SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Il‑Ħames Awla)
21 ta’ Diċembru 2023 ( *1 )
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Moviment liberu tal-merkanzija – Artikolu 34 TFUE – Restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-importazzjoni – Miżuri li għandhom effett ekwivalenti – Leġiżlazzjoni nazzjonali li tillimita l-kwantità ta’ sigaretti li jistgħu jiġu rrilaxxati għall-konsum matul perijodu partikolari għal limitu massimu li jikkorrispondi għall-medja fix-xahar tal-kwantitajiet irrilaxxati għall-konsum matul it-tnax-il xahar preċedenti – Artikolu 36 TFUE – Ġustifikazzjoni – Ġlieda kontra l-evitar tat-taxxa u l-prattiki abbużivi – Protezzjoni tas-saħħa pubblika – Tassazzjoni – Dazji tas-sisa – Direttiva 2008/118/KE – Artikolu 7 – Mument tal-eżiġibbiltà tad-dazji tas-sisa – Rilaxx għall-konsum tal-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa – Artikolu 9 – Kundizzjonijiet tal-eżiġibbiltà u r-rata tad-dazju tas-sisa applikabbli – Qbiż tal-limitu kwantitattiv applikabbli – Eċċess – Applikazzjoni tar-rata tad-dazju tas-sisa fis-seħħ fid-data tal-preżentazzjoni tad-dikjarazzjoni ta’ clearance”
Fil-Kawża C‑96/22,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mis‑Supremo Tribunal Administrativo (il-Qorti Amministrattiva Suprema, il-Portugall), permezz ta’ deċiżjoni tat‑12 ta’ Jannar 2022, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil‑11 ta’ Frar 2022, fil-proċedura
CDIL – Companhia de Distribuição Integral Logística Portugal S.A.
vs
Autoridade Tributária e Aduaneira,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Il‑Ħames Awla),
komposta minn E. Regan, President tal-Awla, Z. Csehi, M. Ilešič (Relatur), I. Jarukaitis u D. Gratsias, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: P. Pikamäe,
Reġistratur: L. Carrasco Marco,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat‑22 ta’ Marzu 2023,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
– |
għal CDIL – Companhia de Distribuição Integral Logística Portugal S.A., minn A. Moura Portugal u I. Teixeira, advogados, |
– |
għall-Gvern Portugiż, minn P. Barros da Costa, A. Rodrigues u N. Vitorino, bħala aġenti, |
– |
għall-Kummissjoni Ewropea, minn M. Björkland, I. Melo Sampaio u F. Thiran, bħala aġenti, |
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat‑8 ta’ Ġunju 2023,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 |
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 34 TFUE kif ukoll tal-Artikoli 7 u 9 tad-Direttiva tal-Kunsill 2008/118/KE tas‑16 ta’ Diċembru 2008 dwar l-arranġamenti ġenerali għad-dazju tas-sisa u li jħassar id-Direttiva 92/12/KEE (ĠU 2009, L 9, p. 12). |
2 |
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn CDIL – Companhia de Distribuição Integral Logística Portugal S.A. (iktar ’il quddiem “CDIL”), u l-Autoridade Tributária e Aduaneira (l-Awtorità Fiskali u Doganali, il-Portugall), dwar aġġustament li jirrigwarda d-dazji tas-sisa dovuti minn CDIL għar-rilaxx għall-konsum ta’ sigaretti fil-Portugall. |
Il‑kuntest ġuridiku
Id‑dritt tal‑Unjoni
Id‑Direttiva 2008/118
3 |
Il-premessi 2, 8, 9, u 31 tad-Direttiva 2008/118 kienu jistabbilixxu:
[…]
[…]
|
4 |
Skont l-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2008/118: “Din id-Direttiva tistabbilixxi arranġamenti ġenerali fir-rigward tad-dazju tas-sisa li jaffettwa direttament jew indirettament il-konsum tal-prodotti li ġejjin (minn hawn ’il quddiem ‘prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa’): […]
|
5 |
L-Artikolu 2 tad-Direttiva 2008/118 jipprovdi: “Il-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa għandhom ikunu soġġetti għad-dazju tas-sisa fil-ħin ta’:
|
6 |
L-Artikolu 7(1) sa (3) ta’ din id-direttiva jipprovdi: “1. Id-dazju tas-sisa għandu jsir imponibbli fil-ħin, u fl-Istat Membru, tar-rilaxx għall-konsum. 2. Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, ir-‘rilaxx għall-konsum’ għandu jfisser kwalunkwe wieħed minn dawn li ġejjin:
3. Il-ħin tar-rilaxx għall-konsum għandu jkun:
|
7 |
Skont l-Artikolu 9 tal-imsemmija direttiva: “Il-kondizzjonijiet tal-impożizzjoni tal-ħlas u r-rata tad-dazju tassisa li għandhom jiġu applikati għandhom ikunu dawk fis-seħħ fid-data li fiha d-dazju jsir dovut fl-Istat Membru fejn iseħħ ir-rilaxx għall-konsum. Id-dazju tas-sisa għandu jiġi impost u miġbur u, fejn xieraq, rimborżat jew maħfur skont il-proċedura stabbilita minn kull Stat Membru. L-Istati Membri għandhom japplikaw l-istess proċeduri għall-prodotti nazzjonali u għal dawk minn Stati Membri oħra.” |
8 |
