IT-TMIEN RAPPORT ANNWALI SKOND ID-DISPOŻIZZJONI OPERATTIVA 8 TAL-KODIĊI TA' KONDOTTA TA' L-UNJONI EWROPEA DWAR L-ESPORTAZZJONI TA' L-ARMI

(2006/C 250/01)

INTRODUZZJONI

Il-Kodiċi ta' Kondotta Ewropew dwar l-Esportazzjonijiet ta’ l-Armi ġie adottat fit-8 ta' Ġunju 1998. Il-Kodiċi jistabbilixxi tmien kriterji għall-esportazzjoni ta' armi konvenzjonali u proċedura dwar notifika ta' ċaħda li teħtieġ li l-Istati Membri jikkonsultaw bejniethom dwar awtorizzazzjoni mogħtija minkejja r-rifjut ta' qabel. Mill-adozzjoni tiegħu l-Kodiċi kkontribwixxa b'mod sinifikattiv għall-armonizzazzjoni tal-politika nazzjonali dwar il-kontroll ta' l-esportazzjoni ta' l-armi.

Fit-tmien sena ta' ħidma tal-Kodiċi ta' Kondotta Ewropew reġa' sar progress sinifikattiv fir-rigward ta' l-implimentazzjoni tal-Kodiċi. Numru ta' żviluppi ġodda importanti kkontribwixxew għat-tisħiħ u l-espansjoni ulterjuri ta' l-applikazzjoni tal-Kodiċi. Dawn l-iżviluppi jerġgħu jikkonfermaw l-istatus tal-Kodiċi bħala r-reġim internazzjonali ta' kontroll ta' l-esportazzjoni ta' l-armi l-aktar komprensiv.

Il-Bosnja u Ħerzegovina, il-Bulgarija, il-Kanada, il-Kroazja, dik li qabel kienet ir-Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja, l-Islanda, in-Norveġja u r-Rumanija allinjaw ruħhom uffiċjalment mal-kriterji u l-prinċipji tal-Kodiċi.

Fl-isforz kontinwu biex titejjeb aktar il-kwalità tar-rapport annwali dan it-tmien rapport fih taqsima separata fit-Tabella A għal tabelli li juru esportazzjonijiet għal destinazzjonijiet taħt embargo. Tabella B fiha żewġ partijiet, l-ewwel turi n-numru ta' konsultazzjonijiet mibdija u rċevuti minn Stati Membri, u t-tieni turi n-numru ta' konsultazzjonijiet skond il-pajjiż destinatarju. Tabella separata (Tabella D) tipprovdi informazzjoni dwar attivitajiet ta' sensibilazzjoni relatati mal-COARM mwettqa mill-UE jew bilateralment minn Stati Membri matul l-2005.

I.   REVIŻJONI TAT-TMIEN SENA TA' IMPLIMENTAZZJONI TAL-KODIĊI

1.   Reviżjoni tal-Kodiċi ta' Kondotta

Diskussjonijiet dwar ir-reviżjoni tal-Kodiċi ntemmu fil-livell tekniku f'Ġunju 2005 u l-abbozz tal-Pożizzjoni Komuni li rriżulta jikkostitwixxi Kodiċi b'mod sinifikattiv aġġornat u b'livell imtejjeb, li jagħmel l-kamp ta' applikazzjoni tiegħu aktar fond u usa'. Madankollu, fiż-żmien tal-kitba, il-Kunsill għadu jistenna l-okkażjoni adegwata għall-adozzjoni ta' l-abbozz tal-Pożizzjoni Komuni. Sadanittant, il-Grupp ta' Ħidma tal-Kunsill dwar l-Esportazzjoni ta' l-Armi Konvenzjonali (COARM) intensifika l-attivitajiet tiegħu fi ħdan u barra l-qafas tal-Gwida għall-Utent (cf. paragrafu I.2 hawn taħt) bil-għan ta' aktar konverġenza ta' proċeduri u linji politiċi nazzjonali bbażati fuq il-Kodiċi eżistenti.

