1.

Applikant għal protezzjoni internazzjonali, membru ta’ familja involuta f’vendetta ( 2 ) li tkun għaddejja fil-pajjiż ta’ oriġini tiegħu, jista’ jitqies li huwa espost għal att ta’ persekuzzjoni minħabba s-sħubija tiegħu fi “grupp soċjali partikolari” fis-sens tal-Artikolu 2(d) u tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 10(1)(d) tad-Direttiva 2011/95/UE ( 3 )?

2.

It-tweġiba għal din il-mistoqsija ma hijiex mal-ewwel daqstant ovvja.

3.

Din teżiġi li ssir distinzjoni bejn l-atti u t-theddid serju li jirriżultaw minn vendetta, li hija konformi mal-prinċipji tad-dritt konswetudinarju rrikonoxxuti u ammessi minn ċerti soċjetajiet tradizzjonali u li jesponu ruħhom għalihom, minn ġenerazzjoni għal ġenerazzjoni, il-membri ta’ familja minħabba responsabbiltajiet ikkunsidrati bħala mwettqa minn membri oħra ta’ din il-familja, atti u theddid strettament personali li jsegwu motivazzjonijiet oħra, li jirriżultaw minn kriminali komuni jew mill-mafja. Għalkemm il-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Refuġjati (UNHCR) ( 4 ) u l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Ażil (EUAA) ( 5 ) ħarġu rakkomandazzjonijiet dwar dan is-suġġett, għandu jiġi kkonstatat li l-awtoritajiet nazzjonali jadottaw approċċi differenti sabiex jistabbilixxu s-sħubija ta’ tali applikant f’grupp soċjali partikolari ( 6 ).

4.

Fil-fatt, fid-dritt tal-Unjoni, applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali bbażata fuq is-sħubija fi “grupp soċjali partikolari” teżiġi mhux biss li jiġi stabbilit li l-membri tal-grupp jikkondividu karatteristika innata jew karatteristika jew twemmin essenzjali għall-identità jew għall-kuxjenza tagħhom, jew ukoll sfond komuni li ma jistax jinbidel (l-ewwel kundizzjoni ta’ identifikazzjoni stabbilita fl-ewwel inċiż tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 10(1)(d) tad-Direttiva 2011/95), iżda wkoll li jintwera li l-grupp għandu “identità distinta fil-pajjiż rilevanti, minħabba li [huwa meqjus] bħala differenti mis-soċjeta ta’ madwaru” (it-tieni kundizzjoni ta’ identifikazzjoni stabbilita fit-tieni inċiż tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 10(1)(d) ta’ din id-direttiva).

5.

Għalkemm il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-okkażjoni li tippreċiża l-portata tar-raġuni ta’ persekuzzjoni bbażata fuq is-sħubija f’grupp soċjali partikolari fir-rigward ta’ persuni omosesswali u, iktar reċentement, ta’ nisa vittmi ta’ vjolenza domestika jew li jidentifikaw ruħhom ma’ valuri bħall-ugwaljanza bejn is-sessi ( 7 ) din il-kawża tistedinha tagħmel preċiżazzjonijiet addizzjonali dwar it-tieni kundizzjoni ta’ identifikazzjoni, dwar il-perċezzjoni soċjali tal-grupp fil-pajjiż ta’ oriġini fil-kuntest partikolari ta’ vendetta.

6.

Fl-ewwel stadju tar-raġunament tiegħi, ser nispjega, qabelxejn, li l-kunċett ta’ “soċjeta ta’ madwaru”, imsemmi fit-tieni inċiż tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 10(1)(d) tad-Direttiva 2011/95, jirreferi għall-ambjent tal-bniedem u soċjali li fih jevolvi l-grupp ikkonċernat, b’tali mod li l-“identità distinta” tal-grupp tiġi evalwata mhux fid-dawl tal-perċezzjoni iżolata tal-attur tal-persekuzzjoni, iżda tal-perċezzjoni kollettiva ta’ din is-soċjetà. Imbagħad, ser nippreċiża li l-awtorità nazzjonali kompetenti għandha, fil-kuntest tal-evalwazzjoni individwalizzata tagħha, tieħu inkunsiderazzjoni r-rappreżentazzjoni jew l-immaġni li s-soċjetà ta’ madwaru għandha tal-grupp ikkonċernat u sa fejn l-opinjoni jew il-ġudizzju assoċjat magħha jiddifferenzjawh jew jiddistingwuh mill-bqija ta’ din is-soċjetà. F’dan ir-rigward, l-aġir, l-atti jew il-miżuri adottati minħabba din il-perċezzjoni jistgħu jikkostitwixxu indikazzjonijiet rilevanti sabiex jintwera li l-grupp huwa pperċepit bħala differenti.

7.

Fit-tieni parti tar-raġunament tiegħi u wara li nqiegħed il-vendetta fis-sistema ġuridika u fit-tradizzjoni li fiha jaqa’ dan il-fenomenu, ser nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi, li, skont il-kundizzjonijiet li jipprevalu fil-pajjiż ta’ oriġini, il-membru ta’ familja involuta f’vendetta li tkun għaddejja f’dan il-pajjiż jista’ jitqies li jappartjeni għal “grupp soċjali partikolari”, bħala raġuni ta’ persekuzzjoni li tista’ twassal għar-rikonoxximent tal-istatus ta’ refuġjat.