L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 11 tad-Direttiva 2008/118 kien jipprovdi: “Barra mill-każijiet imsemmija fl-Artikolu 33(6), l-Artikolu 36(5), u l-Artikolu 38(3), kif ukoll dawk previsti fid-Direttivi msemmija fl-Artikolu 1, id-dazju tas-sisa fuq prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa li jkunu ġew rilaxxati għall-konsum jistgħu, fuq talba tal-persuna kkonċernata, jiġu rimborżati jew maħfura mill-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru fejn dawk il-prodotti ġew rilaxxati għall-konsum fis-sitwazzjonijiet stabbiliti mill-Istati Membri u skont il-kondizzjonijiet li l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu għall-fini tal-prevenzjoni ta’ kwalunkwe evażjoni jew abbuż possibbli.” |
9 |
L-Artikolu 39(1) u l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 39(3) ta’ din id-direttiva kienu jipprovdu: “1. Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 7(1), l-Istati Membri jistgħu jeħtieġu li l-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa jkollhom marki fiskali jew marki nazzjonali ta’ identifikazzjoni użati għal finijiet fiskali fil-mument meta l-prodotti jiġu rilaxxati għall-konsum fit-territorju tagħhom, jew, fil-każijiet previsti fl-Artikolu 33(1), l-ewwel subparagrafu, u l-Artikolu 36(1), meta dawn jidħlu fit-territorju tagħhom. […] 3. Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet li jistgħu jistabbilixxu sabiex jiżguraw li dan l-Artikolu jiġi implimentat b’mod korrett u biex jevitaw kull tip ta’ evażjoni, ħrib jew abbuż, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-amrki fiskali jew il-marki ta’ identifikazzjoni nazzjonali kif stabbiliti fil-paragrafu 1 ma joħolqux ostakoli għall-moviment ħieles tal-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa. […]” |
10 |
Id-Direttiva 2008/118 tħassret, b’effett mit‑13 ta’ Frar 2023, bid-Direttiva tal-Kunsill 2020/262/UE tad‑19 ta’ Diċembru 2019 li tistabbilixxi l-arranġamenti ġenerali għad-dazju tas-sisa (ĠU 2020, L 58, p. 4, rettifiki fil-ĠU 2020, L 409, p. 38 u fil-ĠU 2023, L 188, p. 60). |
11 |
Skont l-Artikolu 8 ta’ din id-direttiva, intitolat “Kundizzjonijiet tal-intaxxar u r-rati tad-dazju tas-sisa li jridu jintużaw”: “Il-kundizzjonijiet tal-intaxxar u r-rata tad-dazju tas-sisa li jridu jiġu applikati għandhom ikunu dawk fis-seħħ fid-data meta d-dazju jsir dovut fl-Istat Membru fejn iseħħ ir-rilaxx għall-konsum. Id-dazju tas-sisa għandu jiġi impost, jinġabar u, meta xieraq, rimborżat jew maħfur, skont il-proċedura stabbilita minn kull Stat Membru. L-Istati Membri għandhom japplikaw l-istess proċeduri għall-oġġetti nazzjonali u għal dawk minn Stati Membri oħra. B’deroga mill-ewwel paragrafu, meta r-rati tad-dazju tas-sisa jinbidlu, stokks ta’ oġġetti soġġetti għas-sisa li jkunu diġà rilaxxati għall-konsum jistgħu jkunu soġġetti, fejn adatt, għal żieda, jew tnaqqis, tad-dazju tas-sisa.” |
Id‑dritt Portugiż
12 |
Skont l-Artikolu 8 tal-Código dos Impostos Especiais de Consumo (il-Kodiċi dwar id-Dazji tas-Sisa) (iktar ’il quddiem iċ-“CIEC”), intitolat “Eżiġibbiltà”: “1. Id-dazji huma eżiġibbli fit-territorju nazzjonali fil-mument tar-rilaxx għall-konsum tal-prodotti msemmija fl-Artikolu 5 jew tal-konstatazzjoni tat-telf li għandu jiġi ntaxxat konformement ma’ dan il-kodiċi. 2. Ir-rata ta’ dazju li għandha tiġi applikata fit-territorju nazzjonali hija dik li tkun fis-seħħ fid-data tal-eżiġibbiltà.” |
13 |
L-Artikolu 9 taċ-CIEC, intitolat “Rilaxx għall-konsum”, jipprovdi: “1. Għall-finijiet ta’ dan il-kodiċi, huwa meqjus bħala ‘rilaxx għall-konsum’ ta’ prodotti suġġetti għal dazju:
[…] 2. Il-mument tar-rilaxx għall-konsum għandu jkun:
[…]” |
14 |
L-Artikolu 106 taċ-CIEC, intitolat “Regoli speċjali għar-rilaxx għall-konsum”, jipprovdi: “1. Ir-rilaxx għall-konsum ta’ sigaretti huwa suġġett għal kundizzjonijiet applikabbli matul il-perijodu ta’ bejn l‑1 ta’ Settembru u l‑31 ta’ Diċembru ta’ kull sena kalendarja. 2. Matul il-perijodu previst fil-paragrafu preċedenti, ir-rilaxxi għall-konsum ta’ sigaretti, imwettqa kull xahar minn kull operatur ekonomiku, ma jistgħux jeċċedu l-limiti kwantitattivi, li jirriżultaw mill-applikazzjoni ta’ fattur ta’ żieda ta’ 10 % mal-kwantità medja mensili ta’ sigaretti rrilaxxati għall-konsum matul [it‑tnax‑il] xahar li jiġu eżatt qabel. 3. Għall-finijiet tal-paragrafu preċedenti, il-kalkolu tal-medja mensili għandu jkun ibbażat fuq il-kwantità totali ta’ rilaxxi għall-konsum ta’ sigaretti, mhux eżentati, imwettqa bejn l‑1 ta’ Settembru tas-sena preċedenti u l‑31 ta’ Awwissu tas-sena segwenti. 4. Kull operatur ekonomiku għandu jipprovdi lill-uffiċċju doganali kompetenti, mhux iktar tard mill‑15 ta’ Settembru ta’ kull sena, dikjarazzjoni inizjali li tindika l-medja mensili tiegħu u li tistabbilixxi l-limitu kwantitattiv applikabbli fil-każ tiegħu matul il-perijodu suġġett għal kundizzjonijiet. 5. F’sitwazzjonijiet eċċezzjonali, debitament iġġustifikati mit-tibdil f’daqqa u limitat fiż-żmien tal-volum tal-bejgħ, tista’ tiġi awtorizzata l-inosservanza tal-imsemmija limiti kwantitattivi, minkejja li dawn ma għandhomx jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-kalkolu tal-medja mensili għas-sena segwenti. 