Brussell, 21.9.2018

COM(2018) 651 final

RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL

dwar it-tħaddim tad-Direttiva 2011/24/UE dwar l-applikazzjoni tad-drittijiet tal-pazjenti fil-qasam tal-kura tas-saħħa transkonfinali


Rapport tal-Kummissjoni dwar it-tħaddim tad-Direttiva 2011/24/UE dwar l-applikazzjoni tad-drittijiet tal-pazjenti fil-qasam tal-kura tas-saħħa transkonfinali

L-għan ġenerali tad-Direttiva 2011/24 /UE 1 (minn hawn ’il quddiem imsejħa “id-Direttiva”) dwar id-drittijiet tal-pazjenti fil-qasam tal-kura tas-saħħa transkonfinali huwa li tiffaċilita l-aċċess għall-kura tas-saħħa sikura u ta’ kwalità għolja fi Stat Membru ieħor. Għal dan il-għan, il-pazjenti jiġu rimborżati għall-kura tas-saħħa skont il-prinċipji stabbiliti mill-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea u kkodifikati mid-Direttiva. Fl-istess ħin, l-Istati Membri jibqgħu responsabbli biex jipprovdu kura tas-saħħa adegwata fit-territorju tagħhom. Barra minn hekk, id-Direttiva tippromwovi l-kooperazzjoni transkonfinali fil-kura tas-saħħa bejn l-Istati Membri għall-benefiċċju taċ-ċittadini tal-UE, fir-rigward ta’ preskrizzjonijiet, saħħa diġitali (Saħħa elettronika), mard rari u valutazzjonijiet tat-teknoloġija tas-saħħa (HTAs). Id-Direttiva tapplika għall-kura tas-saħħa transkonfinali mingħajr preġudizzju għall-qafas ipprovdut mir-Regolamenti tal-koordinazzjoni tas-sigurtà soċjali 2 .

Id-Direttiva kellha tiġi trasposta mill-Istati Membri sal-25 ta’ Ottubru 2013.

L-Artikolu 20(1) tad-Direttiva jirrikjedi li l-Kummissjoni “tfassal rapport dwar l-operat ta’ din id-Direttiva u tgħaddih lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill” sal-25 ta’ Ottubru 2015 3 , u kull tliet snin wara din id-data. B’mod partikolari, ir-rapport irid jinkludi informazzjoni dwar il-flussi tal-pazjenti, id-dimensjonijiet finanzjarji tal-mobbiltà tal-pazjenti, l-implimentazzjoni tal-Artikolu 7(9) u l-Artikolu 8, u dwar il-funzjonament tan-Netwerks ta’ Referenza Ewropej u l-Punti ta’ Kuntatt Nazzjonali (NCPs). Dan ir-rapport jinkludi wkoll kapitolu dwar l-użu tas-setgħat iddelegati skont l-Artikolu 17(1) tad-Direttiva.

1.Sitwazzjoni attwali tat-traspożizzjoni

1.1.Verifika tal-kompletezza

Qabel l-iskadenza tat-traspożizzjoni (il-25 ta’ Ottubru 2013), ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni żaru l-Istati Membri kollha biex jiddiskutu l-miżuri ta’ traspożizzjoni meħtieġa u biex jipprovdu assistenza, jekk mitluba. Barra minn hekk, it-traspożizzjoni tad-Direttiva ġiet diskussa mal-Istati Membri fi ħdan il-kumitati ppreseduti mill-Kummissjoni 4 .

Wara l-iskadenza tat-traspożizzjoni, il-Kummissjoni nediet 26 proċedura ta’ ksur għal notifika tard jew mhux kompluta tal-miżuri ta’ traspożizzjoni. Wara dan il-proċess, l-Istati Membri kollha finalment innotifikaw il-miżuri kompleti tagħhom ta’ traspożizzjoni.

1.2.Verifika tal-konformità

1.2.1.Verifiki sistematiċi tal-miżuri ta’ traspożizzjoni tal-Istati Membri

It-tieni fażi tal-valutazzjoni tal-konformità bdiet eżatt wara li ġiet innotifikata l-miżura nazzjonali. F’din il-fażi, il-Kummissjoni kienet qed tivvaluta jekk l-atti legali nazzjonali kollha u miżuri oħra nnotifikati humiex konformi mad-Direttiva 5 . Aktar minn ħames mitt miżura nazzjonali li jittrasponu d-Direttiva ġew innotifikati lill-Kummissjoni. L-għadd kbir ta’ liġijiet nazzjonali involuti huwa parzjalment dovut għall-fatt li d-Direttiva tirregola għadd ta’ kwistjonijiet li huma taħt livelli reġjonali/amministrattivi differenti u f’biċċiet separati ta’ leġiżlazzjoni fl-Istati Membri, bħal mekkaniżmi ta’ rimborż 6 , kanali ta’ informazzjoni (Punti ta’ Kuntatt Nazzjonali, fornituri tal-kura tas-saħħa) 7 , id-drittijiet u l-intitolamenti tal-pazjenti 8 , ir-responsabbiltà professjonali 9 .

Il-Kummissjoni identifikat erba’ oqsma ta’ prijorità għall-valutazzjoni tal-konformità li kellhom l-akbar potenzjal li jaġixxu bħala ostakli għall-pazjenti jekk jibqgħu ma jiġux indirizzati: is-sistemi ta’ rimborż, l-użu ta’ awtorizzazzjoni minn qabel, ir-rekwiżiti amministrattivi u l-ħlas ta’ pazjenti li jkunu deħlin. Bħala riżultat ta’ valutazzjoni sistematika tal-miżuri notifikati kollha, il-Kummissjoni fetħet 11-il investigazzjoni fuq inizjattiva proprja li jiġbru informazzjoni għal valutazzjoni tal-konformità kif suppost u hemm oħrajn li huma fil-ħsieb li jsiru.

a) Sistemi ta’ rimborż ta’ spejjeż għall-kura tas-saħħa transkonfinali

Skont l-Artikolu 7(4) tad-Direttiva, l-ispejjeż tal-kura tas-saħħa transkonfinali għandhom jiġu rimborżati jew imħallsa sal-livell tal-ispejjeż li jkunu saru mill-Istat Membru ta’ affiljazzjoni, ladarba din il-kura tas-saħħa tkun ġiet ipprovduta fit-territorju tiegħu, mingħajr ma jaqbżu l-ispiża attwali tal-kura tas-saħħa riċevuta. L-Artikolu 7(9) jippermetti li l-Istati Membri jillimitaw l-applikazzjoni tar-regoli dwar ir-rimborż tal-kura tas-saħħa transkonfinali abbażi ta’ raġunijiet importanti ta’ interess ġenerali. L-Artikolu 7(11) jirrikjedi li dawn il-limitazzjonijiet ikunu meħtieġa u proporzjonati, u ma jkunux mezz ta’ diskriminazzjoni arbitrarja jew ta’ ostaklu mhux iġġustifikat għall-moviment liberu. Barra minn hekk, jeħtieġ li l-Istati Membri jinnotifikaw lill-Kummissjoni dwar kwalunkwe deċiżjoni biex jintroduċu l-limitazzjonijiet skont l-Artikolu 7(9).

Għalkemm il-Kummissjoni ma rċeviet l-ebda notifika speċifika skont l-Artikolu 7(9), ċerti miżuri ta’ traspożizzjoni jistgħu jiġu ddubitati bħala li jillimitaw il-livell ta’ rimborż għall-kura tas-saħħa transkonfinali. Dan jirreferi għal Stati Membri li jagħtu rimborż tal-kura tas-saħħa transkonfinali abbażi ta’ livelli aktar baxxi ta’ rimborż, applikabbli għall-kura tas-saħħa riċevuta minn fornituri privati jew mhux ikkuntrattati tal-kura tas-saħħa fit-territorju tagħhom stess, meta mqabbla mal-livell ta’ rimborż fi ħdan is-sistema tal-kura tas-saħħa pubblika jew fornituri kkuntrattati tal-kura tas-saħħa. Tliet Stati Membri, b’kundizzjonijiet u limiti differenti, jużaw il-livell ta’ qabel aktar baxx ta’ rimborż bħala l-punt ta’ referenza għar-rimborż tal-ispejjeż tal-kura tas-saħħa transkonfinali skont id-Direttiva.

Il-Kummissjoni qed tikkunsidra l-passi ’l quddiem f’dawk il-każijiet, b’mod partikolari fid-dawl tal-każistika tal-Qorti tal-Ġustizzja 10 .

b) Awtorizzazzjoni minn qabel

Id-Direttiva (l-Artikolu 8(2)) tintroduċi l-possibbiltà għall-Istati Membri li jagħmlu r-rimborż tal-ispejjeż għall-kura tas-saħħa riċevuta fi Stat Membru ieħor soġġetta għal awtorizzazzjoni minn qabel. Din l-għażla mhija bl-ebda mod maħsuba li tintuża żżejjed, peress li din titqies bħala restrizzjoni tal-moviment liberu tas-servizzi 11 .

Bħalissa, sitt Stati Membri flimkien man-Norveġja 12 ma għandhom l-ebda sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel 13 fis-seħħ, b’hekk jagħtu lill-pazjenti l-libertà li jagħżlu u jnaqqsu l-piż amministrattiv.