8.

L-Artikolu 2 tad-Direttiva 2011/95, intitolat “Definizzjonijiet” jipprovdi fil-punt (d):

“Għall-iskopijiet ta’ din id-Direttiva għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

[…]

9.

L-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva, intitolat “Eżami ta’ fatti u ċirkostanzi”, jipprovdi fil-paragrafu 3 tiegħu:

“L-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali trid titwettaq fuq bażi individwali u tinkludi kunsiderazzjoni ta’:

[…]”

10.

L-Artikolu 10 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Raġunijiet għal persekuzzjoni”, jistabbilixxi, fl-ewwel subparagrafu tal-punt (d) tal-paragrafu 1 tiegħu:

“L-Istati Membri għandhom iqisu l-elementi li ġejjin meta jivvalutaw ir-raġunijiet għal persekuzzjoni:

[…]

11.

A N, ċittadin Afgan li jappartjeni għall-etniċità Pashtun, ippreżenta applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali fl-Awstrija fl‑4 ta’ Novembru 2015. Insostenn ta’ din l-applikazzjoni, A N sostna li huwa espost għal riskju ta’ persekuzzjonijiet fil-każ li jirritorna fil-pajjiż ta’ oriġini tiegħu, minħabba li l-familja tiegħu hija involuta f’vendetta sa mill-qtil ta’ missieru u ta’ ħuh wara tilwima dwar artijiet mal-kuġini ta’ missieru.

12.

Għalkemm il-Bundesamt für Fremdenwesen und Asyl (l-Uffiċċju Federali għad-Dritt tal-Barranin u tad-Dritt għall-Ażil, l-Awstrija) ċaħad din l-applikazzjoni permezz ta’ deċiżjoni tal‑21 ta’ Ġunju 2017, il-Bundesverwaltungsgericht (il-Qorti Amministrattiva Federali, l-Awstrija), min-naħa l-oħra, laqgħet ir-rikors ippreżentat kontra din id-deċiżjoni u, permezz ta’ sentenza tas‑26 ta’ Lulju 2022, iddeċidiet li A N kellu jibbenefika mill-istatus ta’ refuġjat. Din il-qorti rrikonoxxiet l-eżistenza u l-gravità tar-riskji sostnuti mill-persuna kkonċernata minħabba s-sħubija tal-familja tagħha fil-każ ta’ ritorn fil-pajjiż ta’ oriġini tagħha kif ukoll l-inkapaċità tal-awtoritajiet Afgani li jipproteġuha mir-riskji ġġenerati minn din il-vendetta. Fir-rigward tal-possibbiltajiet ta’ protezzjoni ġewwa l-pajjiż, l-imsemmija qorti, barra minn hekk, ikkunsidrat li, anki jekk jitqies li ma huwiex mhedded f’reġjuni oħra tal-Afganistan, A N jirriskja li ma jkunx jista’ jissodisfa l-bżonnijiet vitali essenzjali u meħtieġa tiegħu.

13.

L-Uffiċċju Federali għad-Dritt tal-Barranin u tad-Dritt għall-Ażil ippreżenta rikors għal reviżjoni kontra din id-deċiżjoni quddiem il-Verwaltungsgerichtshof (il-Qorti Amministrattiva, l-Awstrija), il-qorti tar-rinviju. Huwa sostna li l-imsemmija deċiżjoni kienet ibbażata, b’mod żbaljat, fuq il-premessa li familja tista’ titqies bħala “grupp soċjali partikolari”, fis-sens tal-Artikolu 10(1)(d) tad-Direttiva 2011/95, mingħajr ma jkun ġie ddeterminat jekk tali familja hijiex ipperċepita bħala differenti mis-soċjetà ta’ madwarha, bi ksur ta’ din dispożizzjoni.

14.

Skont il-qorti tar-rinviju, il-“kwistjoni ċentrali” sabiex tiġi riżolta l-kawża prinċipali hija dik dwar “jekk il-membri ta’ familja li huma mhedda minn vendetta unikament minħabba s-sħubija tagħhom f’familja li wieħed mill-membri tagħha huwa [jew kien] involut […] f’tilwima li wasslet għall-vendetta, għandhomx jitqiesu bħala grupp soċjali”, fis-sens tal-Artikolu 10(1)(d) tad-Direttiva 2011/95. Għal dan l-għan, hija titlob, essenzjalment, lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkjarifika l-kontenut u l-portata tat-tieni kundizzjoni ta’ identifikazzjoni li minnha tiddependi l-eżistenza ta’ “grupp soċjali partikolari”, prevista fit-tieni inċiż tal-ewwel subparagrafu ta’ din id-dispożizzjoni.

15.

Il-qorti tar-rinviju tiddubita li, f’dan il-każ, il-familja ta’ A N tista’ tiġi pperċepita mis-soċjetà ta’ madwarha bħala differenti minħabba l-involviment tagħha f’vendetta, sa fejn din is-soċjetà hija marbuta mat-tradizzjoni Pashtun stabbilita sew, tal-inqas fil-parti l-kbira tat-territorju Afgan, li tirregola ċerti tilwimiet tal-familja permezz tal-vendetta.

16.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Verwaltungsgerichtshof (il-Qorti Amministrattiva) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:

17.

