1.

Il-kawżi ta’ sekwestru ta’ minuri mingħajr dubju huma fost l-iktar sensittivi li qorti jista’ jkollha tiddeċiedi fuqhom. Dawn jidħlu, fil-fatt, f’kuntest emozzjonali u ġuridiku partikolarment tqil, fejn ir-riżentiment reċiproku tal-ġenituri, is-sentimenti tagħhom fir-rigward tal-minuri tagħhom, u d-drittijiet fundamentali ta’ kull parti, iċċentrati madwar l-interess superjuri ta’ dawn tal-aħħar, jitħalltu flimkien.

2.

Il-proċedura stabbilita, f’dan ir-rigward, mill-Konvenzjoni dwar l-Aspetti Ċivili tal-Ħtif Internazzjonali tal-Minuri, iffirmata f’Den Haag fil‑25 ta’ Ottubru 1980 (iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980”) u ssupplimentata, fl-Unjoni Ewropea, minn ċerti dispożizzjonijiet tar-Regolament (KE) Nru 2201/2003 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-infurzar ta’ sentenzi fi kwistjonijiet matrimonjali u kwistjonijiet ta’ responsabbilità tal-ġenituri ( 2 ) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Brussell IIa”), li hija intiża li tiżgura r-ritorn immedjat tal-minuri lejn l-Istat tar-residenza abitwali tiegħu, diġà hija s-suġġett ta’ ġurisprudenza estensiva tal-Qorti tal-Ġustizzja u tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem (iktar ’il quddiem il-“Qorti EDB”). Madankollu, l-implimentazzjoni tagħha tibqa’ kontroversjali, għall-inqas f’ċerti Stati.

3.

Din it-talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa mis-Sąd Apelacyjny w Warszawie (il-Qorti tal-Appell ta’ Varsavja, il-Polonja), tistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja teżamina l-obbligu tal-Istati Membri tal-Unjoni, li jirriżulta minn dawn l-istrumenti, li jipprevedu, proċeduri mħaffa għall-ipproċessar tat-talbiet għal ritorn. Din il-qorti tistaqsi, b’mod iktar preċiż, jekk, skont l-imsemmija strumenti, Stat Membru jistax jipprevedi, f’dan il-qasam, minbarra żewġ istanzi ġurisdizzjonali ordinarji, il-possibbiltà ta’ appell ta’ kassazzjoni, li jkun iwassal, fuq sempliċi talba mhux motivata minn waħda mill-entitajiet pubbliċi awtorizzati sabiex jippreżentaw tali appell, għas-sospensjoni tal-eżekuzzjoni ta’ deċiżjoni definittiva li tordna ritorn. F’dawn il-konklużjonijiet, ser nispjega għaliex dan ma jistax ikun il-każ.

4.

Skont l-Artikolu 1(a) tagħha, il-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980 hija intiża, b’mod partikolari, li “tiżgura r-ritorn immedjat tal-minuri mneħħija jew miżmuma inġustament fi kwalunkwe Stat kontraenti” [traduzzjoni mhux uffiċjali].

5.

L-Artikolu 2 ta’ din il-konvenzjoni jipprevedi li l-Istati kontraenti għal din il-konvenzjoni “għandhom jieħdu l-miżuri xierqa kollha sabiex jiżguraw, fil-limiti tat-territorju tagħhom, it-twettieq tal-għanijiet tal-Konvenzjoni. Għal dan il-għan, huma għandhom jirrikorru għall-proċeduri b’urġenza tagħhom.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]

6.

L-Artikolu 11 tal-imsemmija konvenzjoni jipprovdi:

“L-awtoritajiet ġudizzjarji jew amministrattivi ta’ kull Stat kontraenti għandhom jipproċedu b’urġenza fir-rigward tar-ritorn tal-minuri.

Meta l-awtorità ġudizzjarja jew amministrattiva adita ma tkunx ħadet deċiżjoni fi żmien sitt ġimgħat minn meta tkun ġiet adita, il-persuna li tkun ressqet it-talba jew l-Awtorità Ċentrali tal-Istat mitlub, fuq inizjattiva proprja jew fuq talba tal-Awtorità Ċentrali tal-Istat rikjedenti, jistgħu jitolbu dikjarazzjoni dwar ir-raġunijiet għal dan id-dewmien. […]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]

7.

Skont l-Artikolu 12 ta’ din l-istess konvenzjoni:

“Meta minuri jkun tneħħa jew inżamm inġustament fis-sens tal-Artikolu 3 u meta jkun għadda perijodu ta’ inqas minn sena mit-tneħħija jew miż-żamma fil-mument li fih titressaq it-talba quddiem l-awtorità ġudizzjarja jew amministrattiva tal-Istat kontraenti li fih ikun jinsab il-minuri, l-awtorità adita għandha tordna r-ritorn immedjat tiegħu.

[…]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]

8.

L-Artikolu 13 tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980 jipprovdi:

“Minkejja d-dispożizzjonijiet tal-artikolu preċedenti, l-awtorità ġudizzjarja jew amministrattiva tal-Istat mitlub ma hijiex marbuta li tordna r-ritorn tal-minuri jekk il-persuna, l-istituzzjoni jew l-organu li jopponu għar-ritorn tiegħu jistabbilixxu li:

[…]

[…]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]

9.

L-Artikolu 11 tar-Regolament Brussell IIa, intitolat “Ir-ritorn ta’ l-minuri”, jipprovdi:

“1.   Fejn persuna […] li għandh[a] id-drittijiet ta’ kustodja [t]applika ma’ l-awtoritajiet kompetenti fi Stat Membru biex joħroġu sentenza dwar il-bażi [tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal-1980] ħalli tikseb ir-ritorn ta’ l-minuri li ġew inġustament imneħħija jew miżmuma fi Stat Membru barra dak li huwa l-Istat Membru fejn il-minuri kienu abitwalment residenti mmedjatament qabel it-tneħħija jew iż-żamma nġusta, għandhom japplikaw paragrafi 2 sa 8.

[…]

3.   Qorti li fiha hemm applikazzjoni għar-ritorn ta’ l-minuri kif imsemmija fil-paragrafu 1 għandha taġixxi bil-ħeffa fil-proċedimenti dwar l-applikazzjoni, billi tuża l-aktar proċedimenti ħfief fix-xogħol li huma disponibbli fil-liġi nazzjonali.

Mingħajr preġudizzju għall-ewwel subparagrafu, il-qorti għandha, ħlief fejn ċirkustanzi eċċezzjonali jagħmlu dan impossibli, taqta’ is-sentenza tagħha sa mhux aktar tard minn sitt gimgħat wara li l-applikazzjoni tkun ġiet irreġistrata.

[…]”

10.

L-Artikolu 5191(21) tal-Kodeks postępowania cywilnego (il-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili), li jirriżulta mill-ustawa o wykonywaniu niektórych czynności organu centralnego w sprawach rodzinnych z zakresu obrotu prawnego na podstawie prawa Unii Europejskiej i umów międzynarodowyc (il-Liġi li tirregola ċerti attivitajiet tal-awtorità ċentrali dwar id-dritt tal-familja abbażi tad-dritt tal-Unjoni u l-konvenzjonijiet internazzjonali), tas‑26 ta’ Jannar 2018 (Dz. U. tal‑2018, intestatura 416, iktar ’il quddiem il-“Liġi tal‑2018”), jipprovdi:

“Appell ta’ kassazzjoni jista’ jiġi ppreżentat ukoll fil-proċeduri li jikkonċernaw it-tneħħija ta’ persuna suġġetta għall-awtorità tal-ġenituri jew taħt kustodja mibdija abbażi tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980.”

11.

Skont l-Artikolu 5191(22) tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili, li wkoll jirriżulta mil-Liġi tal‑2018:

“Fil-kawżi msemmija fl-Artikolu 5191(21), il-Prokurator Generalny (il-Prosekutur Ġenerali), ir-Rzecznik Praw Dziecka (il-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Minuri) u r-Rzecznik Praw Obywatelskich (l-Ombudsman) ukoll jistgħu jippreżentaw appell fi żmien erba’ xhur mid-data li fiha d-deċiżjoni tkun saret definittiva.”

12.

L-ustawa z dnia 7 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego (il-Liġi tas‑7 ta’ April 2022 li temenda l-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili) (Dz. U. tal‑2022, intestatura 1098, iktar ’il quddiem il-“Liġi tal‑2022”), li daħlet fis-seħħ fl‑24 ta’ Ġunju 2022, introduċiet fil-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili l-Artikolu 3881 li jipprovdi:

“1.   Fil-kawżi li jikkonċernaw it-tneħħija ta’ persuna suġġetta għall-awtorità tal-ġenituri jew taħt kustodja mressqa abbażi tal-[Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980], l-eżekuzzjoni ta’ digriet li jkun jikkonċerna t-tneħħija ta’ persuna suġġetta għall-awtorità tal-ġenituri jew taħt għandu jiġi sospiż ipso jure meta persuna msemmija fl-Artikolu 5191(22) tkun ressqet talba għal dan il-għan quddiem [is-Sąd Apelacyjny w Warszawie (il-Qorti tal-Appell ta’ Varsavja)], fi żmien ġimagħtejn mill-jum li fih dan id-digriet ikun sar definittiv.

2.   Is-sospensjoni tal-eżekuzzjoni tad-digriet, imsemmija fil-paragrafu 1, għandha tintemm jekk il-persuna msemmija fl-Artikolu 5191(22) ma tippreżentax appell ta’ kassazzjoni fi żmien xahrejn mid-data li fiha dan id-digriet ikun sar definittiv.

3.   Meta l-persuna msemmija fl-Artikolu 5191(22) tippreżenta appell ta’ kassazzjoni fi żmien xahrejn li jibdew jiddekorru mid-data li fiha d-digriet imsemmi fil-paragrafu 1 ikun sar definittiv, is-sospensjoni tal-eżekuzzjoni ta’ dan id-digriet għandha tiġi estiża ipso jure sat-tmiem tal-proċedura ta’ kassazzjoni.

4.   Il-persuna li tkun ressqet talba għas-sospensjoni tal-eżekuzzjoni tad-digriet imsemmija fil-paragrafu 1 tista’ tirtira din it-talba fi żmien xahrejn mid-data li fiha dan id-digriet ikun sar definittiv, sakemm persuna msemmija fl-Artikolu 5191(22) ma tkunx ippreżentat appell ta’ kassazzjoni.

