentivi u l-iskambju ta' kwoti ta' l-emissjonijiet. Sabiex dan jintlaħaq, inċentivi suffiċjenti lis-suq huma meħtieġa sabiex ikun żgurat li ċ-ċikli ta' l-investiment jirriżultaw fl-użu ta' teknoloġiji effiċjenti fl-użu ta' l-enerġija, anke fejn dan jista' jinvolvi spejjeż fl-investiment ogħla. Jekk minkejja l-vijabilità ekonomika, ma jsirux dawn l-investimenti, l-ostakoli involuti jeħtieġ li jiġu analizzati u mneħħija, peress li fil-maġġoranza kbira tal-każi, investimenti fl-effiċjenza ta' l-enerġija (ara wkoll punt 4.1) huma l-irħas mezz kif jitwaqqfu l-emissjonijiet tas-CO2. Fit-teorija, l-iskambju tal-kwoti ta' l-emissjonijiet jista' jkun strument tas-suq għal dan il-għan. Madankollu, jinħtieg titjib sostanzjali fl-użu attwali (ara wkoll punt 4.3) biex jiġi evitat volum kbir ta' emissjonijiet tas-CO2 bl-inqas spiża. L-irduppjar ta' strumenti li jippromwovu l-enerġija li tiġġedded, u inċentivi mhux xierqa fl-allokazzjoni ta' ċertifikati, b'mod partikulari n-nuqqas ta' korrelazzjoni bejn l-allokazzjoni u l-produzzjoni proprja (u b'hekk effettivament l-iskambju ta' kwoti ta' l-emissjonijiet ifisser ukoll għotja ta' żmuntaġġ (decommissioning grant)), irriżultaw fi profitti eċċezzjonali, li wasslu għal żjieda fil-prezz ta' l-elettriku ta' biljuni ta' euros. Jekk xejn, l-irkanti kompluti proposti mill-Kummissjoni għandhom jgħollu dawn il-prezzijiet dejjem iktar. |
3.4 |
Opportunitajiet veri. Jekk fil-15 sa 25 sena li ġejjin jirnexxilna jiffokaw l-investimenti ġodda u investimenti mill-ġdid numerużi li qed isiru tul dan il-perijodu f'teknoloġiji kost-effettivi, effiċjenti fl-użu ta' l-enerġija u b'emissjonijiet iktar baxxi, il-ħarsien tal-klima jaf ikollu impatt pożittiv fuq il-kompetittività ta' l-industrija Ewropea u b'hekk tinħoloq l-opportunità għal iktar prosperità minkejja l-prezzijiet ogħla ta' l-enerġija. |
3.5 |
Prerekwiżiti u rakkomandazzjonijiet. Għal din ir-raġuni wħud mill-prerekwiżiti sabiex jinkiseb vantaġġ minn dawn l-opportunitajiet huma diskussi hawn isfel, flimkien ma' xi rakkomandazzjonijiet xierqa. Prerekwiżit ewlieni huwa li, fl-oqsma ta' l-enerġija, l-ekonomija u r-riċerka, jittieħdu l-aħjar miżuri ta' politika, jiġu applikati l-prinċipji tajbin, u tiġi evitata r-regolamentazzjoni żejda. L-istrumenti ta' politika għandhom jistimolaw u jiffaċilitaw dawk is-soluzzjonijiet li jrendu l-iktar ekonomikament; il-miri kwantitattivi għandhom iqisu l-pass tar-ristrutturar meħtieġ kumpatibbli ma' ekonomija f'saħħitha. Mezzi ta' kejl tal-pass possibbli jinkludu ċikli ta' deprezzament, iż-żmien meħtieġ sabiex jitħarrġu n-nies, l-istadji ta' żvilupp ta' teknoloġiji ġodda, u b'mod partikulari, aġġustament għall-kuntratt soċjali, miżuri ta' taħriġ u bidliet oħra fis-soċjetà. Ir-riċerka u l-iżvilupp għandhom jagħtu kontribut ewlieni. |
3.6 |
Azzjoni wiesgħa — id-diversità, id-diversifikazzjoni, il-flessibilità u r-reċiproċità. B'approċċ minn isfel għal fuq (bottom-up), l-inizjattiva tal-partijiet interessati kollha, u d-diversità, id-diversifikazzjoni u l-flessibilità ta' metodi tekniċi u ekonomiċi għandhom ikunu faċilitati u inkoraġġuti, mingħajr ma jagħtu trattament preferenzjali lil setturi individwali. Huwa biss permezz ta' approċċ fuq bażi wiesgħa u ta' kompetizzjoni f'saħħitha bejn l-għażliet, l-innovazzjonijiet u l-metodi diversi li tissawwar is-saħħa sabiex jiġu miġġielda kriżijiet individwali u biex jinħolqu dawk il-metodi u teknoloġiji l-iktar effiċjenti, kif ukoll sabiex tinħoloq l-aħjar kombinazzjoni tagħhom. Għalhekk, hija meħtieġa taħlita ta' enerġija b'firxa wiesgħa, li jfisser li l-ebda teknoloġija (15) utli ma għandha tiġi abbandunata qabel il-waqt. Il-mod l-iktar effettiv sabiex tkun żgurata s-sigurtà tal-provvista huwa permezz ta' ħolqiet xierqa bejn il-produtturi, il-fornituri u l-utenti fil-katina tal-provvista kollha kemm hi, mis-sors sal-konsumatur. Dan jirrikjedi relazzjonijiet ekonomiċi reċiproċi, jiġifieri kundizzjonijiet ta' investiment siguri għal kapital barrani fl-UE, u fl-istess ħin, kundizzjonijiet siguri għall-investimenti ta' l-UE fil-pajjiżi fornituri. |
3.7 |
Miżuri ta' politika Ewropej u l-kooperazzjoni globali. Il-politika Ewropea ta' l-enerġija u l-klima għandha tinkuraġġixxi l-kooperazzjoni li tinvolvi sħubijiet bejn is-settur pubbliku u dak privat, biex b'hekk jingħaqdu flimkien u jsir l-aħjar użu tas-saħħa ekonomika, ġeografika u tar-riżorsi ta' kull Stat Membru. Per eżempju, tekniki għall-użu ta' enerġija li tiġġedded għandhom jintużaw f'dawk il-postijiet fl-Ewropa fejn hemm l-aħjar kundizzjonijiet (b'mod partikulari kundizzjonijiet tat-temp), inklużi rotot tat-trasmissjoni xierqa, u mhux fejn jinzertaw l-ikbar sussidji nazzjonali. Iktar minn hekk, madankollu, għandhom isiru sforzi lejn kooperazzjoni globali fl-iżvilupp u l-użu ta' teknoloġiji klimatiċi li ma jaħlux enerġija u li jevitaw l-emissjoni ta' gassijiet. |
3.8 |
Miri kwantitattivi kontradittorji (16) u doppji. L-iżgurar ta' l-ikbar effiċjenza ekonomika possibbli ser iżomm għal minimu l-ispejjeż ekonomiċi u l-piż soċjali fuq il-pubbliku. Madankollu, l-irduppjar ta' miri ta' politika ta' l-enerġija u tal-klima jwasslu għal sistema regolata wisq u għal soluzzjonijiet mhux ekonomiċi; għaldaqstant għandhom jiġu evitati. L-eżempju li ġej jista' jservi ta' eżempju:
Il-Kumitat għalhekk jirrakkomanda li kwalunkwe miri għall-ħarsien tal-klima l-ewwel għandhom ikunu evalwati bir-reqqa u b'mod oġġettiv fir-rigward ta' l-impatt tagħhom fuq il-PGD sabiex tiġi ssalvagwardjata l-kompetittività ta' l-industrija Ewropea u sabiex tkun żgurata l-aħjar allokazzjoni possibbli tar-riżorsi waqt li jitwettaq it-tnaqqis neċessarju fil-gassijiet b'effett ta' serra. |
3.8.1 |
Studji. Studji (20) jissuġġerixxu li
|
3.8.2 |
Bilanċ bejn l-objettivi mfissra fil-punt 2.2. Meta wieħed iqis il-bilanċ meħtieġ bejn it-tliet objettivi fir-rigward ta' l-enerġija u l-ambjent imfissra fil-punt 2.3, l-għan ta' l-istrumenti ta' politika għandu jkun li jintużaw miżuri ta' tnaqqis tas-CO2 li huma attraenti ekonomikament sabiex jitwettaq dak kollu li jista' jsir mingħajr ma ssir ħsara lill-ekonomija. Madankollu, isejjaħ għal bidla fit-taħlita ta' l-enerġija bi proporzjon wisq għoli ta' enerġiji li jiġġeddu — li, bit-teknoloġija fl-istat attwali ta' żvilupp, hija prematura u għalhekk tqum wisq flus — u minħabba li objettiv li huwa wisq preskrittiv ekonomikament għall-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija jirriżulta f'allokazzjoni żbaljata tal-fatturi tal-produzzjoni madwar l-ekonomija kollha (22) u tinvolvi r-riskju li l-produzzjoni Ewropea, fiha nnifisha, ma tibqax kapaċi tlaħħaq mad-domanda għal teknoloġiji ambjentali li huma partikularment effiċjenti. Per eżempju, studju tal-Kummissjoni Ewropea (23) juri li l-prezzijiet tas-CO2 ta' EUR 20-25/tunnellata diġà għandhom impatt sinifikanti fuq il-kompetittività ta' ħafna setturi industrijali. |
3.9 Ir-Riċerka u l-Iżvilupp. Taħriġ.
3.9.1 |
Żjieda fir-riċerka u l-iżvilupp tul il-katina sħiħa ta' l-enerġija hija element essenzjali ta' l-iżviluppi teknoloġiċi meħtieġa sabiex jinħolqu għażliet ġodda, jitnaqqsu l-ispejjeż u tittejjeb l-effiċjenza meta jiġu sfruttati u promossi r-riżorsi, fil-konservazzjoni u l-ħżin ta' l-enerġija, u fl-użu aħħari mill-industrija, it-trasport, id-djar u l-konsumatur privat. Il-Kumitat stqarr kemm-il darba li l-finanzjar tar-Riċerka u l-Iżvilupp għandu jiżdied ħafna jekk dan il-għan ser jintlaħaq. Finanzjar bħal dan għandu jibbenefika wkoll minn tnaqqis fis-sussidji kbar tas-suq għat-teknoloġiji li għadhom wisq 'il bogħod milli jiksbu l-vijabilità tas-suq fihom infushom. |
3.9.2 |
L-appoġġ ta' l-Istat għar-riċerka fl-enerġija għandu jiffoka fuq ir-riċerka bażika kruċjali (per eżempju, katalisi, il-bijoteknoloġija bajda/ħadra, ir-riċerka fil-materjali, il-fużjoni nukleari, it-tnaqqis ta' l-aktinid (actinide decay), eċċetra), waqt li l-appoġġ għar-Riċerka u l-Iżvilupp applikata għandu jiġi primarjament min-negozji (inklużi l-SMEs). Lil hinn minn dan, huwa meħtieġ taħriġ intensiv ta' l-ispeċjalisti kollha neċessarji, minn tekniċi għal inġeniera u xjentisti, kif ukoll li jiżdied l-għarfien fost dawk li huma involuti indirettament fl-enerġija, inklużi l-konsumaturi. |
4. Kummenti u rakkomandazzjonijiet speċifiċi
4.1 Dwar l-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija, għażla mingħajr dispjaċir
— |
Ittejjeb is-sigurtà tal-provvista, tnaqqas it-tniġġis u tistabbilizza l-prezzijiet ta' l-enerġija. |
— |
Fil-livell globali, it-tisħiħ ta' l-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija jista' jaqta' l-emissjonijiet ta' CO2 b'madwar 6 Gt (biljun tunnellata) sa l-2030, b'bilanċ negattiv fuq l-ispiża (24). |
— |
L-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija hija l-muftieħ għall-inklużjoni ta' pajjiżi mhux Ewropej fi ftehim globali dwar il-ħarsien tal-klima. |
— |
L-ottimizzazzjoni tagħha jfisser it-tneħħija ta' kunflitti bejn objettivi leġislattivi differenti: il-liġi tal-kera, kwoti ta' riċiklaġġ. |
— |
“Il-kejl” ta' l-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija ta' pajjiż partikulari għandu jiffoka fuq kif il-konsumaturi fil-fatt jużaw il-prodotti, u mhux esklussivament fuq il-konsum ta' l-enerġija fuq PGD. |
— |
Fejn hemm objettivi li joħolqu kunflitt ma' xulxin fir-rigward ta' prodotti li jaħdmu bl-enerġija, l-enfasi għandha tkun fuq il-ħajja attiva tal-prodott. |
— |
L-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija għandha tiġi promossa l-iktar fejn hemm il-potenzjal għal iffrankar sinifikanti, jiġifieri l-iktar fil-bini u fil-power stations. |
— |
Ċikli ta' investiment u perijodu ta' ħlas lura jidditerminaw jekk hija ekonomika jew le. |
— |
Dawn għandhom ikunu wkoll fattur ewlieni fl-enerġija li tiġġedded (ara t-taqsima dwar l-enerġija li tiġġedded għal aktar dettalji). |
— |
L-impjanti industrijali li jikkonformaw mal-valuri indikattivi ta' l-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija ma għandhomx jitgħabbew bil-piż ta' spejjeż addizzjonali permezz ta' strumenti ta' politika bħall-iskambju ta' kwoti ta' l-emissjonijiet (per eżempju irkanti). |
— |
Il-potenzjal għal iktar effiċjenza globali fl-użu ta' l-enerġija għandu jiġi analizzat settur settur (25). |
4.2 Dwar l-enerġija li tiġġedded.
4.2.1 |
L-enerġija li tiġġedded tikkontribwixxi għall-provvista ta' l-enerġija sostenibbli (aktar sigurtà tal-provvista, u produzzjoni ta' l-enerġija li hija kważi kollha kemm hi newtrali fir-rigward tas-CO2). Fit-tul, ser ikollha tibqa' mingħajr sussidji u b'hekk issir ħafna iktar effiċjenti. |
4.2.2 |
Għalhekk, appoġġ futur ta' enerġiji li jiġġeddu u l-iżvilupp tagħhom għandu jikkunsidra l-punti li ġejjin, bil-għan li l-appoġġ ikun iktar vijabbli ekonomikament:
|
4.3 Rakkomandazzjonijiet ulterjuri għal azzjoni
— |
Qabel ma jitwaqqfu objettivi futuri, il-prospetti tekniki għall-implimentazzjoni għandhom jiġu analizzati, flimkien ma' l-implikazzjonijiet ekonomiċi u soċjali. L-objettivi mbagħad għandhom jiġu stabbiliti fuq il-bażi ta' ftehim Ewropew, jew preferebbilment, ftehim globali. |
— |
Għalhekk, strumenti ta' politika għandu jkollhom l-għan li jeżerċitaw l-influwenza mixtieqa (per eżempju inċentivi għall-investiment f'miżuri ekonomiċi, l-iżvilupp ta' swieq ġodda), waqt li jiġu evitati impatti mhux mixtieqa (per eżempju r-relokazzjoni ta' investimenti u spejjeż ogħla għan-negozju u l-konsumatur). |
— |
Strumenti ta' politika għandhom ikunu aktar konsistenti milli kienu s'issa billi jieħdu kont tal-klima, l-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija u l-effiċjenza fl-użu tal-kapital dejjem fuq il-bażi ta' valuri kwantifikabbli. L-aħjar miżura hawnhekk hija l-ispiża sabiex jiġu evitati l-emissjonijiet tas-CO2. |
— |
L-UE trid tirranġa l-lista ta' strumenti li hija preskrittiva wisq (skambju tal-kwoti ta' l-emissjonijiet, appoġġ għal enerġiji li jiġġeddu, appoġġ għall-koġenerazzjoni tat-tisħin u l-enerġija, taxxi fuq l-enerġija, u l-liġi regolatorja, bil-proliferazzjoni ta' direttivi individwali li fiha). Kunflitti bejn objettivi differenti jridu jiġu solvuti; miżuri kost-effettivi għandhom jingħataw il-prijorità fuq dawk li m'humiex kost-effettivi (ġeneralment, l-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija għandha tingħata prijorità fuq l-iżvilupp ulterjuri ta' l-enerġiji li jiġġeddu). |
— |
L-iskambju tal-kwoti ta' l-emissjonijiet għandu jinbidel sabiex jippromwovi l-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija u jiġi evitat il-waqfien tal-produzzjoni. Sabiex ikun żgurat li n-negozji jkollhom il-kapital neċessarju sabiex jinvestu fl-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija, m'għandux ikun hemm irkant għaċ-ċertifikati, iżda minflok joħorġu fuq il-bażi ta' valuri indikattivi dwar l-effiċjenza marbuta ma' ammonti reali ta' produzzjoni. B'hekk l-iskambju tal-kwoti ta' l-emissjonijiet għandu jkollu impatt ugwalment b'saħħtu fir-rigward taż-żjieda fl-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija bħal fil-każ ta' irkanti sħaħ, iżda jevita wkoll ir-reperkussjonijiet negattivi, bħall-konsolidazzjoni ta' żjidiet mhux neċessarji fil-prezz ta' l-elettriku — profitti eċċezzjonali — u l-industriji intensivi fl-użu ta' l-enerġija jitgħabbew b'piżijiet kbar. L-irduppjar ta' l-istrumenti għall-promozzjoni ta' l-enerġija li tiġġedded, u inċentivi mhux xierqa fl-allokazzjoni ta' ċertifikati, għandhom jiġu evitati. Minflok, il-korrelazzjoni bejn l-allokazzjoni u l-produzzjoni reali għandha tiġi kkunsidrata (sabiex l-iskambju tal-kwoti ta' l-emissjonijiet ma jsirx għotja ta' żmuntaġġ). F'xi setturi, l-irkant huwa mistenni joħloq żjidiet ta' aktar minn 10 % fl-ispejjeż ta' produzzjoni, u b'hekk jiġu bblokkjati l-pjanijiet biex jiżdiedu s-salarji. |
— |
L-appoġġ għal enerġiji li jiġġeddu għandu jiġi armonizzat madwar l-UE sabiex il-farms tar-riħ u l-impjanti fotovoltajiċi (photovoltaic) jinbnew fl-iktar postijiet adattati fl-UE. Appoġġ estensiv għas-sorsi li jiġġeddu ta' sħana, elettriku u karburant għandu jingħata mhux fuq il-bażi tal-ħtiġijiet reġjonali iżda skond il-kundizzjonijiet klimatiċi (u trasmissjoni) lokali, li huma l-iktar vantaġġjużi għall-effiċjenza. |
— |
L-enerġija bħala fattur tal-produzzjoni għandha tkun esentita kemm jista' jkun minn spejjeż addizzjonali (jiġifieri addizzjonali għal dawk li jkollu jħallas il-fornitur ta' l-enerġija u inklużi fil-prezz rilevanti li bih nxtrat l-enerġija) fuq il-klima u l-enerġija imposti mill-gvern (l-iskambju tal-kwoti ta' l-emissjonijiet, appoġġ għall-enerġiji li jiġġeddu, il-koġenerazzjoni tas-sħana u l-enerġija, it-taxxi fuq l-enerġija, eċċetra) sabiex ma tiddgħajjifx il-kompetittività globali u jiġu evitati relokazzjonijiet. Huma biss kumpaniji f'saħħithom ekonomikament li huma fil-pożizzjoni li jieħdu l-passi meħtieġa biex itejbu l-effiċjenza, jiżviluppaw teknoloġiji ġodda u jiġbru l-kapital meħtieġ. |
— |
L-enfasi tal-ftehim globali għandha tkun fuq l-objettivi relattivi (effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija, emissjonijiet ta' gassijiet b'effett ta' serra/PGD) sabiex pajjiżi b'potenzjal qawwi għal tkabbir ekonomiku (u għalhekk għal żjidiet fl-emissjonijiet) ikollhom l-inċentivi biex jipparteċipaw fi ftehim bħal dan. Prinċipalment, dawn l-inċentivi għandhom jieħdu s-sura ta' trasferiment tat-teknoloġija — per eżempju l-objettiv stabbilit mill-forum AP6 (26) ta' sitt pajjiżi mir-reġjun Asja-Paċifiku — sabiex it-teknoloġiji effiċjenti jaslu kemm jista' jkun malajr fir-reġjuni fejn il-ħtieġa li jintlaħaq livell mal-pajjiżi l-oħra jinħass l-iżjed. |
Brussell, it-13 ta' Frar 2008.
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
(1) Minkejja d-deċiżjonijiet individwali ta' l-Istati Membri fir-rigward ta' l-enerġija nukleari.
(2) L-opinjonijiet rilevanti tal-Kumitat mill-aħħar erba' snin huma elenkati fl-appendiċi.
(3) Opinjoni fuq Inizjattiva Proprja tal-Kummissjoni Konsultattiva dwar il-Bidliet Industrijali dwar Ir-regoli ambjentali Ewropej u l-bidliet industrijali, CESE 696/2007, Rapporteurs: Mr Pezzini and Mr Nowicki.
(4) CESE-2007-09, daħla tas-Sur Sepi
(5) Xi wħud mill-aspetti soċjali li huma wkoll rilevanti għal din l-opinjoni ser jiġu ttrattati fl-opinjoni fuq inizzjattiva propja lij miss dwar L-Implikazzjonijiet soċjali ta' l-iżviluppi fit-trasport u l-enerġija.
