Moviment liberu tal-ħaddiema

PUNTI EWLENIN

• Il-moviment liberu tal-ħaddiema huwa ta’ benefiċċju għal individwi li jagħżlu li jaħdmu xi mkien ieħor fl-UE, kif ukoll għas-soċjetajiet li jilqgħuhom. Huwa jippermetti li dawk tal-ewwel jeżerċitaw id-dritt tagħhom tal-moviment liberu u li jtejbu s-sitwazzjoni personali u professjonali tagħhom, u li dawk tal-aħħar jimlew postijiet vakanti u nuqqasijiet ta’ ħiliet.
• Bħalma xi ħadd li jgħix f’pajjiż tal-UE partikolari għandu dritt li jsib xogħol imħallas f’pajjiż ieħor, hekk ukoll l-impjegaturi jistgħu jirreklamaw postijiet vakanti u jiffirmaw kuntratti ma’ impjegati potenzjali minn madwar l-UE.
• Il-leġiżlazzjoni tikkodifika u tissostitwixxi r-Regolament (KEE) Nru 1612/68, li ġie emendat b’mod sostanzjali bosta drabi. Din tiżgura li s-sistema taħdem mingħajr xkiel billi ma jippermettix forom ta’ diskriminazzjoni minħabba ċittadinanza fost il-ħaddiema tal-UE.
• B’mod partikolari, hija tipprojbixxi:
  • proċeduri ta’ reklutaġġ separati għal barranin; u
  • limiti fuq ir-reklamar ta’ postijiet vakanti jew l-impożizzjoni ta’ kundizzjonijiet speċifiċi bħal reġistrazzjoni ma’ uffiċċji ta’ impjiegi għal persuni li jiġu minn pajjiż ieħor tal-UE.
• B’mod simili, huwa illegali li wieħed jiddiskrimina bejn ħaddiema nazzjonali u ħaddiema oħra tal-UE fir-rigward ta’ termini ta’ impjieg u ta’ xogħol li jkopru:
  • l-aċċess għall-impjieg, inkluża l-assistenza mogħtija mill-uffiċċji tal-impjieg lill-persuni li jkunu qed ifittxu impjieg;
  • il-kundizzjonijiet tax-xogħol, inklużi l-paga, is-sensja, ir-reintegrazzjoni jew ir-reklutaġġ mill-ġdid;
  • l-aċċess għat-taħriġ, inkluż fi skejjel vokazzjonali u f’ċentri ta’ taħriġ mill-ġdid.
• L-istess prinċipju tal-aċċess għal skemi edukattivi, ta’ apprendistat u ta’ taħriġ vokazzjonali japplika għat-tfal ta’ persuna li tkun qed tgħix jew taħdem f’pajjiżi ieħor tal-UE.
• Il-leġiżlazzjoni tkopri ċerti drittijiet soċjali. Ħaddiem li jkun qed jaħdem f’pajjiżi ieħor tal-UE huwa intitolat għall-istess benefiċċji soċjali u fiskali bħal ċittadini tal-pajjiżi tal-UE ospitanti. Huwa għandu wkoll id-dritt għal benefiċċji ta’ akkomodazzjoni fl-istess kundizzjonijiet bħaċ-ċittadini, u jista’ jirreġistra lilu nnifsu fuq lista ta’ akkomodazzjoni, fejn dawn jeżistu, fiż-żona fejn ikun qed jaħdem.
• Il-leġiżlazzjoni tkopri wkoll it-trattament indaqs fir-rigward tas-sħubija fi trade unions u l-eżerċitar ta’ drittijiet relatati, bħad-dritt tal-vot u l-eliġibbiltà għal karigi amministrattivi jew maniġerjali fi trade union.
• Jista’ jkun meħtieġ ċertu livell ta’ għarfien tal-lingwi għal impjieg, iżda kwalunkwe rekwiżit tal-lingwa jrid ikun raġonevoli u meħtieġ għall-impjieg inkwistjoni.
• Il-leġiżlazzjoni tistabbilixxi Kumitat Konsultattiv magħmul minn 6 membri minn kull pajjiż tal-UE: 2 jirrappreżentaw lill-gvern, 2 lit-trade unions u 2 lill-assoċjazzjonijiet tal-impjegaturi. Dan il-kumitat jgħin lill-Kummissjoni Ewropea fi kwistjonijiet li jikkonċernaw il-moviment liberu tal-ħaddiema. L-Awtorità Ewropea tax-Xogħol, stabbilita mir-Regolament (UE) 2019/1149 tipparteċipa fil-laqgħat tal-kumitat bħala osservatur, fejn tipprovdi input tekniku u għarfien espert.

Eċċezzjoni waħda

L-unika eċċezzjoni għall-prinċipju tan-nondiskriminazzjoni tikkonċerna l-aċċess għal karigi li jinvolvu l-eżerċitar ta’ awtorità pubblika u dmirijiet maħsuba biex jissalvagwardjaw l-interessi ġenerali tal-istat. Il-pajjiżi tal-UE jistgħu jirriservaw dawn il-karigi għaċ-ċittadini tagħhom stess.

Ir-Regolament EURES

• Fl-2016, ir-Regolament (UE) Nru 492/2011 ġie emendat mir-Regolament (UE) 2016/589 dwar is-Servizzi Ewropej tax-Xogħol (EURES). B’riżultat ta’ dan, ir-regoli dwar l-iskambju ta’ informazzjoni dwar postijiet tax-xogħol vakanti, applikazzjonijiet għal xogħol u CVs madwar il-pajjiżi tal-UE issa jaqgħu fi ħdan il-kamp ta’ applikazzjoni tar-regolament il-ġdid.