6. Wara l-iskadenza tal-perijodu suġġett għal kundizzjonijiet u mhux iktar tard mit-tmiem tax-xahar ta’ Jannar ta’ kull sena, l-operatur ekonomiku għandu jipprovdi lill-uffiċċju doganali kompetenti dikjarazzjoni ta’ rilaxx li tindika l-kwantità totali ta’ sigaretti effettivament rilaxxati għall-konsum matul il-perijodu suġġett għal kundizzjonijiet. 7. Il-kwantitajiet ta’ sigaretti li jaqbżu l-limitu kwantitattiv imsemmi fil-paragrafu 4 huma suġġetti għall-ħlas tat-taxxa bir-rata fis-seħħ fid-data tal-preżentazzjoni tad-dikjarazzjoni ta’ rilaxx meta l-fatt li jkunu qabżu l-limitu jiġi kkonstatat permezz ta’ pparagunar bejn l-elementi li jinsabu f’dan id-dokument u dawk ipproċessati mill-amministrazzjoni, bla ħsara, fejn xieraq, għall-proċedura ta’ ksur li hija obbligatorja. 8. Ir-regoli previsti f’dan l-artikolu huma applikabbli individwalment fil-Portugall kontinentali, għar-reġjun awtonomu tal-Açores u għar-reġjun awtonomu ta’ Madeira, b’tali mod li l-obbligi previsti fil-paragrafi preċedenti għandhom jiġu ssodisfatti quddiem l-uffiċċju doganali fejn jiġu pproċessati r-rilaxxi għall-konsum.” |
Il‑kawża prinċipali u d‑domandi preliminari
15 |
CDIL, kumpannija rregolata mid-dritt Portugiż, hija impriża attiva fil-kummerċ bl-imnut ta’ prodotti tat-tabakk li topera bħala magazzinier awtorizzat mill-awtorità fiskali u doganali Portugiża fir-reġjun awtonomu ta’ Madeira. |
16 |
Fil‑15 ta’ Settembru 2010, CDIL, konformement mal-Artikolu 106(4) taċ-CIEC, ippreżentat quddiem l-uffiċċju doganali ta’ Funchal (il-Portugall) dikjarazzjoni inizjali li kienet tindika l-kwantità medja mensili ta’ sigaretti rrilaxxati għall-konsum matul it-tnax-il xahar preċedenti, jiġifieri bejn l‑1 ta’ Settembru 2009 u l‑31 ta’ Awwissu 2010. |
17 |
Fit‑22 ta’ Settembru 2010, l-uffiċċju doganali ta’ Funchal informa lil CDIL li, abbażi tal-informazzjoni pprovduta, kien ġie impost fuqha limitu kwantitattiv mensili ta’ 1644005 sigarett għall-perijodu suġġett għal kundizzjonijiet mill‑1 ta’ Settembru 2010 sal‑31 ta’ Diċembru 2010, ikkalkolat konformement mal-Artikolu 106(1) u (2) taċ-CIEC. |
18 |
Fit‑18 ta’ Novembru 2010, CDIL talbet, skont l-Artikolu 106(5) taċ-CIEC, l-awtorizzazzjoni li ma tosservax dan il-limitu kwantitattiv. |
19 |
Fis‑7 ta’ Jannar 2011, l-uffiċċju doganali ta’ Funchal ċaħad din it-talba minħabba li n-nuqqas ta’ osservanza tal-limitu kwantitattiv inkwistjoni ma kienx iġġustifikat minn tibdil f’daqqa u limitat fiż-żmien tal-volum ta’ bejgħ, kif teħtieġ din id-dispożizzjoni. CDIL ippreżentat azzjoni amministrattiva kontra din id-deċiżjoni, li wkoll ġiet miċħuda. |
20 |
Fit‑18 ta’ Jannar 2011, CDIL, konformement mal-Artikolu 106(6) taċ-CIEC, ippreżentat quddiem l-uffiċċju doganali ta’ Funchal dikjarazzjoni ta’ clearance li, għall-perijodu bejn l‑1 ta’ Settembru sal‑31 ta’ Diċembru 2010, iċċertifikat ir-rilaxx għall-konsum ta’ kwantità ta’ sigaretti iktar minn tliet darbiet ogħla mil-limitu kwantitattiv stabbilit għall-istess perijodu. |
21 |
Skont l-Artikolu 106(7) taċ-CIEC, CDIL kienet suġġetta għal aġġustament tad-dazji tas-sisa dovuti għal ammont ta’ EUR 4 607.69, miżjud b’EUR 1.80, fuq il-bażi tan-numru ta’ sigaretti li hija kienet irrilaxxat għall-konsum matul il-perijodu mill‑1 ta’ Settembru u l‑31 ta’ Diċembru 2010 u li kien qabeż il-limitu kwantitattiv previst fl-Artikolu 106(2) taċ-CIEC. Konformement mal-Artikolu 106(7) tas-CIEC, l-uffiċċju doganali kkalkola d-dazji tas-sisa dovuti billi applika r-rata fis-seħħ fid-data tal-preżentazzjoni tad-dikjarazzjoni ta’ clearance. |
22 |
CDIL ikkontestat dan l-aġġustament quddiem it-Tribunal Administrativo e Fiscal do Funchal (il-Qorti Amministrattiva u Fiskali ta’ Funchal, il-Portugall), li ċaħdet ir-rikors permezz ta’ sentenza tal‑24 ta’ Ġunju 2016. |
23 |
CDIL ippreżentat appell kontra din is-sentenza quddiem is-Supremo Tribunal Administrativo (il-Qorti Amministrattiva Suprema, il-Portugall), li hija l-qorti tar-rinviju. |
24 |
Quddiemha, CDIL, li ma tikkontestax li qabżet il-limiti kwantitattivi applikabbli matul il-perijodu suġġett għal kundizzjonijiet inkwistjoni, issostni li l-Artikolu 106 taċ-CIEC ma huwiex konformi mad-dritt tal-Unjoni. |
25 |
Fil-fatt, minn naħa, l-impożizzjoni ta’ limitu legali għall-kwantità ta’ sigaretti li jistgħu jiġu rrilaxxati għall-konsum, sa fejn din taffettwa fuq kollox, fil-prattika, is-sigaretti li joriġinaw minn Stati Membri oħra, tikkostitwixxi restrizzjoni kwantitattiva fuq l-importazzjoni pprojbita mill-Artikolu 34 TFUE, li ma tistax tiġi ġġustifikata skont l-Artikolu 36 TFUE. |
26 |
Min-naħa l-oħra, CDIL issostni li l-applikazzjoni tar-rata tad-dazju tas-sisa fis-seħħ fid-data tal-preżentazzjoni tad-dikjarazzjoni ta’ rilaxx kienet tikser l-Artikoli 7 u 9 tad-Direttiva 2008/118, li minnhom jirriżulta li l-kundizzjonijiet ta’ eżiġibbiltà u r-rata applikabbli huma dawk fis-seħħ fid-data li fiha t-tabakk ġie rrilaxxat għall-konsum. |