2.   Gwida għall-Utent

Il-Gwida għall-Utent hija għodda essenzjali li tqassar gwida miftehma għall-implimentazzjoni ta' dispożizzjonijiet operattivi tal-Kodiċi. Aġġornata regolarment mill-Grupp ta' Ħidma dwar l-Esportazzjoni ta' l-Armi Konvenzjonali (COARM) hija intiża primarjament għall-użu minn uffiċjali li joħorġu l-liċenżju għall-esportazzjoni, għaldaqstant tikkontribwixxi sostanzjalment għall-isforzi ta' armonizzazzjoni fuq bażi ta' kuljum b'mod pragmatiku. Hija disponibbli fuq il-paġna web tal-Kunsill dwar il-kontrolli ta' esportazzjoni relatata mas-Sigurtà (http://www.consilium.europa.eu/export controls). Matul l-2005 u l-2006 notifiki nazzjonali u konsultazzjonijiet bilaterali seħħew permezz tas-sistema elettronika coreu ta' l-UE kważi fuq bażi ta' kuljum; l-informazzjoni hija ċċirkolata b'mod ċar u fil-ħin, filwaqt li tiżgura trasparenza tal-linji politiċi ta' l-esportazzjoni ta' l-armi ta' l-Istati Membri vis-à-vis pajjiżi speċifiċi ta' destinazzjoni finali u ta' utenti aħħarin speċifiċi. Stati Membri jkomplu jaġġornaw il-listi ta' notifika ta' ċaħda nazzjonali tagħhom fuq bażi regolari. Dawn il-listi kif ukoll ir-riżultati ta' konsultazzjonijiet bilaterali huma inklużi f'database elettronika ċentrali ta' l-UE ta' ċaħdiet. Id-database, li hi amministrata mis-Segretarjat tal-Kunsill ta' l-UE, qiegħda tiżviluppa f'sistema dinamika li tirrifletti l-politika ta' l-Istati Membri dwar il-kontroll ta' l-esportazzjonijiet ta' l-armi.

(a)   L-aħjar prattiki fil-qasam ta' ċertifikati ta' utent finali

B'rikonoxximent ta' żviluppi f'arranġamenti oħra ta' kontroll, l-aħjar prattiki fil-qasam ta' ċertifikati ta' utent finali f'Kapitolu 2 tal-Gwida ta' l-Utent inġiebu skond il-lista indikattiva konsolidata ta' assigurazzjonijiet ta' l-utent finali miftehma mill-laqgħa Plenarja tal-Ftehim ta' Wassenaar f'Diċembru 2005. Bil-ħsieb li jittejbu u jiġu estiżi aktar l-aħjar prattiċi f'dan il-qasam ġie mibdi stħarriġ fost Stati Membri dwar ħtiġiet nazzjonali u linji politiċi għal ċertifikati ta' użu finali biex jiġu identifikati elementi u/jew approċċi komuni possibbli.

(b)   L-aħjar prattiċi għall-interpretazzjoni ta' kriterji

L-għan ta' dawn l-aħjar prattiki huwa li tintlaħaq konsistenza akbar fost l-Istati Membri fl-applikazzjoni tal-kriterji tal-Kodiċi ta' Kondotta dwar l-Esportazzjoni ta' l-Armi ta' l-UE billi jiġu identifikati fatturi li għandhom ikunu kkunsidrati meta jiġu valutati l-applikazzjonijiet għal liċenzja ta' esportazzjoni. L-aħjar prattiki huma għall-użu minn uffiċjali li joħorġu l-liċenzji għall-esportazzjoni u uffiċjali oħra f'dipartimenti u aġenziji tal-gvern li l-kompetenza tagħhom inter alia, fi kwistjonijiet reġjonali, legali (e.g. liġi dwar id-drittijiet tal-bniedem, liġi pubblika internazzjonali) tekniċi, ta' żvilupp kif ukoll kwistjonijiet relatati mas-sigurtà u mal-militar għandhom jinfurmaw il-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet.

Wara l-adozzjoni ta' l-aħjar prattika għall-interpretazzjoni tal-kriterju 8 tal-Kodiċi ta' Kondotta f'Settembru 2005, l-aħjar prattiċi għall-interpretazzjoni tal-Kriterju 2 (“drittijiet tal-bniedem”) u għall-Kriterju 7 (“riskju ta' diverżjoni”) ġew miftehma minn Stati Membri f'Ġunju 2006. Deċiżjoni biex jinbeda x-xogħol dwar l-aħjar prattiċi għall-kriterju 3 u 4 kienet magħmula f'Ġunju 2006.

