Edizzjoni Provviżorja
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
PIKAMÄE
ippreżentati fit‑3 ta’ Frar 2022 (1)
Kawża C‑121/21
Ir-Repubblika Ċeka
vs
Ir-Repubblika tal-Polonja
“Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu – Artikolu 259 TFUE – Estensjoni ta’ awtorizzazzjoni għall-operat tal-minjiera ta’ Turów fil-Polonja qrib il-fruntiera Ċeka – Tilwima bejn ir-Repubblika Ċeka u r-Repubblika tal-Polonja fir-rigward tal-effetti fuq l-ambjent fir-Repubblika Ċeka – Direttiva 2011/92/UE – Evalwazzjoni tal-effetti ta’ ċerti proġetti fuq l-ambjent (EEA) – Nuqqas ta’ qbil tal-leġiżlazzjoni nazzjonali, tad-Deċiżjoni EEA u tal-awtorizzazzjoni għall-operat mad-dritt tal-Unjoni”
I. Introduzzjoni
1. Permezz tar-rikors tagħha ppreżentat skont l-Artikolu 259 TFUE, ir-Repubblika Ċeka, sostnuta mill-Kummissjoni Ewropea, titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li r-Repubblika tal-Polonja kisret diversi regoli tal-Unjoni fil-qasam tal-protezzjoni tal-ambjent billi adottat miżuri fil-kuntest tal-proċedura amministrattiva intiża sabiex testendi l-konċessjoni tal-minjieri relatata mal-minjiera tal-linjite ta’ Turów (il-Polonja) sal‑2026.
2. Il-kawża f’dan il-każ għandha bħala suġġett l-effetti transkonfinali li jirriżultaw mill-attivitajiet tal-minjieri tal-operatur Pollakk tal-minjiera msemmija iktar ’il fuq u tikkostitwixxi suġġett kontroversjali bejn iż-żewġ Stati Membri. Minn naħa, ir-Repubblika Ċeka ssostni li ċ-ċittadini tagħha li jinsabu qrib il-fruntiera jsofru indebitament il-konsegwenzi ambjentali tal-attivitajiet tal-minjieri, jiġifieri tnaqqis sinjifikattiv fil-livell tal-ilma ta’ taħt l-art kif ukoll ta’ ċedimenti tal-art. Min-naħa l-oħra, ir-Repubblika tal-Polonja ssostni li l-għeluq tal-minjiera jwassal għal telf ekonomiku kbir, kemm f’termini ta’ provvista enerġetika kif ukoll ta’ impjiegi.
3. Ġaladarba din hija l-ewwel tilwima interstatali li taqa’ esklużivament fil-qasam tad-dritt tal-ambjent tal-Unjoni li ġiet ippreżentata quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, is-sentenza li sejra tagħti din tal-aħħar fil-kawża odjerna tista’ tkun ta’ kontribuzzjoni kbira għall-ġurisprudenza tal-qrati internazzjonali (2). F’dan il-kuntest, wieħed jispera li l-konstatazzjonijiet li sejra tipprovdi l-Qorti tal-Ġustizzja f’din is-sentenza jkunu jikkostitwixxu bażi li fuqha ż-żewġ Stati Membri jkunu jistgħu jilħqu ftehim bonarju li jippermettilhom li jirrikonċiljaw l-interessi rispettivi tagħhom fi spirtu ta’ relazzjonijiet tajbin ta’ viċinat, filwaqt li tiġi żgurata l-osservanza sħiħa tad-dritt tal-Unjoni.
II. Il‑kuntest ġuridiku
A. Id‑dritt tal‑Unjoni
1. Id‑Direttiva 2000/60/KE
4. L-Artikolu 4(1), (4) u (5) tad-Direttiva 2000/60 (3) jipprovdi:
“1. Meta l-programmi ta’ miżuri speċifikati fil-pjanijiet ta’ mmaniġġjar tal-baċin tax-xmara ikunu qed isiru operazzjonali:
(a) għall-ilma tal-wiċċ
[…]
(ii) L-Istati Membri jridu jipproteġu, jenfazizzaw u jsaħħu l-korpi kollha ta’ l-ilma tal-wiċċ, bla ħsara għall-applikazzjoni ta’ sottoparagrafu (iii) għal korpi ta’ l-ilma artifiċjali u modifikati ħafna, bil-ħsieb li jinkiseb stat tajjeb ta’ l-ilma tal-wiċċ mhux aktar tard minn 15 il-sena wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ din id-Direttiva, bi qbil mad-disposizzjonijiet imniżżla fl-Anness V, bla ħsara għall-applikazzjoni ta’ estensjonijiet determinati skond paragrafu 4 u għall-applikazzjoni ta’ paragrafi 5, 6 u 7 mingħajr preġudizzju għal paragrafu 8;
[…]
(b) għall-ilma ta’ taħt l-art
[…]
(ii) L-Istati Membri jridu jipproteġu, jiżviluppaw u jsaħħu l-korpi kollha ta’ l-ilma ta’ taħt l-art, jiżguraw bilanċ bejn estrazzjoni u charge mill-ġdid ta’ l-ilma ta’ taħt l-art, bil-mira għal ksib ta’ stat tajjeb ta’ l-ilma ta’ taħt l-art mhux aktar tard minn 15-il sena wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ din id-Direttiva, skond mad-disposizzjonijiet imniżżla fl-Anness V, bla ħsara għall-applikazzjoni ta’ estensjonijiet determinati skond paragrafu 4 u għall-applikazzjoni ta’ paragrafi 5, 6 u 7 mingħajr preġudizzju għal paragrafu 8 ta’ dan l-Artikolu u bla ħsara għall-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 11(3)(j);
[…]
4. It-termini taż-żmien stabbiliti bil-paragrafu 1 jistgħu jiġu estiżi għall-iskopijiet li jinkisbu f’fażijiet l-għanijiet għal korpi ta’ l-ilma, sakemm aktar deterjorazzjoni ma’ titfaċċax fl-istat tal-korp ta’ l-ilma affetwat meta l-kundizzjonijiet kollha li jmiss jintlaħqu:
(a) L-Istati Membri jistabbilixxu li kull titjib meħtieġ fl-istat ta’ korpi ta’ l-ilma ma’ jistgħux ikunu miksuba raġonevolment fit-tul ta’ żmien stabbilit f’dak il-paragrafu għall-anqas waħda mir-raġunijiet li jmiss:
(i) l-iskala ta’ titjib meħtieġ tista’ tkun miksuba biss f’fażijiet li jeċċedu it-tul ta’ żmien, għar-raġunijiet ta’ fattibilità teknika;
(ii) it-temma tat-titjib f’dan it-tul ta’ żmien jista’ jkun disproporzjonalment għoli;
(iii) kundizzjonijiet naturali ma’ jippermettux żvilupp fil-ħin fl-istat tal-korp ta’ l-ilma;
(b) Estensjoni taż-żmien stipulat, u r-raġunijiet għalih, huma speċifikament stabbiliti u spjegati fil-pjan tal-immaniġġjar tal-baċin tax-xmara meħtieġ skond l-Artikolu 13;
(ċ) Estensjonijiet iridu jiġu limitati sa’ massimu ta’ żewġ aġġornament oħra tal-pjan ta’ mmaniġġjar tal-baċin ta’ l-ilma barra f’każijiet fejn il-kundizzjonijiet naturali huma tali li l-għanijiet ma’ jkunux jistgħu jintlaħqu f’dan il-perjodu;
(d) Sommarju ta’ miżuri meħtieġa skond l-Artikolu 11 li huma kunsidrati meħtieġa biex il-korpi ta’ l-ilma jinġiebu progressivament fl-istat meħtieġ sa’ ż-żmien stipulat estiż, ir-raġunijiet għal kull dewmien sinifikanti meta dawn il-miżuri jkunu qed isiru operazzjonali, u l-orarju mistenni għall-implimentazzjoni tagħhom huma stabbiliti fil-pjan ta’ mmaniġġjar tal-baċin tax-xmara. Reviżjoni tal-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri u ġabra ta’ kull miżuri addizzjonali jridu jiġu inklużi fl-aġġornamenti tal-pjan ta’ mmaniġġjar ta’ baċini tax-xmara;
5. L-Istati Membri jistgħu jimmiraw biex jiksbu għanijiet ambjentali anqas stretti minn dawk meħtieġa taħt paragrafu 1 għal korpi speċifiċi ta’ l-ilma meta jkunu tant affetwati minn attività umana, kif stabbiliti skond l-Artikolu 5(1), jew il-kundizzjoni naturali tagħhom hija tant li l-kisba ta’ dawn l-għanijiet jistgħu ikunu għolja disproporzjonalment jew mhux fattibli, u l-kondizzjonijiet li ġejjin kollha jkunu milħuqa:
(a) il-ħtiġiet ambjentali u soċio-ekonomiċi moqdija minn din l-attività umana ma’ jistgħux ikunu miksuba b’modi oħra, li huma sinifikament għażla ambjentali aħjar u li ma’ jinvolvux spejjeż disproporzjonati;
(b) L-Istati Membri jiżguraw,
– għall-ilma tal-wiċċ, l-aktar stat kimiku u ekoloġiku għoli possibli huwa miksub, provduti impatti li raġonevalment ma’ jkunux jistgħu jiġu evitati minħabba in-natura ta’ attività jew tniġġiż uman,
– għall-ilma tal-wiċċ, l-anqas tibdil possibbli lill-istat tajjeb ta’ l-ilma ta’ taħt l-art, provduti impatti li raġonevolment ġew evitati minħabba in-natura ta’ attività jew tniġġiż uman;
(ċ) ma’ titfaċċax aktar deterjorazzjoni fl-istat ta’ korp ta’ l-ilma affetwat;
(d) it-twaqqif ta’ għanijiet ambjentali anqas stretti, u r-raġunijiet għalihom, huma speċifikament imsemmija fil-pjan ta’ mmaniġġjar tal-baċin tax-xmara meħtieġ skond l-Artikolu 13 u dawk l-għanijiet huma riveduti kull sitt snin.”
2. Id‑Direttiva 2003/4/KE
5. Skont l-Artikolu 7(1) u (2) tad-Direttiva 2003/4/KE (4):
“1. L-Istati Membri għanmdhom jieħdu l-miżuri meħtieġa għalbiex jiżguraw illi l-awtoritajiet pubbliċi jorganizzaw it-tagħrif dwar l-ambjent li jkun rilevanti għall-funzjonijiet tagħhom u li jkun għandhom jew miżmum għalihom. Bil-ħsieb tat-tixrid attiv u sisematiku lill-pubbliku, b’mod partikolari permezz tat-telekomunikazzjoni bil-kompjuter u/jew bit-teknoloġija elettronika, meta disponibbli.
[…]
2. It-tagħrif li jrid jintgħamel disponibbli u jiġi mxerred għandu jiġi aġġornat kif approprjat u għandu mill-inqas jinkludi:
[…]
(f) l-awtorizzazzjonijiet b’impatt sinifikanti fuq l-ambjet u l-ftehimijiet ambjentali jew referenza għall-post fejn jista’ jintalab jew jinkiseb dan it-tagħrif fil-kwadru ta’ l-Artikolu 3;
[…]”
3. Id‑Direttiva EEA
6. L-Artikolu 1 tad-Direttiva 2011/92/UE (5) jipprevedi:
“ 1. Din id-Direttiva għandha tapplika għall-istima tal-effetti ambjentali ta’ dawk il-proġetti pubbliċi u privati li aktarx ikollhom effetti sinifikanti fuq l-ambjent.
2. Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva id-definizzjonijiet li ġejjin għandhom japplikaw:
(a) ‘proġett’ tfisser:
– l-eżekuzzjoni ta’ xogħlijiet ta’ kostruzzjoni jew ta’ stallazzjonijiet jew skemi oħra,
– interventi oħra fil-madwar u fil-pajsaġġ naturali inklużi dawk li jinvolvu l-estrazzjoni ta’ riżorsi naturali;
[…]
(ċ) ‘kunsens [awtorizzazzjoni] għall-iżvilupp’ tfisser id-deċiżjoni tal-awtorità jew l-awtoritajiet kompetenti li tagħti d-dritt lill-iżviluppatur biex jipproċedi bil-proġett;
[…]”
7. L-Artikolu 2(1) u (2) ta’ din id-direttiva jipprovdi:
“1. L-Istati Membri għandhom jadottaw il-miżuri kollha meħtieġa sabiex jiżguraw li, qabel ma jingħata l-kunsens [awtorizzazzjoni] għall-iżvilupp, il- proġetti li x’aktarx ikun sejjer ikollhom impatt sinifikattiv fuq l-ambjent minħabba, fost ħwejjeġ oħra, tan-natura, id-daqs u l-lokalizzazzjoni tagħhom ikunu soġġetti għar-rekwiżit li jkun hemm kunsens għall-iżvilupp u valutazzjoni rigward l-effetti tagħhom fuq l-ambjent. Dawn il-proġetti huma ddefiniti fl-Artikolu 4.
2. Il-valutazzjoni tal-impatt fuq l-ambjent tista’ tkun integrata fil- proċeduri eżistenti għal kunsens għall-iżvilupp għal proġetti fl-Istati Membri, jew, fin-nuqqas ta’ dan, fi proċeduri oħra jew fi proċeduri li għandhom ikunu stabbiliti biex ikun hemm konformità mal- għanijiet ta’ din id-Direttiva.”
8. Skont l-Artikolu 3(1)(ċ) tal-imsemmija direttiva, l-evalwazzjoni tal-impatti fuq l-ambjent għandha tidentifika, tiddeskrivi u tevalwa b’mod xieraq, fid-dawl ta’ kull każ individwali, l-effetti sinjifikattivi u indiretti ta’ proġett, b’mod partikolari, fuq l-ilma.
9. L-Artikolu 4 ta’ din l-istess direttiva jipprovdi kif ġej:
“1. Bla ħsara għall-Artikolu 2(4), il-proġetti mniżżla fl-Anness I għandhom jiġu soġġetti għall-stima b’mod konformi mal-Artikoli 5 sa 10.
2. Bla ħsara għall-Artikolu 2(4), għall-proġetti mniżżla fil-lista fl-Anness II, Stati Membri għandhom jistabbilixxu jekk il-proġett għandux jiġi soġġett għal stima b’mod konformi mal-Artikoli 5 sa 10. L-Istati Membri għandhom jagħmlu dik id-determinazzjoni permezz ta’:
(a) eżami każ b’każ;
jew
(b) livelli jew kriterji stabbiliti mill-Istat Membru.
L-Istati Membri jistgħu jiddeċidu li japplikaw iż-żewġ proċeduri msemmija fil-punti (a) u (b).
[…]
4. Meta l-Istati Membri jiddeċiedu li jeħtieġu determinazzjoni għal proġetti elenkati fl-Anness II, l-iżviluppatur għandu jipprovdi tagħrif dwar il-karatteristiċi tal-proġett u l-effetti sinifikattivi li dan x’aktarx ikollu fuq l-ambjent. Il-lista dettaljata tat-tagħrif li għandu jiġi pprovdut hija speċifikata fl-Anness II.A. L-iżviluppatur għandu jieħu kont, fejn rilevanti, tar-riżultati disponibbli ta’ valutazzjonijiet rilevanti oħra tal-effetti fuq l-ambjent imwettqa b’mod konformi ma’ leġislazzjoni tal-Unjoni barra minn din id-Direttiva. L-iżviluppatur jista’ wkoll jipprovdi deskrizzjoni ta’ kwalunkwe element tal-proġett u/jew miżuri intiżi sabiex jiġu evitati jew impediti dawk li jistgħu altrimenti jkunu effetti sinifikattivi ħżiena fuq l-ambjent.
5. L-awtorità kompetenti għandha tagħmel id-determinazzjoni tagħha, abbażi tat-tagħrif ipprovdut mill-iżviluppatur f’konformità mal-paragrafu 4 filwaqt li tqis, meta jkun rilevanti, ir-riżultati ta’ verifiki preliminari jew valutazzjonijiet tal-effetti fuq l-ambjent imwettqa b’mod konformi ma’ leġislazzjoni tal-Unjoni barra minn din id-Direttiva. Id-determinazzjoni għandha ssir disponibbli għall-pubbliku u:
(a) fejn jiġi deċiż li hija meħtieġa valutazzjoni tal-impatt fuq l-ambjent, tiddikjara r-raġunijiet prinċipali għaliex kienet meħtieġa tali valutazzjoni b’riferiment għall-kriterji rilevanti elenkati fl-Anness III; jew
(b) fejn jiġi deċiż li mhijiex meħtieġa valutazzjoni tal-impatt fuq l-ambjent, tiddikjara r-raġunijiet prinċipali għaliex ma kinitx meħtieġa tali valutazzjoni b’riferiment għall-kriterji rilevanti elenkati fl-Anness III, u fejn proposta mill-iżviluppatur, tiddikarja kwalunkwe element tal-proġett u/jew miżura previsti sabiex jiġu evitati jew impediti dawk li jistgħu altrimenti jkunu effetti sinifikattivi ħżiena fuq l-ambjent.
6. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtorità kompetenti tagħmel id-determinazzjoni tagħha kemm jista’ jkun malajr u f’perjodu li ma jaqbiżx 90 ġurnata mid-data meta l-iżviluppatur ssottometta t-tagħrif kollu meħtieġ b’mod konformi mal-paragrafu 4. F’każijiet eċċezzjonali, pereżempju dawk relatati man-natura, il-kumplessità, il-post u d-daqs tal-proġett, l-awtorità kompetenti tista’ testendi dik l-iskadenza biex tasal għad-determinazzjoni tagħha; f’dak il-każ, l-awtorità kompetenti għandha tinforma bil-miktub l-iżviluppatur bir-raġunijiet li jiġġustifikaw l-estensjoni u d-data sa meta hija mistennija d-determinazzjoni tagħha.”
10. L-Artikolu 5(1) u (2) tad-Direttiva EEA huwa redatt kif ġej:
“1. Fejn tkun meħtieġa valutazzjoni tal-impatt fuq l-ambjent, l-iżviluppatur għandu jħejji u jippreżenta rapport ta’ valutazzjoni tal-impatt fuq l-ambjent. It-tagħrif li għandu jiġi provdut mill-iżviluppatur għandu tal-anqas jinkludi:
[…]
2. Fuq talba tal-iżviluppatur, l-awtorità kompetenti, filwaqt li tqis it-tagħrif provdut mill-iżviluppatur b’mod partikolari dwar il-karatteristiċi speċifiċi tal-proġett, inklużi l-post u l-kapaċità teknika tiegħu) u l-impatt li x’aktarx ikollu fuq l-ambjent, għandha tagħti opinjoni dwar l-ambitu u l-livell ta’ dettall tat-tagħrif li għandu jkun inkluż mill-iżviluppatur fir-rapport ta’ valutazzjoni tal-impatt fuq l-ambjent, skont il-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu. L-awtorità kompetenti għandha tikkonsulta mal-awtoritajiet imsemmija fl-Artikolu 6(1) qabel ma tagħti l-opinjoni tagħha.
L-Istati Membri jistgħu jesiġu wkoll li l-awtoritajiet kompetenti jagħtuhom opinjoni kif imsemmija fl-ewwel subparagrafu, irrispettivament minn jekk l-iżviluppatur jitlobx dan.”
11. L-Artikolu 6 ta’ din id-direttiva jipprevedi:
“1. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa sabiex jiżguraw li l-awtoritajiet li x’aktarx ikunu kkonċernati mill-proġett minħabba r-responsabilitajiet ambjentali speċifiċi tagħhom jew fl-ambitu tal-kompetenzi lokali u reġjonali tagħhom jingħataw l-opportunità li jesprimu l-opinjoni tagħhom dwar it-tagħrif fornut mill-iżviluppatur u dwar it-talba għall-kunsens [awtorizzazzjoni] għall-iżvilupp, filwaqt li jittieħed kont, fejn ikun xieraq, tal-każijiet imsemmija fl-Artikolu 8a(3). Għal dak il-għan, l-Istati Membri għandhom jaħtru l-awtoritajiet li għandhom jiġu kkonsultati, jew f’termini ġenerali jew fuq il-bażi ta’ każ b’każ. It-tagħrif miġbur skont l-Artikolu 5 għandu jintbagħat lil dawk l-awtoritajiet. Għandhom jiġu stabbiliti mill-Istati Membri arranġamenti dettaljati għall-konsultazzjoni.
2. Bil-għan li tiġi żgurata l-parteċipazzjoni effikaċi tal-pubbliku kkonċernat fil-proċeduri tat-teħid tad-deċiżjonijiet, il-pubbliku għandu jiġi infurmat dwar il-materji li ġejjin b’mod elettroniku u b’avviżi pubbliċi jew b’mezzi oħra xierqa kmieni fil-proċeduri tat-tfassil tad-deċiżjonijiet dwar l-ambjent imsemmija fl-Artikolu 2(2) u, l-iktar tard, hekk kif it-tagħrif ikun jista’ raġonevolment jiġi pprovdut :
[…]
3. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, f’termini ta’ żmien raġonevoli, dan li ġej jitpoġġa għad-disponibilità tal-pubbliku kkonċernat:
[…]
(ċ) skont id-dispożizzjonijiet tad-[Direttiva 2003/4], it-tagħrif għajr dak imsemmi fil-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu li jkun rilevanti għad-deċiżjoni skont l-Artikolu 8 ta’ din id-Direttiva u li jsir disponibbli biss wara ż-żmien meta l-pubbliku kkonċernat ikun ġie mgħarraf skont il-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu.
4. Il-pubbliku kkonċernat għandu jingħata opportunitajiet minn kmieni u effettivi sabiex jipparteċipa fil-proċeduri tat-teħid tad-deċiżjonijiet dwar l-ambjent imsemmija fl-Artikolu 2(2) u għandu, għal dan il-għan, ikun intitolat li jesprimi kummenti u opinjonijiet meta l-għażliet kollha jkunu miftuħa lill-awtorità jew lill-awtoritajiet kompetenti qabel tittieħed id-deċiżjoni dwar it-talba għall-kunsens għall-iżvilupp.
5. L-arranġamenti dettaljati sabiex il-pubbliku jiġi informat, pereżempju bit-twaħħil ta’ kartelluni f’ċertu raġġ jew pubblikazzjoni fil-gazzetti lokali, u sabiex il-pubbliku kkonċernat jiġi kkonsultat, pereżempju permezz ta’ sottomissjonijiet bil-miktub jew permezz ta’ inkjesta pubblika, għandhom jiġu ddeterminati mill-Istati Membri. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa sabiex jiżguraw li t-tagħrif rilevanti jkun aċċessibbli b’mod elettroniku għall-pubbliku, permezz ta’ tal-anqas portal ċentrali jew punti ta’ aċċess faċilment aċċessibbli, fil-livell amministrattiv xieraq.
6. Għandhom jiġu pprovduti termini ta’ żmien raġonevoli għall-fażijiet differenti, li jippermettu żmien biżżejjed biex:
(a) jiġu infurmati l-awtoritajiet imsemmija fil-paragrafu 1 u l-pubbliku u
(b) l-awtoritajiet imsemmija fil-paragrafu 1 u l-pubbliku kkonċernat iħejju u jipparteċipaw b’mod effikaċi fit-teħid ta’ deċiżjonijiet ambjentali, soġġett għad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu.
7. It-termini ta’ żmien sabiex il-pubbliku kkonċernat jiġi kkonsultat dwar ir-rapport ta’ valutazzjoni tal-impatt fuq l-ambjent imsemmi fl-Artikolu 5(1) ma għandhomx ikunu iqsar minn 30 jum.”
12. L-Artikolu 7 tal-imsemmija direttiva jipprovdi:
“1. Meta Stat Membru jkun jaf li proġett x’aktarx ikun sejjer ikollu effetti sinifikanti fuq l-ambjent fi Stat Membru ieħor jew meta Stat Membru li x’aktarx ikun sejjer jiġi affettwat b’mod sinifikanti jitlob hekk, l-Istat Membru li fit-territorju tiegħu l-proġett ikun maħsub li jitwettaq għandu jibgħat lill-Istat Membru affettwat malajr kemm jista’ jkun u mhux iktar tard minn meta jgħarraf lill-pubbliku tiegħu, fost ħwejjeġ oħra:
(a) deskrizzjoni tal-proġett, flimkien ma’ kull tagħrif disponibbli dwar l-impatt transkonfinali possibbli tiegħu;
(b) tagħrif dwar in-natura tad-deċiżjoni li tista’ tittieħed.
L-Istat Membru li fit-territorju tiegħu l-proġett ikun maħsub li jitwettaq għandu jagħti lill-Istat Membru l-ieħor żmien raġonevoli għalbiex jindika jekk jixtieqx jieħu sehem fil-proċeduri tat-teħid tad-deċiżjonijiet dwar l-ambjent imsemmija fl-Artikolu 2(2), u jista’ jinkludi t-tagħrif imsemmi fil-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu.
2. Jekk Stat Membru li jirċievi t-tagħrif skont il-paragrafu 1 jindika li jkun beħsiebu jieħu sehem fil-proċeduri tat-teħid tad-deċiżjonijiet dwar l-ambjent imsemmija fl-Artikolu 2(2), l-Istat Membru li fit-territorju tiegħu l-proġett ikun maħsub li jitwettaq għandu, jekk ma jkunx diġà għamel hekk, jibgħat lill-Istat Membru affettwat it-tagħrif meħtieġ li jingħata skont l-Artikolu 6(2) u li jkun sar disponibbli skont il-punti (a) u (b) tal-Artikolu 6(3).
[…]
5. L-arranġamenti dettaljati għall-implimentazzjoni tal-paragrafi 1 sa 4 ta’ dan l-Artikolu, inkluż l-iffissar ta’ termini ta’ żmien għall-konsultazzjonijiet, għandhom ikunu determinati mill-Istati Membri kkonċernati, abbażi tal-arranġamenti u t-termini ta’ żmien imsemmija fl-Artikolu 6(5) sa (7) u għandhom ikunu tali li jippermettu lill-pubbliku kkonċernat fit-territorju tal-Istat Membru affettwat li jipparteċipa b’mod effikaċi fil-proċeduri tat-teħid tad-deċiżjonijiet ambjentali msemmija fl-Artikolu 2(2) għall-proġett.”
13. L-Artikolu 8 ta’ din l-istess direttiva jipprevedi:
“Ir-riżultati tal-konsultazzjonijiet u tat-tagħrif miġbura skont l-Artikoli 5 sa 7 għandhom jitqiesu debitament fil-proċedura tal-kunsens [awtorizzazzjoni] għall-iżvilupp.”
14. Skont l-Artikolu 8a tad-Direttiva EEA:
“1. Id-deċiżjoni li jingħata l-kunsens [awtorizzazzjoni] għall-iżvilupp għandha tinkorpora tal-anqas l-informazzjoni li ġejja:
[…]
(b) kwalunkwe kundizzjoni ambjentali marbuta mad-deċiżjoni deskrizzjoni ta’ kwalunkwe element tal-proġett u/jew miżura previsti sabiex jiġu evitati, impediti jew imnaqqsa u, jekk possibbli, ikkontrobilanċjati l-effetti sinifikattivi ħżiena fuq l-ambjent kif ukoll, fejn ikun xieraq, miżuri ta’ monitoraġġ.
[…]
3. Fil-każ ta’ Stati Membri li jirrikorru għall-proċeduri msemmija fl-Artikolu 2(2) li mhumiex il-proċeduri għall-kunsens għall-iżvilupp, ir-rekwiżiti tal-paragrafi 1 u 2 ta’ dan l-Artikolu, skont ma jkunu xierqa, għandhom jitqiesu li ġew sodisfatti meta kwalunkwe deċiżjoni adottata fil-kuntest ta’ dawk il-proċeduri fiha l-informazzjoni msemmija f’dawk il-paragrafi u jkun hemm mekkaniżmi fis-seħħ biex ikunu sodisfatti r-rekwiżiti tal-paragrafu 6 ta’ dan l-Artikolu.
[…]”
15. L-Artikolu 9 ta’ din id-direttiva huwa redatt kif ġej:
“1. Meta tkun ittieħdet deċiżjoni li tagħti jew tirrifjuta kunsens [awtorizzazzjoni] għall-iżvilupp, l-awtorità jew l-awtoritajiet kompetenti għandhom jinfurmaw fil-pront lill-pubbliku u l-awtoritajiet imsemmija fl-Artikolu 6(1) biha, skont il-proċeduri nazzjonali, u għandhom jiżguraw li l-informazzjoni li ġejja tkun disponibbli għall-pubbliku u l-awtoritajiet imsemmija fl-Artikolu 6(1), filwaqt li jittieħed kont, fejn xieraq, tal-każijiet imsemmija fl-Artikolu 8a(3):
(a) il-kontenut tad-deċiżjoni u kull kundizzjoni li takkumpanjaha, kif imsemmi fl-Artikolu 8a(1) u (2);
(b) ir-raġunijiet u l-konsiderazzjonijiet ewlenin li fuqhom hija msejsa d-deċiżjoni, inkluża informazzjoni dwar il-proċess tal-parteċipazzjoni tal-pubbliku; Dan jinkludi wkoll is-sommarju tar-riżultati tal-konsultazzjonijiet u t-tagħrif miġbur skont l-Artikoli 5 sa 7 u kif dawk ir-riżultati jkunu ġew inkorporati jew inkella indirizzati, b’mod partikolari l-kummenti li waslu għand l-Istat Membru affettwat imsemmija fl-Artikolu 7.
2. L-awtorità jew l-awtoritajiet kompetenti għandhom jgħarrfu lil kull Stat Membru li jkun ġie kkonsultat skont l-Artikolu 7, billi jibagħtulu t-tagħrif imsemmi fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu.
L-Istati Membri kkonsultati għandhom jiżguraw li dan it-tagħrif jiġi magħmul disponibbli f’manjiera approprjata lill-pubbliku kkonċernat fit-territorju tagħhom.”
16. L-Artikolu 11(1) u (2) tal-imsemmija direttiva jipprovdi:
“1. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, skont is-sistema legali nazzjonali rilevanti, il-membri tal-pubbliku kkonċernat:
(a) li jkollhom interess suffiċjenti, jew alternattivament,
(b) li jsostnu l-ksur ta’ dritt, meta l-liġi amministrattiva proċedurali ta’ Stat Membru teħtieġ dan bħala pre-kondizzjoni,
ikollhom aċċess għal proċedura ta’ stħarriġ quddiem qorti tal-ġustizzja jew korp ieħor indipendenti u imparzjali stabbilit bil-liġi sabiex jikkontestaw il-legalità sostantiva jew proċedurali tad-deċiżjonijiet, l-atti jew l-omissjonijiet soġġetti għad-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva dwar il-parteċipazzjoni tal-pubbliku.
2. L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu f’liema stadju jistgħu jiġu kkontestati d-deċiżjonijiet, l-atti jew l-omissjonijiet.”
17. L-Anness I tad-Direttiva EEA, bit-titolu “Proġetti msemmija fl-Artikolu 4(1)”, isemmi, fil-punt 19 tiegħu, “[i]l-barrieri u x-xogħol fil-minjieri miftuħa fejn il-wiċċ tal-art jaqbeż il‑25 ettaru, jew l-estrazzjoni tal-pit, fejn il-wiċċ tal-art fuq il-post jaqbeż il‑150 ettaru”, u fil-punt 24 tiegħu, “[k]ull bidla jew estensjoni tal-proġetti elenkati f’dan l-Anness meta tali bidla jew estensjoni fiha nfisha tilħaq il-livelli, jekk ikun hemm, iddikjarati f’dan l-Anness”.