(6) Kien hemm xi diżappunt hawnhekk ukoll, bħal fil-każ reċenti tat-tamiet fir-rigward tal-bijokarburanti. Ara Ten/286.
(7) Fuq dan is-suġġett ara l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea ta' l-ispejjeż tal-pakkett ta' klima ta' l-UE, ippubblikat f'Jannar 2008: 0,45 % tal-PGD jew UR 60 biljun fis-sena jew madwar EUR 3 għall kull ċittadin kull ġimgħa (aktar minn EUR 600 fis-sena għal kull familja ta' erbgħa).
(8) L-eċċezzjonijiet huma l-enerġija idroloġika u l-enerġija nukleari.
(9) It-teknoloġija tal-ħżin li għandha tkun neċessarja jekk il-provvista ser tikber għandha twassal għal żieda iktar drammatika fl-ispejjeż.
(10) u fuq l-impjieg li b'hekk jinħoloq
(11) Mid-diskors tal-President Sarkozy fit-13 ta' Novembru 2007 lill-Parlament Ewropew fi Strasburgu.
(12) Ara CCMI/040, L-iżvilupp ta' l-Industrija Ewropea tas-Siment.
(13) Il-Kummissjoni tbassar li ttemm iċ-ċertifikati ta' emmissjoni b'xejn (NdT), EurActiv, 10.1.2008, http://www.euractiv.com/en/climate-change/commission-eyes-free-pollution-credits/article-169434
(14) Speċifikament, sakemm ma jkunx hemm reċessjoni ġeneralizzata.
(15) Minkejja d-deċiżjonijiet individwali ta' l-Istati Membri fir-rigward ta' l-enerġija nukleari.
(16) Teknoloġiji għall-ġabra u l-ħżin tal-karbonju (CCS) li qed jiġu żviluppati attwalment jistgħu jkunu partikularment effettivi fit-tnaqqis ta' emissjonijiet ta' CO2. Madankollu, dan il-proċess inaqqas l-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija meta mqabbla ma' impjanti simili mingħajr CCS. B'hekk, huwa ċar li hemm kontradizzjoni ċara bejn it-tnaqqis tas-CO2 u l-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija. Meta wieħed iqis ir-riservi kbar ta' faħam li għadhom disponibbli, dan it-telf ta' effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija jista' jiġi assorbit b'mod temporanju. F'dan il-każ, l-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija ma għandhiex tkun stabbilita bħala mira kwantitattiva addizzjonali.
(17) Diskors mill-President tal-Kummissjoni Barrosso, fit-23 ta' Jannar 2008
(18) Studju mill- GWS/Prognos għall-Ministeru Federali tal-Ġermanja għall-Ekonomija, Ottubru 2007
(19) Ir-raġuni għal dan hija d-definizzjoni ta' l-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija bħala proporzjon tal-konsum primarju ta' enerġija bħala parti mill-PGD. Il-konsum primarju ta' l-enerġija jiġi kkalkolat bl-użu ta' dak li jissejjaħ “metodu ta' effiċjenza”. Dan ifisser li l-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija tista' tittripla jekk per eżempju power station nukleari jiġi sostitwit għal enerġija mir-riħ jew mix-xemx mingħajr ma jiġi ffrankat lanqas kWh wieħed ta' elettriku. Is-sostituzzjoni ta' impjant ta' l-enerġija nukleari bil-gass naturali għanda żżid ukoll l-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija, anke jekk l-emissjonijiet ta' CO2 fil-fatt jiżdiedu.
(20) McKinsey, German Cost Curve for CO2 Reduction, September 2007 EEFA, study for energy-intensive industries, September 2007.
(21) Aktar preċiżament, għall-Ġermanja, 26 %, li jekk tnaqqas minnhoma tasal għal 15 %-20 % għall-UE.
(22) Dan huwa rifless fil-miżuri politiki attwali stipulati għal perijodu qasir li jinvolvu pjanijiet ta' ħames snin għas-sehem — ta' sikwit fil-livell nazzjonali — ta' enerġiji li jiġġeddu u allokazzjonijiet ta' CO2.
(23) “EU ETS Review. Report on International Competitiveness”, European Commission/McKinsey/Ecofys, December 2006.
(24) McKinsey, cost curve.
(25) Skond l-approċċ ta' l-IEA.
(26) Is-“Sħubija bejn l-Asja u l-Paċifiku dwar l-Iżvilupp Nadif u l-Klima” hija forum ġdid immirat lejn żvilupp u l-użu iktar mgħaġġel ta' teknoloġiji ta' l-enerġija nodfa. Il-pajjiżi parteċipanti huma l-Awstralja, il-Kanada, l-Indja, il-Ġappun, il-Korea u l-Istati Uniti. L-għan huwa li ssir ħidma man-negozju sabiex jintlaħqu l-objettivi ta' l-enerġija u l-klima b'tali mod li jippromwovu l-iżvilupp ekonomiku sostenibbli u l-ġlieda kontra l-faqar. L-enfasi hija fuq l-investiment, il-kummerċ u t-trasferiment tat-teknoloġija.
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/79 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 460/2004 li jistabbilixxi l-Aġenzija Ewropea dwar is-Sigurtà tan-Netwerks u l-Informazzjoni f'dak li jirrigwardja l-perijodu effettiv
COM(2007) 861 finali — 2007/0291 (COD)
(2008/C 162/15)
Nhar l-24 ta' Jannar 2008, il-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea ddeċieda, b'konformità ma' l-Artikolu 95 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar
Il-proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 460/2004 li jistabbilixxi l-Aġenzija Ewropea dwar is-Sigurtà tan-Netwerks u l-Informazzjoni f'dak li jirrigwardja l-perijodu effettiv
Billi l-Kumitat jikkunsidra li l-kontenut tal-proposta huwa kompletament sodisfaċenti u li m'hemm bżonn ta' l-ebda kummenti min-naħa tiegħu, iddeċieda, matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu tat-13 u ta' l-14 ta' Frar 2008 (seduta tat-13 ta' Frar), b'134 vot favur, 3 voti kontra u 2 astensjonijiet, li jagħti opinjoni favorevoli għat-test propost.
Brussell, it-13 ta' Frar 2008.
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/79 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar L-istrumenti tal-ġestjoni bbażati fuq id-drittijiet tas-sajd
(2008/C 162/16)
Nhar is-27 ta' Settembru 2007, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew idddeċieda, b'konformità ma' l-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, li jħejji opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar
L-istrumenti tal-ġestjoni bbażati fuq id-drittijiet tas-sajd
Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar it-22 ta' Jannar 2008. Ir-rapporteur kien is-Sur Sarró Iparraguirre.
Matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet nhar it-13 u l-14 ta' Frar 2008 (seduta tat-13 ta' Frar), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'110 voti favur, 2 voti kontra u 5 astensjonijiet.
1. Konklużjonijiet
1.1 |
Il-KESE jemmen li ġaladarba l-perijodu ta' diskussjoni jintemm, il-Kummissjoni għandha tagħmel studju li jiffoka fuq il-kapaċitajiet attwali tal-flotot Komunitarji u l-kwoti meħtieġa għall-kompetittività tagħhom filwaqt li jirrispetta s-sostenibbiltà taż-żoni Komunitarji tas-sajd. |
1.2 |
Dan l-istudju għandu jindirizza l-aġġornamenti tad-drittijiet ta' l-Istati Membri li saru fuq il-bażi tal-prinċipju ta' stabbiltà relattiva u għandu jikkunsidra t-tibdiliet li saru f'24 sena, mill-1983 'l hawn. |
1.3 |
F'dan l-aġġornament għandu jkun hemm provvedimenti għall-allokazzjoni perjodika tal-kwoti, per eżempju għal perijodu ta' ħames snin, sabiex il-kwoti jkunu jistgħu jitqassmu mill-ġdid f'każ li jerġa' jkun hemm xi żbilanċi. |
1.4 |
Dan l-aġġornament għandu joffri l-aħjar soluzzjonijiet sabiex jiġu evitati l-iżbilanċi li bħalissa qed jolqtu lill-kwoti għal xi speċi pelaġiċi u tal-qiegħ f'żoni partikolari ta' sajd. Fil-biċċa l-kbira ta' l-Istati Membri dawn l-iżbilanċi jwasslu għal kwoti eċċessivi jew mhux adegwati. |
1.5 |
Ikun xi jkun il-każ il-kwoti involuti għandhom ikunu bbażati fuq data xjentifika. Għaldaqshekk, il-KESE jemmen li għandhom isiru iktar sforzi biex jittejjeb l-għarfien xjentifiku tar-riżorsi. Il-biċċa l-kbira tal-kwoti bħalissa huma stabbiliti fuq il-bażi ta' l-approċċ ta' prekawzjoni minħabba n-nuqqas ta' data xjentifika. |
1.6 |
Barra minn hekk, il-KESE jaħseb li mal-kriterju ta' stabbiltà relattiva jintrabtu ċerti drittijiet li kisbu l-Istati Membri. Dawn id-drittijiet m'għandhomx jisparixxu u jintesew, iżda jistgħu jiġu aġġornati b'konformità mas-sostenibbiltà tar-riżorsi u l-kompetittività tal-flotot Komunitarji li qed tintalab bħalissa mill-Politika Komuni tas-Sajd. |
1.7 |
Il-KESE jemmen li jekk il-Kummissjoni tiskopri li hemm bżonn ta' sistema tal-ġestjoni tar-riżorsi bbażata fuq id-drittijiet tas-sajd, din għandha titwaqqaf fil-livell Komunitarju. |
1.8 |
Il-KESE jaħseb li bis-saħħa ta' drittijiet tas-sajd aġġornati kif imiss wieħed jista' jnaqqas b'mod konsiderevoli s-sajd eċċessiv u r-rimi ta' ħut fil-baħar. |
1.9 |
Madankollu, il-KESE huwa tal-fehma li d-drittijiet tas-sajjieda ż-żgħar, li jinsabu l-aktar fl-Istati Membri gżejjer u fir-reġjuni gżejjer huma prijoritarji u għaldaqstant is-sajd fuq skala żgħira (jiġifieri s-sajd li jsir b'bastimenti ta' inqas minn 12-il metru (1)) m'għandux jagħmel parti minn sistema tal-ġestjoni bbażata fuq id-drittijiet tas-sajd fil-livell Komunitarju. |
1.10 |
Il-Kumitat jemmen li jekk il-Kummissjoni twaqqaf sistema tal-ġestjoni bbażata fuq id-drittijiet tas-sajd, din għandha tibda b'dawk l-oqsma tas-sajd fejn, minħabba l-iżbilanċi bejn kwoti eċċessivi u kwoti mhux adegwati, hemm qbil wiesa' fost l-Istati Membri kkonċernati. |
1.11 |
F'dan il-każ, il-Kumitat iħoss li tkun ir-responsabbiltà tal-Kummissjoni li tiddetermina f'liema livell għandhom jiġu nnegozjati d-drittijiet tas-sajd (jiġifieri, fil-livell tal-Komunità, ta' l-Istati Membri, ta' l-organizzazzjonijiet tal-produtturi jew ta' l-intrapriżi), u li tissorvelja t-transazzjonijiet. |
1.12 |
Il-Kumitat jaħseb li jekk l-iżbilanċi attwali jitranġaw b'konformità mal-kriterju ta' stabbiltà relattiva, dan ikun pass ewlieni lejn sistema tal-ġestjoni bbażata fuq id-drittijiet tas-sajd. |
2. Introduzzjoni
2.1 |
L-għan tal-Kummissjoni fil-Komunikazzjoni dwar l-għodod ta' ġestjoni bbażati fuq id-drittijiet għas-sajd (2) kien li tiftaħ diskussjoni, għall-perijodu ta' madwar sena (27.02.08), dwar il-ħtieġa ta' mezzi effiċjenti biex jintlaħqu l-objettivi tal-Politika Komuni tas-Sajd (PKS) il-ġdida, jiġifieri s-sostenibbiltà tar-riżorsi u l-kompetittività tal-flotot Komunitarji. |
2.2 |
Fil-Green Paper dwar il-Futur tal-Politika Komuni tas-Sajd (3), il-Kummissjoni sejħet għal studju dwar metodi ta' ġestjoni ġodda, bħas-sistemi bbażati fuq is-suq għall-allokazzjoni tal-kwoti, bħall-kwoti individwali trasferibbli u l-irkantijiet li jiġġeneraw suq tad-drittijiet tas-sajd u li kapaċi jqawwu l-interess ta' dawk li għandhom id-drittijiet fis-sostenibbiltà tas-sajd fuq perijodu twil ta' żmien. |
2.3 |
Fil-Linji gwida għar-riforma tal-PKS (4), il-Kummissjoni tgħid li l-qasam tas-sajd għadu marbut ma' aspetti speċifiċi li jxekklu l-applikazzjoni tal-kundizzjonijiet ekonomiċi normali, bħall-kompetizzjoni ħielsa bejn il-produtturi u l-libertà ta' l-investiment, fuq perijodu qasir ta' żmien. Dawn l-aspetti huma marbuta ma' l-iżbilanċ strutturali bejn l-iskarsezza tar-riżorsi tas-sajd u d-daqs tal-flotot Komunitarji, u mal-fatt li ċerti komunitajiet tal-kosta jiddependu b'mod kontinwu mis-sajd. Fil-linji gwida l-Kummissjoni fasslet il-kalendarju ta' l-inizjattivi li jibda fl-2002 bl-organizzazzjoni ta' workshops dwar il-ġestjoni ekonomika sabiex tiġi diskussa sistema ta' drittijiet tas-sajd negozjabbli (individwali jew kollettivi). Fl-2003 l-Kummissjoni kellha tinforma lill-Kunsill dwar ir-riżultat ta' dawn id-diskussjonijiet. Fl-2007 ġie organizzat workshop, xi ftit jew wisq iktar tard milli ppjanat, dwar id-dimensjoni ekonomika tas-sajd u matulu, fost ħwejjeġ oħra, ġiet diskussa t-tema tad-drittijiet tas-sajd (5). |
2.4 |
Il-KESE ħass li għandha titħejja din l-opinjoni fuq inizjattiva proprja sabiex jippreżenta l-fehmiet tiegħu fid-diskussjoni li fetħet il-Kummissjoni dwar kif wieħed jista' joqrob iktar lejn sistema ta' ġestjoni tar-riżorsi iktar effiċjenti. Din is-sistema għandha tkun il-pilastru ewlieni tal-PKS biex tiggarantixxi s-sostenibbiltà tar-riżorsi fit-tul filwaqt li tiżgura l-kompetittività tal-flotot Komunitarji. |
2.5 |
L-għan ta' din l-opinjoni huwa li tenfasizza l-problemi li jeżistu fl-implimentazzjoni tal-ġestjoni effiċjenti tar-riżorsi tas-sajd ibbażata fuq id-drittijiet u li tirrakkomanda xi soluzzjonijiet li jistgħu jsolvu dawn il-problemi. |
2.6 |
Il-KESE jaqbel mal-fehma tal-Kummissjoni li għandu jinħoloq ambjent aħjar għad-dħul ta' kundizzjonijiet ekonomiċi iktar normali u għat-tneħħija ta' l-ixkiel li jtellef l-attività ekonomika normali, bħall-allokazzjonijiet nazzjonali tal-possibbiltajiet ta' sajd u l-prinċipju ta' stabbiltà relattiva (6). |
2.7 |
Għaldaqstant, l-għan ta' din l-opinjoni huwa l-ewwelnett li titwessa' l-analiżi tal-kriterju ta' stabbiltà relattiva. Skond l-assoċjazzjonijiet professjonali tas-sajd prinċipali (7) u l-Kummissjoni dan il-kriterju huwa wieħed mill-ikbar ostakli għall-implimentazzjoni ta' sistema tad-drittijiet tas-sajd fil-livell Ewropew — in-negozjar jew it-trasferiment tal-pussess definittiv tad-drittijiet bejn kumpaniji fl-Istati Membri jistgħu jbiddlu l-persentaġġi attwali tat-tqassim tal-kwoti bejn l-Istati u b'hekk jaffettwaw l-istabbiltà relattiva. It-tieni objettiv ta' din l-opinjoni huwa li tipprovdi informazzjoni li tgħin fit-twaqqif ta' din is-sistema tal-ġestjoni, li diġà qiegħda topera fuq skala nazzjonali f'xi Stati Membri u f'xi pajjiżi mhux fl-UE li qed jikkompetu fis-suq Komunitarju. |
2.8 Sfond
2.8.1 |
Fl-1972 (8) il-Kunsill irrevoka l-prinċipju ta' aċċess ekwu għar-riżorsi tas-sajd ta' l-Istati Membri, li twaqqaf fl-1970 (9), għall-perijodu transizzjonali li kellu jispiċċa fil-31 ta' Diċembru 1982. |
2.8.2 |
Konsegwentement, sabiex jiġu protetti r-reġjuni tal-kosta wara li jispiċċa dan il-perijodu transizzjonali, fl-1976 il-Kunsill approva l-Preferenzi ta' l-Aja (10) bil-għan li, fil-livell intern, jipproteġu s-sajd mal-kosta billi jqisu l-bżonnijiet vitali tal-komunitajiet lokali li jiddependu mis-sajd. |
2.8.3 |
In-negozjati bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri dwar it-tqassim tal-qabdiet totali permissibbli (TACs — total allowable catches) issoktaw sa l-1983 meta ġie approvat ir-Regolament (KEE) Nru 170/83 li stabbilixxa sistema Komunitarja għall-ħarsien u l-ġestjoni tar-riżorsi tas-sajd (11) u ħejja t-tqassim definittiv b'konformità ma' dawn il-kriterji: l-attivitajiet tradizzjonali tas-sajd f'kull Stat Membru, il-bżonnijiet partikolari tar-reġjuni fejn il-popolazzjoni lokali tiddependi fil-biċċa l-kbira mis-sajd (hawnhekk tqiesu wkoll il-preferenzi ta' l-Aja) u l-possibbiltà li jintilfu l-qabdiet fl-ilmijiet ta' pajjiżi terzi bħala riżultat tat-tkabbir taż-żoni ekonomiċi esklussivi għal 200 mil nawtiku. |
2.8.4 |
Is-sistema tat-tqassim, li hija rikonoxxuta bħala kriterju ta' l-istabbiltà relattiva, iggarantixxiet lill-Istati Membri (12) persentaġġ invarjabbli ta' TAC għal kull speċi. Fil-fehma tal-Kunsill, l-istabbiltà relattiva hija kunċett li filwaqt li tikkunsidra s-sitwazzjoni bijoloġika temporanja ta' l-istokkijiet għandha tħares il-bżonnijiet partikolari tar-reġjuni fejn il-popolazzjoni lokali tiddependi fil-biċċa l-kbira mis-sajd u l-industriji relatati miegħu (13). Fi kliem ieħor, il-preferenzi ta' l-Aja, kif stabbilixxiehom il-Kunsill fl-1976, inżammu, u b'hekk twessgħet id-deroga tal-prinċipju ta' aċċess ekwu. |
2.8.5 |
Skond ir-Regolament (KEE) Nru 170/83, il-Kummissjoni kellha tħejji rapport dwar is-sitwazzjoni soċjo-ekonomika tar-reġjuni tal-kosta sal-31 ta' Diċembru 1991. Fuq il-bażi ta' dan ir-rapport il-Kunsill kellu jiddeċiedi dwar l-arranġamenti meħtieġa, iżda jżomm il-possibbiltà li jestendi s-sistema tal-kundizzjonijiet ta' aċċess u l-kriterji tat-tqassim tal-kwoti sal-31 ta' Diċembru 2002. |
2.8.6 |
Fid-dawl tar-rapport li ressqet il-Kummissjoni, il-Kunsill ħa d-deċiżjoni politika li jestendi s-sistema tal-kundizzjonijiet ta' aċċess u l-kriterji tat-tqassim tal-kwoti sa l-31 ta' Diċembru 2002 (14). |
