Regolament VIS

PUNTI EWLENIN

Nota lill-qarrej: dan ir-regolament ġie emendat diversi drabi. Dan is-sommarju jirrefletti l-kontenut tar-regolament, kif emendat, fejn dawn l-emendi daħlu fis-seħħ attwalment.

Għan

L-għan tal-VIS, oriġinarjament stabbilit taħt id-Deċiżjoni 2004/512/KE, huwa li jtejjeb l-implimentazzjoni tal-politika komuni dwar il-viża, il-kooperazzjoni konsulari u l-konsultazzjonijiet bejn l-awtoritajiet ċentrali tal-viża billi:

• jiffaċilita l-proċedura tal-applikazzjoni għall-viża;
• jipprevjeni x-“viża shopping”;
• jiffaċilita l-ġlieda kontra l-frodi;
• jiffaċilita l-kontrolli fil-punti esterni ta’ qsim tal-fruntiera u fit-territorji nazzjonali;
• jassisti fl-identifikazzjoni ta’ persuni li ma jilħqux ir-rekwiżiti biex jidħlu, joqgħodu jew jgħixu fit-terrirorji nazzjonali;
• jiffaċilita l-applikazzjoni tar-Regolament (UE) Nru 604/2013, li jiddetermina l-Istat Membru responsabbli li jeżamina l-applikazzjoni għall-ażil ta’ ċittadin minn pajjiż mhux tal-UE (ara s-sommarju);
• jikkontribwixxi għall-prevenzjoni ta’ theddid għas-sigurtà interna tal-Istati Membri.

F’każijiet speċifiċi, l-awtoritajiet nazzjonali u l-Europol jistgħu jitolbu aċċess għad-data li tiddaħħal fil-VIS sabiex jipprevjenu, jiskopru u jinvestigaw reati terroristiċi u kriminali.

Il-kategoriji ta’ data li ġejjin huma reġistrati fil-VIS:

• data alfanumerika fuq l-applikant u fuq il-viżas mitluba, maħruġa, irrifjutati, annullati, revokati jew estiżi;
• ritratti;
• data dwar il-marki tas-swaba;
• links għal applikazzjonijiet preċendenti għall-viża u għal fajls ta’ applikazzjoni tal-persuni li qed jivvjaġġaw f’daqqa.

Kategoriji ta’ data reġistrati fir-repożitorju komuni ta’ informazzjoni dwar l-identità

Id-data li ġejja hija reġistrata fir-repożitorju komuni ta’ informazzjoni dwar l-identità (CIR):

• kunjom, ismijiet, data tat-twelid, sess;
• kunjom mat-twelid (kunjom(ijiet) preċedenti), post u pajjiż tat-twelid, nazzjonalità attwali u nazzjonalità mat-twelid;
• informazzjoni dwar id-dokument tal-vjaġġ, inkluż:
  • tip u numru,
  • pajjiż emittenti,
  • awtorità emittenti,
  • data ta’ skadenza tal-validità.

Aċċess għal-VIS

• Persunal awtorizzat tal-awtoritajiet tal-viża biss jistgħu idaħħlu, jemendaw jew iħassru data tal-VIS;
• Persunal awtorizzat tal-awtoritajiet tal-viża u awtoritajiet li jwettqu l-kontrolli fil-punti ta’ kontroll tal-qsim ta’ fruntieri esterni, tal-kontrolli tal-immigrazzjoni u tal-ażil biss jistgħu jikkonsultaw id-data tal-VIS.
• Awtoritajiet bl-aċċess għall-VIS jeħtieġ li jassiguraw li:
  • l-użu tas-sistema hija limitata biss għal dawk il-ħidmiet li huma neċessarji, xierqa u proporzjonali biex iwettqu ħidmiethom;
  • fl-użu tal-VIS l-applikanti u d-detenturi tal-viża ma jiġux diskriminati u li d-dinjità u l-integrità tagħhom tiġi rispettata.

