SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla)
4 ta’ Ottubru 2024 ( *1 )
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali – Regolament (UE) 2016/679 – Networks soċjali online – Kundizzjonijiet ġenerali għall-użu fir-rigward ta’ kuntratti konklużi bejn pjattaforma diġitali u utent – Reklamar personalizzat – Artikolu 5(1)(b) – Prinċipju ta’ limitazzjoni tal-fini – Artikolu 5(1)(c)) – Prinċipju tal-minimizzazzjoni tad-data – Artikolu 9(1) u (2) – Ipproċessar ta’ kategoriji speċjali ta’ data personali – Data dwar l-orjentazzjoni sesswali – Data li ssir pubblika mis-suġġett tad-data”
Fil-Kawża C‑446/21,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Oberster Gerichtshof (il-Qorti Suprema, l-Awstrija), permezz ta’ deċiżjoni tat-23 ta’ Ġunju 2021, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl-20 ta’ Lulju 2021, fil-proċedura
Maximilian Schrems
vs
Meta Platforms Ireland Limited Ltd, li qabel kienet Facebook Ireland Ltd,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla),
komposta minn C. Lycourgos, President tal-Awla, O. Spineanu-Matei, J.-C. Bonichot, S. Rodin u L. S. Rossi (Relatriċi), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: A. Rantos,
Reġistratur: N. Mundhenke, amministratriċi,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-8 ta’ Frar 2024,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
|
– |
għal Maximilian Schrems, minn A. Egger, rechtsanwalt u minn K. Raabe-Stuppnig, Rechtsanwältin, |
|
– |
għal Meta Platforms Ireland Ltd, minn K. Hanschitz, H.-G. Kamann, S. Khalil u B. Knötzl u A. Natterer, Rechtsanwalte, |
|
– |
għall-Gvern Awstrijak, minn A. Posch, J. Schmoll, C. Gabauer, G. Kunnert u E. Riedl, bħala aġenti, |
|
– |
għall-Gvern Franċiż, minn R. Bénard u A.-L. Desjonquères, bħala aġenti, |
|
– |
għall-Gvern Taljan, minn G. Palmieri, bħala aġent, assistita minn E. De Bonis, avvocato dello stato, |
|
– |
għall-Gvern Portugiż, minn P. Barros da Costa, A. Pimenta, J. Ramos u C. Vieira Guerra, bħala aġenti, |
|
– |
għall-Kummissjoni Ewropea, minn A. Bouchagiar, F. Erlbacher, M. Heller u H. Kranenborg, bħala aġenti, |
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal-25 ta’ April 2024,
tagħti l-preżenti
Sentenza
|
1 |
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 5(1)(b) u (c), tal-Artikolu 6(1)(a) u (b), u tal-Artikolu 9(1) u (2)(e) tar-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta’ April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li jħassar id-Direttiva 95/46/KE (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data) (ĠU 2016, L 119, p. 1, rettifika fil-ĠU 2018, L 127, p. 2) (iktar ’il quddiem ir-“RĠPD”). |
|
2 |
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn Maximilian Schrems, utent tan-netwerk soċjali Facebook, u Meta Platforms Ireland Ltd, li qabel kienet Facebook Ireland Ltd, li l-uffiċċju rreġistrat tagħha jinsab fl-Irlanda, dwar l-ipproċessar allegatament illegali, minn din il-kumpannija, tad-data personali ta’ dan l-utent. |
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
|
3 |
Il-premessi 1, 4, 39, 42, 43, 50 u 51 tar-RĠPD jipprovdu:
[…]
[…]
[…]
[…]
|
|
4 |
L-Artikolu 4 ta’ dan ir-regolament jipprevedi: “Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament:
[…]
[…]
[…]
[…]” |
|
5 |
L-Artikolu 5 tal-imsemmi regolament, intitolat “Prinċipji relatati mal-ipproċessar ta’ data personali”, jipprovdi, fil-paragrafi 1 u 2 tiegħu: “1. Id-data personali għandha:
2. Il-kontrollur għandu jkun responsabbli għall-konformità mal-paragrafu 1 u jkun kapaċi juriha (‘responsabbiltà’).” |
|
6 |
L-Artikolu 6 tal-istess regolament, intitolat “Legalità tal-ipproċessar”, huwa fformulat kif ġej: “1. L-ipproċessar għandu jkun legali biss jekk u safejn mill-inqas ikun japplika wieħed mill-punti li ġejjin:
[…] 4. Fejn l-ipproċessar għal finijiet differenti minn dak li għalih id-data personali tkun inġabret ma jkunx ibbażat fuq il-kunsens tas-suġġett tad-data jew fuq liġi tal-Unjoni jew ta’ Stat Membru li tikkostitwixxi miżura meħtieġa u proporzjonata f’soċjetà demokratika biex tissalvagwardja l-objettivi msemmija fl-Artikolu 23(1), il-kontrollur għandu, sabiex jaċċerta jekk l-ipproċessar għal fini ieħor huwiex kompatibbli mal-fini li għalih tkun inġabret id-data personali inizjalment, jieħu kont, fost l-oħrajn, ta’:
|
|
7 |
L-Artikolu 7 tar-RĠPD, intitolat “Kondizzjonijiet għal kunsens”, jipprovdi: “1. Fejn l-ipproċessar ikun ibbażat fuq il-kunsens, il-kontrollur għandu jkun jista’ juri li s-suġġett tad-data ta kunsens għall-ipproċessar tad-data personali tiegħu. […] 3. Is-suġġett tad-data għandu d-dritt li jirtira l-kunsens tiegħu fi kwalunkwe ħin. L-irtirar tal-kunsens ma għandux jaffettwa l-legalità tal-ipproċessar ibbażat fuq kunsens qabel ma dan jiġi rtirat. Qabel ma jagħti l-kunsens, is-suġġett tad-data għandu jiġi informat b’dan. Għandu jkun faċli li jiġi rtirat kunsens daqs kemm li dan jingħata. 4. Meta jiġi vvalutat jekk il-kunsens ikunx ingħata b’mod liberu, għandu jittieħed kont sħiħ tal-fatt jekk, inter alia, l-eżekuzzjoni ta’ kuntratt, inkluż il-provvista ta’ servizz, tkunx kondizzjonata fuq il-kunsens għall-ipproċessar ta’ data personali li ma jkunx meħtieġ għall-eżekuzzjoni ta’ dak il-kuntratt.” |
|
8 |
L-Artikolu 9 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Ipproċessar ta’ kategoriji speċjali ta’ data personali”, jipprovdi: “1. L-ipproċessar ta’ data personali, li jiżvela oriġini razzjali jew etnika, opinjonijiet politiċi, twemmin reliġjuż jew filosofiku, jew sħubija fi trade union, u l-ipproċessar ta’ data ġenetika, data bijometrika sabiex tidentifika b’mod uniku persuna fiżika, data dwar is-saħħa jew data dwar il-ħajja sesswali u l-orjentazzjoni sesswali ta’ persuna fiżika huma projbiti. 2. Il-paragrafu 1 ma għandux japplika jekk japplika wieħed minn dawn li ġejjin:
[…]
[…]”. |
|
9 |
L-Artikolu 13 tal-imsemmi regolament, li jirrigwarda l-“[i]nformazzjoni li għandha tiġi pprovduta fejn tinġabar data personali mis-suġġett tad-data”, jipprevedi dan li ġej: “1. Fejn data personali relatata ma’ suġġett tad-data tinġabar mingħand is-suġġett tad-data, il-kontrollur għandu, fil-ħin li tinkiseb id-data personali, jipprovdi l-informazzjoni kollha li ġejja lis-suġġett tad-data: […]
[…] 3. Fejn il-kontrollur ikollu l-intenzjoni li jipproċessa d-data personali ulterjorment għal fini differenti minn dak li għalih tkun inġabret id-data personali, il-kontrollur għandu jipprovdi lis-suġġett tad-data, qabel dak l-ipproċessar ulterjuri, b’informazzjoni dwar dak il-fini l-ieħor u kwalunkwe informazzjoni ulterjuri rilevanti kif imsemmi fil-paragrafu 2. […]”. |