27 |
L-awtorità fiskali u doganali ssostni, min-naħa tagħha, li l-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma timponi ebda restrizzjoni kwantitattiva u lanqas miżura li għandha effett ekwivalenti li tista’ tostakola l-moviment liberu tal-merkanzija bejn l-Istati Membri peress li hija tapplika mingħajr distinzjoni għall-operaturi ekonomiċi kollha. |
28 |
Barra minn hekk, hija ssostni li din il-leġiżlazzjoni hija konformi mad-Direttiva 2008/118 sa fejn, skont l-imsemmija leġiżlazzjoni, id-dazji tas-sisa jsiru eżiġibbli fil-mument tar-rilaxx għall-konsum, kif jeżiġu l-Artikoli 7 u 9 tad-Direttiva 2008/118. |
29 |
Huwa proprju f’dawn iċ-ċirkustanzi li s-Supremo Tribunal Administrativo (il-Qorti Amministrattiva Suprema) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
|
Fuq id‑domandi preliminari
Fuq l‑ewwel domanda
30 |
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikoli 34 u 36 TFUE għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tipprevedi li l-kwantità ta’ sigaretti rrilaxxati għall-konsum kull xahar minn operatur ekonomiku matul il-perijodu mill‑1 ta’ Settembru sal‑31 ta’ Diċembru ta’ kull sena kalendarja ma għandhiex taqbeż il-kwantità medja mensili ta’ sigaretti li dan l-operatur ikun irrilaxxa għall-konsum matul it-tnax-il xahar preċedenti, b’żieda ta’ 10 %. |
31 |
Preliminarjament, għandu jitfakkar li l-moviment liberu tal-merkanzija bejn l-Istati Membri huwa prinċipju fundamentali tat-Trattat FUE li huwa espress fil-projbizzjoni, stabbilita fl-Artikolu 34 TFUE, ta’ restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-importazzjoni bejn l-Istati Membri kif ukoll f’kull miżura li għandha effett ekwivalenti (sentenza tat‑23 ta’ Marzu 2023, Booky.fi, C‑662/21, EU:C:2023:239, punt 32 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
32 |
Issa, minn naħa, miżura bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tikkonsisti fl-impożizzjoni ta’ limiti kwantitattivi għar-rilaxx għall-konsum ta’ sigaretti fit-territorju ta’ Stat Membru, ma tikkostitwixxix “restrizzjoni kwantitattiva fuq l-importazzjoni”, fis-sens tal-Artikolu 34 TFUE, peress li ma tirrestrinġix il-kwantitajiet ta’ sigaretti li jistgħu jiġu importati f’dan l-Istat Membru. |
33 |
Min-naħa l-oħra, skont ġurisprudenza stabbilita, il-projbizzjoni ta’ miżuri li għandhom effett ekwivalenti għal restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-importazzjoni stabbilita fl-Artikolu 34 TFUE hija intiża għall-miżuri kollha tal-Istati Membri li jistgħu jostakolaw direttament jew indirettament, attwalment jew potenzjalment, l-aċċess għas-suq ta’ Stat Membru ta’ prodotti li joriġinaw minn Stati Membri oħra, minkejja li tali miżura la jkollha bħala għan u lanqas bħala effett li tittratta b’mod inqas favorevoli l-prodotti li jkunu ġejjin minn Stati Membri oħra (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑23 ta’ Marzu 2023, Booky.fi, C‑662/21, EU:C:2023:239, punti 33 u 34 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata). |
34 |
F’dan il-każ, għandu jiġi rrilevat li miżura bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tikkonsisti fl-impożizzjoni fuq l-operaturi kkonċernati ta’ limitazzjonijiet fuq il-kwantità ta’ sigaretti li dawn jistgħu jirrilaxxaw għall-konsum, hija ta’ natura li tiddisswadihom, jew li tagħmel inqas attraenti f’għajnejhom, l-importazzjoni, fl-Istat Membru li jkun stabbilixxa din il-miżura, ta’ sigaretti fi kwantitajiet ogħla mil-limiti stabbiliti. |
35 |
Għaldaqstant, tali miżura hija, potenzjalment, ta’ natura li tostakola l-aċċess, għas-suq tal-Istat Membru kkonċernat, ta’ sigaretti li jistgħu jiġu importati minn Stati Membri oħra u, għaldaqstant, tikkostitwixxi miżura li għandha effett ekwivalenti għal restrizzjonijiet kwantitattivi fis-sens tal-Artikolu 34 TFUE, bħala prinċipju inkompatibbli mal-obbligi li jirriżultaw minn dan l-artikolu. |
36 |
Skont ġurisprudenza stabbilita, leġiżlazzjoni nazzjonali li tikkostitwixxi miżura li għandha effett ekwivalenti għal restrizzjonijiet kwantitattivi tista’ madankollu tkun iġġustifikata minħabba waħda mir-raġunijiet ta’ interess ġenerali elenkati fl-Artikolu 36 TFUE jew minħabba rekwiżiti imperattivi ta’ interess ġenerali. Fiż-żewġ każijiet, il-miżura nazzjonali għandha tkun xierqa sabiex tiggarantixxi t-twettiq tal-għan li għandu jintlaħaq u ma għandhiex tmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex dan jintlaħaq (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat‑23 ta’ Marzu 2023, Booky.fi, C‑662/21, EU:C:2023:239, punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
37 |