Kif indikat fil-premessa 44 tad-Direttiva u skont il-każistika kostanti tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-Istati Membri jistgħu jagħmlu r-rimborż tal-ispejjeż tal-kura tas-saħħa transkonfinali soġġetta għal awtorizzazzjoni minn qabel meta jkun kemm meħtieġ kif ukoll raġonevoli 14 ; skema bħal din trid tkun ibbażata wkoll fuq kriterji oġġettivi u nondiskriminatorji 15 . Dan huwa rifless ukoll fl-Artikolu 8(2)(a) tad-Direttiva, li jippermetti lill-Istati Membri jużaw sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel b’mod partikolari għall-kura tas-saħħa li tkun soġġetta għal rekwiżiti tal-ippjanar jekk tinvolvi akkomodazzjoni fi sptar għal matul il-lejl jew jekk teħtieġ l-użu ta’ infrastruttura medika jew tagħmir mediku speċjalizzati ħafna u għaljin ħafna. Fil-prattika, is-sistemi ta’ awtorizzazzjoni preliminari huma kważi kompletament ibbażati fuq l-Artikolu 8(2)(a) imsemmi, u għalhekk dan ir-rapport se jiffoka fuqu 16 .

Kwalunkwe sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel għandha tkun ristretta għal dak li hu meħtieġ u proporzjonata għall-għan li għandu jinkiseb, u ma għandhiex tkun mezz ta’ diskriminazzjoni arbitrarja jew ostaklu mhux iġġustifikat għall-moviment liberu tal-pazjenti 17 .

L-Artikolu 8(7) tad-Direttiva jirrikjedi li kull Stat Membru għandu “jagħmel disponibbli għall-pubbliku liema kura tas-saħħa hija soġġetta għal awtorizzazzjoni minn qabel”.

It-tħassib tal-Kummissjoni f’dan ir-rigward huwa li s-sistemi ta’ awtorizzazzjoni minn qabel ma għandhomx ibatu min-nuqqas ta’ ċertezza legali u trasparenza dwar liema trattamenti huma soġġetti u jaqblu mal-kriterji ta’ awtorizzazzjoni minn qabel. Sabiex tingħata aktar ċarezza, tnedew bosta djalogi strutturati mal-Istati Membri fir-rigward tal-listi tal-kura tas-saħħa soġġetta għal awtorizzazzjoni minn qabel. Xi listi ġew ikkunsidrati estensivi żżejjed; tressaq tħassib ukoll fir-rigward tar-rekwiżit ta’ awtorizzazzjoni minn qabel għal kull tip ta’ kura tas-saħħa barra l-pajjiż li jkollu bżonn aktar minn konsultazzjoni waħda ma’ speċjalista għal kull pazjent fis-sena. Id-djalogi pprevedew mekkaniżmu proattiv tajjeb biex iwassal għal effetti pożittivi għall-pazjenti.

Jekk l-awtorizzazzjoni minn qabel tkun titqies meħtieġa, jenħtieġ li tkun disponibbli għall-pubbliku lista dettaljata u suffiċjentement definita tat-trattamenti.

c) Proċeduri amministrattivi fir-rigward tal-kura tas-saħħa transkonfinali

L-Artikolu 9(1) tad-Direttiva jirrikjedi li l-Istati Membri jiżguraw li l-proċeduri amministrattivi għar-rimborż transkonfinali jkunu bbażati fuq kriterji oġġettivi u nondiskriminatorji li jkunu neċessarji u proporzjonati għall-objettiv li jrid jintlaħaq.

“Għad hemm ftit wisq esperjenza dwar il-kura tas-saħħa transkonfinali fost il-komunitajiet tal-pazjenti.”( Il-Forum Ewropew tal-Pazjenti - Ottubru 2016)

Xi Stati Membri jirrikjedu li l-pazjenti jipprovdu traduzzjoni ċċertifikata tad-dokumentazzjoni medika tagħhom sabiex jiksbu r-rimborż tagħhom. Fil-fatt, it-traduzzjoni ġuramentata tista’ tirrappreżenta ostaklu sproporzjonat għall-moviment liberu tas-servizzi, pereżempju f’ħafna pajjiżi l-ispiża tat-traduzzjoni tista’ tkun ogħla mir-rimborż tas-servizz tal-pazjenti ta’ barra.

Stat Membru wieħed introduċa limitu minimu eċċessiv (ta’ EUR 15) għal rimborż li bejn wieħed u ieħor kien daqs it-tariffi medji ta’ rimborż għall-kura tas-saħħa tal-pazjenti ta’ barra f’dak l-Istat Membru.

Stat Membru ieħor talab ċertifikat mill-Punt ta’ Kuntatt Nazzjonali barrani li jafferma li l-kura tas-saħħa li trid tingħata fit-territorju tiegħu tkun konformi mal-istandards ta’ sikurezza u ta’ kwalità meħtieġa. Barra minn hekk, hija meħtieġa konferma bil-miktub mill-fornitur tal-kura tas-saħħa dwar id-disponibbiltà tiegħu li jagħti l-kura tas-saħħa mitluba fil-perjodu indikat mill-applikant għal awtorizzazzjoni minn qabel.

Wara diskussjonijiet mal-Istati Membri dwar il-proporzjonalità u n-neċessità tar-rekwiżiti kollha msemmija hawn fuq, dawn tneħħew fl-interess tal-pazjenti.

Ċerti Stati Membri introduċew sistemi ta’ notifika minn qabel fejn il-pazjent jirċievi konferma bil-miktub tal-ammont li jrid jiġi rimborżat fuq il-bażi ta’ stima, kif stipulat fl-Artikolu 9(5) tad-Direttiva. Anke jekk Stat Membru ma japplikax dan il-mekkaniżmu ta’ notifika minn qabel, l-Artikolu 9(5) jirrikjedi li l-Istati Membri jirrimborżaw lill-pazjenti mingħajr dewmien żejjed. L-għażla ta’ notifika minn qabel hija mekkaniżmu li ta’ min wieħed itejjeb billi jappoġġja lill-Istati Membri biex jikkonformaw mal-obbligu tagħhom.

d) Miżati għall-pazjenti minn Stati Membri oħra

L-Artikolu 4(3) jirrikjedi li l-Istati Membri josservaw il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni fir-rigward tal-pazjenti minn Stati Membri oħra. Jinnota wkoll li l-Istati Membri jistgħu, taħt ċerti ċirkostanzi, jadottaw miżuri fir-rigward tal-aċċess għat-trattament; madankollu, dawn il-miżuri jridu jkunu ġustifikati, proporzjonati u meħtieġa; dawn iridu jitħabbru wkoll pubblikament minn qabel.

L-Istati Membri jistgħu jiddefinixxu l-miżati għat-twassil tal-kura tas-saħħa fit-territorju tagħhom. Madankollu, l-Artikolu 4(4) jirrikjedi li l-Istati Membri jiżguraw li l-fornituri tal-kura tas-saħħa japplikaw l-istess skala ta’ miżati lill-pazjenti minn Stati Membri oħra bħalma jagħmlu għall-pazjenti domestiċi f’sitwazzjoni medika komparabbli. Jekk ma jkun hemm l-ebda prezz komparabbli għall-pazjenti domestiċi, l-Artikolu 4(4) jobbliga lill-fornituri li jitolbu prezz ikkalkolat skont kriterji oġġettivi u nondiskriminatorji. Ladarba jiġu ddefiniti, il-miżati u t-tariffi jridu jiġu applikati b’mod ugwali kemm għaċ-ċittadini kif ukoll għal dawk li mhumiex. Barra l-iskemi pubbliċi, il-Kummissjoni ma identifikat l-ebda kwistjoni ta’ implimentazzjoni u l-Istati Membri ma għażlux li jintroduċu miżuri fir-rigward tal-aċċess għall-pazjenti li jkunu deħlin.

Matul il-perjodu tat-traspożizzjoni, kien hemm xi argumenti mressqa mill-Istati Membri li t-tariffi pubbliċi eżistenti ma jirrappreżentawx prezz komparabbli minħabba li elementi importanti, pereżempju minn tassazzjoni ġenerali (eż. spejjeż ta’ investiment kapitali), mhumiex rappreżentati fit-tariffa pubblika li mhix kompletament ta’ rkupru tal-ispejjeż. L-Istati Membri għalhekk jistgħu jibnu prezz komparabbli bbażat fuq l-ispejjeż għall-ispiża attwali tas-servizz tas-saħħa, li għandu jkun ibbażat fuq metodoloġija oġġettiva u nondiskriminatorja li ma tiddiskriminax finanzjarjament bejn pazjenti "domestiċi" koperti taħt skemi pubbliċi lokali u dawk "transkonfinali" għal intervent partikolari. Madankollu, wieħed jeħtieġ li jżomm f’moħħu li t-twaqqif ta’ sistema ta’ pprezzar abbażi tal-ispejjeż jista’ jkollu implikazzjonijiet għall-obbligi ta’ rimborż 18 tal-Istati Membri lill-pazjenti li jkunu ħerġin.

1.3. Kwistjonijiet oħrajn

Huwa interessanti li matul il-kontrolli tal-kompletezza, ir-rekwiżit għall-assigurazzjoni tar-responsabbiltà professjonali 19 irriżulta bħala kwistjoni problematika f’bosta Stati Membri. Anke jekk il-fornituri tal-kura tas-saħħa de facto għandhom assigurazzjoni tar-responsabbiltà, fil-prattika, ħafna drabi kien hemm nuqqas ta’ leġiżlazzjoni li tirrikjedi li jkun hemm dawn is-sistemi. Barra minn hekk, għal xi Stati Membri kien diffiċli wkoll li jimplimentaw il-prinċipju li jestendi l-għażla tal-pazjenti għall-fornituri tal-kura tas-saħħa li jinsabu fi Stat Membru ieħor, irrispettivament minn jekk humiex ikkuntrattati jew le mis-sistema tas-saħħa statutorja f’dak l-Istat Membru.

