Sistema għar-rikonoxximent ta’ kwalifiki professjonali

PUNTI EWLENIN

Mobilità temporanja

• Il-professjonisti jistgħu jipprovdu s-servizzi tagħhom fi Stat Membru ieħor tal-UE fuq bażi temporanja u okkażjonali mill-post tal-istabbiliment tagħhom f’pajjiżhom.
• Il-pajjiż tad-destinazzjoni jista’ jitlob dikjarazzjoni minn qabel, iżda ma jkollhomx għalfejn jgħaddu mill-proċeduri ta’ rikonoxximent.
• Dan ma japplikax għal professjonijiet li għandhom implikazzjonijiet fuq is-saħħa u s-sikurezza pubblika, li għalihom l-Istati Membri jistgħu jirrikjedu rikonoxximent minn qabel tal-kwalifika tagħhom skont l-Artikolu 7(4) tad-direttiva.

Stabbiliment permanenti

Id-direttiva tipprovdi għal tliet sistemi ta’ rikonoxximent tal-kwalifiki:

1. rikonoxximent awtomatiku għal professjonijiet li l-kundizzjonijiet minimi ta’ taħriġ tagħhom ikunu armonizzati sa ċertu grad fil-livell Ewropew: it-tobba, l-infermiera responsabbli mill-kura ġenerali, id-dentisti, il-kirurgi veterinarji, il-qwiebel, l-ispiżjara u l-periti;
2. rikonoxximent awtomatiku għal ċerti impjiegi abbażi tal-esperjenza professjonali tagħhom: professjonisti fl-artiġjanat, il-kummerċ u l-industrija;
3. is-sistema ġenerali għall-professjonijiet imsemmija hawn fuq li mhumiex koperti mis--sistema ta’ rikonoxximent awtomatiku hija bbażata fuq il-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku tal-kwalifiki.

Is-sistema ġenerali tapplika wkoll għall-professjonijiet regolati l-oħra fejn l-aċċess jingħata lil kull individwu li jista’ juri li huwa kompletament ikkwalifikat f’pajjiżu/pajjiżha.

Madankollu, jekk l-awtoritajiet tal-pajjiż ospitanti jsibu differenzi sinifikanti bejn it-taħriġ miksub fil-pajjiż ta’ oriġini tal-individwu u dak meħtieġ għall-istess attività f’pajjiżhom, huma jistgħu joffru lill-individwu l-għażla ta’ perjodu ta’ adattament jew test tal-aptitudni. L-esperjenza professjonali tal-applikant għandha titqies meta titqies l-impożizzjoni u l-firxa ta’ tali miżuri ta’ kumpens.

Aċċess parzjali

• Id-Direttiva introduċiet il-prinċipju ta’ aċċess parzjali għal professjoni fejn l-attivitajiet koperti minn professjoni regolata huma differenti minn pajjiż għall-ieħor.
• Dan jista’ jkun utli għall-professjonisti li jaħdmu f’settur ġenwin tal-ekonomija li ma jeżistix bħala professjoni fih innifsu fi Stat Membru tal-UE li jixtiequ jiċċaqilqu fih.

Kontrolli tal-lingwa

• Id-Direttiva tippermetti biss lill-pajjiżi ospitanti jwettqu kontrolli sistematiċi tal-lingwa għall-professjonijiet li għandhom implikazzjonijiet fuq is-sikurezza tal-pazjenti.
• Il-kontrolli tal-lingwa għandhom isiru biss wara li l-pajjiż ospitanti jkun irrikonoxxa l-kwalifika, għandhom ikunu limitati għall-għarfien ta’ lingwa uffiċjali jew dik amministrattiva tal-pajjiż ospitanti u għandhom ikunu proporzjonati għall-attività li għandha titwettaq.

