Proċeduri għal deċiżjoni preliminari — rakkomandazzjonijiet għall-qrati nazzjonali

PUNTI EWLENIN

Għandu jiġi nnutat li l-QĠUE hija magħmula mill- Qorti tal-Ġustizzja u mill-Qorti Ġeneral. L-għan tagħhom huwa li jiżguraw interpretazzjoni u applikazzjoni uniformi tal-liġi tal-UE.

Emenda fl-Istatut tal-QĠUE

Ir-Regolament Emendatorju (UE, Euratom) 2024/2019 jadatta l-Protokoll (Nru 3) u għandu l-għan li jnaqqas l-ammont kbir ta’ xogħol tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-qasam tad-deċiżjonijiet preliminari. Huwa jittrasferixxi l-ġurisdizzjoni, mill-1 ta’ Ottubru 2024, mill-Qorti tal-Ġustizzja lill-Qorti Ġenerali biex tagħti deċiżjonijiet preliminari f’sitt oqsma definiti u diskreti b’mod ċar:

• is-sistema komuni tat-taxxa fuq il-valur miżjud;
• id-dazji tas-sisa;
• il-Kodiċi Doganali tal-Unjoni;
• il-klassifikazzjoni tat-tariffi tal-merkanzija taħt in-nomenklatura magħquda;
• il-kumpens u l-assistenza għall-passiġġieri li s-servizzi tat-trasport tagħhom jiġu ttardjati jew ikkanċellati jew li ma jitħallewx jitilgħu abbord; u
• l-iskema tal-UE għall-iskambju ta’ kwoti tal-emissjonijiet;

Sinifikat tal-proċedura għal deċiżjoni preliminari

Din il-proċedura hi kkunsidrata utli meta, f’każ quddiem qorti nazzjonali, titqajjem kwistjoni ta’ interpretazzjoni li hi ġdida u ta’ interess ġenerali għall-applikazzjoni tal-liġi tal-UE b’mod uniformi, jew fejn il-każistika eżistenti ma tidhirx li tagħti l-gwida neċessarja biex tiġi indirizzata sitwazzjoni legali ġdida.

Struttura tar-rakkomandazzjonijiet

Sett ta’ rakkomandazzjonijiet japplika għat-talbiet kollha għal deċiżjoni preliminari u sett ulterjuri japplika speċifikament għal proċeduri mħaffa² jew proċeduri urġenti³.

Min jagħmel it-talba għal deċiżjoni preliminari?

Il-qorti jew tribunal nazzjonali li tkun inġiebet tilwima quddiemu jieħu r-responsabbiltà unika biex jiddetermina kemm il-ħtieġa għal talba għal deċiżjoni preliminari kif ukoll għar-rilevanza tal-mistoqsijiet li jissottometti lill-Qprti tal-Ġustizzja.

Il-qrati li jissottomettu rinviju għandhom fost affarijiet oħra:

• ikunu stabbiliti b’liġi u jkunu permanenti;
• ikollhom ġurisdizzjoni obbligatorja;
• japplikaw l-istati tad-dritt; u
• jkunu indipendenti.

Suġġett u kamp ta’ applikazzjoni

• Rinviju għandu jirrigwarda l-interpretazzjoni jew il-validità tal-liġi tal-UE. M’għandux jirrigwarda l-interpretazzjoni tal-liġi nazzjonali u lanqas ta’ kwistjonijiet ta’ fatt imqajma fil-proċeduri prinċipali.
• Il-Qorti tal-Ġustizzja tiddetermina jekk it-talba taqax esklussivament f’wieħed jew f’bosta mis-sitt oqsma definiti speċifiċi elenkati hawn fuq u tiddeċiedi jekk it-talba hijiex se tiġi trażmessa lill-Qorti Ġenerali.
• Il-Qorti tal-Ġustizzja u l-Il-Qorti Ġenerali tista’ tagħti sentenza biss jekk il-liġi tal-UE tapplika għall-każ fil-proċeduri ewlenin.
• Il-Qorti tal-Ġustizzja u l-Qorti Ġenerali ma japplikawx huma stess il-liġi tal-UE għal tilwima minn qorti tar-rinviju billi r-rwol tagħhom hu li jgħin biex din tiġi riżolta. Ir- rwol tal-qorti nazzjonali huwa li tislet il-konklużjonijiet mill-Qorti tal-Ġustizzja jew mid-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali.
• Is-sentenzi preliminari huma vinkolanti kemm fuq il-qorti tar-rinviji kif ukoll għall-qrati kollha fl-Istati Membri.
• Il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Bank Ċentrali Ewropew jiġu nnotifikati bit-talbiet kollha għal deċiżjoni preliminari biex ikunu jistgħu jivvalutaw jekk għandhomx interess partikolari fil-kwistjoni u jiddeċiedu jekk jixtiqux jeżerċitaw id-dritt tagħhom li jissottomettu dikjarazzjonijiet tal-każ jew osservazzjonijiet bil-miktub.