Il-Kummissjoni qed tkompli d-djalogi intensivi tagħha mal-Istati Membri biex tikseb l-aħjar traspożizzjoni possibbli tad-Direttiva. Ġie kkonfermat li l-laqgħat bilaterali strutturati mal-Istati Membri jagħtu l-possibbiltà li jiġi spjegat it-tħassib li baqa’ u li jinstabu soluzzjonijiet aċċettabbli għall-benefiċċju taċ-ċittadini tal-UE. Maġġoranza kbira tal-kwistjonijiet ta’ konformità eżaminati mal-Istati Membri inkwistjoni wasslu għal ftehim komuni. 

Ir-riżultati tajbin ta’ dan ix-xogħol intensiv fir-riżorsi wasslu għal inqas piżijiet amministrattivi fuq iċ-ċittadini biex ikollhom aċċess għal kura tas-saħħa transkonfinali, sistemi ta’ awtorizzazzjoni minn qabel aktar kompressati u proċeduri eħfef biex jiġu eżerċitati d-drittijiet bażiċi tal-pazjent imnaqqxa fid-Direttiva. 

Mill-1 ta’ Ġunju 2018, il-fażi tal-kontroll tal-kompletezza ġiet finalizzata billi l-proċedimenti kollha ta’ ksur relatati ma’ dik il-fażi ngħalqu, il-kontrolli tal-konformità u djalogi strutturati għadhom għaddejjin u każ wieħed ta’ ksur huwa miftuħ.

2.Data dwar il-mobbiltà tal-pazjent

Skont l-Artikolu 20 tad-Direttiva, l-Istati Membri jirrappurtaw fuq bażi annwali dwar il-mobbiltà tal-pazjent tagħhom skont id-Direttiva 2011/24/UE. Dawn ir-rapporti jkopru l-kura tas-saħħa b’awtorizzazzjoni minn qabel jew mingħajrha, talbiet għal informazzjoni dwar il-kura tas-saħħa, il-kura tas-saħħa pprovduta, ir-rimborżi magħmula u r-raġunijiet li għalihom ġiet rimborżata jew le l-kura tas-saħħa.

Ir-rapport preżenti jagħti ħarsa ġenerali ta’ livell għoli tad-data riċevuta fl-2015, fl-2016 u fl-2017. Għandu jiġi nnutat li d-data diskussa hawn taħt tista’ tinkludi wkoll xi każijiet ta’ kura tas-saħħa rimborżata skont ir-Regolamenti dwar il-koordinazzjoni tas-sigurtà soċjali 20 . Dan peress li mhux l-Istati Membri kollha jistgħu jżommu separazzjoni stretta bejn id-data dwar ir-rimborżi għall-kura tas-saħħa skont id-Direttiva 2011/24/UE u r-Regolament (KE) Nru 883/2004 (KE) jew skont ftehimiet bilaterali transkonfinali.

Id-data ppreżentata hawn taħt tkopri rapporti dwar il-mobbiltà għal tliet snin (2015-17) iżda n-numru ta’ pajjiżi f’kull sena mhuwiex ugwali. Id-data waslet fl-2015 minn 23 Stat Membru u min-Norveġja; fl-2016, mit-28 Stat Membru kollha flimkien man-Norveġja u l-Iżlanda; u fl-2017 minn 26 Stat Membru. Għandu jiġi nnotat li, peress li mhux l-Istati Membri kollha setgħu jipprovdu informazzjoni dwar kull kwistjoni f’kull sena, in-numri tal-linja bażi tar-rapporti għalhekk mhumiex identiċi għal kull kwistjoni.

2.1.Mobbiltà tal-pazjenti b’awtorizzazzjoni minn qabel

Kif iddikjarat qabel (ara l-Kapitolu 1.2.1.b), id-Direttiva tippermetti ċerti kundizzjonijiet lill-Istati Membri biex iwaqqfu sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel (PA). Id-data aggregata rrappurtata mill-Istati Membri dwar in-numru ta’ talbiet għall-PA fl-2015, l-2016 u l-2017 turi li talbiet bħal dawn b’mod ġenerali għadhom ftit. Madankollu, mill-2015 kien hemm żieda stabbli, b’aktar minn darbtejn it-talbiet għall-PA li qed isiru u jiġu awtorizzati fl-2017 bħal fl-2015 fl-Istati Membri kollha 21 . 

Abbażi tad-data rrappurtata għall-kura transkonfinali ppjanata skont ir-Regolamenti, fl-2015, l-Istati Membri ħarġu madwar 55,000 awtorizzazzjoni 22 għal trattament ippjanat barra mill-pajjiż. Jekk dan in-numru jitqabbel man-numru rrappurtat ta’ PA għall-kura transkonfinali skont id-Direttiva fl-2016 (meta din tal-aħħar tkun l-aktar sena komparabbli), jista’ jiġi stmat li transkonfinali bil-PA skont id-Direttiva jammonta għal madwar 6 % tat-trattamenti awtorizzati fi Stat Membru ieħor. Madankollu, din l-istima jenħtieġ li tiġi interpretata b’ċerta prudenza għaliex, kif innutat hawn fuq, mhux l-Istati Membri kollha jistgħu jisseparaw kompletament dawk id-dikjarazzjonijiet magħmula skont id-Direttiva u dawk magħmula skont ir-Regolamenti.

Figura 1: Talbiet b’Awtorizzazzjoni Minn Qabel u Awtorizzazzjonijiet

2.2.Mobbiltà tal-pazjenti mhux soġġetta għal awtorizzazzjoni minn qabel

In-numru totali ta’ talbiet bħal dawn għar-rimborżi kien relattivament baxx fit-tliet snin kollha bħala sehem mill-kura totali tal-pazjenti, iżda baqa’stabbli ħafna. Fl-2015 in-numru totali ta’ talbiet mogħtija kien ta’ 180,704 f’19-il Stat Membru flimkien man-Norveġja; fl-2016 in-numru ta’ talbiet li ngħataw minn 22 Stat Membru ammonta għal 209,568; u fl-2017 in-numru totali ta’ talbiet mogħtija kien ta’ 194,292 f’20 Stat Membru. Bl-aġġustament għan-numru ta’ pajjiżi li jirrapportaw id-data, dan juri li l-użu taċ-ċittadini tal-UE tad-drittijiet mogħtija skont id-Direttiva ma kellu l-ebda tkabbir jew tnaqqis sinifikanti matul it-tliet snin tal-perjodu tar-rappurtar.

Fil-każ tar-Regolament (KE) Nru 883/2004, il-kura tas-saħħa transkonfinali mhux ippjanata hija rimborżata l-aktar bejn l-Istati Membri meta tasal talba mill-Istat Membru tat-trattament. Fl-2015, ħarġu madwar 2 miljun talba bħal din mill-Istati Membri, filwaqt li r-rimborżi għal trattamenti transkonfinali skont id-Direttiva li ma kinux jeħtieġu PA ammontaw għal ftit aktar minn 180,000 fl-2015. Jidher għalhekk li l-opportunitajiet offruti mir-Regolament (KE) Nru 883/2004 taħt il-Karta tal-Assikurazzjoni tas-Saħħa tal-Unjoni Ewropea jintużaw l-aktar minn dawk skont id-Direttiva. Dan jista’ jinftiehem peress li f’ħafna każijiet il-livell ta’ rimborż skont ir-Regolamenti huwa ogħla 23 milli skont id-Direttiva u l-Istati Membri huma meħtieġa jiżguraw li ċ-ċittadini jingħataw parir fuq l-aktar rotta xierqa għal talba.

Figura 2: Talbiet għal Rimborż mingħajr awtorizzazzjoni minn qabel

2.3.Implikazzjonijiet Finanzjarji tal-Mobbiltà tal-Pazjenti

F’termini tad-dimensjonijiet finanzjarji tal-mobbiltà tal-pazjenti, is-sena 2016 (li għaliha teżisti l-informazzjoni l-aktar kompluta) tista’ titqies bħala eżempju tal-livell ta’ rimborż magħmul għall-kura skont id-Direttiva. Abbażi tat-tweġibiet ipprovduti mill-Istati Membri, fl-2016 intefqu madwar EUR 65,000,000 fil-pajjiżi kollha tal-UE kollettivament fuq il-kura bil-PA u mingħajrha. Jiġi nnutat li r-rapport tal-OECD Health at a Glance 24 għall-2017 jikkalkula li fil-pajjiżi tal-UE l-medja li tintuża għall-kura tas-saħħa hija ta’ 10 % tal-PDG; u li fl-2017 il-Eurostat 25 irrapporta li l-PDG tal-UE huwa ta’ EUR 15,3 triljun; in-nefqa fl-UE kollha fuq il-kura tas-saħħa transkonfinali mġarrba skont id-Direttiva tista’ għalhekk tiġi stmata għal 0,004 % tal-baġit annwali tal-kura tas-saħħa fl-UE kollha. Dawn naturalment huma ċifri skematiċi ħafna, iżda meta jinqraw flimkien mal-figuri tal-ispiża tal-kura tas-saħħa transkonfinali skont ir-Regolamenti (li jammontaw għal madwar 0,1 %), huwa ċar li l-maġġoranza vasta tal-baġits tal-kura tas-saħħa tintefaq b’mod domestiku. Billi ċ-ċifri kienu moderati u stabbli matul is-snin, l-impatt fuq il-baġits tas-saħħa nazzjonali li jirriżultaw minn pazjenti li jixtiequ jaċċessaw il-kura tas-saħħa transkonfinali jidher marġinali. Dan jgħodd għall-pajjiżi kollha, irrispettivament minn jekk introduċewx l-awtorizzazzjoni minn qabel jew le.