18. L-Anness II ta’ din id-direttiva, bit-titolu “Il-proġetti msemmija fl-Artikolu 4(2)”, isemmi, fil-punt 2(a) tiegħu, il-“[b]arrieri, minjieri miftuħa u l-estrazzjoni tal-pit (proġetti mhux inklużi fl-Anness I)”, fil-punt 2(e) tiegħu, l-“[is]tallazzjonijiet industrijali fuq il-wiċċ tal-art għall-estrazzjoni tal-faħam, tal-petrolju, tal-gass naturali u tal-minerali, kif ukoll tal-blat tafli bituminuż”, u fil-punt 13(a) tiegħu, “[k]ull bidla jew estensjoni tal-proġetti mniżżla fl-Anness I jew f’dan l-Anness, diġà awtorizzati, imwettqa jew fil-proċess tat-twettiq, li jista’ jkollhom effetti negattivi sinifikanti fuq l-ambjent (bidla jew estensjoni mhux inkluża fl-Anness I)”.
B. Id‑dritt Pollakk
1. Il‑Liġi dwar l‑Informazzjoni dwar l‑Ambjent
19. L-Artikolu 72(1) u (2) tal-ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (il-Liġi dwar it-Tqegħid għad-Dispożizzjoni ta’ Informazzjoni dwar l-Ambjent u dwar il-Protezzjoni Tiegħu, dwar il-Parteċipazzjoni tal-Pubbliku fil-Protezzjoni tal-Ambjent u dwar l-Evalwazzjoni tal-Effetti fuq l-Ambjent), tat‑3 ta’ Ottubru 2008 (Dz. U. Nru 199, pożizzjoni 1227, iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar l-Informazzjoni dwar l-Ambjent”), jipprovdi:
“1. Id-deċiżjoni dwar il-kundizzjonijiet ambjentali għandha tiġi adottata qabel il-kisba:
[…]
4) […] tal-konċessjoni għall-estrazzjoni ta’ minerali fid-depożiti […];
[…]
2. Ir-rekwiżit ta’ deċiżjoni dwar il-kundizzjonijiet ambjentali ma japplikax għall-emendi:
[…]
2) ta’ konċessjoni jew ta’ deċiżjoni msemmija fil-punti 4 u 5 tal-paragrafu 1, fosthom:
[…]
k) l-estensjoni unika sa sitt snin tal-validità ta’ konċessjoni għall-estrazzjoni tal-linjite jekk l-estensjoni tal-konċessjoni tkun immotivata minn ġestjoni razzjonali tad-depożitu mingħajr estensjoni tal-portata tal-konċessjoni,
[…]”
2. Il‑Kodiċi tal‑Minjieri
20. L-Artikolu 33 tal-ustawa Prawo geologiczne i górnicze (il-Liġi li Tistabbilixxi l-Kodiċi Ġeoloġiku u l-Kodiċi tal-Minjieri), tad‑9 ta’ Ġunju 2011 (Dz. U. Nru 163, pożizzjoni 981, iktar ’il quddiem il-“Kodiċi tal-Minjieri”), jipprovdi:
“[…] Sa fejn, qabel l-għoti ta’ konċessjoni, tkun ġiet adottata deċiżjoni li tistabbilixxi l-kundizzjonijiet dwar il-protezzjoni tal-ambjent, u dan fuq il-bażi ta’ proċedura bil-parteċipazzjoni tal-pubbliku, id-dispożizzjonijiet dwar il-parteċipazzjoni ta’ organizzazzjonijiet pubbliċi ma japplikawx għall-proċedura tal-għoti ta’ konċessjoni.”
3. Il‑Liġi dwar il‑Proċedura Amministrattiva
21. Skont l-Artikolu 50(1) tal-ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (il-Liġi dwar il-Proċedura Amministrattiva), tat‑30 ta’ Awwissu 2002 (Dz. U. Nru 153, pożizzjoni 1270):
“Għandha locus standi sabiex tippreżenta rikors kull persuna li għandha interess ġuridiku, l-Uffiċċju tal-Prosekutur, l-Ombudsman, l-Ombudsman tat-tfal u kull organu pubbliku fil-kuntest tal-attività legali tiegħu f’kawżi relatati mal-interessi ta’ terzi, jekk dawn ipparteċipaw fil-proċedura amministrattiva.”
22. Fir-risposta tagħha, ir-Repubblika tal-Polonja tagħmel riferiment għal ċerti emendi fil-leġiżlazzjoni tagħha msemmija fil-punti preċedenti, introdotti permezz tal-Liġi tat‑30 ta’ Marzu 2021 li temenda l-Liġi dwar l-Informazzjoni dwar l-Ambjent. Dawn l-emendi huma intiżi sabiex jiffaċilitaw l-eżerċizzju mill-pubbliku kkonċernat tad-drittijiet previsti fl-Artikolu 11 tad-Direttiva EEA. Dan il-pubbliku jista’ minn issa ’il quddiem jikseb informazzjoni dwar l-adozzjoni ta’ ċerti deċiżjonijiet mingħajr ma jkollu għalfejn jadixxi lill-korp li jkun adottahom. Il-pubbliku kiseb drittijiet ġodda għal azzjoni legali kontra l-awtorizzazzjonijiet mogħtija wara proċedura u deċiżjoni dwar il-kundizzjonijiet ambjentali, li fihom huwa pparteċipa. L-Artikolu 33 tal-Kodiċi dwar il-Minjieri ġie emendat sabiex id-drittijiet il-ġodda li jirriżultaw mil-Liġi dwar l-Informazzjoni dwar l-Ambjent japplikaw ukoll għal proċedura għall-għoti ta’ awtorizzazzjoni, imwettqa skont dan il-kodiċi, li kienet ippreċeduta minn deċiżjoni dwar il-kundizzjonijiet ambjentali.
III. Il‑fatti li wasslu għall‑kawża u l‑proċedura prekontenzjuża
23. Il-minjiera tal-linjite miftuħa ta’ Turów tinsab fit-territorju Pollakk, viċin il-fruntieri tar-Repubblika Ċeka u tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja.
24. Fis‑27 ta’ April 1994, l-awtoritajiet Pollakki kompetenti, bl-awtorizzazzjoni Nru 65/94, taw lil PGE Elektrownia Bełchatów S.A., li saret PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. (iktar ’il quddiem l-“operatur”), konċessjoni tal-operat tal-minjieri għal din il-minjiera għal perijodu ta’ 26 sena, jiġifieri sat‑30 ta’ April 2020.
25. Fit‑2 ta’ Marzu 2015, l-operatur talab lid-Direttur Reġjonali għall-Protezzjoni tal-Ambjent ta’ Wrocław (il-Polonja), deċiżjoni dwar il-kundizzjonijiet ambjentali għat-twettiq tal-proġett iddefinit bħala l-estensjoni tal-operat tal-vina ġeoloġika tal-linjite ta’ Turów sal‑2044. Kemm ir-Repubblika Ċeka kif ukoll ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja pparteċipaw fil-proċedura ta’ konsultazzjoni skattata minn din it-talba.
26. Fl‑24 ta’ Ottubru 2019, l-operatur ressaq talba għall-estensjoni ta’ din il-konċessjoni għal perijodu ta’ sitt snin, skont l-Artikolu 72(2)(2)(k) tal-Liġi dwar l-Informazzjoni dwar l-Ambjent.
27. Fil‑21 ta’ Jannar 2020, id-Direttur Reġjonali għall-Protezzjoni tal-Ambjent ta’ Wrocław adotta d-deċiżjoni dwar l-istima tal-effetti ta’ ċerti proġetti fuq l-ambjent (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni EEA”) u, fit‑23 ta’ Jannar 2020, iddikjara din id-deċiżjoni immedjatament eżegwibbli. Fl‑24 ta’ Jannar 2020, l-operatur hemeż id-Deċiżjoni EEA mat-talba għall-estensjoni tal-konċessjoni tal-operat ta’ minjiera mressqa fl‑24 ta’ Ottubru 2019.
28. Permezz ta’ deċiżjoni tal‑20 ta’ Marzu 2020, il-Ministru għall-Klima tar-Repubblika tal-Polonja ta l-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026 (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni 2026”).
29. Diversi persuni Ċeki, fosthom organizzazzjonijiet mhux governattivi, ressqu lmenti amministrattivi jew azzjonijiet kontra d-deċiżjonijiet imsemmija fiż-żewġ punti preċedenti.
30. Peress li qieset li, billi tat din l-awtorizzazzjoni, ir-Repubblika tal-Polonja kienet kisret id-dritt tal-Unjoni minn diversi lati, ir-Repubblika Ċeka, fit‑30 ta’ Settembru 2020, irreferiet il-kwistjoni lill-Kummissjoni, skont l-Artikolu 259 TFUE.
31. Fit‑30 ta’ Ottubru 2020, ir-Repubblika tal-Polonja ssottomettiet l-osservazzjonijiet tagħha. Fit‑13 ta’ Novembru 2020, l-osservazzjonijiet orali ta’ dawn iż-żewġ Stati Membri nstemgħu waqt smigħ organizzat mill-Kummissjoni.
32. Fis‑17 ta’ Diċembru 2020, il-Kummissjoni ħarġet opinjoni motivata, li fiha hija akkużat lir-Repubblika tal-Polonja li kienet wettqet diversi istanzi ta’ ksur tad-dritt tal-Unjoni. B’mod partikolari, il-Kummissjoni qieset li, billi adotta l-Artikolu 72(2)(2)(k) tal-Liġi dwar l-Informazzjoni dwar l-Ambjent li jippermetti l-estensjoni sa sitt snin tal-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni tal-linjite mingħajr ma wettaq evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent, dan l-Istat Membru kien kiser l-Artikolu 4(1) u (2) tad-Direttiva EEA.
33. Fit‑28 ta’ April 2021, ġiet adottata d-deċiżjoni tal-estensjoni tal-validità tal-awtorizzazzjoni Nru 65/94 sal‑2044 (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni 2044”).
IV. Il‑proċedura quddiem il‑Qorti tal‑Ġustizzja u t‑talbiet tal‑partijiet
34. Fis‑26 ta’ Frar 2021, ir-Repubblika Ċeka ppreżentat dan ir-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu. Ir-Repubblika tal-Polonja titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha tiċħad ir-rikors u tikkundanna lir-Repubblika Ċeka għall-ispejjeż.
35. Wara li ġiet adita b’talba għal miżuri provviżorji mressqa mir-Repubblika Ċeka, il-Viċi Presidenta tal-Qorti tal-Ġustizzja ordnat, permezz ta’ digriet tal‑21 ta’ Mejju 2021 (6), lir-Repubblika tal-Polonja twaqqaf, immedjatament u sakemm tingħata s-sentenza li ttemm il-Kawża C‑121/21, l-attivitajiet ta’ estrazzjoni tal-linjite fil-minjiera ta’ Turów.
36. Permezz ta’ deċiżjoni tal‑1 ta’ Lulju 2021, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja awtorizza lill-Kummissjoni tintervjeni insostenn tat-talbiet tar-Repubblika Ċeka.
37. Permezz ta’ deċiżjoni tal‑14 ta’ Lulju 2021, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja laqa’ t-talba tar-Repubblika tal-Polonja li l-kawża odjerna tiġi suġġetta għall-proċedura mħaffa skont l-Artikolu 133 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.
38. Permezz ta’ ittri tar-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja tal‑20 ta’ Lulju 2021, fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura previsti fl-Artikolu 62(1) tar-Regoli tal-Proċedura, ir-Repubblika tal-Polonja ġiet mistiedna tieħu pożizzjoni dwar l-opinjoni motivata tal-Kummissjoni u din l-istituzzjoni ntalbet tipproduċi l-imsemmija opinjoni fil-lingwa tal-kawża, il-Pollakk, kif ukoll tieħu pożizzjoni fuq ċerti talbiet li jinsabu fir-rikors. Id-destinatarji ta’ dawn it-talbiet wieġbu kif suppost.
39. Adita b’talba għal miżuri provviżorji tar-Repubblika Ċeka, il-Viċi Presidenta tal-Qorti tal-Ġustizzja, permezz ta’ digriet tal‑20 ta’ Settembru 2021 (7), ikkundannat lir-Repubblika tal-Polonja tħallas lill-Kummissjoni pagament ta’ penalità ta’ EUR 500 000 kuljum, mid-data tan-notifika ta’ dan id-digriet lill-imsemmi Stat Membru u sakemm dan tal-aħħar josserva d-digriet tal-Viċi Presidenta tal-Qorti tal-Ġustizzja tal‑21 ta’ Mejju 2021. Permezz ta’ din l-istess deċiżjoni, il-Vici Presidenta ċaħdet it-talba tar-Repubblika tal-Polonja bbażata fuq l-Artikolu 163 tar-Regoli tal-Proċedura u intiża sabiex l-imsemmi digriet jiġi rrevokat.
40. Fid‑9 ta’ Novembru 2021, inżammet seduta għas-sottomissjonijiet orali fil-preżenza tar-Repubblika Ċeka, tar-Repubblika tal-Polonja u tal-Kummissjoni, debitament irrappreżentati.
41. Waqt is-seduta, mistoqsija fuq dan il-punt, ir-Repubblika Ċeka speċifikat li hija kienet ser iżżomm fis-seħħ it-talba tagħha għall-waqfien tal-ksur allegat.
V. Analiżi ġuridika
A. Osservazzjonijiet preliminari
42. Qabel ma nibda l-eżami individwali tal-motivi invokati mir-Repubblika Ċeka, inqis li huwa neċessarju nfakkar ir-regoli komuni li jirregolaw il-proċedura tar-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu skont l-Artikoli 258 u 259 TFUE, li l-għan tagħha huwa li jiġi kkonstatat u mitmum l-aġir illegali ta’ Stat Membru li jikser id-dritt tal-Unjoni (8). F’dan ir-rigward, jeħtieġ li jiġi osservat li, minkejja d-differenzi iżolati li jeżistu fil-livell tal-proċedura, skont ir-rikorrenti li tkun bdiet ir-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu – il-Kummissjoni jew Stat Membru –, hemm regoli komuni li l-partijiet huma suġġetti għalihom mingħajr eċċezzjonijiet, fosthom dawk li jikkonċernaw l-oneru tal-prova kif ukoll dawk marbuta mad-data ta’ riferiment sabiex tiġi evalwata l-eżistenza ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu f’każ partikolari.
43. Ir-riferiment għall-imsemmija regoli jidhirli li huwa partikolarment rilevanti fil-kuntest ta’ din l-analiżi, fid-dawl tal-kumplessità fattwali li għandha din il-kawża kif ukoll tal-fatt li n-nuqqasijiet allegati mir-Repubblika Ċeka jikkonċernaw numru kbir ta’ aspetti li jaqgħu taħt l-ordinament ġuridiku Pollakk, jiġifieri l-adozzjoni ta’ atti leġiżlattivi, iżda wkoll ta’ deċiżjonijiet amministrattivi, li ġew emendati matul iż-żmien. L-applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli komuni għandha l-għan li tiggarantixxi eżami preċiż u koerenti tal-konformità tal-imsemmija atti nazzjonali mad-dritt tal-Unjoni li l-Istati Membri kollha għandhom josservaw is-supremazija tiegħu (9).
1. Ir‑regoli dwar l‑oneru tal‑prova fil‑kuntest ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu
44. Sa fejn il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu skont l-Artikoli 258 u 259 TFUE hija kkaratterizzata mill-prinċipju tal-kontradittorju, hija r-rikorrenti li għandha tistabbilixxi l-eżistenza tal-allegat nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu billi tipproduċi quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja l-provi neċessarji għall-verifika minnha tal-eżistenza ta’ dan in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu. Għaldaqstant, ebda distinzjoni f’termini proċedurali ma tista’ ssir fir-rigward tat-trattament taż-żewġ modalitajiet previsti fit-Trattati (10).
45. Barra minn dan, mill-Artikolu 120(c) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja u mill-ġurisprudenza relatata ma’ din id-dispożizzjoni jirriżulta li kull rikors promotur għandu jindika s-suġġett tal-kawża kif ukoll sunt tal-motivi, u li din l-indikazzjoni għandha tkun ċara u preċiża biżżejjed sabiex tippermetti lill-konvenut jipprepara d-difiża tiegħu u lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex teżerċita l-istħarriġ tagħha. Minn dan jirriżulta li l-elementi essenzjali ta’ fatt u ta’ dritt li fuqhom huwa bbażat rikors għandhom jiġu indikati b’mod koerenti u li jista’ jinftiehem mit-test tar-rikors innifsu u li t-talbiet ta’ dan tal-aħħar għandhom jiġu fformulati b’mod mhux ekwivoku sabiex jiġi evitat li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi ultra petita jew tonqos milli tiddeċiedi dwar xi motiv (11). Min-naħa l-oħra, huwa l-Istat Membru konvenut li għandu jikkontesta b’mod sostanzjali u ddettaljat l-informazzjoni ppreżentata u l-konsegwenzi li jirriżultaw minnha (12).
46. L-argumenti ppreżentati mill-partijiet f’din il-kawża ser ikunu għalhekk suġġetti għal eżami rigoruż fid-dawl tar-regoli tal-oneru tal-prova li għadni kif esponejt fil-punt preċedenti.
2. Id‑data ta’ riferiment għall‑evalwazzjoni tal‑eżistenza ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu
47. Aspett essenzjali ieħor li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni fil-kuntest tal-eżami jikkonċerna d-data ta’ riferiment għall-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu. Minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, fir-rigward tal-proċedura prevista fl-Artikolu 258 TFUE, id-data ta’ riferiment għandha tkun fl-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata maħruġa mill-Kummissjoni skont din id-dispożizzjoni. In-neċessità li wieħed jibbaża ruħu fuq tali data ta’ riferiment sabiex jevalwa l-eżistenza ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu hija partikolarment evidenti fil-każijiet fejn iċ-ċirkustanzi tal-kawża jkunu evolvew matul il-proċedura, ħafna drabi wara l-intervent tal-Istat Membru stess responsabbli għall-ksur, pereżempju wara emenda tal-leġiżlazzjoni nazzjonali kkunsidrata kuntrarja għad-dritt tal-Unjoni.
48. Għandha tiġi stabbilita data ta’ riferiment fi stadju partikolari tal-proċedura sabiex jiġi evitat li r-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jsir mingħajr skop minħabba tali bdil fiċ-ċirkustanzi. In-neċessità li jiġi ddeterminat b’mod ċar is-suġġett tat-tilwima hija evidenti jekk jittieħed inkunsiderazzjoni l-għan tar-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, jiġifieri li l-Qorti tal-Ġustizzja tkun tista’ tistabbilixxi ksur tad-dritt tal-Unjoni minn Stat Membru. Barra minn hekk, dan l-approċċ għandu l-vantaġġ li jiggarantixxi li d-drittijiet proċedurali tal-Istati Membri jiġu rrispettati meta l-Kummissjoni tintervjeni sabiex ittemm tali ksur tad-dritt tal-Unjoni, li jkun diffiċli li kieku l-Istati Membri jkunu obbligati, fid-difiża tagħhom, li jieħdu pożizzjoni dwar kull bidla tas-suġġett tat-tilwima prodotta minn tibdil fiċ-ċirkustanzi.
49. Huwa evidenti li ma hijiex prevedibbli applikazzjoni diretta ta’ din il-ġurisprudenza għall-proċedura prevista fl-Artikolu 259 TFUE, peress li huwa l-Istat Membru stess – u mhux il-Kummissjoni – li jibda l-proċedura. Għalhekk tqum il-kwistjoni dwar liema hija d-data ta’ riferiment għall-evalwazzjoni tal-eżistenza tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu fil-kuntest ta’ tali proċedura. F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li r-riferiment minn qabel lill-Kummissjoni, previst fit-tieni paragrafu tal-imsemmi artikolu, jikkostitwixxi rekwiżit proċedurali sabiex ikun jista’ jiġi ppreżentat sussegwentement rikors quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Fil-fatt, ma għandhiex tintesa l-importanza li għandu dan l-istadju tal-proċedura, fid-dawl tal-konsegwenzi legali li huwa jipproduċi, jiġifieri l-obbligu tal-Kummissjoni li tisma’ ż-żewġ partijiet li għandhom jippreżentaw l-osservazzjonijiet bil-miktub u orali tagħhom, kif ukoll il-bidu tat-terminu ta’ tliet xhur, li minnu l-Istat Membru jista’ jadixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja fil-każ li l-Kummissjoni ma tkunx ħarġet l-opinjoni motivata tagħha.
50. L-osservanza tal-prinċipju ta’ kontradittorju li jikkaratterizza dan l-istadju tal-proċedura, kif jindika espressament it-tielet paragrafu tal-imsemmi artikolu, jidhirli li teżiġi li l-motivi kollha bbażati fuq allegat ksur tad-dritt tal-Unjoni u l-provi kollha relatati miegħu jkunu diġà ppreżentati mill-Istat Membru rikorrent fl-ittra li fiha jsir riferiment lill-Kummissjoni. Barra minn hekk, minn dan għandu jirriżulta b’mod ċar li l-Istat Membru rikorrent qiegħed jipprevedi li jippreżenta rikors skont l-Artikolu 259 TFUE u mhux sempliċement li jitlob lill-Kummissjoni tibda l-proċedura skont l-Artikolu 258 TFUE. Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li huwa f’dan l-istadju tal-proċedura li jiġi ddefinit is-suġġett tal-kawża (13).
51. Sa fejn l-Istat Membru rikorrent, fl-ewwel lok, ma huwiex marbut bil-konstatazzjonijiet magħmula mill-Kummissjoni fl-opinjoni motivata tagħha u, fit-tieni lok, ma huwiex obbligat li jsegwi stadji oħra tal-proċedura – b’differenza mill-Kummissjoni fil-kuntest ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu skont l-Artikolu 258 TFUE – jidhirli li huwa loġiku li d-data ta’ riferiment lill-Kummissjoni mill-Istat Membru rikorrent tiġi stabbilita bħala d-data ta’ riferiment għall-evalwazzjoni tal-eżistenza tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, fis-sens tad-dritt proċedurali (14). Applikazzjoni analoga tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, filwaqt li jittieħed kont tal-ispeċifikazzjonijiet tal-proċedura prevista fl-Artikolu 259 TFUE, jidhirli ferm iktar xierqa peress li tali approċċ huwa meħtieġ mill-istess kunsiderazzjonijiet marbuta mal-proċedura prevista fl-Artikolu 258 TFUE u msemmija fil-punti preċedenti, jiġifieri n-neċessità li jiġi identifikat b’mod suffiċjentement preċiż is-suġġett tat-tilwima indipendentement minn bidla possibbli fiċ-ċirkustanzi kif ukoll l-obbligu li jiġu rrispettati d-drittijiet proċedurali tal-Istati Membri.
52. Għar-raġunijiet esposti iktar ’il fuq, jidhirli li s-suġġett tal-kawża odjerna għandu jkun limitat, bħala prinċipju, għas-sitwazzjoni leġiżlattiva u amministrattiva eżistenti fil-mument tar-riferiment lill-Kummissjoni mir-Repubblika Ċeka. Dan ma jeskludix li ċerti fatti li seħħew wara din id-data jistgħu jitqiesu wkoll rilevanti. Madankollu, jeħtieġ infakkar li, b’mod konformi mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, dan it-teħid inkunsiderazzjoni ta’ fatti sussegwenti huwa possibbli biss b’mod eċċezzjonali, jiġifieri meta dawn il-fatti jkunu tal-istess natura bħall-aġir allegat jew ma jbiddlux b’mod sostanzjali l-essenza tal-element allegat (15). Din il-ġurisprudenza hija bbażata fuq l-argument loġiku li Stat Membru ma jistax jevita azzjoni bbażata fuq il-ksur tad-dritt tal-Unjoni permezz ta’ att qarrieqi formali, jiġifieri billi jemenda l-leġiżlazzjoni jew billi jadotta deċiżjoni ġdida li, madankollu, tkompli tinkludi l-istess elementi kuntrarji għad-dritt tal-Unjoni.
B. Fuq l‑ewwel motiv, ibbażat fuq ksur tal‑Artikolu 4(1), (2), (4) u (6), tal‑Artikolu 5(1) u (2), kif ukoll tal‑Artikoli 6 sa 9 tad‑Direttiva EEA (estensjoni għal perijodu ta’ sitt snin tal‑awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni tal‑linjite mingħajr it‑twettiq ta’ evalwazzjoni tal‑effetti fuq l‑ambjent)
1. L‑argumenti tal‑partijiet
53. Permezz tal-ewwel motiv tagħha, ir-Repubblika Ċeka ssostni li, billi jeskludi kull evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent fil-każ ta’ estensjoni unika ta’ sitt snin ta’ awtorizzazzjoni għall-operat tal-minjieri, l-Artikolu 72(2)(2)(k) tal-Liġi dwar l-Informazzjoni dwar l-Ambjent jikser l-Artikolu 4(1) u (2) tad-Direttiva EEA sa fejn jippermetti l-għoti ta’ tali estensjoni mingħajr ma titwettaq evalwazzjoni kompleta tal-effetti fuq l-ambjent, jew inkella il-proċedura msejħa ta’ “verifika preliminari”, kif previsti f’dawn id-dispożizzjonijiet. Barra minn hekk, din l-assenza ta’ evalwazzjoni jkollha l-konsegwenza li l-pubbliku kkonċernat u, fejn applikabbli, l-Istati Membri ġirien, li t-territorju tagħhom jista’ jiġi affettwat mill-proġett, ikunu esklużi milli jipparteċipaw fil-proċeduri previsti fl-Artikolu 4(4) sa (6) u fl-Artikoli 5 sa 8 u 9 ta’ din id-direttiva.
54. Skont dan l-Istat Membru, l-imsemmija dispożizzjoni tad-dritt Pollakk intużat manifestament sabiex ittawwal il-konċessjonijiet mogħtija għall-estrazzjoni ta’ linjite f’żewġ minjieri oħra fil-Polonja. Hija fil-fatt serviet bħala bażi għall-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026 f’Turów.
55. Ir-Repubblika tal-Polonja tqis li dan il-motiv ma għadx għandu skop, peress li, fit‑28 ta’ April 2021, ġiet adottata d-Deċiżjoni 2044. Minħabba t-tul tagħha, din tal-aħħar ma setgħetx tiġi adottata fuq il-bażi tal-Artikolu 72(2)(2)(k) tal-Liġi dwar l-Informazzjoni dwar l-Ambjent. Barra minn hekk, id-Deċiżjoni 2044 ġiet adottata abbażi tad-Deċiżjoni EEA, li l-operatur hemeż mat-talba tiegħu.
56. Skont l-Istat Membru konvenut, l-imsemmi motiv huwa, barra minn hekk, manifestament infondat. Preliminarjament, dan l-Istat iqis li mit-talbiet tar-rikors jirriżulta li l-portata tar-rikors hija limitata għall-kwistjoni tal-validità tal-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026 u għalhekk tikkonċerna l-inkompatibbiltà tad-dritt Pollakk mad-Direttiva EEA biss sa fejn dan id-dritt ġie applikat konkretament fil-kuntest ta’ din l-awtorizzazzjoni.
57. Issa, l-imsemmi Stat Membru jiddikjara li l-Artikolu 72(2)(2)(k) tal-Liġi dwar l-Informazzjoni dwar l-Ambjent ma ġiex applikat waqt l-adozzjoni tal-imsemmija awtorizzazzjoni, peress li l-awtorità konċedenti kellha l-obbligu, għall-finijiet ta’ din l-adozzjoni, li tieħu inkunsiderazzjoni d-Deċiżjoni EEA minħabba l-possibbiltà li l-proġett previst ikollu effett sostanzjali fuq l-ambjent, kif din l-awtorità spjegat fil-motivazzjoni ta’ din l-istess awtorizzazzjoni.
58. F’dan ir-rigward, ir-Repubblika tal-Polonja tirrileva li, fid-dritt Pollakk, l-adozzjoni ta’ “awtorizzazzjoni” fis-sens tal-Artikolu 1(2)(ċ) tad-Direttiva EEA hija proċedura li tinkludi diversi stadji fosthom l-adozzjoni ta’ deċiżjoni dwar il-kundizzjonijiet ambjentali. Din l-aħħar deċiżjoni torbot lill-korpi li jadottaw deċiżjonijiet ta’ investiment ulterjuri. Hija torbot ukoll direttament lill-operatur, bl-istess mod bħall-awtorizzazzjoni nnifisha, b’tali mod li, kuntrarjament għall-premessa li fuqha r-Repubblika Ċeka tibbaża ruħha, ma huwiex neċessarju li din tkun inkorporata f’din l-awtorizzazzjoni.
59. F’dan il-każ, id-Deċiżjoni EEA, li l-operatur kien talab għat-twettiq tal-proġett iddefinit bħala t-tkomplija tal-operat tal-vina ġeoloġika tal-linjite fil-minjiera ta’ Turów sal‑2044, ġiet adottata fil‑21 ta’ Jannar 2020, fi tmiem il-konsultazzjonijiet u bil-parteċipazzjoni tal-pubbliku previsti mid-Direttiva EEA. Fl‑24 ta’ Jannar 2020, hija ġiet mehmuża mat-talba għall-estensjoni tal-konċessjoni tal-operat tal-minjieri għal perijodu ta’ sitt snin. Issa, l-għoti ta’ awtorizzazzjoni għal perijodu iqsar mill-perijodu previst fid-Deċiżjoni EEA huwa permess fid-dritt Pollakk u huwa, barra minn hekk, konformi mal-prinċipju a maiori ad minus. Konsegwentement, l-għoti tal-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026 kien ippreċedut minn evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent u, għalhekk, ma wassalx għall-ksur tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva EEA invokati fl-ewwel motiv.
2. Evalwazzjoni
a) Fuq il‑ksur tal‑Artikolu 4(1) u (2) tad‑Direttiva EEA
60. Permezz tal-ewwel motiv tagħha, ir-Repubblika Ċeka tinvoka, b’mod partikolari, ksur tal-Artikolu 4(1) u (2) tad-Direttiva EEA sa fejn l-Artikolu 72(2)(2)(k) tal-Liġi dwar l-Informazzjoni dwar l-Ambjent jeskludi evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent fil-każ ta’ estensjoni unika ta’ sitt snin ta’ awtorizzazzjoni għall-operat tal-minjieri.
61. Qabel kollox għandu jiġi speċifikat li dan il-motiv jikkonċerna l-adozzjoni ta’ att leġiżlattiv u mhux prattika amministrattiva. Għaldaqstant, kuntrarjament għal dak li tissuġġerixxi r-Repubblika tal-Polonja, ma hijiex inkwistjoni l-applikazzjoni tal-bażi legali msemmija fil-punt preċedenti għal każ speċifiku. Konsegwentement, l-argument imressaq minnha, li l-motiv huwa manifestament infondat minħabba l-fatt li l-imsemmija dispożizzjoni nazzjonali ma ġietx applikata waqt l-adozzjoni tal-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026 f’Turów, jidhirli li huwa irrilevanti.
62. Il-kwistjoni legali fil-qalba tal-eżami ta’ dan il-motiv hija pjuttost dik li jiġi ddeterminat jekk Stat Membru jistax, b’mod leġiżlattiv, jawtorizza lill-awtoritajiet kompetenti sabiex jastjenu milli jadottaw sensiela ta’ miżuri amministrattivi marbuta mal-awtorizzazzjoni ta’ proġetti ta’ operat fil-minjieri. Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, huwa neċessarju li jiġi stabbilit, qabelxejn, jekk id-dritt tal-Unjoni, f’dan il-każ id-Direttiva EEA, jimponix fuq l-Istat Membru l-obbligu li jadotta tali miżuri amministrattivi. Jekk dan ikun il-każ, mingħajr ebda dubju l-Istat Membru jkun naqas milli jwettaq l-obbligi tiegħu.
63. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li “proġetti”, fis-sens tal-Artikolu 1(2)(a) tad-Direttiva EEA, għandhom, qabel ma jiġu awtorizzati, jiġu suġġetti għal evalwazzjoni tal-effetti tagħhom fuq l-ambjent skont l-Artikolu 2(1) ta’ din id-direttiva, meta dawn jista’ ikollhom effetti sinjifikattivi fuq l-ambjent, b’mod partikolari minħabba n-natura tagħhom, id-daqs tagħhom jew il-lokalizzazzjoni tagħhom. Fil-fatt, l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva EEA ma jeżiġix li kull proġett li jista’ jkollu impatt sinjifikattiv fuq l-ambjent għandu jkun suġġett għall-proċedura ta’ evalwazzjoni prevista minn din id-direttiva, iżda li għandhom ikunu hekk issuġġettati biss dawk imsemmija fl-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva, li jagħmel riferiment għall-proġetti elenkati fl-Annessi I u II tagħha.
64. Minn qari flimkien tal-Artikolu 2(1) u tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva EEA jirriżulta li l-proġetti li jaqgħu taħt l-Anness I ta’ din id-direttiva jippreżentaw, min-natura tagħhom, riskju ta’ effetti sinjifikattivi fuq l-ambjent u għandhom neċessarjament ikunu suġġetti għal evalwazzjoni tal-effetti ambjentali tagħhom. F’dan il-kuntest, jeħtieġ li jiġi osservat, fl-ewwel lok, li l-Artikolu 1(2)(c) ta’ din id-direttiva jagħmel riferiment għall-kunċett ta’ “kunsens [awtorizzazzjoni] għal żvilupp” u jiddefinixxih bħala “id-deċiżjoni tal-awtorità jew l-awtoritajiet kompetenti li tagħti d-dritt lill-iżviluppatur biex jipproċedi bil-proġett”. Fit-tieni lok, għandha tinġibed l-attenzjoni għall-fatt li l-punt 19 tal-Anness I isemmi “[i]l-barrieri u x-xogħol fil-minjieri miftuħa fejn il-wiċċ tal-art jaqbeż il-25 ettaru”, jiġifieri operati f’minjieri li għandhom daqs simili għal dak tal-minjiera ta’ Turów. Il-punt 24 ta’ dan l-anness huwa importanti għall-finijiet tal-analiżi sa fejn jipprovdi li għandha tkun suġġetta għall-proċedura ta’ evalwazzjoni msemmija iktar ’il fuq “[k]ull bidla jew estensjoni tal-proġetti elenkati f’dan l-Anness meta tali bidla jew estensjoni fiha nfisha tilħaq il-livelli, jekk ikun hemm, iddikjarati f’dan l-Anness” (enfasi miżjuda minni). Fi kliem ieħor, id-Direttiva EEA ma hijiex limitata sabiex timponi r-rekwiżit li titwettaq evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent meta l-awtorizzazzjoni inizjali ta’ proġett għandha tittieħed, iżda tapplika wkoll għal ċerti deċiżjonijiet relatati miegħu.
65. L-Artikolu 72(2)(2)(k) tal-Liġi dwar l-Informazzjoni dwar l-Ambjent, li huwa s-suġġett tal-ewwel motiv, jista’ jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-punt 24 tal-Anness I tad-Direttiva EEA, sa fejn din id-dispożizzjoni nazzjonali tikkonċerna l-estensjoni ta’ awtorizzazzjoni għall-operat tal-minjieri. Għalhekk tqum il-kwistjoni dwar jekk tali “estensjoni ta’ awtorizzazzjoni” tistax tinftiehem bħala l-“estensjoni ta’ proġett” fis-sens tad-Direttiva EEA. Bħala prinċipju, abbażi ta’ sempliċi interpretazzjoni litterali, it-terminu “estensjoni” jista’ jinftiehem fis-sens ta’ “żieda fid-daqs territorjali” kif ukoll ta’ “estensjoni ratione temporis” ta’ proġett partikolari.
66. Fil-fehma tiegħi, din id-domanda għandha b’mod ċar tingħata risposta fl-affermattiv. Kif iddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Inter-Environnement Wallonie u Bond Beter Leefmilieu Vlaanderen (16), miżuri li għandhom l-effett li jestendu l-perijodu tal-awtorizzazzjoni ta’ proġett li diġà jinsab fl-Anness I tad-Direttiva EEA jaqgħu taħt il-punt 24 ta’ dan l-anness. Minn din is-sentenza jirriżulta li r-regola stabbilita fl-Artikolu 4(1) tad-Direttiva EEA, tapplika wkoll anki jekk l-estensjoni tal-perijodu tal-awtorizzazzjoni inkwistjoni ma tkunx teċċedi l-għaxar snin (17), kif inhuwa eżattament il-każ previst mil-leġiżlazzjoni Pollakka inkwistjoni. Minn dan isegwi li l-estensjoni unika ta’ sitt snin ta’ awtorizzazzjoni għall-operat tal-minjieri tikkostitwixxi proġett li, skont l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva EEA, jirrikjedi evalwazzjoni fir-rigward tal-effetti tiegħu fuq l-ambjent.
67. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, għandu jiġi kkonstatat li l-Artikolu 72(2)(2)(k) tal-Liġi dwar l-Informazzjoni dwar l-Ambjent ma huwiex konformi mad-dritt tal-Unjoni sa fejn din id-dispożizzjoni nazzjonali tipprevedi eżattament il-kuntrarju ta’ dak li jeżiġi l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva EEA.
68. Sussegwentement, għandu jiġi eżaminat jekk jeżistix ukoll ksur tal-Artikolu 4(2) tad-Direttiva EEA.
69. F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat, fl-ewwel lok, li din id-dispożizzjoni tinkludi riferiment għall-Anness II, li jsemmi fil-punt 2(a), fost il-proġetti li jistgħu jkunu s-suġġett ta’ evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent, il-“barrieri” u l-“minjieri miftuħa” sakemm dawn ikunu “proġetti mhux inklużi fl-Anness I”. Issa, kif għadni kif spjegajt, l-operati tal-minjieri li għandhom superfiċji simili għal dawk tal-minjiera ta’ Túrow huma diġà previsti fl-Anness I. Konsegwentement, dan it-tip ta’ operat tal-minjieri diġà jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva EEA, bil-konsegwenza li, tal-inqas fir-rigward ta’ din il-kategorija ta’ operati tal-minjieri, l-użu tal-Artikolu 4(2) ta’ din id-direttiva huwa eskluż.
70. Madankollu, jidhirli li l-Artikolu 4(2) tad-Direttiva EEA huwa rilevanti fir-rigward tal-operati tal-minjieri li jinsabu taħt il-limitu stabbilit fil-punt 19 tal-Anness I, jiġifieri dawk li għandhom superfiċji ta’ inqas minn 25 ettaru. Fil-fatt, jidher li l-leġiżlazzjoni Pollakka inkwistjoni hija intiża wkoll sabiex tirregola l-ġestjoni ta’ proġetti ta’ superfiċji iżgħar. F’dan il-kuntest, għandu jiġi osservat li l-Artikolu 72(2)(2)(k) tal-Liġi dwar l-Informazzjoni dwar l-Ambjent huwa, minn naħa, ifformulat f’termini pjuttost ġenerali f’dak li jirrigwarda t-tip ta’ proġetti eżentati mill-obbligu li jkunu s-suġġett ta’ evalwazzjoni tal-effetti tagħhom fuq l-ambjent u, min-naħa l-oħra, bl-ebda mod ma jagħmel l-istess distinzjoni bħad-Direttiva EEA bejn il-proġetti li għandhom u dawk li possibbilment jistgħu jkunu suġġetti għal tali evalwazzjoni. Għaldaqstant, hemm lok li jitqies f’dan l-istadju tal-eżami li l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni nazzjonali huwa wiesa’ ħafna.
71. Fit-tieni lok, għandu jiġi osservat li l-Artikolu 4(2) tad-Direttiva EEA jawtorizza espressament lill-Istati Membri sabiex jiddeterminaw huma stess jekk il-proġett inkwistjoni għandux ikun suġġett għal evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent (18). B’mod konformi mal-premessa 9 ta’ din id-direttiva, “[p]roġetti ta’ tipi oħra”, jiġifieri l-proġetti elenkati fl-Anness II, “jista’ ma jkollomx effetti sinifikanti fuq l-ambjent f’kull każ”, fatt li jimplika li l-imsemmija proġetti għandhom ikunu suġġetti għal evalwazzjoni biss “fejn l-Istati Membri jaħsbu li x’aktarx li jkollhom effetti sinifikanti fuq l-ambjent” (enfasi miżjuda minni). Kif jirriżulta mill-Artikolu 4(2) ta’ din id-direttiva, l-Istati Membri għandhom iwettqu din id-determinazzjoni fuq il-bażi ta’ eżami każ b’każ jew abbażi ta’ limiti jew kriterji stabbiliti mill-Istat Membru. L-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li japplikaw iż-żewġ proċeduri msemmija. L-Artikolu 4(3) jeħtieġ li jiġu kkunsidrati l-kriterji ta’ selezzjoni rilevanti stabbiliti fl-Anness III għall-eżami każ b’każ jew li jiġu stabbiliti l-livelli jew il-kriterji. Dawn l-osservazzjonijiet juru b’mod ċar li l-Istati Membri għandhom marġni ta’ diskrezzjoni wiesa’ fil-kuntest tat-traspożizzjoni ta’ din id-dispożizzjoni fid-dritt nazzjonali.
72. Madankollu, ma għandux jintnesa, f’dan il-kuntest, li għalkemm l-Artikolu 4(2) tad-Direttiva EEA jagħti lill-awtorità kompetenti ċerta libertà sabiex tevalwa jekk proġett partikolari għandux jiġi suġġett għal evalwazzjoni jew le, minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja (19) jirriżulta li dan il-marġni ta’ diskrezzjoni huwa limitat mill-obbligu, stabbilit fl-Artikolu 2(1) tad-Direttiva EEA, li l-proġetti li jista’ jkollhom effetti sinjifikattivi fuq l-ambjent, b’mod partikolari, minħabba n-natura tagħhom, id-daqs tagħhom jew il-post tagħhom, jiġu suġġetti, qabel l-għoti ta’ awtorizzazzjoni, għal “studju tal-effetti”. Għalhekk, Stat Membru li jistabbilixxi kriterji jew livelli mingħajr ma jieħu inkunsiderazzjoni l-post tal-proġetti jew li jistabbilixxihom f’tali livell li, fil-prattika, it-totalità ta’ tip ta’ proġetti ser tevita minn qabel l-obbligu li titwettaq evalwazzjoni tal-effetti, jmur lil hinn mill-marġni ta’ diskrezzjoni li huwa għandu.
73. Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, il-fatt li l-Istat Membru għandu l-marġni ta’ diskrezzjoni msemmija ma huwiex minnu nnifsu biżżejjed biex jeskludi proġett partikolari mill-proċedura ta’ evalwazzjoni fis-sens tad-Direttiva EEA. Kieku dan ma kienx il-każ, il-marġni ta’ diskrezzjoni rrikonoxxut lill-Istati Membri permezz tal-Artikolu 4(2) ta’ din id-direttiva kien ikun jista’ jintuża minn dawn tal-aħħar biex jiskansaw lil proġett partikolari mill-obbligu ta’ evalwazzjoni, minkejja li minħabba n-natura tiegħu, id-daqs tiegħu jew il-post tiegħu, l-imsemmi proġett jista’ jkollu effetti sinjifikattivi fuq l-ambjent. Konsegwentement, ikun liema jkun il-metodu adottat minn Stat Membru sabiex jistabbilixxi jekk proġett speċifiku jeħtieġx evalwazzjoni jew le, jiġifieri l-għażla ta’ proġett speċifiku permezz ta’ leġiżlazzjoni jew b’riżultat ta’ eżami individwali tal-proġett, dan il-metodu ma għandux jippreġudika l-għan tad-Direttiva EEA, li huwa li l-ebda proġett li jista’ jkollu effetti sinjifikattivi fuq l-ambjent, fis-sens ta’ din id-direttiva, ma jiġi skansat mill-evalwazzjoni, ħlief jekk il-proġett speċifiku eskluż seta’ jiġi kkunsidrat fuq il-bażi ta’ evalwazzjoni globali bħala li ma jistax ikollu effetti sinjifikattivi fuq l-ambjent (20).
74. Dawn il-kunsiderazzjonijiet japplikaw ukoll iktar u iktar għall-miżuri nazzjonali li jirrigwardaw klassijiet sħaħ ta’ proġetti. B’mod iktar konkret, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li l-Artikolu 4(2) tad-Direttiva EEA ma jagħtix lill-Istati Membri s-setgħa li “jeskludu b’mod ġenerali u definittiv” mill-possibbiltà ta’ evalwazzjoni waħda jew iktar mill-klassijiet ta’ proġetti koperti minn din id-dispożizzjoni mill-possibbiltà ta’ evalwazzjoni, peress li l-kriterji u/jew il-limiti inkwistjoni ma għandhomx l-għan li jevitaw minn qabel l-obbligu ta’ evalwazzjoni ta’ ċerti klassijiet sħaħ tal-proġetti elenkati fl-Anness II, li jistgħu jitwettqu fit-territorju ta’ Stat Membru, iżda biss li jiffaċilitaw l-evalwazzjoni tal-karatteristiċi konkreti li għandu proġett bil-ħsieb li jiġi ddeterminat jekk huwiex suġġett għall-imsemmi obbligu (21).
75. Il-kwistjoni li tqum f’dan il-kuntest hija għalhekk dwar jekk il-leġiżlazzjoni Pollakka inkwistjoni teżiġix li jitwettaq “studju tal-effetti”, kif previst fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta tali approċċ jidher iġġustifikat fid-dawl tal-karatteristiċi ta’ ċerti proġetti, b’mod iktar konkret, minħabba n-natura tagħhom, id-daqs jew il-post tagħhom. Inqis li t-tweġiba għal din il-mistoqsija għandha tkun b’mod ċar waħda negattiva, peress li l-Artikolu 72(2)(2)(k) tal-Liġi dwar l-Informazzjoni dwar l-Ambjent japplika b’mod indiskriminat għall-operati tal-minjieri kollha. Sa fejn din id-dispożizzjoni nazzjonali għandha l-effett li teżenta b’mod globali u definittiv lill-operati tal-minjieri kollha mill-obbligu li jissuġġettaw ruħhom għal tali “studju tal-effetti”, mingħajr ma jittieħdu debitament inkunsiderazzjoni l-karatteristiċi inerenti għal kull proġett, li jista’ jkollhom effetti sinjifikattivi fuq l-ambjent, hija għandha titqies inkompatibbli mar-rekwiżiti meħuda flimkien tal-Artikolu 4(2), u tal-Artikolu 2(1) tad-Direttiva EEA, kif interpretati fil-ġurisprudenza.
76. Din il-konstatazzjoni tapplika wkoll għall-impossibbiltà apparenti li l-operati tal-minjieri li huma ta’ “tipi oħra” ta’ proġetti fis-sens tal-premessa 9 tad-Direttiva EEA jiġu ssuġġettati għal eżami każ b’każ, jew inkella għal evalwazzjoni bl-għajnuna ta’ limiti jew ta’ kriterji ta’ selezzjoni adegwati, kif previst fl-Artikolu 4(2)(a) u (b) ta’ din id-direttiva, sabiex jiġi ddeterminat jekk il-proġetti li jinsabu fl-Anness II għandhomx ikunu suġġetti għal evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent. Nenfasizza li d-dispożizzjoni Pollakka ċċitata iktar ’il fuq għandha l-effett li teżenta lill-awtoritajiet kompetenti mill-obbligu li jwettqu tali determinazzjoni għall-operati tal-minjieri kollha mingħajr madankollu ma tippermettilhom jieħdu inkunsiderazzjoni l-ispeċifikazzjonijiet ta’ kull każ. Għalhekk huwa evidenti li tali approċċ riġidu u mhux suffiċjentement konxju mill-isfidi ambjentali li kull operat tal-minjiera jinvolvi ma jistax jikkostitwixxi traspożizzjoni leġiżlattiva korretta tal-Artikolu 4(2) tad-Direttiva EEA.
77. Għaldaqstant, għandu jiġi konkluż li r-Repubblika tal-Polonja marret lil hinn mill-marġni ta’ diskrezzjoni li hija għandha skont id-dispożizzjonijiet meħuda flimkien tal-Artikolu 4(2) u tal-Artikolu 2(1) tad-Direttiva EEA sa fejn il-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħha ma tosservax il-proċeduri previsti sabiex jiġu evalwati l-effetti fuq l-ambjent ta’ operat tal-minjiera li jaqa’ taħt l-Anness II ta’ din id-direttiva.
78. Għar-raġunijiet esposti fil-punti preċedenti, inqis li r-Repubblika tal-Polonja kisret ukoll l-Artikolu 4(2) tad-Direttiva EEA, billi adottat l-Artikolu 72(2)(2)(k) tal-Liġi dwar l-Informazzjoni dwar l-Ambjent.
b) Fuq il‑ksur tar‑rekwiżiti proċedurali fil‑qasam ta’ evalwazzjoni tal‑effetti fuq l‑ambjent
79. Il-fatt li ksur tal-Artikolu 4(1) u (2) tad-Direttiva EEA ġie kkonstatat fil-kuntest ta’ din l-analiżi jqajjem inevitabbilment il-kwistjoni dwar kif għandu jiġi ttrattat il-motiv minn perspettiva legali ġaladarba huwa bbażat ukoll fuq ksur tal-Artikolu 5(1) u (2), kif ukoll tal-Artikoli 6 sa 9 ta’ din id-direttiva. F’dan ir-rigward, hemm lok li jitfakkar li dawn id-dispożizzjonijiet jistabbilixxu r-regoli proċedurali li l-Istati Membri għandhom josservaw meta jissuġġettaw il-proġetti elenkati fl-Anness I għal evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent. B’mod iktar konkret, dan jirrigwarda, fost l-oħrajn, l-obbligu tal-iżviluppatur li jipprepara u jippreżenta rapport ta’ evalwazzjoni, l-obbligu ta’ konsultazzjoni mal-awtoritajiet li jistgħu jkunu kkonċernati mill-proġett kif ukoll li jiġi ggarantit l-aċċess tal-pubbliku għall-informazzjoni dwar il-proġett, inkluż għall-proċess deċiżjonali.
80. Bħall-Kummissjoni, inqis li l-konstatazzjoni ta’ nuqqas ta’ twettiq tal-obbligu li proġett jiġi suġġett għal evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent, prevista fl-Artikolu 4(1) tad-Direttiva EEA, tkopri loġikament in-nuqqas ta’ osservanza tar-rekwiżiti proċedurali speċifiċi li tali evalwazzjoni għandha tissodisfa. Jidhirli li dan jirriżulta wkoll minn qari bir-reqqa tar-rikors tar-Repubblika Ċeka, peress li r-riferiment għad-dispożizzjonijiet li jistabbilixxu r-rekwiżiti proċedurali ta’ tali evalwazzjoni ma jidhirx li sar ħlief għal finijiet ta’ kompletezza.
81. Barra minn hekk, nosserva li l-Artikolu 72(2)(2)(k) tal-Liġi dwar l-Informazzjoni dwar l-Ambjent jillimita ruħu li jeżenta, b’mod ġenerali, ċerti attivitajiet tal-minjieri mill-obbligu impost mid-dritt tal-Unjoni li titwettaq evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent, mingħajr madankollu ma jipprevedi obbligi speċifiċi, marbuta mal-proċedura ta’ evalwazzjoni u msemmija fl-Artikolu 5(1) u (2), kif ukoll fl-Artikoli 6 sa 9 tad-Direttiva EEA, li setgħu jiġġustifikaw eżami ta’ konformità separat, eventwalment, fid-dawl ta’ kull waħda mid-dispożizzjonijiet imsemmija iktar ’il quddiem. Issa, tali approċċ ma jidhirlix li huwa neċessarju f’dan il-każ, peress li l-kundizzjonijiet għal tali eżami ta’ konformità individwali ma humiex issodisfatti b’mod ċar.
82. F’dawn iċ-ċirkustanzi, peress li d-dispożizzjonijiet invokati mir-Repubblika Ċeka essenzjalment jinkludu rekwiżiti proċedurali li għandhom jiġu osservati fil-kuntest ta’ evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent, għandu jiġi konkluż li ksur tal-Artikolu 4(1) u (2) tad-Direttiva EEA jwassal neċessarjament għall-ksur ta’ dawn ir-rekwiżiti proċedurali.
c) Fuq l‑emendi leġiżlattivi sussegwenti għall‑preżentata tar‑rikors
83. Għall-finijiet ta’ kompletezza għandha tinġibed l-attenzjoni għall-emendi reċenti fil-leġiżlazzjoni Pollakka, b’mod partikolari għat-tħassir tal-Artikolu 72(2)(2)(k) tal-Liġi dwar l-Informazzjoni dwar l-Ambjent. Kif tindika l-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet tagħha tat‑13 ta’ Awwissu 2021, jidher li fil-futur, l-estensjoni unika ta’ sitt snin tal-validità ta’ konċessjoni għall-estrazzjoni ta’ linjite ma tkunx possibbli skont il-leġiżlazzjoni Pollakka jekk ma ssirx evalwazzjoni minn qabel tal-effetti fuq l-ambjent. Skont l-informazzjoni pprovduta mill-Kummissjoni, hija qiegħda teżamina attwalment jekk din l-emenda tal-leġiżlazzjoni tistax ittemm il-każijiet ta’ applikazzjoni żbaljata tad-Direttiva EEA li tirriżulta mill-applikazzjoni tal-Artikolu 72(2)(2)(k) tal-liġi msemmija iktar ’il fuq.
84. F’dan ir-rigward, huwa biżżejjed li jiġi indikat li, sa fejn l-emendi leġiżlattivi ġew adottati f’Lulju 2021, jiġifieri wara d-data ta’ riferiment lill-Kummissjoni mir-Repubblika Ċeka, dawn ma jistgħux jittieħdu inkunsiderazzjoni f’din il-proċedura mingħajr ma jbiddlu indebitament is-suġġett tal-kawża (22). Għalhekk, inqis li l-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax tieħu inkunsiderazzjoni dawn l-emendi leġiżlattivi ulterjuri matul l-evalwazzjoni tagħha tal-ksur imwettaq mir-Repubblika tal-Polonja.
C. Fuq it‑tieni motiv, ibbażat fuq ksur tal‑Artikolu 6(2) sa (7), tal‑Artikolu 7(5), tal‑Artikoli 8 u 9 kif ukoll tal‑Artikolu 11(1) tad‑Direttiva EEA (esklużjoni tal‑pubbliku kkonċernat mill‑proċedura ta’ għoti tal‑awtorizzazzjoni għall‑operat)
1. L‑argumenti tal‑partijiet
85. Ir-Repubblika Ċeka ssostni li l-obbligi stabbiliti b’dawn id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva‑EEA, li jirrigwardaw il-parteċipazzjoni tal-pubbliku fil-proċeduri previsti f’din id-direttiva kif ukoll l-istħarriġ tad-deċiżjonijiet li jirriżultaw minnhom, japplikaw għall-istadji kollha ta’ dawn il-proċeduri, inkluż l-aħħar stadju, jiġifieri l-proċedura tal-għoti tal-awtorizzazzjoni tal-proġett u r-riżultat tagħha.
86. Dan jirriżulta, l-ewwel, mill-fatt li ċerti dispożizzjonijiet, b’mod partikolari l-Artikolu 6(2)(a), (c) u (d) tad-Direttiva EEA, isemmu jew il-“kunsens [awtorizzazzjoni] għall-iżvilupp”, fis-sens tal-Artikolu 1(2)(c) tagħha, jew id-deċiżjonijiet kollha adottati fil-kuntest tal-proċedura ta’ awtorizzazzjoni. It-tieni, din id-direttiva ma tipprevedi ebda eċċezzjoni għall-obbligi li hija timponi minħabba li huma osservati f’fażi preċedenti tal-proċedura. It-tielet, l-għan tal-parteċipazzjoni tal-pubbliku fil-proċedura tal-għoti tal-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026 huwa differenti minn dak tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-proċedura ta’ għoti ta’ awtorizzazzjoni peress li l-parteċipazzjoni fil-proċedura tal-għoti tal-awtorizzazzjoni hija intiża sabiex jiġi ddeterminat jekk ir-riżultati tal-evalwazzjoni EEA ġewx debitament integrati fl-awtorizzazzjoni finali. Bl-istess mod, il-possibbiltà li tiġi ppreżentata azzjoni, prevista fl-Artikolu 11 tad-Direttiva EEA, titlef l-effett utli tagħha jekk l-imsemmija integrazzjoni ma tkunx tista’ tiġi mistħarrġa.
87. Ir-Repubblika Ċeka tikkunsidra, għalhekk, li l-Artikolu 33 tal-Kodiċi tal-Minjieri, li abbażi tiegħu l-pubbliku kkonċernat huwa eskluż mill-proċedura ta’ għoti tal-awtorizzazzjoni ta’ proġett kif ukoll mill-istħarriġ ġudizzjarju ta’ din il-proċedura, meta deċiżjoni EEA tkun ingħatat għal dan il-proġett wara proċedura ta’ evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent imwettqa bil-parteċipazzjoni tal-pubbliku, imur kontra d-dispożizzjonijiet iċċitati iktar ’il fuq tad-Direttiva EEA.
88. Ir-Repubblika tal-Polonja tirrispondi li, fid-dawl tal-Artikolu 2(2) tad-Direttiva EEA, li jipprevedi l-possibbiltà li tiġi applikata proċedura integrata ta’ għoti ta’ awtorizzazzjoni ta’ proġett, l-Istati Membri huma awtorizzati jiddeterminaw proċeduri li permezz tagħhom il-parteċipazzjoni tal-pubbliku għandha tiġi ggarantita fl-istadju tal-adozzjoni ta’ din l-awtorizzazzjoni, li fil-kuntest tagħha jiġu eżaminati l-kwistjonijiet dwar l-effett tal-proġett ippjanat fuq l-ambjent. Madankollu, tali parteċipazzjoni ma għandhiex tiġi ggarantita fl-istadji suċċessivi tal-proċedura tal-għoti li fihom jiġu eżaminati aspetti oħra tal-funzjonament tal-proġett ippjanat.
89. Issa, fil-Polonja, il-proċedura dwar l-għoti ta’ awtorizzazzjoni ta’ proġett tinvolvi diversi stadji u huwa biss wara l-kisba minn qabel ta’ deċiżjoni dwar il-kundizzjonijiet ambjentali li l-operatur jista’ jingħata tali awtorizzazzjoni, li għaliha l-imsemmija deċiżjoni hija vinkolanti. B’mod konformi mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta d-dritt nazzjonali jipprovdi għal proċedura ta’ awtorizzazzjoni f’diversi stadji, li waħda minnhom tkun deċiżjoni prinċipali u l-oħra tkun deċiżjoni ta’ eżekuzzjoni, li ma tkunx tista’ teċċedi l-parametri ddeterminati mid-deċiżjoni prinċipali, l-effetti li proġett jista’ jkollu fuq l-ambjent għandhom jiġu identifikati u evalwati matul il-proċedura relatata mad-deċiżjoni prinċipali.
90. Konsegwentement, fil-kuntest tal-proċedura tal-għoti tal-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026, ma kienx meħtieġ li tiġi ggarantita mill-ġdid il-parteċipazzjoni tal-pubbliku u lanqas li jsiru mill-ġdid konsultazzjonijiet transkonfinali peress li l-obbligi marbuta ġew osservati fil-kuntest tal-proċedura magħluqa bid-Deċiżjoni EEA. Il-Kummissjoni vvalidat dan l-approċċ fl-opinjoni motivata tagħha, billi kkonkludiet li ma kienx hemm ksur tad-dispożizzjonijiet ikkonċernati tad-Direttiva EEA.
91. Fir-rigward tad-dikjarazzjoni tal-Istat Membru rikorrent li l-Artikolu 11(1) tad-Direttiva EEA jirrikjedi l-possibbiltà ta’ stħarriġ ġudizzjarju tat-teħid inkunsiderazzjoni tar-riżultati tal-evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent fil-kuntest tal-proċedura ta’ għoti ta’ awtorizzazzjoni, ir-Repubblika tal-Polonja ssostni, l-ewwel, li d-dritt Pollakk jiggarantixxi, bħala prinċipju, il-possibbiltà għall-pubbliku kkonċernat li jippreżenta tali azzjoni. F’dan ir-rigward, organizzazzjonijiet bħal Greenpeace ČR ippreżentaw azzjonijiet kontra l-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026, li fil-kuntest tagħhom il-kwistjoni tas-sospensjoni ta’ din l-awtorizzazzjoni ġiet eżaminata fil-mertu.
92. It-tieni, mill-paragrafu 2 tal-imsemmi artikolu, li jipprovdi li l-Istati Membri għandhom jiddeterminaw f’liema stadju jistgħu jiġu kkontestati d-deċiżjonijiet, jirriżulta li huwa possibbli għalihom li jiggarantixxu l-possibbiltà li tiġi ppreżentata azzjoni biss fl-istadju tad-deċiżjoni dwar il-kundizzjonijiet ambjentali, sa fejn huwa eskluż li d-deċiżjoni ta’ awtorizzazzjoni ma tiħux inkunsiderazzjoni l-ewwel deċiżjoni. Dan huwa l-każ fil-Polonja, peress li l-Artikolu 86 tal-Liġi dwar l-Informazzjoni dwar l-Ambjent jipprevedi li din id-deċiżjoni torbot lill-awtoritajiet li jadottaw deċiżjoni msemmija fl-Artikolu 72(1) ta’ din il-liġi. Peress li d-Deċiżjoni EEA hija direttament applikabbli, ma huwiex iġġustifikat u jkun mingħajr skop li tiġi ggarantita lill-organizzazzjonijiet mhux governattivi l-possibbiltà li jikkontestaw id-deċiżjoni ta’ awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026.
93. Ir-Repubblika tal-Polonja żżid li, fi kwalunkwe każ, l-allegazzjoni ta’ ksur tal-Artikolu 11(1) tad-Direttiva EEA saret mingħajr skop sa fejn l-Artikolu 33 tal-Kodiċi tal-Minjieri ġie emendat u issa jippermetti lill-partijiet ikkonċernati jippreżentaw azzjoni kontra deċiżjoni ta’ investiment sabiex jistħarrġu l-kompatibbiltà tagħha mad-deċiżjoni dwar il-kundizzjonijiet ambjentali.
2. Evalwazzjoni
94. Permezz tat-tieni motiv tagħha, ir-Repubblika Ċeka tqis li l-Artikolu 33 tal-Kodiċi tal-Minjieri, li essenzjalment jipprevedi l-assenza ta’ parteċipazzjoni ta’ organizzazzjonijiet pubbliċi fil-proċedura għall-għoti ta’ awtorizzazzjoni meta dawn l-organizzazzjonijiet ikunu pparteċipaw fil-proċedura dwar l-evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent, jikser diversi dispożizzjonijiet tad-Direttiva EEA. Dan il-motiv jikkonċerna wkoll att leġiżlattiv u mhux prattika amministrattiva partikolari.
