Il-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd (2014-2020)

PUNTI EWLENIN

Baġit u prijoritajiet

B’baġit ta’ EUR 6.5 biljun għall-perjodu ta’ bejn l-2014 u l-2020, il-FEMS għandu l-għan li:

• jibni mill-ġdid l-istokkijiet tal-ħut, inaqqas l-impatt tas-sajd fuq l-ambjent marin u jelimina gradwalment l- iskart¹;
• jappoġġja lissajd lokali fuq skala żgħira u lis-sajjieda żgħażagħ;
• jgħin lill-komunitajiet jiddevirsifikaw l-ekonomija lokali tagħhom;
• jiffinanzja proġetti li joħolqu x-xogħlijiet u jtejbu l-kwalità tal-ħajja fil-kosti tal-Ewropa;
• jappoġġja l-akkwakultura Ewropea (it-trobbija tal-ħut u tal-frott tal-baħar bil-qoxra);
• jiffinanzja t-titjib tal-għarfien xjentifiku tal-ambjent tal-baħar u l-ġbir ta’ data rilevanti sabiex dawk id-deċiżjonijiet jittieħdu abbażi ta’ informazzjoni affidabbli;
• isaħħaħ il-programmi ta’ kontroll tas-sajd;
• jappoġġja investimenti innovattivi fil-bastimenti tas-sajd, pereżempju biex titjieb is-selettività tal-irkaptu tas-sajd²;
• jappoġġja (taħt ċerti kundizzjonijiet) investimenti fit-tagħmir jew abbord immirati lejn it-tnaqqis tal-emissjoni ta’ sustanzi niġġiesa jew gassijiet serra;
• itejjeb il-kummerċjalizzazzjoni u l-ipproċessar fis-setturi tas-sajd u tal-akkwakultura;
• jappoġġja l-politika marittima integrata tal-UE billi jiffaċilita l-koordinazzjoni bejn il-fruntieri u bejn is-setturi (pereżempju l-ippjanar tal-ispazju marittimu, is-sorveljanza marittima integrata u t-titjib tal-għarfien dwar l-istat tal-ambjent tal-baħar).

Implimentazzjoni

• Il-FEMS jikkofinanzja proġetti ma’ Stati Membri tal-UE li jipprovdu finanzjament nazzjonali. L-Istati Membri tal-UE jfasslu programm operazzjonali, filwaqt li jgħidu kif beħsiebhom jonfqu l-flus allokati. Ladarba l-Kummissjoni Ewropea tapprova dawn il-programmi, l-awtoritajiet nazzjonali huma responsabbli milli jiddeċiedu liema proġetti se jiġu ffinanzjati.
• Sa mill-adozzjoni tar-Regolament (UE) Nru 508/2014, il-Kummissjoni adottat regoli li prinċipalment jindirizzaw aspetti tekniċi dettaljati tal-implimentazzjoni tiegħu. Dawn jinkludu:
  • kif l-Istati Membri għandhom jippreżentaw data kumulattiva dwar l-operazzjonijiet tas-sajd u l-informazzjoni li jeħtieġ li jipprovdu lill-Kummissjoni;
  • il-kontenut u l-istabbiliment ta’ sistema biex tissorvelja u tevalwa l-operazzjonijiet li jirċievu finanzjament;
  • il-format u l-preżentazzjoni tar-rapporti annwali tal-programmi ffinanzjati;
  • kundizzjonijiet dettaljati dwar l-interruzzjoni u s-sospensjoni tal-pagamenti lill-Istati Membri tal-UE li ma jikkonformawx mar-regoli dwar il-PKS.
• Lista sħiħa tal-atti ta’ implimentazzjoni u delegati hija disponibbli fuq is-sit web tal-FEMS.

Miżuri temporanji tal-pandemija tal-COVID-19 - emenda għar-regolament

• Il-miżuri speċifiċi, disponibbli sal-31 ta’ Diċembru 2020, biex jittaffa l-impatt soċjoekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19, ġew introdotti skont ir-Regolament Delegat (UE) 2020/560. Dawn ippermettew riallokazzjoni aktar flessibbli tar-riżorsi finanzjarji fi ħdan il-programm operazzjonali ta’ kull Stat Membru u ssimplifikaw il-proċedura għall-emenda tal-programmi operazzjonali. Taħt ċerti kundizzjonijiet, huma ppermettew ukoll lill-FEMS jipprovdi:
  • appoġġ għall-waqfien temporanju tal-attivitajiet tas-sajd;
  • kumpens għal ċertu telf ekonomiku mġarrab mill-produtturi tal-akkwakultura u l-intrapriżi tal-ipproċessar;
  • kapital operatorju għall-produtturi tal-akkwakultura u l-intrapriżi tal-ipprocessar; u
  • appoġġ għall-organizzazzjonijiet tal-produtturi u l-assoċjazzjonijiet tal-organizzazzjonijiet tal-produtturi għall-ħżin ta’ prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura.

Miżuri biex jittaffew il-konsegwenzi tal-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna - emenda għar-Regolament

• Ir-Regolament Emendatorju (UE) 2022/1278 jippermetti lill-Istati Membri jemendaw il-programmi operazzjonali tagħhom sabiex jużaw ir-riżorsi li fadal tal-FEMS sabiex jikkumpensaw lill-operaturi u lill-produtturi għall-introjtu mitluf tagħhom, flimkien mal-ispejjeż addizzjonali mġarrba minħabba l-gwerra, bħaż-żieda fl-enerġija, il-materja prima u l-prezzijiet tal-għalf tal-ħut.
• Is-sajjieda li kellhom iwaqqfu l-attivitajiet tagħhom minħabba l-gwerra Russa ta’ aggressjoni kontra l-Ukrajna jistgħu wkoll jirċievu l-appoġġ tal-FEMS.
• L-appoġġ jingħata retroattivament mill-24 ta’ Frar 2022, meta bdiet l-aggressjoni tar-Russja, b’rata ta’ kofinanzjament ta’ 75% tan-nefqa pubblika eliġibbli.