2.8.7 |
Fl-aħħarnett, Artikolu 20 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2371/2002 ta' l-20 ta' Diċembru 2002 dwar il-konservazzjoni u l-isfruttar sostenibbli ta' riżorsi tas-sajd skond il-Politika Komuni dwar is-Sajd jgħid li “(l-) Opportunitajiet tas-sajd għandhom jitqassmu bejn l-Istati Membri b'mod li jassigura lil kull Stat Membru stabbilità relattiva ta' attivitajiet tas-sajd għal kull ħażna jew żona tas-sajd”. L-Artikolu 17 tar-Regolament estenda iktar id-deroga tal-prinċipju ta' aċċess ekwu sa l-31 ta' Diċembru 2012, u reġa' bassar rapport ieħor dwar id-deroga ta' dan il-prinċipju. |
3. Kummenti ġenerali
3.1 |
Il-KESE jemmen li l-kriterju ta' stabbiltà relattiva, jiġifieri l-persentaġġ invarjabbli ta' TACs allokat lil kull Stat Membru 24 sena ilu, ma jikkunsidrax l-iżvilupp ekonomiku u soċjali tal-popolazzjonijiet li qed jiddependu mis-sajd u l-industriji relatati miegħu llum. Il-kapaċità tal-flotot Komunitarji ta' llum, l-isfruttar attwali tar-riżorsi u l-investimenti li saru fir-reġjuni tal-kosta ftit li xejn għandhom x'jaqsmu ma' kif kienet is-sitwazzjoni fl-1983, meta ċerti Stati Membri li għandhom interess fis-sajd kienu għadhom ma ngħaqdux fil-Komunità. |
3.2 |
Mir-Regolamenti tal-Kummissjoni dwar l-aġġustamenti tal-kwoti (15) joħroġ fid-dieher li kull sena f'xi meded ta' baħar għas-sajd u f'xi żoni Komunitarji tas-sajd ikun hemm diskrepanzi sostanzjali bejn il-kwoti allokati lill-Istati Membri u l-qabdiet li jsiru, f'termini ta' speċi pelaġiċi kif ukoll tal-qiegħ. Dawn l-iżbilanċi — li jiġġeneraw kwoti eċċessivi, kwoti mhux adegwati u saħansitra kwoti li ma jintużawx minħabba n-nuqqas ta' flotot — jaffettwaw lill-biċċa l-kbira ta' l-Istati Membri skond il-meded ta' baħar għas-sajd u ż-żoni tas-sajd. Dan ma jiġrix biss minħabba raġunijiet bijoloġiċi, iżda wkoll minħabba l-konsegwenzi ta' l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta' stabbiltà relattiva. |
3.3 |
Il-KESE huwa tal-fehma li l-ewwel ħaġa li għandha tiġi kkunsidrata meta jiġu allokati d-drittijiet fil-qafas tat-TAC (qabdiet totali permissibbli) hija l-assigurazzjoni li l-istokkijiet ta' l-ispeċi differenti ta' ħut u riżorsi marittimi oħra jkunu rikostitwiti (u miżmuma) f'livelli ogħla u aktar sostenibbli. Il-KESE jirrakkomanda li għandhom isiru aktar sforzi biex jitjieb l-għarfien xjentifiku dwar l-istat ta' l-istokkijiet tal-ħut, u kif l-aħjar li l-allokazzjonijiet u l-prattiki tas-sajd jiġu ġestiti sabiex jinkisbu l-aħjar riżultati possibbli kemm għaż-żamma ta' l-istokkijiet tal-ħut innifishom u kemm għall-prosperità ekonomika tal-komunitajiet tas-sajjieda li jiddependu minnhom. Għandu jiġi żgurat li l-allokazzjonijiet ma jaqbżux ir-rendiment sostenibbli massimu stabbilit xjentifikament u l-kwoti individwali allokati għandhom jiġu sorveljati u infurzati b'mod effikaċi. |
3.4 |
Għaldaqstant, il-KESE jemmen li l-Kummissjoni għandha tagħmel studju li jiffoka fuq il-kapaċitajiet attwali tal-flotot Komunitarji u l-kwoti meħtieġa għall-kompetittività tagħhom u s-sostenibbiltà ta' l-istokkijiet tal-ħut. Dan l-istudju għandu jindirizza l-aġġornamenti tad-drittijiet li kisbu l-Istati Membri fuq il-bażi tal-prinċipju ta' stabbiltà relattiva bil-għan li jinstabu l-aħjar soluzzjonijiet għall-iżbilanċi li bħalissa qed jaffettwaw il-kwoti għal ċerti speċi pelaġiċi u tal-qiegħ f'żoni tas-sajd partikolari. L-għan ġenerali għandu jkun l-iżgurar tas-sostenibbiltà tar-riżorsi fuq perijodu twil ta' żmien u l-kompetittività tal-flotot Komunitarji — li huma l-objettivi ewlenin tal-PKS. |
3.5 |
Barra minn hekk, il-Kumitat jemmen li mal-kriterju ta' stabbiltà relattiva jintrabtu ċerti drittijiet li kisbu l-Istati Membri. Dawn id-drittijiet m'għandhomx jisparixxu u jintesew, iżda jistgħu jiġu aġġornati b'konformità mas-sostenibbiltà tar-riżorsi u l-kompetittività tal-flotot Komunitarji li qed tintalab bħalissa mill-Politika Komuni tas-Sajd. |
4. Kummenti speċifiċi
4.1 |
Il-KESE jemmen li l-Kummissjoni għandha tagħmel l-istudju mitlub mill-iktar fis possibbli, malli tintemm il-fażi ta' diskussjoni. Minħabba s-sitwazzjoni attwali tar-riżorsi Komunitarji tas-sajd u tal-kompetittività tal-flotot Komunitarji, m'għandux ikun hemm bżonn li l-Kummissjoni tistenna sa l-2012 biex tippubblika rapport ġdid dwar l-arranġament ta' l-iżbilanċi li qed jaffettwaw bħalissa il-kwoti ta' qabdiet u l-flotot Komunitarji. |
4.2 |
F'dan l-aġġornament għandu jkun hemm provvedimenti għall-allokazzjoni perjodika tal-kwoti, per eżempju għal perijodu ta' ħames snin, sabiex il-kwoti jkunu jistgħu jitqassmu mill-ġdid f'każ li jerġa' jkun hemm xi żbilanċi. |
4.3 |
Il-Kumitat jemmen li jekk mid-diskussjoni dwar is-soluzzjonijiet għas-sitwazzjoni attwali l-Kummissjoni tiskopri li tinħtieġ sistema tal-ġestjoni tar-riżorsi bbażata fuq id-drittijiet tas-sajd aġġornati ta' l-Istati Membri, il-Kummissjoni għandha tikkunsidra l-possibbiltà li twaqqaf din is-sistema fil-livell Komunitarju. |
4.4 |
Il-Kumitat huwa tal-fehma li, billi t-Trattat ta' Riforma (it-Trattat ta' Lisbona) ġie ffirmat f'Diċembru 2007, fost l-Istati Membri teżisti attitudni li tiffavorixxi sistema tal-ġestjoni għas-sajd bħal din. |
4.5 |
Il-Kumitat jagħraf id-diffikultajiet marbuta mat-twaqqif ta' sistema tal-ġestjoni fil-livell Komunitarju li tkun ibbażata fuq drittijiet tas-sajd negozjabbli. Però jemmen li din tista' tkun mezz sabiex jinkiseb l-isfruttar tar-riżorsi li jgħixu fl-ilma b'mod li jipprovdi kundizzjonijiet ekonomiċi, ambjentali u soċjali sostenibbli (16) jekk jitqiesu, fost oħrajn, il-kriterji ta' hawn taħt. |
4.5.1 |
Sabiex id-drittijiet tas-sajjieda ż-żgħar jkunu protetti (17), kwalunkwe sistema tal-ġestjoni tas-sajd fil-livell Komunitarju għandha teskludi s-sajd fuq skala żgħira, peress li ħafna komunitajiet tal-kosta, b'mod partikolari fi Stati u reġjuni gżejjer, jiddependu minnu. |
4.5.2 |
Sabiex tiġi evitata l-eventwalità li Stat Membru jikseb pożizzjoni dominanti fis-suq bħala riżultat tal-possibbiltà ta' xiri u bejgħ tad-drittijiet tas-sajd, din tista' tkun limitata għal persentaġġ tal-qabda totali annwali massima għal kull speċi f'kull Stat Membru. |
4.5.3 |
Il-Kumitat jemmen li din is-sistema tal-ġestjoni għandha tiġi implimentata fl-oqsma tas-sajd tal-Komunità bil-mod il-mod, pass wara l-ieħor; u tibda b'dawk l-oqsma fejn, minħabba l-iżbilanċi bejn kwoti eċċessivi u kwoti mhux adegwati, hemm qbil wiesa' fost l-Istati Membri kkonċernati. |
4.5.4 |
Għall-oqsma tas-sajd milquta mis-sistema tal-ġestjoni bbażata fuq id-drittijiet, il-Kummissjoni għandha tiddetermina jekk in-negozjar isirx fil-livell tal-Komunità, ta' l-Istati Membri, ta' l-organizzazzjonijiet tal-produtturi jew ta' l-intrapriżi, u tfassal b'mod ċar kif dawn it-transazzjonijiet għandhom jiġu ssorveljati. |
4.6 |
Il-KESE jemmen li bis-saħħa tad-drittijiet tas-sajd aġġornati kif imiss wieħed jista' jnaqqas b'mod konsiderevoli s-sajd eċċessiv u r-rimi ta' ħut fil-baħar. |
4.7 |
Il-Kumitat jaħseb li jekk l-iżbilanċi attwali jitranġaw b'konformità mal-kriterju ta' stabbiltà relattiva, dan ikun pass ewlieni lejn sistema tal-ġestjoni bbażata fuq id-drittijiet fil-qasam tas-sajd. Bis-saħħa ta' din is-sistema, irregolata b'mod xieraq biex timpedixxi pożizzjonijiet dominanti fis-suq, se jkun possibbli li r-riżorsi jitqassmu b'mod iktar ġust u bbilanċjat fost id-diversi flotot Komunitarji, li jgħinu biex tinkiseb iktar sostenibbiltà tar-riżorsi u biex tkun żgurata l-kompetittività tal-flotot Komunitarji. |
Brussell, it-13 ta' Frar 2008.
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
(1) Artikolu 26 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1198/2006 dwar il-Fond Ewropew għas-Sajd (ĠU L 223, 15.8.2006).
(2) COM(2007) 73 finali, 26.02.07.
(3) COM(2001) 135 finali, 20.03.01(mhux disponibbli bil-Malti).
(4) COM(2002) 181 finali, 28.05.02 (mhux disponibbli bil-Malti).
(5) Workshop li organizzat il-Kummissjoni nhar l-14 u l-15 ta' Mejju 2007 fi Brussell.
(6) COM(2002) 181 finali, p. 25 (mhux disponibbli bil-Malti).
(7) Nhar it-18 ta' Settembru 2007, waqt il-laqgħa tal-Grupp ta' Ħidma Riżorsi tal-Kumitat Konsultattiv għas-Sajd, kemm l-EAPO kemm l-EUROPECHE/COGECA ppreżentaw dokumenti (Ref. EAPO 07-29 tas-17.3.2007; Ref. EUROPECHE/COGECA EP(07)119F/CP(07)1053.3, tas-17.9.2007) li fihom jissemma t-tħassib dwar id-drittijiet tas-sajd.
(8) Skond l-Atti ta' l-Adeżjoni li ffirmat il-Komunità flimkien mad-Danimarka, ir-Renju Unit u l-Irlanda, il-perijodu transizzjonali skada nhar il-31 ta' Diċembru 1982. Ara l-ĠU L 73, 27.3.1972 (mhux disponibbli bil-Malti).
(9) Regolament (KEE) Nru 2141/70, ippubblikat fil-ĠU L 236 tas-27.10.1970 (mhux disponibbli bil-Malti).
(10) Riżoluzzjoni tal-Kunsill tat-3.11.1976 (ĠU C 105 tas-7.5.1981) (mhux disponibbli bil-Malti).
(12) Fl-1983, il-Komunità kienet tinkludi l-Ġermanja, il-Belġju, id-Danimarka, Franza, ir-Renju Unit, il-Greċja, l-Olanda, l-Irlanda, l-Italja u l-Lussemburgu.
(13) Premessi 6 u 7 tar-Regolament (KE) Nru 170/83. ĠU L 24, 27.1.1983 (mhux disponibbli bil-Malti).
(14) Artikolu 4 tar-Regolament (KE) Nru 170/83.
(15) Dawk li jirrigwardaw l-aħħar tliet snin huma: Regolamenti tal-Kummissjoni (KE) Nru 776/2005, ĠU L 130, 24.5.2005 (mhux disponibbli bil-Malti); (KE) Nru 742/2006, ĠU L 130, 18.5.2006 (mhux disponibbli bil-Malti); u (KE) Nru 609/2007, ĠU L 141, 2.6.2007.
(16) Regolament tal-Kunsill (KE) 2371/2002 dwar il-konservazzjoni u l-isfruttar sostenibbli ta' riżorsi tas-sajd skond il-Politika Komuni, ĠU L 358, 31.12.2002 (mhux disponibbli bil-Malti).
(17) Is-“sajd fuq skala żgħira” huwa dak definit f'Artikolu 26 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1198/2006, jiġifieri sajd li jsir minn bastimenti tas-sajd ta' tul totali ta' inqas minn 12-il metru.
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/83 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Proposta għal Regolament tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1782/2003 li jistabbilixxi regoli komuni għal skemi diretti ta' appoġġ fi ħdan il-politika agrikola komuni u li jistabbilixxi ċerti skemi ta' appoġġ għall-bdiewa, fir-rigward ta' l-iskema ta' appoġġ dwar il-qoton
COM(2007) 701 finali — 2007/0242 (CNS)
(2008/C 162/17)
Nhar l-4 ta' Diċembru 2007, il-Kunsill iddeċieda, b'konformità ma' l-Artikolu 37 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar
Proposta għal Regolament tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1782/2003 li jistabbilixxi regoli komuni għal skemi diretti ta' appoġġ fi ħdan il-politika agrikola komuni u li jistabbilixxi ċerti skemi ta' appoġġ għall-bdiewa, fir-rigward ta' l-iskema ta' appoġġ dwar il-qoton
Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar it-22 ta' Jannar 2008. Ir-rapporteur kien is-Sur Narro Sánchez.
Matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fit-13 u l-14 ta' Frar 2008 (seduta ta' l-14 ta' Frar), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'141 vot favur, 33 vot kontra u 13-il astensjoni.
1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
1.1 |
L-iskema l-ġdida tal-qoton ser tidħol fis-seħħ fl-1 ta' Jannar 2008. Hemm bżonn li l-Kunsill tal-Ministri jadotta deċiżjoni mill-iktar fis possibbli sabiex il-bdiewa jkollhom iċ-ċertezza kollha fir-rigward tal-qafas legali li ser japplika għall-kampanja ta' kummerċjalizzazzjoni li jmiss. |
1.2 |
Il-KESE jenfasizza li d-diżakkoppjar parzjali ta' 65 % stabbilit fir-regolament annullat u li nżamm fil-proposta tal-Kummissjoni huwa sistema ineffikaċi għaż-żamma tat-tkabbir tal-qoton f'ċerti żoni ta' produzzjoni ta' l-Unjoni Ewropea. L-użu intensiv ta' ħaddiema, l-ispejjeż għoljin tal-produzzjoni, il-volatilità tal-prezzijiet dinjin u diversi fatturi oħra ma jippermettux li l-proposta tal-Kummissjoni tkun mekkaniżmu effettiv kontra l-possibbiltà li tinqered il-kultivazzjoni tal-qoton. |
1.3 |
Il-KESE jinnota li s-sistema fis-seħħ sar-riforma ta' l-2004, ibbażata fuq l-għajnuna għall-produzzjoni, kienet tiggarantixxi l-vijabbiltà ta' l-istabbilimenti fiż-żoni produttriċi kollha ta' l-Unjoni. Madankollu, il-KESE huwa konxju li jkun impossibbli li wieħed imur lura għall-iskema preċedenti minħabba l-orjentament politiku ġdid tal-PAK u l-impenji internazzjonali meħuda mill-Unjoni Ewropea fil-qafas ta' l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO). |
1.4 |
Il-KESE jinnota d-differenza fil-produzzjoni tal-Greċja u ta' Spanja. Attwalment, minbarra l-appoġġ għall-produzzjoni, huwa diffiċli li wieħed isib sistema ta' għajnuna uniformi li tista' tkun adattata għaż-żewġ pajjiżi. Minħabba din id-differenza, il-Kumitat huwa favur l-introduzzjoni ta' flessibbiltà kbira fl-iskema tal-qoton, b'konformità mal-prinċipju ta' sussidjarjetà li fuqu kienu bbażati l-aħħar riformi settorjali tas-CMOs ta' l-inbid u l-frott u l-ħxejjex. Kull Stat Membru għandu jkollu s-sussidjarjetà neċessarja sabiex isib l-aqwa soluzzjoni għaż-żoni ta' produzzjoni tiegħu. |
1.5 |
Sabiex jinżamm livell għoli ta' diżakkoppjar ta' l-appoġġ, għandu jiġi stabbilit perijodu transitorju għall-adattament progressiv għal livelli ogħla ta' diżakkoppjar. Barra minn hekk, persentaġġ għoli ta' appoġġ akkoppjat ma jistax, waħdu, jiggarantixxi ż-żamma tal-produzzjoni tal-qoton. L-inklużjoni tal-ħtieġa tal-kultivazzjoni u tal-kunċett ta' kwalità tajba għas-saħħa, ġusta u kummerċjali lanqas ma tiggarantixxi ż-żamma tal-livelli produttivi reġistrati qabel ir-riforma. Għaldaqstant huwa neċessarju li jiġu inkorporati l-kundizzjonijiet ta' eliġibilità li jinkludu kriterji kwantitattivi relatati mal-volum tal-produzzjoni miksuba. |
1.6 |
Il-KESE jiġbed l-attenzjoni lejn il-fatt li s-sistema l-ġdida għandha tiffavorixxi l-kwalità tal-prodott miksub, b'differenza mill-iskema attwali li qiegħda tqanqal telf kbir f'termini ta' kwalità u tikkomplika l-kummerċjalizzazzjoni tal-qoton Ewropew fis-swieq. Il-qoton huwa prodott użat fit-tessuti, u jeħtieġ li jissodisfa l-ħtiġijiet ta' industrija esposta għal kompetizzjoni ħarxa. Għalhekk huwa essenzjali li jiġi assigurat li l-fatturi kollha għal produzzjoni ta' kwalità jkunu preżenti. Barra minn hekk, għandhom jiġu ffaċilitati l-introduzzjoni ta' alternattivi tekonoloġiċi ġodda, is-sistemi ta' produzzjoni integrata u l-produzzjoni ekoloġika f'dawk iż-żoni fejn dan huwa possibbli. |
2. Kummenti ġenerali
2.1 |
L-iskema ta' appoġġ għall-qoton bdiet fl-1980, is-sena li fiha l-Greċja daħlet fil-Komunità Ewropea. L-iskema ġiet estiża għaż-żewġ pajjiżi li wettqu l-adeżjoni tagħhom fl-1986, Spanja u l-Portugall. Is-settur tal-qoton kien ibbażat fuq sistema ta' “ħlas ta' kumpens” jew “deficiency payments”, li kienu jappoġġjaw lil dawk il-kumpaniji li jipproċessaw il-qoton li kienu jħallsu prezz minimu lill-produtturi tal-qoton. Is-sistema ġiet immodifikata fl-2000 bl-introduzzjoni ta' kwantitajiet massimi ggarantiti u l-integrazzjoni ta' rekwiżiti ambjentali ġodda. |
2.2 |
F'April 2004 il-Kunsill tal-Ministri ta' l-Unjoni Ewropea adotta skema ġdida ta' appoġġ għall-qoton ispirata mill-prinċipji li fuqhom kienet ibbażata r-riforma tal-PAK ta' l-2003: id-diżakkoppjar ta' l-għajnuniet marbutin mal-produzzjoni. B'dan il-mod, il-ħlas diżakkoppjat ġie stabbilit għal 65 % u l-għajnuna akkoppjata telgħet għal 35 %. Ir-riforma, li daħlet fis-seħħ fl-1 ta' Jannar 2006, ma kenitx tinkludi l-possibbiltà li jiġu mmodifikati l-persentaġġi ta' dan id-diżakkoppjar parzjali. |
2.3 |