95. L-obbligi imposti fl-Artikolu 6(2) sa (7), fl-Artikolu 7(5), fl-Artikoli 8 u 9 kif ukoll fl-Artikolu 11(1) tad-Direttiva EEA jirrigwardaw il-parteċipazzjoni tal-pubbliku kkonċernat u tal-Istati Membri l-oħra li fit-territorju tagħhom il-proġett jista’ jkollu effett sinjifikattiv, fil-proċeduri previsti mid-Direttiva EEA, inkluż fl-istħarriġ tad-deċiżjonijiet li jirriżultaw minnha. L-imsemmija obbligi jikkonċernaw l-iżvolġiment u t-tmiem tal-“proċedura deċiżjonali” fis-sens tal-Artikolu 2(2) tad-Direttiva EEA, li l-għan tagħha huwa l-għoti ta’ “kunsens [awtorizzazzjoni] għall-iżvilupp”, fejn dan it-terminu jinkludi, skont l-Artikolu 1(2)(c) tad-Direttiva EEA, id-deċiżjoni li tagħti d-dritt li jitwettaq il-proġett.
a) Fuq il‑ksur tad‑dritt ta’ aċċess tal‑pubbliku u ta’ Stati Membri oħra għall‑proċedura ta’ adozzjoni ta’ awtorizzazzjoni
96. Nixtieq qabelxejn nenfasizza li ma iniex konvint mill-interpretazzjoni difiża mir-Repubblika Ċeka, li l-Artikoli 6 sa 9 tad-Direttiva EEA għandhom l-għan li jiżguraw dritt assolut u illimitat ta’ aċċess tal-pubbliku u ta’ Stati Membri oħra għall-istadji kollha tal-proċedura ta’ adozzjoni ta’ awtorizzazzjoni. Fil-fehma tiegħi, huwa neċessarju li din il-pożizzjoni tiġi kkwalifikata billi titfakkar l-awtonomija proċedurali li d-Direttiva EEA tirrikonoxxi lill-Istati Membri. Kif tindika ġustament ir-Repubblika tal-Polonja, l-Artikolu 2(2) tad-Direttiva EEA jipprevedi l-possibbiltà għal Stat Membru li jintegra l-evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent fil-proċeduri eżistenti ta’ awtorizzazzjoni tal-proġetti jew, fin-nuqqas ta’ dan, fi proċeduri oħra jew f’dawk li għandhom jiġu stabbiliti sabiex jintlaħqu l-għanijiet tal-imsemmija direttiva.
97. Fi kliem ieħor, id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni ma jwettqux uniformizzazzjoni tal-proċeduri li jippreċedu l-għoti tal-awtorizzazzjonijiet ta’ proġetti. L-Istati Membri għandhom pjuttost libertà ta’ għażla fir-rigward tal-forma u tal-metodi meqjusa li jikkontribwixxu għall-għanijiet tad-Direttiva EEA. Konsegwentement, il-leġiżlazzjonijiet nazzjonali tad-diversi Stati Membri jistgħu jiddifferenzjaw ruħhom b’mod sostanzjali fir-rigward tal-mod kif għandhom jiġu organizzati l-proċeduri amministrattivi fil-qasam ta’ deċiżjoni li tawtorizza t-twettiq ta’ proġetti li jistgħu jwasslu għal effetti sostanzjali fuq l-ambjent.
98. Skont l-informazzjoni pprovduta mir-Repubblika tal-Polonja, l-ordinament ġuridiku intern tagħha jipprevedi proċedura ta’ awtorizzazzjoni f’diversi stadji li tibda bl-evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent ta’ proġett. Ir-Repubblika tal-Polonja tispjega li, fil-każ ta’ proġetti li jikkonsistu fl-estrazzjoni ta’ minerali minn vina ġeoloġika, l-impriża li tipprevedi li teżerċita din it-tip ta’ attività hija obbligata tikseb deċiżjoni dwar il-kundizzjonijiet ambjentali applikabbli għat-twettiq ta’ dan il-proġett u sussegwentement biss, awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni tal-minerali tal-vina ġeoloġika. Ir-Repubblika tal-Polonja tenfasizza li d-deċiżjoni dwar il-kundizzjonijiet ambjentali hija vinkolanti għall-awtorità amministrattiva li tagħti l-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ minerali minn vina ġeoloġika.
99. F’dan il-kuntest, għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrikonoxxi espressament il-libertà ta’ Stat Membru li jipprevedi tali proċedura ta’ awtorizzazzjoni f’diversi stadji. Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta d-dritt nazzjonali jipprovdi għal proċedura ta’ awtorizzazzjoni f’diversi stadji, li waħda minnhom tkun deċiżjoni prinċipali u l-oħra tkun deċiżjoni ta’ eżekuzzjoni, li ma tkunx tista’ teċċedi l-parametri ddeterminati mid-deċiżjoni prinċipali, l-effetti li proġett jista’ jkollu fuq l-ambjent għandhom jiġu identifikati u evalwati matul il-proċedura relatata mad-deċiżjoni prinċipali (23). Huwa biss meta dawn l-effetti jkunu identifikabbli biss matul il-proċedura relatata mad-deċiżjoni ta’ eżekuzzjoni li l-evalwazzjoni għandha ssir fil-kuntest ta’ din l-aħħar proċedura (24). Il-Qorti tal-Ġustizzja speċifikat li l-evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent ta’ proġett għandha, bħala prinċipju, issir hekk kif ikun possibbli li jiġu identifikati u evalwati l-effetti kollha li dan il-proġett jista’ jkollu fuq l-ambjent (25). In-natura preliminari ta’ tali evalwazzjoni hija ġġustifikata mill-bżonn li, fil-proċess deċiżjonali, l-awtorità kompetenti tieħu inkunsiderazzjoni, kemm jista’ jkun fil-fażi l-iktar bikrija, tal-effetti fuq l-ambjent tal-proċessi tekniċi kollha ta’ ppjanar u ta’ deċiżjoni sabiex jiġi evitat, mill-bidu, il-ħolqien ta’ tniġġis jew ta’ inkonvenjenzi pjuttost milli sabiex sussegwentement jiġu miġġielda l-effetti tagħhom (26).
100. Il-proċedura ta’ awtorizzazzjoni prevista fid-dritt nazzjonali, kif deskritta mir-Repubblika tal-Polonja, jidhirli li hija konformi mar-rekwiżiti tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, iċċitati fil-punt preċedenti ta’ dawn il-konklużjonijiet. B’mod partikolari, ir-Repubblika tal-Polonja ma tistax tiġi kkritikata talli pprevediet proċedura ta’ awtorizzazzjoni f’diversi stadji, b’mod partikolari fid-dawl tal-awtonomija proċedurali li d-Direttiva EEA tirrikonoxxi lill-Istati Membri. Minn dan l-angolu, ir-Repubblika tal-Polonja jidher li adottat id-dispożizzjonijiet meħtieġa sabiex, qabel ma tingħata l-awtorizzazzjoni, il-proġetti li jista’ jkollhom impatt sinjifikattiv fuq l-ambjent, partikolarment minħabba n-natura tagħhom, id-daqs tagħhom jew il-post tagħhom, ikunu suġġetti għal proċedura ta’ talba għal awtorizzazzjoni u għal evalwazzjoni rigward l-effetti fuq l-ambjent, b’mod konformi mal-obbligu impost fuqha mill-Artikolu 2(1) tad-Direttiva EEA.
101. Abbażi ta’ din il-konstatazzjoni, jidhirli li huwa loġiku li, meta evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent ta’ proġett tkun diġà seħħet fi stadju tal-proċedura amministrattiva qabel l-għoti tal-awtorizzazzjoni, filwaqt li jiġu osservati r-rekwiżiti proċedurali imposti mid-Direttiva EEA, ma teżisti ebda ġustifikazzjoni oġġettiva sabiex Stat Membru jintalab jirrepeti dan l-istadju fl-istadju tal-awtorizzazzjoni. Tali rekwiżit iwassal sabiex tiġi injorata l-awtonomija tal-Istati Membri fir-rigward tal-istabbiliment tal-proċeduri amministrattivi u jikkostitwixxi formaliżmu inutli li jista’ joħloq ostakoli sproporzjonati għat-twettiq ta’ proġett. Għalhekk, naqbel mal-opinjoni espressa mill-Kummissjoni li, meta l-pubbliku u, jekk ikun il-każ, Stati Membri oħra setgħu jipparteċipaw fil-proċedura ta’ evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent, ma jidhirx li huwa neċessarju li din il-parteċipazzjoni tiġi rrepetuta fl-istadju tal-awtorizzazzjoni. Konsegwentement, fil-kuntest tal-proċedura ta’ estensjoni tal-awtorizzazzjoni sal‑2026 għall-operat tal-minjiera ta’ Turów, ma kienx meħtieġ li tiġi ggarantita mill-ġdid il-parteċipazzjoni tal-pubbliku u lanqas li jsiru mill-ġdid konsultazzjonijiet transkonfinali, peress li l-obbligi dwar il-qasam iċċitat iktar ’il fuq kienu diġà ġew osservati fil-kuntest tal-proċedura magħluqa bid-Deċiżjoni EEA.
102. L-argumenti invokati mir-Repubblika Ċeka li jissuġġerixxu l-inkompatibbiltà tal-Artikolu 33 tal-Kodiċi tal-Minjieri mad-Direttiva EEA ma jidhirlix li huma konvinċenti peress li huma bbażati fuq sempliċi interpretazzjoni litterali tal-Artikolu 6(2) tad-Direttiva EEA, li hija intiża li tirreferi għall-“awtorizzazzjoni” finali, mingħajr madankollu ma tispjega b’mod preċiż u ddettaljat għalfejn il-proċedura amministrattiva f’diversi stadji prevista fl-ordinament ġuridiku Pollakk ma hijiex konformi mar-rekwiżiti tad-Direttiva EEA. Is-sostenn ta’ dan l-argument ikun ifisser li jkun qiegħed jiġi affermat li wieħed assolutament ma jistax jipprevedi proċedura amministrattiva f’diversi stadji intiża sabiex tevalwa l-effetti ta’ proġett fuq l-ambjent, fatt li jikkontradixxi b’mod ċar dak li l-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat fil-ġurisprudenza tagħha. Għaldaqstant, dawn l-argumenti għandhom jiġu miċħuda.
b) Fuq il‑ksur tad‑dritt tal‑preżentata ta’ azzjoni ġudizzjarja
103. Fir-rigward tal-allegat ksur tal-Artikolu 11(1) tad-Direttiva EEA, dwar id-dritt li tiġi ppreżentata azzjoni ġudizzjarja, għandu jiġi osservat qabel kollox li jidher li ma huwiex l-Artikolu 33 tal-Kodiċi tal-Minjieri nnifsu li jeskludi l-preżentata ta’ tali azzjoni kontra deċiżjoni ta’ awtorizzazzjoni meta l-persuna kkonċernata ma tkunx ipparteċipat fil-proċedura li twassal għall-għoti ta’ din l-awtorizzazzjoni, iżda l-Artikolu 50(1) tal-Liġi dwar il-Proċedura Amministrattiva, kif tindika r-Repubblika Ċeka stess fil-kuntest tas-seba’ motiv tagħha.
104. Barra minn hekk, hemm lok li jitfakkar li, skont is-sentenza Flausch (27), l-azzjonijiet kontra d-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni biss ma jirrigwardawx, bħala prinċipju, kwistjonijiet ta’ parteċipazzjoni tal-pubbliku fil-proċess deċiżjonali, iżda li jkun differenti jekk, b’mod partikolari, eventwali difetti fil-parteċipazzjoni tal-pubbliku għandhom jitqajmu fil-kuntest tal-azzjoni kontra d-deċiżjoni finali ta’ awtorizzazzjoni.
105. Minn dan isegwi loġikament li, meta d-dritt nazzjonali jipprevedi proċedura f’diversi stadji, komposta minn stadju ta’ evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent u minn stadju dwar l-awtorizzazzjoni ta’ proġett, bħalma huwa l-każ fl-ordinament ġuridiku Pollakk, l-Istati Membri jistgħu validament jipprevedu li d-difetti marbuta mal-parteċipazzjoni tal-pubbliku għandhom jitqajmu matul l-ewwel stadju.
106. Kif jirriżulta b’mod ċar mil-Artikolu 11(2) tad-Direttiva EEA, l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu f’liema stadju jistgħu jiġu kkontestati d-deċiżjonijiet, l-atti jew l-omissjonijiet. Fi kliem ieħor, kuntrarjament għal dak li tallega r-Repubblika Ċeka, Stat Membru ma huwiex obbligat jiggarantixxi li l-eventwali difetti marbuta mal-parteċipazzjoni tal-pubbliku jistgħu jiġu kkontestati, għal darba oħra, fl-istadju tal-awtorizzazzjoni.
107. Fl-aħħar nett, fir-rigward tar-riskju allegat mir-Repubblika Ċeka li r-riżultati tal-proċedura ta’ evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent ma jittiħdux inkunsiderazzjoni iktar tard, inqis li la l-Artikolu 11(1) tad-Direttiva EEA u lanqas ebda dispożizzjoni oħra tad-dritt tal-Unjoni li tagħti dritt ekwivalenti ma jipprekludu l-adozzjoni ta’ proċedura u ta’ dispożizzjonijiet nazzjonali li jipprevedu li l-possibbiltà li tiġi ppreżentata azzjoni tiġi ggarantita biss fl-istadju tad-deċiżjoni dwar il-kundizzjonijiet ambjentali, sa fejn jiġi eskluż li d-deċiżjoni ta’ awtorizzazzjoni ma tiħux inkunsiderazzjoni r-riżultati tal-proċedura ta’ evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent.
108. Fuq dan il-punt, għandu jiġi rrilevat li, skont l-informazzjoni pprovduta mir-Repubblika tal-Polonja (28), id-dritt intern tagħha jiggarantixxi, bħala prinċipju, il-possibbiltà għall-pubbliku kkonċernat li jippreżenta azzjonijiet fil-kuntest ta’ proċedura amministrattiva kif ukoll azzjonijiet quddiem il-qrati amministrattivi kontra deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjonijiet, b’mod partikolari sabiex tiġi mistħarrġa l-kompatibbiltà tagħhom mal-kundizzjonijiet iddefiniti fid-deċiżjonijiet preċedenti dwar il-kundizzjonijiet ambjentali.
109. Fl-assenza ta’ indizji konkreti insostenn tal-argument li d-dritt Pollakk ma jippermettix li jintalab stħarriġ ġudizzjarju ta’ deċiżjoni ta’ awtorizzazzjoni ta’ proġett minħabba li hija ma ħaditx inkunsiderazzjoni r-riżultati tal-proċedura ta’ evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent, dan l-argument għandu jiġi miċħud.
110. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li t-tieni motiv jiġi miċħud bħala infondat.
D. Fuq it‑tielet motiv, ibbażat fuq ksur tal‑Artikolu 11(1) tad‑Direttiva EEA (dikjarazzjoni tan‑natura immedjatament eżekuttiva tad‑Deċiżjoni EEA)
1. L‑argumenti tal‑partijiet
111. Permezz tat-tielet motiv tagħha, ir-Repubblika Ċeka tallega li d-dikjarazzjoni tan-natura immedjatament eżekuttiva tad-Deċiżjoni EEA tikser l-Artikolu 11(1) tad-Direttiva EEA sa fejn din iċċaħħad lil din id-dispożizzjoni mill-effett utli tagħha. F’dan ir-rigward, l-imsemmi Stat Membru jsostni li, minkejja li din id-deċiżjoni tista’, fid-dritt Pollakk, tkun is-suġġett ta’ stħarriġ ġudizzjarju, in-natura immedjatament eżekuttiva tagħha għandha l-effett li l-proġett ikkonċernat jista’ jiġi awtorizzat u sussegwentement eżegwit qabel ma tkun tista’ tiġi adottata deċiżjoni ġudizzjarja dwar il-legalità tad-Deċiżjoni EEA, problema li hija aggravata, minn naħa, mill-assenza ta’ possibbiltà għall-pubbliku li jikseb ġudizzjarjament miżuri provviżorji kontra l-imsemmija natura immedjatament eżekuttiva u, min-naħa l-oħra, mill-irrevokabbiltà tal-awtorizzazzjoni tal-proġett wara l-iskadenza ta’ terminu ta’ sena li jibda jiddekorri mil-bidu tal-attivitajiet.
112. F’dan il-kuntest, ir-Repubblika Ċeka ssostni li azzjonijiet ippreżentati kontra d-Deċiżjoni EEA kif ukoll in-natura immedjatament eżekuttiva tagħha għadhom fil-fażi amministrattiva tagħhom, filwaqt li l-attivitajiet ta’ estrazzjoni fil-minjiera ta’ Turów għadhom għaddejjin. Hija tallega wkoll li l-livelli tal-ilma ta’ taħt l-art jonqsu b’mod sinjifikattiv iktar malajr milli fl-ipoteżijiet li din id-deċiżjoni kienet ibbażata fuqhom u li, kuntrarjament għall-indikazzjonijiet ta’ din tal-aħħar, kien hemm ċedimenti sinjifikattivi ta’ artijiet abitati fit-territorju tar-Repubblika Ċeka.
113. Ir-Repubblika tal-Polonja tirrileva li, fid-dritt Pollakk, deċiżjoni mhux definittiva tista’ tiġi ddikjarata immedjatament eżekuttiva fil-każijiet fejn dan jirriżulta neċessarju fid-dawl tal-protezzjoni tas-saħħa jew tal-ħajja umana, sabiex jiġi evitat telf sinjifikattiv għall-ekonomija nazzjonali jew għal interess pubbliku ieħor jew eċċezzjonalment importanti għal parti. Madankollu, jekk ir-rikonoxximent tan-natura immedjatament eżekuttiva ssir permezz ta’ att separat, dan jista’ jkun is-suġġett ta’ lment u sussegwentement ta’ azzjoni ġudizzjarja. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 135 tal-Kodiċi ta’ Proċedura Amministrattiva, il-korp tat-tieni istanza jista’ jissospendi n-natura direttament eżekuttiva ta’ deċiżjoni, kemm ex officio, kif ukoll fuq talba tal-partijiet fil-proċedura.
114. L-imsemmi Stat Membru jiddikjara li, f’dan il-każ, l-ewwel, ebda talba skont dan l-Artikolu 135 ma ġiet ippreżentata. It-tieni, il-proċedura dwar id-Deċiżjoni EEA damet kważi ħames snin sal‑21 ta’ Jannar 2020, u l-parti l-kbira ta’ dan il-perijodu ġiet iddedikata għall-effetti transkonfinali minħabba l-intervent tal-awtoritajiet u tal-pubbliku Ċeki, b’tali mod li t-terminu sabiex l-operatur jikseb l-awtorizzazzjoni naqas b’mod sinjifikattiv, u dan influwenza d-deċiżjoni li d-Deċiżjoni EEA tiġi ddikjarata immedjatament eżekuttiva. It-tielet, din l-aħħar imsemmija deċiżjoni kienet is-suġġett ta’ lmenti u, sussegwentement, ta’ azzjonijiet li huma pendenti quddiem il-qorti amministrattiva.
115. Ir-Repubblika tal-Polonja ssostni wkoll li t-tielet motiv huwa mingħajr skop peress li, skont l-emenda tal-qafas regolatorju li saret fit‑30 ta’ Marzu 2021, ġew irrikonoxxuti drittijiet lill-pubbliku li jirrimedjaw l-assenza ta’ effettività tal-istħarriġ ġudizzjarju allegat minħabba r-rikonoxximent tan-natura immedjatament eżekuttiva tad-Deċiżjoni EEA. Korp tat-tieni istanza issa jista’, fuq talba u f’każijiet iġġustifikati, jissospendi n-natura immedjatament eżekuttiva fil-kuntest tal-azzjoni diretta kontra din id-deċiżjoni.
2. Evalwazzjoni
116. Permezz tat-tielet motiv tagħha, li huwa dirett kontra d-dikjarazzjoni tan-natura immedjatament eżekuttiva tad-Deċiżjoni EEA, ir-Repubblika Ċeka ssostni ksur tal-Artikolu 11(1) tad-Direttiva EEA minħabba n-natura allegatament ineffettiva tal-proċeduri ġudizzjarji previsti fl-ordinament ġuridiku Pollakk kontra tali dikjarazzjoni, fid-dawl tal-fatt li din tista’ twassal malajr għall-eżekuzzjoni tal-proġett minkejja l-preżentata ta’ azzjoni kontra d-Deċiżjoni EEA, problema li hija aggravata mill-assenza ta’ possibbiltà li jintalbu miżuri provviżorji kontra din l-eżekuzzjoni. Dan il-motiv jidher pjuttost dirett kontra d-dritt nazzjonali, bħall-ewwel żewġ motivi, iktar milli kontra l-imsemmija dikjarazzjoni bħala tali.
117. F’dan ir-rigward, jidher neċessarju li qabel kollox titfakkar il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, li minnha jirriżulta l-obbligu għall-Istati Membri li jiżguraw l-effettività tar-rimedji ġudizzjarji kontra deċiżjonijiet amministrattivi nazzjonali li jista’ jkollhom effetti dannużi u irriversibbli fuq l-ambjent. Il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li l-effettività tar-rimedji ġudizzjarji tiddependi b’mod partikolari mill-possibbiltà għall-membri tal-pubbliku kkonċernat li jitolbu lill-qorti nazzjonali adita b’kawża rregolata mid-dritt tal-Unjoni li tordna miżuri provviżorji ta’ natura li jissospendu temporanjament l-applikazzjoni ta’ awtorizzazzjoni sakemm tingħata d-deċiżjoni definittiva (29). In-neċessità li tiġi żgurata protezzjoni ġudizzjarja effettiva tirriżulta partikolarment importanti meta deċiżjoni, bħad-Deċiżjoni EEA, tiġi ddikjarata immedjatament eżekuttiva. Sabiex jiġi eżaminat dan il-motiv ibbażat fuq l-allegata ineffettività tal-proċeduri ġudizzjarji previsti fl-ordinament ġuridiku Pollakk, jidhirli li huwa neċessarju li jiġi evalwat il-kuntest ġuridiku nazzjonali kif ukoll l-istadju attwali tal-proċeduri pendenti.
a) Fuq il‑kuntest ġuridiku nazzjonali
118. F’dak li jirrigwarda l-kuntest ġuridiku nazzjonali, ir-Repubblika tal-Polonja tispjega li d-dispożizzjonijiet tad-dritt Pollakk jippermettu li deċiżjoni mhux definittiva tiġi rrikonoxxuta natura immedjatament eżekuttiva f’każijiet partikolari, jiġifieri meta dan ikun neċessarju fir-rigward tal-protezzjoni tas-saħħa jew tal-ħajja tal-bniedem, sabiex jiġi evitat telf kbir għall-ekonomija nazzjonali, jew anki għal interess pubbliku ieħor jew interess eċċezzjonalment importanti ta’ parti. Korp tal-ewwel istanza jista’ jirrikonoxxi li d-deċiżjoni tiegħu hija ta’ natura direttament eżekuttiva fit-test tagħha stess, jew wara l-adozzjoni tagħha. F’dan it-tieni każ, ir-rikonoxximent tan-natura immedjatament eżekuttiva ssir permezz ta’ digriet, li kontra tiegħu l-partijiet jistgħu jressqu lment u sussegwentement azzjoni quddiem qorti amministrattiva. Ir-Repubblika tal-Polonja tindika li d-dritt Pollakk jipprevedi mezz ieħor li jippermetti l-kontestazzjoni tan-natura direttament eżekuttiva: bl-applikazzjoni tal-Artikolu 135 tal-Kodiċi tal-Proċedura Amministrattiva, il-korp tat-tieni istanza jista’ jissospendi ex officio n-natura direttament eżekuttiva ta’ deċiżjoni. Dan il-korp jista’ wkoll jagħmel dan wara li jkun eżamina t-talba tal-partijiet fil-proċedura.
b) Fuq l‑istadju attwali tal‑proċeduri pendenti
119. Fir-rigward tal-istadju attwali tal-proċeduri, ir-Repubblika Ċeka ssostni li diversi persuni Ċeki ppreżentaw azzjoni kontra d-Deċiżjoni EEA kif ukoll ilment kontra d-deċiżjoni tat‑23 ta’ Jannar 2020 dwar in-natura immedjatament eżekuttiva tad-Deċiżjoni EEA. Din l-informazzjoni hija kkorroborata mir-Repubblika tal-Polonja li tispjega li diversi organizzazzjonijiet għall-protezzjoni tal-ambjent ippreżentaw quddiem id-Direttur Ġenerali għall-Protezzjoni tal-Ambjent azzjoni kontra d-Deċiżjoni EEA tal‑21 ta’ Jannar 2020 maħruġa mid-Direttur Reġjonali għall-Protezzjoni tal-Ambjent ta’ Wrocław. Skont l-ispjegazzjonijiet tar-Repubblika tal-Polonja, ladarba l-ewwel awtorità ċċitata tkun tat id-deċiżjoni tagħha fit-tieni istanza, l-organizzazzjonijiet ikkonċernati jkollhom id-dritt li jippreżentaw azzjoni quddiem il-Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (il-Qorti Amministrattiva Provinċjali ta’ Varsavja, il-Polonja).
120. F’dak li jirrigwarda speċifikament id-deċiżjoni dwar in-natura immedjatament eżekuttiva tad-Deċiżjoni EEA, ir-Repubblika tal-Polonja ssostni li d-Direttur Reġjonali għall-Protezzjoni tal-Ambjent, wara li eżamina l-argumenti mressqa mill-parti Ċeka fil-kuntest tal-proċedura ta’ lment, iddeċieda fl‑14 ta’ April 2021 li jżomm din id-deċiżjoni fis-seħħ. Ir-Repubblika tal-Polonja tiġbed l-attenzjoni għall-fatt li, sal-lum, diversi organizzazzjonijiet għall-protezzjoni tal-ambjent ippreżentaw azzjoni kontra din id-deċiżjoni tal-aħħar quddiem il-Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (il-Qorti Amministrattiva Provinċjali ta’ Varsavja). F’dan il-kuntest, nosserva li r-Repubblika Ċeka informat lill-Qorti tal-Ġustizzja, waqt is-seduta, li din il-proċedura għadha attwalment pendenti u li s-seduta kellha ssir lejn l-aħħar tas-sena 2021.
121. Evalwazzjoni tal-argumenti invokati miż-żewġ partijiet iwassalni sabiex nikkonkludi li l-ordinament ġuridiku Pollakk huwa effettivament munit b’rimedji ġudizzjarji li jippermettu li jinkiseb stħarriġ tal-legalità tad-deċiżjonijiet amministrattivi, inkluża d-Deċiżjoni EEA, mill-amministrazzjoni u l-istanzi ġudizzjarji. B’mod partikolari, il-persuni kkonċernati għandhom il-possibbiltà li jissospendu n-natura direttament eżekuttiva ta’ deċiżjoni. Fl-assenza ta’ provi solidi, ma nistax nikkondividi d-dubji tar-Repubblika Ċeka dwar l-effettività tar-rimedji ġudizzjarji eżistenti. Il-fatt li l-organizzazzjonijiet għall-protezzjoni tal-ambjent imsemmija iktar ’il fuq ma rebħux fl-azzjonijiet tagħhom ma jikkostitwixxix, fih innifsu, prova suffiċjenti sabiex jiġi konkluż li hemm assenza ta’ effettività, iktar u iktar peress li r-rimedji ġudizzjarji għadhom ma ġewx eżawriti.
122. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, jiena inklinat li niċħad it-tielet motiv bħala infondat.
E. Fuq ir‑raba’ motiv, ibbażat fuq ksur tal‑Artikolu 4(1)(a)(ii) u (b)(ii) tad‑Direttiva 2000/60 (nuqqas ta’ inklużjoni fid‑Deċiżjoni EEA ta’ eventwali proċedura fil‑każ ta’ nuqqas ta’ għoti ta’ derogi għall‑korpi tal‑ilma kkonċernati)
1. L‑argumenti tal‑partijiet
123. Skont ir-Repubblika Ċeka, id-Deċiżjoni EEA ma tiżgurax l-osservanza tal-obbligi li jirriżultaw mill-Artikolu 4(1)(a)(ii) u (b)(ii) tad-Direttiva 2000/60 fir-rigward tal-ilma tal-wiċċ u tal-ilma ta’ taħt l-art ikkonċernati mill-attività ta’ estrazzjoni fil-minjiera ta’ Turów matul il-perijodu kollu previst ta’ din l-attività, sal‑2044, u, minħabba f’hekk, tikser dawn id-dispożizzjonijiet.
124. F’dan ir-rigward, l-imsemmi Stat Membru jirrileva li l-Artikolu 4(4) u (5) tad-Direttiva 2000/60 jipprevedi derogi mit-twettiq tal-imsemmija għanijiet b’validità massima sal‑2021 jew sal‑2027 u li, b’mod partikolari, l-estensjoni, skont il-paragrafu 4, tal-perijodu tad-derogi previsti fil-paragrafu 5 hija prevista mingħajr kunsiderazzjoni tal-possibbiltà li l-awtorizzazzjoni ta’ tali estensjoni tiġi rrifjutata minħabba l-inosservanza tal-kundizzjonijiet neċessarji għall-għoti tad-derogi msemmija fl-imsemmi paragrafu 5.
125. Issa, għalkemm ir-Repubblika tal-Polonja tirrikonoxxi, fid-dokumentazzjoni EEA, li ma huwiex possibbli li jintlaħaq stat tajjeb tal-korpi tal-ilma kkonċernati qabel it-tmiem tal-operat tad-depożitu ta’ Turów fl‑2044, id-Deċiżjoni EEA ma turix b’liema mod dan l-Istat Membru jipprevedi, fil-każ ta’ rifjut tal-għoti tal-imsemmija derogi, li jilħaq konformità mad-dritt tal-Unjoni. B’mod partikolari, din id-deċiżjoni ma tinvolvix projbizzjoni li jitkompla l-operat f’każ bħal dan.
126. Ir-Repubblika tal-Polonja tiċħad l-allegazzjoni ta’ ksur tal-Artikolu 4(1)(a)(ii), u (b)(ii) tad-Direttiva 2000/60. Hija tenfasizza li l-evalwazzjoni u l-applikazzjoni tad-derogi previsti fl-Artikolu 4(4) u (5) ta’ din id-direttiva ma ssirx permezz ta’ awtorizzazzjonijiet għal investimenti partikolari iżda fil-kuntest tal-aġġornament tal-pjanijiet konkreti ta’ mmaniġġar ta’ distrett tal-baċin tax-xmara, imwettqa skont l-Artikolu 13 tal-imsemmija direttiva. Tali attwalizzazzjonijiet isiru għad-distretti tal-baċin tax-xmara għas-snin 2021 sa 2027, inkluż għal dak tal-Oder. Huwa fil-kuntest ta’ dan l-aġġornament tal-pjanijiet li, fir-rigward tas-sitwazzjoni attwali, jittieħdu deċiżjonijiet relatati maż-żamma, mal-konverżjoni tal-imsemmija derogi jew mar-rinunzja tagħhom.
127. Dan l-Istat Membru jikkunsidra, billi jirreferi wkoll għall-opinjoni motivata tal-Kummissjoni, li d-Direttiva 2000/60 ma teżiġix li deċiżjoni ta’ awtorizzazzjoni ta’ proġett fis-sens tad-Direttiva EEA tiddefinixxi l-obbligi li jirriżultaw minn eventwali deċiżjonijiet futuri dwar derogi mill-għanijiet ambjentali għal korpi tal-ilma speċifiċi. Din il-pożizzjoni ma tistax titpoġġa f’dubju mill-ġurisprudenza ċċitata mir-Repubblika Ċeka, li tindika biss li d-dokumentazzjoni ipprovduta għad-dispożizzjoni tal-pubbliku għall-finijiet ta’ konsultazzjoni qabel l-għoti ta’ awtorizzazzjoni għandha tinkludi l-informazzjoni neċessarja għall-evalwazzjoni tal-effetti ta’ dan il-proġett fuq l-ilma fid-dawl tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2000/60. Għall-kuntrarju, din il-ġurisprudenza ma tindikax li huwa neċessarju jiġi deċiż b’mod vinkolanti, f’deċiżjoni ta’ awtorizzazzjoni ta’ proġett, il-punt dwar jekk dan il-proġett jistax jitwettaq skont deċiżjonijiet futuri tal-għoti jew le tad-derogi msemmija iktar ’il fuq.