F’dan il-każ, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-miżura inkwistjoni fil-kawża prinċipali hija intiża sabiex jiġi evitat li l-operaturi ma jipproċedux, f’mument meta r-rata tad-dazju tas-sisa applikabbli għas-sigaretti s-sena ta’ wara tkun diġà magħrufa, għar-rilaxx għall-konsum tagħhom, fis-sens tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, sabiex jiġu kkostitwiti ħażniet sinjifikattivi ta’ sigaretti suġġetti għal rata ta’ dazju tas-sisa iktar baxxa minn dik li ser tkun applikabbli dik is-sena, li matulha huma ser jiġu effettivament ikkummerċjalizzati. Għalhekk, jidher, bla ħsara għall-verifika mill-qorti tar-rinviju, li din il-miżura hija intiża għall-ġlieda kontra l-evitar tat-taxxa u sabiex tippreżerva d-dħul fiskali tal-Istat Portugiż. Skont il-gvern ta’ dan l-Istat Membru, din il-miżura, sa fejn hija intiża sabiex tiggarantixxi l-effettività tad-dħul fis-seħħ taż-żieda tar-rata ta’ tassazzjoni tal-prodotti tat-tabakk, issegwi wkoll għan ta’ saħħa pubblika. |
38 |
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, l-għan tal-ġlieda kontra l-frodi u l-evitar tat-taxxa jikkostitwixxi raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali li tista’ tiġġustifika l-istabbiliment ta’ restrizzjoni għal-libertajiet ta’ moviment (sentenza tas‑27 ta’ Jannar 2022, Il‑Kummissjoni vs Spanja (Obbligu ta’ informazzjoni fil-qasam fiskali), C‑788/19, EU:C:2022:55, punt 22 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
39 |
Kif jirriżulta mill-ewwel paragrafu tal-Artikolu 11 u mill-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 39(3) kif ukoll mill-premessa 31 tad-Direttiva 2008/118, dan l-għan, flimkien ma’ dak tal-ġlieda kontra l-abbużi eventwali, huwa barra minn hekk fost l-għanijiet li għandhom jintlaħqu minn din id-direttiva. Issa, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li r-rilaxx għall-konsum ta’ pakketti tas-sigaretti f’kwantitajiet eċċessivi fi tmiem is-sena, b’antiċipazzjoni ta’ żieda fid-dazju tas-sisa, jista’ jikkostitwixxi forma ta’ abbuż li l-Istati Membri għandhom id-dritt li jipprevjeni b’miżuri xierqa (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Ġunju 2017, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑126/15, EU:C:2017:504, punti 59 u 60). |
40 |
Barra minn hekk, skont ġurisprudenza daqstant ieħor stabbilita, il-protezzjoni tas-saħħa tal-persuni tinsab fost ir-raġunijiet ta’ interess ġenerali elenkati fl-Artikolu 36 TFUE, peress li l-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat diversi drabi li s-saħħa u l-ħajja tal-persuni jokkupaw l-ewwel post fost il-beni u l-interessi protetti mit-Trattat (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ Ottubru 2016, Deutsche Parkinson Vereinigung (C‑148/15, EU:C:2016:776, punt 30). |
41 |
Bla ħsara għall-verifika mill-qorti tar-rinviju, mill-elementi li tressqu għall-konjizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali tista’ tissodisfa raġunijiet imperattivi ta’ interess ġenerali ta’ natura li jiġġustifikaw, bħala prinċipju, restrizzjoni għall-moviment liberu tal-merkanzija. |
42 |
Hekk kif jirriżulta mill-punt 36 ta’ din is-sentenza, għad irid jiġi evalwat jekk miżura bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali hijiex xierqa sabiex tiggarantixxi t-twettiq ta’ dawn l-għanijiet leġittimi u jekk ma tmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex tilħaqhom. |
43 |
F’dan ir-rigward, hija fl-aħħar lok il-qorti tar-rinviju, li unikament għandha ġurisdizzjoni sabiex tevalwa l-fatti tal-kawża prinċipali u sabiex tinterpreta l-leġiżlazzjoni nazzjonali, li għandha tiddetermina jekk u sa fejn din il-leġiżlazzjoni ssodisfatx dawn ir-rekwiżiti. Għal dan il-għan, din il-qorti hija obbligata li teżamina b’mod oġġettiv, bl-għajnuna tad-data tal-istatistika, ad hoc jew b’mezzi oħra, jekk il-provi prodotti mill-awtoritajiet tal-Istat Membru kkonċernat jippermettux raġonevolment li jitqies li l-mezzi magħżula huma adatti sabiex jitwettqu l-għanijiet li għandhom jintlaħqu kif ukoll jekk huwiex possibbli li dawn tal-aħħar jintlaħqu permezz ta’ miżuri inqas restrittivi tal-moviment liberu tal-merkanzija (sentenza tat‑23 ta’ Marzu 2023, Booky.fi, C‑662/21, EU:C:2023:239, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
44 |
Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja, mitluba sabiex tagħti risposta utli lil dik il-qorti, għandha ġurisdizzjoni sabiex tagħtiha indikazzjonijiet ibbażati fuq il-proċess tal-kawża prinċipali kif ukoll fuq l-osservazzjonijiet bil-miktub li kienu ġew ippreżentati quddiemha, ta’ natura li jippermettu li l-imsemmija qorti tagħti deċiżjoni (sentenza tat‑23 ta’ Marzu 2023, Booky.fi, C‑662/21, EU:C:2023:239, punt 44 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
45 |