Fis-7 ta' Settembru 2006, f'deċiżjoni mingħajr preċedent, il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Komunitajiet Ewropej, fil-kuntest ta' appell imressaq mir-Renju ta' Spanja, annullat l-iskema tal-qoton approvata fl-2004 minħabba ksur tal-prinċipju ta' proporzjonalità, li jfisser li skond it-Trattat ta' l-Unjoni Ewropea, l-azzjonijiet proposti fir-riforma ta' l-iskema Komunitarja tal-qoton tqiesu bħala sproporzjonati fir-rigward ta' l-objettiv stabbilit. Il-Kummissjoni ma kenitx ikkunsidrat l-ispejjeż salarjali meta kkalkulat ir-rendiment previdibbli tal-qoton u ma kenitx ikkunsidrat l-effetti tar-riforma fuq ix-xogħol u s-sitwazzjoni tas-settur tat-tfesdiq tal-qoton. Il-Qorti tal-Ġustizzja ssospendiet l-annullament tar-riforma sal-preżentazzjoni ta' proposta ġdida mill-Kummissjoni. |
2.4 |
Fil-perijodu ta' tfassil tal-proposta l-ġdida l-Kummissjoni wettqet żewġ studji dwar l-impatt ambjentali tal-qoton u l-impatt soċjo-ekonomiku tal-produzzjoni tal-qoton. Saru wkoll għadd ta' laqgħat ta' ħidma mar-rappreżentanti tas-settur u ġiet organizzata konsultazzjoni pubblika. |
2.5 |
Fl-aħħar, bi stagħġib kbir għas-settur, f'Novembru l-Kummissjoni ppreżentat proposta dwar ir-riforma ta' l-iskema tal-qoton li kienet prattikament l-istess bħall-iskema attwali, jiġifieri diżakkoppjar parzjali b'65 % tal-ħlasijiet mhux marbutin mat-tkabbir u 35 % akkopjat mal-produzzjoni. Il-KESE jqis li l-proposta tal-Kummissjoni għandha tingħata orjentament ġdid bil-għan li tiġi adattata għas-sitwazzjoni produttiva differenti tal-Greċja u ta' Spanja. |
2.6 |
L-iskema tal-qoton attwali għaddiet minn tnaqqis konsiderevoli fil-produzzjoni u tnaqqis fir-rendiment. Konsegwentement, is-settur intelaq progressivament f'żoni ta' produzzjoni speċifiċi. Fl-opinjoni tiegħu dwar ir-riforma ta' l-2004 il-KESE diġà avża lill-Kummissjoni li d-diżakkoppjar parzjali jista' jwassal għal tnaqqis kbir ta' l-artijiet ikkultivati. |
2.7 |
Fl-Unjoni Ewropea l-produzzjoni hija kkonċentrata kważi esklużivament f'reġjuni speċifiċi tal-pajjiżi Mediterranji l-Greċja u Spanja. Il-Greċja hija l-produttur ewlieni tal-qoton fl-Ewropea b'madwar 380 000 ettaru użat għat-tkabbir tal-qoton. Il-medda totali tal-qoton fi Spanja kienet ta' madwar 63 000 ettaru fl-2007. Il-Portugall m'għadux ikabbar il-qoton u l-Bulgarija tipproduċi kwantità żgħira ħafna. B'mod ġenerali, it-tkabbir tal-qoton qiegħed isir f'żoni partikularment żvantaġġati bi ftit alternattivi ta' xogħol li għadhom jitqiesu bħala reġjuni ta' l-objettiv Konverġenza għall-perijodu 2007-2013. |
2.8 |
Fil-Greċja, il-medda ta' art ikkultivata naqset bi 11 % u ċ-ċifri ta' produzzjoni naqsu bi proporzjon simili minħabba kundizzjonijiet klimatiċi mhux favorevoli u essenzjalment b'riżultat ta' l-implimentazzjoni tar-riforma ta' l-2004. |
2.9 |
Fi Spanja, l-effetti ta' l-implimentazzjoni ta' l-iskema attwali wasslu għal bidliet fis-settur ferm iktar radikali minn dawk li għaddiet minnhom il-Greċja. L-Andalusija, ir-reġjun Spanjola li l-iktar tipproduċi qoton, f'żewġ kampanji ta' kummerċjalizzazzjoni tilfet 30 % tal-medda ta' art ikkultivata u 65 % tal-produzzjoni tagħha, u b'hekk għaddiet minn 347 000 tunnellata ta' qoton maħsuda fl-2004 għal 130 000 tunnellata fl-2007. F'dawn l-aħħar sentejn 30 % tal-produtturi telqu mis-settur. B'konsegwenza ta' dan it-tnaqqis, fuq perijodu qasir, il-biċċa l-kbira ta' din l-industrija fi Spanja mhux ser tibqa' vijabbli, b'effetti fuq l-impjieg fis-settur tat-tfesdiq u fuq il-bżonn ta' ħaddiema fil-produzzjoni. |
2.10 |
Fil-kuntest ta' din is-sitwazzjoni, il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni tinkludi flessibbiltà ikbar fil-proposta sabiex bis-saħħa tal-prinċipju ta' sussidjarjetà l-Istati Membri jingħataw flessibbiltà ta' azzjoni ikbar. |
2.11 |
L-introduzzjoni ta' kwalunkwe tip ta' diżakkoppjar fis-settur tal-qoton ser iwassal għal ristrutturar kbir ta' dan is-settur. L-industrija tat-tfesdiq ser tħabbat wiċċha ma' bidliet sustanzjali biex tadatta għas-sitwazzjoni l-ġdida u ser ikollha bżonn ta' l-appoġġ finanzjarju tal-Kummissjoni biex tkompli twettaq ir-ristrutturar tagħha u żżomm l-impjieg fiż-żoni ta' produzzjoni. Għandu jiġi allokat appoġġ finanzjarju speċifiku li jippermetti li l-industrija tat-tfesdiq tassorbi l-ispejjeż involuti fl-għeluq ta' din l-attività u tindirizza alternattivi kummerċjali ġodda li jwasslu għaż-żamma ta' l-impjiegi. Il-miżuri ta' ristrutturar ta' l-industrija inklużi fl-aħħar riforma tas-CMO taz-zokkor jistgħu joffru xi spunti f'din id-direzzjoni. |
3. Kummenti speċifiċi
3.1 |
Il-KESE jaqbel bis-sħiħ mal-Kummissjoni fir-rigward ta' l-importanza li għandha tingħata lill-organizzazzjonijiet inter-professjonali biex tiġi kkoordinata l-kummerċjalizzazzjoni tal-prodott, jitfassal mudell ta' kuntratt u tiġi promossa l-produzzjoni ta' qoton ta' kwalità għolja. Iżda minħabba l-istruttura li dawn l-organizzazzjonijiet huma mistennija jkollhom fi ħdan l-iskema attwali u minħabba n-nuqqas ta' integrazzjoni tagħhom f'miżuri oħra, dan l-istrument ftit li xejn kellu impatt fis-sentejn li ilha taħdem l-iskema u l-attività tagħhom hija limitata għall-provvista ta' għajnuna addizzjonali għall-membri tagħhom. Fil-fatt, fi Spanja teżisti organizzazzjoni inter-professjonali waħda biss, li tkopri firxa ta' 10 000 ettaru. |
3.2 |
F'Ottubru 2008 il-Kummissjoni Ewropea ser tippubblika Green Paper dwar l-applikazzjoni ta' politika ta' kwalità fl-Unjoni Ewropea. Għaldaqstant il-proposti leġislattivi korrispondenti m'humiex ser jiġu ppreżentati qabel l-2009. Reċentement, il-Kummissjoni ħabbret l-intenzjoni tagħha li tanalizza l-possibbiltà li tinkludi l-qoton fl-Anness I tar-Regolament tal-Kunsill 510/2006 dwar il-protezzjoni ta' l-indikazzjonijiet ġeografiċi u d-denominazzjoni ta' l-oriġini. |
3.3 |
L-inklużjoni tal-qoton fl-iskema ta' protezzjoni msemmija tista' tkun għodda utli għal ħafna produtturi li jixtiequ jtejbu l-valur miżjud tal-produzzjoni tagħhom sabiex jindirizzaw l-isfidi marbutin ma' suq miftuħ ferm kompetittiv u jassiguraw ruħhom li ser ikollhom dħul ġust mis-suq. Il-Kummissjoni għandha testendi r-regolament għall-qoton permezz ta' proċedura ta' emerġenza. |
3.4 |
Iċ-ċertifikazzjoni adegwata fil-pajjiż ta' oriġini u l-kontrolli ta' kwalità Ewropej jistgħu jgħinu sabiex il-produzzjoni Komunitarja tal-qoton tikseb il-valur miżjud mitlub mill-inizjattivi Ewropej kollha f'dan il-qasam. Madankollu, billi l-UE hija importatur nett tal-qoton, hemm bżonn li l-kontrolli ta' l-importazzjonijiet jittejbu u jissaħħu. F'dan il-kuntest, il-qoton għandu jiġi inkluż fil-lista ta' prodotti li huma eliġġibli għal azzjonijiet ta' informazzjoni u promozzjoni, anke jekk din il-miżura m'hijiex soluzzjoni fiha nnifisha għas-settur. |
3.5 |
Il-KESE jappoġġja l-proposti kollha tal-Kummissjoni mmirati lejn it-titjib tal-kwalità tal-qoton. F'dawn l-aħħar snin, is-settur għamel progress kbir f'termini ambjentali billi appoġġja s-sistemi integrati ta' produzzjoni, l-għajnuniet agro-ambjentali u l-produzzjoni ekoloġika. Inħoloq żvilupp ikbar tal-produzzjoni integrata fi Spanja, bl-applikazzjoni ta' miżuri ambjentali, u fl-2008 il-Greċja hija mistennija tadotta regolament għall-ġestjoni tal-produzzjoni integrata. L-iskema l-ġdida għandha tagħti inċentiv lil inizjattivi bħal dawn. |
3.6 |
L-UE għandha tiffaċilita l-adattament tas-settur Komunitarju tal-qoton għall-użu ta' strumenti ġodda ta' innovazzjoni teknoloġika. |
3.7 |
L-UE hija importatur nett tal-qoton. Il-produzzjoni Komunitarja tirrappreżenta biss 2 % tal-qoton ikkunsmat fid-dinja u tinsab 'il bogħod ħafna mill-produtturi l-kbar (l-Istati Uniti, iċ-Ċina, l-Indja, eċċ.). Għaldaqstant, l-Unjoni Ewropea m'għandhiex rwol fl-istabbiliment tal-prezzijiet internazzjonali ta' din il-materja prima u l-appoġġ Komunitarju lill-produtturi tal-qoton m'għandu l-ebda effett ta' distorsjoni tal-kompetizzjoni. Għalhekk huwa neċessarju li l-Kummissjoni tiddefendi s-settur Ewropew tal-qoton meta jiġu espressi dubji dwaru fil-fora multilaterali bħall-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ. |
Brussell, l-14 ta' Frar 2008.
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/85 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-użu fil-magħluq ta' mikro-organiżmi modifikati ġenetikament (Riformulazzjoni)
COM(2007) 736 finali — 2007/0259 (COD)
(2008/C 162/18)
Nhar l-10 ta' Jannar 2008, il-Kunsill iddeċieda, b'konformità ma' l-Artikolu 175 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, dwar
Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-użu fil-magħluq ta' mikro-organiżmi modifikati ġenetikament (Riformulazzjoni)
Billi l-Kumitat jikkunsidra li l-kontenut tal-proposta huwa kompletament sodisfaċenti u li barra minn hekk diġà ta fehmtu fl-opinjonijiet tiegħu CESE 1235/1988, adottata fl-24 ta' Novembru 1988 (1), u CESE 887/1996, adottata fl-10 ta' Lulju 1996 (2), iddeċieda, matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu tat-13 u ta' l-14 ta' Frar 2008 (seduta tat-13 ta' Frar), b'133 voti favur, 2 voti kontra u 3 astensjonijiet, li jagħti opinjoni favorevoli għat-test propost u li jagħmel referenza għall-pożizzjoni li ħa fid-dokument imsemmi.
Brussell, 13 ta' Frar 2008
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
(1) Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-proposta għal Direttiva tal-Kunsill dwar l-użu fil-magħluq ta' mikro-organiżmi modifikati ġenetikament — COM(1988) 160 finali (ĠU C 23 tat-30.1.1989, p. 45).
(2) Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-proposta għal Direttiva tal-Kunsill li temenda id-Direttiva 90/219/KEE dwar l-użu fil-magħluq ta' mikro-organiżmi modifikati ġenetikament — COM(1995) 640 finali (ĠU C 295 tat-7.10.1996, p. 52).
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/86 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropej dwar Il-proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-istabbiliment ta' l-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent u n-Netwerk Ewropew ta' Informazzjoni u Osservazzjoni ta' l-Ambjent (verżjoni kkodifikata)
COM(2007) 667 finali — 2007/0235 (COD)
(2008/C 162/19)
Nhar it-22 ta' Novembru 2007, il-Kunsill iddeċieda, b'konformità ma' l-Artikolu 175 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, dwar
Il-proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-istabbiliment ta' l-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent u n-Netwerk Ewropew ta' Informazzjoni u Osservazzjoni ta' l-Ambjent (verżjoni kkodifikata)
Billi l-Kumitat jikkunsidra li l-kontenut tal-proposta huwa kompletament sodisfaċenti u m'hemm bżonn ta' l-ebda kummenti min-naħa tiegħu, iddeċieda, matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu tat-13 u l-14 ta' Frar 2008 (seduta tat-13 ta' Frar), b'132 vot favur, 2 voti kontra u 2 astensjonijiet, li jagħti opinjoni favorevoli għat-test propost.
Brussell, it-13 ta' Frar 2008.
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/86 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropej dwar il-proposta għal Regolament (KE) Nru…/… tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar regoli ġenerali dwar id-definizzjoni, id-deskrizzjoni u l-preżentazzjoni ta' nbejjed aromatizzati, xorb ibbażat fuq inbid aromatizzat u cocktails aromatizzati magħmula mill-prodotti ta' l-inbid (riformulazzjoni)
COM(2007) 848 finali — 2007/0287 (COD)
(2008/C 162/20)
Nhar it-22 ta' Jannar 2008, il-Kunsill iddeċieda, b'konformità ma' l-Artikoli 37 u 95 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar
Il-proposta għal Regolament (KE) Nru …/… tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar regoli ġenerali dwar id-definizzjoni, id-deskrizzjoni u l-preżentazzjoni ta' nbejjed aromatizzati, xorb ibbażat fuq inbid aromatizzat u cocktails aromatizzati magħmula mill-prodotti ta' l-inbid (riformulazzjoni)
Billi l-Kumitat jikkunsidra li l-kontenut tal-proposta huwa kompletament sodisfaċenti u li barra minn hekk diġà ta fehmtu fl-opinjoni tiegħu CESE 413/1996, adottata fis-27 ta' Marzu 1996 (1), iddeċieda, matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu tat-13 u ta' l-14 ta' Frar 2008 (seduta tat-13 ta' Frar), b'131 voti favur, vot kontra u 8 astensjonijiet, li jagħti opinjoni favorevoli għat-test propost u li jagħmel referenza għall-pożizzjoni li ħa fid-dokument imsemmi.
Brussell, 13 ta' Frar 2008.
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
(1) Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali dwar il-proposta għal Regolament (KE) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KEE) Nru 1601/91 dwar regoli ġenerali dwar id-definizzjoni, id-deskrizzjoni u l-preżentazzjoni ta' nbejjed aromatizzati, xorb ibbażat fuq inbid aromatizzat u cocktails aromatizzati magħmula mill-prodotti ta' l-inbid — COM(1995) 570 finali — (ĠU C 174 tas-17.6.1996, p. 30).
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/87 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-isfruttament u t-tqegħid fis-suq ta' ilmijiet minerali naturali (Riformulazzjoni)
COM(2007) 858 finali — 2007/0292 (COD)
(2008/C 162/21)
Nhar it-30 ta' Jannar 2008, il-Kunsill iddeċieda, b'konformità ma' l-Artikolu 95 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar
Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-isfruttament u t-tqegħid fis-suq ta' ilmijiet minerali naturali (Riformulazzjoni)
Billi l-Kumitat jikkunsidra li l-kontenut tal-proposta huwa kompletament sodisfaċenti u li barra minn hekk diġà ta fehmtu fl-opinjoni preċedenti tiegħu adottata fl-24 ta' Frar 1971 (1), u fl-opinjoni CESE 196/1995, adottata fit-23 ta' Frar 1995 (2), iddeċieda, matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu tat-13 u ta' l-14 ta' Frar 2008 (seduta tat-13 ta' Frar), b'133 vot favur, 2 voti kontra u 2 astensjonijiet, li jagħti opinjoni favorevoli għat-test propost u li jagħmel referenza għall-pożizzjoni li ħa fid-dokumenti imsemmija.
Brussell, it-13 ta' Frar 2008.
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
(1) Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-proposta għal Direttiva tal-Kunsill dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta' l-Istati Membri fir-rigward l-isfruttament u t-tqegħid fis-suq ta' ilmijiet minerali naturali (ĠU C 36 tad-19.4.1971, pġ. 14).
(2) Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 80/777/KEE dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta' l-Istati Membri fir-rigward l-isfruttament u t-tqegħid fis-suq ta' ilmijiet minerali naturali — COM(1994) 423 finali (ĠU C 110 tat-2.5.1995, pġ. 55).
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/88 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-perspettivi tar-riċerka Ewropea fil-qasam tal-faħam u l-azzar
(2008/C 162/22)
Nhar is-27 ta' Settembru 2007, b'konformità ma' l-Artikolu 29(2) tar-Regoli tal-Proċedura tiegħu, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda li jħejji opinjoni addizzjonali fuq inizjattiva proprja dwar:
Il-perspettivi tar-riċerka Ewropea fil-qasam tal-faħam u l-azzar
Il-Kummissjoni Konsultattiva dwar il-Bidliet Industrijali, li hija inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar l-4 ta' Frar 2008. Ir-rapporteur kien is-Sur Zboril u l-ko-rapporteur kien is-Sur Gibellieri.
Matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet nhar it-13 u l-14 ta' Frar 2008 (seduta tat-13 ta' Frar), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'158 vot favur, vot kontra u 3 astensjonijiet.