128. Ir-Repubblika tal-Polonja tiċħad ukoll l-allegazzjoni tar-Repubblika Ċeka li l-osservanza tal-obbligi msemmija f’din id-dispożizzjoni ma hija żgurata bl-ebda mod ieħor. Hija tafferma l-eżistenza, fid-dritt Pollakk, ta’ mekkaniżmi li jirrigwardaw tliet aspetti tal-attivitajiet li jista’ jkollhom effett fuq l-ilma ta’ taħt l-art jew fuq l-ilma tal-wiċċ li jiggarantixxu l-osservanza tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2000/60 fil-każ ta’ rifjut li jiġu awtorizzati d-derogi inkwistjoni. Dawn il-mekkaniżmi jikkonċernaw, l-ewwel, il-proċeduri marbuta mal-kisba ta’ deċiżjoni li tippermetti li tiġi eżerċitata tali attività, it-tieni, il-verifika tal-effett tal-attività eżerċitata fuq l-ilma u, it-tielet, is-sanzjonijiet tal-effetti negattivi fuq l-ilma minn persuni li jeżerċitaw attività abbażi ta’ deċiżjoni miksuba qabel. Barra minn hekk, il-ksur mill-operatur tal-kundizzjonijiet marbuta mal-protezzjoni tal-ambjent huwa motiv għall-irtirar tal-awtorizzazzjoni mingħajr kumpens.
129. Barra minn hekk, ir-Repubblika tal-Polonja tirrileva, minn naħa, li r-raba’ motiv jirrigwarda l-kontenut tad-Deċiżjoni EEA. Peress li din id-deċiżjoni hija s-suġġett ta’ lment amministrattiv li jista’ jiġi segwit minn azzjoni quddiem qorti amministrattiva, fejn dawn il-proċeduri jistgħu jwasslu għall-annullament tagħha, is-sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-kompatibbiltà tad-Deċiżjoni EEA mad-Direttiva 2000/60 tikser it-tqassim tar-rwoli bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali.
130. Min-naħa l-oħra, mill-kliem tal-Artikolu 259 TFUE jirriżulta li rikors ippreżentat skont din id-dispożizzjoni għandu juri li l-Istat Membru kkonċernat diġà naqas milli jwettaq obbligu impost fuqu skont id-dritt tal-Unjoni u mhux li hemm ksur ipotetiku ta’ tali obbligu, li jista’ jseħħ fil-futur. F’dan ir-rigward, ir-raba’ motiv huwa inammissibbli.
2. Evalwazzjoni
131. Permezz tar-raba’ motiv tagħha, ir-Repubblika Ċeka essenzjalment issostni li d-Deċiżjoni EEA tikser l-Artikolu 4(1)(a)(ii) u (b)(ii) tad-Direttiva 2000/60, dwar l-għanijiet ambjentali li għandhom jintlaħqu għall-ilma tal-wiċċ u ta’ taħt l-art, sa fejn din id-deċiżjoni ma tiddefinixxix il-miżuri li għandhom jittieħdu fl-ipoteżi fejn id-derogi għal dawn id-dispożizzjonijiet fil-preżent applikabbli skont l-Artikolu 4(4) u (5) ta’ din id-direttiva ma jiġux imġedda matul it-tul tal-proġett. Dan il-motiv huwa differenti mill-motivi eżaminati preċedentement minħabba li dan ma jikkonċernax att leġiżlattiv iżda pjuttost att amministrattiv partikolari.
132. Kuntrarjament għal dak li tallega r-Repubblika tal-Polonja, jiena ma nikkunsidrax li dan il-motiv huwa inammissibbli minħabba li jirrigwarda nuqqas ipotetiku futur. In-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu allegat mir-Repubblika Ċeka jidhirli li huwa attwali u suffiċjentement konkret, peress li din tal-aħħar tikkritika lill-awtoritajiet Pollakki, essenzjalment, li ma josservawx l-obbligi imposti fuqhom mid-Direttiva 2000/60, jiġifieri li jagħmlu dak kollu li huwa neċessarju sabiex jintlaħqu l-għanijiet ambjentali stabbiliti minn din id-direttiva fit-termini stabbiliti, iżda pjuttost jistrieħu fuq derogi meta lanqas ma huwa ċert li ser jingħataw.
133. Inkwantu l-mertu tal-motiv invokat mir-Repubblika Ċeka, jeħtieġ li jitfakkar, preliminarjament, li d-Direttiva 2000/60 hija direttiva qafas adottata fuq il-bażi tal-Artikolu 175(1)KE (li sar l-Artikolu 192(1) TFUE). Hija tistabbilixxi prinċipji komuni u qafas globali ta’ azzjoni għall-protezzjoni tal-ilmijiet u tiżgura l-koordinazzjoni, l-integrazzjoni kif ukoll, fuq perijodu itwal, l-iżvilupp tal-prinċipji ġenerali u tal-istrutturi li jippermettu l-protezzjoni u użu ekoloġikament vijabbli tal-ilma fl-Unjoni Ewropea. Il-prinċipji komuni u l-qafas globali ta’ azzjoni stabbiliti minnha għandhom jiġu żviluppati sussegwentement mill-Istati Membri billi jadottaw miżuri partikolari fit-termini previsti f’din id-direttiva. Madankollu, din tal-aħħar ma tipprevedix armonizzazzjoni totali tal-leġiżlazzjoni tal-Istati Membri fil-qasam tal-ilma (30).
134. Skont l-Artikolu 4(1)(a)(ii) u (b)(ii) tad-Direttiva 2000/60, l-Istati Membri għandhom jipproteġu, itejbu u jirrestawraw il-korpi kollha tal-ilma tal-wiċċ u ta’ taħt l-art, bla ħsara għall-applikazzjoni tal-punt (iii) fir-rigward tal-korpi tal-ilma artifiċjali u modifikati ħafna sabiex jintlaħaq stat tajjeb tal-ilmijiet tal-wiċċ u ta’ taħt l-art. Konformement mal-Artikolu 3(1)(c) tad-Direttiva EEA, l-evalwazzjoni tal-effetti ta’ proġett fuq l-ilma tagħmel ukoll parti mill-evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent. F’dan ir-rigward, huwa neċessarju li l-konklużjonijiet tal-proċedura EEA – hawnhekk fil-forma tad-Deċiżjoni EEA – ikopru wkoll l-obbligi li jirriżultaw mid-Direttiva 2000/60, li tikkostitwixxi leġiżlazzjoni speċjali fil-qasam tal-ilma, meta mqabbla mad-Direttiva EEA (31).
135. Dan premess, nixtieq nosserva li, skont l-Artikolu 4(7) tad-Direttiva 2000/60, l-Istati Membri ma jwettqux ksur ta’ din id-direttiva meta l-kundizzjonijiet kollha previsti fil-punti (a) sa (d) ta’ din id-dispożizzjoni jkunu ssodisfatti. Kif iddeċidiet reċentement il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Land Nordrhein-Westfalen, meta proġett jista’ jwassal għal effetti negattivi fuq l-ilma, jista’ jiġi awtorizzat biss jekk l-imsemmija kundizzjonijiet ikunu ssodisfatti. Huma l-awtoritajiet nazzjonali li għandhom il-kompetenza jawtorizzaw proġett li għandhom jevalwaw jekk dawn il-kundizzjonijiet humiex issodisfatti qabel ma tingħata tali awtorizzazzjoni, bla ħsara għall-possibbiltà ta’ stħarriġ ġudizzjarju (32). Għaldaqstant, l-eżami ta’ kull motiv li jikkonċerna l-ksur tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2000/60 minn Stat Membru jirrikjedi, bħala prinċipju, li jiġi vverifikat li l-kundizzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq ittieħdu inkunsiderazzjoni.
136. Issa, il-motiv invokat mir-Repubblika Ċeka jikkonċerna aspett differenti li huwa neċessarju li jiġi ċċarat. Fil-fatt, l-Istat Membru rikorrent ma jsostnix nuqqas ta’ twettiq tal-obbligu li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 4(7) tad-Direttiva 2000/60. Dak li r-Repubblika Ċeka tikkritika konfront tal-awtoritajiet Pollakki, huwa li dawn jitilqu mill-premessa li d-derogi li tibbenefika minnhom ir-Repubblika tal-Polonja skont il-paragrafi 4 u 5 tal-Artikolu 4 tad-Direttiva 2000/60 ser jinżammu.
137. F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li dan l-argument jinjora l-fatt li l-applikazzjoni tad-derogi previsti fl-Artikolu 4(4) u (5) tad-Direttiva 2000/60 ma ssirx permezz ta’ deċiżjoni ta’ evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent, iżda fil-kuntest tal-aġġornament tal-pjanijiet konkreti ta’ mmaniġġar ta’ distrett ta’ baċin tax-xmara, imwettaq skont l-Artikolu 13 sa 15 tad-Direttiva 2000/60 (33). Dawn il-pjanijiet ta’ ġestjoni jiddefinixxu l-għanijiet għall-korpi tal-ilma kollha. Għall-korpi tal-ilma li għadhom ma ssodisfawx l-għan ambjentali ta’ “stat tajjeb” jew “stat tajjeb potenzjali”, il-pjanijiet ta’ ġestjoni għandhom jipprevedu t-terminu li fih dawn għandhom jiġu ssodisfatti, skont l-Artikolu 4(4) ta’ din id-direttiva. Meta ma jkunx possibbli li jintlaħaq dan l-għan għal korp tal-ilma, jista’ jiġi segwit għan ambjentali inqas strett bil-kundizzjoni li jkunu ssodisfatti l-kriterji previsti fl-Artikolu 4(5) tal-imsemmija direttiva (34).
138. Skont l-informazzjoni pprovduta mill-Kummissjoni u mir-Repubblika tal-Polonja, il-pjan li jmiss ta’ mmaniġġar tal-baċin tax-xmara kellu jiġi adottat qabel it‑22 ta’ Diċembru 2021, konformement mal-Artikolu 13(7) tad-Direttiva 2000/60. Ir-Repubblika tal-Polonja tindika li x-xogħolijiet ta’ aġġornament tal-imsemmi pjan kienu jinsabu pendenti u li kienu ttieħdu l-miżuri amministrattivi kollha neċessarji maħsuba sabiex jinżammu d-derogi inkwistjoni. L-awtoritajiet Pollakki attwalment qegħdin iwettqu konsultazzjonijiet pubbliċi dwar abbozzi ta’ pjan, skont ir-rekwiżiti tad-Direttiva 2000/60.
139. Konsegwentement, għandu jiġi konkluż li l-awtoritajiet Pollakki, waqt l-adozzjoni tad-Deċiżjoni EEA, ma kinux obbligati jieħdu inkunsiderazzjoni l-possibbiltà li d-derogi previsti fl-Artikolu 4(4) u (5) tad-Direttiva 2000/60 ma jinżammux. Min-naħa l-oħra, huma kienu obbligati jevalwaw jekk kienx hemm riskju ta’ deterjorament tal-istat tal-korpi tal-ilma prodott b’konsegwenza tal-attivitajiet tal-minjieri li jista’ ma jiġix aċċettat fid-dawl tal-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 4(7) ta’ din id-direttiva.
140. Barra minn hekk, jidhirli li huwa neċessarju li niġbed l-attenzjoni għall-ispjegazzjonijiet tar-Repubblika tal-Polonja, li d-dritt Pollakk jipprevedi mekkaniżmi effettivi li jiggarantixxu l-kompatibbiltà mal-Artikolu 4(1)(a)(ii) u (b)(ii) tad-Direttiva 2000/60 fil-każ ta’ rifjut li jiġu awtorizzati d-derogi inkwistjoni. B’mod iktar konkret, l-imsemmija mekkaniżmi jawtorizzaw lill-awtoritajiet Pollakki jwettqu reviżjoni jew irtirar tal-awtorizzazzjonijiet mogħtija. Għaldaqstant, kuntrarjament għall-allegazzjonijiet tar-Repubblika Ċeka, l-awtoritajiet Pollakki jidhru li għandhom mezzi adegwati sabiex jiżguraw l-osservanza tal-obbligi li jirriżultaw mid-dritt tal-Unjoni.
141. Għar-raġunijiet esposti iktar ’il fuq, nipproponi li dan il-motiv jiġi miċħud bħala infondat.
F. Fuq il‑ħames motiv, ibbażat fuq ksur tal‑Artikolu 6(2) sa (7), tal‑Artikolu 7(1), (2) u (5), kif ukoll tal‑Artikolu 8 tad-Direttiva EEA (esklużjoni tal‑pubbliku kkonċernat u tar‑Repubblika Ċeka mill‑proċedura tal‑għoti tal‑awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026)
1. L‑argumenti tal‑partijiet
142. Permezz tal-ħames motiv tagħha, ir-Repubblika Ċeka ssostni li, billi eskludiet il-parteċipazzjoni tal-pubbliku kkonċernat u dik ta’ dan l-Istat Membru fil-proċedura tal-għoti tal-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026, ir-Repubblika tal-Polonja kisret l-Artikolu 6(2) sa (7), l-Artikolu 7(1), (2) u (5) kif ukoll l-Artikolu 8 tad-Direttiva EEA.
143. Bħat-tieni motiv tagħha, ibbażat fuq il-ksur ta’ dawn id-dispożizzjonijiet mill-Artikolu 33 tal-Kodiċi tal-Minjieri, ir-Repubblika Ċeka hija tal-opinjoni li l-proċedura li twassal għal din l-awtorizzazzjoni hija “proċedura deċiżjonali” li taqa’ taħt l-Artikolu 2(2) tad-Direttiva EEA, b’tali mod li l-obbligi msemmija fl-Artikolu 6(2) sa (7), fl-Artikolu 7(1), (2) u (5), kif ukoll fl-Artikolu 8 ta’ din id-direttiva japplikaw ukoll għal din il-proċedura. Fil-fatt, il-parteċipazzjoni tal-pubbliku kkonċernat kif ukoll tal-imsemmi Stat Membru kienet tkun neċessarja sabiex jiġi vverifikat jekk il-kundizzjonijiet tad-Deċiżjoni EEA ġewx integrati f’din l-awtorizzazzjoni. Issa, ebda wieħed minn dawn l-obbligi ma ġie osservat fil-proċedura tal-għoti tal-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026, li ġiet segwita mingħajr il-parteċipazzjoni tal-pubbliku.
144. Ir-Repubblika tal-Polonja tikkunsidra li dan il-motiv huwa infondat, billi tirreferi għall-argumenti tagħha dwar it-tieni motiv. Hija tenfasizza li l-obbligi msemmija fid-dispożizzjonijiet rilevanti tad-Direttiva EEA kienu diġà ġew issodisfatti fl-istadju tal-proċedura li twassal għall-adozzjoni tad-Deċiżjoni EEA.
145. Barra minn hekk, dawn id-dispożizzjonijiet ma jirrikjedux il-possibbiltà li jiġi mistħarreġ jekk id-deċiżjoni ta’ investiment (awtorizzazzjoni) ħaditx inkunsiderazzjoni l-kundizzjonijiet tad-Deċiżjoni EEA, peress li l-parteċipazzjoni tal-pubbliku u tal-Istat Membru kkonċernati fil-proċeduri ta’ adozzjoni ta’ deċiżjonijiet li għandhom effett fuq l-ambjent tikkonsisti, skont l-Artikolu 6(4) tad-Direttiva EEA, f’li jiġu sottomessi osservazzjonijiet u opinjonijiet lill-awtoritajiet qabel ma tittieħed id-deċiżjoni dwar it-talba għal awtorizzazzjoni. Fid-dawl ta’ dan l-għan, tali parteċipazzjoni fl-istadju tal-proċedura ta’ awtorizzazzjoni hija superfluwa, u dan iktar u iktar peress li l-awtorità li kienet tmexxi din il-proċedura kienet marbuta bid-Deċiżjoni EEA.
146. Ir-Repubblika tal-Polonja ssostni, barra minn hekk, li l-adozzjoni tad-Deċiżjoni 2044 kif ukoll l-emenda tad-dispożizzjonijiet tad-dritt Pollakk li jipprovdu għal azzjoni kontra d-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni ppreċeduti minn deċiżjonijiet EEA, li fil-proċedura li wasslet għalihom il-pubbliku seta’ jipparteċipa, irrendew il-ħames motiv mingħajr skop.
2. Evalwazzjoni
147. Il-ħames motiv jirrigwarda n-nuqqas ta’ osservanza tal-obbligi li jirriżultaw mill-Artikolu 6(2) sa (7), mill-Artikolu 7(1), (2) u (5), kif ukoll mill-Artikolu 8 tad-Direttiva EEA sa fejn ir-Repubblika tal-Polonja allegatament irrendiet impossibbli l-parteċipazzjoni tal-pubbliku kkonċernat u tar-Repubblika Ċeka fil-proċedura tal-għoti tal-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026.
148. Qabel kollox, jidhirli li huwa neċessarju li jiġi miċħud l-argument invokat mir-Repubblika tal-Polonja li dan il-motiv ma għadx għandu skop minħabba li deċiżjoni ġdida kienet ġiet adottata mill-awtoritajiet Pollakki, li għandha l-effett li testendi l-awtorizzazzjoni sal‑2044. F’dan ir-rigward, huwa biżżejjed li jiġi argumentat li din id-deċiżjoni ġiet adottata biss fl‑24 ta’ April 2021, jiġifieri wara d-data ta’ riferiment għall-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu fil-kuntest tal-proċedura skont l-Artikolu 259 TFUE (35).
149. Sa fejn jeżistu paralleli mal-kwistjonijiet ta’ liġi mqajma mir-Repubblika Ċeka fit-tieni motiv tagħha, nagħmel riferiment għall-analiżi tiegħi fil-punti 95 et seq. ta’ dawn il-konklużjonijiet, fejn spjegajt li l-obbligi previsti fid-dispożizzjonijiet iċċitati iktar ’il fuq ġew osservati fl-istadju tal-evalwazzjoni tal-effetti tal-proġett fuq l-ambjent, li jwassal għall-adozzjoni tad-Deċiżjoni EEA, u li d-Direttiva EEA ma tipprekludix kostruzzjoni ġuridika, kif prevista fl-ordinament ġuridiku Pollakk, li fil-kuntest tagħha dawn l-obbligi huma ssodisfatti fi stadju preċedenti tal-proċedura ta’ awtorizzazzjoni ta’ proġett, jiġifieri fl-istadju tal-evalwazzjoni tal-effetti tal-proġett fuq l-ambjent, u li l-istadju finali, jiġifieri l-istadju tal-adozzjoni tad-deċiżjoni marbuta ma’ proġett, jitwettaq mingħajr il-parteċipazzjoni tal-pubbliku kkonċernat u tal-Istat Membru affettwat.
150. Fir-rigward tal-argument imressaq mir-Repubblika Ċeka, li parteċipazzjoni komplementari fl-istadju tal-awtorizzazzjoni hija neċessarja sabiex “jiġi kkontrollat” ulterjorment jekk l-awtorizzazzjoni tal-proġett ħaditx inkunsiderazzjoni l-kundizzjonijiet tad-Deċiżjoni EEA, għandu jiġi speċifikat li l-Artikolu 11 tad-Direttiva EEA jagħti dritt li titressaq azzjoni biss “sabiex jikkontestaw il-legalità sostantiva jew proċedurali tad-deċiżjonijiet, l-atti jew l-omissjonijiet soġġetti għad-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva dwar il-parteċipazzjoni tal-pubbliku”(36). Għall-kuntrarju, dan l-Artikolu 11 ma jagħtix id-dritt li jintalab l-istħarriġ ġudizzjarju tat-teħid inkunsiderazzjoni tal-kunsiderazzjonijiet li fuqhom hija bbażata d-Deċiżjoni EEA.
151. Barra minn hekk irrid nenfasizza f’dan il-kuntest li l-ebda waħda mid-dispożizzjonijiet invokati mir-Repubblika Ċeka insostenn tat-tieni motiv tagħha ma tagħti tali dritt. Għall-kuntrarju, kif jirriżulta mill-Artikolu 6(4) tad-Direttiva EEA, dawn id-dispożizzjonijiet għandhom pjuttost l-għan li “[jawtorizzaw lill-pubbliku kkonċernat] li jesprimi kummenti u opinjonijiet […] lill-awtoritajiet kompetenti” qabel ma tittieħed id-deċiżjoni dwar it-talba għal awtorizzazzjoni. Barra minn hekk, mill-Artikolu 8 ta’ din id-direttiva jirriżulta li “r-riżultati tal-konsultazzjonijiet u tat-tagħrif miġbura skont l-Artikoli 5 sa 7 għandhom jitqiesu debitament fil-proċedura tal-kunsens [awtorizzazzjoni] għall-iżvilupp” (enfasi miżjuda minni). Madankollu, dan l-obbligu impost fuq l-awtoritajiet nazzjonali ma joħloqx id-dritt għall-pubbliku kkonċernat li “jistħarreġ” deċiżjoni, bħalma tinsinwa r-Repubblika Ċeka. Għalhekk jidhirli li t-tieni motiv huwa bbażat fuq interpretazzjoni żbaljata tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva EEA.
152. Dawn il-konstatazzjonijiet dwar l-applikabbiltà tad-Direttiva EEA huma validi bla ħsara għall-possibbiltà għall-pubbliku kkonċernat, li skont l-informazzjoni pprovduta mir-Repubblika tal-Polonja teżisti fid-dritt intern tagħha, li jippreżenta azzjonijiet fil-kuntest ta’ proċedura amministrattiva kif ukoll azzjonijiet quddiem il-qrati amministrattivi kontra deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjonijiet, b’mod partikolari għall-finijiet tal-istħarriġ tal-kompatibbiltà tagħhom mal-kundizzjonijiet stabbiliti fid-deċiżjonijiet preċedenti dwar il-kundizzjonijiet ambjentali (37).
153. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, inqis li l-ħames motiv dwar in-nuqqas ta’ osservanza tal-obbligi li jirriżultaw mill-Artikolu 6(2) sa (7), mill-Artikolu 7(1), (2) u (5), kif ukoll mill-Artikolu 8 tad-Direttiva EEA sa fejn ir-Repubblika tal-Polonja allegatament irrendiet impossibbli l-parteċipazzjoni tal-pubbliku kkonċernat u tar-Repubblika Ċeka fil-proċedura tal-għoti tal-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026 huwa infondat.
G. Fuq is‑sitt motiv, ibbażat fuq ksur tal‑Artikolu 9(1) u (2) tad‑Direttiva EEA (nuqqas ta’ pubblikazzjoni tal‑awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026 u tal‑komunikazzjoni tagħha lir‑Repubblika Ċeka f’forma li tinftiehem)
1. L‑argumenti tal‑partijiet
154. Skont ir-Repubblika Ċeka, ir-Repubblika tal-Polonja, fil-kuntest tal-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026, naqset milli twettaq l-obbligi ta’ informazzjoni tagħha skont l-Artikolu 9 tad-Direttiva EEA, li l-għan tiegħu huwa, fost oħrajn, li l-pubbliku kkonċernat ikollu l-possibbiltà li jeżamina jekk il-kundizzjonijiet fid-Deċiżjoni EEA ġewx debitament integrati f’din l-awtorizzazzjoni.
155. Fir-rigward tal-Artikolu 9(1)(a) ta’ din id-direttiva, il-kontenut tad-deċiżjoni ta’ awtorizzazzjoni u l-kundizzjonijiet marbuta magħha ma ġewx ippubblikati. Fid-dawl tal-fatt li din l-awtorizzazzjoni kienet temenda l-awtorizzazzjoni Nru 65/94, li kienet diġà ġiet emendata diversi drabi, kellha tiġi ppubblikata verżjoni kkonsolidata tal-awtorizzazzjoni sabiex jiġu ssodisfatti l-obbligi ta’ din id-dispożizzjoni, u kellha issemmi l-informazzjoni kollha prevista fl-Artikolu 8a tal-imsemmija direttiva. Issa, l-awtorizzazzjoni trażmessa lill-pubbliku kienet tinkludi biss, fid-dispożittiv tagħha, informazzjoni dwar l-estensjoni tal-awtorizzazzjoni oriġinali. It-trażmissjoni sussegwenti lir-Repubblika Ċeka tad-deċiżjonijiet kollha li permezz tagħhom din l-awtorizzazzjoni kienet ġiet emendata ma kinitx tippermetti li wieħed jifhem b’mod ċar liema verżjoni tal-awtorizzazzjoni kienet attwalment fis-seħħ. F’dan ir-rigward, l-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026 ma tindikax il-portata attwali tas-superfiċji ta’ estrazzjoni u lanqas tinkludi, fiha nnifisha, riferiment ċar u vinkolanti għall-kundizzjonijiet inklużi fid-Deċiżjoni EEA.
156. Fir-rigward tal-Artikolu 9(1)(b) tad-Direttiva EEA, id-Deċiżjoni EEA għandha loġikament tikkostitwixxi element prinċipali tar-“raġunijiet u l-konsiderazzjonijiet ewlenin li fuqhom hija msejsa d-deċiżjoni [ta’ awtorizzazzjoni]”, iżda l-awtorizzazzjoni ma tinkludi ebda evalwazzjoni tal-konformità tal-attivitajiet ta’ estrazzjoni awtorizzati mad-Deċiżjoni EEA.
157. Fir-rigward tal-Artikolu 9(2) tad-Direttiva EEA, huwa neċessarju, fid-dawl tal-għan ta’ din id-direttiva, li l-informazzjoni rikjesta mill-Istat Membru kkonċernat tiġi pprovduta fl-iqsar żmien possibbli. Issa, ir-Repubblika tal-Polonja bagħtet l-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026 lir-Repubblika Ċeka biss ħames xhur wara l-għoti tagħha, u d-dokument trażmess ma kienx jissodisfa r-rekwiżiti tal-Artikolu 9(1) tal-imsemmija direttiva.
158. Ir-Repubblika tal-Polonja twieġeb li l-opinjonijiet pubbliċi mqiegħda għad-dispożizzjoni fuq is-sit tal-internet tal-bulettin tal-informazzjoni pubblika tas-servizzi tal-muniċipalità kkonċernata kif ukoll fuq dak tal-awtorità konċedenti kienu jirrigwardaw l-istadji kollha tal-proċedura relatata mal-estensjoni tal-awtorizzazzjoni Nru 65/94, li kien jippermetti lill-pubbliku kif ukoll lir-Repubblika Ċeka li jsiru jafu bihom.
159. Fir-rigward tad-dikjarazzjoni li verżjoni kkonsolidata ta’ din l-awtorizzazzjoni kellha tiġi trażmessa, il-mekkaniżmu ta’ aġġornament tal-awtorizzazzjonijiet adottat fil-Polonja jeskludi tali trażmissjoni sa fejn tali verżjoni kkonsolidata tikkostitwixxi deċiżjoni amministrattiva ġdida li l-portata tagħha teċċedi t-talba għal emenda mressqa, fatt li jmur kontra d-dritt amministrattiv Pollakk. F’dan il-kuntest, ir-Repubblika tal-Polonja hija tal-opinjoni li l-Artikolu 9 tad-Direttiva EEA ma jimponix forma partikolari għad-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni.
160. Dan l-Istat Membru jqis li l-obbligu li tingħata lill-pubbliku l-informazzjoni msemmija fl-Artikolu 8a ta’ din id-direttiva u fit-tieni sentenza tal-Artikolu 9(1)(b) tagħha ġew osservati permezz tal-pubblikazzjoni, b’mod partikolari fuq is-sit uffiċjali tal-Ministeru għall-Ambjent tar-Repubblika Ċeka u fil-Ġermanja, tad-Deċiżjoni EEA kif ukoll tad-digriet li jirrikonoxxi lil din tal-aħħar natura immedjatament eżekuttiva.
161. Fir-rigward tal-Artikolu 9(2) tad-Direttiva EEA, ir-Repubblika tal-Polonja tqis li l-informazzjoni meħtieġa ġiet trażmessa lir-Repubblika Ċeka fi żmien xieraq sabiex tippermetti lill-pubbliku kkonċernat juża d-dritt tiegħu għal azzjoni ġudizzjarja skont l-Artikolu 11(1) ta’ din id-direttiva.
162. Fl-aħħar, ir-Repubblika tal-Polonja tqis li s-sitt motiv huwa mingħajr skop peress li d-Deċiżjoni 2044 ġiet ippubblikata skont l-Artikolu 9(1) u (2) tad-Direttiva EEA.
2. Evalwazzjoni
163. Fil-kuntest tas-sitt motiv, ir-Repubblika Ċeka tikkritika lir-Repubblika tal-Polonja, l-ewwel, li, bi ksur tal-Artikolu 9(1) tad-Direttiva EEA, hija ma ppubblikatx il-kontenut tad-deċiżjoni li tawtorizza attivitajiet ta’ minjieri sal‑2026 u tal-kundizzjonijiet annessi ma’ din id-deċiżjoni, u lanqas ir-raġunijiet u l-kunsiderazzjonijiet li fuqhom kienet ibbażata din l-awtorizzazzjoni, u, it-tieni, li, bi ksur tal-Artikolu 9(2) tad-Direttiva EEA, hija kkomunikat tardivament lir-Repubblika Ċeka t-test tal-imsemmija deċiżjoni u li d-dokument trażmess ma kienx josserva r-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 9(1)(a) u (b) tad-Direttiva EEA. Dan il-motiv jikkonċerna miżuri konkreti ta’ natura amministrattiva, jiġifieri ta’ pubblikazzjoni u ta’ komunikazzjoni, li d-Direttiva EEA timponi fuq l-awtoritajiet nazzjonali.
164. Qabelxejn, għandu jiġi miċħud l-argument invokat mir-Repubblika tal-Polonja li dan il-motiv tilef l-iskop tiegħu minħabba li ġiet adottata deċiżjoni ġdida mill-awtoritajiet Pollakki, li għandha l-effett li testendi l-awtorizzazzjoni sal‑2044. Kif diġà spjegajt fil-kuntest tal-eżami tal-ħames motiv, din id-deċiżjoni ġiet adottata biss wara d-data ta’ riferiment għall-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu (38).
165. Mill-Artikolu 9(1) tad-Direttiva EEA jirriżulta li meta tkun ittieħdet deċiżjoni li tingħata jew li tiġi rrifjutata awtorizzazzjoni, l-awtorità jew l-awtoritajiet kompetenti għandhom malajr jinformaw lill-pubbliku u lill-awtoritajiet li jistgħu jkunu kkonċernati mill-proġett dwar dan, minħabba r-responsabbiltajiet tagħhom, skont il-proċeduri nazzjonali, u għandhom jiżguraw li l-informazzjoni neċessarja titqiegħed għad-dispożizzjoni tal-pubbliku u tal-awtoritajiet imsemmija iktar ’il fuq, jiġifieri l-kontenut tad-deċiżjoni u l-kundizzjonijiet li d-deċiżjoni tkun possibbilment akkumpanjata minnhom, kif ukoll ir-raġunijiet u l-kunsiderazzjonijiet prinċipali li fuqhom hija bbażata d-deċiżjoni, inkluża l-informazzjoni dwar il-proċess ta’ parteċipazzjoni tal-pubbliku. Din l-informazzjoni tinkludi wkoll is-sommarju tar-riżultati tal-konsultazzjonijiet u t-tagħrif miġbur skont l-Artikoli 5 sa 7 tad-Direttiva EEA u l-mod kif dawn ir-riżultati jkunu ġew irriprodotti jew b’mod ieħor meħuda inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari l-kummentarji miġbura mill-Istat Membru affettwat. Skont l-Artikolu 9(2) ta’ din id-direttiva, l-awtorità jew l-awtoritajiet kompetenti għandhom jinformaw lil kwalunkwe Stat Membru li jkun ġie kkonsultat skont l-Artikolu 7 tal-imsemmija direttiva, billi jibagħtulu l-informazzjoni msemmija iktar ’il fuq.