F’dak li jirrigwarda, fl-ewwel lok, il-kapaċità tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali li tilħaq l-għanijiet invokati, għandu jiġi rrilevat li din hija ta’ natura li tiddisswadi lill-operaturi ekonomiċi milli jakkumulaw fi tmiem is-sena, bl-għan li jiġu nnewtralizzati l-effetti ta’ żieda futura tar-rata tad-dazju tas-sisa, sigaretti fir-realtà intiżi sabiex jiġu kkummerċjalizzati s-sena ta’ wara. Bil-kontra, l-assenza ta’ limiti kwantitattivi applikabbli għas-sigaretti mqiegħda fis-suq matul il-perijodu suġġett għal kundizzjonijiet tagħmel ineffettiv is-seħħ ta’ effett taż-żieda futura tar-rata tad-dazju tas-sisa, li ġeneralment ifisser żieda fil-prezz ta’ bejgħ bl-imnut tal-pakketti ta’ sigaretti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Marzu 2010, Il‑Kummissjoni vs L‑Irlanda, C‑221/08, EU:C:2010:113, punt 54 u l-ġurisprudenza ċċitata) u b’hekk jiġi nnewtralizzat, tal-inqas sa ċertu punt, l-effett dissważiv potenzjali ta’ tali żieda għall-konsumaturi. Għaldaqstant, hemm lok li jiġi kkonstatat li tali leġiżlazzjoni tidher xierqa sabiex jintlaħqu l-għanijiet ta’ protezzjoni tas-saħħa pubblika u tal-ġlieda kontra l-evitar tat-taxxa jew il-prattiki abbużivi. |
46 |
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-evalwazzjoni tan-neċessità ta’ miżura bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, għandu jiġi enfasizzat li s-saħħa pubblika tokkupa, kif tfakkar fil-punt 40 ta’ din is-sentenza, l-ewwel post fost il-beni u l-interessi protetti mit-Trattat ( 1 ) FUE u li huma l-Istati Membri li għandhom jiddeċiedu l-livell li bih għandhom l-intenzjoni li jiżguraw din il-protezzjoni kif ukoll il-mod li bih dan il-livell għandu jintlaħaq, b’tali mod li dawn għandhom marġni ta’ evalwazzjoni f’dan ir-rigward (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑1 ta’ Marzu 2018, CMVRO, C‑297/16, EU:C:2018:141, punt 64 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
47 |
Minbarra dan, għandu jiġi rrilevat li d-dannu miġjub għall-moviment liberu tas-sigaretti permezz ta’ miżura bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma jidhirx li jmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex l-għanijiet li għandhom jintlaħqu minn din il-miżura jitwettqu. |
48 |
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat, minn naħa, li l-limitu kwantitattiv impost mil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali fuq kull operatur ekonomiku huwa ddeterminat skont il-kwantità medja mensili ta’ sigaretti li jkun irrilaxxa għall-konsum matul it-tnax-il xahar preċedenti, miżjuda b’10 %, u li din il-leġiżlazzjoni ma hijiex ta’ natura assoluta sa fejn tipprevedi l-possibbiltà, fl-Artikolu 106(5) taċ-CIEC, li ssir deroga minn dan il-limitu kwantitattiv, fil-każ ta’ tibdil f’daqqa u limitat fiż-żmien tal-volum ta’ bejgħ. |
49 |
Min-naħa l-oħra, għalkemm, ċertament, l-imsemmija leġiżlazzjoni tipprevedi, fl-Artikolu 106(7) taċ-CIEC, il-possibbiltà li tinbeda proċedura ta’ ksur kontra l-operatur ekonomiku li jkun qabeż il-limitu kwantitattiv li ġie stabbilit għalih, tali possibbiltà ma taffettwax, fiha nnifisha, in-natura proporzjonata ta’ din il-leġiżlazzjoni, sa fejn is-sanzjonijiet li jistgħu jiġu imposti fi tmiem din il-proċedura jkunu huma stess proporzjonati. |
50 |
Din il-konklużjoni ma hijiex ikkontestata miċ-ċirkustanza, invokata mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, li l-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali tipprevedi, barra minn hekk, li l-pakketti tas-sigaretti, ladarba jitqiegħdu fis-suq, la jistgħu jiġu kkummerċjalizzati u lanqas mibjugħa iktar tard mit-tielet xahar tas-sena ta’ wara dik li matulha jkunu ġew irrilaxxati għall-konsum. Fil-fatt, tali projbizzjoni ssaħħaħ, għall-kuntrarju, l-effikaċja u l-koerenza ta’ din il-leġiżlazzjoni, billi tħeġġeġ lill-operaturi ekonomiċi sabiex ma jwettqux, matul sena kalendarja partikolari, ir-rilaxx għall-konsum ta’ kwantitajiet eċċessivi ta’ sigaretti b’antiċipazzjoni ta’ żieda tad-dazji tas-sisa matul is-sena kalendarja sussegwenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Ġunju 2017, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall, C‑126/15, EU:C:2017:504, punti 66, 72, 78 u 79). |
51 |
Fir-rigward tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, hemm lok li l-ewwel domanda preliminari tiġi risposta li l-Artikoli 34 u 36 TFUE għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li, bl-għan tal-ġlieda kontra l-evitar tat-taxxa u l-prattiki abbużivi kif ukoll tal-protezzjoni tas-saħħa pubblika, tipprevedi li l-kwantità ta’ sigaretti rrilaxxati għall-konsum kull xahar minn operatur ekonomiku matul il-perijodu mill‑1 ta’ Settembru sal‑31 ta’ Diċembru ta’ kull sena kalendarja ma għandhiex taqbeż il-kwantità medja ta’ kull xahar ta’ sigaretti li dan l-operatur ikun irrilaxxa għall-konsum matul tnax-il xahar preċedenti, miżjuda b’10 %. |
Fuq it‑tieni domanda
52 |
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikoli 7 u 9 tad-Direttiva 2008/118 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li skontha l-kwantità ta’ sigaretti li taqbeż il-limitu kwantitattiv ta’ rilaxx għall-konsum previst min din l-leġiżlazzjoni hija suġġetta għar-rata tad-dazju tas-sisa fis-seħħ f’data sussegwenti għal dik tar-rilaxx għall-konsum tagħha. |