2.4.Direzzjoni tal-Mobbiltà tal-Pazjenti

Meta wieħed iħares lejn il-flussi ta’ pazjenti li jivvjaġġaw għall-kura tas-saħħa wara li jirċievu awtorizzazzjoni minn qabel, l-akbar fluss kien minn Franza lejn Spanja. Meta l-awtorizzazzjoni ma kinitx meħtieġa, l-akbar fluss kien minn Franza lejn il-Ġermanja. Dawn il-mudelli identifikati qabel ma nbidlux b’mod sinifikanti mill-2015 sal-2017.

Il-Flow Map 1 fl-Anness B tirrappreżenta l-flussi aggregati matul l-2015, l-2016 u l-2017 għal trattament li jeħtieġ awtorizzazzjoni minn qabel 26 . Il-flow maps, kif ukoll id-data mhux ipproċessata, juru b’mod ċar li l-biċċa l-kbira tal-pazjenti jivvjaġġaw minn Franza lejn pajjiżi oħra u l-mobbiltà tal-pazjenti l-aktar prevalenti hija minn Franza lejn Spanja u minn Franza lejn il-Ġermanja. Għas-snin 2015 u 2017, meta Franza ma kinitx kapaċi tipprovdi data dwar il-mobbiltà tal-pazjenti bil-PA, mil-Lussemburgu lejn il-Ġermanja u mill-Irlanda lejn ir-Renju Unit kienu fost l-aktar każijiet komuni ta’ mobbiltà tal-pazjenti.

Il-Flow Map 2 fl-Anness B tirrappreżenta l-flussi aggregati matul l-2015, l-2016 u l-2017 għal trattament li jeħtieġ awtorizzazzjoni minn qabel. Għal darb’oħra, hemm tendenza ċara li turi li Franza għandha l-akbar numru ta’ pazjenti li jivvjaġġaw, bit-tliet pajjiżi l-aktar komuni għall-forniment tal-kura tas-saħħa jkunu Spanja, il-Portugall u l-Belġju fit-tliet snin kollha. Wara pazjenti li jivvjaġġaw minn Franza, l-aktar każijiet frekwenti li jmiss ta’ mobbiltà tal-pazjenti kienu pazjenti li jivvjaġġaw mid-Danimarka lejn il-Ġermanja; segwiti mill-Polonja lejn ir-Repubblika Ċeka u min-Norveġja lejn Spanja. Huwa interessanti li wieħed jinnota li d-data addizzjonali mid-Danimarka tindika li l-parti l-kbira ta’ din il-mobbiltà tal-pazjenti hija għall-kura dentali.

Mid-data joħorġu żewġ tendenzi sinifikanti dwar id-direzzjoni tal-flussi tal-pazjenti, kemm jekk tkun il-mobbiltà bil-PA jew mingħajrha. L-ewwel waħda hija li matul l-aħħar tliet snin il-maġġoranza tal-mobbiltà tal-pazjenti kienet bejn il-pajjiżi ġirien. Dan jissuġġerixxi li, b’mod ġenerali, il-pazjenti jippreferu jirċievu kura tas-saħħa viċin id-dar tagħhom jekk ikun possibbli, u li jekk jagħżlu li jivvjaġġaw jippreferu jivvjaġġaw lejn pajjiż ġar. It-tieni tendenza tidher fl-andament globali tal-flow maps fl-anness. Filwaqt li madwar nofs il-mobbiltà tal-pazjenti huwa ġġustifikat minn movimenti minn Franza lejn il-pajjiżi ġirien tagħha, in-nofs l-ieħor tal-fluss huwa magħmul minn numru żgħir ta’ pazjenti li jivvjaġġaw madwar l-UE biex jirċievu l-kura - kemm lejn pajjiżi ġirien kif ukoll lejn pajjiżi ’l bogħod. Dan jissuġġerixxi li filwaqt li 50 % tal-mobbiltà tal-pazjenti tista’ tirriżulta minn kwistjonijiet ta’ prossimità, u possibbilment ukoll kollaborazzjonijiet bejn kliniċi fir-reġjuni tal-fruntiera, parti sinifikanti ħafna tista’ tirrifletti wkoll ix-xewqat tal-pazjenti li jirċievu l-kura tas-saħħa f’post fejn jagħżlu. Din l-għażla tista’ tirriżulta mix-xewqa li wieħed jerġa’ jmur lura “d-dar” lejn pajjiż tat-twelid għall-kura tas-saħħa, jew li jġib qarib eqreb lejn post fejn membru tal-familja jista’ jieħu ħsiebu jew tista’ tirriżulta mix-xewqa li wieħed isib għarfien espert mhux disponibbli fil-pajjiż ta’ oriġini tiegħu.

3.Informazzjoni lill-pazjenti

Huwa importanti li l-informazzjoni dwar il-kura tas-saħħa transkonfinali għandha tkun faċilment disponibbli għal dawk il-pazjenti u l-familji li jeħtiġuha jew jixtiquha. Il-Punti ta’ Kuntatt Nazzjonali (NCPs) għandhom rwol essenzjali f’dan ir-rigward, billi jipprovdu informazzjoni liċ-ċittadini fuq talba u, b’mod aktar ġenerali, biex iqajmu kuxjenza dwar id-drittijiet tal-pazjent u biex jirrispondu għall-ħtiġijiet ta’ informazzjoni.

3.1. Data mill-Istati Membri dwar talbiet għal informazzjoni riċevuti mill-Punti ta’ Kuntatt Nazzjonali

Fl-2017 wasal total ta’ 74,589 mistoqsija fost 22 Stat Membru u n-Norveġja u dan jirrifletti użu simili ħafna ta’ NCPs għal dak irrappurtat għall-2016 meta ngħadd total ta’ 69,723 mistoqsija fost 28 Stat Membru u n-Norveġja u fl-2015 meta wasal total ta’ 59,558 talba f’19-il Stat Membru.

Meta wieħed iqis il-varjazzjoni fin-numru ta’ Stati Membri li pprovdew rispons dwar in-numru ta’ talbiet riċevuti, u jinnota l-varjazzjoni limitata fit-tixrid tat-talbiet (fit-tliet snin kollha n-numru totali ta’ talbiet kien iddominat mill-Polonja u l-Litwanja li flimkien kienu responsabbli għal aktar minn 50 % tat-talbiet kollha għall-informazzjoni fl-Istati Membri kollha), kien hemm ftit tibdil fil-livell ta’ mistoqsijiet dwar l-aċċess għall-kura tas-saħħa transkonfinali magħmula miċ-ċittadini.

Madankollu, il-fatt li kien hemm żieda bil-mod iżda kostanti fin-numru ta’ ċittadini li jivvjaġġaw biex jirċievu l-kura jissuġġerixxi li ż-żieda fl-informazzjoni disponibbli fuq is-siti web tal-NCP naqqset in-numru ta’ talbiet li l-pazjenti għamlu lill-NCPs. Bl-istess mod, peress li t-tobba saru aktar infurmati dwar l-iskema, għandhom jipprovdu informazzjoni huma stess direttament lill-pazjenti.

Figura 3: Talbiet għal informazzjoni magħmula lill-NCPs

3.2.Tisħiħ ta’ informazzjoni lill-pazjenti u ħtiġijiet ta’ informazzjoni għall-persuni b’diżabbiltà

Studju riċenti tal-Kummissjoni dwar l-informazzjoni pprovduta lill-pazjenti 27 juri li hemm nuqqas ġenerali ta’ informazzjoni fil-fond dwar id-drittijiet tal-pazjent fuq is-siti web tal-NCP, inkluż tagħrif dwar x'għandu jsir fil-każ ta’ dewmien bla bżonn. L-informazzjoni dwar il-proċeduri tal-ilmenti u s-soluzzjoni tat-tilwim kienet skarsa wkoll u bl-istess mod l-informazzjoni dwar il-perjodu ta’ żmien meħtieġ biex jiġu pproċessati rimborżi u talbiet għal awtorizzazzjoni minn qabel. L-informazzjoni kienet varjabbli wkoll dwar liema trattamenti huma rimborżati. Is-sejbiet juru li, filwaqt li l-għoti ta’ informazzjoni permezz tas-siti web tal-NCP ingħata attenzjoni tajba għal bosta kategoriji, għad hemm il-ħtieġa li jitjiebu aktar is-siti web.

Id-Direttiva titlob lill-NCPs biex jipprovdu lill-pazjenti u lill-professjonisti tas-saħħa b’informazzjoni dwar l-aċċessibbiltà tal-isptarijiet għall-persuni b’diżabbiltà (l-Artikolu 4(2)(a)). Jenħtieġ li l-informazzjoni tkun disponibbli b’mezzi elettroniċi u f’formati aċċessibbli għall-persuni b’diżabbiltà (l-Artikolu 6(5)) u jistgħu jitqiesu spejjeż addizzjonali għall-persuni b’diżabbiltà (l-Artikolu 7(4)). Stħarriġ riċenti fuq skala żgħira mill-IF SBH 28 marbut l-aktar ma’ Stat Membru wieħed (id-Danimarka) sab li maġġoranza kbira ta’ dawk li wieġbu lanqas kienu semgħu dwar l-eżistenza tal-NCPs. Madankollu, il-ftit nies li eżerċitaw id-drittijiet tagħhom skont id-Direttiva kienu fil-biċċa l-kbira ssodisfati, kellhom l-ispejjeż tagħhom koperti kompletament jew parzjalment u jikkunsidraw li jerġgħu jużaw dan il-mekkaniżmu. Dan jirrifletti s-sejbiet tar- Rapport tal-Kummissjoni 29 preċedenti u jtenni l-konklużjonijiet tal-passat tiegħu li l-għarfien dwar l-eżistenza tad-Direttiva fost il-gruppi mistħarrġa jibqa’ skars.