A N, il-Gvern Awstrijak, Ġermaniż u tal-Pajjiżi l-Baxxi kif ukoll il-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub.

18.

Permezz tad-domandi preliminari tagħha, li nipproponi li jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 10(1)(d) tad-Direttiva 2011/95 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-membru ta’ familja involuta f’vendetta li tkun għaddejja fil-pajjiż ta’ oriġini tiegħu jistax jitqies, skont il-kundizzjonijiet li jipprevalu f’dan il-pajjiż, bħala parti minn “grupp soċjali partikolari”, bħala raġuni ta’ persekuzzjoni li tista’ twassal għar-rikonoxximent tal-istatus ta’ refuġjat.

19.

Għal dan l-għan, din il-qorti titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tippreċiża s-sens u l-portata tat-tieni kundizzjoni ta’ identifikazzjoni tas-sħubija fi “grupp soċjali partikolari”, stabbilita fit-tieni inċiż tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 10(1)(d) ta’ din id-direttiva.

20.

Preliminarjament, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 2(d) tal-imsemmija direttiva, ir-refuġjat huwa, b’mod partikolari, ċittadin ta’ pajjiż terz li jinsab barra mill-pajjiż tan-nazzjonalità tiegħu minħabba biża’ raġonevoli li jiġi ppersegwitat minħabba r-razza tiegħu, ir-reliġjon tiegħu, in-nazzjonalità tiegħu, l-opinjonijiet politiċi tiegħu jew is-sħubija tiegħu fi grupp soċjali partikolari, u li ma jistax jew, minħabba dan il-biża’, ma jixtieqx jitlob il-protezzjoni ta’ dan il-pajjiż.

21.

Iċ-ċittadin ikkonċernat għandu għalhekk, minħabba ċirkustanzi eżistenti fil-pajjiż ta’ oriġini tiegħu u minħabba l-aġir tal-atturi tal-persekuzzjonijiet, jiġi kkonfrontat bil-biża’ ġġustifikata ta’ persekuzzjoni eżerċitata fuq il-persuna tiegħu għal mill-inqas waħda mill-ħames raġunijiet elenkati fl-Artikolu 10(1) tad-Direttiva 2011/95, fosthom is-sħubija tiegħu f’“grupp soċjali partikolari” f’dan il-pajjiż.

22.

Il-leġiżlatur tal-Unjoni ddefinixxa dan il-kunċett fl-Artikolu 10(1)(d) ta’ din id-direttiva, billi adotta approċċ sinjifikattivament differenti minn dak propost mill-UNHCR ( 8 ).

23.

L-ewwel nett, il-membri tal-grupp għandhom jikkondividu “karatteristika innata” jew “sfond komuni li ma jistax jinbidel”, jew ukoll “karatteristika jew twemmin li tant huwa fondamentali għall-identità jew il-kuxjenza li persuna m’għandhiex tiġi sfurzata li tirrinunċja għalih”.

24.

F’dan il-każ, ma huwiex ikkontestat fil-kawża prinċipali li din il-kundizzjoni hija ssodisfatta. Fil-fatt, il-membri tal-istess familja jikkondividu, minħabba r-rabta ta’ parentela tagħhom, li din ir-rabta tirriżulta minn rabtiet ta’ demm, minn adozzjoni jew minn żwieġ, pereżempju, karatteristika innata, li hija wkoll essenzjali għall-identità u/jew sfond komuni li ma jistax jinbidel ( 9 ).

25.

Inżid ngħid li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-membri tal-istess familja jistgħu jaqsmu karatteristika komuni supplimentari bħal, pereżempju, karatteristika oħra innata, jew sfond komuni li ma jistax jinbidel, bħal sitwazzjoni tal-familja partikolari ( 10 ). Issa, f’dan il-kuntest, il-fatt li l-membri ta’ familja, u b’mod partikolari l-irġiel u s-subien ta’ din il-familja, jinsabu suġġetti, minħabba l-axxendenza tagħhom, għal vendetta, minħabba li din tgħaddi minn ġenerazzjoni għal ġenerazzjoni, f’linja patrilineari, jirrigwarda “sfond komuni li ma jistax jinbidel”.

26.

Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, il-membri ta’ familja involuta f’vendetta li tkun għaddejja fil-pajjiż ta’ oriġini, u b’mod partikolari l-irġiel u s-subien ta’ din tal-aħħar, jissodisfaw mingħajr diffikultà l-ewwel kundizzjoni ta’ identifikazzjoni ta’ “grupp soċjali partikolari”, fis-sens tal-ewwel inċiż tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 10(1)(d) tad-Direttiva 2011/95.

27.

It-tieni nett, dan il-grupp għandu jkollu l-“identità distinta” tiegħu fil-pajjiż ikkonċernat “minħabba li [huwa meqjus] bħala differenti mis-soċjeta ta’ madwaru”.

28.

Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk l-“identità distinta” tal-grupp tikkostitwixxix kundizzjoni li għandha tiġi evalwata b’mod distint u awtonomu mill-perċezzjoni tas-soċjetà ta’ madwaru. Fil-fatt, hija tenfasizza li l-użu tal-frażi “da” fil-verżjoni bil-lingwa Ġermaniża tat-tieni inċiż tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 10(1)(d) tad-Direttiva 2011/95 jista’ jkollu sens differenti minn sempliċi sens ta’ kawżalità ( 11 ). Jekk ikun il-każ, hija titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja, permezz tat-tieni domanda tagħha, tippreċiża l-elementi li fuqhom għandha tiġi evalwata l-“identità distinta” ta’ grupp.