53 |
L-ewwel nett, għandu jitfakkar li, konformement mal-Artikolu 1(1) tagħha, id-Direttiva 2008/118 hija intiża li tistabbilixxi arranġamenti ġenerali fir-rigward tad-dazji tas-sisa li jolqtu direttament jew indirettament il-konsum tal-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa, li fosthom hemm it-tabakk immanifatturat, u dan, b’mod partikolari, hekk kif jirriżulta mill-premessa 8 ta’ din id-direttiva, sabiex jiġi żgurat li l-kunċett ta’ eżiġibbiltà tad-dazji tas-sisa u l-kundizzjonijiet relatati miegħu jkunu identiċi fl-Istati Membri kollha (sentenza tad‑9 ta’ Ġunju 2022, IMPERIAL TOBACCO BULGARIA, C‑55/21, EU:C:2022:459, punt 38 u l-ġurisprudenza ċċitata) u, għalhekk, li jiġi ggarantit il-funzjonament tajjeb tas-suq intern permezz tal-moviment liberu, fl-Unjoni Ewropea, tal-prodotti kkonċernati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑13 ta’ Jannar 2022, MONO, C‑326/20, EU:C:2022:7, punt 28). |
54 |
B’mod partikolari, l-Artikolu 2 tad-Direttiva 2008/118 jipprovdi li l-fatt taxxabbli, fis-sens ta’ din id-direttiva, huwa kkostitwit mill-produzzjoni, fit-territorju tal-Unjoni, tal-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa jew mill-importazzjoni tagħhom f’dan it-territorju (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑9 ta’ Ġunju 2022, IMPERIAL TOBACCO BULGARIA, C‑55/21, EU:C:2022:459, punt 39 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
55 |
Madankollu, skont l-Artikolu 7(1) tal-imsemmija direttiva, l-eżiġibbiltà tad-dazji tas-sisa sseħħ fil-mument tar-rilaxx għall-konsum tal-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa u fl-Istat Membru fejn iseħħ dan ir-rilaxx. |
56 |
Konformement mal-għan, stabbilit fil-premessa 8 tad-Direttiva 2008/118, li jiġi armonizzat il-mument tal-eżiġibbiltà tad-dazji tas-sisa u, għalhekk, li jiġi ggarantit il-funzjonament tajjeb tas-suq intern, l-Artikolu 7(2) ta’ din id-direttiva jelenka s-sitwazzjonijiet li jagħtu lok għal “rilaxx għall-konsum”, fis-sens tal-imsemmija direttiva. |
57 |
Skont l-Artikolu 7(2)(a) tal-istess direttiva, dan il-kunċett ta’ “rilaxx għall-konsum” jinkludi, b’mod partikolari, kull tluq, inkluż dak irregolari, ta’ prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa, minn arranġament ta’ sospensjoni tad-dazji, iddefinit fil-punt 7 tal-Artikolu 4 tagħha (sentenza tad‑9 ta’ Ġunju 2022, IMPERIAL TOBACCO BULGARIA, C‑55/21, EU:C:2022:459, punt 40 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
58 |
Tali arranġament huwa kkaratterizzat mill-fatt li d-dazji tas-sisa relatati mal-prodotti li jaqgħu taħtu ma jkunux għadhom eżiġibbli, minkejja li l-fatt taxxabbli tal-impożizzjoni jkun diġà seħħ. Għaldaqstant, fir-rigward tal-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa, dan l-arranġament jipposponi l-eżiġibbiltà tad-dazju tas-sisa sakemm tiġi ssodisfatta kundizzjoni ta’ eżiġibbiltà (sentenza tad‑9 ta’ Ġunju 2022, IMPERIAL TOBACCO BULGARIA, C‑55/21, EU:C:2022:459, punt 42 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
59 |
Fil-fatt, peress li d-dazju tas-sisa huwa, kif tfakkar fil-premessa 9 tad-Direttiva 2008/118, taxxa fuq il-konsum, il-mument li fih isseħħ l-eżiġibbiltà għandu, bħala prinċipju, ikun jinsab l-iktar qrib id-data tal-konsum tal-prodott suġġett għad-dazju tas-sisa (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑9 ta’ Ġunju 2022, IMPERIAL TOBACCO BULGARIA, C‑55/21, EU:C:2022:459, punt 57 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
60 |
F’dan il-kuntest, hemm lok li jiġi rrilevat li, skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 9 tad-Direttiva 2008/118, il-kundizzjonijiet ta’ eżiġibbiltà u r-rata tad-dazju tas-sisa li għandha tiġi applikata huma dawk fis-seħħ fid-data tal-eżiġibbiltà fl-Istat Membri fejn iseħħ ir-rilaxx għall-konsum. It-tieni paragrafu tal-Artikolu 9 ta’ din id-direttiva jipprovdi, minbarra dan, li d-dazji tas-sisa għandhom jiġu imposti, miġbura u, fejn xieraq, irrimborsati jew maħfura skont il-modalitajiet stabbiliti minn kull Stat Membru. |
61 |
Għalhekk, sa fejn l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 9 tal-imsemmija direttiva jirreferi għad-dritt nazzjonali fis-seħħ fid-data tal-eżiġibbiltà tad-dazji tas-sisa fir-rigward, b’mod partikolari, tad-determinazzjoni tal-kundizzjonijiet ta’ eżiġibbiltà tad-dazju tas-sisa, dan jimplika neċessarjament li l-Istati Membri għandhom ċertu setgħa leġiżlattiva f’dan il-qasam (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Ġunju 2017, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall, C‑126/15, EU:C:2017:504, punt 61). |
62 |