3.   Attivitajiet ta' sensibilizzazzjoni (“Outreach”)

Skond il-mekkaniżmi miftiehem fl-2004 biex tittejjeb il-koordinazzjoni ta' attivitajiet ta' sensibilizzazzjoni mwettqa minn Stati Membri sabiex jippromwovu l-prinċipji u l-kriterji tal-Kodiċi fost il-pajjiżi kandidati u pajjiżi terzi oħra ttieħdu numru ta' miżuri. Dan il-mekkaniżmu jikkonsisti, fost affarijiet oħra, f'database li fiha informazzjoni dwar attivitajiet nazzjonali ma' tali pajjiżi li tgħin l-Istati Membri biex jipprijoritizzaw u jippjanaw aħjar l-isforzi tagħhom f'dan il-qasam u jippromwovu attivitajiet konġunti. Sabiex tinkiseb l-aħjar idea ġenerali possibbli ta' l-assistenza tal-kontroll ta' l-esportazzjonijiet minn Stati Membri u l-UE d-database ġiet imfassla mill-ġdid biex tipprovdi tabella addizzjonali separata biex tirreġistra informazzjoni dwar assistenza tal-kontroll ta' l-esportazzjoni relatata ma' l-AQM sabiex informazzjoni dwar l-assistenza kollha tal-kontroll ta' l-esportazzjoni għal mira partikolari tkun tista' tiġi mfassla bl-użu taż-żewġ tabelli.

(a)   Kampanja ta' ittri

Wara l-ewwel ċiklu ta' korrispondenza ta' attivitajiet ta' sensibilizzazzjoni f'Novembru 2004, f'April 2006 COARM abbozza u bagħat ittri (iffirmati mir-Rappreżentant Personali lir-Rappreżentant Għoli dwar in-Non-Proliferazzjoni) lill-awtoritajiet ta' l-Albanija, il-Belarus, il-Bosnja u Ħerzegovina, il-Kroazja, dik li qabel kienet ir-Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja, il-Maldova, il-Montenegro (ittra mibgħuta f'Lulju 2006, ulterjorment għall-indipendenza tal-Monenegro), is-Serbja, l-Isvizzera, it-Turkija u l-Ukraina, li jinfurmhom dwar attivitajiet u żviluppi reċenti fil-qafas tal-COARM u li jtennu mill-ġdid ix-xewqa ta' l-Unjoni Ewropea li ttejjeb djalogu mal-pajjiżi interessati fir-rigward ta' l-implimentazzjoni prattika tal-Kodiċi. F'dak l-ispirtu lista ta' uffiċjali fi Stati Membri u l-istituzzjonijiet ta' l-UE bħala punti ta' kuntatt f'każ ta' kwistjonijiet speċifiċi li jinħolqu fi proċeduri ta' kuljum ta' liċenzjar intbagħet ukoll lid-destinatarji. Bosta destinatarji ta' l-ittra ta' April 2006 diġà wieġbu pożittivament u pprovdew l-ismijiet tal-punti ta' kuntatti fl-amministrazzjonijiet nazzjonali tagħhom.

(b)   Seminar ta' Presidenza

Fl-4 ta' Mejju 2006 seħħ seminar ta' sensibilizzazzjoni għall-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent dwar il-kontroll ta' l-esportazzjonijiet ta' armi konvenzjonali u oġġetti b'użu doppju, koospitata mill-Presidenza Awstrijaka u SIPRI fi Vjenna. Barra minn dan, il-Presidenza u numru ta' Stati Membri, kif ukoll l-Uffiċċju tar-Rappreżentant Personali dwar in-Non-Proliferazzjoni, organizzaw seminars ta' sensibilizzazzjoni konġunti ma' xi wħud mill-pajjiżi msemmija hawn fuq, kif ukoll mal-Ġeorġja, il-Maldova, it-Turkija u l-Ukraina. Inżammu wkoll Seminars ta' sensibilizzazzjoni ma' pajjiżi li huma aktar lil hinn (iċ-Ċina, l-Indja, u r-Repubblika tal-Korea) inżamu wkoll. Tabella D, mehmuża ma' dan ir-rapport, fiha dettalji ta' seminars dwar il-kontroll ta' esportazzjonijiet ta' armi konvenzjonali organizzati mill-UE u Stati Membri matul l-2005.