Dħul tad-data mill-awtoritajiet tal-viża

• L-awtorità tal-viża toħloq fajl dwar l-applikazzjoni, fejn applikazzjoni hija ammissibbli skont il-Kodiċi tal-Viża kif stipulat fir-Regolament emendatorju (KE) Nru 810/2009 (ara sommarju). Din iddaħħal id-data fil-VIS kif speċifikat fl-Artikolu 9 tar-Regolament (KE) Nru 767/2008.
• L-awtorità tal-viża ser iżżid iktar data fejn ittieħdet deċiżjoni biex tinħareġ viża, bħal pereżempju:
  • l-awtorità emittenti;
  • it-tip ta’ viża;
  • in-numru tal-istiker tal-viża;
  • it-territorju fejn id-detentur tal-viża huwa intitolat li jivvjaġġa;
  • id-data tal-bidu u tat-tmiem tal-validità tal-viża;
  • l-għadd ta’ daħliet awtorizzati bil-viża fit-territorju.
• Ir-raġunijiet fejn deċiżjoni ttieħdet jeħtieġ li jiġu speċifikati biex:
  • viża tiġi rifjutata, annullata jew rivokata; jew
  • il-perjodu ta’ validità tagħha jiġi estiż.

L-Użu tal-VIS

Il-VIS tintuża:

• minn awtoritajiet tal-viża kompetenti li jeżaminaw l-applikazzjonijiet u d-deċiżjonijiet relatati ma’ dawn l-applikazzjonijiet;
• bejn awtoritajiet ċentrali tal-viża għal konsultazzjoni u talbiet għal dokumenti;
• minn awtoritajiet tal-viża kompetenti għal raġunijiet ta’ rappurtar u statistika (mingħajr ma jidentifikaw applikanti individwali).

Aċċess għad-data tal-VIS minn awtoritajiet oħra

• Ir-Regolament Emendatorju (UE) 2017/2226 li introduċa s-Sistema ta’ Dħul/Ħruġ (EES) (ara s-sommarju) irriżulta f’kontrolli iktar effiċjenti u malajr mal-fruntieri permezz ta’ kanal ta’ komunikazzjoni sikur bejn is-sistema ċentrali tal-EES u dik tal-VIS ċentrali. Konsultazzjoni diretta bejn l-EES u l-VIS hija possibbli biss meta kemm ir-Regolament (KE) Nru 767/2008 kif ukoll ir-Regolament (UE) 2017/2226 jipprovdu hekk.
• L-awtoritajiet tal-viża li qed jużaw il-VIS jistgħu jikkonsultaw l-EES mil-VIS:
  • meta jeżaminaw u jiddeċiedu dwar applikazzjonijiet tal-viża;
  • sabiex jieħdu u jesportaw data relatata mal-viża direttament mill-VIS għas-sistema tal-EES f’każ li viża tiġi annullata, revokata jew estiża.
• L-awtoritajiet tal-Fruntieri li jużaw l-EES jistgħu jikkonsultaw il-VIS mill-EES sabiex:
  • jieħdu data relatata mal-viża direttament mill-VIS u jimpurtawha fl-EES;
  • jivverifikaw l-awtentiċità u l-validità tal-viża;
  • jiċċekkjaw jekk ċittadini mhux tal-UE li huma eżenti mill-viża u li ma jkollhomx fajl individwali għalihom irreġistrat fil-EES kienu rreġistrati fil-VIS qabel;
  • jivverifikaw l-identità tad-detentur tal-viża bil-marki tas-swaba mqabbla mal-VIS, fejn l-identità tad-detentur tal-viża ġiet verifikata permezz tal-marki tas-swaba.
• L-Awtoritajiet kompetenti biex iwettqu kontrolli fit-territorju tal-Istati Membri jistgħu jfittxu data għall-finijiet uniċi biex jivverifikaw l-identità tad-detentur tal-viża u/jew l-awtentiċità tal-viża u/jew jekk il-kundizzjonijiet għad-dħul, għall-waqfa jew għar-residenza humiex sodisfatti.
• L-Awtoritajiet nazzjonali responsabbli għall-ażil jistgħu jaċċessaw id-data għall-finijiet uniċi ta’:
  • determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli li jeżamina l-applikazzjoni għall-ażil; u
  • eżaminazzjoni ta’ applikazzjoni għall-ażil.