|
10 |
L-Artikolu 25(2) tal-istess regolament jipprovdi: “Il-kontrollur għandu jimplimenta miżuri tekniċi u organizzattivi adatti biex jiżgura li, b’mod awtomatiku, tiġi pproċessata biss data personali li mhijiex meħtieġa għal kull għan speċifiku tal-ipproċessar. Dak l-obbligu japplika għall-ammont ta’ data personali miġbura, il-livell ta’ pproċessar tagħha, il-perijodu tal-ħażna tagħha u l-aċċessibbiltà tagħha. B’mod partikolari, tali mekkaniżmi għandhom jiżguraw li b’mod awtomatiku d-data personali ma ssirx aċċessibbli mingħajr l-intervent tal-individwu għal numru indefinit ta’ persuni fiżiċi.” |
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
|
11 |
Meta Platforms Ireland, li tiġġestixxi l-offerta tas-servizzi tan-network soċjali online Facebook fl-Unjoni, hija l-kontrollur tad-data personali tal-utenti ta’ dan in-network soċjali fl-Unjoni. Hija ma għandhiex fergħa fl-Awstrija. Meta Platforms Ireland tippromwovi, b’mod partikolari fl-indirizz www.facebook.com, servizzi li, sal-5 ta’ Novembru 2023, ġew ipprovduti mingħajr ħlas lill-utenti privati. Mis-6 ta’ Novembru 2023, dawn is-servizzi komplew ikunu mingħajr ħlas biss għall-utenti li aċċettaw li d-data personali tagħhom tinġabar u tintuża sabiex jintbagħtilhom reklamar personalizzat, fejn l-utenti għandhom il-possibbiltà li jissottoskrivu ruħhom għal abbonament bi ħlas sabiex jaċċedu għal verżjoni tal-imsemmija servizzi mingħajr ma jirċievu reklamar immirat. |
|
12 |
Il-mudell ekonomiku tan-network soċjali online Facebook huwa bbażat fuq il-finanzjament permezz tar-reklamar online, li jintbagħat b’mod immirat lill-utenti individwali tan-network soċjali skont, b’mod partikolari, l-attitudnijiet ta’ konsum tagħhom, l-interessi tagħhom u skont is-sitwazzjoni personali tagħhom. Tali reklamar isir teknikament possibbli permezz tal-istabbiliment awtomatizzat ta’ profili ddettaljati tal-utenti tan-network u tas-servizzi online offruti fuq il-livell tal-grupp Meta. |
|
13 |
Sabiex tipproċessa d-data personali tal-utenti tan-netwerk soċjali Facebook, Meta Platforms Ireland tibbaża ruħha fuq il-kuntratt ta’ użu li għalih dawn jaderixxu permezz tal-attivazzjoni tal-buttuna “irreġistra” u li permezz tagħha huma jaċċettaw il-kundizzjonijiet ġenerali stabbiliti minn din il-kumpannija. Fiż-żmien ta’ meta seħħew il-fatti fil-kawża prinċipali, l-aċċettazzjoni ta’ dawn il-kundizzjonijiet kienet neċessarja għall-użu tan-network soċjali Facebook. F’dak li jirrigwarda l-ipproċessar tad-data personali tal-utenti, il-kundizzjonijiet ġenerali jagħmlu riferiment għall-politiki ta’ użu tad-data u tal-cookies stabbiliti mill-imsemmija kumpannija. Skont dawn il-politiki, Meta Platforms Ireland tiġbor data dwar l-utenti u l-apparat użat minnhom, li tirrigwarda l-attivitajiet tal-utenti, kemm fi ħdan in-network soċjali kif ukoll barra minnu, u tqiegħed din id-data f’korrelazzjoni mal-kontijiet Facebook tal-utenti kkonċernati. Id-data relatata mal-attivitajiet li jseħħu barra min-network soċjali (iktar ’il quddiem ukoll id-“data off Facebook”), toriġina, minn naħa, mill-konsultazzjoni ta’ paġni tal-internet u ta’ applikazzjonijiet terzi, li huma marbuta ma’ Facebook permezz ta’ interfaċċi ta’ programmazzjoni u, min-naħa l-oħra, mill-użu tas-servizzi online l-oħra li jappartjenu lill-grupp Meta, fosthom, b’mod partikolari, Instagram u WhatsApp. |
|
14 |
Qabel id-dħul fis-seħħ tar-RĠPD, l-utenti ta’ Facebook kienu jagħtu l-kunsens espliċitu tagħhom għall-ipproċessar tad-data tagħhom f’konformità mal-kundizzjonijiet għall-użu tal-konvenuta li kienu applikabbli dak iż-żmien. Fid-dawl tad-dħul fis-seħħ tar-RĠPD fil-25 ta’ Mejju 2018, Meta Platforms Ireland adottat, fid-19 ta’ April 2018, kundizzjonijiet ġodda għall-użu u ppreżentathom għall-approvazzjoni tal-utenti tagħha. Peress li l-kont tiegħu kien ġie bblukkat, M. Schrems aċċetta dawn il-kundizzjonijiet ta’ użu ġodda sabiex ikun jista’ jkompli juża Facebook. Dan il-kunsens kien meħtieġ biex ikun jista’ jżomm l-aċċess għall-kont tiegħu u biex jintużaw is-servizzi korrispondenti. |
|
15 |
Meta Platforms Ireland implimentat diversi “għodod” (tools) li jippermettu li l-utenti jkollhom idea ġenerali u kontroll fuq id-data maħżuna tagħhom. Mhux id-data kollha pproċessata hija viżibbli f’dawn l-għodod, iżda biss dik li, skont din il-kumpannija, hija ta’ interess u ta’ rilevanza għall-utenti. Huwa għalhekk possibbli li l-utent japplika sabiex ikun jista’ jara, pereżempju, li huwa fetaħ applikazzjoni permezz tal-profil Facebook tiegħu, li żar sit internet, li wettaq tfittxija partikolari jew xiri, jew ukoll li kklikkja fuq reklamar. |
|
16 |
Meta Platforms Ireland tuża, hekk kif huwa indikat fil-kundizzjonijiet tal-użu u fid-direttivi tagħha, “cookies”, ‘social plugin’ [moduli ta’ estensjoni soċjali] u pixels. Permezz tal-“cookies”, hija tista’ tiddetermina s-sors tal-konsultazzjonijiet. Fl-assenza ta’ attivazzjoni tal-“cookies”, ħafna servizzi pprovduti minn Meta Platforms Ireland ma jistgħux jintużaw. Is-“social plugins” ta’ Facebook “jiddaħħlu” mill-operaturi ta’ siti tal-internet terzi fil-paġni tagħhom. L-iktar plugin komuni hija l-buttuna “like” ta’ Facebook. Matul kull konsultazzjoni ta’ paġni tal-internet li fihom din il-buttuna, il-“cookies” installati fuq l-apparat użat, l-URL tal-paġna miżjura u data oħra, bħall-indirizz IP jew il-ħin, jiġu trażmessi lil Meta Platforms Ireland. Għal dan l-għan, ma huwiex neċessarju li l-utent ikun ikklikkja fuq il-buttuna “like”, peress li s-sempliċi fatt li tinfetaħ paġna tal-internet li tinkludi tali “plugin” huwa biżżejjed sabiex din id-data tiġi sussegwentement trażmessa lil din il-kumpannija. |
|
17 |
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li xi “plugins” jinsabu wkoll fuq il-paġni tal-internet tal-partiti politiċi u fuq paġni intiżi għal pubbliku omosesswali li M. Schrems żar. Minħabba dawn il-“plugins”, Meta Platforms Ireland setgħet issegwi l-aġir ta’ M. Schrems fuq l-internet, li wassal għall-ġbir ta’ ċerta data personali sensittiva. |
|
18 |
L-istess bħas-“social plugins”, il-pixels jistgħu jiġu integrati fil-paġni tas-siti tal-internet u jippermettu l-ġbir ta’ informazzjoni fuq l-utenti li żaru din il-paġna bil-għan, b’mod partikolari, li r-reklamar fuq dawn il-paġni jkun jista’ jitkejjel u jiġi ottimizzat. Pereżempju, billi jintegraw pixel Facebook fil-paġna tal-internet rispettivi tagħhom, l-operaturi ta’ dawn il-paġni jistgħu jiksbu rapporti mingħand Meta Platforms Ireland dwar in-numru ta’ persuni li raw r-reklamar tagħhom fuq Facebook u li sussegwentement daħlu fuq il-paġna tal-internet rispettiva tal-operaturi sabiex jikkonsultawha jew sabiex jixtru. |