Karta professjonali Ewropea

• Id-direttiva, kif emendata minn Direttiva 2013/55/UE, tipprovdi għall-possibbiltà li tinħalaq karta professjonali Ewropea (KPE) għal ċerti professjonijiet. Permezz tal-proċedura elettronika, professjonisti jistgħu jiksbu rikonoxximent tal-kwalifiki tagħhom b’mod aktar sempliċi u malajr permezz ta’ proċedura elettronika standardizzata. Il-karta hija bbażata fuq l-użu tas-sistema ta’ informazzjoni tas-suq intern u tinħareġ fil-forma ta’ ċertifikat elettroniku.
• Il-KPE diġà ġiet implimentata fl-ewwel mewġa għall-infermiera responsabbli għall-kura ġenerali, il-fiżjoterapisti, l-ispiżjara, il-gwidi tal-muntanji u l-aġenti tal-proprjetà immobbli.

Aċċess għal informazzjoni u proċeduri online

• L-Istati Membri tal-UE jridu jagħmlu l-informazzjoni kollha dwar ir-rikonoxximent tal-kwalifiki għall-professjonijiet regolati kollha disponibbli permezz tal-punti ta’ kuntatt uniku.
• Il-professjonisti għandhom ikunu jistgħu jlestu l-proċeduri u l-formalitajiet koperti mid-direttiva online permezz tal-punt ta’ kuntatt uniku jew tal-awtoritajiet kompetenti inkarigati mill-professjoni.
• Iċ-ċentri ta’ assistenza f’kull Stat Membru tal-UE jridu jagħtu pariri u assistenza f’każijiet individwali.

Atti ta’implimentazzjoni u delegati

Fl-2015, il-Kummissjoni adottat ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2015/983, li jistabbilixxi l-proċedura għal:

• il-ħruġ tal-KPE; u
• l-applikazzjoni ta’ mekkaniżmu ta’ twissija introdott mid-Direttiva 2005/36/KE li tiżgura li l-pazjenti u l-konsumaturi tal-UE jkunu protetti b’mod adegwat minn professjonisti li ġew ipprojbiti jew ristretti milli jipprattikaw il-professjoni f’pajjiż partikolari jew li użaw diplomi ffalsifikati fl-applikazzjoni tar-rikonoxximent tal-kwalifika tagħhom.

Fl-2020, il-Kummissjoni adottat ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2020/1190 li jikkoreġi r-Regolament (UE) 2015/983 u li jiċċara li l-awtorità rilevanti tal-Istat Membru ta’ oriġini tal-UE għandha tiddeċiedi jekk testendix KPE temporanji maħruġa wara l-verifika minn qabel tal-kwalifiki skont l-Artikolu 7(4) tad-direttiva.

Il-Kummissjoni adottat ukoll id-deċiżjonijiet delegati li jemendaw l-Anness V tad-Direttiva 2005/36/KE u li jaġġornaw il-lista tal-evidenza ta’ kwalifiki formali u korsijiet ta’ taħriġ rikonoxxuti awtomatikament.

Ir-Regolament Delegat (UE) 2019/907 li jistabbilixxi test ta’ taħriġ komuni għall-istrutturi tal-iski ħoloq skema addizzjonali u volontarja ta’ rikonoxximent awtomatiku għall-istrutturi tal-iski madwar l-UE fl-2019. L-istrutturi tal-iski li mhumiex koperti mit-test ta’ taħriġ komuni xorta waħda jibbenefikaw mis-sistema ġenerali għar-rikonoxximent reċiproku tal-kwalifiki stabbilita fid-direttiva.

Il-pandemija tal-COVID-19

Wara t-tifqigħa tal-pandemija tal-COVID-19 u l-introduzzjoni ta’ miżuri biex jiġi ffaċċjat l-impatt tal-kriżi, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li fiha linji gwida dwar l-assistenza ta’ emerġenza tal-UE dwar il-kooperazzjoni transkonfinali fil-kura tas-saħħa relatata mal-kriżi tal-COVID-19.