29.

Id-dubji ta’ din il-qorti jidhirli li jistgħu jitwarrbu faċilment.

30.

Fil-fatt, minn naħa, minn perspettiva testwali, mid-diversi verżjonijiet lingwistiċi tad-dispożizzjoni inkwistjoni, bħall-verżjoni Ingliża (“because”), dik Franċiża (“parce que”), jew ukoll dik Taljana (“perché”), jirriżulta li l-leġiżlatur tal-Unjoni tabilħaqq esprima relazzjoni ta’ kawżalità bejn il-kunċett ta’ “identità distinta” u dak ta’ “soċjeta ta’ madwaru”. L-“identità distinta” tal-grupp “fil-pajjiż rilevanti” tirriżulta mill-fatt li dan il-grupp “[huwa meqjus] bħala differenti mis-soċjeta ta’ madwaru”.

31.

Min-naħa l-oħra, mill-istruttura tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 10(1)(d) tad-Direttiva 2011/95 jirriżulta li l-intenzjoni tal-leġiżlatur tal-Unjoni kienet li jiddistingwi, fl-ewwel inċiż ta’ din id-dispożizzjoni, l-“identità individwali” tal-membru tal-grupp ikkonċernat, sa fejn din tirrigwarda b’mod partikolari l-karatteristiċi fiżiċi, kulturali jew reliġjużi li huwa għandu flimkien mal-membri kollha ta’ dan il-grupp u, fit-tieni inċiż tagħha, l-“identità kollettiva” jew l-“identità soċjali” tal-grupp, sa fejn din tirrigwarda l-mod kif dan il-grupp huwa pperċepit mill-membri l-oħra tas-soċjetà. Li jiġi kkunsidrat li l-“identità distinta” tal-grupp fil-pajjiż inkwistjoni hija differenti mill-perċezzjoni li għandha s-soċjetà ta’ madwaru jinjora għalhekk id-distinzjoni li dan il-leġiżlatur xtaq jagħmel bejn l-elementi individwali u l-elementi soċjali tal-identità tal-membri tal-grupp ikkonċernat.

32.

Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, l-“identità distinta” tal-grupp, imsemmija fit-tieni inċiż tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 10(1)(d) tad-Direttiva 2011/95, tikkostitwixxi, konsegwentement, kundizzjoni li għandha tiġi evalwata mhux b’mod distint u awtonomu meta mqabbel mal-perċezzjoni tas-soċjetà ta’ madwaru, iżda b’rabta magħha ( 12 ).

33.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma hemmx lok li tingħata risposta għat-tieni domanda preliminari.

34.

Issa, għandhom jiġu eżaminati t-tielet u r-raba’ domanda preliminari, li permezz tagħhom il-qorti tar-rinviju titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tippreċiża l-mod kif għandu jiġi evalwat jekk grupp “[huwiex meqjus] bħala differenti mis-soċjeta ta’ madwaru.”

35.

Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-kunċett ta’ “soċjetà ta’ madwaru”, dan jikkostitwixxi l-qafas ta’ referenza sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ “identità distinta” tal-grupp. It-tieni inċiż tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 10(1)(d) tad-Direttiva 2011/95 jirreferi manifestament għal spazju kollettiv, jiġifieri għall-ambjent tal-bniedem u soċjali li fih il-membri ta’ dan il-grupp jevolvu. Konsegwentement, il-perċezzjoni tas-soċjetà tal-madwar hija perċezzjoni kollettiva u, sabiex nirrispondi lill-qorti tar-rinviju, naqbel mal-opinjoni tal-Gvern Awstrijak fl-osservazzjonijiet tiegħu, li ma tistax tiġi konfuża mal-perċezzjoni iżolata tal-attur tal-persekuzzjoni, fis-sens tal-Artikolu 6 ta’ din id-direttiva, jew saħansitra mal-perspettiva biss tal-madwar immedjat tal-persuna kkonċernata.

36.

Il-qorti tar-rinviju tistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja tippreċiża l-portata ġeografika ta’ din is-“soċjetà”, iżda l-leġiżlatur tal-Unjoni jippreċiżaha espressament billi jsemmi s-soċjetà “ta’ madwaru”. Din is-soċjetà tikkorrispondi għalhekk għall-ambjent li fih jevolvu l-membri tal-grupp ikkonċernat. Dan l-ambjent huwa kkostitwit minn strutturi u jħaddan regoli morali, kulturali, soċjali, ekonomiċi, politiċi, reliġjużi u ġuridiċi speċifiċi, li l-funzjonament tagħhom għandu jinftiehem għall-finijiet tal-evalwazzjoni individwali tal-applikazzjoni. Fil-fehma tiegħi, ma hemmx lok li din il-portata ġeografika tiġi ppreċiżata iktar, ħlief sabiex jiġi ddeterminat perimetru bi ksur tal-organizzazzjoni soċjopolitika tal-imsemmija soċjetà u tar-realtajiet tagħha, kemm jekk ikunu kulturali, etniċi, lingwistiċi kif ukoll reliġjużi. Kif irrikonoxxiet il-Qorti tal-Ġustizzja f’ġurisprudenza stabbilita, hija l-awtorità nazzjonali kompetenti li għandha tiddetermina s-“soċjetà ta’ madwaru” li hija rilevanti sabiex tiġi evalwata l-eżistenza ta’ grupp soċjali partikolari, peress li din is-soċjetà tista’ tikkoinċidi mal-pajjiż ta’ oriġini kollu tal-applikant għal protezzjoni internazzjonali jew tkun iktar limitata, pereżempju għal parti mit-territorju jew mill-popolazzjoni ta’ dan il-pajjiż terz ( 13 ). B’hekk, grupp soċjali identifikat bħala grupp li għandu “identità distinta” f’pajjiż partikolari, fis-sens tat-tieni inċiż tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 10(1)(d) tad-Direttiva 2011/95, mhux neċessarjament jitqies bħala “grupp soċjali” f’pajjiżi oħra.