Parti I — Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
A. |
Il-KESE huwa sodisfatt li r-reviżjoni proposta tal-linji ta' gwida tekniċi għall-programm ta' riċerka tal-Fond ta' Riċerka għall-Faħam u l-Azzar (FRFA), imressqa mill-Kummissjoni Ewropea lill-Kunsill għal deċiżjoni, tfittex li ttejjeb aktar ir-riżultati tajbinMeta titqies il-pożizzjoni tal-Kummissjoni, li tixtieq li l-programm ikun sempliċi kemm jista' jkun għall-parteipanti, m'hemmx bżonn ta' modifiki kbar. |
B. |
Il-KESE jaqbel mal-Kummissarju Potočnik li l-programm ta' riċerka FRFA jibqa' separat u kumplimentari għall-programm kwadru ta' riċerka u jkopri l-aspetti kollha relatati mal-faħam u l-azzar. |
C. |
Il-KESE jilqa' l-fatt li l-proposta għal Deċiżjoni tissemplifika l-proċeduri amministrattivi, inter alia billi tħassar xi miżuri ta' akkompanjament peress li huma diġà koperti mis-7 Programm Kwadru (RTD FP), biex b'hekk iżżid l-appoġġ finanzjarju minn 40 għal 50 % għal proġetti pilota u ta' dimostrazzjoni, u tippermetti lill-industrija tal-faħam u l-azzar iniedu sejħiet riżervati għall-prijoritajiet identifikati fuq il-bażi tal-ħtiġijiet strateġiċi tagħhom li jikkonverġu mas-7 Programm Kwadru ta' Riċerka u jikkompletaw l-aġendi ta' riċerka strateġika tal-Pjattaformi Teknoloġiċi Ewropej rilevanti. |
D. |
Il-KESE jenfasizza l-ħtieġa li tintlaqa' t-talba mis-setturi industrijali ikkonċernati biex jingħata rwol aktar importanti u proattiv kemm lill-Grupp Konsultattiv dwar il-Faħam kif ukoll lill-Grupp Konsultattiv dwar l-Azzar fil-ġestjoni tal-programm ta' riċerka FRFA, biex b'hekk ikunu jistgħu:
|
E. |
Il-KESE titlob lill-Kummissjoni biex terġa' tinkludi l-kummenti u l-proposti li jikkonċernaw l-evalwazzjoni tar-riċerka u l-proġetti pilota/ta' dimostrazzjoni mill-Gruppi Konsultattivi tal-Faħam u ta' l-Azzar fir-regoli ta' proċedura għall-konsultazzjoni tal-Kumitat tal-Programm tal-Faħam u l-Azzar. |
1. Parti 2 — Sfond
1.1 |
Nhar l-1 ta' Lulju 2004, b'konformità ma' l-Artikolu 29(2) tar-Regoli tal-Proċedura tiegħu, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda li jħejji opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar Il-perspettivi tar-riċerka Ewropea fil-qasam tal-faħam u l-azzar |
1.2 |
Il-Kummissjoni Konsultattiva għall-Bidliet Industrijali, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha (CCMI/018 — CESE 845/2005) nhar it-13 ta' Ġunju 2005. Ir-rapporteur kien is-Sur Lagerholm u l-ko-rapporteur kien is-Sur Gibellieri. |
1.3 |
Matul l-419-il sessjoni plenarja tiegħu li nżammet nhar it-13 u l-14 ta' Lulju 2005 (seduta tat-13 ta' Lulju 2005), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta l-opinjoni msemmija hawn fuq b'57 vot favur, l-ebda vot kontra u 3 astensjonijiet. |
1.4 |
Aktar minn sentejn wara l-pubblikazzjoni ta' l-opinjoni tal-KESE msemmija hawn fuq, qed isiru xi tibdiliet għall-programm ta' riċerka FRFA. Fil-fatt, fl-10 ta' Lulju 2007, wara konsultazzjoni mal-Kumitat tal-Programm tal-Faħam u l-Azzar il-Kummissjoni Ewropea adottat il-proposta għal Deċiżjoni tal-Kunsill dwar reviżjoni tal-linji ta' gwida tekniċi dwar il-programm ta' riċerka FRFA għall-infiq tal-fondi fuq ir-riċerka dwar il-faħam u l-azzar. |
1.5 |
Din ir-reviżjoni hija imposta mid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2003/76/KE, 2003/77/KE, 2003/78/KE ta' l-1 ta' Frar 2003, li ħolqot l-FRFA. Għandu jitfakkar li d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2003/76/KE wkoll ittrasferiet l-assi u r-responsabbiltajiet tal-KESE lill-Komunità Ewropea u allokat il-valur globali ta' dawn l-assi għar-riċerka fis-setturi relatati mal-faħam u l-azzar. |
2. Parti 3 — Motivazzjoni
2.1 |
Il-Fond ta' Riċerka dwar il-Faħam u l-Azzar għandu baġit annwali ta' bejn EUR 50 miljun u EUR 60 miljun għar-riċerka f'dawn iż-żewġ oqsma, iffinanzjat mill-interessi fuq l-assi tat-Trattat tal-Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar, li issa skada. Il-programm FRFA huwa programm separat, li jikkumplimenta l-Programm Kwadru ta' Riċerka u jkopri l-aspetti kollha tal-faħam u l-azzar, minn proċessi ta' produzzjoni sa applikazzjoni, u jħares lejn l-użu u l-konverżjoni ta' riżorsi, is-sigurtà fuq il-post tax-xogħol u l-ħarsien ambjentali permezz tat-titjib ta' l-użu tal-faħam bħala sors ta' enerġija nadifa u t-tnaqqis ta' emissjonijiet tas-CO2 mill-produzzjoni tal-faħam u l-azzar. |
2.2 |
Il-proposta għal Deċiżjoni tissemplifika xi proċeduri amministrattivi, fost l-oħrajn billi:
|
2.3 |
Il-parteċipazzjoni hija sempliċi: il-proposti jistgħu jitressqu kull ħin bid-data ta' l-għeluq tkun il-15 ta' Settembru kull sena. M'hemm l-ebda limitu għall-baġit tal-proġett jew għan-numru ta' msieħba parteċipanti f'kull proġett. Il-pajjiżi terzi jistgħu jipparteċipaw, imma ma jibbenefikaw mill-ebda appoġġ finanzjarju Ewropew. Il-proġetti huma evalwati minn esperti esterni u magħżula skond il-kwalità tar-riċerka proposta. Il-monitoraġġ tal-proġetti huwa magħmul skond proċess annwali ta' reviżjoni minn pari (peer review). |
2.4 |
Kien ukoll meħtieġ li jsiru xi bidliet għar-regoli ta' sħubija tal-gruppi konsultattivi u għar-rwol li jaqdu l-Istati Membri fil-Kumitat tal-Programm tal-Faħam u l-Azzar, partikularment fid-dawl ta' tkabbir reċenti ta' l-Unjoni Ewropea (il-perjodiċità tar-reviżjonijiet, it-tul tal-mandati, is-sistema ta' l-għażla tal-proposti u l-monitoraġġ tal-proġetti biex jiġu evitati kunflitti ta' interess, eċċ.). |
2.5 |
Din ir-reviżjoni hija imposta mid-Deċiżjoni leġislattiva li ħolqot l-FRFA. Fil-fehma tal-Kummisjoni l-FRFA s'issa ħadem tajjeb u għalhekk m'hemmx bżonn ta' reviżjoni profonda. |
2.6 |
Sadanittant, il-Pjattaforma Teknoloġika Ewropea dwar l-Azzar (ESTEP) kompliet bix-xogħol tagħha. L-istqarrija ta' l-istampa ta' l-ESTEP ta' Lulju 2007 turi l-ewwel riżultati ta' l-impenn tagħha fuq perijodu fit-tul għal futur sostenibbli. L-ESTEP ipproponiet Aġenda Strateġika ta' Riċerka f'Diċembru 2003 li ġiet inawgurata f'Marzu 2004. |
2.7 |
L-ESTEP kienet fost l-ewwel pjattaformi teknoloġiċi li tiddefenixxi u tippubblika l-viżjoni tagħha tal-futur. Il-prijoritajiet ta' l-Aġenda Strateġika ta' Riċerka huma kkonċentrati fuq it-tkabbir sostenibbli, b'enfasi fuq il-kompetittività dejjiema ta' l-industrija bbażata fuq l-innovazzjoni, il-kooperazzjoni ma' l-imsieħba, l-għarfien ambjentali u l-konnessjoni qawwija tagħha mal-produtturi ta' l-azzar. Dan hu l-mod kif il-pjattaforma tikkontribwixxi għall-programmi ta' riċerka ta' l-UE. |
2.8 |
B'mod parallel, il-prijoritajiet tal-Grupp għall-Ebda Emissjonijiet mill-Impjanti Teknoloġiċi ta' l-Enerġija Bbażata fuq il-Karburanti Fossili (ZEP) għandhom l-għan li jidentifikaw u jneħħu t-tfixkil għall-ħolqien ta' impjanti ta' l-enerġija ferm effiċjenti bi kważi l-ebda emissjonijiet li jnaqqsu drastikament l-impatt ambjentali ta' l-użu tal-karburanti fossili. Dan ser jinkludi l-ġabra u l-ħazna tas-CO2, kif ukoll teknoloġiji ta' konverżjoni nadifa li jwasslu għal titjib sostanzjali fl-effiċjenza, il-kredibilità u l-ispiża ta' l-impjanti. |
2.9 |
Fir-rigward ta' l-aspett industrijali, hemm referenzi għaż-żmien tal-Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar (KEFA, li skadiet f'Lulju 2002) fejn il-proġetti ta' Riċerka u Żvilupp koperti mill-programm rilevanti tar-Riċerka u l-Iżvilupp kienu evalwati u magħżula b'kontribut sinjifikanti mill-produtturi ta' l-azzar involuti. Il-parti tal-programm li tirrigwarda s-settur tal-faħam ġiet trattata fuq l-istess linji bħall-linji gwidi tekniċi. Dan ir-rwol ta' l-industrija kien iġġustifikat mill-fatt li l-fondi tal-KEFA ġew esklussivament mit-taxxa fuq l-industrija tal-faħam u l-azzar. |
2.10 |
Is-sitwazzjoni nbidlet ħafna meta fl-2003 twaqqaf il-Fond ta' Riċerka dwar il-Faħam u l-Azzar (FRFA) (Deċiżjoni tal-Kunsill 2003/76/KE, 2003/77/KE, 2003/78/KE ta' l-1 ta' Frar 2003, ippubblikati fil-ĠU L 29/22, ĠU L 29/25, ĠU L 29/28 tal-5 ta' Frar 2003). F'dak iż-żmien il-fondi li kien għad fadal tal-KEFA ġew ittrasferiti għall-fond il-ġdid u l-Kummissjoni tqabbdet biex tamministra kemm il-fondi kif ukoll il-programm ta' Riċerka u Żvilupp relatat, skond l-elementi essenzjali tal-programmi ta' riċerka li kienu implimentati qabel tal-KEFA. |
2.11 |
L-idea tal-Kummissjoni ta' l-influwenza ta' l-industrija tal-faħam u l-azzar fuq il-programm FRFA hija differenti minn dik ta' l-industrija. Biex tinżamm konformità mad-dispożizzjonijiet tad-Deċiżjoni 2003/78/KE, il-Kumitat tal-Programm tal-Faħam u l-Azzar u ż-żewġ Gruppi Konsultattivi tal-Faħam u l-Azzar għandhom jingħataw il-possibilità li jeżerċitaw r-rwoli li ġew allokati, li m'għandhomx jiġu limitati billi l-influwenza tagħhom tiċċaqlaq minn evalwazzjoni diretta biss għall-aspetti qabel is-sejħa għal proposti. |
2.12 |
Bis-saħħa tal-proposta reċenti biex jiġu riveduti l-linji ta' gwida tekniċi tal-programm FRFA, il-Kummissjoni qiegħda tfittex li taddatta, kull fejn hu meqjus ta' benefiċċju, l-proċeduri u l-istrutturi formali għas-7 Programm Kwadru ta' Riċerka (FP7) ta' l-UE. Għalhekk, kull armonizzazzjoni mar-regoli u l-proċeduri ta' l-FP għandha tkun strettament limitata għal oqsma fejn semplifikazzjoni ġenwina u/jew effettività miżjuda jistgħu jintwerew b'mod ċar. Filwaqt li fejn possibbli għandhom jittieħdu l-vantaġġi mis-sinerġiji eżistenti bejn l-FP 7 u l-FRFA, ir-rwol ta' l-FRFA bħala programm kumplimentari u indipendenti jeħtieġ li jiġi ppreservat (ara Part 1 — B). |
Brussell, it-13 ta' Frar 2008.
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
(1) Il-prijoritajiet ta' l-Aġenda Strateġika ta' Riċerka tal-Pjattaforma Teknoloġika Ewropea dwar l-Azzar (ESTEP) huma kkonċentrati fuq it-tkabbir sostenibbli, b'enfasi fuq il-kompetittività dejjiema ta' l-industrija bbażata fuq l-innovazzjoni, il-kooperazzjoni ma' l-imsieħba, l-għarfien ambjentali u l-konnessjoni qawwija tagħha mal-produtturi ta' l-azzar; dan hu l-mod kif tikkontribwixxi għall-programmi ta' riċerka ta' l-UE.
B'mod parallel, il-prijoritajiet tal-Pjattaforma Teknoloġika ZEP għandhom l-għan li jidentifikaw u jneħħu t-tfixkil għall-ħolqien ta' impjanti ta' l-enerġija ferm effiċjenti bi kważi l-ebda emissjonijiet li jnaqqsu drastikament l-impatt ambjentali ta' l-użu tal-karburanti fossili. Dan ser jinkludi l-ġabra u l-ħazna tas-CO2, kif ukoll teknoloġiji ta' konverżjoni nadifa li jwasslu għal titjib sostanzjali fl-effiċjenza, il-kredibilità u l-ispiża ta' l-impjanti. Ser titqies ukoll il-Pjattaforma dwar ir-Riżorsi Minerali Sostenibbli.
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/90 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-proposta għal Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tħassar id-Deċiżjoni tal-Kunsill 85/368/KEE dwar it-tqabbil tal-kwalifiki tat-taħriġ professjonali bejn l-Istati Membri tal-Komunità Ewropea
COM(2007) 680 finali — 2007/0234 (COD)
(2008/C 162/23)
Nhar is-27 ta' Novembru 2007, il-Kunsill iddeċieda, b'konformità ma' l-Artikolu 262 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar
Il-proposta għal Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tħassar id-Deċiżjoni tal-Kunsill 85/368/KEE dwar it-tqabbil tal-kwalifiki tat-taħriġ professjonali bejn l-Istati Membri tal-Komunità Ewropea
Is-Sezzjoni Speċjalizzata għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar dan is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar id-29 ta' Jannar 2008. Ir-rapporteur kien is-Sur Metzler.
Matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fit-13 u l-14 ta' Frar 2008 (seduta tat-13 ta' Frar), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'156 vot favur, 3 voti kontra u 5 astensjonijiet.
1. Konklużjonijiet
1.1 |
Wara analiżi bir-reqqa tar-raġunijiet li taw il-Kummissjoni Ewropea u l-Parlament Ewropew, speċjalment fl-isfond tan-nuqqas ta' rapporti u esperjenzi — li għandu jikkonferma l-Kumitat — dwar il-ħidma sabiex jinħolqu profili professjonali komuni, il-Kumitat huwa konvint li l-argumenti tal-Kummissjoni Ewropea u l-Parlament Ewropew jinftiehmu sewwa u huma koerenti u ġġustifikati tajjeb. Il-Kumitat jenfasizza dan fid-dawl tal-ħolqien ta' strument ġdid bil-għan li jsaħħaħ u jiffaċilita l-mobilità tal-persuni fil-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki. |
1.2 |
Il-Kumitat huwa tal-fehma li din id-deċiżjoni tagħti kontribut qawwi għal-leġislazzjoni aħjar billi tanalizza b'għajn kritika r-regoli li ma jintużawx u li ma jistgħux jiġu implimentati, u tbiddilhom ma' strumenti aħjar. |
1.3 |
Il-Kumitat jappoġġja lill-Kummissjoni fl-għan tagħha li tgħin lin-nies jużaw aħjar l-esperjenzi u l-ħiliet tagħhom għall-mobilità u l-migrazzjoni fi ħdan is-suq uniku tas-servizzi permezz ta' sistema apposta. Jilqa' bis-sħiħ li għall-bidu din is-sistema tkun ibbażata fuq ir-rieda tan-nies. |
1.4 |
Fid-dawl ta' l-esperjenza tiegħu, il-Kumitat iħeġġeġ il-ġlieda kontra n-nuqqas ta' ċertezza fit-tneħħija tar-regolamenti billi jiżdiedu t-trasparenza u r-rapporti dwar l-impatti tagħhom. Jissuġġerixxi wkoll li tiġi evitata kwalunkwe konfużjoni mad-Direttiva 2005/36/KE dwar ir-rikonoxximent ta' kwalifiki professjonali. |
2. Kummenti ġenerali
2.1 |
Il-Parlament u l-Kunsill qablu li jirrevokaw id-Deċiżjoni 85/368/KEE. Għamlu dan għaliex irriżulta li r-regoli kienu jiddeskrivu sistema għall-ħolqien ta' kwalifiki professjonali komparabbli li fil-prattika hija diffiċli biex tiġi implimentata u amministrata. Minn mindu ddaħħlu dawn ir-regoli l-istituzzjonijiet Ewropej identifikaw 219-il kwalifika minn 19-il settur bl-ogħla possibilità ta' mobilità tal-ħaddiema minn pajjiż għal ieħor. Sa l-1990 ġew ippubblikati l-istruzzjonijiet għat-tqabbil tal-kwalifiki għal ħames setturi biss, jiġifieri għal 66 professjoni, minn dawk magħżula. |
2.2 |
Il-Kummissjoni nnutat li dan in-numru daqstant baxx kompla jonqos minħabba li l-Istati Membri malajr għamlu xi tibdil fil-kwalifiki inklużi fis-setturi professjonali komuni; dan il-kunċett ċentralizzat wassal għall-ħtieġa ta' bidliet konsiderevoli. Is-sistema ma felħitx għall-ammont ta' xogħol miżjud. Għaldaqstant, illum wieħed jirrimarka li wara iktar minn 20 sena mill-introduzzjoni tagħha fl-1985 ħareġ fid-dieher li s-sistema mhix effiċjenti biżżejjed biex iżżid il-mobilità tal-ħaddiema fil-kummerċ transkonfinali tas-servizzi u biex tiffaċilita l-migrazzjoni fil-każ ta' servizzi marbuta man-nies. |
2.3 |
Il-Komunità Ewropea waqqfet il-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki (EQF) sabiex jieħu post din is-sistema ta' armonizzazzjoni. Bis-saħħa ta' l-istruttura sempliċi ta' klassifikazzjoni fi ħdan dan il-qafas l-Istati Membri jistgħu jikklassifikaw il-kwalifiki tagħhom stess u b'hekk ikunu jistgħu jitqabblu. L-awtorità li ħolqot il-Komunità Ewropea sabiex tissorvelja l-klassifikazzjoni għandha r-responsabilità li tiggarantixxi l-kwalità u l-livell ta' dan il-qafas. Sabiex tikkomplementa l-EQF il-Komunità Ewropea waqqfet żewġ strumenti oħra: il-Europass u s-Sistema Ewropea għat-Trasferiment tal-Kredits (ECTS). Barra minn hekk, ħolqot il-portal Ploteus sabiex ikun jista' jitqabbel it-tagħlim formali u informali. Il-Kummissjoni fasslet l-attivitajiet u l-isforzi tagħha b'tali mod li jkunu jaqblu ma' l-għanijiet ġenerali tal-Komunità Ewropea fi ħdan l-istrateġija ta' Lisbona, jiġifieri li jissaħħaħ is-suq uniku u titnaqqas il-burokrazija żejda. |
3. Rakkomandazzjonijiet
3.1 |
Il-Kumitat jilqa' l-fatt li l-Komunità Ewropea qed toqgħod iktar attenta li tiffaċilita l-migrazzjoni bl-iskop li ttejjeb l-opportunitajiet tas-suq uniku kemm għall-ħaddiema kif ukoll fil-qasam tas-servizzi marbuta man-nies. |
3.2 |
Il-Kumitat jaqbel li l-esperjenzi prattiċi għandhom jiġu inklużi fit-tqabbil tat-trasparenza. Il-Kumitat jinsisti li l-EQF għandu jopera f'livell iktar baxx minn dak tad-Direttiva 2005/36/KE dwar ir-rikonoxximent ta' kwalifiki professjonali, li dwarha l-Kumitat ħejja opinjoni oħra, u li dawn it-tnejn għandhom jibqgħu separati minn xulxin. |
3.3 |
Il-Kumitat jilqa' l-fatt li sa l-2012 l-EQF jista' jiġi implimentat fuq bażi volontarja. B'hekk jifdal iż-żmien sabiex jinġabru l-esperjenzi prattiċi u tiġi aċċettata b'mod aħjar is-sistema l-ġdida permezz tat-trasparenza u l-komunikazzjoni. |
3.4 |
Il-Kumitat jilqa' l-fatt li l-imsieħba soċjali huma involuti f'din il-ħidma; iktar u iktar meta jitqies il-fatt li l-klassifikazzjonijiet ta' l-EQF jistgħu jaffettwaw il-ftehimiet kollettivi fuq perijodu medju ta' żmien. L-istess jista' jingħad għall-iżviluppi marbuta mal-blue card. |
Brussell, it-13 ta' Frar 2008.
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/92 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Deċiżjoni tal-Kunsill dwar linji gwida għall- Politika ta' l-Impjiegi ta' l-Istati Membri
COM(2007) 803 finali/2 (Parti V) — 2007/0300 (CNS)
(2008/C 162/24)
Nhar is-17 ta'Jannar 2008 il-Kunsill iddeċieda, b'konformità ma' l-Artikolu 262 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar
il-Proposta għal Deċiżjoni tal-Kunsill dwar linji gwida għall-Politika ta' l-Impjiegi ta' l-Istati Membri(skond Artikolu 128 tat-Trattat tal-KE)
Is-Sezzjoni Speċjalizzata għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar id-29 ta' Jannar 2008 Ir-rapporteur kien is-Sur Greif.
Matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet it-13 u l-14 ta' Frar 2008 (seduta tat-13 ta' Frar), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'147 voti favur, 5 voti kontra u 7 astensjonijiet.