(ċ)   Laqgħat ta' Trojka

Laqgħat COARM ta' Trojka nżammu mill-Presidenza Awstrijka COARM ma' l-Istati Uniti, il-Kanada, il-Federazzjoni Russa, l-Ukraina u n-Norveġja fil-qafas tad-djalogu politiku tal-Politika Estera u ta’ Sigurtà Komuni ta’ l-Unjoni Ewropea. Ma' dawn il-pajjiżi seħħew diskussjonijiet li taw il-frott dwar il-kontrolli ġenerali ta' l-esportazzjoni ta' l-armi u b'mod partikolari dwar il-Kodiċi ta' Kondotta. Waqt il-laqgħat man-Norveġja informazzjoni dwar iċ-ċaħdiet ta' kull naħa kienet maqsuma skond ftehim milħuq man-Norveġja f'Novembru 2004 (aċċess għar-rapport annwali tan-Norveġja jista' jsir permezz ta' l-indirizz ta' l-internet muri f'Tabella Ċ, anness hawnhekk). Il-Presidenza nfurmat l-interkoluturi f'dawn il-laqgħat dwar attivitajiet tal-COARM mill-aħħar ċiklu ta' laqgħat Trojka u bil-prijoritajiet tal-Presidenza Awstrijaka COARM fil-qasam tal-kontroll ta' l-esportazzjonijiet ta' l-armi. Barra minn dan materji ta' interess reċiproku ġew diskussi bħal kwistjonijiet ta' konformità u ta' kontroll ta' l-esportazzjonijiet ta' l-armi kif ukoll applikazzjonijiet għal sħubija għall-Arranġament ta' Wassenaar.

4.   Aġġornament tal-Lista Militari Komuni ta' l-Unjoni Ewropea

Il-Lista Militari Komuni ta’ l-Unjoni Ewropea għandha l-istatus ta’ impenn politiku fil-qafas tal-Politika Estera u ta’ Sigurtà Komuni. Fis-27 ta' Frar 2006 l-Kunsill adotta verżjoni aġġornata tal-lista li tieħu kont tat-tibdiliet miftehma fil-Lista ta' Munizzjonijiet ta' l-Arranġament ta' Wassenaar fil-laqgħa Plenarja ta' Diċembru 2005. Din il-verżjoni l-aktar reċenti tal-Lista Militari Komuni ta' l-Unjoni Ewropea ġiet ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali C 66 tas-17 ta' Marzu 2006 u hija disponibbli fl-indirizz ta' l-internet li ġej: http://www.consilium.europa.eu/export-controls (jiġifieri l-paġna web dwar il-kontrolli ta' esportazzjoni relatati mas-Sigurtà tat-taqsima dwar il-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni tat-taqsima tas-sit ta' l-Internet tal-Kunsill).

5.   Trattat dwar Kummerċ ta' l-Armi

Sabiex jitwettqu l-impenji li jinsabu fil-Konklużjonijiet tal-Kunsill tat-3 ta' Ottubru 2005 li fihom il-Kunsill endorsja l-prinċipju ta' trattat dwar il-kummerċ ta' l-armi, talab għall-bidu ta' proċess formali fin-Nazzjonijiet Uniti bħala l-uniku forum li seta' jagħti strument verament universali ma' l-ewwel opportunità u esprima l-fehma li l-Unjoni Ewropea għandu jkollha rwol attiv f'dan il-proċess, flimkien ma' stati u organizzazzjonijiet reġjonali ta' l-istess fehma minn partijiet differenti tad-dinja, COARM stabbilixxa grupp ta' kuntatt f'Marzu 2005 bħala sotto-grupp li jinvolvi rappreżentanti ta' Stati Membri kemm minn COARM u CODUN.

II.   ANDAMENT DWAR L-IMPLIMENTAZZJONI TA' MIŻURI TA' PRIJORITÀ OĦRA IDENTIFIKATI FIS-SEBA' RAPPORT ANNWALI

1.   Armonizzazzjoni tar-rapporti nazzjonali

Għalkemm għad fadal differenzi fir-rappurtar nazzjonali, ittieħdu passi ulterjuri biex tissaħħaħ l-armonizzazzjoni ta' proċeduri ta' rappurtar, u biex tinkiseb data statistika komparabbli bis-sħiħ, b'mod partikolari dwar il-valur ta' esportazzjonijiet attwali ta' l-armi. Stħarriġ fost Stati Membri inbeda biex tinkiseb stampa kompleta tal-metodi ta' ġbir u proċessar ta' data nazzjonali ta' l-Istati Membri biex isservi bħala bażi għal analiżi u elaborazzjoni ta' approċċi komuni għall-forniment ta' data awtorevoli bil-ħsieb li jiġi massimizzat il-valur informattiv u komparattiv ta' tabelli sommarji futuri. F'dak il-proġett, ġiet magħmula emfasi speċifika fuq il-linji politiċi nazzjonali dwar il-ġbir ta' data dwar esportazzjonijiet attwali. F'dan il-kuntest Stati Membri qablu li jżommu laqgħa ta' esperti ta' uffiċjali li joħorġu l-liċenzji u tad-dwana biex jeżaminaw il-mekkaniżmi għat-titjib tal-ġbir u tal-kompatibilità tad-data doganali, iqabblu metidoloġiji u jesploraw l-aħjar prattiki f'dak il-qasam. L-aspett ta' tqassim ta' figuri permezz tal-Lista Militari Komuni għandu jkun speċifikament indirizzat f'dak l-eżerċizzju.