Interazzjoni bejn ir-referenza għal deċiżjoni preliminari u l-proċedimenti nazzjonali

• Rinviju għandu jsir hekk kif ikun ċar li jkun hemm bżonn ta’ deċiżjoni mill-QĠUE biex qorti nazzjonali tagħti sentenza u meta tkun tista’ tiddefinixxi b’biżżejjed dettall il-kuntest fattwali u legali tal-każ u tal-kwistjonijiet legali mqajma minnu.
• Il-proċedimenti nazzjonali għandhom jiġu sospiżi sakemm lill-Qorti tal-Ġustizzja jew il-Qorti Ġenerali tkun tat id-deċiżjoni tagħha.
• Il-qorti tar-rinviju għandha tinforma lill-Qorti tal-Ġustizzja jew lill-Qorti Ġenerali dwar kull pass ta’ proċedura li jista’ jaffettwa r-rinvju u, b’mod partikolari, dwar kull skontinwità jew irtirar, jew soluzzjoni bonarja tat-titlwim fil-proċeduri ewlenin, u ta’ kull avveniment ieħor li jwassal għat-terminazzjoni tal-proċeduri. Għandha wkoll tinforma lill-Qorti tal-Ġustizzja jew lill-Qorti Ġenerali dwar kull deċiżjoni fil-kuntest ta’ appell kontra l-ordni għal referenza u l-konsegwenzi ta’ dik id-deċiżjoni għat-talba ta’ deċiżjoni preliminari.

Forma u kontenut tar-rinviju

• Ir-rinviju għandu jinkiteb b’mod sempliċi, ċar u preċiż billi dan għandu jiġi tradott biex l-Istati Membri l-oħra jkunu jistgħu jissottomettu l-osservazzjonijiet tagħhom.
• L-Artikolu 94 tar-regoli ta’ proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja u l-Artikolu 199 tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali jispeċifkiaw il-kontenut tat-talba li għandha takkumpanja l-mistoqsijiet tal-qorti tar-rinviju, li l-punti essenzjali tiegħu huma mqassra fl-anness tar-rakkomandazjonijiet. Jekk rekwiżit wieħed jew aktar ma jintlaħqux, il-qrati rispettivi jistgħu jħossu n-neċessità li jirrifjutaw il-ġuriżdizzjoni biex jagħtu deċiżjoni preliminari fuq il-mistoqsijiet referuti jew jiċħdu t-talba għal deċiżjoni preliminari bħala inammissibbli.
• Il-qorti ta’ rinviju tista’ fil-qosor tistabbilixxi l-argumenti ewlenin tal-partijiet għall-proċeduri elwenin. Madanakollu, għandu jkun innotat li t-talba għal deċiżjoni preliminari se tiġi tradotta, u l-ebda anness għal dik it-talba.
• Il-qorti ta’ rinviju tista’ wkoll fil-qosor tiddikjara l-opinoni tagħha dwar it-tweġiba li għandha tingħata għall-mistoqsijiet irreferuti għal deċiżjoni preliminari. Dik l-informazzjoni tista’ tkun utli għall-Qorti tal-Ġustizzja jew għall-Qorti Ġenerali, b’mod partikolari meta tintalab tagħti deċiżjoni preliminari fi proċedura mħaffa jew urġenti.
• Il-mistoqsijiet riferuti għal deċiżjoni preliminari għandhom jidhru f’taqsima separata u identifikata b’mod ċar tal-ordni għar-referenza, preferibbilment fil-bidu jew fit-tmiem. Għandu jkun possibbli tifhimhom skont it-termini tagħhom, mingħajr ma jkun hemm bżonn tirreferi għad-dikjarazzjoni tar-raġunijiet għat-talba.
• It-talba għal deċiżjoni preliminari għandha tkun ittajpjata u l-paġni u l-paragrafi tal-ordni għar-referenza għandha tkun innumerata.