1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
1.1 |
Il-KESE laqa' l-approċċ il-ġdid integrat u ċ-ċiklu multi-annwali kemm fl-opinjoni tiegħu dwar l-adozzjoni tal-linji gwida għall-2005-2008 (1) kif ukoll f'opinjonijiet numerużi oħra, u indika, inter alia, li l-parlamenti nazzjonali, l-imsieħba soċjali u s-soċjetà ċivili jridu jiġu kkonsultati u involuti b'mod ġenwin fl-istadji kollha tal-koordinazzjoni tal-politika ta' l-impjieg. |
1.2 |
Il-KESE indika li wieħed mill-aspetti li jwasslu għas-suċċess tal-programmi ta' riforma nazzjonali huwa l-parteċipazzjoni kemm jista' jkun wiesgħa ta' l-atturi soċjali relevanti kollha — b'mod partikolari l-imsieħba soċjali — f'kull fażi tal-proċess. F'dan ir-rigward, il-Kumitat esprima d-diżappunt tiegħu għall-fatt li, f'dawn l-aħħar snin, il-livell ta' konsultazzjoni ma' l-imsieħba soċjali u d-dibattitu mas-soċjetà ċivili ma kienux sodisfaċenti. Għalhekk il-KESE iħoss li huwa importanti li jissaħħu s-sistemi ta' relazzjonijiet industrijali fil-livell ta' l-UE u dak nazzjonali. |
1.3 |
F'dan l-isfond, il-Kumitat huwa diżappuntat għall-darb'oħra li ż-żmien bejn il-pubblikazzjoni tal-proposta għal-Deċiżjoni tal-Kunsill u d-deċiżjoni nnifisha huwa tant qasir li ma jippermettix ħin biżżejjed għal diskussjoni approfondita u konsultazzjoni. Il-Kumitat għalhekk iżomm id-dritt li jerġa jeżamina l-istrateġija fid-dawl tas-Summit tar-Rebbiegħa 2008. |
1.4 |
Il-Kumitat għamel diversi proposti dwar il-Linji Gwida għall-Impjieg fi ħdan l-Istrateġija Ewropea ta' l-Impjiegi f'opinjonijiet varji. B'antiċipazzjoni taż-żmien ristrett indikat, il-KESE ġabar flimkien dawn il-proposti kollha flimkien u bagħthom lis-servizzi tal-Kummissjoni relevanti li laqgħuhom tajjeb (2). |
1.5 |
Għalkemm il-linji gwida bl-ebda mod ma' tilfu l-validità bażika tagħhom, il-Kumitat jinnota li s-sett il-ġdid ta' linji gwida ta' l-impjieg huma identiċi mal-pakkett preċedenti. It-test li jakkumpanjah, però, ġie kemm kemm aġġornat u xi ftit mill-proposti tal-Kumitat jinsabu fit-test. |
1.6 |
Il-Kumitat jissuġġerixxi li l-Kummissjoni tipproduċi anness b'lista tal-miri kollha kwantifikabbli fil-linji gwida bħala proċedura standard sabiex tagħmilhom aktar trasparenti. |
1.7 |
Minħabba fl-iskadenzi eżistenti, il-Kumitat jirrepeti l-veduti ewlenin tiegħu dwar ċerti aspetti li hemm bżonn li jiġu kkunsidrati waqt it-teħid tad-deċiżjoni, minħabba fil-ħtieġa ġenerali li jiġu adattati l-Linji Gwida għall-Impjieg Dawn qed jitniżżlu fis-sinteżi tal-proposti hawn taħt (3). |
2. Sinteżi ta' proposti speċifiċi tal-KESE
2.1 Ambizzjonijiet u miri li jistgħu jitkejlu
Il-Kumitat ifakkar fil-ħtieġa li:
— |
jiġu stabbiliti objettivi ħafna aktar ambizzjużi effettivi u li jistgħu jitkejlu, li jkunu jistgħu jiġu evalwati fil-linji ġodda ta' gwida fil-livell ta' l-Unjoni u ta' l-Istati Membri, u sabiex il-Kummissjoni tingħata aktar poteri ta' applikazzjoni. f'dan il-kuntest, iridu jsiru sforzi serji sabiex jiġi evitat li l-objettivi ta' l-istrateġija l-ġdida ta' Lisbona jiddagħjfu u għalhekk irridu nerġgħu niffukaw fuq miri Ewropej kwantitattivi, b'mod partikolari fl-oqsma ta' l-attivazzjoni, l-edukazzjoni, u t-tagħlim tul il-ħajja, l-impjiet taż-żgħażagħ u l-ugwaljanza bejn is-sessi; |
— |
skeda u proċess li jistgħu jiġu kkomunikati b'mod xieraq lill-partijiet kollha kkonċernati, sabiex tiġi żgurata l-parteċipazzjoni massima u jkun hemm biżżejjed ħin għar-risposti, fil-livell Ewropew kif ukoll fil-livell nazzjonali, fl-istadju ta' żvilupp; fuq kollox, f'dan il-kuntest, il-parteċipazzjoni ta' l-imsieħba soċjali, is-soċjetà ċivili u l-KESE mill-aktar fis possibbli fl-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-linji ta' gwida kif ukoll fis-segwitu; |
— |
titjib fil-ġbir ta' informazzjoni sabiex il-proċess ta' monitoraġġ u ta' evalwazzjoni kemm mill-Istati Membri kif ukoll mill-Kummissjoni jitħaffef; |
— |
il-Programmi Nazzjonali ta' Riforma għandhom jinkludu aktar evidenza konkreta ta' objettivi mfissra, skedi, spejjeż u stimi baġitarji, b'dan il-mod, dawn isiru iktar ambizzjużi u jkun hemm titjib kwalitattiv notevoli fir-rigward ta' ħin, responsabilità, impenn ta' riżorsi u finanzjar li jinkludi objettivi speċifi sabiex jiġu identifikati riżorsi baġitarji adattati għal politika attiva tas-suq tax-xogħol fl-Istati Membri individwali; |
— |
enfasi akbar fuq l-inklużjoni tal-persuni bi bżonnijiet speċjali b'objettivi speċifiċi u rikonoxximent akbar tal-ħtiġiet tal-politika soċjali; f'dan il-kuntest, irid isir sforz ħafna aktar effettiv sabiex ikun żgurat li l-iżviluppi posittivi fl-oqsma ekonomiċi u ta' l-impjieg jirrinforzaw ukoll l-inklużjoni soċjali fi ħdan l-Istrateġija ta' Lisbona; għal din ir-raġuni, għandu jkun hemm enfażi ikbar fuq l-objettivi soċjali komuni ta' l-Istati Membri ħalli tiġi promossa l-inklużjoni soċjali (per eżempju l-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni tan-nies u l-gruppi li l-aktar li huma marġinalizzati) fis-sett il-ġdid tal-linji gwida. |
2.2 L-impjieg taż-żgħażagħ
Il-Kumitat ifakkar fil-ħtieġa li:
— |
miri għal kull Stat Membru sabiex l-għadd ta' żgħażagħ qiegħda jitnaqqas b'ta' l-anqas 50 % fil-perijodu 2006-2010 sabiex tkun ċara li l-ġlieda kontra l-qagħad fost iż-żgħażagħ teħtieġ sforzi akbar mill-partijiet interessati kollha; |
— |
enfasi akbar fuq l-integrazzjoni taż-żgħażagħ fis-suq tax-xogħol, b'garanzija li jkollhom l-ewwel impjieg li joffri prospetti għall-futur; u, f'dan il-kuntest, l-implimentazzjoni ta' miżuri li jnaqqsu r-riskju li ż-żgħażagħ jibqgħu maqbuda f'impjiegi b'kuntratti qosra u li ma jkunux sikuri; |
— |
approċċ aktar rigoruż u ffokat fir-rigward tat-taħriġ professjonali sabiex jinbnew mogħdijiet li jwasslu lejn l-impjieg għaż-żgħażagħ, u tat-tagħlim tul il-ħajja sabiex jonqas il-qagħad fost iż-żgħażagħ; l-edukazzjoni u r-relazzjoni tagħha mas-suq modern tax-xogħol hija kwistjoni prinċipali fis-sens li hemm nuqqas ta' kompetenzi bażiċi u intermedjarji u nuqqas ta' koerenza bejn il-kompetenzi u l-kwalifiki fir-rigward tas-suq ta' l-impjiegi. |
— |
l-iżvilupp ta' sistemi ta' ħarsien soċjali li jippermettu liż-żgħażagħ ikunu f'pożizzjoni li jagħmlu għażliet li jiddeterminaw il-futur tagħhom stess; f'dan il-kuntest, miżuri li jippromovu l-inklużjoni soċjali taż-żgħażagħ, b'mod partikolari li jikkombattu l-problema ta' żgħażagħ li la huma fl-edukazzjoni u lanqas fit-taħriġ, f'impjieg jew reġistrati bħala qiegħda. |
— |
jitnaqqas it-tluq kmieni mill-iskola b'50 % fil-perijodu 2006-2010 u tinġieb 'il quddiem l-esperjenza tax-xogħol fil-kumpaniji; |
— |
l-iżvilupp ta' inċentivi u appoġġ adattati għall-kumpaniji sabiex jimpjegaw iktar żgħażagħ u ħaddiema mdaħħla fl-età li qegħdin jesperjenzaw diffikultajiet partikulari fit-tfittxija ta' l-impjieg. |
— |
tnaqqis tal-perijodu massimu ta' sitt xhur għat-tfittxija ta' l-impjieg/postijiet tat-taħriġ li fi tmiemu ż-żgħażagħ jiġu offruti bidu ġdid (huwa notat li fil-linja gwida 18 dan il-perjodu jonqos għal 4 xhur sa' l-2010); |
— |
il-promozzjoni ta' l-ugwaljanza, l-appoġġ għal nies b'diżabilitajiet u l-integrazzjoni ta' l-immigranti. |
2.3 L-ugwaljanza bejn is-sessi
Il-Kumitat jisħaq għal darb'oħra li:
— |
prijoritajiet komuni fil-koordinazzjoni tal-politiki ta' l-impjieg huma meħtieġa sabiex tiżdied ir-rata ta' parteċipazzjoni tan-nisa fis-suq tax-xogħol; inter alia, għandu jkun hemm proposti ta' politika konkreti mmirati li jinkoraġġixxu ġenituri li huma waħedhom sabiex jiżviluppaw ħiliet li huma mfittxija fis-suq u li jiffaċilitawlhom l-aċċess għall-impjiegi; |
— |
l-imsieħba soċjali għandhom jiġu kkonsultati dwar aspetti oħra li jikkonċernaw l-inklużjoni tal-kriterji tal-ġeneru; |
— |
gvernijiet nazzjonali, korpijiet nazzjonali għall-ugwaljanza u l-imsieħba soċjali ta' l-Istati Membri kollha għandhom oġġezzjoni serja sabiex jiżguraw li s-sistemi ta' pagi li jimplimentaw ma jwasslux għal-diskriminazzjoni fil-ħlas bejn in-nisa u l-irġiel;f'dan il-kuntest, il-linji gwida ta' l-UE għandhom jirrinfurzaw, kemm fil-livell nazzjonali u tal-kumpaniji, objettivi għall-paga ugwali għall-irġiel u n-nisa permezz ta' indikaturi speċifiċi; bħala konsegwenza, għandhom jiddaħħlu miri sabiex tonqos id-differenza bejn is-sessi fejn jidħol it-taħriġ vokazzjonali u fit-teknoloġija, u jonqsu d-differenzi fil-pagi fil-mument tar-reklutaġġ; |
— |
hemm bżonn ta' miżuri sabiex jeliminaw id-diskriminazzjoni eżistenti fis-suq tax-xogħol u l-kawżi strutturali ta' differenzi bejn is-sessi fir-rigward tad-dħul finanzjarju, speċjalment il-promozzjoni ta' miżuri ta' ħarsien soċjali għan-nisa, partikularment permezz ta' mezzi li jnaqqsu x-xogħol għal perjodu qasir, part-time, li ma joffrix sikurezza u sabiex titjieb ir-regolamentazzjoni tax-xogħol part-time (per eżempju l-estensjoni tad-dritt ta' xogħol part-time għall-ġenituri, bid-dritt li jirritornaw għax-xogħol full-time iżjed tard; parteċipazzjoni aħjar fi programmi ta' taħriġ ulterjuri pprovduti fuq il-post tax-xogħol); |
— |
hemm bżonn ta' objettivi ġodda speċifiċi għall-ugwaljanza bejn is-sessi fil-politiki tax-xogħol, b'indikaturi kwalitattivi u kwantitattivi, sabiex jitneħħew l-istereotipi marbutin mal-ġeneru u r-restrizzjonijiet li jiffaċċjaw in-nisa li jibdew karriera f'setturi speċifiċi u li jsiru intraprendituri (4); |
— |
il-kurrikula nazzjonali għandhom jinkludu l-edukazzjoni għall-intraprenditorija fit-tieni u t-tielet livelli, speċjalment fost it-tfajliet, u għandhom jittieħdu miżuri sabiex jiżdied in-numru ta' gradwati nisa fid-dixxiplini xjentifiċi u tekniċi ħalli jindirizzaw id-differenzi fl-impjieg li jeżistu bejn is-sessi f'oqsma tekniċi bħall-inġinerija u s-servizzi marbuta ma' l-ICT; |
— |
trid tingħata attenzjoni akbar lill-ugwaljanza ta' bejn is-sessi u l-ħtieġa li jkun hemm bilanċ bejn ix-xogħol u l-familja; f'dan il-kuntest trid tonqos is-segmentazzjoni tas-sessi fis-suq tax-xogħol, speċjalment permezz ta' miżuri effettivi għar-rikonċiljar bejn il-karriera u l-familja (b'mod partikulari l-iżvilupp massiv ta' faċilitajiet għall-kura tat-tfal li jkunu aċċessibbli ħafna u ta' kwalità għolja u forom varji ta' appoġġ għal dawk li għandhom bżonn il-kura u l-familji tagħhom, inklużi faċilitajiet ta' kura li jkunu disponibbli 24 siegħa kuljum). |
— |
hemm bżonn li jiġi promoss b'mod effettiv il-qsim tal-kompiti bejn il-ġenituri (speċjalment inċentivi għaż-żieda fil-kontribut tal-missier lejn it-trobbija) u li jitneħħew il-miżuri tal-politika tal-familja li jinkoraġġixxu lill-ġenituri li jitilqu s-suq tax-xogħol b'mod permanenti jew għal perjodi twal; il-ġenituri għandhom ikunu jistgħu jmorru lura fis-suq tax-xogħol; konċessjonijiet għall-leave tal-ġenituri m'għandhomx jolqtu d-dħul finanzjarju b'mod negattiv, ifixklu l-avvanz tal-karriera tal-mara jew joħolqu ostakli ġodda għat-tqassim tal-kura tat-tfal bejn il-koppja. |
2.4 Ħaddiema mdaħħla fl-età, ħaddiema b'diżabbiltà, ħaddiema immigranti
Il-Kumitat kien talab għal:
— |
sforzi akbar li jikkumbattu l-ħafna forom ta' diskriminazzjoni u żvantaġġi li jippersistu fir-rigward ta' età, sess, diżabbiltà jew oriġini etnika, partikularment f'dak li jikkonċerna l-aċċess għall-edukazzjoni, l-aċċess għas-suq tax-xogħol u l-impjieg kontinwu; leġiżlazzjoni eżistenti ta' l-UE u l-implimentazzjoni tagħha għandhom jiġu osservati b'mod adegwat; |
— |
aktar attenzjoni fir-rigward ta' l-impatt tal-bidla demografika u l-isfidi li ġġib magħha x-xjuħija tal-ħaddiema; f'dan il-kuntest, iktar investiment fil-kwalità ta' l-impjiegi u l-kundizzjonijiet tax-xogħol li jibbenefikaw ħaddiema mdaħħla fl-età; sabiex il-ħaddiema jsiru iktar kapaċi fiżikament u mentalment li jibqgħu attivi fix-xogħol għal żmien itwal, partikolarment billi ħaddiema aktar imdaħħla fl-età jiġu nkoraġġuti li jipparteċipaw iktar f'taħriġ ulterjuri u billi jonqsu l-pressjonijiet fuq ix-xogħol u billi l-kondizzjonijiet tax-xogħol jiġu adattati (eż. inċentivi għall-iżvilupp tal-protezzjoni tas-saħħa fuq il-post tax-xogħol, it-tnedija ta' programmi azjendali għall-promozzjoni tas-saħħa li jkunu ġeneralment disponibbli, mediċina preventiva u programmi għall-protezzjoni ta' l-impjieg); |
— |
miżuri li jżidu l-kuxjenza dwar il-ħaddiema li huma mdaħħla fl-età (apprezzament tal-valur ta' l-esperjenza u t-trasferiment tal-ħiliet li nkisbu tul il-ħajja tax-xogħol lil ħaddiema iżgħar) u parir u appoġġ għall-kumpaniji, speċjalment lill-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju, fl-ippjanar bil-quddiem tal-persunal u l-iżvilupp ta' tipi ta' organizzazzjoni ta' xogħol li jiffavorixxu lill-ħaddiema ta' età avvanzata. |
— |
priorità ogħla għal kwistjonijiet marbuta mad-diżabbiltà fil-pjanijiet nazzjonali ta' riforma u parteċipazzjoni akbar ta' l-assoċjazzjonijiet nazzjonali tad-diżabbiltà fit-tfassil ta' pjanijiet ta' riforma; f'dan il-kuntest, il-Kummissjoni ntalbet li tanalizza l-impatt u tesplojta sinerġiji possibbli li x-xogħol flessibbli u l-miżuri ta' sostenn jistgħu joħolqu għaż-żjieda fir-rata ta' l-impjieg tan-nies b'diżabbiltà; |
— |
tisħiħ u monitoraġġ ta' l-implimentazzjoni tal-politiki ta' l-immigrazzjoni u l-impatt tagħhom fuq l-ippjanar nazzjonali għall-impjiegi.Attenzjoni partikulari għandha tingħata hawnhekk lill-appoġġ individwali ta' (qabel) id-dħul fl-iskola u investiment minn kmieni f'ħiliet relatati mal-lingwi u l-vokazzjonijiet kif ukoll it-tneħħija ta' l-ostakli istituzzjonali li jfixklu l-aċċess għas-suq tax-xogħol fl-Istati Membri u l-prevenzjoni tad-dumping tal-pagi; |
— |
monitoraġġ u azzjoni sabiex tiġi assigurata ż-żamma ta' bilanċ ta' forza tax-xogħol kompetenti u kwalifikata, neċessarja għas-sostenibbiltà;filwaqt li l-KESE jappoġġja l-mobilità tal-ħaddiema fl-Istati Membri, huwa mħasseb mill-impatt li t-trasferiment ta' ħaddiema kwalifikati u ċ-ċaqliq ta' kompetenzi minn pajjiż ta' l-UE għal ieħor għandhom fuq il-pajjiż ta' oriġini. |
2.5 Kwalità ta' l-impjiegi u swieq tax-xogħol transizzjonali
Il-Kumitat ifakkar fil-ħtieġa għal:
— |
miżuri li jtejbu l-kwalità tal-ħajja fuq il-post tax-xogħol u għalhekk li jitwaqqaf indiċi Ewropew li jiddeskrivi l-kwalità tal-ħajja u għandu jinbena fuq kriterji ta' “xogħol ta' kwalità” bbażati fuq ir-riċerka, u għandu jkun miġbur u ppubblikat b'mod regolari. Indiċi bħal dan jista' jintuża sabiex jinxteħet dawl fuq il-bidliet u t-titjib fil-kwalità tal-ħajja fuq il-post tax-xogħol u l-effetti fuq il-produttività; |
— |
żjieda fis-sigurtà ta' l-impjieg u l-prevenzjoni tan-“nassa ta' l-impjieg mingħajr sigurtà”, fost affarijiet oħra billi jiġi żgurat li n-nies qiegħda ma jiġux obbligati jieħdu impjiegi li ma joffru l-ebda sigurtà, billi jkun hemm ġlieda kontra x-xogħol mhux iddikjarat u billi nħarsu kontra l-isfruttar ta' ħaddiema impjegati fuq kuntratti qosra; |
— |
il-ħarsien tal-ħaddiema mid-diskriminazzjoni; |
— |
diversi miżuri oħra li jtejbu s-sistemi operattivi tal-ħarsien tas-saħħa, għal objettivi ta' l-impjiegi li jippromovu l-prevenzjoni u l-promozzjoni ta' stili ta' ħajja sani, bil-għan li jonqos il-piż tal-mard, tiżdied il-produttività fix-xogħol, u titwal il-ħajja tax-xogħol; |
— |
miżuri li jimmodernizzaw u jtejbu, fejn neċessarju, il-protezzjoni soċjali marbuta ma' forom ta' impjieg li m'humiex konvenzjonali; |
— |
tneħħija ta' l-ostakli li jiffaċċjaw il-persuni b'obbligazzjonijiet ta' kura meta (jerġgħu) jidħlu fis-suq u jfittxu li jibqgħu fl-impjieg (u inċentivi għal iktar parteċipazzjoni mill-missirijiet fir-responsabblitajiet ta' kura); |
— |
l-iżvilupp ta' swieq tax-xogħol transizzjonali għal gruppi soċjalment esklużi b'inċentivi adattati għall-kumpaniji sabiex jieħdu iktar ħaddiema, b'appoġġ simultanju għall-ħaddiema sabiex jegħlbu l-problemi li huma s-sors ta' l-esklużjoni soċjali tagħhom (jeħtieġ li nilqgħu kontra esplojtazzjoni mhux mixtieqa u distorsjonijiet tal-kompetizzjoni); |
— |
inizjattivi għal impjieg mingħajr qligħ, speċjalment fl-ekonomija soċjali, għandhom rwol partikulari x'jaqdu hawnhekk; proviżjoni għal appoġġ adattat fil-baġits tal-politika ta' l-impjieg. |
2.6 Il-Flessigurtà
Il-Kumitat għamel dawn il-proposti li ġejjin:
— |
l-imsieħba soċjali għandhom ikunu protagonisti fi kwalunkwe dibattitu dwar il-flessigurtà u għandu jkollhom rwol privileġġat fil-konsultazzjonijiet tal-Kummissjoni Ewropea u d-definizzjoni tal-kunċett; |
— |
it-tisħiħ tas-sistemi tar-relazzjonijiet industrijali fil-livelli Ewropej u nazzjonali huwa essenzjali; l-imsieħba soċjali għandhom jipparteċipaw b'mod attiv, jinnegozjaw, jinfluwenzaw u jieħdu responsabilità għad-definizjoni, il-komponenti u r-riżultati tal-flessigurtà; għalhekk meta l-programmi ta' riforma nazzjonali jkunu qed jiġu vvalutati, għandu jkun hemm diskussjoni dwar kif is-sistemi tad-djalogu soċjali u tal-ftehim kollettiv jistgħu jiġu msaħħa; |
— |
il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jagħtu iktar attenzjoni lill-ugwaljanza bejn is-sessi u lis-solidarjetà interġenerazzjonali fil-kuntest tal-flessigurtà; in-nisa, il-ħaddiema mdaħħla fl-età u ż-żgħażagħ huma ta' sikwit żvantaġġati fis-suq tax-xogħol fir-rigward tal-flessibbiltà u s-sigurtà, u wieħed għandu jfittex li jkun hemm konverġenza 'l fuq għal dawn il-gruppi, flimkien ma' miżuri li huma jekk jista' jkun favorevoli; |
— |
l-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom jesploraw it-titjib ta' l-adattabilità permezz tal-flessibilità interna u jagħmluha dimensjoni vijabbli u aċċettabbli tal-flessigurtà; il-flessibbiltà interna tista' taqdi rwol prinċipali fl-avanz tal-produttività, l-innovazzjoni u l-kompetittività, u b'hekk tista' tikkontribwixxi sabiex jintlaħqu l-għanijiet ta' l-istrateġija ta' Lisbona. |
— |
għandu jiġi segwit bilanċ bejn il-flessibilità tal-ħin tax-xogħol u l-ħarsien tal-ħaddiema; l-aħjar garanzija għal dan huwa permezz ta' regolamenti stabbiliti fin-negozjar kollettiv, skond il-prattiċi nazzjonali; negozjar bħal dan dwar il-flessibilità tal-ħin tax-xogħol jeħtieġ l-appoġġ ta' kuntest sod ta' drittijiet, istituzzjonijiet soċjali li jaħdmu sew u sistemi ta' sigurtà soċjali li huma favur l-impjieg. |
2.7 L-investiment, l-innovazzjoni u r-riċerka
Il-Kumitat talab għal:
— |
ambjent makroekonomiku favorevoli, b'enfasi fuq politika ekonomika orjentata lejn it-tkabbir sabiex jingħelbu n-nuqqasijiet ċikliċi persistenti u jinkiseb il-potenzjal sħiħ tal-politiki attivi tas-suq tax-xogħol. |
— |
aktar konsistenza sabiex l-investiment jiġi integrat fir-riċerka, l-iżvilupp u fl-innovazzjoni, kemm sabiex tiġi stimolata l-ekonomija kif ukoll sabiex jiġu żviluppati impjiegi ġodda;f'dan il-kuntest, hemm bżonn li wieħed jinnota li ħafna mill-programmi ta' riforma għadhom ma tantx qed jagħtu kas tal-ħtieġa li jiġu adottati miżuri orjentati lejn it-talba sabiex jistimolaw it-tkabbir u l-impjiegi flimkien mar-riformi strutturali fis-suq tax-xogħol. |
— |
żjieda fid-diskrezzjoni baġitarja għal investimenti xierqa fl-infrastruttura fl-Istati Membri; f'dan il-kuntest, il-programmi ta' riforma nazzjonali jistgħu, sa fejn hu possibbli, jiġu mfassla b'tali mod li jirriżultaw fi programm li jkopri l-Ewropa għall-istimulazzjoni ta' l-ekonomija. |
— |
kundizzjonjiet ta' qafas xierqa li jwasslu kemm għat-talba esterna kif ukoll dik interna sabiex jiġi esplojtat kemm jista' jkun il-potenzjal għat-tkabbir u l-livell massimu ta' impjiegi; f'dan ir-rigward ġie indikat li huma biss xi ftit Stati Membri li jitfgħu biżżejjed enfażi fuq l-istimolazzjoni ta' l-ekonomija fil-programmi ta' riforma tagħhom. |
— |
l-importanza li jkun hemm fondi xierqa fil-livell nazzjonali u Ewropew sabiex jiġu implimentati l-miżuri dwar il-politika ta' l-impjiegi; f'dan ir-rigward, ġie nnotat li d-diskrepanzi bejn il-proposti għall-inizjattivi għall-politika tas-suq tax-xogħol u n-nuqqas ta' fondi baġitarji trid tiġi eliminata f'ħafna pajjiżi. |
Brussell, il-15 ta' Frar 2008.