2.   Intermedjazzjoni fl-armi

COARM qabel li l-impenji ta' qsim ta' informazzjoni mniżżla fil-Pożizzjoni Komuni 2003/468/PESK tat-23 ta' Ġunju 2003 (1) dwar il-kontroll ta' l-intermedjazzjoni fl-armi għandhom jiġu implimentati permezz tal-mekkaniżmu stabbilit fil-Kodiċi ta' Kondotta.

Fiż-żmien tal-kitba, 20 Stat Membru u Pajjiżi li ser jaderixxu għandhom leġislazzjoni kif suppost li timplimenta bis-sħiħ il-Pożizzjoni Komuni. Skond l-artikolu 5 tal-Pożizzjoni Komuni Stati Membri stabbilixxew arranġamenti separati (databases speċifiċi) għall-iskambju ta' informazzjoni dwar leġislazzjoni nazzjonali u għall-iskambju ta' informazzjoni dwar intermedjarji reġistrati (jekk applikabbli); is-sistema ta' notifikazzjoni u konsultazzjoni taħdem biss fuq bażi mandatorja għal dawk l-Istati Membri li l-leġislazzjoni tagħhom teħtieġ l-intermedjarji jiksbu awtorizzazzjoni bil-miktub biex jaġixxu ta' intermedjarji.

3.   Kontrolli ta' l-użu finali u verifika suċċessiva għall-imbarkazzjoni

Waqt li jaqbel li kontrolli ta' l-użu finali u verifika suċċessiva għall-imbarkazzjoni kienu aspett importanti ta' politika ta' esportazzjoni ta' l-armi responsabbli, COARM beda skambju ta' informazzjoni dwar linji politiċi nazzjonali f'dak il-qasam. Bl-enfasi prinċipali bbażat fuq kontrolli fil-fażi ta' pre-liċenzjar Stati Membri madankollu qabblu biex ikomplu jeżaminaw modi biex isaħħu l-qsim ta' informazzjoni, kooperazzjoni u assistenza fil-qasam ta' verifika suċċessiva għall-imbarkazzjoni.

4.   Djalogu mal-Parlament Ewropew

Skond il-ftehim milħuq fil-laqgħa COARM ta' Diċembru 2005 li kull Presidenza għandha tipprova tiltaqa' mal-Kumitat tas-Sigurtà u d-Difiża tal-Parlament Ewropew (SEDE) biex jinfurmaw lill-Kumitat dwar l-attivitajiet tal-COARM, il-President tal-COARM żar il-Parlament Ewropew fl-24 ta' April għal skambju ta' fehmiet. Il-President tal-COARM ta preżentazzjoni sommarja ta' l-attivitajiet tal-COARM mill-aħħar għoti ta' informazzjoni COARM tas-Sottokumitat u tal-prijoritajiet tal-Presidenza Awstrijaka COARM fil-qasam tal-kontroll ta' l-esportazzjoni ta' l-armi. L-iskambju miftuħ ta' fehmiet u mistoqsijiet ferm prattiċi u konkreti urew l-importanza tal-ħtieġa għal tali djalogu trasparenti u li jibni l-kunfidenza mal-Parlament Ewropew fuq bażi biannwali. Fl-istess spirtu l-President tal-COARM stieden lis-Sur Raoul Romeva, MEP, Relatur tas-7 Rapport Annwali dwar il-Kodiċi ta' Kondotta dwar l-Esportazzjonijiet ta' l-Armi ta' l-UE, għal laqgħa informali qabel il-laqgħa COARM ta' Ġunju.

III.   LINJI GWIDA TA' PRIJORITÀ GĦALL-COARM GĦALL-FUTUR QRIB

Tmien snin ta' applikazzjoni tal-Kodiċi ta' Kondotta urew li l-elementi fundamentali ta' approċċ komuni għall-kontroll ta' l-esportazzjonijiet ta' l-armi konvenzjonali mill-Istati Membri jeżistu verament u kif suppost. Madankollu, għad hemm ħidma xi ssir f'ċertu oqsma li ma ġewx indirizzati fil-passat, jew fejn ħidma ulterjuri hija meħtieġa biex tikkonsolida u tibni fuq ir-riżultati miksuba.

Stati Membri identifikaw il-linji gwida ta' prijorità li ġejjin għall-futur qrib:

(1)  ĠU L 156, 25.6.2003, p. 79.