5.   Wara l-irtirar tat-talba għas-sospensjoni tal-eżekuzzjoni tad-digriet imsemmija fil-paragrafu 1, din id-deċiżjoni tikseb saħħa eżekuttiva.”

13.

T.C. (iktar ’il quddiem il-“missier”) u M.C. (iktar ’il quddiem l-“omm”), ċittadini Pollakki, huma l-ġenituri ta’ żewġt ulied, jiġifieri N., imwielda fit‑8 ta’ Ġunju 2011, u M., imwieled fl‑1 ta’ Jannar 2017 (iktar ’il quddiem, flimkien, il-“minuri”). Il-familja rrisjediet fl-Irlanda għal diversi snin. Il-minuri twieldu hemmhekk u għandhom ukoll iċ-ċittadinanza Irlandiża. Barra minn hekk, il-ġenituri t-tnejn għandhom impjieg stabbli f’dan il-pajjiż, għalkemm l-omm qiegħda fuq leave tal-mard fit-tul.

14.

Matul is-sajf tal‑2021, l-omm marret, bil-kunsens tal-missier, fuq vaganza fil-Polonja flimkien mal-minuri. Matul ix-xahar ta’ Settembru, hija informatu li kienet ser tibqa’ hemmhekk b’mod permanenti. Il-missier qatt ma ta l-kunsens tiegħu għall-bidla tar-residenza abitwali tal-minuri lanqas, għalhekk, li dawn ma jirritornawx lejn l-Irlanda.

15.

Fit‑18 ta’ Novembru 2021, il-missier ressaq quddiem is-Sąd Okręgowy we Wrocławiu (il-Qorti Reġjonali ta’ Wrocław, il-Polonja) talba għar-ritorn tal-minuri lejn l-Irlanda, abbażi tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980. L-omm intervjeniet fil-proċedura u talbet li din it-talba tiġi miċħuda. Il-Prokurator Okręgowy we Wrocławiu (il-Prosekutur Reġjonali ta’ Wrocław) intervjena, min-naħa tiegħu, insostenn tal-imsemmija talba.

16.

Permezz ta’ digriet tal‑15 ta’ Ġunju 2022, is-Sąd Okręgowy we Wrocławiu (il-Qorti Reġjonali ta’ Wrocław) laqgħet it-talba tal-missier. Dik il-qorti kkunsidrat, essenzjalment, li f’dan il-każ kien hemm tabilħaqq “żamma inġusta ta’ minuri” [traduzzjoni mhux uffiċjali], fis-sens tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980, u li r-raġuni għal żamma prevista fil-punt (b) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 13 ta’ din il-konvenzjoni ma kinitx applikabbli. Konsegwentement, hija ordnat lill-omm tiżgura r-ritorn tal-minuri lejn l-Irlanda fi żmien 7 ijiem mid-data li fiha dan id-digriet isir definittiv.

17.

Sussegwentement, l-omm appellat mill-imsemmi digriet quddiem is-Sąd Apelacyjny w Warszawie (il-Qorti tal-Appell ta’ Varsavja, il-Polonja). Il-missier u l-Prosekutur Reġjonali ta’ Wrocław talbu, min-naħa tagħhom, li dan l-appell jiġi miċħud.

18.

Permezz ta’ digriet tal‑21 ta’ Settembru 2022, is-Sąd Apelacyjny w Warszawie (il-Qorti tal-Appell ta’ Varsavja) ċaħdet ir-rikors. Il-qorti tal-appell essenzjalment ikkonfermat l-evalwazzjoni tal-qorti tal-ewwel istanza, b’mod partikolari fir-rigward tan-nuqqas ta’ applikabbiltà tar-raġuni għal żamma prevista fil-punt (b) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 13 tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980.

19.

Id-digriet tas-Sąd Apelacyjny w Warszawie (il-Qorti tal-Appell ta’ Varsavja) sar definittiv fil-jum tal-għoti tiegħu, jiġifieri fil‑21 ta’ Settembru 2022. Id-digriet tas-Sąd Okręgowy we Wrocławiu (il-Qorti Reġjonali ta’ Wrocław) tal‑15 ta’ Ġunju 2022 ukoll sar definittiv f’din id-data.

20.

Fit‑28 ta’ Settembru 2022, it-terminu ta’ sebat ijiem mogħti lill-omm, fid-digriet tal‑15 ta’ Ġunju 2022 tas-Sąd Okręgowy we Wrocławiu (il-Qorti Reġjonali ta’ Wrocław), għall-konformità volontarja mad-digriet definittiv li jordna ritorn skada, mingħajr ma din kienet żgurat ir-ritorn tal-minuri lejn l-Irlanda.

21.

Fid‑29 ta’ Settembru 2022, sabiex jipproċedi għall-eżekuzzjoni forzata tad-deċiżjoni definittiva li tordna ritorn, il-missier ressaq, quddiem is-Sąd Apelacyjny w Warszawie (il-Qorti tal-Appell ta’ Varsavja), talba intiża sabiex din il-qorti żżid, ma’ dan id-digriet, indikazzjoni dwar is-saħħa eżekuttiva tiegħu, u sabiex hija tikkomunikalu kopja tal-imsemmi digriet, bl-inklużjoni ta’ din l-indikazzjoni.

22.

Fit‑30 ta’ Settembru 2022, il-Kummissarju għad-Drittijiet tat-Minuri ressaq talba għas-sospensjoni tal-eżekuzzjoni tad-digrieti tal-qrati tal-ewwel u tat-tieni istanza skont l-Artikolu 3881(1) tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili. Fil‑5 ta’ Ottubru 2022, il-Prosekutur Ġenerali għamel l-istess.

23.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, is-Sąd Apelacyjny w Warszawie (il-Qorti tal-Appell ta’ Varsavja) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:

“L-Artikolu 11(3) tar-[Regolament Brussell IIa], u l-Artikoli 22, 24, 27(6) u 28(1) u (2) tar-[Regolament Brussell IIb], moqrija flimkien mal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea [iktar ’il qudiem il-“Karta”], jipprekludu l-applikazzjoni ta’ dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali li skonthom f’kawżi dwar it-teħid ta’ persuni li jaqgħu taħt ir-responsabbiltà tal-ġenituri jew li huma suġġetti għal kustodja, immexxija fuq il-bażi tal-[Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980], l-eżekuzzjoni ta’ digriet dwar it-teħid ta’ persuni li jaqgħu taħt l-awtorità tal-ġenituri jew li huma suġġetti għal kustodja hija sospiża bil-liġi, fuq talba tal-[Prosekutur Ġenerali], il-[Kummissarju għad-Drittijiet tal-Minuri] jew [l-Ombudsman] magħmula lis-Sąd Apelacyjny w Warszawie (il-Qorti tal-Appell ta’ Varsavja) sa mhux iktar minn ġimgħatejn mill-jum meta dan id-digriet isir definittiv?”

24.

Il-qorti tar-rinviju talbet li dan ir-rinviju jkun suġġett għall-proċedura b’urġenza għal deċiżjoni preliminari, prevista fl-Artikolu 107 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.

25.

Insostenn ta’ din it-talba, dik il-qorti ssostni li, fid-dawl tal-fatt li l-minuri diġà ilhom fil-Polonja għal iktar minn sena, il-fatt li din is-sitwazzjoni instabbli tiġi pprolongata ulterjorment b’iktar xhur ikun jissogra, minn naħa, li tiġi affettwata b’mod negattiv ħafna r-relazzjoni tagħhom mal-missier u, min-naħa l-oħra, li tiġi affettwata l-benesseri tagħhom u, b’mod partikolari, li jiġu kkomplikati r-ritorn potenzjali tagħhom lejn l-Irlanda u r-riintegrazzjoni tagħhom f’dak l-Istat.

26.

Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, it-Tielet Awla ddeċidiet, fis‑26 ta’ Ottubru 2022, li tilqa’ l-imsemmija talba.

27.

Il-missier, il-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Minuri, il-Prosekutur Ġenerali, l-omm, il-Gvern Pollakk u l-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Il-missier, il-Prosekutur Ġenerali, l-omm, il-Gvern Pollakk, il-Gvern Belġjan, il-Gvern Franċiż u l-Gvern Olandiż, kif ukoll il-Kummissjoni, kienu rrappreżentati waqt is-seduta li nżammet fit‑8 ta’ Diċembru 2022.

28.

Huwa utli li jiġi mfakkar, preliminarjament, li l-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980, li l-Istati Membri kollha huma partijiet għaliha ( 3 ), hija intiża li tirreaġixxi, fuq livell ċivili, għas-“sekwestri internazzjonali ta’ minuri” [traduzzjoni mhux uffiċjali] jew, b’mod iktar preċiż, għat-“tneħħija jew iż-żamma inġusti” [traduzzjoni mhux uffiċjali] tagħhom. Dawn jinkludu s-sitwazzjonijiet li fihom minuri jiġi “mneħħi”, ġeneralment minn wieħed mill-ġenituri tiegħu, mill-Istat kontraenti fejn ikun jirrisjedi abitwalment lejn Stat kontraenti ieħor, jew inkella ma jiġix “irritornat” lejn l-ewwel Stat, bi ksur ta’ dritt ta’ kustodja mogħti skont id-dritt tal-imsemmi Stat, b’mod partikolari meta, skont dan id-dritt, tali tneħħija jew żamma kellha tkun – iżda ma kinitx – awtorizzata mill-ġenitur l-ieħor ( 4 ).

29.

Abbażi tal-premessa li skontha, bħala regola ġenerali, tali att jippreġudika serjament l-interessi tal-minuri mneħħi – li b’hekk jitneħħa mill-ambjent tiegħu qabel is-sekwestru u, ħafna drabi, jiġi mċaħħad mill-kuntatt mal-ġenitur l-ieħor tiegħu – u li skontha, bħala prinċipju, huwa fl-aħjar interess tiegħu li jerġgħu jiġu stabbiliti, fl-iqsar żmien possibbli, l-“istatus quo ante” u l-kontinwità tal-kundizzjonijiet tal-għajxien u tal-iżvilupp tiegħu ( 5 ), din il-konvenzjoni tipprevedi proċedura speċifika, li għandha l-għan li tiżgura r-ritorn immedjat tal-minuri lejn l-Istat tar-residenza abitwali tiegħu.