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
(1) Ara l-opinjoni KESE tal-31.5.2005 dwar il-Proposta għal Deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-linji gwida għall-politiki ta' l-impjieg ta' l-Istati Membri, skond l-Artikolu 128 tat-Trattat tal-KE, rapporteur: is-Sur Malosse (ĠU Ċ 286 tas-17.11.2005).
(2) Dalwaqt ser jiġi ppubblikat ktejjeb bil-proposti tal-KESE. Għall-opinjonijiet tal-KESE dwar l-impjieg u kwistjonijiet relatati, ara http://eesc.europa.eu/sections/soc/index_en.asp.
(3) l-Opinjonjiet li ġejjin qed jiġu kkwotati fis-sinteżi: Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Deċiżjoni tal-Kunsill dwar linji ta' gwida għall-Politika ta' l-Impjiegi ta' l-Istati Membri rapporteur: is-Sinjura O'Neill (ĠU Ċ 168 ta' l-20.7.2007); Opinjoni tal-KESE tat-12.7.2007 dwar L-impjieg tal-kategoriji ta' prijorità (l-Istrateġija ta' Lisbona) rapporteur: is-Sur Greif (ĠU C 256 tas-27.10.2007); Opinjoni tal-KESE tas-26.10.2005 dwar il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill dwar il-politiki Ewropej rigward iż-żgħażagħ — L-Indirizzar tal-problemi taż-żgħażagħ fl-Ewropa — L-implimentazzjoni tal-Patt Ewropew għaż-Żgħażagħ u l-promozzjoni taċ-ċittadinanza attiva; rapporteur: is-Sinjura van Turnhout (ĠU C 28 tat-3.2.2006); Opinjoni tal-KESE tat-13.9.2006 dwar il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill, il-Parlament Ewropew, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u l-Kumitat tar-Reġjuni dwar Il-Pjan ta' rotta għall-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel 2006–2010, rapporteur: is-Sinjura Attard (ĠU C 318.12.2006); Opinjoni tal-KESE tal-11.7.2007 dwar Il-kapaċità għall-impjieg u l-ispirtu intraprenditorjali — ir-rwol tas-soċjetà ċivili u tal-korpi lokali u reġjonali mill-perspettiva tal-ġeneru rapporteur: is-Sur Pariza Castaños (ĠU C 256 tas-27.20.2007); Opinjoni tal-KESE tas-17.1.2007 dwar Opportunitajiet indaqs għal nies b'diżabilità (ma tinsabx bil-Malti) rapporteur: is-Sur Joost (ĠU C 93 tas-27.4.2007); Opinjoni tal-KESE tas-26.9.2007 dwar Il-promozzjoni tal-produttività sostenibbli fuq il-post tax-xogħol fl-Ewropa rapporteur: is-Sinjura Kurki (ĠU C 10 tal-15.1.2008); Opinjoni tal-KESE tal-11.7.2007 dwar il-Flessigurtà (id-dimensjoni tal-flessibilità interna — in-negozjar kollettiv u r-rwol tad-djalogu soċjali bħala strumenti għar-regolamentazzjoni u r-riforma tas-swieq tax-xogħol) rapporteur: is-Sur Janson (ĠU C 256 tas-27.10.2007); Opinjoni tal-KESE dwar il-Proposta għal Deċiżjoni tal-Kunsill dwar linji ta' gwida għall-politika ta' l-impjiegi ta' l-Istati Membri (ma tinsabx bil-Malti) rapporteur: is-Sur Greif (ĠU C 195 tat-18.8.2006); opinjoni tal-KESE tat-30.5.2007 dwar il-Proposta għall-Rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-twaqqif ta' Qafas Ewropew għall-Kwalifiki għat-tagħlim tul il-ħajja, rapporteur: Is-sur Rodríguez García –Caro (ĠU C 175 tas-27.7.2007); Opinjoni tal-KESE tas-6.4.2005 dwar il-Proposta għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill u tal-Parlament Ewropew dwar kooperazzjoni Ewropea ulterjuri fl-assigurazzjoni tal-kwalità fl-edukazzjoni għolja, rapporteur: Is-Sur Soares (ĠU C 255 tal-14.10.2005).
(4) F'dan il-kuntest ara wkoll l-opinjonijiet li ġejjin: Opinjoni tal-KESE tas-6.7.2006 dwar It-trawwim ta' mentalitajiet intraprenditorjali permezz ta' l-edukazzjoni u t-tagħlim, rapporteur: Is-sinjura Jerneck (ĠU C 309 16.12.2006) (L-opinjoni ma tinstabx bil-Malti) u opinjoni tal-KESE tal-25.10.2007dwar L-ispirtu intraprenditorjali u l-Aġenda ta' Lisbona, rapporteur: Is-sinjura Sharma, ko-rapporteur Is-sinjur Olsson (SOC/267) (L-opinjoni għadha ma ġietx ippubblikata)
25.6.2008 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea |
C 162/96 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar L-integrazzjoni finanzjarja u s-swieq ta' l-ishma (opinjoni fuq inizjattiva proprja)
(2008/C 162/25)
Nhar is-16 ta' Jannar 2007, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b'konformità ma' l-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, li jfassal opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar:
L-integrazzjoni finanzjarja u s-swieq ta' l-ishma
Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar l-24 ta' Jannar 2008. Ir-rapporteur kien is-Sur Lehnhoff.
Matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fit-13 u l-14 ta' Frar 2008 (seduta tat-13 ta' Frar), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'103 voti favur, 4 voti kontra u 9 astensjonijiet.
1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
1.1 |
Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew jirrakkomanda lill-istituzzjonijiet Ewropej li liċ-ċittadini Ewropej jispjegawlhom iktar minn qatt qabel il-vantaġġi li joffrilhom qafas legali armonizzat għal transazzjonijiet tat-titoli. B'dan il-mod wieħed ikun jista' jilqa' għat-tendenza, li għadha mifruxa ħafna, li l-investituri jillimitaw ruħhom għas-suq domestiku (home bias). |
1.2 |
Il-Kumitat jirrakkomanda lill-Kummissjoni sabiex, fl-evalwazzjoni ex-post tal-Pjan ta' Azzjoni għas-Servizzi Finanzjarji (PASF) imħabbra fil-White Paper dwar il-politika tas-servizzi finanzjarji (1), tissorvelja b'attenzjoni partikolari jekk il-bosta bidliet li saru fil-bażi tal-leġislazzjoni Ewropea għaċ-ċentri ta' negozju fil-borża u mhux fil-borża humiex qed jappoġġjaw l-integrazzjoni sinifikanti tas-swieq ta' l-ishma Ewropej u jiffaċilitaw l-investiment transkonfinali tal-kapital. |
1.3 |
Tinħtieġ fuq kollox analiżi ta' l-impatti tad-Direttiva dwar is-swieq fl-istrumenti finanzjarji (2), id-Direttiva dwar il-prospett (3) u d-Direttiva dwar it-trasparenza (4) bħala partijiet mill-Pjan ta' Azzjoni għas-Servizzi Finanzjarji, kif ukoll ta' l-isforzi li qed isiru bħalissa bil-għan li jiffaċilitaw it-transazzjonijiet transkonfinali tal-clearing u l-ħlas ta' negozji fl-ambitu tat-transazzjonijiet fi ħdan l-istrumenti finanzjarji (l-iktar għall-implimentazzjoni ta' l-impenn li jidħlu għalih b'mod volontarju l-operaturi ta' l-infrastruttura permezz tal-Code of Conduct for Clearing and Settlement u l-isforzi tal-Bank Ċentrali Ewropew favur it-twaqqif ta' pjattaforma unika Ewropea għall-clearing u l-ħlas ta' negozji — Target2/Securities). |
1.4 |
Il-Kumitat jagħraf il-ħtieġa li jinbeda dan il-proċess ta' evalwazzjoni qabel jittieħdu xi passi supplementari jew komplementari bil-għan li jippromovu l-integrazzjoni. Il-KESE se jressaq għadd ta' proposti sabiex l-integrazzjoni tas-swieq ta' l-ishma timxi 'l quddiem jekk huwa jaħseb li dan huwa meħtieġ. |
1.5 |
Il-komunikazzjoni ta' l-2005 dwar il-politika industrijali (5) tħabbar seba' miżuri orizzontali bl-iskop li jippromovu l-inizjattivi settorjali. Fil-fehma tal-Kumitat, is-swieq finanzjarji effiċjenti u li jistgħu jintlaħqu bi prezz tajjeb minn intrapriżi Ewropej, speċjalment l-intrapriżi ż-żgħar u ta' daqs medju (SMEs), għandhom ikunu inklużi fil-lista ta' miżuri transsettorjali. L-għan tad-Direttiva dwar is-swieq fl-istrumenti finanzjarji (MiFID) huwa li ttejjeb it-tħaddim ta' dawn is-swieq. Però, minħabba l-impatti marbuta mas-swieq finanzjarji, huwa indispensabbli li ssir analiżi tar-rwol li jaqdu dawn is-swieq finanzjarji sabiex isaħħu l-kompetittività Ewropea. Il-Kumitat jiddispjaċih li r-reviżjoni tal-politika industrijali ta' nofs it-terminu (6) ma qajmet l-ebda dibattitu ta' din ix-xorta. Għandha tingħata attenzjoni speċjali lil-lokazzjoni tal-borża billi din taqdi rwol ċentrali fl-ekonomija tas-suq. Wieħed għandu jsegwi l-iktar l-attivitajiet tal-fondi ta' emittenti (issuers) sovrani u l-ishma tal-gvern ta' pajjiżi li għadhom kemm ingħataw l-indipendenza jew ta' pajjiżi li għandhom ħafna riżorsi naturali, speċjalment jekk dawn jinvestu immens fis-swieq ta' l-ishma, bħal fil-każ tal-London Stock Exchange fejn il-fondi ta' Dubai u tal-Qatar issa għandhom 48 % tat-titoli. B'mod ġenerali, il-Kummissjoni għandha tikkoopera ma' l-Istati Membri u mar-regolaturi finanzjarji sabiex issaħħaħ it-trasparenza ta' dawn il-fondi, tifhem ir-raġunijiet tagħhom, u tiżgura ruħha li ma jkun hemm l-ebda objettiv politiku warajhom. Fil-prinċipju “l-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni, b'konformità mal-pjan ta' azzjoni tagħha għall-modernizzazzjoni tal-liġi tal-kumpaniji u tal-gvernanza tal-kumpanija, sabiex tippreżenta, mill-iktar fis possibbli, abbozz leġislattiv tagħha mmirat lejn żieda fl-informazzjoni pprovduta mill-investituri istituzzjonali fir-rigward tal-politiki tagħhom dwar l-investiment u l-votazzjoni” (7). |
2. Argumenti favur l-opinjoni
2.1 L-iskop tat-tħejjija ta' l-opinjoni
2.1.1 |
L-integrazzjoni finanzjarja hija aspett integrali ta' l-unjoni ekonomika u monetarja. Bl-introduzzjoni ta' l-euro l-integrazzjoni tas-sistema finanzjarja Ewropea saret objettiv importanti. Il-parti l-kbira ta' l-istudji jaqblu li din l-integrazzjoni tħalli impatt pożittiv ċar fuq l-ekonomija Ewropea. |
2.1.2 |
Fid-dawl tal-vantaġġi konsiderevoli li jista' jkollha l-integrazzjoni finanzjarja Ewropea għall-ekonomija kollha kemm hi, fis-sitwazzjoni attwali, ikkaratterizzata minn integrazzjoni insuffiċjenti ta' bosta setturi tas-suq, tinħass il-ħtieġa ta' impenn mill-partijiet involuti kollha sabiex dan il-proċess javvanza sa ma jitlesta. |
2.1.3 |
Il-ħolqien ta' swieq finanzjarji integrati, kompetittivi u effiċjenti huwa element essenzjali tas-suq intern u ta' l-objettivi ta' Lisbona, u sabiex ikunu jistgħu jiġu sfruttati bis-sħiħ il-vantaġġi relatati mat-tkabbir u l-impjiegi. |
2.1.4 |
Iċ-ċentri finanzjarji kollha għandhom funzjonijiet importanti li huma essenzjali għall-ekonomija. Billi l-boroż jaqdu rwol importanti fis-swieq finanzjarji nazzjonali, ħafna drabi huma jitpoġġew fl-istess livell ta' l-istituzzjonijiet pubbliċi ta' importanza nazzjonali. Is-settur tal-boroż Ewropew huwa ddominat minn atturi tradizzjonali u ħafna drabi nazzjonali. Minkejja xi inkorporazzjonijiet (mergers) u alleanzi tal-boroż, dan is-suq jibqa' maqsum f'għadd ta' ċentri finanzjarji differenti. Madankollu, il-possibbiltà ta' transazzjonijiet elettroniċi tegħleb il-limitazzjonijiet u l-kunflitti li jirriżultaw minħabba pożizzjoni ġeografika konkreta waħda. |
2.1.5 |
L-integrazzjoni finanzjarja hija l-ewwel u qabel kollox proċess miġjub mis-suq; però titlob ukoll interazzjoni effettiva bejn il-qawwiet tas-suq u l-azzjoni tal-korpi pubbliċi. Barra minn dan, l-awtoritajiet ta' l-Istati Membri jridu jaħdmu b'determinazzjoni kbira biex isaħħu l-proċess ta' integrazzjoni. Dan jinkludi, b'mod partikolari, ir-rieda soda ta' l-awtoritajiet nazzjonali u Ewropej li jistabbilixxu qafas legali u regolatorju bil-għan li jippromovi l-integrazzjoni tas-suq intern u l-istabbiltà finanzjarja. |
2.1.6 |
L-importanza tas-swieq ta' l-ishma Ewropej bħala sors ta' finanzjament għall-intrapriżi kibret sew matul is-snin, xi kultant b'mod spettakulari. F'dan il-kuntest, bis-saħħa ta' suq ta' l-ishma żviluppat tajjeb jikber l-investiment globali u jonqsu l-ispejjeż. Is-suq ta' l-ishma kapaċi jagħti kontribut qawwi għall-ksib ta' riżorsi esterni oħra. Għaldaqstant, is-settur finanzjarju huwa importanti wkoll għax jassigura l-allokazzjoni tal-fondi li permezz tagħhom is-setturi ekonomiċi l-oħra jkomplu jiżviluppaw. |
2.1.7 |
Ir-regolamenti xejn uniformi ta' l-Istati Membri dwar is-swieq finanzjarji huma ta' xkiel. L-inkorporazzjonijiet tal-boroż biss — bħala aspett strateġiku tar-regolamentazzjoni finanzjarja — m'humiex biżżejjed għall-armonizzazzjoni tar-regolamentazzjoni meħtieġa f'dan is-settur. |
2.1.8 |
Fil-każ tas-swieq tat-titoli, bħas-suq tal-bonds u ta' l-ishma, huwa importanti immens li titkompla l-integrazzjoni ta' l-infrastruttri għas-sistemi ta' clearing u ta' ħlas tat-titoli. L-għadd ta' sistemi ta' clearing u ta' ħlas li m'humiex imsensla flimkien biżżejjed għadu għoli. |
2.1.9 |
Fi żmien meta l-unjoni monetarja qed tiffavorixxi bil-fatti approċċ Ewropew komuni għall-ġestjoni tat-titoli, is-swieq ta' l-ishma kontinentali Ewropej jinsabu f'sitwazzjoni paradossali għax għalkemm it-transazzjonijiet qed isiru b'mod elettroniku xorta waħda jitgħabbew bi spejjeż ta' transazzjoni għoljin. Din il-kontradizzjoni hija kkawżata l-iktar mill-ispejjeż eċċessivi għat-transazzjonijiet transkonfinali. |
2.2 Kummenti ġenerali — is-swieq ta' l-ishma Ewropej
2.2.1 |
Bis-saħħa tal-boroż tat-titoli, l-offerta u d-domanda jitlaqqgħu flimkien permezz ta' l-istrumenti finanzjarji (jiġifieri jkollhom funzjoni ta' suq). Fil-borża l-investituri għandhom il-possibbiltà li jixtru jew ibigħu l-istrumenti finanzjarji. Għall-intrapriżi l-boroż huma meħtieġa ħafna sabiex jiksbu l-kapital tagħhom stess jew jissellfu kapital barrani. B'hekk il-boroż, flimkien mas-self mill-banek, huma l-parti ċentrali tal-finanzjament ta' l-intrapriżi. Mingħajr in-negozjar effiċjenti fil-boroż huwa improbabbli ħafna li jinħolqu strumenti finanzjarji ġodda. Il-ħolqien ta' suq ta' l-ishma ġenwin kapaċi joffri lill-intrapriżi possibbiltajiet ġodda ta' finanzjament għall-attività tagħhom permezz tal-ħruġ ta' titoli. Dan jgħodd ukoll u fuq kollox għall-intrapriżi f'pajjiżi fejn, sa issa, is-suq ta' l-ishma ftit li xejn kellu likwidità sabiex il-ħruġ ta' titoli jkun ta' suċċess f'ċerti limiti biss. Barra minn dan, suq ta' l-ishma Ewropew għandu jagħti kontribut sabiex l-investituri ma jibqgħux jinvestu l-iktar fis-suq nazzjonali tagħhom bħalma qed jiġri bħalissa, u li bis-saħħa tiegħu l-investituri jkunu jistgħu jistgħallu mit-tkabbir taż-Żona Ekonomika Ewropea kollha |
2.2.2 |
Madankollu, ta' min jinnota li globalment l-intrapriżi jpoġġu biss parti żgħira mill-investimenti tagħhom (formazzjoni tal-kapital fiss gross) fis-swieq ta' l-ishma. Barra minn dan, lil-ħruġ nett ta' l-ishma qabdu n-niżla fl-Istati Uniti u waqgħu għal kollox fiż-żona ta' l-euro. L-ispjegazzjoni għal dan ma tinsabx fl-għadd ta' intrapriżi kkwotati fil-borża għax dan in-numru ma jinbidilx wisq, iżda jista' jinftiehem fid-dawl tal-fatt li l-intrapriżi qed jerġgħu jixtru lura l-ishma tagħhom stess bl-iskop li jżidu r-redittu tal-kapital — indikatur prinċipali fis-swieq finanzjarji. |
2.2.3 |
Sabiex il-boroż jaqdu r-rwol pubbliku tagħhom jinħtieġu żewġ fatturi — minn banda, għandhom jgħaddu għal transazzjoni kummerċjali (negozjar) u, mill-banda l-oħra, għandhom jagħmlu skambju bejn l-istrumenti finanzjarji u l-valur monetarju tagħhom (clearing u ħlas) (8). Għalkemm dawn iż-żewġ fatturi flimkien iwasslu għall-attività fil-borża, in-negozjar u l-clearing u l-ħlas jibqgħu operazzjonijiet distinti li fil-fatt isiru fi pjattaformi tekniċi differenti. In-negozjar jiġi organizzat mill-boroż stess, filwaqt li l-clearing u l-ħlas jsir mill-kontrapartijiet ċentrali (CCP) u mill-hekk imsejħa central securities depositories (CSDs). Dawn ta' l-aħħar iservu bħala faċilitajiet ċentrali tat-titoli u jagħmlu t-trasferiment ta' titoli permezz ta' transazzjonijiet fuq il-karta (book-entry) (9). |
2.2.4 |
F'kull Stat Membru teżisti mill-inqas borża tat-titoli waħda (10). Barra minn hekk jeżistu sistemi multilaterali tan-negozjar (MTF) li bħall-boroż ilaqqgħu l-ordnijiet ta' xiri u ta' bejgħ permezz ta' l-istrumenti finanzjarji u internalizzaturi (“internalisers”) li jiffirmaw kuntratti direttament mal-klijenti tagħhom. Il-clearing u l-ħlas jitwettqu l-iktar mis-CSDs nazzjonali li għandhom il-monopolju ta' ċerti servizzi fil-pajjiż rispettiv tagħhom. |
2.2.5 |
Id-diversità taċ-ċentri ta' negozju m'għandhiex tinftiehem bħala żvantaġġ għas-suq tal-kapital Ewropew. Għall-kuntrarju, skond ir-regoli ta' l-ekonomija tas-suq, il-kompetizzjoni effettiva bejn iċ-ċentri ta' negozju għandha ssarraf fi tnaqqis fl-ispejjeż tat-transazzjonijiet għall-investituri. Għaldaqshekk huwa xieraq li d-Direttiva dwar is-swieq ta' l-istrumenti finanzjarji (MiFID) (11) timmira lejn it-tisħiħ tal-kompetizzjoni bejn iċ-ċentri ta' negozju (12). |
2.2.6 |