37.

Fit-tieni lok, ir-rikonoxximent ta’ “identità distinta” tal-grupp fil-pajjiż ta’ oriġini tal-applikant jimplika li dan il-grupp jiġi “[meqjus]” bħala “differenti” mis-soċjetà ta’ madwaru.

38.

Nirrileva, qabelxejn, li l-leġiżlatur tal-Unjoni jirreferi għall-kunċett ta’ “perċezzjoni soċjali”, li huwa kunċett differenti minn dak ta’ “aġir soċjali”. Fil-fatt, il-“perċezzjoni” hija l-kapaċità li tippermetti lil organu li jiggwida l-azzjonijiet tiegħu u li jkun jaf l-ambjent tiegħu abbażi tal-informazzjoni pprovduta mis-sensi tiegħu ( 14 ). Il-kunċett ta’ “perċezzjoni soċjali” għalhekk ikopri, skont is-sens komuni tiegħu, il-proċess mentali li permezz tiegħu l-individwi jorganizzaw u jinterpretaw l-impressjonijiet tagħhom sabiex jagħtu sens lill-ambjent tagħhom, u dan indipendentement mill-azzjonijiet li dawn tal-aħħar jistgħu jieħdu ( 15 ).

39.

Il-kunċett ta’ “differenza” ( 16 ) huwa, min-naħa tiegħu, iddefinit bħala “karattru (differenza) jew assjem ta’ karattri (id-differenza) li jiddistingwu ħaġa minn oħra, esseri minn ieħor” ( 17 ). Għalhekk id-differenza tipprekludi x-xebh ma’ ħaddieħor. Id-differenza tippreżumi, evidentement, l-alterità tal-persuni jew tal-elementi li bejniethom hija stabbilita jew ikkonstatata ( 18 ). It-tieni inċiż tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 10(1)(d) tad-Direttiva 2011/95 la jispeċifika n-natura ta’ din id-differenza, peress li din tista’ għalhekk tinsab f’numru ta’ attributi tal-membri tal-grupp ikkonċernat, u lanqas l-importanza tagħha, b’tali mod li d-“differenza” li l-leġiżlatur tal-Unjoni jirreferi għaliha ma tirrigwardax neċessarjament skala ta’ valuri.

40.

Minn dawn l-elementi niddeduċi li, fil-kuntest tat-tieni inċiż tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 10(1)(d) tad-Direttiva 2011/95, il-kundizzjoni dwar l-“identità distinta” ta’ grupp tippreżupponi li, fil-kuntest tal-evalwazzjoni individwali tal-applikazzjoni, l-awtorità nazzjonali kompetenti tevalwa sa fejn is-soċjetà tal-madwar għandha rappreżentazzjoni jew immaġni tal-grupp ikkonċernat li magħha huma assoċjati opinjoni jew ġudizzju li jiddifferenzjaw jew jiddistingwu lil dan il-grupp mill-bqija tas-soċjetà.

41.

Din l-evalwazzjoni għandha ssir fid-dawl tal-informazzjoni kollha li hija għandha skont l-Artikolu 4(3) tad-Direttiva 2011/95. Il-perċezzjoni soċjali hija suġġettiva u tiddependi fuq bosta fatturi relatati kemm mal-karatteristiċi tal-grupp ikkonċernat (bħall-apparenza tiegħu, l-attributi fiżiċi tiegħu, il-ġeneru tiegħu, l-oriġini soċjali tiegħu jew ir-rwoli soċjali tiegħu, l-aġir tiegħu, l-attitudnijiet tiegħu, l-opinjonijiet tiegħu, flimkien mal-kapaċitajiet tiegħu, eċċ.) kif ukoll mar-regoli li jirregolaw is-soċjetà ta’ referenza (kemm jekk huma regoli morali, soċjali jew ġuridiċi, kif ukoll regoli kulturali, ekonomiċi, politiċi jew reliġjużi), u l-kombinazzjoni tagħhom f’mument partikolari. Huwa mifhum li l-istess kwalitajiet jew l-istess attributi jistgħu joħolqu impressjonijiet differenti skont iċ-ċirkustanzi u skont l-ambjent li fihom jevolvi l-grupp ta’ persuni kkonċernat ( 19 ).

42.