3.3.Interazzjoni mar-Regolamenti dwar il-koordinazzjoni tas-sigurtà soċjali

Id-differenza ewlenija bejn id-Direttiva u r-Regolamenti fir-rigward tad-drittijiet ta’ rimborż hija li skont ir-Regolamenti, il-pazjenti huma intitolati għall-kura tas-saħħa barra mill-pajjiż daqs li kieku kienu assigurati taħt is-sistema tas-sigurtà soċjali tal-Istat Membru tat-trattament. Skont id-Direttiva, huma jiġu rimborżati għal trattament barra mill-pajjiż bħallikieku t-trattament ikun ġie pprovdut fil-pajjiżi ta’ oriġini tagħhom (Stat Membru ta’ affiljazzjoni). Madankollu, kif spjegat fil-premessa 46 tad-Direttiva, f’ċerti każijiet, il-benefiċċji għandhom jiġu pprovduti skont ir-Regolamenti, sakemm ma jkunx mitlub mod ieħor mill-pazjent.

Skont stħarriġ tal-NCPs, għadd ta’ Stati Membri 30 qed ikomplu jesprimu tħassib dwar li jikkomunikaw il-kumplessitajiet tas-sitwazzjoni legali attwali. Ftit inqas minn nofs is-siti web tal-NCP jipprovdu informazzjoni fuq iż-żewġ biċċiet tal-leġiżlazzjoni. L-esperti nazzjonali ġew imħarrġa biex jispjegaw iż-żewġ rotot, l-ewwel nett permezz tal- Konferenza ta’ Ottubru tal-2016 31 dwar l-għarfien tad-drittijiet skont id-Direttiva u t-tieni permezz tal-Workshop għall-Bini ta’ Kapaċità tal-NCP fit-8 ta’ Marzu 2018 li t-tnejn kienu organizzati mill-Kummissjoni. Billi jintuża s-sett ta’ għodod imxerred matul il-Workshop, jenħtieġ li l-NCPs kollha issa jkunu jistgħu jispjegaw id-distinzjoni bejn iż-żewġ rotot legali permezz tas-siti web tagħhom u biex b’mod proattiv iġibuhom f’kuntatt mal-pazjenti.

4.Kooperazzjoni bejn is-Sistemi tas-Saħħa

4.1.Valutazzjoni tat-Teknoloġija tas-Saħħa

Il-Valutazzjoni tat-Teknoloġija tas-Saħħa (HTA) hija parti importanti mit-teħid ta’ deċiżjonijiet ibbażat fuq l-evidenza dwar is-saħħa fil-pajjiżi tal-UE. Ħafna mill-Istati Membri irrappurtaw 32 li kellhom sistema nazzjonali tal-HTA għall-prodotti mediċinali (26 Stat Membru u n-Norveġja) u/jew apparat mediku (20 Stat Membru u n-Norveġja) 33 .

Illum il-kooperazzjoni tal-UE dwar l-HTA għandha żewġ komponenti ewlenin. L-ewwel nett, in- Netwerk tal-HTA 34 li jgħaqqad awtoritajiet nazzjonali jew korpi responsabbli għall-HTA. Ir-regoli dwar in-Netwerk tal-HTA previst mill-Artikolu 15 tad-Direttiva huma stabbiliti fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni 2013/329/UE 35 . In-Netwerk jipprovdi gwida strateġika u orjentazzjoni tal-politika għall-kooperazzjoni xjentifika u teknika. Minbarra l-iskambju ta’ informazzjoni dwar żviluppi ta’ politika rilevanti fil-qasam tal-HTA, fl-aħħar tliet snin in-Netwerk tal-HTA żviluppa dokumenti ta’ politika importanti bħall-“Valur Miżjud tal-Kooperazzjoni Ewropea fl-HTA Konġunta ta’ Mezzi Mediċi” f’Ottubru 2015 u “Dokument ta’ Riflessjoni dwar is-Sinerġiji bejn il-kwistjonijiet Regolatorji u tal-HTA” f’Novembru 2016. Barra minn hekk, huma ppjanati għadd ta’ dokumenti strateġiċi addizzjonali fil-Programm ta’ Ħidma Pluriennali 2016-2020 36 tiegħu.

It-tieni komponent komplementari huwa l-kooperazzjoni xjentifika u teknika rrappreżentata mill- Azzjonijiet Konġunti tal-EUnetHTA 37 . L-Azzjoni Konġunta attwali, EUnetHTA 3, imnedija f’Ġunju 2016, tibqa’għaddejja sal-2020 u tinkludi aktar minn 80 sieħeb, korpi rilevanti tal-HTA li jwettqu valutazzjonijiet u organizzazzjonijiet mhux għall-profitti li jikkontribwixxu għall-HTA fl-Ewropa.

Bi tweġiba għas-sejħiet mill-Kunsill u mill-Parlament Ewropew biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà tal-kooperazzjoni tal-UE dwar l-HTA lil hinn mill-2020, il-Kummissjoni nediet proċess ta’ riflessjoni estensiv, inklużi konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati u valutazzjoni tal-impatt skont l-Aġenda għal Regolamentazzjoni Aħjar tal-Kummissjoni 38 . Dan il-proċess ta’ riflessjoni intemm mal-adozzjoni ta’ proposta leġiżlattiva 39 tal-Kummissjoni fil-31 ta’ Jannar 2018. Il-proposta tfittex li tibni fuq il-kooperazzjoni bbażata fuq il-proġetti li għaddejja dwar l-HTA u tindirizza ċerti nuqqasijiet identifikati fil-proċess ta’ riflessjoni. Il-leġiżlazzjoni proposta timmira li tiżgura funzjonament aħjar tas-suq intern, filwaqt li tikkontribwixxi għal livell għoli ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem. Il-kooperazzjoni dwar l-HTA wara l-2020 b’konformità mal-proposta hija mistennija tgħin biex it-teknoloġiji innovattivi tas-saħħa jkunu disponibbli għall-pazjenti Ewropej, jagħmlu użu aħjar mir-riżorsi disponibbli u jtejbu l-prevedibbiltà tan-negozju. Il-proposta tistabbilixxi qafas ta’ appoġġ u proċeduri għall-kooperazzjoni dwar l-HTA fil-livell tal-Unjoni u regoli komuni għal valutazzjonijiet kliniċi tat-teknoloġiji tas-saħħa. B’mod partikolari, tinkludi xogħol konġunt fuq valutazzjonijiet kliniċi, konsultazzjonijiet xjentifiċi konġunti u teknoloġiji emerġenti tas-saħħa.

Il-proposta ntbagħtet lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew.

4.2.Is-Saħħa elettronika

In-Netwerk tas-Saħħa elettronika huwa netwerk volontarju magħmul mill-awtoritajiet nazzjonali responsabbli għas-Saħħa elettronika li jaħdem għal applikazzjonijiet interoperabbli u kontinwità u aċċess imtejba għall-kura 40 .

Il-ħidma tan-Netwerk tas-Saħħa elettronika għandha rwol importanti biex jingħelbu l-isfidi legali, organizzattivi, tekniċi, u semantiċi tal-interoperabbiltà fil-kuntest tal-iskambju transkonfinali ta’ data personali dwar is-saħħa. In-Netwerk stabbilixxa s-sisien għall-Infrastruttura Ewropea ta’ Servizzi Diġitali tas-Saħħa elettronika (eHDSI), sistema tal-IT iffinanzjata mill-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa 41 u l-Istati Membri, u adotta linji gwida dwar is-Sommarji tal-Pazjenti (Novembru 2013) 42 u dwar Preskrizzjonijiet elettroniċi (Novembru 2014)  43 .

Taħt l-Infrastruttura tal-eHDSI, l-ewwel mewġa ta’ skambji transkonfinali volontarji ta’ sommarji tal-pazjenti u Preskrizzjonijiet elettroniċi għandha tibda minn ftit pajjiżi pijunieri sal-aħħar tal-2018; b’madwar 20 Stat Membru li huma mistennija jipparteċipaw sal-2020. S'issa, 16-il Stat Membru rċevew EUR 10,6 miljun ta’ fondi tal-FNE biex jagħmlu t-tħejjijiet tekniċi meħtieġa għal dan l-iskambju transkonfinali. Seħħet sejħa addizzjonali fl-2018 biex tippermetti lil aktar Stati Membri jipparteċipaw fl-eHDSI.

Fil-25 ta’ April 2018 il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni li fost l-oħrajn tfittex li tiżgura governanza xierqa tal-eHDSI u l-bażi finanzjarja tagħha u li ttejjeb l-interoperabbiltà tad-data tal-pazjenti u l-aċċess taċ-ċittadini 44 . L-intenzjoni hija li tirrevedi l-ġestjoni u l-funzjonament tan-netwerk tas-Saħħa-e biex tiċċara r-rwol tagħha fil-governanza tal-infrastruttura ta’ servizz diġitali tas-Saħħa-e u r-rekwiżiti operattivi tagħha.

4.3.Netwerks Ewropej ta’ Referenza

In-Netwerks Ewropej ta’ Referenza (ERNs) huma netwerks transkonfinali virtwali u volontarji, li jlaqqgħu flimkien il-fornituri tal-kura tas-saħħa mal-Ewropa kollha. L-għan tagħhom huwa li jgħinu d-dijanjosi u t-trattament ta’ pazjenti li jbatu minn mard rari, kumpless u ta’ prevalenza baxxa li jirrikjedu kura tas-saħħa speċjalizzata ħafna u konċentrazzjoni ta’ għarfien u riżorsi.