|
19 |
Is-“social plugins” u l-pixels, flimkien mal-“cookies”, għalhekk jikkostitwixxu element essenzjali tar-reklamar fuq l-internet, peress li l-parti l-kbira tal-kontenut disponibbli fuq l-internet huwa ffinanzjat mir-reklamar. B’mod partikolari, il-“plugins” jippermettu li l-utenti jiġu ppreżentati b’reklami rilevanti u l-pixels huma għodda f’idejn il-persuni li jirreklamaw li tippermettilhom kemm li jkejlu l-prestazzjoni tal-kampanji ta’ reklamar kif ukoll li jiksbu informazzjoni dwar gruppi mmirati ta’ utenti. |
|
20 |
F’dan il-każ, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li M. Schrems ma awtorizzax lil Meta Platforms Ireland tipproċessa d-data personali tiegħu, li hija tikseb mill-persuni li jirreklamaw u minn imsieħba oħra, dwar l-attivitajiet ta’ M. Schrems barra minn Facebook għal finijiet ta’ reklamar personalizzat. Madankollu, Meta Platforms Ireland allegatament kisbet ċerta data dwar M. Schrems permezz ta’ “cookies”, “soċjali plugins” u teknoloġiji komparabbli integrati fis-siti tal-internet ta’ terzi u użat din id-data sabiex ittejjeb il-prodotti Facebook u tibgħat reklamar personalizzat lil M. Schrems. |
|
21 |
Barra minn hekk, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta wkoll li M. Schrems ma inkluda l-ebda data sensittiva fil-profil Facebook tiegħu, li l-attivitajiet tiegħu jew l-informazzjoni li tidher fit-“timeline” tiegħu setgħu jarawha biss il-“ħbieb” tiegħu u li l-lista ta’ “ħbieb” tiegħu ma kinitx pubblika. M. Schrems għażel ukoll li ma jawtorizzax lil Meta Platforms Ireland tuża, għal finijiet ta’ pubbliċità mmirata, d-daħliet tal-profil tiegħu li jirrigwardaw jekk huwiex f’relazzjoni, il-persuna li timpjegah, l-impjieg tiegħu u t-taħriġ tiegħu. |
|
22 |
Madankollu, fid-dawl tad-data għad-dispożizzjoni tagħha, Meta Platforms Ireland tista’ tidentifika wkoll l-interess li M. Schrems għandu f’suġġetti sensittivi, bħas-saħħa, l-orjentazzjoni sesswali, il-gruppi etniċi u l-partiti politiċi, u dan jippermetti li jibgħatulu reklami mmirati dwar, pereżempju, tali orjentazzjoni sesswali jew tali konvinzjoni politika. |
|
23 |
Għalhekk, minn naħa, M. Schrems irċieva reklamar dwar personalità politika Awstrijaka, li kien ibbażat fuq l-analiżi mwettqa minn Meta Platforms Ireland li tgħid li huwa kellu punti komuni ma’ utenti oħra li kienu mmarkaw lil din il-personalità politika permezz tal-buttuna “like”. Min-naħa l-oħra, M. Schrems irċieva wkoll regolarment reklami li jirrigwardaw pubbliku omosesswali u stediniet għal avvenimenti korrispondenti, minkejja li huwa qatt ma kien preċedentement interessa ruħu f’dawn l-avvenimenti u minkejja li huwa ma kienx jaf il-post tal-imsemmija avvenimenti. Dawn ir-reklami u stediniet ma humiex ibbażati direttament fuq l-orjentazzjoni sesswali tar-rikorrent fil-kawża prinċipali u tal-“ħbieb” tiegħu, iżda fuq analiżi taċ-ċentri ta’ interess tagħhom, f’dan il-każ fuq il-fatt li wieħed mill-ħbieb ta’ M. Schrems kien immarka prodott billi kklikkja fuq il-buttuna “like”. |
|
24 |
M. Schrems talab it-twettiq ta’ analiżi fir-rigward tad-deduzjonijiet li jistgħu jinsiltu mil-lista ta’ ħbieb tiegħu u minn din l-analiżi rriżulta li kien wettaq is-servizz ċivili tiegħu mas-Salib l-Aħmar f’Salzburg (l-Awstrija) u li kien omosesswali. Barra minn hekk, fil-lista tal-attivitajiet tiegħu barra minn Facebook, fil-pussess ta’ Meta Platforms Ireland, jidhru, fost l-oħrajn, applikazzjonijiet u siti tal-internet ta’ tlaqqiegħ għall-omosesswali kif ukoll is-sit internet ta’ partit politiku Awstrijak. Fost id-data maħżuna tar-rikorrent fil-kawża prinċipali jidher ukoll indirizz tal-posta elettronika li mhux indikat fil-profil Facebook tiegħu, iżda li huwa kien uża biex jagħmel mistoqsijiet lil Meta Platforms Ireland. |
|
25 |
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta wkoll li M. Schrems jikkomunika pubblikament il-fatt li huwa omosesswali. Madankollu, huwa qatt ma semma l-orjentazzjoni sesswali tiegħu fil-profil Facebook tiegħu. |
|
26 |
M. Schrems argumenta quddiem il-Landesgericht für Zivilrechtssachen Wien (il-Qorti Reġjonali għal Kwistjonijiet Ċivili ta’ Vjenna, l-Awstrija) li l-ipproċessar tad-data personali tiegħu mwettaq minn Meta Platforms Ireland kien jikser diversi dispożizzjonijiet tar-RĠPD. F’dan ir-rigward, huwa qies li l-kunsens tiegħu għall-kundizzjonijiet ta’ użu tal-pjattaforma diġitali tal-konvenuta fil-kawża prinċipali ma kienx konformi mar-rekwiżiti tal-Artikolu 6(1) u tal-Artikolu 7 ta’ dan ir-regolament. Barra minn hekk, Meta Platforms Ireland tipproċessa data sensittiva tar-rikorrent fil-kawża prinċipali, fis-sens tal-Artikolu 9 tal-imsemmi regolament, fl-assenza tal-kunsens neċessarju għal dan l-għan, skont l-Artikolu 7 tal-istess regolament. Bl-istess mod, ma jeżisti l-ebda kunsens validu fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali ta’ M. Schrems li Meta Platforms Ireland irċeviet mingħand terzi. F’dan il-kuntest, M. Schrems talab, fost l-oħrajn, li l-konvenuta tiġi ordnata ttemm kemm l-ipproċessar tad-data personali tiegħu għal finijiet ta’ reklamar personalizzat kif ukoll l-użu ta’ din id-data li tirriżulta mill-konsultazzjoni ta’ siti tal-internet ta’ terzi u miksuba minn terzi. |
|
27 |
Meta Platforms Ireland qieset, min-naħa l-oħra, li l-ipproċessar tad-data ta’ M. Schrems twettaq konformement mal-kundizzjonijiet għall-użu tan-network soċjali online, li huma kompatibbli mar-rekwiżiti tar-RĠPD. Dan l-ipproċessar ta’ data huwa legali u ma huwiex ibbażat fuq il-kunsens tar-rikorrent fil-kawża prinċipali meħtieġ mill-Artikolu 6(1)(a) ta’ dan ir-regolament, iżda fuq ġustifikazzjonijiet oħra, fosthom prinċipalment in-natura neċessarja ta’ dan l-ipproċessar għall-finijiet tal-eżekuzzjoni tal-kuntratt konkluż bejn dan tal-aħħar u l-konvenuta fil-kawża prinċipali, fis-sens tal-Artikolu 6(1)(b) tal-imsemmi regolament. |
|
28 |