Għalkemm, għall-finijiet ta’ din l-evalwazzjoni, il-leġiżlatur tal-Unjoni ma jeħtieġx li jintwera li l-grupp huwa ttrattat, iżda biss li huwa pperċepit b’mod differenti mis-soċjetà ta’ madwaru, l-aġir kollu, l-atti kollha jew il-miżuri kollha adottati minħabba l-perċezzjoni soċjali tal-grupp jistgħu madankollu jikkostitwixxu indikazzjonijiet utli sabiex tintwera l-“identità distinta” ta’ dan il-grupp fil-pajjiż ta’ oriġini. Dan huwa s-sens tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja. Hija tikkunsidra, fil-fatt, li, għalkemm is-“sħubija fi grupp soċjali partikolari għandha tiġi kkonstatata indipendentement mill-atti ta’ persekuzzjoni, fis-sens tal-Artikolu 9 tad-[Direttiva 2011/95], li l-membri ta’ dan il-grupp jistgħu jkunu vittmi tagħhom fil-pajjiż ta’ oriġini” ( 20 ), il-“fatt li diskriminazzjoni jew persekuzzjoni mġarrba minn persuni li għandhom karatteristika komuni tista’ tikkostitwixxi fattur rilevanti meta […] hemm lok li jiġi evalwat jekk il-grupp inkwistjoni jidhirx bħala distint fir-rigward tar-regoli soċjali, morali jew ġuridiċi tal-pajjiż ta’ oriġini inkwistjoni” ( 21 ).

43.

Peress li l-ugwaljanza hija r-regola u n-nondiskriminazzjoni l-prinċipju, id-differenza tista’ għalhekk tirriżulta fi ksur tal-ugwaljanza u fl-adozzjoni ta’ atti, ta’ miżuri jew ta’ prattiki diskriminatorji fir-rigward tal-grupp. Il-Qorti tal-Ġustizzja għalhekk iddeċidiet li, skont iċ-ċirkustanzi prevalenti fil-pajjiż ta’ oriġini, in-nisa jistgħu jiġu pperċepiti b’mod differenti mis-soċjetà ta’ madwarhom u jiġu rrikonoxxuti b’“identità distinta” f’din is-soċjetà minħabba, b’mod partikolari, regoli soċjali, morali jew ġuridiċi li joperaw fil-pajjiż ta’ oriġini tagħhom ( 22 ). Fis-sentenza tas‑7 ta’ Novembru 2013, X et ( 23 ), barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li l-eżistenza ta’ leġiżlazzjoni kriminali li tirrigwarda speċifikament il-persuni omosesswali tippermetti li jiġi kkonstatat li dawn il-persuni jikkostitwixxu grupp apparti li huwa pperċepit mis-soċjetà ta’ madwaru bħala li huwa differenti ( 24 ). Bl-istess mod, l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jistgħu jikkonstataw il-fatt li grupp ikkonċernat huwa pperċepit b’mod differenti minħabba miżuri ta’ stigmatizzazzjoni jew anki ta’ ostraciżmu diretti kontra l-membri tiegħu, pereżempju l-miżuri ta’ stigmatizzazzjoni tan-nisa żgħażagħ li jirrifjutaw li jissottomettu ruħhom għall-exxissjoni femminili f’komunità fejn tali prattika hija n-norma. Għall-kuntrarju, ma naħsibx li huwa neċessarju li jiġi stabbilit li l-membri tal-grupp ikkonċernat jitwarrbu jew jiġu ostraċizzati mis-soċjetà ta’ madwaru peress li l-kunċett ta’ “differenza” ma jimplikax li dan il-grupp jitpoġġa f’kuntrast mas-soċjetà li fiha jevolvi ( 25 ).

44.

F’dan il-każ, il-qorti tar-rinviju tesprimi dubji dwar is-sħubija f’grupp soċjali partikolari tal-membri ta’ familja mhedda b’vendetta. Fil-fatt, dawn tal-aħħar ma jiġux ipperċepiti b’mo d differenti mis-soċjetà ta’ madwarhom, minn naħa, peress li huwa biss l-attur tal-persekuzzjoni – jiġifieri l-familja “li tagħmel il-vendetta” – kif ukoll il-qraba u l-konoxxenzi tal-familja fil-mira li jkollhom għarfien tal-vendetta imposta fuqha u, min-naħa l-oħra, peress li dan ikun konformi mat-tradizzjoni tal-“Pashtuni” segwita fir-reġjun ta’ oriġini tal-persuna kkonċernata, li tipproċedi għas-soluzzjoni tat-tilwim permezz tal-vendetta. Fi kliem ieħor, il-vendetta tkun mekkaniżmu għas-soluzzjoni ta’ kunflitti ċentrali u mifruxa fis-sistema ġuridika tradizzjonali tal-“Pashtuni”.

45.

Dawn l-argumenti ma jikkonvinċunix, għaliex, minħabba dan l-approċċ, hemm ir-riskju li jiġi eskluż ir-rikonoxximent tas-sħubija f’grupp soċjali partikolari ta’ applikanti għal protezzjoni internazzjonali għas-sempliċi raġuni li l-kodiċi jew il-prattika tradizzjonali li għalihom huma suġġetti jkunu mifruxa fil-pajjiż tagħhom jew fir-reġjun ta’ oriġini tagħhom ( 26 ).

46.