Madankollu, konformement mal-għan, li għandu jintlaħaq mid-Direttiva 2008/118, li jiġi armonizzat il-mument tal-eżiġibbiltà tad-dazji tas-sisa sabiex jiġi ggarantit il-funzjonament tajjeb tas-suq intern, kif tfakkar fil-punti 53, 55 u 56 ta’ din is-sentenza, il-“kundizzjonijiet ta’ eżiġibbiltà” imsemmija fl-ewwel paragrafu tal-Artikolu 9 ta’ din id-direttiva għandhom neċessarjament jiġu distinti mill-kundizzjonijiet relatati mal-kunċett stess ta’ eżiġibbiltà, li, kif tistabbilixxi l-premessa 8 tal-imsemmija direttiva, għandhom jibqgħu identiċi fl-Istati Membri kollha. |
63 |
Hekk kif jirriżulta mill-formulazzjoni stess tal-Artikolu 7(1) u tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 9 tal-istess direttiva, dawn il-kundizzjonijiet tal-aħħar jirrigwardaw il-mument li fih id-dazji tas-sisa jsiru eżiġibbli, għall-Istat Membru li fih dawn għandhom jinġabru kif ukoll id-data rilevanti għad-determinazzjoni tar-rata tad-dazju tas-sisa applikabbli. |
64 |
Minn dan isegwi li l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 9 tad-Direttiva 2008/118 ma jistax jiġi interpretat fis-sens li jippermetti lill-Istati Membri jidderogaw mill-imsemmija kundizzjonijiet, b’mod partikolari minn dik dwar id-data rilevanti għad-determinazzjoni tar-rata tad-dazju tas-sisa applikabbli. |
65 |
Għaldaqstant, peress li din id-dispożizzjoni tipprevedi li din id-data għandha tikkorrispondi għal dik tal-eżiġibbiltà tad-dazji tas-sisa u li, hekk kif ġie kkonstatat fil-punt 55 ta’ din is-sentenza, l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2008/118 jimponi b’mod ċar u inkundizzjonat li din l-eżiġibbiltà tiġi marbuta mal-mument tar-rilaxx għall-konsum tal-prodott suġġett għal dawn id-dazji, ir-rata tad-dazju tas-sisa applikabbli għandha neċessarjament tkun dik fis-seħħ fil-mument ta’ dan ir-rilaxx għall-konsum. |
66 |
Hekk kif osserva l-Avukat Ġenerali fil-punti 52 u 53 tal-konklużjonijiet tiegħu, din l-interpretazzjoni hija sostnuta mid-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu V tad-Direttiva 2008/118, intitolat “Movimenti u tassazzjoni tal-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa wara r-rilaxx għall-konsum”, li jipprevedu b’mod espliċitu l-każijiet li fihom id-dazji tas-sisa relatati ma’ prodott diġà rrilaxxat għall-konsum isiru eżiġibbli f’mument sussegwenti għal dak tar-rilaxx għall-konsum. Dawn id-dispożizzjonijiet jirregolaw is-sitwazzjonijiet li fihom prodott suġġett għad-dazji tas-sisa li kien is-suġġett ta’ rilaxx għall-konsum fi Stat Membru jiġi sussegwentement ittrasferit fi Stat Membru ieħor. Issa, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 53 tal-konklużjonijiet tiegħu, huwa paċifiku li l-miżura inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma taqa’ taħt ebda waħda minn dawn is-sitwazzjonijiet. |
67 |
Għalhekk, l-Istati Membri ma jistgħux, fil-kuntest tal-arranġament li jirriżulta mill-Artikolu 7(1) u mill-ewwel paragrafu tal-Artikolu 9 tad-Direttiva 2008/118, kif kienet fis-seħħ qabel ma tħassret u ġiet issostitwita bid-Direttiva 2020/262, li t-tielet paragrafu tal-Artikolu 8 tagħha jemenda, fuq dan il-punt, l-Artikolu 9 tad-Direttiva 2008/118, jipprevedu li r-rata tad-dazju tas-sisa applikabbli għas-sigaretti rrilaxxati għall-konsum bi ksur tal-limitu kwantitattiv stabbilit mil-leġiżlazzjoni nazzjonali hija dik fis-seħħ f’data sussegwenti għal dik tar-rilaxx għall-konsum tagħhom. |
68 |
Għalkemm, ċertament, hekk kif ġie rrilevat fil-punti 38 u 39 ta’ din is-sentenza, id-Direttiva 2008/118 ma tipprekludix lill-Istati Membri milli jadottaw miżuri intiżi għall-ġlieda kontra l-frodi, l-evitar tat-taxxa u l-abbużi eventwali, xorta jibqa’ l-fatt li s-setgħa regolatorja tagħhom sabiex jadottaw tali miżuri ma tistax tiġi eżerċitata bi ksur tad-dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva u, b’mod partikolari, tal-Artikolu 7(1) u tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 9 tagħha, taħt piena li jiġi ppreġudikat l-għan ta’ armonizzazzjoni mfittex mil-leġiżlatur tal-Unjoni u espost, b’mod partikolari, fil-premessa 8 tal-imsemmija direttiva. |
69 |
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, hemm lok li t-tieni domanda preliminari tiġi risposta li l-Artikoli 7 u 9 tad-Direttiva 2008/118 għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li skontha l-kwantità ta’ sigaretti li taqbeż il-limitu kwantitattiv ta’ rilaxx għall-konsum previst minn din il-leġiżlazzjoni hija suġġetta għar-rata tad-dazju tas-sisa fis-seħħ f’data sussegwenti għal dik tar-rilaxx għall-konsum tagħha. |
Fuq l‑ispejjeż
70 |
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura. |
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Il‑Ħames Awla) taqta’ u tiddeċiedi: |
|
|
Firem |
( *1 ) Lingwa tal-kawża: il-Portugiż.
( 1 ) Ir-rekwiżiti marbuta ma’ livell għoli ta’ saħħa pubblika huma stabbiliti fl-Artikolu 9 TFUE, fejn ebda dispożizzjoni tat-TUE ma tirreferi għas-saħħa pubblika.