Direttivi tal-Unjoni Ewropea

 

SOMMARJU TA’:

Artikolu 288 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) — direttivi

X’INHU L-GĦAN TAL-ARTIKOLU?

Huwa jiddefinixxi d-diversi tipi ta’ atti legali li l-UE tista’ tadotta, inkluż direttivi.

PUNTI EWLENIN

Id-direttiva tagħmel parti mil-liġi sekondarja tal-UE. Hija għalhekk adottata mill-istituzzjonijiet tal-UE skont it-Trattati fundaturi. Ladarba tiġi adottata fil-livell tal-UE, hija mbagħad tiġi inkorporata — jew trasposta — mill-pajjiżi tal-UE u b’hekk isir liġi fil-pajjiżi tagħhom.

Pereżempju, id-direttiva dwar l-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol tistabbilixxi perjodi mandatorji ta’ mistrieħ u limitu għall-ħin tax-xogħol ta’ kull ġimgħa awtorizzat fl-UE.

Madankollu, huwa fil-ġurisdizzjoni ta’ kull pajjiż individwali li jiżviluppa l-liġijiet tiegħu stess biex jiddetermina kif se japplika dawn ir-regoli.

Att vinkolanti ta’ applikazzjoni ġenerali

L-Artikolu 288 tat-TFUE jiddikjara li direttiva hija vinkolanti fil-pajjiżi li lilhom hija indirizzata (wieħed, bosta jew kollha kemm huma) fir-rigward tar-riżultat li għandu jinkiseb, filwaqt li tħalli lill-awtoritajiet nazzjonali l-kompetenza dwar il-forma li din għandha tieħu u l-mezzi.

Madankollu, direttiva hija distinta minn regolament jew minn deċiżjoni:

Adozzjoni

Id-direttiva tiġi adottata wara proċedura leġiżlattiva. Hija att leġiżlattiv adottat mill-Kunsill u mill-Parlament skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja jew mill-Kunsill biss skont il-proċeduri leġiżlattivi speċjali; f’dak il-każ, il-Parlament għandu jagħti kunsens jew jiġi kkonsultat.

Traspożizzjoni obbligatorja

Sabiex direttiva tidħol fis-seħħ fuq livell nazzjonali, il-pajjiżi tal-UE għandhom jadottaw liġi biex jittrasponuha. Din il-miżura nazzjonali trid tissodisfa l-għanijiet stabbiliti mid-direttiva. L-awtoritajiet nazzjonali għandhom jikkomunikaw dawn il-miżuri lill-Kummissjoni Ewropea.

It-traspożizzjoni għandha ssir sal-iskadenza stabbilita meta d-direttiva tiġi adottata (ġeneralment fi żmien sentejn).

Meta pajjiż ma jittrasponix direttiva, il-Kummissjoni tista’ tibda proċedimenti ta’ ksur u tressaq proċeduri kontra l-pajjiż quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja (in-nuqqas ta’ infurzar tas-sentenza wara dan il-każ jista’ jwassal għal kundanna ġdida li tista’ twassal għal multi).

L-armonizzazzjoni massima u minima

Huwa importanti li ssir distinzjoni bejn ir-rekwiżiti ta’ armonizzazzjoni minima u massima (jew sħiħa) tad-direttivi.

Fil-każ ta’ armonizzazzjoni minima, direttiva tistabbilixxi standards minimi, ħafna drabi b’rikonoxximent tal-fatt li s-sistemi legali f’xi pajjiżi tal-UE diġà stabbilixxew standards ogħla. F’dan il-każ, il-pajjiżi tal-UE għandhom id-dritt li jistabbilixxu standards ogħla minn dawk stabbiliti fid-direttiva.

Fil-każ ta’ armonizzazzjoni massima, il-pajjiżi tal-UE ma jistgħux jintroduċu regoli li huma aktar stretti minn dawk stabbiliti fid-direttiva.

Il-protezzjoni ta’ individwi fil-każ tat-traspożizzjoni inkorretta tad-direttivi

Fil-prinċipju, id-direttiva tidħol fis-seħħ ladarba din tiġi trasposta. Madankollu, il-Qorti tikkunsidra li direttiva li mhijiex trasposta tista’ tipproduċi ċerti effetti b’mod dirett meta:

Meta dawn il-kundizzjonijiet jiġu ssodisfati, l-individwi jistgħu jinvokaw id-direttiva kontra pajjiż tal-UE fil-qorti. Madankollu, individwu ma jistax jinvoka pretensjoni kontra individwu ieħor fir-rigward tal-effett dirett ta’ direttiva jekk din ma tkunx ġiet trasposta (ara Sentenza fil-Kawża C-91/92 Paola Faccini Dori vs Recreb Srl).

Il-Qorti tal-Ġustizzja tippermetti wkoll, taħt ċerti kundizzjonijiet, lill-individwi l-possibbiltà li jiksbu kumpens għal direttivi li t-traspożizzjoni tagħhom hija dgħajfa jew iddewmet ((Sentenza fil-Kawżi C-6/90 u C-9/90 Francovich u Bonifaci).

Il-ġlieda kontra d-dewmien fit-traspożizzjoni

It-traspożizzjoni tardiva tad-direttivi tal-pajjiżi tal-UE tibqa’ problema persistenti, li tipprevjeni li ċ-ċittadini u lin-negozji milli jibbenefikaw mill-benefiċċji tanġibbli tal-liġi tal-UE.

L-UE stabbilixxiet mira li tnaqqas id-defiċit ta’ traspożizzjoni għal 1%. It-tabella tat-traspożizzjoni tad-direttivi tal-UE dwar is-suq uniku, ippubblikata mill-Kummissjoni f’Diċembru 2016, turi li 20 pajjiż ma kienx kapaċi jilħaq dan l-għan u li pajjiż wieħed biss irnexxielu jilħaq defiċit ta’ konformità għal-leġiżlazzjoni nazzjonali taħt iż-0.5% kif propost fl-Att dwar is-Suq Uniku datat April 2011.

SFOND

Għal aktar informazzjoni, ara:

DOKUMENT EWLIENI

Verżjoni konsolidata tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea — Parti Sitta — Dispożizzjonijiet istituzzjonali u finanzjarji — Titolu I — Dispożizzjonijiet istituzzjonali — Kapitolu 2 — Atti legali tal-Unjoni, proċeduri ta’ adeżjoni u dispożizzjonijiet oħra — Sezzjoni 1 — L-atti legali tal-Unjoni — Artikolu 288 (eks Artikolu 249 TKE) (ĠU C 202, 7.6.2016, p. 171–172)

l-aħħar aġġornament 11.07.2018