Fil-kawża prinċipali, diġà tressqet talba għal deċiżjoni preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja u tat lok għas-sentenza tal-25 ta’ Jannar 2018, Schrems (C‑498/16, EU:C:2018:37). B’konsegwenza ta’ dik is-sentenza, il-Landesgericht für Zivilrechtssachen Wien (il-Qorti Reġjonali għal Kwistjonijiet Ċivili ta’ Vjenna), permezz ta’ sentenza tat-30 ta’ Ġunju 2020, ċaħdet it-talbiet ta’ M. Schrems. Bl-istess mod, l-Oberlandesgericht Wien (il-Qorti Reġjonali Superjuri ta’ Vjenna, l-Awstrija), adita fl-appell, ċaħdet ir-rikors ippreżentat minn M. Schrems kontra din is-sentenza għar-raġuni, b’mod partikolari, li l-ipproċessar tad-data personali ta’ dan tal-aħħar, bħala utent tal-pjattaforma online, inkluż ir-reklamar personalizzat, jifforma parti integrali mill-kuntratt ta’ użu ta’ din il-pjattaforma konkluż bejn il-partijiet. L-ipproċessar ta’ din id-data huwa għalhekk neċessarju għall-eżekuzzjoni ta’ dan il-kuntratt, fis-sens tal-Artikolu 6(1)(b) tar-RĠPD. |
|
29 |
Adita b’rikors għal “Reviżjoni” minn M. Schrems, l-Oberster Gerichtshof (il-Qorti Suprema) tosserva li l-mudell ekonomiku ta’ Meta Platforms Ireland jikkonsisti fil-ġenerazzjoni ta’ dħul permezz tar-reklamar immirat u permezz ta’ kontenuti kummerċjali li huma bbażati fuq il-preferenzi u fuq l-interessi tal-utenti ta’ Facebook billi tiġi pproċessata d-data personali ta’ dawn l-utenti. Issa, sa fejn dan l-ipproċessar jippermetti li Facebook joffri lill-utenti s-servizzi tiegħu mingħajr ħlas, l-istess ipproċessar jista’ jitqies li huwa neċessarju għall-eżekuzzjoni tal-kuntratt konkluż mal-imsemmija utenti, fis-sens tal-Artikolu 6(1)(b) tar-RĠPD. |
|
30 |
Madankollu, skont dik il-qorti, din id-dispożizzjoni, li għandha tiġi interpretata b’mod strett, ma għandhiex tippermetti tali pproċessar ta’ data bl-esklużjoni tal-kunsens tas-suġġett tad-data. |
|
31 |
Barra minn hekk, l-imsemmija qorti tosserva li Meta Platforms Ireland tipproċessa data personali li tista’ tiġi kklassifikata bħala “sensittiva”, fis-sens tal-Artikolu 9(1) tar-RĠPD. |
|
32 |
F’dan il-każ, Meta Platforms Ireland tipproċessa data dwar it-twemmin politiku u l-orjentazzjoni sesswali ta’ M. Schrems. Skont il-konstatazzjonijiet magħmula mill-Oberster Gerichtshof (il-Qorti Suprema), M. Schrems jikkomunika fil-pubbliku dwar l-orjentazzjoni sesswali tiegħu. B’mod partikolari, fil-kuntest ta’ round table li għaliha huwa pparteċipa fi Vjenna fit-12 ta’ Frar 2019, fuq stedina tar-Rappreżentanza tal-Kummissjoni Ewropea fl-Awstrija, M. Schrems għamel riferiment għall-orjentazzjoni sesswali tiegħu, sabiex jikkritika l-ipproċessar ta’ data personali mwettaq minn Facebook, fosthom l-ipproċessar tad-data rispettiva tiegħu. Madankollu, u hekk kif huwa ddikjara wkoll f’dik l-okkażjoni, M. Schrems qatt ma semma dan l-aspett tal-ħajja privata tiegħu fil-profil Facebook tiegħu. |
|
33 |
Skont dik il-qorti, tqum għalhekk il-kwistjoni dwar jekk l-utent ikkonċernat għamilx manifestament pubblika data personali sensittiva li tikkonċernah u għalhekk awtorizzax l-ipproċessar tagħha, skont l-Artikolu 9(2)(e) tar-RĠPD. |
|
34 |
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi, li l-Oberster Gerichtshof (il-Qorti Suprema) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja: “1. Id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(1)(a) u (b) tar-[RĠPD] għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-legalità ta’ dispożizzjonijiet kuntrattwali fil-kundizzjonijiet ġenerali tal-użu f’kuntratti ta’ pjattaformi bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali (b’mod partikolari, dispożizzjonijiet kuntrattwali bħal “Minflok tħallas għall-użu ta’ prodotti ta’ Facebook li fir-rigward tagħhom japplikaw dawn il-kundizzjonijiet […] inti tiddikjara li nistgħu nuruk reklamar […] Aħna nużaw id-data personali tiegħek […] sabiex ir-reklamar li nuruk ikun iktar adattat għalik”) li jinvolvu l-ipproċessar ta’ data personali għall-aggregazzjoni u għall-analiżi ta’ data għall-finijiet ta’ reklamar personalizzat, għandhom jiġu evalwati fid-dawl tar-rekwiżiti tal-Artikolu 6(1)(a) flimkien mal-Artikolu 7 tar-RĠPD li ma jistgħux jiġu ssostitwiti bl-invokazzjoni tal-Artikolu 6(1)(b) tar-RĠPD? 2. L-Artikolu 5(1)(c) tar-RĠPD (minimizzazzjoni tad-data) għandu jiġi interpretat fis-sens li d-data personali kollha miżmuma minn pjattaforma bħal dik fil-kawża prinċipali (b’mod partikolari permezz tal-persuni kkonċernati jew ta’ terzi fi jew barra mill-pjattaforma) tista’ tiġi aggregata, analizzata u pproċessata għall-finijiet ta’ reklamar immirat mingħajr limitu f’termini ta’ żmien jew ta’ tip ta’ data? 3. L-Artikolu 9(1) tar-RĠPD għandu jiġi interpretat fis-sens li japplika għall-ipproċessar ta’ data li jawtorizza s-selezzjoni mmirata ta’ kategoriji speċjali ta’ data personali bħal twemmin politiku jew orjentazzjoni sesswali (pereżempju għar-reklamar), anki jekk il-kontrollur tad-data ma jiddistingwix bejn din id-data? 4. L-Artikolu 5(1)(b) flimkien mal-Artikolu 9(2)(e) tar-RĠPD għandu jiġi interpretat fis-sens li dikjarazzjoni dwar l-orjentazzjoni sesswali ta’ persuna għall-finijiet ta’ diskussjoni fi grupp tawtorizza l-ipproċessar ta’ data oħra dwar l-orjentazzjoni sesswali għall-finijiet tal-aggregazzjoni u tal-analiżi ta’ data minħabba reklamar personalizzat?” |
Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
|
35 |
Permezz ta’ deċiżjoni tas-7 ta’ April 2022, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja ssospenda dawn il-proċeduri fl-istennija tad-deċiżjoni li ttemm l-istanza fil-Kawża C‑252/21, Meta Platforms et. |
|
36 |
Permezz ta’ deċiżjoni tas-7 ta’ Lulju 2023, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja għarraf lill-qorti tar-rinviju f’din il-kawża bis-sentenza tal-4 ta’ Lulju 2023, Meta Platforms et (Kundizzjonijiet ġenerali għall-użu ta’ netwerk soċjali), (C‑252/21, EU:C:2023:537) u staqsiha jekk, fid-dawl ta’ dik is-sentenza, hija xtaqitx iżżomm it-talba tagħha għal deċiżjoni preliminari, kompletament jew parzjalment, u, fil-każ ta’ rtirar parzjali ta’ din it-talba, tesponi r-raġunijiet għaż-żamma ta’ parti minnha. |
|
37 |
Permezz ta’ digriet tad-19 ta’ Lulju 2023, li wasal fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fid-9 ta’ Awwissu 2023, dik il-qorti rtirat l-ewwel u t-tielet domandi preliminari tagħha billi sostniet li l-imsemmija sentenza kienet tirrispondi għal dawn id-domandi. Min-naħa l-oħra, l-imsemmija qorti żammet it-tieni u r-raba’ domandi preliminari tagħha billi sostniet li l-istess sentenza ma kinitx irrispondiethom b’mod sħiħ. |
Fuq it-tieni domanda
|
38 |
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 5(1)(c) tar-RĠPD għandux jiġi interpretat fis-sens li l-prinċipju ta’ “minimizzazzjoni tad-data” li huwa jipprevedi jipprekludix li d-data personali kollha li tkun inkisbet minn kontrollur, bħall-operatur ta’ pjattaforma ta’ network soċjali online, mingħand is-suġġett tad-data jew mingħand terzi u li tkun inġabret kemm fuq din il-pjattaforma kif ukoll barra minnha, tiġi aggregata, analizzata u pproċessata għal finijiet ta’ reklamar immirat, mingħajr limitazzjoni ratione temporis u mingħajr distinzjoni skont in-natura ta’ din id-data. |