166. Ir-Repubblika tal-Polonja ssostni li l-informazzjoni meħtieġa skont id-dispożizzjoni ċċitata iktar ’il fuq ġiet ippubblikata, b’mod partikolari fuq is-siti tal-internet uffiċjali. Madankollu, jidhirli li dak li r-Repubblika Ċeka tikkritika, essenzjalment, huwa n-natura inkomprensibbli u inkompleta tal-informazzjoni ppubblikata. B’mod partikolari, fid-dawl tal-fatt li l-imsemmija awtorizzazzjoni tikkostitwixxi l-aħħar waħda minn diversi emendi għall-awtorizzazzjoni Nru 65/94, kellha tiġi kkomunikata lilha, fil-fehma tagħha, verżjoni kkonsolidata ta’ din l-awtorizzazzjoni sabiex tkun tista’ tidentifika liema dispożizzjonijiet tagħha kienu fis-seħħ. Barra minn hekk, jidher li d-deċiżjonijiet ta’ emenda preċedenti għall-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026 ma kinux tqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-pubbliku.
167. F’dan ir-rigward, nikkonstata li r-Repubblika tal-Polonja ma tikkontestax il-kontenut tal-informazzjoni ppubblikata u trażmessa lir-Repubblika Ċeka. Hija pjuttost sempliċement tallega li t-tqegħid għad-dispożizzjoni ta’ verżjoni kkonsolidata ma huwiex neċessarju sabiex jiġu ssodisfatti r-rekwiżiti ddefiniti fl-Artikolu 9(1) tad-Direttiva EEA. Ir-Repubblika tal-Polonja ssostni li l-mod kif l-awtoritajiet amministrattivi tal-Istati Membri jinterpretaw id-deċiżjonijiet amministrattivi ma jaqax taħt il-kompetenza tal-Unjoni. Hija tispjega li fil-prassi amministrattiva nazzjonali tagħha, il-mekkaniżmu ta’ aġġornament tal-awtorizzazzjonijiet adottat huwa analogu għall-mekkaniżmu ta’ emenda ta’ att ġuridiku, li skontu huwa l-att ġuridiku fil-verżjoni inizjali tiegħu li huwa vinkolanti, iżda billi jittieħdu inkunsiderazzjoni emendi ulterjuri.
168. Ir-Repubblika tal-Polonja tispjega li, fid-dritt amministrattiv Pollakk japplika l-prinċipju li, fil-każ ta’ adozzjoni ta’ deċiżjoni amministrattiva li temenda deċiżjoni adottata preċedentement, l-awtorità amministrattiva kompetenti sabiex tadotta deċiżjoni ta’ emenda mhux biss ma hijiex obbligata, iżda lanqas biss ma tista’, tirrepeti d-deċiżjoni emendata kollha fid-deċiżjoni li hija tkun adottat. Id-deċiżjoni emendatorja għandha tindika b’mod preċiż l-elementi tad-deċiżjoni emendata li huma s-suġġett ta’ emenda. Għalkemm il-bqija tad-deċiżjoni emendata tibqa’ fis-seħħ, l-awtorità li tadotta d-deċiżjoni emendatorja ma tistax tirrepeti fid-deċiżjoni tagħha elementi li ma humiex emendati. Prattika differenti twassal sabiex, minkejja l-portata limitata tat-talba għal emenda ta’ deċiżjoni preċedenti, tiġi adottata fil-fatt deċiżjoni amministrattiva ġdida.
169. Qari tad-deċiżjoni kontenzjuża, li għandu l-effett li jestendi l-perijodu tal-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026, jikkonferma l-prassi amministrattiva tar-Repubblika tal-Polonja deskritta fil-punt preċedenti ta’ dawn il-konklużjonijiet. Fil-fatt, huwa biss il-punt li jistabbilixxi l-perijodu ta’ din l-awtorizzazzjoni li jidher li ġie emendat sabiex tittieħed inkunsiderazzjoni l-estensjoni tal-awtorizzazzjoni. Fid-dawl ta’ dan, jidhirli li l-osservazzjonijiet tar-Repubblika tal-Polonja huma irrilevanti f’dan il-kuntest għaliex bl-ebda mod ma hija kwistjoni li tiġi kkontestata ċerta prassi amministrattiva nazzjonali. Il-kwistjoni ċentrali tal-eżami tas-sitt motiv tikkonċerna pjuttost il-kontenut preċiż tal-informazzjoni li għandha titqiegħed għad-dispożizzjoni tal-pubbliku u trażmessa lil Stat Membru li pparteċipa fil-konsultazzjonijiet previsti fl-Artikolu 7 tad-Direttiva EEA.
170. Għalkemm l-awtoritajiet Pollakki jafu bl-ispeċifikazzjonijiet tad-dritt amministrattiv tagħhom, dan ma huwiex neċessarjament il-każ għall-pubbliku inġenerali u għall-awtoritajiet tal-Istati Membri l-oħra. Kif diġà ntqal f’dawn il-konklużjonijiet, il-leġiżlazzjonijiet nazzjonali tad-diversi Stati Membri jistgħu jkunu sostanzjalment differenti fir-rigward tal-mod kif għandhom jiġu organizzati l-proċeduri amministrattivi fil-qasam ta’ deċiżjoni li tawtorizza t-twettiq ta’ proġetti li jistgħu jwasslu għal effetti sostanzjali fuq l-ambjent (39). Konsegwentement, jidhirli li mhux biss ma huwiex xieraq iżda huwa wkoll inkompatibbli mal-ispirtu ta’ solidarjetà, ta’ kooperazzjoni u ta’ appoġġ reċiproku li fuqu huwa bbażat l-Artikolu 9 tad-Direttiva EEA li tiġi ppreżentata informazzjoni inkompleta, u b’hekk jeżiġi mill-pubbliku inġenerali u mill-awtoritajiet tal-Istati Membri ġirien, affettwati mill-effetti ambjentali ta’ proġett partikolari, li jwettqu huma stess riċerka fi dritt nazzjonali barrani sabiex jiksbu l-informazzjoni neċessarja sabiex ikunu jistgħu jeżerċitaw id-drittijiet mogħtija lilhom mid-dritt tal-Unjoni.
171. Fil-fehma tiegħi, ma hemm l-ebda dubju li, sa fejn l-obbligi ta’ pubblikazzjoni għandhom l-għan li jippermettu azzjonijiet effettivi kontra d-deċiżjonijiet ikkonċernati, l-informazzjoni mqiegħda għad-dispożizzjoni tal-pubbliku u tal-awtoritajiet tal-Istati Membri ġirien, affettwati mill-effetti ambjentali ta’ proġett partikolari, għandhom ikunu kompleti u komprensibbli. Fi kliem ieħor, l-informazzjoni għandha tiġi ppreżentata b’mod suffiċjentement preċiż u adattat għall-ħtiġijiet speċifiċi tad-destinatarji sabiex jiġi żgurat l-effett ta’ reklamar. Għal din ir-raġuni, inqis li l-“kontenut tad-deċiżjoni” li tawtorizza l-attivitajiet ta’ estrazzjoni fil-minjiera ta’ Turów u intiża sabiex tiġi kkomunikata lill-pubbliku kif ukoll lill-imsemmija awtoritajiet nazzjonali, skont l-Artikolu 9(1)(a) tad-Direttiva EEA, ma jistax jikkonsisti biss fid-deċiżjoni ta’ estensjoni iżda għandu neċessarjament jinkludi d-dokumenti kollha li jikkostitwixxu l-essenza tal-awtorizzazzjoni. Hija biss tali miżura li tista’ tqiegħed lill-pubbliku u lill-awtoritajiet tal-Istati Membri ġirien f’pożizzjoni li jifhmu l-portata ta’ din id-deċiżjoni amministrattiva u li jirreaġixxu, jekk ikun il-każ, b’mod adegwat u fi żmien xieraq.
172. F’dan ir-rigward, għandu jiżdied ukoll li, kif jirriżulta espliċitament mill-Artikolu 9(1)(b) tad-Direttiva EEA, l-informazzjoni inkwistjoni għandha tinkludi “ir-raġunijiet u l-konsiderazzjonijiet ewlenin li fuqhom hija msejsa d-deċiżjoni”, li jeskludi, fil-fehma tiegħi, li Stat Membru bħar-Repubblika tal-Polonja jkun jista’ jastjeni milli jqiegħed għad-dispożizzjoni tal-pubbliku u tal-awtoritajiet tal-Istati Membri ġirien id-dokumentazzjoni rilevanti marbuta mal-awtorizzazzjoni li tispeċifika r-raġunijiet għall-għoti u għall-estensjoni tagħha, minħabba l-fatt li l-ordinament ġuridiku intern tagħha ma jipprovdix għal tali prassi amministrattiva. Fid-dawl tal-fatt li l-Artikolu 9 tad-Direttiva EEA huwa intiż b’mod ċar sabiex jistabbilixxi standards għolja ta’ trasparenza u ta’ kooperazzjoni bejn l-Istati Membri tal-Unjoni f’qasam partikolarment sensittiv bħall-protezzjoni tal-ambjent, li, kif juru barra minn hekk iċ-ċirkustanzi ta’ din il-kawża (40), imorru lil hinn mill-fruntieri nazzjonali, inqis li Stat Membru ma jistax jinvoka b’mod validu r-regoli u l-prattiċi amministrattivi interni tiegħu bħala pretest sabiex jevita l-obbligi tiegħu ta’ pubblikazzjoni u ta’ komunikazzjoni lejn il-pubbliku kkonċernat.
173. Għar-raġunijiet esposti iktar ’il fuq, inqis li r-Repubblika tal-Polonja kisret l-Artikolu 9(1) tad-Direttiva EEA.
174. F’dak li jirrigwarda speċifikament l-allegazzjoni ta’ ksur tal-Artikolu 9(2) tad-Direttiva EEA, li jikkonsisti f’li r-Repubblika tal-Polonja ttrażmettiet l-imsemmija awtorizzazzjoni lir-Repubblika Ċeka biss ħames xhur wara l-adozzjoni tagħha, u dan b’mod inkomplet, nirrepeti dak li spjegajt fil-punti preċedenti dwar l-importanza għal Stat Membru ġar, affettwat mill-effetti ambjentali ta’ proġett partikolari, li jkollu l-informazzjoni kollha neċessarja dwar l-awtorizzazzjoni ta’ proġett sabiex ikun f’pożizzjoni li jirreaġixxi, jekk ikun il-każ, b’mod xieraq u fil-ħin.
175. Dan jimplika b’mod partikolari l-possibbiltà li jiġi eżerċitat id-dritt għal azzjoni ġudizzjarja effettiva skont l-Artikolu 11(1) tad-Direttiva EEA, fatt li, fid-dawl taż-żmien li ddekorra kif ukoll tal-fatt li għandhom jiġu osservati t-termini previsti mid-dritt proċedurali nazzjonali, jista’ jsir partikolarment diffiċli, jekk mhux ukoll impossibbli (41). Jekk parti kkonċernata tiġi mċaħħda mill-possibbiltà li ssostni d-drittijiet tagħha quddiem il-qrati nazzjonali minħabba t-tardività ta’ azzjoni kkawżata mill-aġir tal-awtoritajiet nazzjonali, inqis li jkun hemm lok li jiġi konkluż li kien hemm ksur tal-Artikolu 9(2) tad-Direttiva EEA.
176. Dan jidher li huwa preċiżament il-każ fis-sitwazzjoni li tat lok għal din il-kawża. Fil-fatt, perijodu ta’ ħames xhur għal sempliċi komunikazzjoni tal-awtorizzazzjoni inkwistjoni jikkostitwixxi dewmien kunsiderevoli jekk jittieħdu inkunsiderazzjoni, minn naħa, l-interessi importanti involuti u, min-naħa l-oħra, in-natura purament amministrattiva ta’ tali kompitu, li jeżiġi biss sempliċi trażmissjoni ta’ dokumenti. Tali sitwazzjoni hija iktar u iktar gravi peress li t-tqegħid għad-dispożizzjoni tal-informazzjoni mitluba mir-Repubblika Ċeka seħħ biss fuq l-insistenza ta’ din tal-aħħar u b’mod parzjali. Kif tindika r-Repubblika Ċeka, hija għad ma għandhiex dokument ikkonsolidat li jippermetti li wieħed ikun jaf b’mod ċar il-portata u l-fiżjonomija preċiżi tal-proġett. Nikkonstata li r-Repubblika tal-Polonja ma pprovdiet ebda ġustifikazzjoni konvinċenti għal tali dewmien fil-komunikazzjoni tal-informazzjoni mitluba.
177. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, inqis li kien hemm ukoll ksur tal-Artikolu 9(2) tad-Direttiva EEA.
178. Għar-raġunijiet esposti iktar ’il fuq, nipproponi li s-sitt motiv jiġi kkunsidrat bħala fondat.
H. Fuq is‑seba’ motiv, ibbażat fuq ksur tal‑Artikolu 11(1) tad‑Direttiva EEA (esklużjoni ta’ stħarriġ ġudizzjarju tal‑awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026)
1. L‑argumenti tal‑partijiet
179. Ir-Repubblika Ċeka ssostni li, skont l-Artikolu 11(1) tad-Direttiva EEA, il-pubbliku kkonċernat għandu jkun jista’ jippreżenta azzjoni ġudizzjarja kontra d-deċiżjoni li awtorizzat it-twettiq tal-proġett, tkun xi tkun il-parteċipazzjoni tiegħu qabel il-proċedura li twassal għall-għoti ta’ din l-awtorizzazzjoni. Hija ssostni madankollu li, skont id-dritt Pollakk, il-pubbliku kkonċernat ma jistax jitlob l-istħarriġ tal-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026 fin-nuqqas li jkun ipparteċipa fil-proċedura tal-għoti ta’ din l-awtorizzazzjoni.
180. Barra minn hekk, minn naħa, l-assenza ta’ pubblikazzjoni uffiċjali tal-imsemmija awtorizzazzjoni limitat ukoll l-istħarriġ tagħha mill-pubbliku kkonċernat. Min-naħa l-oħra, l-azzjonijiet ippreżentati minn organizzazzjonijiet mhux governattivi Ċeki quddiem qorti Pollakka sabiex tiġi mistħarrġa din l-istess awtorizzazzjoni kienu ġew sospiżi fl-istennija tad-deċiżjoni dwar il-legalità taċ-ċaħda tal-parteċipazzjoni tal-imsemmija organizzazzjonijiet fil-proċedura ta’ awtorizzazzjoni nnifisha, b’tali mod li ma huwiex ċert li tingħata deċiżjoni fuq il-mertu. Barra minn hekk, il-projbizzjoni ta’ annullament tal-awtorizzazzjoni wara terminu ta’ sena jċaħħad l-Artikolu 11(1) tad-Direttiva EEA mill-effett utli tiegħu.
181. Bħala risposta, ir-Repubblika tal-Polonja tirreferi għall-argument tagħha fil-kuntest tat-tieni motiv, billi tiddikjara li l-Artikolu 11(1) tad-Direttiva EEA ma jipprekludix li l-proċedura nazzjonali tiġi mfassla b’mod li l-possibbiltà li tiġi ppreżentata azzjoni tiġi ggarantita biss fl-istadju tad-deċiżjoni dwar il-kundizzjonijiet ambjentali.
182. Hija ssostni wkoll li l-argumenti tar-Repubblika Ċeka huma vvizzjati minn kontradizzjoni: minn naħa, dan l-Istat Membru jiddikjara li l-pubbliku kkonċernat ma għandux il-possibbiltà li jikkontesta l-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026; min-naħa l-oħra, huwa jirrikonoxxi li organizzazzjonijiet mhux governattivi effettivament użaw id-drittijiet tagħhom li jirriżultaw mill-imsemmija dispożizzjoni.
183. F’dan ir-rigward, il-fatt li l-azzjonijiet ippreżentati ġew sospiżi jirrifletti l-libertà fir-rigward tal-għażla tal-mezzi sabiex tiġi organizzata l-proċedura li minnha tibbenefika l-qorti Pollakka kkonċernata u ma għandu ebda effett fuq il-limitazzjoni tad-drittijiet tar-rikorrenti.
184. Barra minn hekk, in-nuqqas ta’ possibbiltà li tiġi annullata l-awtorizzazzjoni wara t-terminu ta’ sena jikkonċerna biss, skont l-Artikolu 42 tal-Kodiċi tal-Minjieri, l-annullament tal-awtorizzazzjoni wara l-ftuħ mill-ġdid tal-proċedura ta’ awtorizzazzjoni, li huwa wieħed mill-mezzi straordinarji għall-annullament tad-deċiżjonijiet definittivi. Għaldaqstant, hija ma tikkonċernax l-annullament ta’ awtorizzazzjoni wara stħarriġ amministrattiv ordinarju li jirriżulta minn azzjoni ippreżentata fit-termini previsti.
185. Ir-Repubblika tal-Polonja ssostni wkoll li s-seba’ motiv sar mingħajr skop wara l-adozzjoni tad-Deċiżjoni 2044 u tal-emendi tad-dritt Pollakk li jippermettu lill-pubbliku kkonċernat jippreżenta lmenti u azzjonijiet diretti kontra d-deċiżjonijiet ta’ investiment.
2. Evalwazzjoni
186. Permezz tas-seba’ motiv tagħha, ir-Repubblika Ċeka ssostni li r-Repubblika tal-Polonja kisret l-Artikolu 11(1) tad-Direttiva EEA sa fejn ma ppermettietx il-ftuħ ta’ proċedura ġudizzjarja ta’ azzjoni kontra l-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026. Dan il-motiv jikkonċerna l-prassi tal-awtoritajiet kif ukoll il-kuntest ġuridiku fl-Istat Membru konvenut.
187. Qabelxejn, għandu jiġi miċħud l-argument invokat mir-Repubblika tal-Polonja li dan il-motiv tilef l-iskop tiegħu minħabba li ġiet adottata deċiżjoni ġdida mill-awtoritajiet Pollakki, li għandha l-effett li testendi l-awtorizzazzjoni sal‑2044. Kif diġà ġie spjegat, din id-deċiżjoni ġiet adottata biss wara d-data ta’ riferiment għall-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu. L-istess japplika għall-emendi leġiżlattivi li saru wara din id-data ta’ riferiment li, skont ir-Repubblika tal-Polonja, issa jippermettu lill-pubbliku kkonċernat li jressaq ilmenti u azzjonijiet kontra d-deċiżjonijiet ta’ investiment (42).
188. Sussegwentement, għandu jitfakkar li, fir-rigward tal-għan tal-Artikolu 11 tad-Direttiva EEA, din id-dispożizzjoni ġiet interpretata fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fis-sens li l-kamp ta’ applikazzjoni tagħha huwa limitat għall-aspetti ta’ tilwima li jikkonsistu fl-invokazzjoni tad-dritt tal-pubbliku kkonċernat li jipparteċipa fil-proċess deċiżjonali konformement mar-regoli preċiżi stabbiliti f’dan il-qasam minn din id-direttiva. Għall-kuntrarju, l-azzjonijiet ibbażati fuq kwalunkwe regola oħra tal-imsemmija direttiva, u a fortiori fuq kwalunkwe leġiżlazzjoni oħra, kemm tal-Unjoni kif ukoll tal-Istati Membri, ma jaqgħux taħt dan l-artikolu (43). Għaldaqstant, jeħtieġ li wieħed jitlaq mill-premessa li l-argument invokat mir-Repubblika Ċeka jikkonċerna biss l-istħarriġ tal-legalità marbut mal-osservanza tad-dritt ta’ parteċipazzjoni tal-pubbliku.
189. Fir-rigward tal-organizzazzjoni tar-rimedji ġudizzjarji mill-Istati Membri, diġà ġie spjegat fid-dettall fil-kuntest tal-eżami tat-tieni motiv li la l-Artikolu 11(1) tad-Direttiva EEA u lanqas ebda dispożizzjoni oħra tad-dritt tal-Unjoni li tagħti dritt ekwivalenti, ma jipprekludu l-adozzjoni ta’ proċedura u ta’ dispożizzjonijiet nazzjonali li jipprevedu li l-possibbiltà li tiġi ppreżentata azzjoni tiġi ggarantita biss fl-istadju tad-deċiżjoni dwar il-kundizzjonijiet ambjentali, sakemm jiġi eskluż li d-deċiżjoni ta’ awtorizzazzjoni ma tiħux inkunsiderazzjoni r-riżultati tal-proċedura ta’ evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent.
190. Għalhekk, meta d-dritt ta’ parteċipazzjoni tal-pubbliku, previst fl-Artikoli 6 sa 9 tad-Direttiva EEA, ikun ġie ggarantit matul il-proċedura ta’ adozzjoni tad-Deċiżjoni EEA, huwa biżżejjed li jiġi previst rimedju ġudizzjarju relatat ma’ dan l-istadju. Fi kliem ieħor, Stat Membru ma huwiex obbligat jiggarantixxi li l-eventwali difetti ta’ parteċipazzjoni tal-pubbliku jkunu jistgħu jiġu kkontestati, għal darba oħra, fl-istadju tal-awtorizzazzjoni (44). L-argumenti li għadni kif ippreżentajt huma suffiċjenti, fl-opinjoni tiegħi, sabiex is-seba’ motiv jiġi miċħud bħala infondat.
191. Sabiex inkun eżawrjenti, nixtieq nirrileva ċerta kontradizzjoni fl-argumenti tar-Repubblika Ċeka. Minn naħa, din tiddikjara li l-pubbliku kkonċernat ma kellux il-possibbiltà li jikkontesta l-awtorizzazzjoni inkwistjoni, u, min-naħa l-oħra, hija stess tirrikonoxxi li tliet organizzazzjonijiet mhux governattivi (Greenpeace ČR, Frank Bold u Eko-Unia) effettivament użaw id-drittijiet li huma jibbenefikaw minnhom bħala pubbliku kkonċernat skont l-Artikolu 11(1) tad-Direttiva EEA. Għalkemm ir-Repubblika Ċeka tindika li l-proċeduri ġew sospiżi sakemm tittieħed deċiżjoni definittiva dwar iċ-ċaħda tal-parteċipazzjoni tal-imsemmija organizzazzjonijiet fil-proċedura tal-għoti tal-awtorizzazzjoni għall-operat tal-minjieri sal‑2026, għandu jiġi rrilevat li hija stess ma tistax teskludi li stħarriġ ġudizzjarju jkun jista’ jitwettaq b’suċċess. Fil-fatt, mistoqsija mill-Qorti tal-Ġustizzja dwar dan il-punt waqt is-seduta, ir-Repubblika Ċeka ammettiet li l-azzjonijiet tal-assoċjazzjonijiet ambjentali Ċeki kienu għadhom ma ġewx miċħuda b’mod definittiv mill-qrati Pollakki.
192. F’dan il-kuntest, jidhirli li huma partikolarment utli l-kjarifiki pprovduti mir-Repubblika tal-Polonja fit-tweġiba tagħha dwar id-deċiżjonijiet possibbli tal-Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (il-Qorti Amministrattiva Provinċjali ta’ Varsavja) jekk din kellha tiddeċiedi li tilqa’ jew li tiċħad l-azzjonijiet ppreżentati mill-organizzazzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq. Kuntrarjament għal dak li tallega r-Repubblika Ċeka fir-rikors tagħha, l-Artikolu 42 tal-Kodiċi tal-Minjieri ma jidhirx li jikkostitwixxi ostakolu għall-possibbiltà li l-imsemmija qorti amministrattiva eventwalment tannulla l-awtorizzazzjoni inkwistjoni. Fil-fatt, skont l-informazzjoni tar-Repubblika tal-Polonja, din id-dispożizzjoni ma tidher li tipprevedi ebda limitazzjoni fil-qasam tal-annullament, tal-emenda jew tal-konferma tan-nullità ta’ deċiżjoni li ssir fi proċeduri oħra minbarra l-proċedura ta’ eżami mill-ġdid fid-dritt Pollakk.
193. Fl-assenza ta’ provi konvinċenti insostenn tal-argument li l-ordinament ġuridiku tar-Repubblika tal-Polonja ma joffri ebda rimedju effettiv sabiex jiġi ggarantit id-dritt ta’ parteċipazzjoni tal-pubbliku fil-proċeduri deċiżjonali, b’mod partikolari fiċ-ċirkustanzi ta’ din il-kawża, jidhirli diffiċli li jiġi segwit l-argument ippreżentat mir-Repubblika Ċeka. Inqis li l-fatt li l-organizzazzjonijiet għall-protezzjoni tal-ambjent imsemmija iktar ’il fuq ma jkunux rebħu l-kawżi tagħhom ma jikkostitwixxix, waħdu, prova suffiċjenti sabiex jiġi konkluż li hemm nuqqas ta’ effikaċja, iktar u iktar peress li r-rimedji legali għadhom ma ġewx eżawriti.
194. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nikkunsidra li s-seba’ motiv għandu jiġi miċħud bħala infondat.
I. Fuq it‑tmien motiv, ibbażat fuq ksur tal‑Artikolu 7 tad‑Direttiva 2003/4 (nuqqas ta’ pubblikazzjoni tal‑awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026)
1. L‑argumenti tal‑partijiet
195. Ir-Repubblika Ċeka tirrileva li, skont l-Artikolu 7(2)(f) tad-Direttiva 2003/4, Stat Membru huwa obbligat iqiegħed għad-dispożizzjoni tal-pubbliku l-awtorizzazzjonijiet li għandhom impatt sinjifikattiv fuq l-ambjent. Peress li l-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni tal-linjite sal‑2026 tikkostitwixxi tali awtorizzazzjoni, peress li għandha tkun suġġetta għal proċedura ta’ evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent abbażi tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva EEA, ir-Repubblika tal-Polonja kisret l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/4 billi la ppubblikat l-awtorizzazzjoni nnifisha u lanqas il-post minn fejn huwa possibbli li din tintalab.
196. Ir-Repubblika tal-Polonja tirribatti li l-Ministru għall-Klima, permezz tal-opinjoni tiegħu tal‑20 ta’ Marzu 2020 ippubblikata fil-bullettin tal-informazzjoni pubblika fuq il-paġna internet tiegħu, imniżżla fit-tabella tal-opinjonijiet tal-Ministeru għall-Klima u ppubblikata bil-mod normali fis-servizzi tal-belt u tal-muniċipalità ta’ Bogatynia (il-Polonja), informa lill-pubbliku bl-adozzjoni tal-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026 u dwar il-possibbiltajiet li jsir jaf bil-kontenut tagħha kif ukoll bid-dokumentazzjoni relatata.
197. Konsegwentement, dan l-Istat Membru jqis li ma kienx hemm ksur tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/4. Huwa jżid li dan il-motiv huwa mingħajr skop sa fejn id-Deċiżjoni 2044 kienet suġġetta għar-regoli l-ġodda, b’mod partikolari fil-qasam tal-pubblikazzjoni, peress li l-kontenut tiegħu huwa s-suġġett ta’ pubblikazzjoni fuq il-portal tal-internet tal-Ministru għall-Klima.
2. Evalwazzjoni
198. Permezz tat-tmien motiv tagħha, ir-Repubblika Ċeka ssostni li l-assenza ta’ pubblikazzjoni tal-imsemmija awtorizzazzjoni jew tal-post fejn huwa possibbli li tintalab tmur kontra l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/4, filwaqt li r-Repubblika tal-Polonja tinsisti fuq il-fatt li s-sit internet tal-Ministeru għall-Klima ħabbar l-adozzjoni tal-awtorizzazzjoni u indika l-possibbiltajiet ta’ kif tinkiseb konjizzjoni tagħha.
199. Qabelxejn, jeħtieġ li jitfakkar li, kif ikkonstatat fil-kuntest tal-eżami tas-sitt motiv, ir-Repubblika tal-Polonja kisret l-Artikolu 9(1) u (2) tad-Direttiva EEA sa fejn hija ma ppubblikatx l-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni tal-linjite sal‑2026 u ma kkomunikathiex lir-Repubblika Ċeka f’forma li tinftiehem (45). Dan il-ksur kien jikkonsisti fl-aġir tal-awtoritajiet Pollakki li naqsu milli jinkludu d-dokumenti kollha li jikkostitwixxu l-essenza tal-awtorizzazzjoni, u li sempliċiment ippubblikaw dokument li jħabbar l-estensjoni tal-perijodu tal-awtorizzazzjoni preċedenti, mingħajr ma esponew id-dettalji tal-konċessjoni mogħtija lill-operatur tal-minjiera ta’ Turów.
200. Il-kwistjoni li tqum konkretament f’dan il-kuntest hija dwar jekk dan il-ksur tad-dritt tal-Unjoni jistax ukoll jikkostitwixxi ksur tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2003/4. Konformement mal-Artikolu 2(1)(c) ta’ din id-direttiva, jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija direttiva l-attivitajiet li għandhom jew li jista’ jkollhom effetti fuq l-elementi tal-ambjent, bħall-arja u l-atmosfera, l-ilma, il-ħamrija, il-pajsaġġ u s-siti naturali, inklużi l-artijiet mistagħdra, iż-żoni kostali u tal-baħar, id-diversità bijoloġika u l-komponenti tagħha. Fil-kuntest ta’ dawn l-attivitajiet, Stat Membru huwa obbligat, skont l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/4, li jqiegħed għad-dispożizzjoni tal-pubbliku l-awtorizzazzjonijiet li għandhom impatt sinjifikattiv fuq l-ambjent, u dan, jew direttament permezz tal-pubblikazzjoni tagħhom, jew inkella permezz ta’ indikazzjoni tal-post fejn il-pubbliku jista’ jitlob din l-awtorizzazzjoni.
201. Fid-dawl tal-fatt li l-attivitajiet ta’ estrazzjoni fil-minjiera ta’ Turów jaqgħu taħt kategorija ta’ attivitajiet li, minħabba l-impatt sinjifikattiv tagħhom fuq l-ambjent, huma suġġetti għal proċedura obbligatorja ta’ evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent skont l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva EEA (46), ma hemmx dubju li din hija attività li jista’ jkollha effetti fuq l-elementi tal-ambjent u li għalhekk taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2003/4.
202. L-awtorizzazzjoni għall-operat tal-minjieri sal‑2026 hija l-awtorizzazzjoni finali sabiex titwettaq din l-attività u, bħala tali, hija tikkostitwixxi awtorizzazzjoni “b’impatt sinifikanti fuq l-ambjent” fis-sens tal-Artikolu 7(2)(f) tad-Direttiva 2003/4. Għaldaqstant, huma applikabbli għaliha d-dispożizzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq, li jobbligaw lill-Istat Membru jqiegħed tali awtorizzazzjoni għad-dispożizzjoni tal-pubbliku. Fl-assenza ta’ indikazzjonijiet kuntrarji, l-ebda waħda mid-derogi previsti fl-Artikolu 4 tad-Direttiva 2003/4, li tawtorizza lill-Istati Membri jiċħdu, f’ċerti ċirkustanzi, talbiet għal informazzjoni ambjentali, ma hija applikabbli għal dan il-każ.