30.

Meta titressaq “talba għal ritorn” fondata fuq il-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980 – ġeneralment mill-ġenitur abbandunat – quddiem awtorità kompetenti tal-Istat li fih ikun ġie ssekwestat il-minuri (l-Istat mitlub), din il-konvenzjoni tipprevedi, fl-Artikolu 12 tagħha, il-prinċipju li din l-awtorità għandha tordna r-“ritorn immedjat” [traduzzjoni mhux uffiċjali] ta’ dan tal-aħħar lejn l-Istat tar-residenza abitwali tiegħu. Madankollu, l-imsemmija awtorità tista’, b’mod eċċezzjonali, ma tordnax ir-ritorn tal-minuri f’każijiet, elenkati b’mod eżawrjenti mill-imsemmija konvenzjoni, li fihom l-istabbiliment mill-ġdid tal-“istatus quo ante” ma jkunx fl-interess tiegħu. Dan ikun il-każ, b’mod partikolari, skont il-punt (b) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 13 tal-imsemmija konvenzjoni, meta jkun hemm “riskju serju” [traduzzjoni mhux uffiċjali] li dan ir-ritorn jesponi lill-minuri għal perikolu fiżiku jew psikoloġiku, jew b’xi mod ieħor iqiegħdu f’sitwazzjoni intollerabbli.

31.

Meta jseħħ sekwestru ta’ minuri, bħal fil-kawża prinċipali, fi ħdan l-Unjoni, ir-regoli tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980 huma ssupplimentati mid-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 11 tar-Regolament Brussell IIa – jew, issa, għat-talbiet għal ritorn imressqa wara l‑1 ta’ Awwissu 2022, mill-Artikoli 22 sa 29 tar-Regolament Brussell IIb ( 6 ). Essenzjalment, dawn ir-regolamenti jsaħħu, fir-relazzjonijiet bejn l-Istati Membri, il-prinċipju tar-ritorn immedjat tal-minuri, kif previst fl-Artikolu 12 tal-imsemmija konvenzjoni, b’mod partikolari billi jirregolaw, b’mod iktar strett minnha, l-użu tar-raġunijiet għal żamma previsti fl-Artikolu 13 tagħha.

32.

Issa li ġew imfakkra dawn il-ġeneralitajiet, kif indikajt fid-daħla għal dawn il-konklużjonijiet, din il-kawża tirrigwarda, b’mod iktar speċifiku, ir-rimedji ġudizzjarji previsti, fid-dritt Pollakk, għall-eżami tat-talbiet għar-ritorn ta’ minuri u, għalhekk, għall-implimentazzjoni tal-proċedura deskritta iktar ’il fuq. Jidhirli wkoll utli, f’dan l-istadju preliminari tal-analiżi tiegħi, li nispjega fil-qosor l-aspetti rilevanti.

33.

F’dan ir-rigward, mid-deċiżjoni tar-rinviju u mill-osservazzjonijiet ippreżentati lill-Qorti tal-Ġustizzja, jirriżulta li talba għal ritorn imressqa quddiem l-awtoritajiet Pollakki abbażi tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980, b’mod partikolari fil-każ ta’ sekwestru bejn żewġ Stati Membri, fejn ir-Regolamenti Brussell IIa u Brusell IIb jissupplimentaw din il-konvenzjoni, tista’ tagħti lok għal żewġ istanzi ordinarji.

34.

It-talba għal ritorn tiġi, l-ewwel nett, eżaminata minn waħda mill-qrati reġjonali kompetenti. Il-partijiet u l-eventwali intervenjenti jistgħu, sussegwentement, jappellaw mid-deċiżjoni ta’ ritorn – jew ta’ żamma – mogħtija fit-tmiem ta’ din l-ewwel istanza. Jekk ikun il-każ, il-kawża għalhekk tiġi eżaminata mill-ġdid mis-Sąd Apelacyjny w Warszawie (il-Qorti tal-Appell ta’ Varsavja), li għandha ġurisdizzjoni esklużiva f’dan il-qasam ( 7 ).

35.

Is-sentenza tal-appell hija kkunsidrata bħala definittiva fil-jum tal-għoti tagħha. Fl-istess jum, normalment, din tikseb saħħa eżekuttiva fl-ordinament ġuridiku intern. L-istess japplika għad-deċiżjoni mogħtija fl-ewwel istanza, fil-każ ta’ konferma. Meta jiġi ordnat ir-ritorn tal-minuri, dan għalhekk ikun jista’, fil-prinċipju, bla ħsara għat-twettiq ta’ ċerti formalitajiet ( 8 ), jiġi implimentat mill-awtoritajiet kompetenti.

36.

Madankollu, permezz tal-adozzjoni tal-Liġi tal‑2018, il-leġiżlatur Pollakk ippreveda l-possibbiltà – sa dak iż-żmien ineżistenti – li jiġi ppreżentat appell ta’ kassazzjoni quddiem is-Sąd Najwyższy (il-Qorti Suprema, il-Polonja) kontra deċiżjoni ta’ ritorn ( 9 ). Madankollu, dan l-appell straordinarju ma huwiex miftuħ għall-ġenituri tal-minuri mneħħi(ja). Fil-fatt, huma biss tliet entitajiet pubbliċi – jiġifieri l-Prosekutur Ġenerali, il-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Minuri u l-Ombudsman – li huma awtorizzati jippreżentaw dan l-appell ta’ kassazzjoni, irrispettivament minn jekk kinux intervjenew preċedentement jew le fil-proċedura, u dan fi żmien erba’ xhur mid-data li fiha d-deċiżjoni ta’ ritorn inkwistjoni tkun saret definittiva ( 10 ).

37.

Bħala regola ġenerali, fid-dritt Pollakk, il-preżentata ta’ appell ta’ kassazzjoni ma għandhiex effett sospensiv. Madankollu, konformement ma’ dispożizzjoni ġenerali tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili, jiġifieri l-Artikolu 388(1) ta’ dan il-kodiċi, il-partijiet jistgħu jitolbu lill-qorti tal-appell li tkun tat id-deċiżjoni definittiva fuq appell, tissospendi l-eżekuzzjoni ta’ dik id-deċiżjoni sa tmiem il-proċedura ta’ kassazzjoni, meta l-implimentazzjoni tagħha tkun ta’ natura li tikkawża preġudizzju irreparabbli lil parti – l-evalwazzjoni ta’ din il-kundizzjoni u, għalhekk, l-għoti ta’ tali sospensjoni huma suġġetti għall-evalwazzjoni ta’ dik il-qorti.

38.

Filwaqt li, bejn l‑2018 u l‑2022, dawn ir-regoli ġenerali kienu applikabbli wkoll għad-deċiżjonijiet li jordnaw ritorn, il-leġiżlatur Pollakk introduċa, permezz tal-Liġi tal‑2022, dispożizzjoni speċjali li tikkonċerna, mill‑24 ta’ Ġunju 2022 ( 11 ), speċifikament din il-kategorija ta’ deċiżjonijiet.

39.

Fil-fatt, f’konformità mal-Artikolu 3881(1) il-ġdid tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili, l-eżekuzzjoni ta’ deċiżjoni definittiva li tordna ritorn għandha tiġi sospiża ipso jure meta waħda mill-entitajiet pubbliċi awtorizzati jippreżentaw appell ta’ kassazzjoni minn tali deċiżjoni tressaq talba f’dan is-sens quddiem is-Sąd Apelacyjny w Warszawie (il-Qorti tal-Appell ta’ Varsavja), fi żmien ġimagħtejn mill-jum li fih din id-deċiżjoni tkun saret definittiva ( 12 ). Għall-kuntrarju ta’ dak li jipprevedi l-Artikolu 388 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili, tali talba ma teħtieġ l-ebda motivazzjoni jew evalwazzjoni minn dik il-qorti. Meta titressaq tali talba, l-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni li tordna ritorn tiġi sospiża ipso jure għal perijodu ta’ xahrejn mid-data li fiha din id-deċiżjoni tkun saret definittiva. Jekk l-entità li titlob is-sospensjoni ma tippreżentax appell f’dan il-perijodu, is-sospensjoni tintemm ( 13 ). Għall-kuntrarju, meta jiġi ppreżentat tali appell, din is-sospensjoni tiġi estiża sa tmiem il-proċedura ta’ kassazzjoni ( 14 ).

40.

B’applikazzjoni ta’ dawn il-modalitajiet proċedurali, fil-kawża prinċipali, it-talba għar-ritorn tal-minuri mressqa mill-missier ġiet eżaminata fl-ewwel istanza u sussegwentement, fl-appell ippreżentat mill-omm, mill-qorti tar-rinviju. Iż-żewġ qrati involuti laqgħu din it-talba. Id-digrieti li huma taw saru definittivi fil-jum meta ngħata t-tieni wieħed. Madankollu, il-Prosekutur Ġenerali u l-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Minuri, fuq petizzjoni tal-omm, ressqu, quddiem il-qorti tar-rinviju, talbiet intiżi għas-sospensjoni tal-eżekuzzjoni tagħhom, abbażi tal-Artikolu 3881(1) tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili. Sussegwentement, dawn iż-żewġ entitajiet ippreżentaw appelli ta’ kassazzjoni fit-terminu legali. Bħala prinċipju, dawn it-talbiet għal sospensjoni għandhom jipprekludu, ipso jure, l-implimentazzjoni tad-deċiżjoni definittiva li tordna r-ritorn tal-minuri matul il-perijodu kollu tal-proċedura quddiem is-Sąd Najwyższy (il-Qorti Suprema).

41.

Il-qorti tar-rinviju tiddubita kemm tali riżultat huwa kompatibbli mal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980 u mar-Regolamenti Brussell II, kif ukoll mad-dritt għal rimedju effettiv iggarantit fl-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”). Jiena tal-istess fehma, kif ser nispjega fid-dettall fil-punti li ġejjin (Taqsima B). Madankollu, qabel dan, ser neżamina fil-qosor l-ammissibbiltà tagħha (Taqsima A).

42.

