Għajnuna mill-Istat — applikazzjoni tar-regoli għal servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali (SGEI)

PUNTI EWLENIN

Servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali (SGEI)

Is-servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali huma attivitajiet ekonomiċi, bħal netwerks tat-trasport u servizzi soċjali u tal-posta, meqjusa mill-awtoritajiet pubbliċi bħala partikolarment importanti għaċ-ċittadini, u li ma jkunux ipprovduti (jew ikunu pprovduti b’kundizzjonijiet differenti) jekk ma jkunx hemm intervent pubbliku.

Kumpens għal SGEI

Skont is-sentenza Altmark tal-2003 tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (QĠUE), il-kumpens għas-servizzi pubbliċi ma jikkostitwixxix għajnuna mill-Istat meta jiġu ssodisfati 4 kundizzjonijiet kumulattivi:

• il-fornitur ta’ servizz riċevitur għandu jkollu obbligi tas-servizz pubbliku ddefiniti b’mod ċar;
• il-metodu għall-kalkolu tal-kumpens għandu jkun oġġettiv, trasparenti u stabbilit minn qabel;
• il-kumpens m’għandux jaqbeż l-ispejjeż rilevanti u profitt raġonevoli, jiġifieri l-ebda kumpens żejjed; u
• il-fornitur għandu jew jintgħażel permezz ta’ proċedura ta’ akkwist pubbliku jew il-livell ta’ kumpens għandu jiġi kkalkolat abbażi ta’ analiżi tal-ispejjeż ta’ negozju medju “mmexxi sew” fis-settur ikkonċernat.

Jekk kundizzjoni waħda jew aktar minn dawn ma jiġux ssodisfati, il-kumpens għas-servizzi pubbliċi se jiġi eżaminat skont ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat.

Riforma tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għas-SGEI

Pakkett tas-SGEI ta’ 4 dokumenti għandu l-għan li jiċċara u jissimplifika r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għas-SGEI.

Il-Komunikazzjoni dwar l-applikazzjoni tar-regoli tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat

• tispjega żewġ tipi ta’ kunċetti: kunċetti ġenerali dwar l-għajnuna mill-Istat u kunċetti speċifiċi għall-SGEI;
• tiċċara l-kundizzjonijiet li bihom il-kumpens għas-servizzi pubbliċi ma jikkostitwixxix għajnuna mill-Istat minħabba n-nuqqas ta’ kwalunkwe vantaġġ;
• tistabbilixxi r-rekwiżiti differenti għall-operazzjoni ta’ SGEI
  • l-att ta’ inkarigu, assenjament tas-servizzi pubbliċi li jiddefinixxi l-obbligi tal-fornitur(i) tas-servizz u tal-awtorità pubblika
  • il-metodu għall-kalkolu tal-kumpens, li għandu jiġi stabbilit minn qabel b’mod oġġettiv u trasparenti. Mhija meħtieġa l-ebda formula speċifika, iżda l-mod ta’ kif se jiġi kkalkolat il-kumpens għandu jkun ċar mill-bidu nett
  • l-evitar ta’ kumpens żejjed — il-livell ta’ kumpens m’għandux jaqbeż dak li huwa meħtieġ biex jiġu koperti l-ispejjeż kollha jew parti minnhom u profitt raġonevoli u
  • l-għażla tal-fornitur u l-kalkolu tal-kumpens, jew skont proċedura xierqa ta’ sejħa għall-offerti jew permezz ta’ eżerċizzju ta’ valutazzjoni komparattiva.

Id-deċiżoni u l-qafas imsemmija hawn taħt jiddefinixxu l-kundizzjonijiet li bihom miżura ta’ għajnuna mill-Istat titqies jew tista’ tinstab li hija kompatibbli mas-suq intern abbażi tal-Artikolu 106(2).

Id-Deċiżjoni 2012/21/UE

• Id-deċiżjoni tippermetti nfiq bla limitu fil-qasam tas-servizzi soċjali:
  • alloġġ soċjali u sptarijiet;
  • servizzi li jissodisfaw ħtiġijiet soċjali fir-rigward tal-kura tas-saħħa u fit-tul;
  • indukrar tat-tfal;
  • aċċess għas-suq tax-xogħol u r-riintegrazzjoni fih; u
  • il-kura u l-inklużjoni soċjali ta’ gruppi vulnerabbli.
• Għall-attivitajiet l-oħra kollha tal-SGEI, il-limitu tal-kumpens huwa ta’ EUR 15-il miljun fis-sena. Kwalunkwe finanzjament li jingħata ’l fuq minn dan il-limitu għandu jkun innotifikat lill-Kummissjoni skont il-qafas tal-SGEI.
• Il-perjodu ta’ inkarigu b’fornitur tal-SGEI ma jaqbiżx l-10 snin.
• Fil-qasam tat-trasport, kumpens jista’ jingħata:
  • għal konnessjonijiet bl-ajru u bil-baħar lejn gżejjer fejn it-traffiku medju annwali ma jaqbiżx it-300 000 passiġġier;
  • għal portijiet fejn it-traffiku medju annwali ma jaqbiżx it-300 000 passiġġier; u
  • għal ajruporti fejn it-traffiku medju annwali ma jaqbiżx il-200 000 passiġġier.

Qafas tal-UE

Il-qafas:

• jagħti metodoloġija aktar preċiża għall-kalkolu tal-ammont ta’ kumpens permissibbli;
• jirrikjedi li l-pajjiżi tal-UE jintroduċu inċentivi ta’ effiċjenza biex il-fornitur tas-servizz jiġi mħeġġeġ jagħmel dan bl-aktar mod effiċjenti;
• isaħħaħ ir-rekwiżiti tat-trasparenza;
• jintroduċi r-rekwiżit għall-SGEI biex jikkonforma mar-regoli tal-UE dwar l-akkwist pubbliku;
• jintroduċi rekwiżit ta’ “ebda diskriminazzjoni” — meta jkun hemm diversi organizzazzjonijiet jipprovdu SGEI, il-kumpens għandu jiġi kkalkolat bl-istess mod biex tiġi evitata d-diskriminazzjoni.

Rapportar

Il-pajjiżi tal-UE għandhom jirrapportaw lill-Kummissjoni kull sentejn dwar l-implimentazzjoni tad-deċiżjoni u dwar il-konformità mal-qafas.

Trasparenza

Kull sena, il-pajjiżi tal-UE għandhom jippubblikaw dettalji dwar il-finanzjament ta’ SGEI fi ħdan il-kamp ta’ applikazzjoni tad-deċiżjoni (għal kumpens ’il fuq minn EUR 15-il miljun li jingħata lil impriża li għandha wkoll attivitajiet barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-SGEI) jew tal-qafas:

• fuq is-sit web dwar it-trasparenza tal-għajnuna mill-Istat tal-Kummissjoni; jew
• fuq is-sit web nazzjonali jew reġjonali tagħhom dwar it-trasparenza.

Linji gwida

Il-Kummissjoni ħejjiet linji gwida dwar l-applikazzjoni ta’ regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għal SGEIs.