Mill-aħħar rapport, l-Istati Membri fil-Bord tal-ERN approvaw 24 Netwerk tematiku li ġew imnedija f’Marzu 2017 f’Vilnius fit-tielet Konferenza tal-ERN. In-Netwerks jiġbru flimkien aktar minn 900 unità tal-kura tas-saħħa speċjalizzati ħafna li jinsabu f’madwar 300 sptar ta’ 25 Stat Membru (flimkien man-Norveġja). Prinċipju ewlieni tal-ERNs huwa li l-għarfien jitħalla jivvjaġġa, aktar milli l-pazjent. L-ERNs mhumiex aċċessibbli direttament minn pazjenti individwali; minflok, il-fornituri tal-kura tas-saħħa jirreferu l-pazjenti lin-Netwerk rilevanti, bil-kunsens tagħhom u skont ir-regoli nazzjonali tas-sistemi tas-saħħa.

L-operazzjoni klinika tagħhom bdiet f’Novembru 2017, meta l-pjattaforma ddedikata tal-IT, is-Sistema ta’ Ġestjoni tal-Pazjenti Klinikali, saret operabbli, b’hekk bdiet tippermetti li jsiru l-ewwel panels virtwali fuq każijiet tal-pazjenti. Il-panels virtwali jissejħu biex jirrevedu d-dijanjosi u t-trattament ta’ pazjent u għalihom jattendu speċjalisti mediċi minn ċentri ta’ kompetenza differenti madwar l-UE. Sa Ġunju 2018 infetħu 165 panel, bin-numru dejjem jikber kuljum u bl-ewwel pazjenti jibbenefikaw direttament.

4.4.Rikonoxximent tal-preskrizzjonijiet

Il-Kummissjoni adottat 45 id-Direttiva ta’ Implimentazzjoni 2012/52/UE 46 biex tagħti effett lill-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku tal-preskrizzjonijiet mediċi. Inbdew 21 proċedura ta’ ksur għan-nuqqas ta’ komunikazzjoni ta’ miżuri nazzjonali ta’ traspożizzjoni. Dawn ingħalqu kollha għar-raġunijiet ta’ traspożizzjoni sussegwenti mill-Istati Membri.

4.5.Immappjar u bini ta’ kooperazzjoni transkonfinali u reġjonali

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tinkoraġġixxi lill-Istati Membri jikkooperaw fil-forniment tal-kura tas-saħħa transkonfinali fir-reġjuni tal-fruntieri 47 . Din tal-aħħar jenħtieġ li titqies bħala opportunità għat-titjib tal-aċċess għall-kura għall-pazjenti, għall-kapitalizzazzjoni fuq l-ekonomiji ta’ skala u għall-użu effiċjenti tar-riżorsi. Fil- Komunikazzjoni dwar Spinta lit-Tkabbir u l-Koeżjoni fir-Reġjuni tal-Fruntieri tal-UE 48 , il-Kummissjoni tenfasizza modi li bihom l-Ewropa tista’ tnaqqas il-kumplessità, it-tul u l-ispejjeż tal-interazzjoni transkonfinali u tippromwovi l-ġabra ta’ servizzi mal-fruntieri interni. Il-Komunikazzjoni tipproponi sett ta’ azzjonijiet biex tissaħħaħ is-sitwazzjoni kompetittiva tar-reġjuni tal-fruntieri billi turi prattiki ta’ suċċess. Fl-aħħar tal-2018, il-Kummissjoni qed tippjana li torganizza avveniment strateġiku ffukat fuq il-kura tas-saħħa mal-partijiet ikkonċernati minn reġjuni tal-fruntieri biex tesplora modi kif l-iskambju ta’ informazzjoni u l-aħjar prattiki jistgħu jiġu żviluppati aktar madwar l-Unjoni.

Fil-Kunsill Ministerjali Informali fl-2015, l-Istati Membri talbu lill-Kummissjoni tħejji studju biex tidentifika l-kooperazzjoni transkonfinali. L-istudju sussegwenti 49 jipprovdi stampa ta’ proġetti ffinanzjati mill-UE implimentati fil-perjodu mill-2007 sal-2017 u juri li fatturi ġeografiċi u kulturali-soċjetali jibqgħu deċiżivi għal dawk li jfasslu l-politika biex jistabbilixxu u jżommu inizjattivi ta’ kooperazzjoni bejn il-fruntieri. Fost aktar minn 400 inizjattiva analizzati fl-eżerċizzju tal-immappjar, il-maġġoranza kbira seħħet bejn pajjiżi bi tradizzjonijiet tal-istat tal-benesseri simili u qsim u ġestjoni ta’ għarfien ikkonċernat u trattament u dijanjosi maqsuma tal-pazjenti. Hemm bosta xenarji għall-iżvilupp tal-kooperazzjoni, fejn wieħed mill-aktar realistiċi fosthom huwa wieħed li jibni netwerks reġjonali orjentati lejn l-indirizzar tal-ħtiġijiet lokali u reġjonali, kif diġà indikat minn studji preċedenti 50 . L-Anness A jipprovdi lista dettaljata ta’ studji ulterjuri b’appoġġ għall-implimentazzjoni tajba.

5.Setgħat delegati

Skont l-Artikolu 17 tad-Direttiva, is-setgħa li tadotta l-atti delegati previsti fiha għandha tingħata lill-Kummissjoni għal perjodu ta’ ħames snin mid-dħul fis-seħħ tagħha. Dan jirrikjedi li l-Kummissjoni tħejji rapport fir-rigward tas-setgħat delegati.

Skont ir-rikonoxximent reċiproku tal-preskrizzjonijiet bejn l-Istati Membri, l-Artikolu 11(5) jagħti s-setgħa lill-Kummissjoni biex, fejn ikun meħtieġ għall-ħarsien tas-saħħa pubblika, permezz ta’ atti delegati tadotta l-miżuri biex jiġu esklużi kategoriji speċifiċi ta’ prodotti mediċinali jew tagħmir mediku mir-rikonoxximent tal-preskrizzjonijiet. L-Istati Membri qablu li ma hemmx bżonn ta’ esklużjoni; għalhekk, il-Kummissjoni ma użatx is-setgħa delegata 51 . Jekk ikun hemm tali ħtieġa fil-ġejjieni, ikun meħtieġ li tiġi ttrattata malajr permezz ta’ att delegat.

Skont id-Direttiva 52 il-Kummissjoni għandha wkoll is-setgħa li tadotta, permezz ta’ atti delegati, lista tal-kriterji u l-kundizzjonijiet speċifiċi li għandhom jissodisfaw in-Netwerks ta' Referenza Ewropej, u l-kundizzjonijiet u l-kriterji meħtieġa minn fornituri tal-kura tas-saħħa li jixtiequ jissieħbu f’Netwerks bħal dawn. Il-Kummissjoni ħadmet mill-qrib mal-Istati Membri dwar il-kontenut tal-att delegat qabel adottatu fl-10 ta’ Marzu 2014, għad-dħul fis-seħħ fis-27 ta’ Mejju 2014 53 .

Il-Kummissjoni tqis li eżerċitat is-setgħat delegati tagħha fi ħdan il-mandat mogħti lilha mid-Direttiva. Billi la l-Parlament Ewropew u lanqas il-Kunsill ma rrevokaw id-delega tas-setgħat mogħtija bl-Artikoli 11(5) u 12(5), dawn ġew awtomatikament estiżi, skont l-Artikolu 17(1) tad-Direttiva, għal perjodu ieħor ta’ 5 snin.

6.Konklużjonijiet

Il-mobbiltà transkonfinali tal-pazjenti fi ħdan l-UE turi xejra kemxejn ta’ żieda f’dawn l-aħħar tliet snin. Dan jista’ jkun parzjalment dovut għat-titjib gradwali fl-informazzjoni taċ-ċittadini dwar id-Direttiva u għarfien aħjar dwar id-drittijiet tal-pazjent bħala konsegwenza possibbli. Jista’ wkoll ikun parzjalment dovut għall-kollaborazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri fir-rigward tal-implimentazzjoni xierqa u l-interazzjoni bejn id-Direttiva u r-Regolamenti dwar il-koordinazzjoni tas-sigurtà soċjali, u mhux anqas permezz tax-xogħol magħmul mal-NCPs u permezz ta’ investigazzjonijiet fuq inizjattiva proprja tal-Kummissjoni (ara l-Kapitolu 1).

Fl-istess ħin, jista’ jiġi konkluż li d-Direttiva tejbet iċ-ċertezza u ċ-ċarezza legali għall-pazjenti transkonfinali kif ukoll għall-pazjenti domestiċi fuq id-drittijiet tagħhom. L-interpretazzjoni tad-Direttiva ma kinitx soġġetta għal rieżami mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea. Il-kontrolli tal-konformità u d-djalogi mal-Istati Membri se jkomplu matul il-perjodu ta’ rappurtar li jmiss u se jsir aktar użu mid-data dwar il-mobbiltà.

Fir-rigward tal-istruttura ta’ kooperazzjoni volontarja (eHealth, HTA, ERNs), id-Direttiva tipprovdi l-bażi għall-Kummissjoni u l-Istati Membri biex isaħħu l-kooperazzjoni transkonfinali u dwar kif jistgħu jiġu ffaċċjati l-isfidi teknoloġiċi u soċjetali usa’. Diġà qed isiru għadd ta’ żviluppi fir-rigward ta’ dawn il-perspettivi ġodda. L-ewwel, il-Kummissjoni għamlet proposta leġiżlattiva dwar il-valutazzjoni tat-teknoloġija tas-saħħa (ara l-Kapitolu 4.1). It-tieni, fil-Komunikazzjoni tagħha dwar it-Trasformazzjoni Diġitali tas-Saħħa u l-Kura, il-Kummissjoni ressqet aktar miżuri dwar is-Saħħa elettronika (ara l-Kapitolu 4.2). L-aħħar iżda mhux l-inqas, it- tnedija tal-ERNs immarkat b’mod ċar bidla kbira għat-twassil ta’ kura tas-saħħa transkonfinali ta’ kwalità u aċċessibbli għaċ-ċittadini tal-UE (ara l-Kapitolu 4.3). Dawn in-netwerks virtwali li jiġbru flimkien il-fornituri tal-kura tas-saħħa madwar l-Ewropa biex jindirizzaw kondizzjonijiet mediċi kumplessi jew rari, sabiex ikun l-għarfien mediku li jivvjaġġa u mhux il-pazjent, ċertament huma eżempju ta’ prattika tajba.

