NATO (Organizzazzjoni tat-Trattat tal-Atlantiku tat-Tramuntana)

L-Organizzazzjoni tat-Trattat tal-Atlantiku tat-Tramuntana (NATO, jew l-Alleanza Atlantika) hija alleanza intergovernattiva militari li ġiet stabbilita mit-Trattat tal-Atlantiku tat-Tramuntana, magħruf ukoll bħala t-Trattat ta’ Washington, iffirmat fl-4 ta’ April 1949. L-iskop iddikjarat tan-NATO huwa li tiggarantixxi l-libertà u s-sigurtà tal-membri tagħha permezz ta’ mezzi politiċi u militari.

L-istruttura tan-NATO tinkludi b’mod wiesa’ żewġ fergħat:

• il-fergħa ċivili, amministrattiva, li tinkludi:
  • il-Kunsill tal-Atlantiku tat-Tramuntana, magħmul mid-delegazzjonijiet permanenti tal-pajjiżi tan-NATO,
  • grupp ta’ ppjanar nukleari,
  • persunal internazzjonali fil-kwartieri ġenerali tan-NATO fi Brussell; u
• fergħa militari, li tinkludi:
  • Kumitat Militari tan-NATO, li jagħti pariri lill-Kunsill tal-Atlantiku tat-Tramuntana dwar l-istrateġija militari,
  • Operazzjonijiet tal-Kmand Alleat, responsabbli għall-attivitajiet militari tan-NATO,
  • Trasformazzjoni tal-Kmand Alleat, li tieħu ħsieb l-ippjanar tad-difiża u l-iżvilupp tal-kapaċità.

In-NATO, bil-kwartieri ġenerali fi Brussell, għandha 31 membru wara tkabbir suċċessiv:

• April 1949: Il-Belġju, il-Kanada, id-Danimarka, Franza, l-Iżlanda, l-Italja, il-Lussemburgu, in-Netherlands, in-Norveġja, l-Portugall, ir-Renju Unit u l-Istati Uniti (it-12-il membru fundatur);
• Frar 1952: il-Greċja u t-Turkija;
• Mejju 1955: Il-Ġermanja tal-Punent (wara r-riunifikazzjoni tal-Ġermanja fl-1990, il-pajjiż kollu sar membru);
• Mejju 1982: Spanja;
• Marzu 1999: ir-Repubblika Ċeka, l-Ungerija u l-Polonja;
• Marzu 2004: il-Bulgarija, l-Estonja, il-Latvja, il-Litwanja, ir-Rumanija, is-Slovakkja u s-Slovenja;
• 1 ta’ April 2009: L-Albanija u l-Kroazja;
• 5 ta’ Ġunju 2017: Il-Montenegro;
• 27 ta’ Marzu 2020: Il-Maċedonja Ta Fuq;
• 4 ta April 2023: Il-Finlandja.

B’22 pajjiż membru komuni, l-UE u n-NATO ħadmu partikolarment mill-qrib flimkien mill-2003 (bil-konklużjoni tal-Arranġamenti “Berlin Plus” li jagħtu lill-UE, taħt ċerti kundizzjonijiet, aċċess għall-assi u l-kapaċitajiet tan-NATO), billi tibni fuq il-kooperazzjoni dwar id-difiża żviluppati qabel bejn in-NATO u l-Unjoni Ewropea tal-Punent li ma għadhiex teżisti.

Eżempji riċenti tal-ħidma mill-qrib bejn in-NATO u l-UE flimkien jinkludu:

• fil-qasam tas-sigurtà marittima, l-Operazzjoni IRINI tal-Forza Navali tal-Unjoni Ewropea għall-Mediterran, li kkooperat mal-operazzjoni Gwardjan tal-Baħar tan-NATO;
• fil-Lvant Nofsani, fejn l-UE hija involuta bħala sieħeb mhux militari u s-27 Stat Membru kollha involuti bħala msieħba, filwaqt li n-NATO kienet qed tappoġġja l- Koalizzjoni Globali kontra d-Daesh.

L-impenji u l-kooperazzjoni tal-Istati Membri tal-UE skont il-politika ta’ sigurtà u ta’ difiża komuni huma konsistenti mal-impenji tagħhom skont in-NATO.