Liġi tal-UE dwar l-immaniġġjar tal-iskart

PUNTI EWLENIN

Direttiva 2008/98/KE

• Id-Direttiva tistabbilixxi ġerarkija tal-iskart:
  • prevenzjoni;
  • tħejjija għall-użu mill-ġdid;
  • riċiklaġġ;
  • irkupru ieħor (eż. l-irkupru tal-enerġija); u
  • rimi.
• Din tikkonferma l-“prinċipju ta’ min iniġġes iħallas”, fejn il-produttur tal-iskart oriġinali għandu jħallas għall-ispejjeż tal-immaniġġjar tal-iskart.
• Din tintroduċi l-kunċett ta’ “responsabbiltà estiża tal-produttur”.
• Din tagħmel distinzjoni bejn skart u prodotti sekondarji¹.
• L-immaniġġjar tal-iskart għandu jsir mingħajr ebda riskju għall-ilma, l-arja, il-ħamrija, il-pjanti jew l-annimali, mingħajr ma jikkawża inkonvenjent permezz ta’ storbju jew irwejjaħ u mingħajr ma jikkawża ħsara lill-kampanja jew lil postijiet ta’ interess speċjali.
• Il-produtturi jew id-detenturi tal-iskart għandhom jittrattawh huma stess jew iqabbdu operatur rikonoxxut b’mod uffiċjali. It-tnejn jeħtieġu permess u jiġu spezzjonati perjodikament.
• L-awtoritajiet nazzjonali kompetenti għandhom jistabbilixxu pjanijiet tal-immaniġġjar tal-iskart u programmi ta’ prevenzjoni tal-iskart.
• Japplikaw kundizzjonijiet speċjali għall-iskart perikoluż, għaż-żjut għar-rimi u għall-bijoskart.
• Din tintroduċi miri ta’ riċiklaġġ u rkupru li għandhom jintlaħqu sal-2020 għall-iskart domestiku (50 %) u għall-iskart tal-kostruzzjoni u tat-twaqqigħ (70 %).
• Il-leġiżlazzjoni ma tkoprix ċerti tipi ta’ skart bħal elementi radjuattivi, splussivi li m’għadhomx attivi, rawt, ilmijiet mormija u karkassi ta’ annimali.

Id-Direttiva Emendatorja (UE) 2018/851

• Bħala parti minn pakkett ta’ miżuri dwar l-ekonomija ċirkolari, id-Direttiva (UE) 2018/851 temenda d-Direttiva 2008/98/KE.
• Din tistabbilixxi r-rekwiżiti operazzjonali minimi għal skemi ta’ responsabbiltà estiża tal-produttur². Dawn jistgħu jinkludu wkoll responsabbiltà organizzazzjonali u responsabbiltà li jikkontribwixxu għall-prevenzjoni tal-iskart u għall-użu mill-ġdid u r-riċiklabbiltà tal-prodotti.
• Din issaħħaħ ir-regoli dwar il-prevenzjoni tal-iskart. Dwar il-ġenerazzjoni ta’ skart, l- Istati Membrital-UE jridu jieħdu miżuri biex:
  • jappoġġjaw il-produzzjoni sostenibbli u l-mudelli ta’ konsum;
  • jinkoraġġixxu d-disinn, il-manifattura u l-użu ta’ prodotti li huma effiċjenti fir-riżorsi, b’saħħithom, jissewwew, jistgħu jerġgħu jintużaw u li għandhom kapaċità li jittejbu;
  • jimmiraw għal prodotti li fihom materja prima kritika biex jipprevjenu milli din il-materja ssir skart;
  • jinkoraġġixxu d-disponibbiltà ta’ parts tal-bdil, manwali ta’ struzzjonijiet, informazzjoni teknika jew ta’ mezzi oħra li jippermettu t-tiswija u l-użu mill-ġdid tal-prodotti mingħajr ma tiġi kompromessa l-kwalità u s-sikurezza tagħhom;
  • inaqqsu l-ġenerazzjoni ta’ skart mill-ikel bħala kontribut għall-Għan ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti li l-iskart globali mill-ikel per capita fil-livelli tal-bejgħ bl-imnut u tal-konsumatur jitnaqqas b’50 % u li sal-2030 jitnaqqas it-telf ta’ ikel tul il-ktajjen ta’ produzzjoni u ta’ provvista;
  • jippromwovu t-tnaqqis tal-kontenut ta’ sustanzi perikolużi f’materjali u prodotti;
  • iwaqqfu l-ġenerazzjoni ta’ skart fil-baħar.
• Din tistabbilixxi wkoll miri ta’ riċiklaġġ ta’ skart muniċipaliġodda: sal-2025, tal-inqas 55% tal-iskart muniċipali skont il-piż, irid jiġi riċiklat. Din il-mira se tiżdied għal 60 % sal-2030 u 65 % sal-2035.
• L-Istati Membri għandhom:
  • Sal-11 ta’ Jannar 2025, jistabbilixxu il-ġbir separat ta’ tessut u skart perikoluż iġġenerat mill-unitajiet domestiċi;
  • jiżguraw li, sal-31 ta’ Diċembru 2023, il-bijoskart jinġabar separatament jew jiġi rriċiklat fis-sors (pereżempju, permezz ta’ kompostjar).
• Id-Direttiva tenfasizza wkoll eżempji ta’ inċentivi biex tiġi applikata l-ġerarkija tal-iskart, bħal pereżempju l-ħlasijiet għal-landfill u għall-inċinerazzjoni u skemi ta’ “ħallas skont kemm tarmi”.