Fuq l-ammissibbiltà
|
39 |
Il-konvenuta fil-kawża prinċipali ssostni li din id-domanda hija inammissibbli minħabba, minn naħa, li l-qorti tar-rinviju ma spjegatx ir-raġunijiet li għalihom risposta għall-imsemmija domanda tkun utli għas-soluzzjoni tat-tilwima fil-kawża prinċipali u, min-naħa l-oħra, li din il-qorti bbażat ruħha fuq premessa fattwali mhux eżatta, billi kkunsidrat, b’mod żbaljat, li l-konvenuta fil-kawża prinċipali tuża, għal finijiet ta’ reklamar, id-data personali kollha li hija għandha għad-dispożizzjoni tagħha mingħajr limitazzjoni ratione temporis u mingħajr distinzjoni skont in-natura ta’ din id-data. |
|
40 |
F’dak li jirrigwarda, fl-ewwel lok, l-argument li jgħid li l-qorti tar-rinviju ma esponietx ir-raġunijiet li għalihom hija tqis li risposta għat-tieni domanda tagħha hija utli għas-soluzzjoni tat-tilwima fil-kawża prinċipali, għandha tiġi enfasizzata l-importanza tal-indikazzjoni, mill-qorti nazzjonali, tar-raġunijiet preċiżi li wasslu sabiex hija jkollha dubji dwar l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni u li tqis neċessarju li tagħmel domandi preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja (sentenzi tas-6 ta’ Diċembru 2005, ABNA et, C‑453/03, C‑11/04, C‑12/04 u C‑194/04, EU:C:2005:741, punt 46, u tad-29 ta’ Frar 2024, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Aspettattivi reċiproċi fil-każ ta’ trasferiment), C 392/22, EU:C:2024:195, punt 85). F’dan il-każ, mill-elaborazzjoni tat-talba għal deċiżjoni preliminari madankollu jirriżulta li l-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk, anki jekk jitqies li l-ipproċessar għal finijiet ta’ reklamar inkwistjoni fil-kawża prinċipali huwa ġġustifikat skont il-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 6(1) tar-RĠPD, il-portata tad-data hekk ipproċessata mill-konvenuta fil-kawża prinċipali tosservax il-prinċipju ta’ minimizzazzjoni tad-data jew jekk, għall-kuntrarju, ipproċessar daqshekk estiż jiksirx l-obbligi imposti fuq il-kontrollur, abbażi tal-Artikolu 5 tar-RĠPD. Ir-raġunijiet li għalihom ir-risposta għal din id-domanda hija utli għas-soluzzjoni tat-tilwima fil-kawża prinċipali għalhekk jirriżultaw b’mod suffiċjenti mit-talba għal deċiżjoni preliminari. |
|
41 |
F’dak li jirrigwarda, fit-tieni lok, l-argument li jgħid li l-qorti tar-rinviju bbażat ruħha fuq premessa fattwali mhux eżatta, huwa minnu li t-tieni domanda preliminari hija msejsa fuq il-premessa li, minn naħa, hekk kif ġie indikat fil-punt 20 ta’ din is-sentenza, minkejja li M. Schrems ma awtorizzax lil Meta Platforms Ireland tipproċessa d-data personali tiegħu dwar l-attivitajiet tiegħu barra minn Facebook, din il-kumpannija xorta waħda pproċessat ċerta data li hija allegatament kisbet mingħand imsieħba terzi, abbażi tal-aċċettazzjoni minn M. Schrems tal-kundizzjonijiet ġenerali għall-użu tan-netwerk soċjali, bis-saħħa b’mod partikolari tal-“cookies” u tas-“social plugins” ta’ Facebook integrati fis-siti tal-internet ta’ dawn it-terzi u li, min-naħa l-oħra, din id-data personali hija pproċessata minn Meta Platforms Ireland mingħajr limitazzjoni ratione temporis u mingħajr distinzjoni skont in-natura tal-imsemmija data. |
|
42 |
Issa, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, l-Artikolu 267 TFUE jistabbilixxi proċedura ta’ kooperazzjoni diretta bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati tal-Istati Membri. Fil-kuntest ta’ din il-proċedura, ibbażata fuq separazzjoni ċara tal-funzjonijiet bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja, kull evalwazzjoni tal-fatti tal-kawża taqa’ taħt il-ġurisdizzjoni tal-qorti nazzjonali, li għandha l-obbligu li tevalwa, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, kemm in-neċessità għal deċiżjoni preliminari sabiex tkun f’pożizzjoni li tagħti s-sentenza tagħha, kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, filwaqt li l-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tiddeċiedi biss fuq l-interpretazzjoni jew fuq il-validità ta’ test tal-Unjoni abbażi tal-fatti li jkunu indikati lilha mill-qorti nazzjonali (sentenza tal-25 ta’ Ottubru 2017, Polbud–Wykonawstwo, C‑106/16, EU:C:2017:804, punt 27 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
43 |
Għaldaqstant, hemm lok li d-domandi magħmula tingħata risposta fuq il-bażi ta’ din il-premessa, li l-fondatezza tagħhom għandha, madankollu, tiġi vverifikata mill-qorti tar-rinviju. |
|
44 |
Għaldaqstant, it-tieni domanda preliminari hija ammissibbli. |
Fuq il-mertu
|
45 |
Preliminarjament, għandu jitfakkar li l-għan imfittex mir-RĠPD, hekk kif jirriżulta kemm mill-Artikolu 1 tiegħu kif ukoll mill-premessi 1 u 10 tiegħu, huwa, b’mod partikolari, dak li jiġi ggarantit livell għoli ta’ protezzjoni tal-libertajiet u tad-drittijiet fundamentali tal-persuni fiżiċi, b’mod partikolari tad-dritt tagħhom għall-ħajja privata fir-rigward tal-ipproċessar tad-data personali, sanċit fl-Artikolu 8(1) tal-Karta u fl-Artikolu 16(1) TFUE (sentenza tas-7 ta’ Marzu 2024, IAB Europe,C‑604/22, EU:C:2024:214, punt 53 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
46 |
Għal dan il-għan, il-Kapitoli II u III ta’ dan ir-regolament jistipulaw, rispettivament, il-prinċipji li jirregolaw l-ipproċessar tad-data personali kif ukoll id-drittijiet tas-suġġett tad-data li għandhom jiġu osservati minn kull ipproċessar ta’ data personali. B’mod partikolari, bla ħsara għad-derogi previsti fl-Artikolu 23 tal-imsemmi regolament, kull ipproċessar ta’ data personali għandu, minn naħa, ikun konformi mal-prinċipji dwar l-ipproċessar ta’ tali data stabbiliti fl-Artikolu 5 tal-istess regolament u jissodisfa l-kundizzjonijiet ta’ legalità elenkati fl-Artikolu 6 tiegħu u għandu, min-naħa l-oħra, jirrispetta d-drittijiet tas-suġġett tad-data li jinsabu fl-Artikoli 12 sa 22 tar-RĠPD (sentenza tal-11 ta’ Lulju 2024, Meta Platforms Ireland (Azzjoni rappreżentattiva),C‑757/22, EU:C:2024:598, punt 49 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
47 |
Kif diġà ġie ppreċiżat mill-Qorti tal-Ġustizzja, il-prinċipji relatati mal-ipproċessar tad-data personali, stabbiliti fl-Artikolu 5 tar-RĠPD, huma applikabbli b’mod kumulattiv (sentenza tal-20 ta’ Ottubru 2022, Digi,C‑77/21, EU:C:2022:805, punt 47). |
|
48 |