Fl-osservazzjonijiet rispettivi tagħhom, il-Prosekutur Ġenerali u l-omm isostnu l-inammissibbiltà tad-domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju, billi jargumentaw dwar in-natura ipotetika tagħha. F’dan ir-rigward, huma jsostnu li l-ebda “tilwima” jew “proċedura” ma hija attwalment pendenti quddiem dik il-qorti, li fil-kuntest tagħha hija ntalbet “[t]agħt[i] [s]entenza”, fis-sens tal-Artikolu 267 TFUE, li tista’ tieħu inkunsiderazzjoni eventwali deċiżjoni preliminari tal-Qorti tal-Ġustizzja ( 15 ).

43.

Min-naħa tiegħi, inqis, bħall-missier u l-Kummissjoni, li d-domanda magħmula hija tabilħaqq ammissibbli u li din l-eċċezzjoni għandha għalhekk tiġi miċħuda.

44.

F’dan ir-rigward, nosserva, fl-ewwel lok, li din id-domanda hija marbuta ma’ proċedura ġudizzjarja ta’ ritorn li seħħet, b’mod partikolari, quddiem il-qorti tar-rinviju. Ċertament, kif tenfasizza l-omm, dik il-qorti fformulat l-imsemmija domanda wara li tat id-digriet tagħha tal‑21 ta’ Settembru 2022 ( 16 ), li jagħlaq definittivament din il-proċedura fil-mertu. Madankollu, id-domandi tal-imsemmija qorti ma humiex relatati mal-mertu tat-talba għal ritorn, iżda mal-eżegwibbiltà tad-deċiżjoni li tilqagħha, li dwarha dik l-istess qorti għadha trid tiddeċiedi, fid-dawl, minn naħa, tat-talba tal-missier intiża li din tiċċertifika din l-eżegwibbiltà ( 17 ) u, min-naħa l-oħra, tat-talbiet tal-Prosekutur Ġenerali u tal-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Minuri intiżi, għall-kuntrarju, għas-sospensjoni tal-eżekuzzjoni.

45.

Issa, infakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja tinterpreta b’mod wiesa’ l-kliem “jagħtu s-sentenza” użat fl-Artikolu 267 TFUE ( 18 ). Għalkemm iċ-ċertifikazzjoni ġudizzjarja tal-eżegwibbiltà ta’ deċiżjoni li tordna ritorn neċessarjament isseħħ biss wara li din id-deċiżjoni tkun ġiet “mogħtija”, jibqa’ l-fatt li, kif spjega l-missier, fid-dritt Pollakk, din il-formalità hija indispensabbli sabiex tkun tista’ tintalab, sussegwentement, l-eżekuzzjoni tagħha lill-awtoritajiet kompetenti. Għaldaqstant, minn perspettiva funzjonali, din iċ-ċertifikazzjoni tidher li hija l-fażi finali tal-proċedura ġudizzjarja preċedenti, neċessarja sabiex tiġi żgurata l-effettività prattika tad-deċiżjoni li tordna ritorn ( 19 ).

46.

Nosserva, fit-tieni lok, li, anki kieku ċ-ċertifikazzjoni tal-eżegwibbiltà tad-deċiżjoni li tordna ritorn kellha titqies b’mod iżolat, ma hemm l-ebda dubju li l-qorti tar-rinviju hija msejħa, f’dan il-kuntest, “[t]agħt[i] [s]entenza” fis-sens tal-Artikolu 267 TFUE. F’dan ir-rigward, il-missier spjega, waqt is-seduta, mingħajr ma ġie kontradett, li din iċ-ċertifikazzjoni – li għandha ġurisdizzjoni għaliha dik il-qorti, kif ammettew kemm l-omm kif ukoll il-Prosekutur Ġenerali waqt is-seduta ( 20 ) – hija, fiha nnifisha, proċedura ġudizzjarja, prevista mid-dritt Pollakk. L-“indikazzjoni” tal-eżegwibbiltà għandha tieħu l-forma ta’ digriet speċifiku, mogħti minn dik il-qorti, anness mad-digriet li jordna ritorn, u li jordna lill-awtoritajiet kompetenti jeżegwixxu dan tal-aħħar ( 21 ). Barra minn hekk, kif isostni l-missier, kulħadd jista’ jara faċilment – ħlief jekk wieħed ikun formali żżejjed – li l-kontradizzjoni evidenti bejn it-talbiet imressqa, minn naħa, mill-missier u, min-naħa l-oħra, mill-Prosekutur Ġenerali u mill-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Minuri, tirrifletti l-eżistenza, bejn dawn il-partijiet, ta’ “tilwima” dwar din il-kwistjoni, li l-qorti tar-rinviju għandha “tiddeċiedi” dwarha fil-kuntest ta’ din l-istess proċedura.

47.

F’dan ir-rigward, huwa irrilevanti l-argument tal-Prosekutur Ġenerali li dawn id-diversi talbiet ma jeħtieġu l-ebda eżami min-naħa tal-qorti tar-rinviju, għar-raġuni li, skont l-Artikolu 3881 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili, is-sospensjoni ssir ipso jure, fatt li jwassal għaċ-ċaħda awtomatika tat-talba tal-missier. Fil-fatt, infakkar li d-domanda magħmula minn dik il-qorti tirrigwarda, essenzjalment, preċiżament il-punt dwar jekk huwiex kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni li tali sospensjoni tista’ tinkiseb ipso jure fil-każ ta’ talba, mingħajr ma l-ħtieġa u l-proporzjonalità li din il-miżura jagħtu lok għal stħarriġ ġudizzjarju. Dan l-argument għalhekk jaqa’ taħt il-mertu ta’ din id-domanda u ma jistax, għal din ir-raġuni, essenzjalment, iwassal għall-inammissibbiltà tagħha ( 22 ).

48.

F’dan il-kuntest, risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja għal din id-domanda mhux biss tista’ tittieħed inkunsiderazzjoni mill-qorti tar-rinviju fil-proċedura prinċipali, iżda tidher ukoll, kif isostni l-missier, “neċessarja” sabiex din tkun tista’ tiddeċiedi dwar it-tilwima dwar l-eżegwibbiltà tad-deċiżjoni li tordna ritorn. Fil-fatt, jekk jitqies li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi li d-dritt tal-Unjoni jipprekludi dispożizzjoni bħall-Artikolu 3881 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili, dik il-qorti jkollha tqis li t-talbiet għal sospensjoni huma nulli u, tilqa’ t-talba tal-missier. Fil-każ oppost, hija jkollha tikkonstata s-sospensjoni tal-eżekuzzjoni u tiċħad din l-aħħar talba.

49.

Madankollu, il-Prosekutur Ġenerali jsostni wkoll li d-domanda preliminari hija inammissibbli sa fejn tirrigwarda l-interpretazzjoni tar-Regolament Brussell IIb, filwaqt li dan ir-regolament ma huwiex applikabbli għall-fatti tal-kawża prinċipali.

50.

Ċertament, huwa biss ir-Regolament Brussell IIa li huwa applikabbli ratione temporis għal din il-kawża ( 23 ) – li, barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju hija konxja minnu. Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax, fid-dawl tal-loġika inerenti għall-proċedura għal deċiżjoni preliminari, tiddeċiedi direttament, f’din il-kawża, dwar l-interpretazzjoni tar-Regolament Brussell IIb. Madankollu, din il-problema titlob sempliċement riformulazzjoni tad-domanda preliminari, sabiex din tiġi limitata għall-ewwel strument. Dan premess, fl-analiżi ta’ din id-domanda, ir-Regolament Brussell IIb jista’ jittieħed inkunsiderazzjoni bħala element kuntestwali ( 24 ).

51.

Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk, minn naħa, l-Artikolu 11(3) tar-Regolament Brussell IIa, moqri flimkien mal-Artikoli 2 u 11 tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980, kif ukoll, min-naħa l-oħra, l-Artikoli 7 u 47 tal-Karta jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali, bħall-Artikolu 3881 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili, li tissospendi ipso jure, fuq sempliċi talba mhux motivata mressqa minn ċerti entitajiet pubbliċi awtorizzati, l-eżekuzzjoni ta’ deċiżjoni li tordna ritorn, mogħtija fi tmiem żewġ istanzi ordinarji, għal perijodu inizjali ta’ xahrejn sabiex dawk l-entitajiet jippreżentaw appell ta’ kassazzjoni u, jekk ikun il-każ, għat-tul ta’ dak l-appell.

52.

Kif enfasizzaw l-omm, il-Prosekutur Ġenerali u l-Gvern Pollakk, il-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980 u r-Regolament Brussell IIa ma jgħaqqdux ir-regoli proċedurali applikabbli mat-talbiet għal ritorn ibbażati fuq din il-konvenzjoni. Dawn l-istrumenti ma jinkludux b’mod partikolari dispożizzjonijiet dwar l-eventwali appelli possibbli kontra deċiżjoni li tordna ritorn mogħtija minn qorti tal-Istat Membru mitlub, fil-mument li fih tali deċiżjoni tikseb saħħa eżekuttiva, jew inkella l-effett sospensiv ta’ tali appell fuq l-eżekuzzjoni ta’ din id-deċiżjoni. Dawn il-kwistjonijiet kollha jitħallew f’idejn id-dritt proċedurali tal-Istat Membru mitlub.

53.

L-istabbiliment ta’ dawn ir-regoli proċedurali jaqa’, għalhekk, taħt il-kompetenza ta’ kull Stat Membru. Madankollu, minn dawn l-istrumenti, kif ukoll mit-Trattati, mill-Karta u mill-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali iffirmata f’Ruma fl‑4 ta’ Novembru 1950 (iktar ’il quddiem il-“KEDB”), jirriżultaw ċerti obbligi, spjegati fid-dettall fit-taqsimiet iktar ’il quddiem, li dawn l-Istati jridu josservaw meta jeżerċitaw din il-kompetenza ( 25 ) – li għalhekk ma hijiex bla limiti, iżda, għall-kuntrarju, irregolata.

54.

Issa, bħall-missier, il-Gvern Belġjan, il-Gvern Franċiż, il-Gvern Olandiż, u l-Kummissjoni, jiena nqis li, bl-adozzjoni tal-Artikolu 3881 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili, il-leġiżlatur Pollakk, preċiżament, eċċeda l-limiti tal-kompetenza tiegħu. Fil-fatt, permezz ta’ din id-dispożizzjoni, dan il-leġiżlatur neħħa l-effettività tal-proċedura ta’ ritorn (Taqsima 1). B’dan il-mod, huwa llimita wkoll id-dritt fundamentali għar-rispett tal-ħajja tal-familja u d-dritt fundamentali għal rimedju effettiv tal-missier (Taqsima 2), mingħajr ma kienu ġġustifikati din il-limitazzjoni u l-konsegwenzi negattivi li jirriżultaw minnha (Taqsima 3).