Issa, wara ħames snin mit-tħaddim tad-Direttiva, jista’ jiġi konkluż li l-flussi transkonfinali tal-pazjenti qed juru mudell stabbli, l-aktar immexxi minn prossimità ġeografika jew kulturali. B’mod ġenerali, il-mobbiltà tal-pazjenti u d-dimensjoni finanzjarja tagħha fl-UE għadhom relattivament baxxi u d-Direttiva dwar il-Kura tas-Saħħa Transkonfinali ma rriżultatx f’impatt baġitarju kbir fuq is-sostenibbiltà tas-sistemi tas-saħħa.

(1)

Id-Direttiva 2011/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta’ Marzu 2011 dwar l-applikazzjoni tad-drittijiet tal-pazjenti fil-qasam tal-kura tas-saħħa transkonfinali (ĠU L 88, 4.4.2011, p. 45).

(2)

Ir-Regolamenti (KE) Nru 883/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta’ April 2004 dwar il-kordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali (ĠU L 166, 30.4.2004, p. 1) u 987/2009 li jistabbilixxi l-proċedura għall-implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 883/2004 (ĠU L 284, 30.10.2009, p. 1).

(3)

Ir-Rapport tal-Kummissjoni dwar it-tħaddim tad-Direttiva 2011/24/UE dwar l-applikazzjoni tad-drittijiet tal-pazjenti fil-qasam tal-kura tas-saħħa transkonfinali, COM(2015) 421 final, 04.09.2015.

(4)

Il-Kumitat skont l-Artikolu 16 tad-Direttiva u l-Grupp ta’ Esperti tal-Kura tas-Saħħa Transkonfinali.

(5)

Għal raġunijiet ta’ kontinwità, f’dan ir-rapport it-terminu “kontroll tal-konformità” jintuża f’konformità mar-Rapport ta’ Implimentazzjoni preċedenti tal-2015, fejn ifisser il-kompatibilità tal-miżuri ta’ traspożizzjoni nazzjonali mad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva. Dan huwa identiku għal “kontrolli tal-konformità” fit-terminoloġija użata fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni “Id-Dritt tal-UE: Riżultati aħjar permezz ta’ applikazzjoni aħjar” C/2016/8600, ĠU C 18, 19.1.2017 final, p. 10–20. Bl-istess mod, it-terminu “kontroll tal-kompletezza” huwa ekwivalenti għal “kontroll tat-traspożizzjoni” fit-terminoloġija użata fil-Komunikazzjoni.

(6)

L-Artikolu 7(6) u l-Artikolu 9.

(7)

L-Artikolu 4(2) (a)-(b), 5(b), 6(3).

(8)

L-Artikolu 4(2)(c), (e)-(f), 4(3), 4(4), 5(b)-(d), 7(1), 9(4)-(5).

(9)

L-Artikolu 4(2)(d).

(10)

Ara, pereżempju, il-kawża C-372/04 Watts, il-paragrafu 100.

(11)

Il-Premessa 38 tad-Direttiva.

(12)

Id-Direttiva 2011/24/UE kellha tiġi trasposta mill-pajjiżi tal-EFTA l-Iżlanda, il-Liechtenstein u n-Norveġja mhux aktar tard mill-1 ta’ Awwissu 2015.

(13)

Seba’pajjiżi (ir-Repubblika Ċeka, l-Estonja, il-Finlandja, il-Litwanja, in-Netherlands, l-Iżvezja u n-Norveġja) għażlu li ma jintroduċux sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel.

(14)

Ara eż. Il-kawża C-205/99 Analir u Oħrajn [2001] ECR I-1271, il-paragrafu 38; il-kawża C-157/99 Smits u Peerbooms, il-paragrafu 90.

(15)

Ara eż. Il-kawża C-205/99 Analir u Oħrajn [2001] ECR I-1271, il-paragrafi 35-38; il-kawża C-157/99 Smits u Peerbooms, il-paragrafi 80-90.

(16)

L-Artikoli 8(2)(b) u (c) jippermettu wkoll lill-Istati Membri li jirrikjedu awtorizzazzjoni minn qabel meta l-kura tas-saħħa tkun tinvolvi trattamenti li jippreżentaw riskju partikolari għall-pazjent jew il-popolazzjoni, jew meta tiġi pprovduta minn fornitur tal-kura tas-saħħa li jista’ jwassal għal tħassib serju u speċifiku dwar il-kwalità jew is-sikurezza tal-kura.

(17)

L-Artikolu 8(1) tad-Direttiva.

(18)

L-Artikolu 7(4) tad-Direttiva.

(19)

L-Artikolu 4(2)(d) tad-Direttiva jirrikjedi l-eżistenza ta’ sistema ta’ assigurazzjoni tar-responsabbiltà professjonali jew garanzija jew arranġament simili li hija ekwivalenti jew essenzjalment komparabbli.

(20)

Ara n-nota f’qiegħ il-paġna 2.

(21)

Ta’ min jinnota li Franza setgħet tirrapporta d-data dwar il-kura tas-saħħa soġġetta għall-PA biss fl-2016. Għaldaqstant, il-Figura 2 jenħtieġ li tiġi interpretata filwaqt li jkun magħruf li fl-2016 Franza kienet responsabbli għal 3510 mill-5162 talba għall-PA u 2579 mit-3644 awtorizzazzjoni għall-PA. Id-data bl-esklużjoni ta’ Franza hija rrappreżentata bi sfumatura aktar skura fil-parti t'isfel tal-kolonna.

(22)

  http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=1154&langId=mt

(23)

Skont id-Direttiva, ir-rimborż normalment ikun bir-rata li kienet issir fil-pajjiż tal-assigurazzjoni, filwaqt li skont ir-Regolamenti tkun bir-rata tal-ispiża fil-pajjiż tat-trattament.

(24)

  https://www.oecd-ilibrary.org/social-issues-migration-health/health-at-a-glance-2017/health-expenditure-in-relation-to-gdp_health_glance-2017-45-en

(25)

http://ec.europa.eu/eurostat/tgm/refreshTableAction.do;jsessionid=9ea7d07e30dd3bf0a52b9a8a474c872db039e243c026.e34OaN8Pc3mMc40Lc3aMaNyTa3eQe0?tab=table&plugin=1&pcode=tec00001&language=en

(26)

Ta’ min jiftakar, madankollu, li l-fluss minn Franza lejn Stati Membri oħra japplika għad-data tal-2016 biss peress li Franza ma kinitx f’pożizzjoni li tipprovdi din id-data fl-2015 jew fl-2017.

(27)

https://ec.europa.eu/health/cross_border_care/key_documents_mt

(28)

L-IF SBH (Federazzjoni Internazzjonali għall-Ispina Bifida u l-Idroċefalu) u l-EDF (Forum Ewropew dwar id-Diżabbiltà), “L-impatt tal-Kura tas-Saħħa Transkonfinali fuq Persuni b’Diżabbiltà u Kondizzjonijiet Kroniċi” , 2017

(29)

https://ec.europa.eu/health/sites/health/files/cross_border_care/docs/2015_operation_report_dir201124eu_mt.pdf

(30)

Minn 37 persunal tal-NCP, 14-il impjegat fl-2017 ammettew li kienu qed jiffaċċjaw diffikultajiet biex jikkomunikaw ir-relazzjoni tad-Direttiva mar-Regolamenti lill-pazjent.

(31)

https://ec.europa.eu/health/cross_border_care/events/ev_20161024_mt

(32)

https://ec.europa.eu/health/sites/health/files/technology_assessment/docs/2018_mapping_npc_en.pdf

(33)

Immappjar ta’ programmi u proċessi ta’ organizzazzjonijiet nazzjonali tal-HTA fl-UE u n-Norveġja, 2017, Kuntratt Nru 17010402/2016/734820, ISBN: 978-92-79-77080-7

(34)

https://ec.europa.eu/health/technology_assessment/policy/network_en

(35)

Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni 2013/329/UE tas-26 ta’ Ġunju 2013 li tipprevedi r-regoli għat-twaqqif,

il-maniġment u l-funzjonament trasparenti tan-Netwerk tal-awtoritajiet nazzjonali jew il-korpi responsabbli għall-evalwazzjoni

tat-teknoloġija tas-saħħa (ĠU L 175, 27.6.2013, p.71).

(36)

https://ec.europa.eu/health/sites/health/files/technology_assessment/docs/2016_2020_pgmnetwork_en.pdf

(37)

https://www.eunethta.eu/#tab-3-tab

(38)

https://ec.europa.eu/health/technology_assessment/eu_cooperation_mt

(39)

Proposta għal REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL dwar il-valutazzjoni tat-teknoloġija tas-saħħa u li jemenda d-Direttiva 2011/24/UE, COM(2018)51 final, 31.01.2018. https://ec.europa.eu/health/technology_assessment/eu_cooperation_mt

(40)

2011/890/UE: Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni tat-22 ta’ Diċembru 2011 li tipprovdi r-regoli għall-istabbiliment, għall-ġestjoni u għall-funzjonament tan-Netwerk ta’ awtoritajiet nazzjonali responsabbli mis-Saħħa elettronika.