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li, skont l-Artikolu 5(1)(a) tar-RĠPD, id-data personali għandha tiġi pproċessata legalment, ġustament u b’mod trasparenti fir-rigward tas-suġġett tad-data u li, konformement mal-punt (b) ta’ dan l-Artikolu 5(1), din id-data għandha tinġabar għal finijiet speċifiċi, espliċiti u leġittimi, u ma għandhiex tiġi pproċessata ulterjorment b’mod inkompatibbli ma’ dawn il-finijiet. |
|
49 |
Barra minn hekk, l-Artikolu 5(1)(c) ta’ dan ir-regolament, li jissanċixxi l-prinċipju msejjaħ ta’ “minimizzazzjoni tad-data”, jipprevedi li d-data personali għandha tkun “adegwata, rilevanti, u limitata għal dak li hu meħtieġ b’rabta mal-finijiet li għalihom tkun qed tiġi pproċessata” (sentenza tal-4 ta’ Lulju 2023, Meta Platforms et (Kundizzjonijiet ġenerali għall-użu ta’ network soċjali), C‑252/21, EU:C:2023:537, punt 109 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
50 |
Dan il-prinċipju, hekk kif diġà ġie deċiż mill-Qorti tal-Ġustizzja, huwa espressjoni tal-prinċipju ta’ proporzjonalità (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-22 ta’ Ġunju 2021, Latvijas Republikas Saeima (Punti ta’ penalità) (C‑439/19, EU:C:2021:504, punt 98 u l-ġurisprudenza ċċitata u tat-30 ta’ Jannar 2024, Direktor na Glavna direktsia Natsionalna politsia pri MVR – Sofia, C‑118/22, EU:C:2024:97, punt 41). |
|
51 |
Konformement mal-prinċipju ta’ responsabbiltà stipulat fl-Artikolu 5(2) tar-RĠPD, il-kontrollur għandu jkun jista’ juri li d-data personali tinġabar u tiġi pproċessata fl-osservanza tal-prinċipji stipulati fil-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-20 ta’ Ottubru 2022, Digi,C‑77/21, EU:C:2022:805, punt 24). Barra minn hekk, konformement mal-Artikolu 13(1)(c) ta’ dan ir-regolament, meta data personali tinġabar mingħand is-suġġett tad-data, huwa l-kontrollur li għandu jinformah kemm dwar l-għanijiet tal-ipproċessar li għalih din id-data hija intiża kif ukoll dwar il-bażi legali ta’ dan l-ipproċessar (sentenza tal-4 ta’ Lulju 2023, Meta Platforms et (Kundizzjonijiet ġenerali għall-użu ta’ network soċjali), C‑252/21, EU:C:2023:537, punt 95). |
|
52 |
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-limitazzjoni ratione temporis ta’ pproċessar ta’ data personali bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li, fid-dawl tal-prinċipju ta’ minimizzazzjoni tad-data, il-kontrollur huwa obbligat li jillimita għal dak li huwa strettament neċessarju, fid-dawl tal-għan tal-ipproċessar previst, il-perijodu ta’ ġbir tad-data personali inkwistjoni (sentenza tal-24 ta’ Frar 2022, Valsts ieņēmumu dienests (Ipproċessar ta’ data personali għal finijiet fiskali), C‑175/20, EU:C:2022:124, punt 79). |
|
53 |
Effettivament, iktar ma tkun twila ż-żamma ta’ tali data, iktar ikunu sinjifikattivi l-konsegwenzi fuq l-interessi u fuq il-ħajja privata tas-suġġett tad-data, u iktar ikunu kunsiderevoli r-rekwiżiti relatati mal-legalità taż-żamma ta’ din l-informazzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-7 ta’ Diċembru 2023, SCHUFA Holding (Rilaxx ta’ dejn li ma tħallasx lura) (C‑26/22 u C‑64/22, EU:C:2023:958, punt 95). |
|
54 |
Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li, skont il-kliem tal-Artikolu 5(1)(e) tar-RĠPD, id-data personali għandha tinżamm f’forma li tippermetti l-identifikazzjoni tas-suġġetti tad-data għal perijodu li ma jeċċedix dak li huwa neċessarju għat-twettiq tal-għanijiet li għalihom id-data personali hija pproċessata. |
|
55 |
Għalhekk, mill-formulazzjoni ta’ dan l-artikolu jirriżulta mingħajr ambigwità li l-prinċipju tal-“limitazzjoni tal-ħażna” li huwa jistabbilixxi jirrikjedi li l-kontrollur ikun f’pożizzjoni li juri, konformement mal-prinċipju ta’ responsabbiltà mfakkar fil-punt 51 ta’ din is-sentenza, li d-data personali tinżamm biss matul il-perijodu neċessarju għat-twettiq tal-għanijiet li għalihom tkun inġabret jew li għalihom tkun ġiet ipproċessata ulterjorment (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-20 ta’ Ottubru 2022, Digi,C‑77/21, EU:C:2022:805, punt 53). |
|
56 |
Minn dan jirriżulta, kif diġà ddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, li anki pproċessar inizjalment legali ta’ data jista’ jmur, biż-żmien, kontra d-dispożizzjonijiet tar-RĠPD meta din id-data ma tkunx għadha neċessarja fir-rigward tal-għanijiet li għalihom tkun inġabret jew ġiet sussegwentement ipproċessata u meta l-imsemmija data għandha titħassar meta dawn l-għanijiet jintlaħqu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-20 ta’ Ottubru 2022, Digi,C‑77/21, EU:C:2022:805, punt 54 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
57 |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, hekk kif osserva essenzjalment l-Avukat Ġenerali fil-punt 22 tal-konklużjonijiet tiegħu, hija l-qorti nazzjonali li għandha tevalwa, fid-dawl tal-elementi rilevanti kollha u billi tapplika l-prinċipju ta’ proporzjonalità, imfakkar fl-Artikolu 5(1)(c) tar-RĠPD, jekk it-tul taż-żamma tad-data personali mill-kontrollur huwiex raġonevolment iġġustifikat fid-dawl tal-għan li jikkonsisti f’li jiġi permess it-tixrid ta’ reklamar personalizzat. |
|
58 |
Fi kwalunkwe każ, iż-żamma, għal perijodu illimitat, tad-data personali tal-utenti ta’ pjattaforma ta’ network soċjali għal finijiet ta’ reklamar immirat għandha titqies bħala interferenza sproporzjonata fid-drittijiet iggarantiti lil dawn l-utenti mir-RĠPD. |
|
59 |
Fit-tielet lok, fir-rigward tal-fatt li d-data personali inkwistjoni fil-kawża prinċipali tinġabar, tiġi aggregata, analizzata u pproċessata għal finijiet ta’ reklamar immirat, mingħajr distinzjoni skont in-natura ta’ din id-data, għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li, fid-dawl tal-prinċipju ta’ minimizzazzjoni tad-data, previst fl-Artikolu 5(1)(c) tar-RĠPD, il-kontrollur ma jistax iwettaq, b’mod ġenerali u mingħajr distinzjoni, ġbir ta’ data personali, u li huwa għandu jastjeni milli jiġbor data li ma hijiex strettament neċessarja fid-dawl tal-għanijiet tal-ipproċessar (sentenza tal-24 ta’ Frar 2022, Valsts ieņēmumu dienests (Ipproċessar ta’ data personali għal finijiet fiskali), C‑175/20, EU:C:2022:124, punt 74). |
|
60 |
Għandu jiġi osservat ukoll li l-Artikolu 25(2) ta’ dan ir-regolament jeżiġi li l-kontrollur jimplimenta l-miżuri xierqa sabiex jiżgura li, b’mod awtomatiku, tiġi pproċessata biss id-data personali li hija neċessarja fid-dawl ta’ kull għan speċifiku tal-ipproċessar. Skont il-kliem ta’ din id-dispożizzjoni, tali rekwiżit japplika b’mod partikolari għall-kwantità ta’ data personali miġbura u għall-portata tal-ipproċessar tagħha, kif ukoll għall-perijodu taż-żamma tagħha. |