203. Fl-interess ta’ interpretazzjoni koerenti tad-dritt tal-Unjoni, inqis li l-Artikolu 9(1) u (2) tad-Direttiva EEA u l-Artikolu 7(2)(f) tad-Direttiva 2003/4, għandhom jiġu interpretati fis-sens li huma intiżi li jilħqu l-istess għan, jiġifieri dak li jiggarantixxu d-dritt tal-pubbliku li jiġi informat bl-iktar mod ċar u komplet possibbli, b’mod partikolari meta awtorizzazzjoni għall-operat tal-minjieri tkun ġiet estiża.
204. Fil-fatt, għandu jiġi rrilevat, minn naħa, li l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/4 jipproteġi l-interess pubbliku u jippermetti lil kull ċittadin ikollu aċċess għat-tagħrif dwar l-ambjent miżmum mill-awtoritajiet pubbliċi indipendentement minn kwalunkwe interess individwali (47) u, min-naħa l-oħra, il-fatt li, skont il-premessa 16 ta’ din id-direttiva, id-dritt għall-informazzjoni jfisser li l-iżvelar tal-informazzjoni għandu jkun ir-regola ġenerali (48). Huwa evidenti li dawn l-għanijiet jiġu serjament kompromessi jekk l-informazzjoni msemmija fl-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 2003/4 titqiegħed għad-dispożizzjoni tal-pubbliku biss b’mod li ma jinftiehemx u b’lakuni. Konsegwentement, inqis li dawn l-elementi jimmilitaw ukoll favur tixrid ta’ informazzjoni ambjentali li tieħu debitament inkunsiderazzjoni standards għolja ta’ trasparenza u ta’ kooperazzjoni li timponi d-Direttiva EEA f’qasam bħall-protezzjoni tal-ambjent li jmur lil hinn mill-fruntieri nazzjonali (49).
205. Minn din il-perspettiva, jiena inklinat li nikkonkludi, bħall-Kummissjoni fl-opinjoni motivata tagħha, li l-ksur tal-Artikolu 9(1) u (2) tad-Direttiva EEA jwassal għall-ksur tal-Artikolu 7(2)(f) tad-Direttiva 2003/4.
206. Għar-raġunijiet esposti iktar ’il fuq, nipproponi li t-tmien motiv jintlaqa’.
J. Fuq id‑disa’ motiv, ibbażat fuq ksur tal‑Artikolu 4(3) TUE (nuqqas ta’ komunikazzjoni ta’ informazzjoni kompleta fir‑rigward tal‑proċedura tal‑għoti tal‑awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026)
1. L‑argumenti tal‑partijiet
207. Ir-Repubblika Ċeka tfakkar li, skont il-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali, kif previst fl-Artikolu 4(3) TUE, l-Istati Membri għandhom jassistu lil xulxin sabiex jissodisfaw l-għanijiet stabbiliti mid-dritt tal-Unjoni, inkluż id-dritt sekondarju. Sa fejn l-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026 taqa’ taħt id-Direttiva EEA u d-Direttiva 2003/4, u fid-dawl tal-post tal-minjiera ta’ Turów, minn dawn id-direttivi jirriżultaw ċerti obbligi wkoll għar-Repubblika Ċeka, li għat-twettiq tagħhom ir-Repubblika tal-Polonja hija obbligata tassistiha.
208. L-Istat Membru rikorrenti jikkritika lil din tal-aħħar li rrifjutat, għal diversi xhur u minkejja talbiet irrepetuti, li tikkomunikalu informazzjoni iktar iddettaljata dwar il-proċedura tal-għoti tal-imsemmija awtorizzazzjoni, inkluż it-test tagħha, fatt li rrenda impossibbli l-eżekuzzjoni tal-obbligi tiegħu ta’ informazzjoni skont l-imsemmija direttivi lill-pubbliku kkonċernat tiegħu stess. Huwa jżid li l-aġir li lmenta dwaru fil-kuntest tas-sitt motiv tiegħu, b’mod partikolari l-komunikazzjoni tardiva ta’ din l-istess awtorizzazzjoni u l-assenza ta’ verżjoni kkonsolidata tal-awtorizzazzjoni Nru 65/94, ipprekludih ukoll milli josserva dawn l-obbligi.
209. Ir-Repubblika tal-Polonja ssostni li hija wieġbet permezz ta’ ittri tat‑13 ta’ Jannar 2020, tal‑5 ta’ Marzu 2020 u tat‑28 ta’ Mejju 2020 għat-talbiet għal informazzjoni tar-Repubblika Ċeka dwar l-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026. Fit‑28 ta’ Awwissu 2020, hija pprovdiet lil dan l-Istat Membru d-dokumenti mitluba fis‑17 ta’ April 2020 u, mill-ġdid, fl‑24 ta’ Lulju 2020, jiġifieri l-awtorizzazzjoni sal‑2026 kif ukoll l-awtorizzazzjoni Nru 65/94. Fid-dawl tal-evoluzzjoni tal-epidemija ta’ Covid‑19 sa minn Marzu 2020, li rrendiet l-iskambju ta’ korrispondenza bejn il-partijiet iktar diffiċli, hija uriet id-diliġenza sabiex tipprovdi lir-Repubblika Ċeka l-informazzjoni mitluba.
210. L-Istat Membru konvenut jenfasizza, barra minn hekk, li r-Repubblika Ċeka ilha mill‑2009 tipparteċipa fil-proċeduri dwar l-evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent fir-rigward tal-minjiera ta’ Turów u tal-impjant tal-enerġija li jiddependi minnha.
211. Fl-aħħar nett, ir-Repubblika tal-Polonja hija tal-opinjoni li d-disa’ motiv huwa mingħajr skop, peress li r-Repubblika Ċeka ġiet debitament informata bl-adozzjoni tad-Deċiżjoni 2044 kif ukoll b’ċirkustanzi essenzjali oħra relatati ma’ din l-adozzjoni.
2. Evalwazzjoni
212. Permezz tad-disa’ motiv tagħha, ir-Repubblika Ċeka ssostni li, billi ma pprovdietx informazzjoni kompleta dwar il-proċedura ta’ adozzjoni tad-deċiżjoni li tawtorizza attivitajiet tal-minjieri sal‑2026, ir-Repubblika tal-Polonja naqset milli twettaq l-obbligi tagħha skont il-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali, stabbilit fl-Artikolu 4(3) TUE.
213. Qabelxejn, għandu madankollu jiġi miċħud l-argument invokat mir-Repubblika tal-Polonja li dan il-motiv ma għadx għandu skop minħabba li ġiet adottata deċiżjoni ġdida, li għandha l-effett li testendi l-awtorizzazzjoni sal‑2044 u li l-kontenut tagħha ġie kkomunikat lir-Repubblika Ċeka. Kif diġà spjegajt f’dawn il-konklużjonijiet, dawn l-avvenimenti seħħew biss wara d-data ta’ riferiment għall-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu fil-kuntest ta’ proċedura skont l-Artikolu 259 TFUE. Konsegwentement, huma irrilevanti għall-finijiet tal-eżami ta’ dan il-motiv.
214. Skont il-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali, stabbilit fl-Artikolu 4(3) TUE, l-Istati Membri huma obbligati li jassistu lil xulxin sabiex jiżguraw it-twettiq tal-għanijiet tal-Unjoni. Kif jirriżulta mit-tieni u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 4(3) TUE, dan jimplika, b’mod partikolari, l-obbligu li tittieħed kwalunkwe miżura ġenerali jew partikolari xierqa sabiex tiżgura l-eżekuzzjoni tal-obbligi li jirriżultaw mid-dritt sekondarju iżda wkoll li ma tittieħed l-ebda miżura li tista’ tipperikola t-twettiq tal-għanijiet tal-Unjoni.
215. Fil-kuntest tal-eżami tas-sitt motiv (50), spjegajt li l-obbligu li l-Artikolu 9(2) tad-Direttiva EEA jimponi fuq kull Stat Membru li għandu l-intenzjoni li jwettaq proġett li jista’ jkollu effetti sinjifikattivi fuq l-ambjent u li jaffettwa lil Stati Membri oħra, li jikkonsisti f’li jinforma lil dawn tal-aħħar bid-deċiżjoni li jagħti jew li jirrifjuta awtorizzazzjoni, jirriżulta minn ideal ta’ solidarjetà, ta’ kooperazzjoni u ta’ appoġġ reċiproku bejn l-Istati Membri. Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li din il-kooperazzjoni diġà tibda fi stadju bikri bl-obbligu, previst fl-Artikolu 7 tad-Direttiva EEA, li jiġu informati l-Istati Membri affettwati bl-ippjanar tal-proġett inkwistjoni, segwit mill-obbligu li jiġu mistiedna jipparteċipaw fil-proċeduri deċiżjonali fil-qasam tal-ambjent. Huwa għalhekk evidenti li l-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri prevista mid-dritt sekondarju hija intiża, fl-aħħar mill-aħħar, sabiex tipproteġi l-ambjent, fi kliem ieħor, sabiex tiggarantixxi t-twettiq ta’ dan l-għan tal-Unjoni stabbilit, fost oħrajn, fl-Artikolu 3(3) TUE, fl-Artikoli 11 u 191 TFUE, kif ukoll fl-Artikolu 37 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.
216. Dan l-ideal ta’ solidarjetà, ta’ kooperazzjoni u ta’ appoġġ reċiproku bejn l-Istati Membri fl-interess ta’ twettiq ta’ dan l-għan importanti tal-Unjoni huwa wkoll il-bażi tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2003/4 li jiggarantixxu l-aċċess tal-pubbliku għall-informazzjoni fil-qasam ambjentali. Minn naħa, kif diġà ġie rrilevat fil-kuntest tal-eżami tat-tmien motiv (51), l-Artikolu 7(1) u (2) ta’ din id-direttiva jobbliga lill-Istati Membri jieħdu l-miżuri neċessarji sabiex jiżguraw li l-informazzjoni rilevanti, inklużi l-awtorizzazzjonijiet li għandhom impatt sinjifikattiv fuq l-ambjent, tixxandar lill-pubbliku. Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 3 tad-Direttiva 2003/4 jeżiġi li l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet pubbliċi jkunu obbligati jqiegħdu għad-dispożizzjoni ta’ kull min jitlobha, u mingħajr ma jkun obbligat li jipprova li għandu interess, l-informazzjoni ambjentali li huma jżommu għandhom jew li tkun miżmuma għalihom.
217. Sa fejn l-Istati Membri affettwati minn proġett partikolari għandhom ukoll id-dritt li jitolbu l-informazzjoni rilevanti kollha – kif previst fl-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 2003/4 – dwar tali proġett, dawn għandhom jitqiesu bħala “benefiċjarji” tad-dispożizzjonijiet tad-dritt sekondarju msemmija fil-punti preċedenti. Il-konsegwenza loġika ta’ din il-konstatazzjoni hija li l-Istat destinatarju tal-imsemmija obbligi huwa marbut bil-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali msemmi fl-Artikolu 4(3) TUE, meta Stat Membru ieħor jitlob l-assistenza fil-forma ta’ talba għal informazzjoni.
218. Fir-rigward taċ-ċirkustanzi tal-kawża f’dan il-każ, huwa paċifiku li r-Repubblika tal-Polonja bagħtet id-deċiżjoni li tawtorizza l-estrazzjoni tal-linjite sal‑2026 lir-Repubblika Ċeka biss ħames xhur wara l-adozzjoni tagħha. Barra minn hekk, għandu jiġi kkonstatat li l-Istat Membru rikorrenti kellu jibgħat diversi talbiet għal informazzjoni lir-Repubblika tal-Polonja minħabba li l-informazzjoni miksuba kienet inkompleta, talbiet li din tal-aħħar mhux dejjem wieġbet għalihom. Kien biss wara l-introduzzjoni tal-proċedura prevista fl-Artikolu 259 TFUE li r-Repubblika tal-Polonja bagħtet lir-Repubblika Ċeka d-dokumenti mitluba, jiġifieri, konkretament, it-talba inizjali għall-awtorizzazzjoni għall-operat tal-minjieri tal‑1994. Madankollu, ir-Repubblika Ċeka għadha ma għandhiex dokument ikkonsolidat li jippermetti li jinftiehmu b’mod ċar il-portata u l-fiżjonomija preċiżi tal-proġett.
219. Trażmissjoni tardiva u inkompleta mir-Repubblika tal-Polonja tal-informazzjoni mitluba, flimkien ma’ rifjut ta’ tweġiba għat-talbiet għal assistenza tar-Repubblika Ċeka ma tissodisfax ir-rekwiżiti ta’ spirtu ta’ solidarjetà, ta’ kooperazzjoni u ta’ appoġġ reċiproku bejn l-Istati Membri li d-dritt tal-Unjoni jitlob sabiex ikun jista’ jintlaħaq l-għan ta’ protezzjoni tal-ambjent b’mod effikaċi.
220. Għalhekk, inqis li tali attitudni lejn Stat Membru ġar li jinsab fl-istess sitwazzjoni fir-rigward tar-riskji għall-ambjent tikkostitwixxi ksur tal-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali, stabbilit fl-Artikolu 4(3) TUE.
221. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nikkunsidra li d-disa’ motiv huwa fondat.
K. Fuq l‑għaxar motiv, ibbażat fuq ksur tal‑Artikolu 2(1) tad‑Direttiva EEA moqri flimkien mal‑Artikolu 4(1) tagħha (nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni tad‑Deċiżjoni EEA fl‑awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026)
1. L‑argumenti tal‑partijiet
222. Ir-Repubblika Ċeka tinvoka ksur tal-Artikolu 2(1) tad-Direttiva EEA, moqri flimkien mal-Artikolu 4(1) tagħha sa fejn l-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026 ma ħaditx inkunsiderazzjoni d-Deċiżjoni EEA.
223. Dan l-Istat Membru jfakkar li, skont dan l-Artikolu 2(1), il-proġetti ddefiniti fl-Artikolu 4 tad-Direttiva EEA huma suġġetti għar-“rekwiżit li jkun hemm kunsens [awtorizzazzjoni] għall-iżvilupp u valutazzjoni rigward l-effetti tagħhom fuq l-ambjent”. Dan ifisser li l-awtorizzazzjonijiet ta’ dawn il-proġetti għandhom jinkludu jew, minn tal-inqas, għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni tali evalwazzjoni.
224. Issa, sa mill-bidu, l-awtoritajiet Pollakki ma pprevedewx it-twettiq ta’ tali evalwazzjoni għall-imsemmija awtorizzazzjoni. Għalkemm id-Deċiżjoni EEA ġiet annessa mat-talba tal-operatur, din bl-ebda mod ma ġiet riflessa fil-proċedura ta’ għoti ta’ din l-istess awtorizzazzjoni jew fl-awtorizzazzjoni nnifisha. Barra minn hekk, din it-talba tressqet abbażi tal-Artikolu 72(2)(2)(k) tal-Liġi dwar l-Informazzjoni dwar l-Ambjent; għalkemm ma kinitx akkumpanjata b’evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent, l-awtorità kompetenti qisitha bħala kompluta; wara t-tagħqid sussegwenti tad-Deċiżjoni EEA mal-imsemmija talba, din l-awtorità ma qisitx li kien neċessarju li tistieden lill-persuni kkonċernati jikkompletaw l-osservazzjonijiet tagħhom; l-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026 ma ssemmi ebda eżami tal-konformità tat-talba mad-Deċiżjoni EEA; din l-awtorizzazzjoni la tirriproduċi u lanqas tiżviluppa l-kundizzjonijiet imposti mid-Deċiżjoni EEA u ma tinkludi ebda speċifikazzjoni dwar il-limiti tas-superfiċji ta’ estrazzjoni, kif imposta minn din id-deċiżjoni.
225. Minn dan ir-Repubblika Ċeka tikkonkludi li l-kontenut tad-Deċiżjoni EEA ma ġiex rifless fil-proċedura tal-għoti tal-imsemmija awtorizzazzjoni. Is-sempliċi fatt li l-awtorizzazzjoni tkun koperta mid-Deċiżjoni EEA kemm mill-perspettiva tal-perijodu ta’ validità tal-awtorizzazzjoni kif ukoll tas-superfiċji tal-minjiera ma jfissirx li din tkun effettivament ibbażata fuq id-Deċiżjoni EEA. Skont ir-Repubblika Ċeka, dawn iż-żewġ dokumenti jikkostitwixxu deċiżjonijiet indipendenti.
226. Filwaqt li tirreferi għar-risposta tagħha għall-ewwel u għat-tieni motiv, ir-Repubblika tal-Polonja tenfasizza mil-ġdid in-natura vinkolanti tad-Deċiżjoni EEA għall-operatur, li għandu jeżegwixxi l-obbligi imposti fuqu indipendentement minn kull traspożizzjoni fit-test tal-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026 u għandu jittrażmetti l-informazzjoni u r-riżultati tal-eżamijiet li jirrigwardaw, b’mod partikolari, il-konċentrazzjoni tal-partiċelli sospiżi, il-ħsejjes u l-kwalità tal-ilma. Hija tqis li r-Repubblika Ċeka tinjora l-obbligi li jirriżultaw mid-dritt Pollakk u tislet konklużjonijiet suġġettivi dwar l-attitudni u l-opinjonijiet tal-awtoritajiet Pollakki.
227. Skont ir-Repubblika tal-Polonja, il-fatt li l-operatur hemeż id-Deċiżjoni EEA mat-talba dwar l-estensjoni tal-awtorizzazzjoni għall-minjiera ta’ Turów ifisser li huwa obbligat iwettaq l-attivitajiet ta’ estrazzjoni skont din id-deċiżjoni. Miċ-ċirkustanzi ta’ dak iż-żmien jirriżulta b’mod ċar li l-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026 tkopri l-istess proġett bħad-Deċiżjoni EEA li ppreċedietha.
228. Fir-rigward tal-kritika dwar l-assenza ta’ indikazzjoni tas-superfiċji tal-proġett f’din l-awtorizzazzjoni, l-Istat Membru konvenut josserva li l-limiti tas-sit tal-minjieri ġew iddefiniti permezz tad-deċiżjoni tal-Ministru għall-Klima tas‑16 ta’ Marzu 2020, qabel l-adozzjoni tal-imsemmija awtorizzazzjoni u huma, minħabba f’hekk, vinkolanti, b’tali mod li l-inklużjoni tagħhom fiha ma kinitx neċessarja.
229. Skont l-imsemmi Stat Membru, dan il-motiv huwa, huwa wkoll, mingħajr skop minħabba l-adozzjoni tad-Deċiżjoni 2044 li kienet ibbażata fuq id-Deċiżjoni EEA.
2. Evalwazzjoni
230. Permezz tal-għaxar motiv tagħha, ir-Repubblika Ċeka ssostni ksur tal-Artikolu 2(1) moqri flimkien mal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva EEA. B’mod iktar konkret, ir-Repubblika Ċeka tikkontesta l-fatt li l-proġett li kien is-suġġett tad-deċiżjoni li tawtorizza l-operat tal-minjieri sal‑2026 kien ippreċedut minn evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent, peress li hija tqis li d-Deċiżjoni EEA la ttieħdet inkunsiderazzjoni fil-kuntest tal-proċedura dwar it-talba għal estensjoni ta’ sitt snin tal-validità tal-awtorizzazzjoni Nru 65/94 u lanqas fl-imsemmija Deċiżjoni 2026 stess.
231. Anki jekk nifhem l-interess tar-Repubblika Ċeka li l-Qorti tal-Ġustizzja teżamina dan il-motiv, nistaqsi madankollu jekk dan jaqax pjuttost taħt il-ġurisdizzjoni tal-qrati Pollakki li, meta jiġu aditi b’rikors ippreżentat mill-membri tal-pubbliku kkonċernat, ikollhom l-opportunità li jeżaminaw l-aspetti formali tal-proċedura li wasslet għall-adozzjoni tad-deċiżjoni li tawtorizza l-operat fil-minjieri sal‑2026, kif ukoll il-mertu ta’ din id-deċiżjoni fid-dawl tal-obbligi li jirriżultaw mid-Deċiżjoni EEA. Fil-fatt, il-qorti nazzjonali jidhirli li hija a priori, minħabba l-għarfien tagħha tal-kuntest fattwali kif ukoll tal-kuntest ġuridiku nazzjonali, fl-aħjar pożizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar il-kwistjonijiet imqajma mir-Repubblika Ċeka. Madankollu, ser neżaminahom iktar ’il quddiem sabiex inkun eżawrjenti.
232. Qabelxejn, għandu jiġi miċħud l-argument invokat mir-Repubblika tal-Polonja li dan il-motiv ma għadx għandu skop minħabba li kienet ġiet adottata deċiżjoni ġdida, li għandha l-effett li testendi l-awtorizzazzjoni sal‑2044. Sa fejn dawn l-avvenimenti seħħew biss wara d-data ta’ riferiment għall-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu fil-kuntest ta’ proċedura skont l-Artikolu 259 TFUE, dawn huma irrilevanti għall-finijiet tal-eżami ta’ dan il-motiv (52).
233. F’dak li jirrigwarda d-dispożizzjonijiet li r-Repubblika tal-Polonja allegatament kisret, għandu jiġi nnotat li l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva EEA jeżiġi li l-proġetti ddefiniti fl-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva jkunu suġġetti għar-“rekwiżit li jkun hemm kunsens [awtorizzazzjoni] għall-iżvilupp u valutazzjoni rigward l-effetti tagħhom” fuq l-ambjent. Kif tindika korrettament ir-Repubblika Ċeka, din il-formula għandha tinftiehem fis-sens li l-awtorizzazzjonijiet ta’ dawn il-proġetti għandhom jinkludu evalwazzjoni tal-effetti tagħhom fuq l-ambjent jew, tal-inqas, jiħduha inkunsiderazzjoni.
234. Proġett bħal dak li ġie awtorizzat bid-deċiżjoni ta’ estensjoni tal-operat tal-minjieri sal‑2026 jissodisfa l-kriterji tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva EEA (operat tal-minjieri ta’ superfiċji li taqbeż il‑25 ettaru) (punt 19 tal-Anness I ta’ din id-direttiva), u l-istess japplika għal kull emenda jew estensjoni tal-proġetti kkonċernati li jissodisfaw fiha nnifisha l-limiti stabbiliti (punt 24 tal-Anness I ta’ din l-istess direttiva) (53). Għaldaqstant, l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva EEA japplika għal awtorizzazzjoni bħal dik inkwistjoni.
235. Fir-rigward tal-allegazzjoni tar-Repubblika Ċeka li d-Deċiżjoni EEA ma ttiħditx inkunsiderazzjoni fid-deċiżjoni li tawtorizza l-operat tal-minjieri sal‑2026, irrid niġbed l-attenzjoni għall-informazzjoni pprovduta mir-Repubblika tal-Polonja f’dan ir-rigward, li tgħid li, skont il-leġiżlazzjoni Pollakka fis-seħħ, deċiżjoni dwar il-kundizzjonijiet ambjentali torbot, fost l-oħrajn, lill-awtoritajiet li jadottaw deċiżjoni li tawtorizza operazzjonijiet tax-xogħol fil-minjieri, kif ukoll lill-impriża, destinatarja ta’ din id-deċiżjoni.
236. Kif tispjega r-Repubblika tal-Polonja, il-fatt li l-operatur tal-minjiera ta’ Turów hemeż id-Deċiżjoni EEA mal-proċedura dwar l-estensjoni tal-awtorizzazzjoni jfisser li dan huwa obbligat iwettaq l-attivitajiet ta’ estrazzjoni fil-minjiera skont id-dispożizzjonijiet ta’ din id-deċiżjoni. Minn dan isegwi li d-Deċiżjoni EEA, bħal kull deċiżjoni amministrattiva oħra adottata fl-ordinament ġuridiku Pollakk, hija vinkolanti għad-destinatarju tagħha li, abbażi ta’ din id-deċiżjoni, jikseb id-drittijiet, u huwa marbut mill-obbligi ddefiniti f’din id-deċiżjoni. Barra minn hekk, ir-Repubblika tal-Polonja tiżgura li l-operatur tal-minjiera ta’ Turów iwettaq effettivament l-obbligi li jirriżultaw mid-deċiżjonijiet EEA.
237. Fl-assenza ta’ indikazzjonijiet kuntrarji, ma għandi l-ebda raġuni oġġettiva sabiex nassumi li deċiżjoni amministrattiva adottata mill-awtoritajiet kompetenti, bħad-Deċiżjoni EEA, ma hijiex vinkolanti għal operatur li kiseb l-awtorizzazzjoni li jwettaq operazzjonijiet ta’ minjieri. Irrid nikkonstata li r-Repubblika Ċeka lanqas ma tikkontesta l-ispjegazzjonijiet tal-kuntest ġuridiku Pollakk riprodotti fil-punti preċedenti ta’ dawn il-konklużjonijiet.
238. Barra minn hekk, f’dak li jirrigwarda l-allegazzjonijiet tar-Repubblika Ċeka, li jgħidu li ma teżisti l-ebda rabta bejn id-Deċiżjoni EEA u d-deċiżjoni li tawtorizza l-operat tal-minjieri sal‑2026 minħabba li dawn id-deċiżjonijiet ma jindikawx l-istess superfiċji tal-proġett, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni ċerti aspetti fattwali importanti li ser nesponi iktar ’il quddiem.
239. L-ewwel, għandu jiġi nnotat li d-Deċiżjoni EEA ġiet adottata għal perijodu ta’ operazzjoni ta’ minjieri ta’ erbgħa u għoxrin sena, filwaqt li l-awtorizzazzjoni ġiet estiża għal sitt snin biss. Għaldaqstant, huwa loġiku li dawn id-deċiżjonijiet huma differenti, peress li dawn jikkonċernaw perijodi ta’ żmien differenti. Sa fejn id-Deċiżjoni EEA tikkonċerna perijodu iktar estiż, din għandha l-effett li tinkludi l-awtorizzazzjoni għall-operat tax-xogħol fil-minjieri fil-kamp ta’ applikazzjoni ratione temporis tagħha.
240. It-tieni, nosserva li, għalkemm id-deċiżjonijiet inkwistjoni jippreżentaw differenza żgħira fir-rigward tas-superfiċji li fuqha jistgħu jitwettqu l-attivitajiet tal-minjieri (31 014 698 metru kwadru fl-awtorizzazzjoni, filwaqt li d-deċiżjoni tirreferi għal superfiċji ta’ madwar 30.9 kilometru kwadru), ma huwiex ikkontestat li l-awtoritajiet Pollakki adottaw, fit‑12 ta’ Frar 2020, rettifika għad-Deċiżjoni EEA, li fiha huma ddefinixxew espressament id-dettalji taż-żona kkonċernata. Dawn id-dokumenti jindikaw li l-post fejn jinsab il-proġett kopert mill-awtorizzazzjoni ta’ attività ta’ estrazzjoni jinsab fil-limiti ġeografiċi previsti fid-Deċiżjoni EEA. Minn dan isegwi li l-attività tal-minjieri awtorizzata mill-awtoritajiet kompetenti ma tmurx lil hinn mill-portata tad-Deċiżjoni EEA.
241. Minn dawn l-osservazzjonijiet jirriżulta li l-awtorizzazzjoni li hija s-suġġett ta’ dan il-motiv ma tiddevjax minn dak li tipprevedi d-Deċiżjoni EEA fir-rigward tal-perijodu tal-attività fil-minjieri prevista u ż-żona ġeografika kkonċernata. Konsegwentement, fin-nuqqas ta’ provi, ma jistax jiġi validament sostnut li ma teżisti l-ebda rabta bejn iż-żewġ deċiżjonijiet amministrattivi. Għalhekk, inqis li l-argumenti mressqa mir-Repubblika Ċeka għandhom jiġu miċħuda.
242. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nasal għall-konklużjoni li r-Repubblika tal-Polonja ma kisritx l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva EEA moqri flimkien mal-Artikolu 4(1) tagħha.
243. Minn dan isegwi li l-għaxar motiv għandu jiġi miċħud bħala infondat.
L. Fuq il‑ħdax‑il motiv, ibbażat fuq ksur tal‑Artikolu 8a(1)(b) tad‑Direttiva EEA (nuqqas ta’ ffissar tal‑kundizzjonijiet ambjentali kollha fl‑awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite sal‑2026)
1. L‑argumenti tal‑partijiet
244. Ir-Repubblika Ċeka tallega l-ksur tal-Artikolu 8a(1)(b) tad-Direttiva EEA sa fejn ċerti kundizzjonijiet ambjentali msemmija fih la jinsabu fl-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni tal-linjite sal‑2026 u lanqas fid-Deċiżjoni EEA, kif teżiġi din id-dispożizzjoni, moqrija flimkien mal-paragrafu 3 tal-istess artikolu. Dan huwa, b’mod partikolari, il-każ tas-superfiċji ta’ estrazzjoni, li għandha tiġi kkunsidrata bħala kundizzjoni ambjentali.
245. Barra minn hekk, l-imsemmija awtorizzazzjoni ma ssemmix il-kundizzjonijiet stabbiliti fid-Deċiżjoni EEA dwar il-proġett awtorizzat. Barra minn hekk, minn din id-deċiżjoni jirriżulta li ċerti kundizzjonijiet għandhom jiġu implimentati f’perspettiva ta’ żmien li taqbeż il-validità ta’ din l-istess awtorizzazzjoni, b’tali mod li ma huwiex ċar b’liema mod l-imsemmija implimentazzjoni sseħħ matul din il-validità.
246. Ir-Repubblika tal-Polonja ssostni, fl-ewwel lok, li d-Deċiżjoni EEA, bir-rettifika tagħha tat‑12 ta’ Frar 2020, tinkludi d-dettalji li jiddelimitaw preċiżament iż-żona tal-proġett u li s-superfiċi tal-attività tal-minjieri prevista, kif speċifikata fid-deċiżjoni tal-Ministru għall-Klima tas‑16 ta’ Marzu 2020 ma taqbiżx is-superfiċji stabbilita fid-Deċiżjoni EEA.
247. Fir-rigward tat-tieni kritika tar-Repubblika Ċeka, l-Istat Membru konvenut huwa tal-opinjoni li, kif indikat mill-kliem tiegħu, l-Artikolu 8a(1)(b) tad-Direttiva EEA jiddefinixxi r-rekwiżiti minimi f’termini ta’ kontenut tal-awtorizzazzjoni tal-proġett. In-natura ġenerali tal-obbligi fformulati fiha tagħmilha diffiċli li jiġi deċiż minn qabel liema informazzjoni konkreta hija element obbligatorju li għandu jiġi inkluż. Ma jistax jiġi sostnut li l-awtorizzazzjoni inkwistjoni tikser din id-dispożizzjoni minħabba li ma tikkonkretizzax il-possibbiltà li jiġu applikati l-kundizzjonijiet partikolari relatati ma’ perijodu ta’ żmien determinat. F’dan ir-rigward, l-informazzjoni ddettaljata dwar id-diversi stadji tax-xogħlijiet marbuta mal-progress tal-attività ta’ estrazzjoni hija s-suġġett ta’ konstatazzjonijiet ulterjuri, strettament marbuta mal-organizzazzjoni tax-xogħolijiet ta’ estrazzjoni u mal-mezzi għat-twettiq tagħhom u li huma riflessi fil-pjan ta’ funzjonament tal-installazzjoni tal-minjieri, dokument tekniku rregolat mill-Artikoli 108 sa 111 tal-Kodiċi tal-Minjieri.
248. Għar-raġunijiet esposti fit-tweġiba għal motivi oħra, ir-Repubblika tal-Polonja tqis li l-ħdax-il motiv huwa mingħajr skop.
2. Evalwazzjoni
249. Permezz tal-ħdax-il motiv tagħha, ir-Repubblika Ċeka ssostni li, billi ma ħaditx inkunsiderazzjoni b’mod suffiċjenti, fid-deċiżjoni li tawtorizza l-attivitajiet tax-xogħol fil-minjieri sal‑2026, ir-rekwiżiti kollha fil-qasam tal-ambjent, ir-Repubblika tal-Polonja naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 8a(1) tad-Direttiva EEA.