Tali kunsiderazzjoni teħtieġ evidentement li ssir evalwazzjoni individwali tal-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali li toriġina minn membru tal-familja mhedda, konformement mal-Artikolu 4(3) tad-Direttiva 2011/95 ( 27 ).

47.

F’dan il-kuntest, huwa essenzjali li l-vendetta titqiegħed fis-sistema ġuridika u fit-tradizzjoni tagħha u li tiġi distinta mill-kriminalità komuni jew mill-kriminalità organizzata.

48.

Il-vendetta, li tfisser “teħid (jew teħid mill-ġdid) tad-demm” jew “tpattija”, hija ddefinita bħala fenomenu sekulari rregolat minn dritt konswetudinarju rrikonoxxut u aċċettat minn ċerti soċjetajiet tradizzjonali bħala dritt koeżistenti b’mod parallel mas-sistema ġuridika fis-seħħ ( 28 ). Għalhekk, huwa rrikonoxxut li l-vendetta tagħmel parti integrali tal-liġijiet konswetudinarji tal-Pashtun li jgħixu fiż-żoni rurali tal-Afganistan (il-“Pashtunwali”) ( 29 ) iżda wkoll is-soċjetajiet li jgħixu fir-reġjuni muntanjużi tat-Tramuntana tal-Albanija (il-“Kanun”) ( 30 ) jew fix-Xlokk tat-Turkija. Fir-rapport ta’ informazzjoni tagħha dwar l-Afganistan ippubblikat fix-xahar ta’ Mejju 2024, l-EUAA tiddistingwi l-vendetta mis-sempliċi tilwima dwar l-artijiet li minnha hija tista’ toriġina ( 31 ). Fil-fatt, il-vendetta teżiġi metodu ta’ soluzzjoni tat-tilwim li jaqa’ fil-kuntest ta’ azzjoni kollettiva, li permezz tagħha l-kastig ta’ qtil jew ta’ insult ma jaqax taħt il-ġurisdizzjoni tal-Istat, iżda tal-familja, tal-klann, tat-tribù jew tal-grupp etniku tal-parti offiża ( 32 ). Il-vendetta tista’ tissodisfa regoli stretti peress li tista’ tiddefinixxi r-reati kkonċernati u l-kategoriji tal-vittmi li ssir tpattija għalihom. Il-livell li bih din timponi t-tpattija permezz tat-twettiq ta’ atti ta’ vjolenza jew le jvarja skont il-kodiċijiet, skont ir-reġjuni jew it-tribujiet li għalihom dawn tal-aħħar japplikaw u skont l-oriġini tal-vendetta. B’hekk, skont il-“Pashtunwali”, it-twettiq tat-tpattija ma huwiex biss dritt, iżda wkoll dmir, obbligu soċjali, li n-nuqqas ta’ twettiq tiegħu jista’ jwassal, għal min jaħarbu, jirrifjutah jew li jittraskurah, għad-diżunur u saħansitra li jsofri ħsara fuq il-persuna tiegħu. Id-dritt ta’ tpattija jista’ jiġi trażmess minn ġenerazzjoni għal ġenerazzjoni ( 33 ). Tradizzjonalment, jiġi eżerċitat fuq kull membru maskili tal-familja f’nisel patrilineari, filwaqt li jitqiesu l-istatus tiegħu u r-responsabbiltajiet li jassumi fi ħdanha ( 34 ). F’dan il-kuntest, il-persekuzzjoni ta’ raġel u ta’ ibnu sa mill-bidu ta’ żgħożitu, għar-raġuni li dan tal-aħħar jappartjeni lill-istess familja tan-nannu tiegħu minn missieru, hija arbitrarja fil-fehma tiegħi daqs il-persekuzzjoni għal raġunijiet marbuta mar-razza jew mar-reliġjon.

49.

Fl-aħħar nett, vendetta tista’, minħabba prinċipji tad-dritt konswetudinarju li jirregolawha, timplika għall-familja fil-mira miżuri ta’ iżolament jew ta’ konfinament volontarji, li t-tul u l-gravità tagħhom ivarjaw skont il-każijiet ( 35 ). Fl-aktar sitwazzjonijiet serji, dawn il-miżuri jistgħu jirriżultaw li l-iżgħar tfal, speċjalment is-subien, jinħarġu mill-iskola, u jinqata’ d-dħul tal-familja ( 36 ), peress li kull għajnuna mogħtija lill-familja tista’ titqies bħala insult lill-familja l-oħra, bir-riskju li dan iwassal għal vendetta.

50.