55.

Kif imsemmi iktar ’il fuq, il-proċedura ta’ ritorn, kif prevista fil-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980 u ssupplimentata mir-Regolament Brussell IIa, issegwi, fil-każ ta’ sekwestru ta’ minuri, għan sempliċi: li tiggarantixxi r-ritorn “immedjat” ( 26 ) [traduzzjoni mhux uffiċjali] – jew, fi kliem, “mingħajr dewmien” ( 27 ) – ta’ dak il-minuri lejn l-Istat tar-residenza abitwali tiegħu.

56.

Fil-fatt, iż-żmien huwa, f’dan il-qasam, fattur kruċjali. Bħala regola ġenerali, iktar ma tintemm malajr il-ħsara kkawżata mill-bidla fl-ambjent, inqas din tkun trawmatizzanti għall-minuri. Għall-kuntrarju, iktar ma l-minuri jkollu żmien sabiex jintegra fl-ambjent il-ġdid tiegħu, iktar ikun diffiċli għalih ritorn lejn l-Istat ta’ oriġini tiegħu ( 28 ). Ir-relazzjoni tal-minuri mal-ġenitur abbandunat tiddependi wkoll minn dan. L-intensità ta’ din ir-relazzjoni tonqos matul ix-xhur li jgħaddu mingħajr kuntatt. Ma’ dawn il-kunsiderazzjonijiet jiżdied il-fatt li, iktar ma l-minuri kkonċernat ikun żgħir, iktar tevolvi malajr l-istruttura intellettwali u psikoloġika tiegħu, u iktar tista’ taffettwah u tagħmel ħsara lil din ir-relazzjoni l-mogħdija taż-żmien ( 29 ).

57.

L-għan tar-ritorn “immedjat” jew “mingħajr dewmien” tal-minuri jimplika, ċarament, rekwiżit ta’ ħeffa, enfasizzat f’diversi dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980 u tar-Regolament Brussell IIa. B’mod partikolari, it-tieni sentenza tal-Artikolu 2 ta’ din il-konvenzjoni tobbliga lill-awtoritajiet tal-Istati Membri jirrikorru, għall-ipproċessar ta’ talba għal ritorn, għall-“proċeduri ta’ emerġenza” [traduzzjoni mhux uffiċjali] tagħhom, u l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 11 tagħha jobbligahom “jipproċedu b’urġenza fir-rigward tar-ritorn tal-minuri” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 11(3) tal-imsemmi regolament jirriproduċi, essenzjalment, l-istess obbligi, billi jimponi fuq il-qrati ta’ dawn l-Istati, meta jiġu aditi b’talba għal ritorn, li “[jaġixxu] bil-ħeffa fil-proċedimenti dwar l-applikazzjoni, billi [jużaw] l-aktar proċedimenti ħfief fix-xogħol li huma disponibbli fil-liġi nazzjonali”.

58.

Dan ir-rekwiżit ta’ ħeffa jingħata, barra minn hekk, espressjoni konkreta fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 11 tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980, li minnu jirriżulta li l-awtoritajiet nazzjonali għandhom, idealment ( 30 ), jiddeċiedu dwar talba għal ritorn fi żmien sitt ġimgħat minn meta jiġu aditi. Barra minn hekk, kif tenfasizza l-Kummissjoni, il-leġiżlatur tal-Unjoni għamel dan it-terminu obbligatorju għas-sekwestru ta’ minuri fi ħdan l-Unjoni. Fil-fatt, f’konformità mat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 11(3) tar-Regolament Brussell IIa, qorti adita b’tali talba għandha “ħlief fejn ċirkustanzi eċċezzjonali jagħmlu dan impossibli, taqta’ is-sentenza tagħha sa mhux aktar tard minn sitt gimgħat wara li l-applikazzjoni tkun ġiet irreġistrata”.

59.

Barra minn hekk, għalkemm huwa minnu li, kif isostnu l-Prosekutur Ġenerali u l-Gvern Pollakk, dawn l-obbligi differenti jikkonċernaw l-adozzjoni ta’ deċiżjoni li tordna ritorn, u mhux l-eżekuzzjoni ta’ tali deċiżjoni, l-istess rekwiżit ta’ effettività u ta’ ħeffa huwa impost fuq l-awtoritajiet nazzjonali f’dan ir-rigward. Fil-fatt, jekk deċiżjoni ta’ ritorn mogħtija bil-ħeffa kollha meħtieġa tkun tista’ sussegwentement tibqa’ mingħajr effett, jew tiġi eżegwita tard minn dawn l-awtoritajiet, l-obbligi inkwistjoni jiċċaħħdu minn kull effett utli ( 31 ).

60.

F’dan il-kuntest, il-leġiżlaturi tal-Istati Membri għandhom, skont l-Artikolu 2 tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980 ( 32 ) u skont il-prinċipju tal-kooperazzjoni leali stabbilit fl-Artikolu 4(3) TUE ( 33 ), jipprevedu qafas leġiżlattiv xieraq sabiex tiġi żgurata l-ħeffa u l-effettività tal-proċedura ta’ ritorn u, għalhekk, sabiex jiġi ggarantit li jintlaħaq l-għan imfittex minnha, billi l-awtoritajiet mitluba jkunu permessi jipproċessaw it-talbiet għal ritorn, u jeżegwixxu d-deċiżjonijiet korrispondenti malajr kemm jista’ jkun.

61.

Issa, bħall-missier, il-Gvern Belġjan, il-Gvern Franċiż, il-Gvern Olandiż, u l-Kummissjoni, jiena nqis li, bl-adozzjoni tal-Artikolu 3881 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili, il-leġiżlatur Pollakk għamel preċiżament il-kuntrarju.

62.

F’dan ir-rigward, infakkar li, fid-dritt Pollakk, talba għal ritorn tista’ tagħti lok għal żewġ istanzi ordinarji, fejn appell possibbli mid-deċiżjoni mogħtija fl-ewwel istanza jkollu effett sospensiv. F’dan il-kuntest, ċertament kien possibbli għal-leġiżlatur Pollakk li jipprevedi, barra minn hekk, il-possibbiltà ta’ appell ta’ kassazzjoni – fejn tali possibbiltà teżisti barra minn hekk fi Stati Membri oħra. Madankollu, billi żied ma’ dan l-appell straordinarju mekkaniżmu ta’ sospensjoni ipso jure tal-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni definittiva appellata, bħal dak previst fl-imsemmi Artikolu 3881, filwaqt li ma ħax miżuri suffiċjenti sabiex tiġi żgurata l-ħeffa tal-imsemmi appell, dan il-leġiżlatur ikkomprometta, fuq il-livell sistematiku ( 34 ), il-ħeffa u l-effettività tal-proċedura ta’ ritorn.

63.

Fl-ewwel lok, infakkar li, hekk kif waħda mill-entitajiet pubbliċi li għandha s-setgħa li tippreżenta appell ta’ kassazzjoni – il-Prosekutur Pubbliku, il-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Minuri jew l-Ombudsman – tressaq talba skont l-Artikolu 3881, hija jkollha, ipso jure, perijodu inizjali ta’ sospensjoni ta’ xahrejn, ikkalkolat mid-data tal-għoti tad-deċiżjoni definittiva, sabiex tippreżenta tali appell, jekk tkun tixtieq ( 35 ). Għalkemm, kif sostnew l-omm, il-Prosekutur Pubbliku, il-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Minuri u l-Gvern Pollakk, dan it-terminu jidher li huwa iqsar minn dak ġeneralment previst, fid-dritt Pollakk, għall-preżentata ta’ tali appell – li jidher li huwa ta’ sitt xhur – it-tul tiegħu jibqa’ sinjifikattiv fil-kuntest ta’ proċedura ta’ ritorn. Bħala indikazzjoni, l-imsemmi terminu – li, intenni, huwa mogħti għall-preparazzjoni possibbli ta’ appell – huwa itwal mis-sitt ġimgħat normalment imposti fuq il-qrati sabiex jiddeċiedu dwar talba għal ritorn.

64.

Barra minn hekk, infakkar li, fl-ipoteżi fejn appell ta’ kassazzjoni jiġi ppreżentat f’dan l-istess terminu, l-effett sospensiv jiġi estiż sa tmiem il-proċedura quddiem is-Sąd Najwyższy (il-Qorti Suprema). Issa, kif ammetta l-Gvern Pollakk waqt is-seduta, ma huwa previst l-ebda terminu, fid-dritt nazzjonali, għall-eżami ta’ tali appell. Dan il-Gvern indika wkoll, f’dik l-okkażjoni, li l-proċeduri quddiem dik il-qorti jdumu, bħala medja, ħdax‑il xahar, jiġifieri perijodu li jaqbeż sew it-terminu ta’ sitt ġimgħat previst fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 11 tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980 u fl-Artikolu 11(3) tar-Regolament Brussell IIa ( 36 ). Barra minn hekk, l-imsemmija qorti ma jidhirx li għandha għad-dispożizzjoni tagħha, fir-regoli interni tagħha, strumenti bħall-proċedura b’urġenza għal deċiżjoni preliminari użata mill-Qorti tal-Ġustizzja f’din il-kawża, li jobbligawha tagħti deċiżjoni malajr dwar tali appell ( 37 ).

65.

Fit-tieni lok, għall-kuntrarju ta’ dak li jagħtu x’jinftiehem l-omm, il-Prosekutur Ġenerali u l-Gvern Pollakk, il-mekkaniżmu kkontestat jista’ jaffettwa mhux biss ftit kawżi ta’ ritorn imressqa quddiem il-qrati Pollakki, iżda ħafna minnhom.

66.

F’dan ir-rigward, għalkemm l-appell ta’ kassazzjoni huwa limitat, fil-Polonja, għal kwistjonijiet ta’ liġi, nosserva madankollu li dan jinkludi l-allegata “applikazzjoni żbaljata tad-dritt” ( 38 ) mill-qorti tal-appell, inkluża l-applikazzjoni żbaljata tar-raġunijiet legali għaż-żamma, previsti fl-Artikolu 13 tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980. Issa, peress li dawn ir-raġunijiet spiss jiġu invokati mill-ġenitur li jaħtaf sabiex jopponi r-ritorn tal-minuri u għandhom, jekk ikun il-każ, jiġu eżaminati minn din il-qorti, dan ikun ifisser li kważi d-deċiżjonijiet kollha li jordnaw ritorn jistgħu jkunu suġġetti għal tali appell. Barra minn hekk, il-Prosekutur Ġenerali indika, waqt is-seduta, li kien qajjem preċiżament dan l-aggravju fl-appell tiegħu fil-kawża prinċipali ( 39 ).

67.

Barra minn hekk, il-fatt li l-leġiżlatur Pollakk illimita l-persuni awtorizzati jippreżentaw tali appell ta’ kassazzjoni għall-Prosekutur Ġenerali, l-Ombudsman u l-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Minuri jevita, ċertament, li jitressqu appelli abbużivi mill-ġenitur li jaħtaf, bl-għan uniku li joħloq dewmien, sabiex tiġi mfixxkla l-effettività tad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980 u tar-Regolament Brussell IIa ( 40 ). Madankollu, jibqa’ l-fatt li, minn naħa, in-numru ta’ dawn l-entitajiet iżid il-probabbiltà tal-preżentata ta’ tali appell u, min-naħa l-oħra, dawn tal-aħħar jistgħu huma stess, jekk ikun meħtieġ fuq petizzjoni tal-ġenitur inkwistjoni, jabbużaw minn din il-proċedura – aspett li ser nirritorna għalih iktar ’il quddiem ( 41 ).

68.

Fuq dan l-aħħar punt, l-omm, il-Prosekutur Ġenerali u l-Gvern Pollakk wieġbu li, fil-prattika, in-numru ta’ appelli ta’ kassazzjoni ppreżentati mill-entitajiet awtorizzati fil-każijiet ta’ sekwestru internazzjonali ta’ minuri huwa baxx. Madankollu, anki jekk jitqies li dan huwa l-każ, xorta jibqa’ l-fatt li s-sempliċi possibbiltà ta’ tali appell sospensiv hija ta’ natura li tqajjem dubji serji dwar il-kapaċità tal-awtoritajiet Pollakki, fil-każ ta’ sekwestru ta’ minuri lejn dan l-Istat Membru, li jiżguraw ir-ritorn malajr tal-minuri ( 42 ).

69.

Fit-tielet lok, kif tenfasizza l-qorti tar-rinviju, il-kontradizzjoni ta’ tali mekkaniżmu ta’ sospensjoni awtomatika mal-ispirtu tar-regoli tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980 u tar-Regolament Brussell IIa hija iktar notevoli peress li dan il-mekkaniżmu kien previst biss għat-talbiet għal ritorn ibbażati fuq din il-konvenzjoni. Għalhekk, pjuttost milli ppreveda, għall-ipproċessar ta’ dawn it-talbiet, l-applikazzjoni tal-“aktar proċedimenti ħfief fix-xogħol li huma disponibbli fil-liġi nazzjonali”, kif jeżiġi l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 11(3) ta’ dan ir-regolament, il-leġiżlatur Pollakk jidher, għall-kuntrarju, li rriżervalhom waħda mill-iktar proċeduri bil-mod li jinsabu f’dan id-dritt.

70.

Fl-aħħar lok, aspett ieħor, li ġie diskuss inqas quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, xorta waħda jistħoqqlu li jissemma. Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, fi tmiem il-proċedura ta’ kassazzjoni, l-entitajiet pubbliċi inkwistjoni jifdlilhom, fil-każ ta’ konferma tad-deċiżjoni li tordna ritorn, appell ieħor kontra tali deċiżjoni, jiġifieri l-preżentata ta’ “appell straordinarju”, previst fl-Artikolu 89 tal-Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najajwyszym (il-Liġi tat‑8 ta’ Diċembru 2017 dwar il-Qorti Suprema) ( 43 ), suġġett għall-eżami tal-Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego (l-Awla ta’ Stħarriġ Straordinarju u Affarijiet Pubbliċi tal-Qorti Suprema). Tali appell jista’ jiġi ppreżentat fi żmien sena mid-data taċ-ċaħda tal-appell ta’ kassazzjoni u, hemm ukoll, għandu effett sospensiv ( 44 ).

71.

Ċertament, kif sostnew il-Prosekutur Ġenerali u l-Gvern Pollakk, il-preżentata ta’ tali “appell straordinarju” wkoll hija ipotetika fl-istadju li fih tinsab il-kawża prinċipali. Barra minn hekk, skont dawn tal-aħħar, tali “appell” jista’ jirrigwarda biss ammont limitat ta’ aggravji ( 45 ), differenti minn dawk diġà eżaminati fil-kuntest tal-appell ta’ kassazzjoni, u, sa issa, dan ir-rimedju qatt ma ntuża fil-kawżi ta’ sekwestru ta’ minuri. Madankollu, fil-fehma tiegħi, is-sempliċi eżistenza ta’ dan l-appell addizzjonali tikkonferma, minn perspettiva globali tas-sistema proċedurali nazzjonali, l-impatt li dispożizzjoni bħall-Artikolu 3881 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili jista’ jkollha fuq il-ħeffa u l-effettività tal-proċedura ta’ ritorn.

72.

Fil-fehma tiegħi, dispożizzjoni bħall-Artikolu 3881 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili tillimita, barra minn hekk, serjament id-dritt fundamentali ta’ ġenitur, bħall-missier f’dan il-każ, għar-rispett tal-ħajja tal-familja tiegħu, kif ukoll id-dritt tiegħu għal rimedju effettiv, li jiggarantixxu l-Artikoli 7 u 47 tal-Karta ( 46 ). Nippreċiża li, peress li dawn id-drittijiet jikkorrispondu għal dawk previsti, rispettivament, fl-Artikolu 8 u fl-Artikolu 6 tal-KEDB, dawn għandhom jiġu interpretati fid-dawl tal-ġurisprudenza rilevanti tal-Qorti EDB ( 47 ).

73.

F’dan ir-rigward, minn din il-ġurisprudenza jirriżulta li d-dritt ta’ ġenitur, fil-każ ta’ sekwestru internazzjonali ta’ minuri, li jitlob ir-ritorn tal-minuri jaqa’ taħt id-dritt għar-rispett tal-ħajja tal-familja tiegħu ( 48 ). F’dan il-kuntest, il-Qorti EDB kemm‑il darba ddeċidiet li l-Istati Membri għandhom, f’dan il-qasam, obbligi pożittivi skont l-Artikolu 8 tal-KEDB, obbligi li din il-qorti tinterpreta fid-dawl tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980. Huma għandhom b’mod partikolari jkollhom għad-dispożizzjoni tagħhom mezzi adegwati u effettivi, inkluż qafas regolatorju adattat, sabiex jiġi rrispettat id-dritt tal-ġenitur abbandunat għar-ritorn tal-minuri. Skont l-imsemmija qorti, l-adegwatezza ta’ dawn il-mezzi tista’ tiġi ġġudikata mill-ħeffa tagħhom, fid-dawl tal-konsegwenzi li l-mogħdija taż-żmien jista’ jkollha f’dan il-qasam ( 49 ).

74.

Għalhekk, l-Istati Membri għandhom, minn naħa, l-obbligu, skont l-Artikolu 8 tal-KEDB, li jipprovdu qafas regolatorju li jiggarantixxi li tittieħed deċiżjoni dwar it-talbiet għal ritorn fi “żmien raġonevoli”, f’kull każ, b’“diliġenza eċċezzjonali” eżiġita mill-awtoritajiet nazzjonali fil-qasam tas-sekwestru internazzjonali ta’ minuri. Dan l-obbligu huwa impost ukoll fuq dawn l-awtoritajiet abbażi tad-dritt għal smigħ xieraq previst fl-Artikolu 6 ta’ din il-konvenzjoni ( 50 ).

75.

Issa, mill-ġurisprudenza tal-Qorti EDB jirriżulta li l-fatt li Stat Membru jippermetti diversi appelli, appelli ta’ kassazzjoni u “appelli straordinarji” oħra mid-deċiżjonijiet li jordnaw ritorn, jekk ikun il-każ b’effett sospensiv, jikkostitwixxi, f’dan ir-rigward, nuqqas sistematiku, peress li dawn id-diversi appelli huma ta’ natura li jtawlu b’mod mhux raġonevoli l-eżami ta’ kwalunkwe talba għal ritorn – jew saħansitra li jwaqqfu milli ssir ġustizzja ( 51 ).

76.

Min-naħa l-oħra, l-Istati Membri huma meħtieġa wkoll, skont l-Artikoli 6 u 8 tal-KEDB, fil-każ ta’ deċiżjoni definittiva li tordna ritorn, jieħdu l-miżuri kollha xierqa u meħtieġa sabiex jiffaċilitaw l-eżekuzzjoni tagħha ( 52 ). Issa, kif isostnu l-missier u l-Kummissjoni, id-dritt għar-rispett għall-ħajja tal-familja u d-dritt għal rimedju effettiv tal-ġenitur abbandunat isiru, għall-kuntrarju, illużorji jekk ċerti awtoritajiet pubbliċi jkunu jistgħu, mingħajr ma jkollhom jagħtu spjegazzjoni, u lanqas ma jkollhom għalfejn, finalment, jippreżentaw appell ta’ kassazzjoni, jissospendu ipso jure l-eżekuzzjoni ta’ tali deċiżjoni, bil-konsegwenza li din tibqa’ ineffettiva, għad-detriment tal-imsemmi ġenitur, għal perijodu sinjifikattiv ( 53 ).

77.

Madankollu, l-omm, il-Prosekutur Ġenerali, il-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Minuri u l-Gvern Pollakk jargumentaw li mekkaniżmu bħal dak previst fl-Artikolu 3881 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili għandu l-għan li – u huwa neċessarju sabiex – jiggarantixxi, f’konformità mal-Artikolu 47 tal-Karta, protezzjoni ġudizzjarja effettiva għall-minuri, li l-aħjar interess tiegħu, protett b’mod partikolari fl-Artikolu 24 tagħha, jikkostitwixxi kunsiderazzjoni primarja għall-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980 u tar-Regolament Brussell IIa ( 54 ).

78.

Filwaqt li jirrikonoxxu li dawn l-istrumenti tal-aħħar ġew żviluppati preċiżament bil-għan li jiġi ssodisfatt l-aħjar interess tal-minuri mneħħi u li jkun, bħala regola ġenerali, fl-aħjar interess tiegħu li jirritorna malajr kemm jista’ jkun lejn l-Istat tar-residenza abitwali tiegħu ( 55 ), dawn il-partijiet u persuni kkonċernati jenfasizzaw li dan ma huwiex dejjem il-każ. B’mod partikolari, meta l-ġenitur li jaħtaf jallega – bħall-omm f’dan il-każ – li jkun jeżisti “riskju serju” [traduzzjoni mhux uffiċjali] li r-ritorn jesponi lill-minuri għal perikolu fiżiku jew psikoloġiku, jew b’xi mod ieħor iqiegħdu f’sitwazzjoni intollerabbli, fis-sens tal-punt (b) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 13 tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980, dawn l-allegazzjonijiet għandhom, peress li jaffettwaw il-benesseri u d-dinjità ta’ dan tal-aħħar, jagħtu lok għal stħarriġ ġudizzjarju bir-reqqa, kif teżiġi l-Qorti EDB, u jkunu jistgħu, għal dan il-għan, ikunu s-suġġett ta’ kassazzjoni, jekk meħtieġ akkost tal-ħeffa tal-proċedura ta’ ritorn.

79.

F’dan il-kuntest, is-sospensjoni ipso jure tal-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni definittiva ta’ ritorn, kif prevista fl-Artikolu 3881 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili, li tipprekludi li l-minuri jintbagħat b’mod furzat lejn l-Istat ta’ oriġini tiegħu qabel ma jiġi ppreżentat tali appell u, jekk ikun il-każ, jiġi eżaminat mis-Sąd Najwyższy (il-Qorti Suprema), hija indispensabbli sabiex tiġi żgurata l-utilità prattika tal-appell ta’ kassazzjoni, kif ukoll sabiex jiġi evitat li l-allegat “riskju serju” jikkonkretizza ruħu u li l-minuri jsofri, konsegwentement, dannu irreparabbli.

80.

L-istess bħall-missier, il-Gvern Belġjan, il-Gvern Franċiż, il-Gvern Olandiż, u l-Kummissjoni, jiena ma naqbilx ma’ din il-fehma. Għalkemm l-għan iddikjarat huwa ta’ min ifaħħru, il-miżura kontenzjuża tmur, fil-fehma tiegħi, lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex dan jintlaħaq u, barra minn hekk, ma hijiex proporzjonata.

81.

Ċertament, mill-ġurisprudenza tal-Qorti EDB jirriżulta li, meta allegazzjonijiet difensibbli ta’ “riskju serju” [traduzzjoni mhux uffiċjali], fis-sens tal-punt (b) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 13 tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980, jitqajmu fil-kuntest ta’ proċedura ta’ ritorn, l-osservanza dovuta fir-rigward tal-aħjar interess tal-minuri timponi fuq l-awtoritajiet ġudizzjarji l-obbligu li jeżaminaw debitament dawn l-allegazzjonijiet, u dan sabiex jiżguraw, f’kull każ, li r-ritorn tal-minuri jkun fl-aħjar interess tiegħu jew, fin-nuqqas ta’ dan, li jimplimentaw ir-raġuni għal żamma prevista f’din id-dispożizzjoni. Tali allegazzjonijiet għandhom, għalhekk, “ġenwinament jittieħdu inkunsiderazzjoni” minn dawn l-awtoritajiet – peress li dan l-eżami jista’ jiġġustifika, f’ċerti każijiet, qbiż raġonevoli tat-terminu ta’ sitt ġimgħat li normalment ikun impost fir-rigward tagħhom ( 56 ) – u għandhom jagħtu lok, min-naħa tagħhom, għal deċiżjonijiet “speċjalment” u “suffiċjentement” motivati fid-dawl taċ-ċirkustanzi ta’ kull każ ( 57 ).

82.

Madankollu, minn dan ma jistax jiġi dedott, kif jagħmlu dawk li jaqblu mal-Artikolu 3881 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili, li l-istess allegazzjonijiet ta’ “riskju serju” għall-minuri fil-każ ta’ ritorn għandhom neċessarjament ikunu jistgħu jiġu eżaminati mill-ġdid f’diversi istanzi. Fil-fatt, il-protezzjoni ġudizzjarja ta’ dan tal-aħħar kontra tali “riskju” hija, bħala prinċipju, diġà żgurata, fil-livell meħtieġ mid-dritt tal-Unjoni u mill-KEDB, permezz tal-eżistenza ta’ appell quddiem istanza ġudizzjarja ( 58 ).

83.

Fil-fehma tiegħi, il-kawża prinċipali toffri eżempju f’dan ir-rigward. F’din il-kawża, il-protezzjoni ġudizzjarja tal-minuri diġà ġiet żgurata fil-kuntest mhux ta’ istanza waħda, kif impost mill-Artikoli 24 u 47 tal-Karta, iżda ta’ żewġ istanzi. Għalkemm l-appelli ta’ kassazzjoni ppreżentati, fuq petizzjoni tal-omm, mill-Prosekutur Ġenerali u mill-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Minuri huma bbażati, milli jidher, fuq l-allegat ksur, mill-qrati inferjuri, tal-punt (b) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 13 tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980, nosserva li dawn il-qrati ma ordnawx ir-ritorn tal-minuri b’mod awtomatiku jew mekkaniku. Għall-kuntrarju, dawn jidhru li “ġenwinament [ħadu] inkunsiderazzjoni” l-allegazzjonijiet tal-omm dwar l-eżistenza ta’ “riskju serju” għall-minuri fil-każ ta’ ritorn. B’mod partikolari, huwa paċifiku li l-qorti tal-ewwel istanza wettqet, f’dan ir-rigward, proċess ta’ produzzjoni tal-prova ddettaljat – fatt li jista’ jispjega għalfejn damet seba’ xhur sabiex tiddeċiedi – billi talbet b’mod partikolari perizja, li hija użat il-konklużjonijiet tagħha sabiex teskludi li r-ritorn kien ser jesponi lill-minuri għal tali “riskju” ( 59 ). Huwa wkoll paċifiku li dawn l-istess qrati taw deċiżjonijiet li jippreżentaw, fuq dan il-punt, motivazzjoni ddettaljata u speċifika għaċ-ċirkustanzi tal-każ ( 60 ).

84.

Fil-fehma tiegħi, minn dak li ntqal iktar ’il fuq, jirriżulta li, anki fir-rigward tal-allegazzjonijiet ta’ “riskju serju” [traduzzjoni mhux uffiċjali] għall-minuri fil-każ ta’ ritorn, fis-sens tal-punt (b) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 13 tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980, l-osservanza dovuta għall-aħjar interess tal-minuri u d-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja ta’ dan tal-aħħar, kif protetti mill-Artikoli 24 u 47 tal-Karta, ma jimponux fuq il-leġiżlatur Pollakk l-obbligu li jippreżenta appell ta’ kassazzjoni kontra d-deċiżjonijiet ta’ ritorn u lanqas, a fortiori, li jagħti lil dan l-appell effett sospensiv ipso jure, fuq sempliċi talba mhux motivata ( 61 ). L-Artikolu 3881 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili għalhekk imur lil hinn minn dak li huwa neċessarju f’dan ir-rigward.

85.

Huwa minnu li jistgħu jqumu sitwazzjonijiet eċċezzjonali li fihom deċiżjoni definittiva li tordna ritorn, adottata wara istanza ġurisdizzjonali waħda, jew saħansitra tnejn, tkun tesponi lill-minuri kkonċernat, fil-każ ta’ eżekuzzjoni, għal perikolu fiżiku jew psikoloġiku (eċċ.), kif previst fil-punt (b) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 13 tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980. Dan jista’ jkun il-każ jekk tali perikolu kien jeżisti diġà waqt l-eżami tat-talba għal ritorn, iżda ma kienx tgħarraf lill-qorti implikata jew lill-qrati implikati – pereżempju għaliex il-ġenitur li jaħtaf ma jkunx allegah – jew, għal raġuni mhux spjegabbli, hija kienet jew huma kienu injoraw tali allegazzjoni, bi ksur ċar tal-obbligi proċedurali li jirriżultaw mill-ġurisprudenza tal-Qorti EDB. Tali sitwazzjoni tista’ tirriżulta wkoll minn bidla fiċ-ċirkustanzi li sseħħ wara l-adozzjoni tad-deċiżjoni li tordna ritorn, li ħolqot perikolu ġdid għall-minuri ( 62 ).

86.

Għal dawn l-ipoteżijiet, mekkaniżmu ta’ sospensjoni tal-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni li tordna ritorn, jekk ikun il-każ sakemm jiġi konkluż appell intiż li jinkiseb l-annullament ta’ din id-deċiżjoni mill-ordinament ġuridiku jew sabiex din tiġi kkonstatata bħala nulla, fil-fehma tiegħi, huwa indispensabbli sabiex jiġi protett l-aħjar interess tal-minuri.

87.

Madankollu, il-mekkaniżmu previst fl-Artikolu 3881 tal-Kodiċi ta’ Proċedura Ċivili, anki jekk kien intiż, kif isostni l-Gvern Pollakk, għal dawn l-ipoteżijiet eċċezzjonali ma għandu, kif diġà semmejt, ebda garanzija ta’ natura li tiżgura li fil-prattika dan jintuża biss f’każijiet simili.

88.

Infakkar, f’dan ir-rigward, li s-sospensjoni tal-eżekuzzjoni ta’ deċiżjoni definittiva li tordna ritorn, abbażi ta’ din id-dispożizzjoni, ma hija suġġetta għall-ebda kundizzjoni, ħlief għat-tressiq formali ta’ talba f’dan is-sens minn waħda mill-entitajiet awtorizzati sabiex jippreżentaw appell, u ma teħtieġ l-ebda motivazzjoni min-naħa tagħhom. Għalhekk, dawn l-entitajiet ma huma obbligati jippreżentaw l-ebda prova li tindika li l-eżekuzzjoni ta’ din id-deċiżjoni tkun tinvolvi riskju ta’ perikolu fiżiku jew psikoloġiku għall-minuri fis-sens tal-punt (b) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 13 tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980 ( 63 ). Mekkaniżmu bħal dan għalhekk ma jippermetti l-ebda stħarriġ ġudizzjarju li x’aktarx jipprevjeni l-użu żbaljat jew saħansitra abbużiv tiegħu mill-imsemmija entitajiet ( 64 ). B’mod assolut, kif isostni l-missier, xejn ma jipprekludi lit-tliet entitajiet pubbliċi inkwistjoni milli jressqu awtomatikament tali talba b’rabta ma’ kull deċiżjoni li tordna ritorn mogħtija fuq appell. Dan il-mekkaniżmu saħansitra jħeġġiġhom jagħmlu dan. Fil-fatt, huma ma għandhom xejn x’jitilfu, filwaqt li jirbħu, kull darba, il-lussu li jkunu jistgħu jeżaminaw bil-kwiet tali deċiżjoni mogħtija fuq appell.

89.

Tali mekkaniżmu lanqas ma huwa proporzjonat stricto sensu. Fil-fatt, huwa ma jirrikonċiljax, b’mod adegwat, id-diversi drittijiet u interessi involuti. Il-leġiżlatur Pollakk ma żammx “il-bilanċ it-tajjeb” bejn l-għan tal-protezzjoni tal-minuri minn kwalunkwe “riskju serju” u l-ħeffa u l-effettività tal-proċedura ta’ ritorn ( 65 ). Huwa qaleb b’mod eċċessiv il-bilanċ favur l-ewwel għan, anki jekk dan ifisser l-inverżjoni, fil-prattika, tal-prinċipju (ritorn) u l-eċċezzjoni (żamma).

90.

F’dan ir-rigward, wieħed ma jistax jinjora l-impatt deċiżiv li s-sospensjoni ta’ deċiżjoni ta’ ritorn matul l-perijodu ta’ appell ta’ kassazzjoni jista’ jkollha fuq l-eżitu tal-proċedura ta’ ritorn. Fil-fatt, kif indikajt fil-punt 56 ta’ dawn il-konklużjonijiet, iż-żmien huwa fattur determinanti f’dan il-qasam. Iktar ma l-minuri jintegra fl-Istat li lejh ikun tneħħa, iktar ikun diffiċli għalih ir-ritorn lejn l-Istat ta’ oriġini tiegħu, u inqas ma jkun iġġustifikat dan ir-ritorn. Għalhekk, anki jekk id-deċiżjoni tal-appell tkun finalment ikkonfermata fi tmiem il-proċedura ta’ kassazzjoni, huwa probabbli li din ma tiġix eżegwita, fl-aħjar interess tal-minuri li jibqa’ f’dak li jkun sar, fil-frattemp, l-ambjent il-ġdid tiegħu. B’hekk, bl-iskuża li tiġi stabbilizzata s-sitwazzjoni ta’ dan tal-aħħar, kif isostnu dawk li jaqblu mal-Artikolu 3881 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili, sospensjoni abbażi ta’ din id-dispożizzjoni tista’ fuq kollox isservi sabiex tikkonsolida s-sitwazzjoni fattwali li tirriżulta mit-tneħħija jew miż-żamma inġusta, billi ssaħħaħ il-pożizzjoni tal-ġenitur li jaħtaf ( 66 ).

91.

In-natura sproporzjonata ta’ dan l-Artikolu 3881 hija iktar u iktar notevoli peress li fid-dritt Pollakk teżisti dispożizzjoni oħra li tippermetti li l-minuri jiġi protett adegwatament kontra kull “riskju serju” ta’ perikolu fiżiku jew psikoloġiku fil-każ ta’ ritorn filwaqt li jiġu bbilanċjati d-drittijiet u l-interessi kollha involuti. Fil-fatt, l-Artikolu 388 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili diġà jippermetti lill-entitajiet awtorizzati jippreżentaw appell ta’ kassazzjoni minn deċiżjoni li tordna ritorn li jitolbu s-sospensjoni tagħha, meta l-eżekuzzjoni ta’ din id-deċiżjoni tkun tista’ tikkawża dannu irreparabbli lill-minuri. B’mod kruċjali, l-istħarriġ ġudizzjarju mwettaq, f’dan il-qasam, mis-Sąd Apelacyjny w Warszawie (il-Qorti tal-Appell ta’ Varsavja), jiggarantixxi li tali sospensjoni tkun tista’ tinkiseb biss meta l-aħjar interess tal-minuri jkun verament jeżiġiha.

92.

F’dan il-kuntest, l-argument tal-omm, tal-Prosekutur Ġenerali u tal-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Minuri, li l-leġiżlatur Pollakk ippreveda mekkaniżmu ta’ sospensjoni awtomatiku, fuq sempliċi talba tal-entitajiet ikkonċernati, preċiżament minħabba li s-Sąd Apelacyjny w Warszawie (il-Qorti tal-Appell ta’ Varsavja) kienet qiegħda tiċħad il-maġġoranza tat-talbiet għal sospensjoni mressqa abbażi tal-Artikolu 388 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili huwa, fil-fehma tiegħi, problematiku ħafna. Fil-fatt, tapplika waħda minn dawn iż-żewġ affarijiet: jew il-leġiżlatur Pollakk kien kompletament konxju mill-fatt li l-Artikolu 3881 il-ġdid ta’ dan il-kodiċi jippermetti li jitwaqqfu deċiżjonijiet li jordnaw ritorn li ma jwasslux fir-realtà għal “riskju serju” għall-minuri f’każ ta’ ritorn – għaliex, fil-kuntrarju, dik il-qorti kienet taċċetta t-talbiet għal sospensjoni korrispondenti – bi ksur tal-obbligi imposti fuq ir-Repubblika tal-Polonja mid-dritt internazzjonali u mid-dritt tal-Unjoni; jew huwa qies li membru tal-eżekuttiv Pollakk u żewġ awtoritajiet amministrattivi kienu f’pożizzjoni aħjar minn qorti Pollakka sabiex jevalwaw, f’kull każ, l-eżistenza ta’ tali “riskju”, mingħajr ebda stħarriġ. Fi kwalunkwe każ, tali argument ma huwiex ammissibbli fi Stat tad-dritt.

93.

Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domanda magħmula fis-sens li, minn naħa, l-Artikolu 11(3) tar-Regolament Brussell IIa, moqri flimkien mal-Artikoli 2 u 11 tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980, kif ukoll, min-naħa l-oħra, l-Artikoli 7 u 47 tal-Karta, jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li tissospendi ipso jure, fuq sempliċi talba mhux motivata ta’ ċerti entitajiet pubbliċi awtorizzati, l-eżekuzzjoni ta’ deċiżjoni definittiva li tordna ritorn, mogħtija fi tmiem żewġ istanzi ordinarji, għal perijodu inizjali ta’ xahrejn bil-għan li tippermetti lil dawn l-entitajiet jippreżentaw appell ta’ kassazzjoni u, jekk jagħmlu dan, għat-tul kollu ta’ dak l-appell.

94.

Nippreċiża wkoll – peress li l-qorti tar-rinviju tistaqsi espressament lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar dan il-punt – li, fuq suppożizzjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja ssegwi s-suġġeriment tiegħi, dik il-qorti għandha, fil-kawża prinċipali, tiżgura l-effett sħiħ tad-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt tal-Unjoni billi teskludi, taħt l-awtorità tagħha stess, l-applikazzjoni tal-Artikolu 3881 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili ( 67 ).

95.

Bħala post‑scriptum, għandu jiġi ttrattat l-aħħar punt. Kif indikajt iktar ’il fuq, mill‑1 ta’ Awwissu 2022, ir-Regolament Brussell IIb huwa applikabbli għat-talbiet għal ritorn. Dan ir-regolament il-ġdid ikkonferma s-soluzzjonijiet previsti fir-Regolament Brussell IIa ( 68 ), filwaqt li jipprevedi dispożizzjonijiet innovattivi, intiżi li jsaħħu wkoll l-effettività u l-ħeffa tal-proċedura ta’ ritorn. B’mod partikolari, l-Artikolu 27(6) tar-Regolament Brussell IIb jipprevedi l-possibbiltà li deċiżjoni ta’ ritorn tiġi ddikjarata eżegwibbli provviżorjament, minkejja appell possibbli, meta dan ikun fl-aħjar interess tal-minuri. Barra minn hekk, mill-premessa 42 tiegħu jirriżulta li “[j]enħtieġ li l-Istati Membri jikkunsidraw ukoll li jillimitaw l-għadd ta’ appelli possibbli” minn tali deċiżjoni. Il-fatt li l-leġiżlatur Pollakk, wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-regolament il-ġdid, iżda qabel id-data tal-applikazzjoni tiegħu, adotta dispożizzjoni bħall-Artikolu 3881 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili, iqajjem, minn din il-perspettiva wkoll, kwistjonijiet serji fil-qasam ta’ kooperazzjoni leali ( 69 ).

96.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha iktar ’il fuq, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi kif ġej għad-domanda magħmula mis-Sąd Apelacyjny w Warszawie (il-Qorti tal-Appell ta’ Varsavja, il-Polonja):

Minn naħa, l-Artikolu 11(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2201/2003 tas‑27 ta’ Novembru 2003 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-infurzar ta’ sentenzi fi kwistjonijiet matrimonjali u kwistjonijiet ta’ responsabbilità tal-ġenituri, u li jirrevoka r-Regolament (KE) Nru 1347/2000, moqri flimkien mal-Artikoli 2 u 11 tal-Konvenzjoni dwar l-Aspetti Ċivili tal-Ħtif Internazzjonali tal-Minuri, iffirmata f’Den Haag fil‑25 ta’ Ottubru 1980, kif ukoll, min-naħa l-oħra, l-Artikoli 7 u 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea,

għandhom jiġu interpretati fis-sens li:

huma jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li tissospendi ipso jure, fuq sempliċi talba mhux motivata ta’ ċerti entitajiet pubbliċi awtorizzati, l-eżekuzzjoni ta’ deċiżjoni definittiva li tordna ritorn, mogħtija fi tmiem żewġ istanzi ordinarji, għal perijodu inizjali ta’ xahrejn bil-għan li tippermetti lil dawn l-entitajiet jippreżentaw appell ta’ kassazzjoni u, jekk jagħmlu dan, għat-tul kollu ta’ dak l-appell.