250. Dan il-motiv huwa bbażat fuq żewġ allegazzjonijiet. L-ewwel, ir-Repubblika Ċeka tikkunsidra li ċerta informazzjoni meħtieġa dwar il-proġett kopert mill-imsemmija Deċiżjoni 2026 la ġiet eżaminata f’din id-deċiżjoni u lanqas fid-Deċiżjoni EEA, u hija tikklassifika s-superfiċji ta’ estrazzjoni bħala kundizzjoni ambjentali essenzjali, li tiddetermina fundamentalment l-effetti tal-proġett fuq l-ambjent. It-tieni, skont ir-Repubblika Ċeka, id-Deċiżjoni EEA ma tikkonkretizzax il-possibbiltà li jiġu applikati kundizzjonijiet partikolari, relatati ma’ proġett ferm ikbar, fid-dawl tal-perijodu ta’ funzjonament itwal tiegħu ta’ tmintax‑il sena u tal-valur u tas-superfiċji tal-operat korrispondenti tiegħu.
251. L-Artikolu 8a(1) tad-Direttiva EEA jistabbilixxi r-rekwiżiti minimi fir-rigward tal-kontenut tal-awtorizzazzjonijiet, fir-rigward prinċipalment tal-konklużjonijiet tal-evalwazzjoni tal-effetti ta’ proġett fuq l-ambjent u l-kundizzjonijiet ambjentali tat-twettiq tiegħu. Dawn ir-rekwiżiti ta’ kontenut jistgħu, konformement mal-Artikolu 8a(3) tad-Direttiva EEA, inter alia, jiġu ssodisfatti wkoll fl-okkażjoni ta’ deċiżjoni oħra adottata fil-kuntest ta’ dik li tissejjaħ proċedura deċiżjonali fis-sens tal-Artikolu 2(2) tad-Direttiva EEA. Skont l-Artikolu 8a(1)(b) tad-Direttiva EEA, hija inkluża wkoll fost dawn ir-rekwiżiti kwalunkwe kundizzjoni ambjentali marbuta mad-deċiżjoni, deskrizzjoni tal-karatteristiċi kollha tal-proġett u/jew miżuri previsti sabiex jiġu evitati, impediti jew imnaqqsa u, jekk possibbli, ikkontrobilanċjati l-effetti negattivi sinjifikattivi fuq l-ambjent kif ukoll, fejn ikun xieraq, miżuri ta’ monitoraġġ.
252. F’dak li jirrigwarda l-ewwel allegazzjoni, li skontha l-awtoritajiet Pollakki allegatament naqsu milli jiddefinixxu s-superfiċji tal-operat fit-test tal-awtorizzazzjoni għall-operat tal-minjieri sal‑2026, jidhirli li din tikkostitwixxi biss riproduzzjoni tal-għaxar motiv. Għaldaqstant, nirreferi għall-osservazzjonijiet tiegħi fil-kuntest tal-eżami tal-imsemmi motiv fil-punt 239 ta’ dawn il-konklużjonijiet. Kif diġà spjegajt fid-dettall, l-awtorizzazzjoni, bħala deċiżjoni amministrattiva, ma tiddevjax minn dak li tipprevedi d-Deċiżjoni EEA f’dak li jirrigwarda l-perijodu tal-attività tal-minjieri prevista u ż-żona ġeografika kkonċernata. Konsegwentement, din l-allegazzjoni għandha tiġi miċħuda.
253. Fir-rigward tat-tieni allegazzjoni bbażata fuq allegata applikazzjoni żbaljata tal-Artikolu 8a(1)(b) tad-Direttiva EEA minħabba li l-awtorizzazzjoni għall-operat tal-minjieri sal‑2026 ma kinitx tispeċifika l-kundizzjonijiet stabbiliti fid-Deċiżjoni EEA dwar il-proġett awtorizzat, għandu jiġi nnotat li, għalkemm din id-dispożizzjoni tistabbilixxi rekwiżiti minimi (“tal-anqas”) f’dak li jirrigwarda l-informazzjoni li għandha tingħata dwar il-proġett awtorizzat, hija tillimita ruħha li tifformula l-obbligu li din l-informazzjoni tiġi inkluża mal-awtorizzazzjoni b’mod pjuttost ġenerali (“Id-deċiżjoni li jingħata l-kunsens [l-awtorizzazzjoni] għall-iżvilupp għandha tinkorpora […]”), u għalhekk tħalli ċertu marġni ta’ manuvra lill-awtoritajiet kompetenti. Kif jirriżulta mill-kliem stess ta’ din id-dispożizzjoni (“marbuta”), l-obbligu ta’ inkorporazzjoni huwa wkoll applikabbli għall-kundizzjonijiet ambjentali eventwali li fuqhom hija bbażata d-deċiżjoni li tingħata l-awtorizzazzjoni.
254. Jidhirli li tali approċċ huwa adegwat fid-dawl tad-diversità tal-proġetti li jistgħu jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva EEA. Konsegwentement, jidhirli li huwa loġiku li l-imsemmija dispożizzjoni tiġi interpretata fis-sens li bl-ebda mod ma huwa meħtieġ li l-informazzjoni inkwistjoni tidher f’dokument speċifiku u, wisq inqas, fid-dokument prinċipali li jagħmel parti mill-awtorizzazzjoni tal-proġett. Sa fejn din hija ġeneralment informazzjoni ta’ natura teknika ħafna, jista’ jkun neċessarju li din tiġi spjegata f’dokument redatt speċifikament għal dan l-għan, li jkun mehmuż mal-awtorizzazzjoni. Id-dokumenti kollha li servew bħala bażi għad-deċiżjoni amministrattiva meħuda mill-awtoritajiet kompetenti u li ġew inkorporati bil-mod deskritt iktar ’il fuq jikkostitwixxu għalhekk il-“kunsens [awtorizzazzjoni]” fis-sens tal-Artikolu 8a(1) tad-Direttiva EEA.
255. Jidhirli li dan huwa preċiżament dak li għamlet ir-Repubblika tal-Polonja f’dan il-każ. Minn naħa, hemm id-Deċiżjoni EEA, li ġiet mehmuża mat-talba għal awtorizzazzjoni u li l-operatur tal-minjiera ta’ Turów huwa obbligat josserva fil-kuntest tal-attivitajiet tal-minjieri tiegħu, skont il-leġiżlazzjoni Pollakka. Id-Deċiżjoni EEA tiddelimita b’mod preċiż iż-żona tal-proġett u tistabbilixxi l-kundizzjonijiet ta’ eżekuzzjoni tagħha. Min-naħa l-oħra, hemm il-pjan ta’ funzjonament tal-impjant tal-minjieri, li għalih tirreferi r-Repubblika tal-Polonja, li jispeċifika l-organizzazzjoni u l-mezzi għat-twettiq tax-xogħlijiet ta’ estrazzjoni. Kif tispjega r-Repubblika tal-Polonja, dan il-pjan huwa dokument tekniku, li jiddefinixxi, b’mod iddettaljat, il-modalitajiet ta’ funzjonament tal-istallazzjoni tal-minjieri, inkluż l-operat tal-vina ġeoloġika u tal-proġett indispensabbli sabiex tiġi ggarantita, fost l-oħrajn, is-sigurtà ġenerali, il-protezzjoni tal-ambjent u l-operat razzjonali tal-vina ġeoloġika.
256. Barra minn hekk, ir-Repubblika Ċeka ssostni li l-approċċ segwit mill-awtoritajiet Pollakki ma jippermettix li jiġi ddeterminat b’liema mod l-implimentazzjoni kontinwa tal-kundizzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq ser isseħħ fil-kuntest ta’ proġett li t-twettiq tiegħu huwa ta’ tmintax‑il sena iqsar. Issa, kuntrarjament għal dak li tallega r-Repubblika Ċeka, ma narax kif il-fatt li d-Deċiżjoni EEA tipprevedi perijodu operattiv itwal mill-awtorizzazzjoni tal-proġett stess imur kontra r-rekwiżiti tal-Artikolu 8a(1)(b) tad-Direttiva EEA. Ma jidhirlix li din id-dispożizzjoni, li barra minn hekk hija fformulata f’termini pjuttost ġenerali, timponi neċessarjament l-obbligu li jiġi ppreżentat pjan li jispeċifika sal-iċken dettall l-evoluzzjoni tal-attivitajiet tal-minjieri u b’mod partikolari l-mod eżatt kif għandhom jitwettqu l-kundizzjonijiet ambjentali ddefiniti. Għall-kuntrarju, jidhirli li d-Deċiżjoni EEA tippermetti, bħala prinċipju, li tiġi antiċipata din l-evoluzzjoni għall-perijodu ta’ validità sa fejn l-operatur huwa obbligat josserva l-kundizzjonijiet ambjentali li dan l-att amministrattiv jimponi fuqu skont id-dritt Pollakk.
257. Barra minn hekk, nammetti li jiena inklinat li naqbel mal-perspettiva espressa mir-Repubblika tal-Polonja f’dak li jirrigwarda l-allegazzjonijiet relattivament vagi magħmula mir-Repubblika Ċeka fil-kuntest ta’ dan il-motiv. Fin-nuqqas ta’ motivazzjoni iktar preċiża tal-ksur allegat, jidhirli li l-ħdax-il motiv għandu jiġi miċħud bħala infondat.
M. Sinteżi tal‑analiżi
258. L-analiżi tar-rikors iwassalni għall-konklużjoni li hemm lok li l-ewwel, is-sitt, it-tmien u d-disa’ motiv jitqiesu fondati. Il-kumplament tar-rikors għandu jiġi miċħud bħala infondat.
VI. Fuq l‑ispejjeż
259. Skont l-Artikolu 138(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Skont l-Artikolu 138(3) tal-istess regoli, jekk il-partijiet jitilfu rispettivament fuq waħda jew iktar mit-talbiet tagħhom, kull parti għandha tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha. F’dan il-każ, peress li r-Repubblika Ċeka u r-Repubblika tal-Polonja tilfu fir-rigward ta’ ċerti motivi, huma għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom.
260. Skont l-Artikolu 140(1) tal-istess Regoli tal-Proċedura, li jipprovdi li l-istituzzjonijiet li intervjenew fil-kawża għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom, il-Kummissjoni għandha tbati l-ispejjeż tagħha stess.
VII. Konklużjoni
261. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi kif ġej:
1) Billi adottat leġiżlazzjoni li tippermetti lill-awtoritajiet amministrattivi kompetenti jestendu b’sitt snin l-awtorizzazzjoni ta’ estrazzjoni ta’ linjite mingħajr ma wettqet evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent, ir-Repubblika tal-Polonja kisret l-Artikolu 4(1) u (2) tad-Direttiva 2011/92/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑13 ta’ Diċembru 2011 dwar l-istima tal-effetti ta’ ċerti proġetti pubbliċi u privati fuq l-ambjent, kif emendata bid-Direttiva 2014/52/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑16 ta’ April 2014, moqri flimkien mal-Artikolu 4(4) sa (6), l-Artikolu 5(1) u (2), kif ukoll l-Artikoli 6 sa 9 tal-imsemmija direttiva.
2) Billi ma ppubblikatx il-kontenut tad-deċiżjoni li tawtorizza l-attivitajiet ta’ minjieri sal‑2026 u tal-kundizzjonijiet annessi ma’ din id-deċiżjoni, u lanqas ir-raġunijiet u l-kunsiderazzjonijiet li fuqhom kienet ibbażata din l-awtorizzazzjoni, u billi kkomunikat dan il-kontenut lir-Repubblika Ċeka biss wara iktar minn ħames xhur, u barra minn hekk b’mod mhux komplut, ir-Repubblika tal-Polonja kisret l-Artikolu 9(1) u (2) tad-Direttiva 2011/92, kif emendata bid-Direttiva 2014/52.
3) Billi ma ppubblikatx il-kontenut tad-deċiżjoni li tawtorizza l-attivitajiet ta’ minjieri sal‑2026 jew il-post fejn huwa possibbli li tintalab, ir-Repubblika tal-Polonja kisret l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/4/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑28 ta’ Jannar 2003 dwar l-aċċess pubbliku għat-tagħrif ambjentali u li tħassar id-Diretiva tal-Kunill 90/313/KEE.
4) Billi ma pprovdietx informazzjoni kompluta dwar il-proċedura ta’ adozzjoni tad-deċiżjoni li tawtorizza l-attivitajiet ta’ minjieri sal‑2026, ir-Repubblika tal-Polonja naqset milli twettaq l-obbligi tagħha skont il-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali, stabbilit fl-Artikolu 4(3) TUE.
5) Il-kumplament tar-rikors huwa miċħud.
6) Ir-Repubblika Ċeka, ir-Repubblika tal-Polonja u l-Kummissjoni Ewropea għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom.
1 Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
2 Il-ġurisprudenza internazzjonali baqgħet għal żmien twil pjuttost rari fil-qasam tal-ambjent. Il-kawża tal-Foki muswafa tal-gżejjer Pribiloff tal‑1893, segwita mill-kawża Funderija tat-Traċċa tal‑1941 jew, eżempju ieħor, il-kawża tal-Lag Lanoux tal‑1956 stabbilixxew l-bażijiet tad-dritt internazzjonali tal-ambjent, b’mod partikolari f’dak li jirrigwarda t-tniġġis transkonfinali u r-riżorsi naturali kondiviżi. Min-naħa l-oħra, fl-aħħar snin kien hemm żvilupp kbir f’dan il-qasam kontenzjuż. Fil-kawża tal‑1997 dwar id-Diga fuq id-Danubju Gabcikovo-Nagymaros, għall-ewwel darba, l-ambjent kellu rwol ċentrali f’kawża ppreżentata quddiem il-Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja f’Den Haag. Din il-kawża tat l-opportunità lill-qrati tagħha li jistabbilixxu ċerti prinċipji fundamentali tad-dritt internazzjonali tal-ambjent, b’mod partikolari l-prinċipju ta’ prevenzjoni ta’ danni kkawżati lill-ambjent fi Stati oħra, il-prinċipju ta’ kooperazzjoni, kif ukoll in-neċessità ta’ interpretazzjoni evoluttiva tar-regoli konvenzjonali. L-ambjent kellu l-istess rwol ċentrali fil-kawża tal-Fabbriki tal-polpa tal-karta fuq ix-xmara Urugwaj (L‑Arġentina vs L‑Urugwaj) tal‑2010. Il-kawżi Ċerti attivitajiet imwettqa min-Nikaragwa fiż-żona tal-fruntiera (Il‑Kosta Rika vs In‑Nikaragwa) u Kostruzzjoni ta’ triq fil-Kosta Rika tul ix-xmara San Juan (In‑Nikaragwa vs Il‑Kosta Rika) kellhom ukoll dimensjoni ambjentali qawwija. Dan l-iżvilupp kwantitattiv tal-ġurisprudenza joriġina prinċipalment mid-densifikazzjoni tal-obbligi tal-Istati fil-qasam ambjentali.
3 Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑23 ta’ Ottubru 2000 li tistabilixxi qafas għal azzjoni Komunitarja fil-qasam tal-politika ta’ l-ilma (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 5, p. 275, u rettifika fil-ĠU 2019, L 260, p. 70).
4 Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑28 ta’ Jannar 2003 dwar l-aċċess pubbliku għat-tagħrif ambjentali u li tħassar id-Diretiva tal-Kunill 90/313/KEE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 7, p. 375).
5 Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑13 ta’ Diċembru 2011 dwar l-istima tal-effetti ta’ ċerti proġetti pubbliċi u privati fuq l-ambjent (ĠU 2012, L 26, p. 1, u rettifika fil-ĠU 2015, L 174, p. 44), kif emendata bid-Direttiva 2014/52/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑16 ta’ April 2014 (ĠU 2014, L 124, p. 1) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva EEA”).
6 Digriet tal-Viċi Presidenta tal-Qorti tal-Ġustizzja tal‑21 ta’ Mejju 2021, Ir‑Repubblika Ċeka vs Il‑Polonja (C‑121/21 R, EU:C:2021:420).
7 Digriet tal-Viċi Presidenta tal-Qorti tal-Ġustizzja tal‑20 ta’ Settembru 2021, Ir‑Repubblika Ċeka vs Il‑Polonja (C‑121/21 R, EU:C:2021:752).
8 Ara s-sentenzi tas‑6 ta’ Diċembru 2007, Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja (C‑456/05, EU:C:2007:755, punt 25) u tas‑16 ta’ Ottubru 2012, L‑Ungerija vs Is‑Slovakkja (C‑364/10, EU:C:2012:630, punt 67), fir-rigward taż-żewġ modalitajiet tal-proċedura prevista fl-Artikoli 258 u 259 TFUE. Ara wkoll il-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Is‑Slovenja vs Il‑Kroazja (C‑457/18, EU:C:2019:1067, punt 99).
9 Il-prinċipju ta’ supremazija tad-dritt tal-Unjoni, li jistabbilixxi l-preeminenza tad-dritt tal-Unjoni fuq id-dritt tal-Istati Membri, jimponi fuq l-istanzi kollha tal-Istati Membri l-obbligu li jagħtu l-effett sħiħ tiegħu lid-diversi normi tal-Unjoni, peress li d-dritt tal-Istati Membri ma jistax jaffettwa l-effett irrikonoxxut lil dawn id-diversi normi fit-territorju tal-imsemmija Stati (ara, f’dan ir-rigward, is-sentenzi tal‑4 ta’ Diċembru 2018, Minister for Justice and Equality u Commissioner of An Garda Síochána (C‑378/17, EU:C:2018:979, punti 35 sa 38) u tal‑24 ta’ Ġunju 2019, Popławski (C‑573/17, EU:C:2019:530, punt 53 u 54)).
10 Ara, f’dan is-sens, Butler, G., The Court of Justice as an inter-state court, Yearbook of European Law, Vol. 36, Nru 1, p. 189.
11 Ara s-sentenzi tal‑11 ta’ Lulju 2013, Il‑Kummissjoni vs Ir‑Repubblika Ċeka (C‑545/10, EU:C:2013:509, punt 108); tat‑23 ta’ Frar 2016, Il‑Kummissjoni vs L‑Ungerija (C‑179/14, EU:C:2016:108, punt 141); tat‑22 ta’ Settembru 2016, Il‑Kummissjoni vs Ir‑Repubblika Ċeka (C‑525/14, EU:C:2016:714, punt 16), tad‑19 ta’ Settembru 2017, Il‑Kummissjoni vs L‑Irlanda (Taxxa ta’ reġistrazzjoni) (C‑552/15, EU:C:2017:698, punt 38); tal‑31 ta’ Ottubru 2019, Il‑Kummissjoni vs Il‑Pajjiżi l-Baxxi, C‑395/17, EU:C:2019:918, punt 52), kif ukoll tat‑28 ta’ Mejju 2020, Il‑Kummissjoni vs Il‑Bulgarija (Korp investigattiv tal-ferroviji) (C‑33/19, mhux ippubblikata, EU:C:2020:405, punt 82).
12 Ara s-sentenzi tas‑26 ta’ April 2005, Il‑Kummissjoni vs L‑Irlanda (C‑494/01, EU:C:2005:250, punt 44); tat‑28 ta’ Marzu 2019, Il‑Kummissjoni vs L‑Irlanda (Sistema ta’ ġbir u trattament ta’ ilma urban mormi), (C‑427/17, mhux ippubblikata, EU:C:2019:269, punt 39), kif ukoll tas‑17 ta’ Diċembru 2020, Il‑Kummissjoni vs L‑Ungerija (Akkoljenza ta’ applikanti għall-protezzjoni internazzjonali) (C‑808/18, EU:C:2020:1029, punt 112).
13 Ara, f’dan is-sens, Burgi, M. Handbuch des Rechtsschutzes in der Europäischen Union, Rengeling, H.-W., Middeke, A., u Gellermann, M. (edituri), Munich, 2014, punt 27; Frenz, W., Handbuch Europarecht, vol. 5, Berlin, 2010, punt. 2685; Karpenstein, U., “Article 259 TFUE”, Das Recht der Europäischen Union (edituri: Grabitz/Hilf/Nettesheim), Artikolu 259 TFUE punt 9; Pechstein, EU-Prozessrecht, punt 312; Schwarze, J., EU-Kommentar, Artikolu 259 TFUE, punt 4; Thiele, A., EU-Prozessrecht, § 5, punt 29.
14 Ara, f’dan is-sens, Burgi, M. Handbuch des Rechtsschutzes in der Europäischen Union (edituri: Rengeling/Middeke/Gellermann), 3. Aufl. 2014, punti 27 u 28; Frenz, W., Handbuch Europarecht, vol. 5, punt. 2684; Kotzur, M., EUV/AEUV (edituri: Geiger/Khan/Kotzur), Artikolu 259 TFUE punt 5; Pechstein, M., EU-Prozessrecht, punti 313 u 314; Schwarze, J., EU-Kommentar, Artikolu 259 TFUE, punt 5.
15 Fir-rigward tal-emenda ta’ leġiżlazzjoni, ara s-sentenza tal‑4 ta’ Marzu 2010, Il‑Kummissjoni vs Franza (C‑241/08, EU:C:2010:114, punti 12 u 13); fir-rigward tal-emenda ta’ att amministrattiv, ara s-sentenza tat‑18 ta’ Mejju 2006, Il‑Kummissjoni vs Spanja (C‑221/04, EU:C:2006:329, punti 28 u 29).
16 Sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2019 (C‑411/17, EU:C:2019:622).
17 Sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2019, Inter-Environnement Wallonie u Bond Beter Leefmilieu Vlaanderen (C‑411/17, EU:C:2019:622, punt 79).
18 Ara, f’dan ir-rigward, Messerschmidt, K., Europäisches Umweltrecht, Munich 2011, p. 535, punt 53; Arabadjieva, K., “Vagueness and Discretion in the Scope of the EIA Directive”, Journal of Environmental Law, 11/2017, Vol. 29, Nru 3, p. 417, 425.
19 Ara s-sentenzi tal‑24 ta’ Ottubru 1996, Kraaijeveld et (C‑72/95, EU:C:1996:404, punt 50); tal‑4 ta’ Mejju 2006, Il‑Kummissjoni vs Ir‑Renju Unit (C‑508/03, EU:C:2006:287, punt 88); tat‑28 ta’ Frar 2008, Abraham et (C‑2/07, EU:C:2008:133, punt 37); tal‑20 ta’ Novembru 2008, Il‑Kummissjoni vs L‑Irlanda (C‑66/06, mhux ippubblikata, EU:C:2008:637, punt 61); tat‑28 ta’ Frar 2008, Abraham et (C‑2/07, EU:C:2008:133, punt 37); tal‑21 ta’ Marzu 2013, Salzburger Flughafen (C‑244/12, EU:C:2013:203, punti 29 u 30), u tal‑11 ta’ Frar 2015, Marktgemeinde Straßwalchen et (C‑531/13, EU:C:2015:79, punti 40 u 41).
20 Ara s-sentenza tas‑16 ta’ Settembru 1999, WWF et (C-435/97, EU:C:1999:418, punti 44 u 45).
21 Ara s-sentenza tat‑2 ta’ Mejju 1996, Il‑Kummissjoni vs Il‑Belġju (C‑133/94, EU:C:1996:181, punti 42 u 43).
22 Ara l-punt 52 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
23 Ara s-sentenza tal‑4 ta’ Mejju 2006, Barker (C‑290/03, EU:C:2006:286, punt 47).
24 Ara s-sentenza tal‑4 ta’ Mejju 2006, Il‑Kummissjoni vs Ir‑Renju Unit (C‑508/03, EU:C:2006:287, punt 104).
25 Ara s-sentenza tat‑28 ta’ Frar 2008, Abraham et (C‑2/07, EU:C:2008:133, punt 26).
26 Sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2019, Inter-Environnement Wallonie u Bond Beter Leefmilieu Vlaanderen (C‑411/17, EU:C:2019:622, punt 83).
27 Sentenza tas‑7 ta’ Novembru 2019 (C‑280/18, EU:C:2019:928, punti 46 sa 49). Nixtieq nosserva li l-Qorti tal-Ġustizzja segwiet approċċ iktar restrittiv mill-Avukata Ġenerali Kokott li, fil-konklużjonijiet tagħha ppreżentati fl-istess kawża, kienet sostniet li “limitazzjoni tar-rikors previst fl-Artikolu [11] tad-Direttiva EEA għal kwistjonijiet relatati mal-parteċipazzjoni pubblika, li tkun bla ħsara għal-legalità tal-[awtorizzazzjoni], iċċaħħdu mill-għan tiegħu u minn kwalunkwe effett prattiku” (EU:C:2019:449, punt 115. Enfasi miżjuda minni). Issa, għandu jiġi kkonstatat li l-Artikolu 11(1) tad-Direttiva EEA jirreferi espliċitament għall-possibbiltà għall-membri tal-pubbliku kkonċernat li “ikollhom aċċess għal proċedura ta’ stħarriġ […] sabiex jikkontestaw il-legalità sostantiva jew proċedurali tad-deċiżjonijiet, l-atti jew l-ommissjonijiet soġġetti għad-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva dwar il-parteċipazzjoni tal-pubbliku”, li jeskludi, bħala prinċipju, li l-Artikolu 11 tad-Direttiva EEA jista’ jiġi invokat sabiex jintalab stħarriġ ġudizzjarju ta’ awtorizzazzjoni għal raġunijiet oħra għajr ksur tad-dritt ta’ parteċipazzjoni tal-pubbliku (enfasi miżjuda minni).
28 Ir-Repubblika tal-Polonja tirreferi għall-Artikolu 31(1) u (3) tal-ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (il-Liġi tal‑14 Ġunju 1960 dwar il-Kodiċi tal-Proċedura Amministrattiva), tal‑14 ta’ Ġunju 1960 (Dz. U. tal‑2020, pożizzjoni 256, kif emendata) (iktar ’il quddiem il-“Kodiċi tal-Proċedura Amministrattiva”), kif ukoll tal-Artikolu 50(1) tal-ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (il-Liġi tat‑30 ta’ Awwissu 2002 li Tistabbilixxi l-Proċedura Quddiem il-Qrati Amministrattivi), tat‑30 ta’ Awwissu 2002 (Dz. U. tal‑2019, pożizzjoni 2325, kif emendata).
29 Sentenza tal‑15 ta’ Jannar 2013, Križan et (C‑416/10, EU:C:2013:8, punt 110).
30 Ara s-sentenzi tal‑1 ta’ Lulju 2015, Bund für Umwelt und Naturschutz Deutschland (C‑461/13, EU:C:2015:433, punt 34), u tal‑24 ta’ Ġunju 2021, Il‑Kummissjoni vs Spanja (Deterjorament tal-ispazju naturali ta’ Doñana) (C‑559/19, EU:C:2021:512, punt 35).
31 Ara s-sentenza tat‑28 ta’ Mejju 2020, Land Nordrhein-Westfalen (C‑535/18, EU:C:2020:391, punti 81, 84 u 85).
32 Sentenza tat‑28 ta’ Mejju 2020 (C‑535/18, EU:C:2020:391, punt 75).
33 Ara, f’dan ir-rigward, ir-Rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill tal‑14 ta’ Novembru 2012 dwar l-Implimentazzjoni tad-Direttiva Qafas dwar l-Ilma (2000/60/KE) - Pjanijiet ta’ Mmaniġġjar tal-Baċin tax-Xmara, COM(2012) 670 final, p. 7, li minnu jirriżulta li d-Direttiva 2000/60 “tirrikonoxxi li l-kisba ta’ status tajjeb taf tieħu iktar żmien f’uħud mill-korpi tal-ilma. Għal din ir-raġuni, tippermetti lill-Istati Membri li jużaw eżenzjoni abbażi tal-kundizzjonijiet naturali tal-korp tal-ilma, u li jestendu d-data tal-iskadenza sal‑2027 jew iktar tard”. Skont dan ir-rapport, meta jiġu applikati derogi, id-Direttiva 2000/60 “teżiġi li l-Istati Membri jiġġustifikaw u jispjegaw ir-raġunijiet fl-RBMPs. Dan ifisser li jispjegaw fuq liema bażi saru l-evalwazzjonijiet ta’ kundizzjonijiet naturali, spejjeż sproporzjonati u/jew fattibbiltà teknika li ma tkunx possibbli u kif se jersqu lejn l-għan ta’ status tajjeb. Din il-ġustifikazzjoni hija essenzjali għat-trasparenza u r-responsabbiltà fir-rigward tat-teħid tad-deċiżjonijiet” (enfasi miżjuda minni).
34 Ara, għad-diversi tipi ta’ derogi previsti mid-Direttiva 2000/60 u li għandhom jiġu indikati u spjegati fil-pjan ta’ mmaniġġar tal-baċin tax-xmara, Quevauviller, P., Protection des eaux souterraines – Législation européenne et avancées scientifiques, Lavoisier, Pariġi 2010, p. 63.
35 Ara l-punt 52 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
36 Ara s-sentenza tas‑7 ta’ Novembru 2019, Flausch et (C‑280/18, EU:C:2019:928, punt 46), li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja interpretat l-Artikolu 11 tad-Direttiva EEA fis-sens li “l-kamp ta’ applikazzjoni tagħha huwa limitat għall-aspetti ta’ tilwima li jikkonsistu fl-invokazzjoni tad-dritt tal-pubbliku kkonċernat li jipparteċipa fil-proċess deċiżjonali konformement mar-regoli preċiżi stabbiliti f’dan il-qasam minn din id-direttiva.. Min-naħa l-oħra, ir-rikorsi bbażati fuq kwalunkwe regola oħra tal-imsemmija direttiva, u a fortiori fuq kwalunkwe leġiżlazzjoni oħra, kemm tal-Unjoni kif ukoll tal-Istati Membri, ma jaqgħux taħt dan l-artikolu” (enfasi miżjuda minni), kif ukoll il-punt 104 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
37 Ara l-punt 107 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
38 Ara l-punt 148 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
39 Ara l-punt 97 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
40 Mid-Deċiżjoni EEA jirriżulta li l-operat tal-minjieri ta’ Turów għandu effetti ambjentali fit-territorju ta’ tliet Stati Membri, jiġifieri r-Repubblika tal-Polonja, ir-Repubblika Ċeka u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja.
41 Sentenza tas‑7 ta’ Novembru 2019, Flausch et (C‑280/18, EU:C:2019:928, punti 50 u 51).
42 Ara l-punt 51 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
43 Sentenzi tal‑15 ta’ Marzu 2018, North East Pylon Pressure Campaign u Sheehy (C‑470/16, EU:C:2018:185, punti 36 u 39), kif ukoll tas‑7 ta’ Novembru 2019, Flausch et (C‑280/18, EU:C:2019:928, punt 46). Ara wkoll il-punti 104 u 150 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
44 Ara l-punt 105 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
45 Ara l-punti 163 sa 178 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
46 Ara l-punt 69 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
47 Ara, f’dan ir-rigward, il-konklużjonijiet tal-Avukata Ġenerali Sharpston fil-kawża East Sussex County Council (C‑71/14, EU:C:2015:234, punt 52).
48 Sentenzi tat‑28 ta’ Lulju 2011, Office of Communications (C‑71/10, EU:C:2011:525, punt 22) u tal‑20 ta’ Jannar 2021, Land Baden-Württemberg (Komunikazzjonijiet interni) (C‑619/19, EU:C:2021:35, punt 33).
49 Ara l-punt 172 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
50 Ara l-punt 170 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
51 Ara l-punti 200 et seq. ta’ dawn il-konklużjonijiet.
52 Ara l-punt 52 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
53 Ara l-punti 62 sa 67 ta’ dawn il-konklużjonijiet.