|
61 |
F’dan il-każ, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li Meta Platforms Ireland tiġbor id-data personali tal-utenti ta’ Facebook, fosthom M. Schrems, li tirrigwarda l-attivitajiet ta’ dawn l-utenti kemm fuq dan in-netwerk soċjali kif ukoll barra minnu, inkluża b’mod partikolari d-data dwar il-konsultazzjoni tal-pjattaforma online kif ukoll ta’ paġni tal-internet u ta’ applikazzjonijiet terzi, u ssegwi wkoll l-aġir ta’ navigazzjoni tal-utenti fuq dawn il-paġni permezz ta’ “social plugins” u ta’ “pixels” imdaħħla fil-paġni tal-internet ikkonċernati. |
|
62 |
Issa, hekk kif il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet, tali pproċessar huwa partikolarment estensiv meta jirrigwarda data potenzjalment illimitata u meta għandu impatt sinjifikattiv fuq l-utent, li l-parti l-kbira tal-attivitajiet online tiegħu, jekk mhux kważi kollha, huma mmonitorjati minn Meta Platforms Ireland, fatt li jista’ jqajjem fih is-sensazzjoni ta’ superviżjoni kontinwa tal-ħajja privata tiegħu (sentenza tal-4 ta’ Lulju 2023, Meta Platforms et (Kundizzjonijiet ġenerali għall-użu ta’ network soċjali), C‑252/21, EU:C:2023:537, punt 118). |
|
63 |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-ipproċessar tad-data inkwistjoni fil-kawża prinċipali huwa kkaratterizzat minn indħil serju fid-drittijiet fundamentali tal-persuni kkonċernati, b’mod partikolari tad-drittijiet tagħhom għar-rispett tal-ħajja privata u għall-protezzjoni tad-data personali ggarantiti mill-Artikoli 7 u 8 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, li, bla ħsara għall-verifiki li għandhom jitwettqu mill-qorti tar-rinviju, ma jidhirx li huwa raġonevolment iġġustifikata fid-dawl tal-għan li jikkonsisti f’li jiġi permess ix-xandir ta’ reklamar immirat. |
|
64 |
Fi kwalunkwe każ, l-użu mingħajr distinzjoni tad-data personali kollha miżmuma minn pjattaforma ta’ network soċjali għal finijiet ta’ reklamar, irrispettivament mill-livell ta’ sensittività ta’ din id-data, ma jidhirx li huwa ndħil proporzjonat fid-drittijiet iggarantiti lill-utenti ta’ din il-pjattaforma mir-RĠPD. |
|
65 |
Fid-dawl ta’ dak li ġie espost iktar ’il fuq, ir-risposta li għandha tingħata għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 5(1)(c) tar-RĠPD għandu jiġi interpretat fis-sens li l-prinċipju ta’ “minimizzazzjoni tad-data” li huwa jipprevedi jipprekludi li d-data personali kollha li tkun inkisbet minn kontrollur, bħall-operatur ta’ pjattaforma ta’ network soċjali online, mingħand is-suġġett tad-data jew mingħand terzi u li tkun inġabret kemm fuq din il-pjattaforma kif ukoll barra minnha, tiġi aggregata, analizzata u pproċessata għal finijiet ta’ reklamar immirat, mingħajr limitazzjoni ratione temporis u mingħajr distinzjoni skont in-natura ta’ din id-data. |
Fuq ir-raba’ domanda
|
66 |
Permezz ta’ din id-domanda, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 9(2)(e) tar-RĠPD, għandux jiġi interpretat fis-sens li l-fatt li persuna esprimiet ruħha fuq l-orjentazzjoni sesswali tagħha waqt round table, li l-parteċipazzjoni għaliha hija miftuħa għall-pubbliku, jawtorizza lill-operatur ta’ pjattaforma ta’ netwerk soċjali online jipproċessa data oħra dwar l-orjentazzjoni sesswali ta’ din il-persuna, miksuba, jekk ikun il-każ, barra minn din il-pjattaforma permezz ta’ applikazzjonijiet u ta’ siti tal-internet ta’ terzi msieħba, bil-għan tal-aggregazzjoni u tal-analiżi tagħha, sabiex dan l-operatur jipproponi reklamar personalizzat lill-imsemmija persuna. |
|
67 |
B’mod iktar partikolari, il-qorti tar-rinviju tixtieq tiddetermina jekk, fid-dawl tad-dikjarazzjoni magħmula minn M. Schrems fil-kuntest ta’ round table, huwa tilifx id-dritt għall-protezzjoni mogħti mill-Artikolu 9(1) tar-RĠPD u jekk, konsegwentement, Facebook kellux id-dritt li jipproċessa data oħra dwar l-orjentazzjoni sesswali tiegħu. |
|
68 |
Preliminarjament, għandu jiġi osservat li r-round table msemmija mill-qorti tar-rinviju, li fil-kuntest tagħha M. Schrems għamel dikjarazzjoni dwar l-orjentazzjoni sesswali tiegħu, seħħet fit-12 ta’ Frar 2019 u li, hekk kif jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju, f’dik id-data, Meta Platforms Ireland kienet diġà tipproċessa data personali dwar l-orjentazzjoni sesswali ta’ M. Schrems b’tali mod li din id-dikjarazzjoni saret wara l-bidu ta’ tali pproċessar ta’ data. |
|
69 |
Minn dan isegwi li r-raba’ domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju għandha tinftiehem bħala li tikkonċerna biss l-eventwali pproċessar ta’ data dwar l-orjentazzjoni sesswali ta’ M. Schrems li allegatament twettaq minn Meta Platforms Ireland, wara t-12 ta’ Frar 2019. Madankollu, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk tali pproċessar effettivament seħħx wara dik id-data, konformement mal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 42 ta’ din is-sentenza. |
|
70 |
Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, għandu, fl-ewwel lok, jitfakkar li l-premessa 51 tar-RĠPD tistipula li d-data personali li, minn natura tagħha, hija partikolarment sensittiva mil-perspettiva tal-libertajiet u tad-drittijiet fundamentali jistħoqqilha protezzjoni speċifika, peress li l-kuntest tal-ipproċessar tagħha jista’ jinvolvi riskji sinjifikattivi għal dawn il-libertajiet u għal dawn id-drittijiet. Din il-premessa tippreċiża li tali data personali ma għandhiex tiġi pproċessata, sakemm dan l-ipproċessar ma jkunx awtorizzat fil-każijiet speċifiċi previsti mill-imsemmi regolament. |
|
71 |
F’dan il-kuntest, l-Artikolu 9(1) tar-RĠPD jistabbilixxi l-prinċipju ta’ projbizzjoni tal-ipproċessar ta’ kategoriji speċifiċi ta’ data personali li huwa jsemmi. Din hija, b’mod partikolari, data li tiżvela l-oriġini razzjali jew etnika, l-opinjonijiet politiċi, it-twemmin reliġjuż kif ukoll data li tirrigwarda s-saħħa, il-ħajja sesswali jew l-orjentazzjoni sesswali ta’ persuna fiżika. |
|
72 |
Għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 9(1) tar-RĠPD, għandu jiġi vverifikat, fil-każ ta’ pproċessar ta’ data personali mwettaq mill-operatur ta’ network soċjali online, jekk din id-data tippermettix li tiġi żvelata informazzjoni li taqa’ taħt waħda mill-kategoriji msemmija f’din id-dispożizzjoni, kemm jekk din l-informazzjoni tkun tikkonċerna utent ta’ dan in-network kif ukoll kwalunkwe persuna fiżika oħra. Fl-affermattiv, tali pproċessar ta’ data personali jkun għaldaqstant ipprojbit, bla ħsara għad-derogi previsti fl-Artikolu 9(2) tar-RĠPD. |