(41)

Ir-Regolament (UE) Nru 1316/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, li jemenda r-Regolament (UE) Nru 913/2010 u jħassar ir-Regolamenti (KE) Nru 680/2007 u (KE) Nru 67/2010, ĠU L 348, 20.12.2013, p. 129.

(42)

https://ec.europa.eu/health/sites/health/files/ehealth/docs/ev_20161121_co10_en.pdf

(43)

https://ec.europa.eu/health//sites/health/files/ehealth/docs/eprescription_guidelines_en.pdf

(44)

Komunikazzjoni dwar l-iffaċilitar tat-trasformazzjoni diġitali tas-saħħa u l-kura fis-Suq Uniku Diġitali; l-għoti tas-setgħa liċ-ċittadini u l-bini ta’ soċjetà aktar b’saħħitha, COM (2018) 233 final, 25.4.2018.

(45)

Abbażi tal-Artikolu 11(2)(a), (c) u (d) tad-Direttiva.

(46)

Id-Direttiva ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni 2012/52/UE tal-20 ta’ Diċembru 2012 li tistabbilixxi miżuri li jiffaċilitaw ir-rikonoxximent ta’ preskrizzjonijiet mediċi maħruġa fi Stat Membru ieħor (ĠU L 356, 22.12.2012, p. 68).

(47)

L-Artikolu 10(3) tad-Direttiva.

(48)

COM(2017) 534 final.

(49)

  “Study on Cross-Border Cooperation: Capitalising on existing initiatives for cooperation in cross-border regions” , Gesundheit Österreich Forschungs und Planungs GmbH, SOGETI, l-Università ta’ Maastricht, 2017

(50)

 Ara s-Segretarjat Ġenerali tal-istudji tal-Unjoni tal-Benelux, eż “Barriers and Opportunities in the Benelux” , Frar 2018.

(51)

Ara aktar dettalji fir-rapport tal-Kummissjoni dwar it-tħaddim tad-Direttiva ppubblikat fl-4 ta’ Settembru 2015 (COM(2015) 421 final).

(52)

L-Artikolu 12(5), moqri flimkien mal-Artikolu 12(4)(a).

(53)

Id-Deċiżjoni ta’ Delega tal-Kummissjoni 2014/286/UE tal-10 ta’ Marzu 2014 li tistabbilixxi l-kriterji u l-kundizzjonijiet li jridu jissodisfaw in-Netwerks Ewropej ta’ Referenza u l-provdituri tal-kura tas-saħħa li jixtiequ jingħaqdu ma’ dawn in-Netwerks Ewropej ta’ Referenza (ĠU L 147, 17.5.2014, p. 71).


Brussell, 21.9.2018

COM(2018) 651 final

ANNESS

tar-

RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL

dwar it-tħaddim tad-Direttiva 2011/24/UE dwar l-applikazzjoni tad-drittijiet tal-pazjenti fil-qasam tal-kura tas-saħħa transkonfinali


Anness A - Lista ta' Studji Tekniċi b'appoġġ għall-implimentazzjoni tajba

· Approċċ ibbażat fuq l-aħjar prattika għas-siti web tal-Punti ta' Kuntatt Nazzjonali: studju tal-fattibbiltà

Għan: Biex jiġu żviluppati rakkomandazzjonijiet dwar liema informazzjoni jenħtieġ li tingħata mill-NCPs sabiex il-pazjenti jkunu jistgħu jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom għall-kura tas-saħħa transkonfinali fil-prattika.

· Impatt tal-informazzjoni dwar l-għażla tal-pazjenti fil-kuntest tad-Direttiva 2011/24/UE

Għan: Biex jiġi evalwat - bl-użu ta' approċċ tal-imġiba - l-impatt tal-għoti ta' informazzjoni fuq l-għażliet tal-pazjenti biex jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom li jiġu ttrattati barra l-pajjiż.

· Studju Evalwattiv dwar id-Direttiva dwar il-Kura tas-Saħħa Transkonfinali

Għan: Biex jistabbilixxi s-sisien għal metodoloġija ta' riċerka għall-valutazzjoni tal-għoti ta' informazzjoni lill-pazjenti.

· Approċċ ibbażat fuq il-letteratura għad-definizzjoni tal-kunċett tal-kura tas-saħħa li jirrikjedi "infrastruttura medika jew tagħmir mediku speċjalizzati ħafna u għoljin ħafna"  

Għan: Biex jiġi vvalutat kif il-kunċett ta' kura tas-saħħa li tirrikjedi infrastruttura medika jew tagħmir mediku speċjalizzati ħafna u għaljin ħafna jista' jiġi definit.

· Studju dwar kooperazzjoni transkonfinali aħjar għal investimenti ta' kapital ta' spiża għolja fis-saħħa

Għan: Biex jintagħżel l-apparat tal-kandidati (tagħmir mediku għali ħafna u speċjalizzat ħafna) fejn il-ġbir ta' riżorsi transkonfinali jista' jkun irrakkomandat fid-dawl tal-kisbiet fl-effiċjenza.

· Studju dwar is-servizzi tas-saħħa transkonfinali: ostakli potenzjali għall-fornituri tal-kura tas-saħħa

Għan: Biex jiġu analizzati r-rekwiżiti legali, amministrattivi u oħrajn skont il-pajjiż li jistgħu jikkostitwixxu ostakli għall-fornituri tal-kura tas-saħħa li jixtiequ joffru s-servizzi tagħhom fi Stat Membru ieħor.

· Id-Drittijiet tal-Pazjenti fl-Unjoni Ewropea - Eżerċizzju tal-Immappjar

Għan: Biex tiġi pprovduta ħarsa ġenerali komparattiva tad-drittijiet tal-pazjenti attwalment fis-seħħ fl-Istati Membri tal-UE, in-Norveġja u l-Iżlanda.

· Studju dwar il-kooperazzjoni transkonfinali

Għan: Biex jitfasslu l-proġetti ffinanzjati mill-UE fil-perjodu bejn l-2007 u l-2017 fi 28 Stat Membru tal-UE, il-pajjiżi taż-ŻEE u l-Iżvizzera u biex jiġi pprovdut tagħrif dwar sfidi potenzjali futuri u opportunitajiet għall-kooperazzjoni fil-kura tas-saħħa għall-perjodu sal-2030, kif ukoll biex jiġu ppreżentati każijiet ta' suċċess tan-negozju għall-kollaborazzjoni transkonfinali.

· Studju dwar l-għoti ta' informazzjoni lill-pazjenti

Għan: Biex jitħarrġu l-NCPs fi prattiki tajbin u tiġi strutturata l-kooperazzjoni tagħhom filwaqt li ssir valutazzjoni dettaljata tas-sitwazzjoni attwali tal-għoti tal-informazzjoni.



ANNESS B

Flow Map 1: Mobbiltà tal-Pazjenti bl-Awtorizzazzjoni minn Qabel fl-Ewropa bejn l-2015 u l-2017

Pajjiż ta' affiljazzjoni 1                            Pajjiż ta' trattament 2

Flow Map 2: Mobbiltà tal-Pazjenti li ma Tirrikjedix Awtorizzazzjoni minn Qabel fl-Ewropa bejn l-2015 u l-2017

Pajjiż ta' affiljazzjoni 3                         Pajjiż ta' trattament 4

(1)

Ordni minn fuq għal isfel: Franza, l-Irlanda, il-Lussemburgu, is-Slovakkja, ir-Renju Unit, l-Italja, il-Belġju, id-Danimarka, Spanja, Ċipru, il-Greċja, il-Bulgarija, l-Iżlanda, is-Slovenja, il-Kroazja, Malta, ir-Rumanija, l-Awstrija, il-Polonja, il-Portugall

(2)

Ordni minn fuq għal isfel: il-Ġermanja, Spanja, ir-Repubblika Ċeka, ir-Renju Unit, il-Belġju, l-Irlanda, il-Lussemburgu, il-Polonja, Franza, l-Awstrija, il-Portugall, il-Litwanja, l-Italja, il-Greċja, Ċipru, in-Netherlands, l-Ungerija, il-Latvja, ir-Rumanija, is-Slovenja, is-Slovakkja, il-Kroazja, il-Finlandja, l-Iżvezja, id-Danimarka , il-Bulgarija, l-Estonja, l-Iżlanda, Malta, in-Norveġja

(3)

Ordni minn fuq għal isfel: Franza, id-Danimarka, il-Polonja, in-Norveġja, il-Finlandja, is-Slovakkja, l-Iżvezja, il-Belġju, is-Slovenja, ir-Renju Unit, l-Irlanda, ir-Repubblika Ċeka, ir-Rumanija, il-Kroazja, l-Italja, l-Estonja, il-Litwanja, il-Greċja, l-Iżlanda, il-Latvja, Spanja, l-Awstrija, il-Bulgarija, Malta, il-Portugall

(4)

Ordni minn fuq għal isfel: Spanja, il-Portugall, il-Belġju, il-Ġermanja, ir-Repubblika Ċeka, il-Lussemburgu, l-Italja, il-Polonja, l-Estonja, l-Iżvezja, il-Greċja, l-Ungerija, l-Awstrija, in-Netherlands, ir-Renju Unit, il-Kroazja, Franza, ir-Rumanija, il-Bulgarija, il-Finlandja, id-Danimarka, il-Litwanja, l-Irlanda, Ċipru, Malta, in-Norveġja, is-Slovenja, il-Latvja, is-Slovakkja, l-Iżlanda