Minn dan jirriżulta li, anki fil-kuntest ta’ soċjetà fejn il-vendetta tikkostitwixxi mekkaniżmu ta’ riżoluzzjoni ta’ kunflitti li għadhom mifruxa, xejn ma jeskludi li, minħabba regoli soċjali u morali li fuqhom hija bbażata din is-soċjetà, il-membri ta’ familja involuta f’vendetta, b’mod partikolari l-membri ta’ sess maskili, jistgħu jiġu pperċepiti b’mod differenti mill-imsemmija soċjetà jew għaliex huma mġiegħla jingħalqu u jiżolaw ruħhom mill-istess soċjetà sabiex jaħarbu t-tpattija, jew għaliex jirrifjutaw li jsalvaw l-unur u r-reputazzjoni tal-familja billi jeżerċitaw dritt ta’ tpattija li dan id-dritt konswetudinarju jobbligahom jeżerċitaw. Barra minn hekk, ċerti awtoritajiet nazzjonali għandhom databases li jirreferu għall-vendetti li għadhom għaddejjin kif ukoll il-familji involuti, u dan juri l-viżibbiltà ta’ dan il-grupp fis-soċjetà ( 37 ). Jingħad ukoll li ċerti pajjiżi adottaw leġiżlazzjonijiet kriminali partikolari billi rrikonoxxew in-natura aggravanti ta’ qtil imwettaq b’rabta ma’ vendetta u jippruvaw, barra minn hekk, irażżnu dan il-fenomenu permezz ta’ miżuri ta’ prevenzjoni u permezz tat-twaqqif ta’ kumitati ta’ rikonċiljazzjoni tal-familji f’tilwim.

51.

Bla ħsara għal evalwazzjoni tal-fatti u taċ-ċirkustanzi ta’ kull każ partikolari, ma nara l-ebda raġuni li tipprekludi lil awtorità nazzjonali kompetenti milli tikkunsidra li membru, b’mod partikolari ta’ sess maskili, ta’ familja involuta f’vendetta li tkun għaddejja fil-pajjiż ta’ oriġini tiegħu jappartjeni lil grupp li għandu l-“identità distinta” tiegħu f’dan il-pajjiż, minħabba regoli li għalihom dan tal-aħħar ikun suġġett skont kodiċi konswetudinarju. Kuntrarjament għat-tħassib li l-Kummissjoni tesponi fl-osservazzjonijiet tagħha, ma naħsibx li tali grupp soċjali huwa identifikat mill-att ta’ persekuzzjoni li għalih ikun espost il-membru tal-familja fil-pajjiż ta’ oriġini tiegħu ( 38 ).

52.

Fil-fatt, dan il-grupp soċjali huwa identifikat bl-applikazzjoni, fir-rigward tiegħu, ta’ dritt konswetudinarju ġġustifikat minn rabtiet tad-demm u li jimplika mhux biss l-issuġġettar tal-membri ta’ dan il-grupp għal regoli partikolari li jirregolaw il-ħajja tagħhom fis-soċjetà, iżda wkoll l-espożizzjoni tagħhom għal riskju ta’ theddid serju kontra l-persuna tagħhom ( 39 ).

53.

Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, naħseb li l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 10(1)(d) tad-Direttiva 2011/95 għandu jiġi interpretat fis-sens li, skont kundizzjonijiet li jipprevalu fil-pajjiż ta’ oriġini, il-membru ta’ familja involuta f’vendetta għaddejja f’dan il-pajjiż jista’ jitqies li jappartjeni għal “grupp soċjali partikolari”, bħala raġuni għal persekuzzjoni li tista’ twassal għar-rikonoxximent tal-istatus ta’ refuġjat.

54.

Ir-rikonoxximent ta’ dan l-istatus ser jeħtieġ ukoll li jiġi stabbilit li l-atti li għalihom din il-persuna tirriskja li tkun esposta fil-pajjiż ta’ oriġini tagħha jkunu r-riżultat ta’ atturi mhux statali, fis-sens tal-Artikolu 6(c) tad-Direttiva 2011/95, li jimplika li jintwera li l-atturi tal-protezzjoni, imsemmija fl-Artikolu 7 ta’ din id-direttiva, fosthom b’mod partikolari l-Istat, ma jistgħux jew ma jridux jagħtu protezzjoni effettiva kontra dawn l-atti ( 40 ).

55.

Barra minn hekk, ir-rikonoxximent tal-imsemmi status jippreżumi, konformement mal-Artikolu 9(3) tad-Direttiva 2011/95, moqri flimkien mal-Artikolu 6(c) u mal-Artikolu 7(1) tagħha u fid-dawl tal-premessa 29 ta’ din id-direttiva, li tiġi stabbilita rabta jew bejn ir-raġuni ta’ persekuzzjoni msemmija fl-Artikolu 10(1)(d) tal-imsemmija direttiva u l-atti ta’ persekuzzjoni, fis-sens tal-Artikolu 9(1) u (2) tagħha, jew inkella bejn din ir-raġuni ta’ persekuzzjoni u l-assenza ta’ protezzjoni kontra tali atti ta’ persekuzzjoni mwettqa minn atturi mhux statali ( 41 ).

56.

Fl-aħħar nett, ir-rikonoxximent tal-istatus ta’ refuġjat ser jeħtieġ li jiġi żgurat li ma jkun hemm ebda raġuni ta’ esklużjoni indirizzata lill-persuna kkonċernata.

57.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi preliminari magħmula mill-Verwaltungsgerichtshof (il-Qorti Amministrattiva, l-Awstrija) kif ġej:

L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 10(1)(d) tad-Direttiva 2011/95/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑13 ta’ Diċembru 2011 dwar standards għall-kwalifika ta’ ċittadini nazzjonali ta’ pajjiżi terzi jew persuni mingħajr stat bħala benefiċjarji ta’ protezzjoni internazzjonali, għal stat uniformi għar-refuġjati jew għal persuni eliġibbli għal protezzjoni sussidjarja, u għall-kontenut tal-protezzjoni mogħtija,

għandu jiġi interpretat fis-sens li: