Miżuri restrittivi kontra l-Iran

PUNTI EWLENIN

L-Artikolu 215 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea u l-Artikolu 29 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea jipprovdu l-qafas ġenerali għas-sanzjonijiet tal-UE relatati mal-Iran.

Id-Deċiżjoni 2010/413/PESK u r-Regolament (UE) Nru 267/2012

Id-deċiżjoni u r-regolament jittrasponu s-sanzjonijiet tan-NU bħala segwitu għall-UNSCR li tirrikjedi li l-Iran jieqaf jarrikkixxi l-uranju bi skopijiet ta’ proliferazzjoni nukleari. Huma jimponu wkoll firxa ta’ sanzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji awtonomi tal-Unjoni Ewoprea (UE), inkluż dan li ġej.

Il-kummerċ f’diversi prodotti:

• il-projbizzjoni fuq l-esportazzjoni ta’ armi lejn l-Iran;
• il-projbizzjoni fuq l-esportazzjonijiet ta’ oġġetti b’użu doppju u oġġetti li jistgħu jintużaw f’attivitajiet relatati mal-arrikkiment nukleari;
• il-projbizzjoni fuq l-importazzjoni ta’ żejt mhux maħdum, gass naturali, prodotti petrokimiċi u tal-petroleum;
• il-projbizzjoni fuq il-bejgħ jew il-provvista ta’ tagħmir ewlieni użat fis-settur tal-enerġija;
• il-projbizzjoni fuq il-bejgħ jew il-provvista ta’ deheb, metalli prezzjużi oħra u djamanti;
• il-projbizzjoni fuq ċertu tagħmir navali;
• il-projbizzjoni fuq ċertu software.

Is-settur finanzjarju:

• l-iffriżar tal-assi tal-Bank Ċentrali tal-Iran u tal-banek kummerċjali Iranjani ewlenin;
• l-istabbiliment ta’ mekkaniżmi ta’ notifika u ta’ awtorizzazzjoni għat-trasferimenti ta’ fondi ’l fuq minn ċerti ammonti lill-istituzzjonijiet finanzjarji Iranjani.

Is-settur tat-trasport:

• il-prevenzjoni tal-aċċess għall-ajruporti tal-UE għat-titjiriet tal-merkanzija Iranjani;
• il-projbizzjoni fuq il-manutenzjoni u s-servizz ta’ inġenji tal-ajru tal-merkanzija Iranjani jew bastimenti li jġorru materjali jew oġġetti pprojbiti;
• ir-restrizzjonijiet fuq l-ivvjaġġar u l-iffriżar tal-assi imposti kontra individwi u entitajiet elenkati addizzjonali.

Fl-20 ta’ Lulju 2015, l-UNSCR 2231 (2015) ġiet adottata u maqbula mill-Iran u mill-E3/UE+3¹. Din ir-riżoluzzjoni:

• approvat il-pjan komprensiv konġunt ta’ azzjoni;
• ippermettiet ċerti eżenzjonijiet għal miżuri restrittivi eżistenti; u
• iddefiniet l-iskeda u l-impenji li jridu jittieħdu mill-partijiet kollha biex iwasslu għat-terminazzjoni ta’ miżuri restrittivi kontra l-Iran.

Fis-16 ta’ Jannar 2016 (Jum l-Implimentazzjoni) in-NU neħħew xi wħud mill-miżuri restrittivi tagħhom relatati mal-qasam nukleari, kif stabbilit mill-UNSCR 2231 (2015), u l-Kunsill tal-Unjoni Ewropewa neħħa s-sanzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji kollha tal-UE relatati mal-qasam nukleari kontra l-Iran. Madankollu, għad hemm xi restrizzjonijiet fis-seħħ.

Id-Deċiżjoni 2011/235/PESK u r-Regolament (UE) Nru 359/2011

Id-Deċiżjoni 2011/235/PESK tipprovdi għal projbizzjoni fuq l-ivvjaġġar u l-iffriżar ta’ fondi² u l-iffriżar ta’ riżorsi ekonomiċi³ għal individwi responsabbli għal ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem fl-Iran, u dawk assoċjati magħhom. Ir-Regolament (UE) Nru 359/2011 jimplimenta d-Deċiżjoni 2011/235/PESK sa fejn jikkonċerna dan li ġej.

Miżuri biex tiġi miġġielda r-repressjoni interna

• Huwa pprojbit il-bejgħ, il-forniment, it-trasferiment jew l-esportazzjoni ta’ dawn li ġejjin, kemm jekk joriġinaw fl-UE kif ukoll jekk le, lil kwalunkwe persuna jew korp fl-Iran jew għall-użu fl-Iran:
  • tagħmir li jista’ jintuża għal repressjoni interna kif elenkat fl-Anness III;
  • tagħmir, teknoloġija jew software identifikati fl-Anness IV, mingħajr awtorizzazzjoni minn qabel mill-Istat Membru rilevanti tal-UE.
• Huwa pprojbit l-għoti ta’ assistenza teknika, servizzi ta’ senserija u finanzjament lil kwalunkwe persuna jew korp fl-Iran jew għall-użu fl-Iran jekk is-servizzi jkunu relatati ma’ tagħmir li jista’ jintuża għal repressjoni interna kif elenkat fl-Anness III.
• Huwa pprojbit li jiġu pprovduti servizz ta’ monitoraġġ jew ta’ interċettazzjoni tat-telekomunikazzjoni jew tal-internet lill-gvern, lill-korpi pubbliċi, lill-korporazzjonijiet u lill-aġenziji tal-Iran jew lil kwalunkwe persuna jew entità li taġixxi f’isimhom.

Sanzjonijiet finanzjarji

• Ir-Regolament (UE) Nru 359/2011 jindika:
  • l-iffriżar tal-fondi u r-riżorsi ekonomiċi li jappartjenu lil, huma l-proprjetà ta’ jew huma miżmuma minn individwi jew korpi elenkati fl-Anness I;
  • projbizzjoni fuq fondi jew riżorsi ekonomiċi li jsiru disponibbli għall- individwi, l-entitajiet jew il-korpi elenkati fl-Anness I;
  • projbizzjoni ta’ attivitajiet intenzjonati biex jevitaw il-miżuri msemmija hawn fuq.
• L-Anness I huwa lista ta’ persuni li, f’konformità mad-Deċiżjoni 2011/235/PESK, ġew identifikati mill-Kunsill bħala individwi responsabbli għal ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem fl-Iran, u dawk assoċjati magħhom.
• Il-pajjiżi tal-UE jistgħu eċċezzjonalment jawtorizzaw ir-rilaxx ta’ fondi jew riżorsi ekonomiċi ffriżati, inkluż għal spejjeż bażiċi bħal ikel, mediċini u utilitajiet u tariffi professjonali raġonevoli.

Eċċezzjonijiet umanitarji

Id-Deċiżjoni (PESK) 2024/1795 temenda d-Deċiżjoni 2011/235/PESK, billi tintroduċi eċċezzjonijiet umanitarji mill-miżuri restrittivi diretti kontra ċerti individwi u entitajiet fid-dawl tas-sitwazzjoni fl-Iran. Din għandha tiffaċilita l-azzjoni umanitarja ta’ prinċipju mill-atturi umanitarji imparzjali fl-Iran u b’hekk tippermetti li ċerti organizzazzjonijiet u aġenziji li jaġixxu bħala s-sħab umanitarji tal-UE jiġu eżentati mill-projbizzjoni li l-fondi jew ir-riżorsi ekonomiċi disponibbli għal individwi, entitajiet u korpi maħtura, esklussivament għal skopijiet umanitarji fl-Iran.

Ir-Regolament (UE) 2024/1796 jemenda r-Regolament (UE) Nru 359/2011 li sservi għall-implimentazzjoni tal-bidliet introdotti bid-Deċiżjoni (PESK) 2024/1795 bil-għan li jiġi żgurat li dawn jiġu applikati b’mod uniformi fl-Istati Membri kollha.