Madankollu, il-kompetizzjoni bejn iċ-ċentri ta' negozju tiffunzjona biss jekk il-boroż Ewropej ikunu verament f'sitwazzjoni li jistgħu jikkompetu ma' xulxin. Sa issa wieħed mill-ostakli għall-kompetizzjoni kien l-hekk imsejħa concentration rule li kienet teżisti f'ħafna Stati Membri u li biha l-ordnijiet kollha kienu jiġu ttrasferiti fi swieq regolati, li normalment kienu jkunu l-boroż lokali. Id-Direttiva MiFID neħħiet il-possibbiltà ta' regolamenti nazzjonali bħal dan. Peress li l-boroż dejjem operaw f'kuntest esklussivament nazzjonali, l-għażla limitata ta' strumenti finanzjarji negozjabbli nazzjonali li jistgħu joffru l-boroż għadha ta' xkiel għall-kompetizzjoni fl-Ewropa. Jekk, per eżempju, borża Ġermaniża ma tkunx tista' tinnegozja strumenti finanzjarji Franċiżi, allura ma jistax ikun hemm il-kompetizzjoni. |
2.2.7 |
Madankollu, minn ħarsa lejn l-istrumenti finanzjarji nnegozjati fil-boroż Ewropej il-kbar joħroġ fid-dieher li minkejja l-eventwalità ta' xi ostakli legali, fil-fatt ma jeżisti l-ebda ostaklu għall-kompetizzjoni bejn iċ-ċentri ta' negozju. B'hekk fil-boroż Ġermaniżi jiġu nnegozjati 'l fuq minn 13 000 strument finanzjarju barrani (13). Għalkemm mhux il-boroż kollha joffru ċifri komparabbli, dan l-eżempju juri biċ-ċar li jeżistu l-kundizzjonijiet għall-kompetizzjoni effiċjenti bejn iċ-ċentri ta' negozju. Bl-implimentazzjoni tal-pjan ta' azzjoni għas-servizzi finanzjarji (FSAP) tonqos ir-rilevanza ta' l-ostakli legali li jista' jkun hemm fil-livell nazzjonali. B'hekk id-Direttiva dwar il-prospett se twassal għall-kummerċjalizzazzjoni ta' l-istrumenti finanzjarji billi tippubblika prospett wieħed. Il-MiFID ma tarmonizzax biss il-ħtiġijiet għall-protezzjoni ta' l-investituri, iżda wkoll ir-regolamenti għall-funzjonament u n-negozjar fil-boroż u fiċ-ċentri ta' negozju barra l-borża. Fl-aħħarnett, id-Direttiva dwar it-trasparenza se tarmonizza wkoll l-informazzjoni dwar is-swieq tal-kapital. Minn issa 'l quddiem se tkun ir-responsabbiltà ta' l-istituzzjonijiet Ewropej li tanalizza l-impatti konkreti tal-qafas regolatorju l-ġdid u jekk ikun hemm bżonn li tilqa' għall-konsegwenzi negattivi. Hawnhekk l-objettivi ta' l-FSAP, b'mod partikolari l-organizzazzjoni transkonfinali tas-swieq finanzjarji, se jitqiesu bħala l-parametru bażiku. |
2.2.8 |
Jibqa' d-dubju dwar jekk il-kompetizzjoni bejn il-boroż tikkawżax xi riskji għall-kwalità tal-mekkaniżmi għall-iffissar tal-prezzijiet (u b'hekk għall-funzjoni pubblika tal-boroż), u dwar il-possibbiltà li dawn ir-riskji jiġu evitati permezz tal-promozzjoni qawwija tal-konsolidazzjoni. Ma' l-ewwel daqqa ta' għajn jidher li dan huwa possibbli permezz tat-tqassim tal-likwidità f'diversi ċentri ta' negozju. Madankollu, id-diversità fiċ-ċentri ta' negozju Ewropej mhux bilfors tfisser nuqqas fil-kwalità ta' l-iffissar tal-prezzijiet. Hawnhekk il-mekkaniżmi tan-negozjar, bħan-negozjar bl-arbitrage, jaqdu rwol ta' kumpens, u barra minn dan, mill-1 ta' Novembru 2007, qabel u wara in-negozjar iċ-ċentri ta' negozju jridu jissodisfaw għadd ta' kundizzjonijiet stretti u armonizzati dwar it-trasparenza (Artikolu 27 et seq. tad-Direttiva MiFID). Bil-għajnuna ta' dan wieħed ikun jista' jqabbel il-prezzijiet fiċ-ċentri ta' negozju differenti u jilqa' għall-frammentazzjoni msemmija iktar 'il fuq. Mill-ġudizzju li jista' jsir ftit wara l-implimentazzjoni tal-MiFID fl-Istati Membri jidher li dan l-approċċ qed jagħti l-frott. Il-flussi ta' data li ġejjin minn transazzjonijiet barra l-borża qed jiġu ppubblikati, per eżempju, minn Project Boat (konsorzju ta' disa' banek ta' investiment), u kkonsolidati mad-data tal-boroż u l-MTF minn fornituri ta' l-informazzjoni finanzjarja kbar. B'dan il-mod ikun iggarantit li l-prezzijiet iffissati fid-diversi ċentri ta' negozju jinfluwenzaw lil xulxin. Għaldaqstant m'hemmx bżonn il-konsolidazzjonijiet fil-livell tal-proprjetarji tal-boroż għaż-żieda fil-likwidità. |
2.2.9 |
Bħalma enfasizza wkoll il-Kummissarju McCreevy, id-deċiżjoni li tawtorizza jew li żżomm l-inkorporazzjonijiet jew l-akkwisti hija deċiżjoni purament ekonomika f'idejn l-operaturi tal-borża, u għalhekk għandha tkun ibbażata strettament fuq is-suq. Minn lenti politika huwa determinanti biss li wieħed ikun jaf jekk hemmx ostakli legali għall-inkorporazzjonijiet u l-akkwisti, u f'dak il-każ jekk dawn l-ostakli jistgħux jingħelbu. |
2.2.10 |
Għaldaqstant, l-inkorporazzjonijiet jew l-akkwisti bejn l-operaturi ta' sistemi tan-negozjar ma jħabbtu wiċċhom ma' l-ebda ostaklu legali differenti minn dawk ta' inkorporazzjonijiet u akkwisti oħra li jsiru b'konformità mal-liġi tal-kumpaniji. L-eżempji attwali, bħall-akkwist ippjanat tal-Borsa Italiana mil-London Stock Exchange u l-inkorporazzjoni tan-New York Stock Exchange u l-Euronext, juru dan saħansitra lil hinn mill-qafas legali Ewropew. |
2.2.11 |
Però t-twaqqif ta' pjattaforma komuni pan-Ewropea għan-negozjar jista' jikkawża xi problemi legali partikolari. L-ostakli li qed jissemmew jinkludu d-differenzi fil-kundizzjonijiet tal-kwotazzjoni tal-prezzijiet, fil-prattiki tan-negozjar, fid-dispożizzjonijiet fiskali u fir-regoli tal-kontabilità (14). Wara l-adozzjoni tal-MiFID u d-Direttiva dwar il-prospett għadha ma saret l-ebda analiżi bir-reqqa tar-rilevanza ta' dawn l-ostakli. Iżda ma jidhirx li dawn l-ostakli huma daqstant kbar li fil-prattika ma jistgħux jingħelbu, kif jixhdu s-suċċess ta' l-inkorporazzjoni tal-boroż ta' Amsterdam, Brussell, Pariġi u Lisbona fi ħdan il-Euronext, u l-inkorporazzjoni tal-boroż Baltiċi u Nordiċi fl-OMX Nordic. Barra minn dan, ftit wara l-adozzjoni tad-Direttiva dwar is-swieq ta' l-istrumenti finanzjarji diġà qed jidher li fil-futur il-boroż se jħabbtu wiċċhom ma' iktar kompetizzjoni intensiva li tkun ġejja mis-sistemi ta' negozjar multilaterali li bis-saħħa ta' passaport Ewropew se jkunu jistgħu joperaw fl-Istati Membri kollha. Xi eżempji huma l-inizjattiva bl-isem Turqoise li nedew seba' banek ta' investiment, u l-pjattaforma Chi-X li nediet Chi-X Europe Limited f'Marzu 2007, f'Londra. Fid-dawl ta' dan, l-integrazzjoni msaħħa tas-swieq ta' l-ishma Ewropej mhux biss qed tara xaqq ta' tama iżda mistennija titnieda fil-futur qrib (15). |
2.2.12 |
Madankollu, il-promozzjoni ta' l-integrazzjoni tas-swieq ta' l-ishma m'għandhiex tinftiehem bħala talba biex iċ-ċentri ta' negozju u ta' ħlas ikunu kkonċentrati fi pjattaforma kummerċjali pan-Ewropea waħda. Ma rridux ninsew li kemm il-pjattaformi tan-negozjar barra l-borża (off-exchange) l-ġodda kif ukoll il-boroż stabbiliti huma intrapriżi bil-għan li jagħmlu l-profitt, u li l-monopolizzazzjoni twassal għal kundizzjonijiet eħżen għall-emittenti u l-investituri (16). |
2.2.13 |
Il-Kumitat jirrakkomanda lill-istituzzjonijiet Ewropej sabiex, jekk il-konċentrazzjoni tal-boroż tkun se xxekkel mhux ftit l-aċċess ta' l-intrapriżi reġjonali ż-żgħar u ta' daqs medju, jaħsbu f'soluzzjonijiet alternattivi għall-promozzjoni ta' l-integrazzjoni permezz tal-kompetizzjoni. Ma ninsewx ukoll li ħafna drabi huwa ħafna iktar faċli għall-intrapriżi ż-żgħar u ta' daqs medju li jirnexxilhom jidħlu f'borża reġjonali milli fil-boroż il-kbar Ewropej billi bil-għajnuna ta' relazzjonijiet stretti mibnija fil-livell lokali, permezz ta' borża reġjonali, wieħed ikun jista' jagħmel kuntatt dirett ma' l-investituri reġjonali. Ta' min wieħed jevalwa bir-reqqa l-iżviluppi li kapaċi jkun hemm u jiddetermina jekk l-aċċess għall-boroż huwiex iktar diffiċli għall-intrapriżi ż-żgħar u ta' daqs medju. Jekk dan ikun il-każ, is-soluzzjoni tista' tkun li jitwaqqfu borża waħda jew iktar, li ma jkunux pubbliċi, bil-għan speċifiku li jħarsu l-interessi ta' l-intrapriżi ż-żgħar u ta' daqs medju. |
3. Kummenti speċifiċi — il-clearing u l-ħlas fil-boroż ta' l-ishma
3.1 |
Madankollu, l-ikbar ostaklu għal sistema Ewropea tal-borża iktar effiċjenti ma jinsabx fit-tendenza reġjonali tradizzjonali tal-boroż, iżda fid-diversi sistemi tal-clearing u l-ħlas madwar l-Ewropa. Il-biċċa l-kbira ta' dawn is-sistemi huma maqsumin bejn il-pajjiżi, u dan ixekkel il-clearing u l-ħlas ta' transazzjonijiet transkonfinali fil-borża, minbarra li jżid ukoll l-ispejjeż tagħhom. (Però s-sistemi ta' likwidazzjoni għal transazzjonijiet ta' titoli purament nazzjonali joffru soluzzjonijiet effiċjenti u rħas u l-ebda konsolidazzjoni m'għandha tirrovinahom.) Diġà tnedew għadd ta' inizjattivi importanti biex tingħeleb din il-frammentazzjoni u biex jiġu organizzati b'mod iktar effiċjenti l-istrutturi ta' clearing u ħlas Ewropej. |
3.2 |
Ir-rapporti ta' Giovannini (17) jidentifikaw u janalizzaw l-ostakli għalclearing u ħlas effiċjenti ta' transazzjonijiet fil-borża. Minn dawn ir-rapporti joħroġ li għad baqa' d-differenzi nazzjonali b'mod partikolari fir-rigward ta' l-istandards tekniċi u l-prattiki tas-suq kif ukoll tal-bażi fiskali u legali ta' kull pajjiż (18). Rigward dawk ta' l-ewwel, l-operaturi ta' l-infrastruttura u l-atturi tas-suq (l-iktar il-banek), bil-koordinazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea fi ħdan il-Clearing und Settlement Advisory and Monitoring Expert Group (ESAME), bħalissa qegħdin ifittxu s-soluzzjonijiet (19). Prattikament diġà ġew applikati numru ta' prattiki uniformi, bħal per eżempju l-vaganzi pubbliċi li fihom is-sistemi ta' clearing u ħlas jkunu magħluqa; u bħalissa qed isir xogħol fuq standardizzazzjoni addizzjonali bħall-clearance u l-ħlas ta' corporate actions. |
3.3 |
Jekk titmexxa sewwa, l-inizjattiva attwali bil-għan li tinħoloq pjattaforma Ewropea għal-likwidazzjoni ta' transazzjonijiet tat-titoli se tarmonizza b'mod wiesa' l-istandards tekniċi u l-prattiki tas-suq. F'Lulju 2006, il-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) u l-banek ċentrali nazzjonali taż-żona ta' l-euro ressqu proposta għal pjattaforma unika Ewropea għal-likwidazzjoni ta' transazzjonijiet tat-titoli (20). Billi din hija teknikament marbuta ma' Target, il-pjattaforma pan-Ewropea ta' ħlas li diġà teżisti, hija ngħatat l-isem ta' Target2/Securities. F'Jannar 2007, il-Bank Ċentrali Ewropew ippubblika l-ewwel studji dwar l-impatti ekonomiċi, legali u tekniċi tal-pjattaforma ppjanata (21). Bħalissa qed isir xogħol fuq l-ispeċifikazzjonijiet ta' sistema bħal din bil-kollaborazzjoni ta' l-utenti (22). |
3.4 |
Il-BĊE jixtieq li fil-futur is-sistema Target2/Securities tkopri t-transazzjonijiet kollha tat-titoli li jiġu likwidati fi flus tal-bank ċentrali. Fil-prinċipju l-pjattaforma ppjanata għandha tkun disponibbli bl-istess kundizzjonijiet madwar l-Ewropa kollha, u b'hekk tiffaċilita ħafna l-clearing u l-ħlas transkonfinali tat-titoli. |
3.5 |
Jekk tkun ta' suċċess, Target2/Securities għandha mnejn tegħleb l-ostakli l-kbar tal-clearing u l-ħlas transkonfinali tat-titoli fi flus tal-bank ċentrali fl-Ewropa. Barra minn hekk, diversi fatturi, dejjem jekk jiġu introdotti, għandhom jikkontribwixxu b'mod konsiderevoli sabiex jitnaqqsu l-ispejjeż ta' transazzjonijiet tat-titoli għall-partijiet involuti. |
3.6 |
Bl-adozzjoni tal-code of conduct is-CSDs Ewropej, il-kontrapartijiet ċentrali (CCPs) u l-boroż intrabtu wkoll quddiem il-Kummissjoni Ewropea li japplikaw għadd ta' miżuri (23) maħsuba l-iktar sabiex jintensifikaw l-effiċjenza u l-interoperabilità bejn l-operaturi ta' l-infrastruttura. Bħala riżultat ta' dan għandhom jonqsu l-ispejjeż għall-clearing u l-ħlas transkonfinali Ewropea. L-ewwel parti ta' l-impenji diġà ġiet implimentata fil-bidu ta' l-2007. It-trasparenza fil-prezzijiet ħadet spinta 'l quddiem bis-saħħa tal-pubblikazzjoni u l-armonizzazzjoni tat-tariffi, u b'hekk l-utenti jistgħu jqabblu l-prezzijiet aħjar. L-operaturi ta' l-infrastruttura impenjaw ruħhom ukoll li jtejbu l-aċċess għas-sistemi tagħhom u l-interoperabilità bejn is-sistemi. Il-linji gwida li ġew ippubblikati f'Ġunju 2007 jsaħħu dan l-impenn, tant li n-netwerking effiċjenti tas-sistemi jsir possibbli. Fid-dawl ta' l-evalwazzjoni pożittiva ħafna ta' l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-code of conduct sa issa, l-iktar mill-Kummissarju McCreevy waqt id-diskors tiegħu nhar l-10 ta' Lulju 2007 fil-Parlament Ewropew, jidher li nfetħet it-triq għal tnaqqis fl-ispejjeż marbuta mal-clearing u l-ħlas ta' transazzjonijiet tat-titoli madwar l-Ewropa. |
3.7 |
Fil-livell politiku, għalissa m'hemmx bżonn ta' intervent favur il-konsolidazzjoni msaħħa tas-swieq ta' l-ishma li jmur lil hinn mill-inizjattivi msemmija. Jaqbel l-ewwel nistennew li jintemmu d-diversi inizjattivi bl-iskop li jiffaċilitaw il-konsolidazzjoni tas-swieq ta' l-ishma Ewropej, l-iktar għall-qasam tal-clearing u l-ħlas ta' transazzjonijiet fi strumenti finanzjarji, imbagħad nanalizzaw ir-riżultati tagħhom. Jekk dawn l-azzjonijiet ifallu jew ma jwasslux għal negozjar iktar effiċjenti fil-borża, għandu jiġi kkunsidrat jekk miżuri regolatorji oħrajn jistgħux jindirizzaw din is-sitwazzjoni. |
Brussell, it-13 ta' Frar 2008.
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
(1) http://ec.europa.eu/internal_market/finances/policy/index_en.htm
(2) Direttiva 2004/39/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta' April 2004 dwar is-swieq fl-istrumenti finanzjarji li temenda d-Direttivi tal-Kunsill 85/611/KEE u 93/6/KEE u d-Direttiva 2000/12/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 93/22/KEE, ĠU L 145 tat-30.4.2004, p. 1-44.
(3) Direttiva 2003/71/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta' l-4 ta' Novembru 2003 dwar il-prospett li għandu jiġi ppubblikat meta titoli jiġu offruti lill-pubbliku jew jiġu ammessi għall-kummerċ u li temenda d-Direttiva 2001/34/KE, ĠU L 345 tal-31.12.2003, p. 64-89.
(4) Direttiva 2004/109/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta' Diċembru 2004 dwar l-armonizzazzjoni tar-rekwiżiti ta' trasparenza f'dak li għandu x'jaqsam ma' informazzjoni dwar emittenti.
(5) COM(2005) 474 finali, L-Implimentazzjoni tal-Programm Komunitarju ta' Liżbona: Qafas ta' Politika għat-Tisħiħ ta' l-industrija tal-manifattura ta' l-UE — lejn strateġija aktar integrata għall-politika industrijali.
(6) COM(2007) 374, Reviżjoni tal-politika industrijali ta' nofs it-terminu
(7) ECO/202 — Il-konsegwenzi ekonomiċi u soċjali tat-tendenzi fis-swieq finanzjarji — CESE 1262/2007 — ĠU 2008/C 10/23 u INT/332 — R eviżjoni tas-Suq Uniku CESE 89/2007 — ĠU 2007/C 93/06 (mhux disponibbli bil-Malti).
(8) Id-definizzjoni komuni hija “clearing u ħlas” (clearing and settlement)
(9) Barra minn dan, huma għandhom funzjonijiet oħra li jirriżultaw mill-kustodja tat-titoli, per eżempju corporate actions.
(10) Il-Kummissjoni għamlet lista tal-boroż ta' l-ishma kollha fil-preżentazzjoni tagħha dwar is-swieq regolati (ĠU C 38 tat-22.2.2007).
(11) Direttiva 2004/39/KE (ĠU L 145 tat-30.4.2004, p. 1).
(12) Ara l-konsiderazzjoni 34 u d-dispożizzjonijiet dwar it-trasparenza fis-swieq f'Artikolu 27 tal-MiFID.
(13) Sors: Deutsche Börse Info Operation, Total Turnover Foreign Shares, Marzu 2007 www.deutsche-boerse.com/dbag/dispatch/de/notescontent/gdb_navigation/listing/50_Reports_and_Statistics/60_Order_Book_Statistics/INTEGRATE/statistic?notesDoc=/maincontent/Monatsstatistik+auslaendischer+Aktien&expand=1.
(14) McAndrew/Stefanadis, Current Issues in Economics and Finance (Federal Reserve Bank of New York), Ġunju 2002, 1.3 et seq.
(15) Għal iktar dwar dan ara l-bulettin ta' kull xahar tal-BĊE li nħareġ f'Novembru 2007, 67, 77 et seq.
(16) Għal iktar dwar dan ara l-bulettin ta' kull xahar tal-BĊE li nħareġ f'Novembru 2007, 67, 74 et seq.
(17) Ara: http://ec.europa.eu/internal_market/financial-markets/clearing/communication_en.htm
(18) Ir-regoli nazzjonali dwar it-trasferiment tal-proprjetà, dwar it-tqegħid tat-titoli (il-liġi tad-depożitu) kif ukoll dwar il-liġi tal-falliment huma importanti għal-likwidazzjoni.
(19) Ara: http://ec.europa.eu/internal_market/financial-markets/clearing/cesame_en.htm
(20) Ara: http://www.ecb.int/paym/market/secmar/integr/html/index.en.html.
(21) Ara: http://www.ecb.int/paym/market/secmar/integr/html/index.en.html
(22) Iktar informazzjoni dwar dan tinsab fil-website tal-Bank Ċentrali Ewropew (www.ecb.int).
(23) Ara: http://ec.europa.eu/internal_market/financial-markets/clearing/communication_en.htm