Operazzjoni tal-VIS

• Sa’ minn Ġunju 2018, l-Aġenzija Ewropea għat-Tmexxija Operattiva ta’ Sistemi tal-IT fuq Skala Kbira (eu-LISA) kienet responsabbli għat-tmexxija operazzjonali tal-VIS Ċentrali u tal-interface nazzjonali li jingħaqdu mas-sistemi nazzjonali tal-Istati Membri.
• Tmexxija Operazzjonali tal-VIS tikkonsisti fiż-żamma tal-ħidmiet kollha neċessarji biex il-VIS tibqa’ taħdem 24 siegħa kuljum, 7 ijiem fil-ġimgħa. Dan jinkludi xogħol ta’ manutenzjoni u ta’ żviluppi tekniċi neċessarji biex jiġi żgurat li s-sistema taħdem b’livell sodisfaċenti fil-kwalità operazzjonali.
• Kull Stat Membru tal-UE huwa responsabbli għal:
  • l-iżvilupp, l-organizzazzjoni, it-tmexxija, l-operat u l-manutenzjoni tas-sistema nazzjonali tiegħu;
  • l-assigurazzjoni tas-sigurtà tad-data qabel u waqt it-trażmissjoni tad-data lill-interface nazzjonali u, għal dan il-għan, ikun hemm adozzjoni ta’ pjan ta’ sigurtà;
  • il-ġestjoni tal-aċċess minn persunal awtorizzat kif suppost mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti tiegħu għall-VIS;
  • il-ħlas tal-ispejjeż imġarrba mis-sistema nazzjonali tiegħu.
• Id-Data fil-VIS ma tistax tiġi komunikata lil pajjiżi mhux tal-UE jew lil organizzazzjonijiet internazzjonali sakemm dan mhuwiex vitali biex l-identità ta’ ċittadin mhux tal-UE tiġi attestata f’każi individwali.

Sigurtà, obbligazzjoni u protezzjoni

• L-Istat Membru li daħħal id-data fil-VIS jeħtieġ li jassigura s-sigurtà tagħha qabel u waqt it-trażmissjoni lill-interfacea nazzjonali. Kull pajjiż jeħtieġ li jassigura s-sigurtà tad-data li jirċievi mil-VIS u li jadotta pjan ta’ sigurtà relatat mas-sistema nazzjonali tiegħu.
• Kwalunkwe persuna jew pajjiż li sofra ħsara minħabba operazzjoni ta’ pproċessar kontra l-liġi jew kwalunkwe att inkompatibbli mar-Regolament (KE) Nru 767/2008 huwa intitolat li jirċievi kumpens mill-pajjiż responsabbli għall-ħsara mġarrba.
• Kull pajjiż u l-eu-LISA jeħtieġ li jżommu rekords tal-operazzjoni ta’ pproċessar tad-data kollha fil-VIS, kif ukoll rekords tal-persunal li kien awtorizzat kif suppost li jdaħħal u joħroġ id-data.
• Kull Stat Membru jeħtieġ li jitlob lill-awtorità superviżorja nazzjonali, stabbilita skont ir-Regolament (UE) 2016/679 (ara s-sommarju), jimmonitorja l-ipproċessar tad-data personali skont il-liġi minn dak il-pajjiż. Il-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data jissorvelja l-attivitajiet tal-eu-LISA.

Applikazzjoni

Bħala strument tax-Schengen, dan ir-regolament japplika għall-Istati Membri bl-eċċezzjoni tal-Irlanda. Id-Danimarka, bħall-Iżlanda, in-Norveġja u l-Iżvizzera, ddeċidiet li timplimenta r-regolament.

Emendi għar-Regolament (KE) Nru 767/2008

Sabiex jiġu indirizzati l-isfidi ta’ sigurtà kif ukoll ix-xejriet ta’ migrazzjoni li qed jinbidlu, qed isiru impenji biex id-diversi sistemi ta’ informazzjoni tal-UE jsiru interoperabbli. Għaldaqstant, ir-Regolament (KE) Nru 767/2008 ġie emendat diversi drabi biex jieħu dan ix-xogħol in kunsiderazzjoni — għalkemm dawn il-bidliet mhux ser japplikaw sa’ data li għad trid tiġi deċiża u li mhix ser tkun qabel l-2023. Il-kriterji huma dawn li ġejjin.

• Ir-Regolament (UE) 2019/817 dwar interoperabbiltà bejn sistemi ta’ informazzjoni tal-UE fil-qasam tal-ġustizzja, il-libertà u s-sigurtà (ara s-sommarju).
• Ir-Regolament (UE) 2021/1134 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 767/2008, kif ukoll żewġ testi relatati mill-qrib, il-Kodiċi dwar ill-Viża (Regolament (KE) Nru 810/2009 — ara s-sommarju) u l-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen (Regolament (UE) 2016/399 — ara s-sommarju). Fost affarijiet oħra, huwa jsaħħaħ il-kontrolli fl-isfond li jsiru qabel tittieħed deċiżjoni dwar l-għoti ta’ viża.
• Ir-Regolament (UE) 2021/1152 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 767/2008 relatat mal-interoperabbiltà tal-VIS mas-Sistema Ewropea ta’ Informazzjoni u Awtorizzazzjoni stabbilita taħt ir-Regolament (UE) 2018/1240 (ara s-sommarju).