Protezzjoni tad-data u l-anonimizzazzjoni tat-talba għal deċiżjoni preliminari

• Biex tiżgura l-aqwa protezzjoni ta’ data personali fit-trattament tal-każ tal-Qorti tal-Ġustizzja jew tal-Qorti Ġenerali, il-qorti ta’ rinviju tintalab tanonimizza l-każ billi tissostitwixxi l-ismijiet tal-individwi li ssir referenza għalihom fit-talba, pereżempju billi tuża inizjali jew kombinazzjoni ta’ ittri, u billi teditja l-informazzjoni li tista’ twassal għall-identifikazzjoni tagħhom.

Trażmissjoni lill-Qorti tal-Ġustizzja tat-talba għal deċiżjoni preliminari

• Ir-rinviji kollha għandhom jiġu ddatati, iffirmati u mibgħuta b’mod elettroniku jew bil-posta lir-reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-Lussemburgu.
• Il-Qorti tal-Ġustizzja u l-Qorti Ġenerali jirrakkomandaw li l-qrati nazzjonali u t-tribunali jużaw l-applikazzjoni tal-e-Curia.
• It-talba għal deċiżjoni preliminari għandha tilħaq lir-reġistru flimkien mad-dokumenti rilevanti u d-dokumenti utli biex il-qrati jitrattaw il-każ u, b’mod partikolari, id-dettalji tal-kuntatt preċiżi għall-partijiet fil-proċeduri ewlenin u r-rappreżentanti tagħhom, jekk ikun hemm, flimkien mal-fajl tal-każ fil-proċeduri ewlenin jew kopja tagħha.

Spejjeż u għajnuna legali

• Il-proċeduri għal deċiżjoni preliminari quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u l-Qorti Ġenerali huma bla ħlas.
• Fejn ikun neċessarju, il-qorti tar-rinviju tieħu deċiżjoni dwar l-ispejjeż imġarrba mill-partijiet.
• Jekk parti għall-proċeduri ewlenin ma għandhiex biżżejjed mezzi, il-qorti inkwistjoni tista’ tagħti lil dik il-parti għajnuna legali biex tkopri l-ispejjeż, b’mod partikolari dawk fir-rigward tar-rappreżentazzjoni tagħha, li ġġarrab quddiem il-qorti. L-għajnuna tista’, madanakollu, tingħata biss jekk il-parti inkwestjoni ma tkunx diġà rċeviet għajnuna taħt regoli nazzjonali jew sal-punt li dik l-għajnuna ma tkoprix, jew tkopri biss parti, mill-ispejjeż imġarrba quddiem il-qorti.

Ir-rwol tar-reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja

• Ir-reġistru jikkoordina mal-qorti tar-rinviju matul il-proċedimenti u jibgħatilha kopji tad-dokumenti proċedurali u tat-talbiet għal informazzjoni.
• Fl-aħħar tal-proċedimenti, ir-reġistru jibgħat id-deċiżjoni tal-QĠUE lill-qorti tar-rinviju. Il-qorti tar-rinviju għandha żżomm lir-reġistru infurmat bi kwalunkwe azzjoni li ttieħdet u bid-deċiżjoni finali tagħha dwar il-każ.

Rinviji mħaffa u urġenti

• Kif previst fl-Istatut u fir-Regoli ta’ Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja u tal-Qorti Ġenerali, jista’ jiġi deċiż li xi rinviji għandhom jiġu mmaniġġjati permezz ta’ proċedimenti mħaffa jew urġenti.
• L-iskadenzi huma iqsar. Pereżempju, hemm inqaz żmien allokat biex l-Istati Membri jissottomettu osservazzjonijiet fil-każ ta’ rinviji mħaffa.
• Il-qorti tar-rinviju għandha tiġġustifika l-urġenza u telenka r-riskji potenzjali jekk tiġi segwita l-proċedura ordinarja.
• Talbiet għal proċedura mħaffa jew urġenti għandhom jintbagħtu permezz tal-applikazzjoni tal-e-Curia jew bil-posta elettronika.