|
73 |
Hekk kif diġà ġie deċiż mill-Qorti tal-Ġustizzja, din il-projbizzjoni bħala prinċipju, prevista fl-Artikolu 9(1) tar-RĠPD, hija indipendenti mill-kwistjoni dwar jekk l-informazzjoni żvelata mill-ipproċessar inkwistjoni hijiex eżatta jew le u jekk il-kontrollur huwiex qiegħed jaġixxi bl-għan li jikseb informazzjoni li taqa’ taħt waħda mill-kategoriji speċifiċi msemmija f’din id-dispożizzjoni. Fil-fatt, fid-dawl tar-riskji sinjifikattivi għal-libertajiet fundamentali u għad-drittijiet fundamentali tas-suġġetti tad-data, li jirriżultaw minn kull ipproċessar ta’ data personali li jaqa’ taħt il-kategoriji msemmija fl-Artikolu 9(1) tar-RĠPD, dan għandu l-għan li jipprojbixxi dan l-ipproċessar, indipendentement mill-għan iddikjarat tiegħu (sentenza tal-4 ta’ Lulju 2023, Meta Platforms et (Kundizzjonijiet ġenerali għall-użu ta’ network soċjali), C‑252/21, EU:C:2023:537, punti 69 u 70). |
|
74 |
Dan espost, għalkemm dan l-Artikolu 9(1) jipprojbixxi, bħala prinċipju, l-ipproċessar tad-data dwar, b’mod partikolari, l-orjentazzjoni sesswali, il-paragrafu 2 tal-imsemmi artikolu jipprevedi, fil-punti (a) sa (j) tiegħu, għaxar derogi li huma indipendenti minn xulxin u li għalhekk għandhom jiġu evalwati b’mod awtonomu. Minn dan isegwi li l-fatt li l-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni ta’ waħda mid-derogi previsti f’dan il-paragrafu 2 ma humiex issodisfatti ma jistax jipprekludi lil kontrollur milli jkun jista’ jinvoka deroga oħra msemmija f’din id-dispożizzjoni (sentenza tal-21 ta’ Diċembru 2023, Krankenversicherung Nordrhein,C‑667/21, EU:C:2023:1022, punt 47). |
|
75 |
F’dak li jirrigwarda, b’mod partikolari, d-deroga prevista fl-Artikolu 9(2)(e) tar-RĠPD, għandu jitfakkar li, skont din id-dispożizzjoni, il-projbizzjoni bħala prinċipju ta’ kull ipproċessar ta’ kategoriji speċifiċi ta’ data personali, stabbilita fl-Artikolu 9(1) ma tapplikax fil-każ fejn l-ipproċessar ikun jirrigwarda data personali li “b’mod ċar tkun saret pubblika mis-suġġett tad-data”. |
|
76 |
Sa fejn jipprevedi eċċezzjoni għall-prinċipju ta’ projbizzjoni tal-ipproċessar ta’ kategoriji speċifiċi ta’ data personali, l-Artikolu 9(2)(e) tar-RĠPD għandu jiġi interpretat b’mod strett (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-4 ta’ Lulju 2023, Meta Platforms et (Kundizzjonijiet ġenerali għall-użu ta’ network soċjali) (C‑252/21, EU:C:2023:537, punt 76 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
77 |
Minn dan isegwi li, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 9(2)(e) tar-RĠPD, għandu jiġi vverifikat jekk is-suġġett tad-data kellux l-intenzjoni, b’mod espliċitu u permezz ta’ att affermattiv ċar, li jagħmel id-data personali inkwistjoni aċċessibbli għall-pubbliku ġenerali (sentenza tal-4 ta’ Lulju 2023, Meta Platforms et (Kundizzjonijiet ġenerali għall-użu ta’ network soċjali), C‑252/21, EU:C:2023:537, punt 77). |
|
78 |
F’dan il-każ, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li r-round table organizzata fi Vjenna fit-12 ta’ Frar 2019, li fil-kuntest tagħha M. Schrems għamel dikjarazzjoni dwar l-orjentazzjoni sesswali tiegħu, kienet aċċessibbli għall-pubbliku, li seta’ jikseb biljett sabiex jassisti fiżikament għaliha fil-limitu tal-postijiet disponibbli, u li kienet imxandar bi streaming. Barra minn hekk, reġistrazzjoni tagħha ġiet sussegwentement ippubblikata kemm fil-forma ta’ podcast, kif ukoll fuq il-kanal YouTube tal-Kummissjoni. |
|
79 |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, u bla ħsara għall-verifiki li għandhom jitwettqu mill-qorti nazzjonali, ma jistax jiġi eskluż li din id-dikjarazzjoni, minkejja li tagħmel parti minn diskors iktar wiesa’ u minkejja li saret biss bil-għan li jiġi kkritikat l-ipproċessar ta’ data personali mwettaq minn Facebook, tikkostitwixxi att li permezz tiegħu s-suġġett tad-data, b’għarfien sħiħ tal-fatti, jkun għamel manifestament pubblika, fis-sens tal-Artikolu 9(2)(e) tar-RĠPD, l-orjentazzjoni sesswali tiegħu. |
|
80 |
Fit-tieni lok, għalkemm il-konsegwenza tal-fatt li s-suġġett tad-data jkun għamel manifestament pubbliku data dwar l-orjentazzjoni sesswali tiegħu hija li din id-data tista’ tkun is-suġġett ta’ pproċessar, b’deroga mill-projbizzjoni prevista fl-Artikolu 9(1) tar-RĠPD u konformement mar-rekwiżiti li jirriżultaw mid-dispożizzjonijiet l-oħra ta’ dan ir-regolament (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-24 ta’ Settembru 2019, GC et (Tneħħija ta’ referenza għal data sensittiva), C‑136/17, EU:C:2019:773, punt 64), dan il-fatt, bil-kontra ta’ dak li ssostni Meta Platforms Ireland, ma jawtorizzax, waħdu, l-ipproċessar ta’ data personali oħra relatata mal-orjentazzjoni sesswali ta’ dan is-suġġett tad-data. |
|
81 |
Għalhekk, minn naħa, il-fatt li jitqies li d-data kollha dwar l-orjentazzjoni sesswali ta’ suġġett tad-data ma hijiex koperta mill-protezzjoni li tirriżulta mill-Artikolu 9(1) biss għar-raġuni li s-suġġett tad-data jkun manifestament għamel pubblika data personali relatata mal-orjentazzjoni sesswali tiegħu, imur kontra l-interpretazzjoni stretta li għandha tingħata lill-Artikolu 9(2)(e) tar-RĠPD. |
|
82 |
Min-naħa l-oħra, il-fatt li suġġett tad-data jkun manifestament għamel pubblika data dwar l-orjentazzjoni sesswali tiegħu ma jippermettix li jitqies li dan is-suġġett tad-data ta l-kunsens tagħha, fis-sens tal-Artikolu 9(2)(a) tar-RĠPD, għall-ipproċessar mill-operatur ta’ pjattaforma ta’ network soċjali online ta’ data oħra relatata mal-orjentazzjoni sesswali tiegħu. |
|
83 |
Fid-dawl ta’ dak li ġie espost iktar ’il fuq, ir-risposta li għandha tingħata għar-raba’ domanda għandha tkun li l-Artikolu 9(2)(e) tar-RĠPD għandu jiġi interpretat fis-sens li l-fatt li persuna esprimiet ruħha fuq l-orjentazzjoni sesswali tagħha waqt round table, li l-parteċipazzjoni għaliha hija miftuħa għall-pubbliku, ma jawtorizzax lill-operatur ta’ pjattaforma ta’ netwerk soċjali online jipproċessa data oħra dwar l-orjentazzjoni sesswali ta’ din il-persuna, miksuba, jekk ikun il-każ, barra minn din il-pjattaforma permezz ta’ applikazzjonijiet u ta’ siti tal-internet ta’ terzi msieħba, bil-għan tal-aggregazzjoni u tal-analiżi tagħha, sabiex dan l-operatur jipproponi reklamar personalizzat lill-imsemmija persuna. |
Fuq l-ispejjeż
|
84 |
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura. |
|
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi: |
|
|
Firem |
( *1 ) Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.