1.

BU, persuna fiżika ddomiċiljata fl-Awstrija, ikkonkludiet kuntratt ta’ xogħol ma’ Markt24 GmbH, li hija kumpannija rregolata mid-dritt Ġermaniż. Skont dan il-kuntratt, dik tal-ewwel kellha twettaq, favur u taħt id-direzzjoni tat-tieni waħda, servizzi ta’ tindif fil-Ġermanja. Madankollu, bħala fatt, il-kuntratt inkwistjoni baqa’ fuq karta, u dan għal diversi xhur, sakemm Markt24 itterminatu billi keċċiet lil BU. Matul dan il-perijodu, l-imsemmija kumpannija ma tat ebda xogħol lill-ħaddiema, minkejja li din kienet baqgħet disponibbli, f’darha, lesta biex taħdem. Din l-istess kumpannija lanqas ma ħallsitha r-remunerazzjoni miftiehma.

2.

F’dan il-kuntest, BU ressqet kawża quddiem il-Landesgericht Salzburg (il-Qorti Reġjonali ta’ Salzburg, l-Awstrija), li huwa l-pajjiż tad-domiċilju tagħha, b’azzjoni għall-ħlas ta’ din ir-remunerazzjoni miftuħa kontra Markt24. Din il-qorti, min-naħa tagħha, ressqet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja t-talba għal deċiżjoni preliminari preżenti, dwar l-interpretazzjoni tar-Regolament Nru 1215/2012 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali ( 2 ) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Brussell Ia”).

3.

Permezz tad-diversi domandi tagħha, il-qorti tar-rinviju tixtieq tistabbilixxi, essenzjalment, jekk għandhiex ġurisdizzjoni biex tieħu konjizzjoni tal-azzjoni mressqa minn BU, jew jekk din l-azzjoni kellhiex titressaq quddiem qorti Ġermaniża. Dan jiddependi mill-punti dwar jekk, l-ewwel nett, ir-regoli dwar il-ġurisdizzjoni li jinsabu fir-Regolament Brussell Ia – b’mod partikolari l-Artikolu 21 tiegħu, dwar l-azzjonijiet imressqa minn ħaddiema kontra l-persuna li timpjegahom – japplikawx għal tali kawża, u mbagħad, jekk ikun il-każ, jekk dan l-artikolu jippermettix lill-ħaddiem li jressaq kawża quddiem il-qorti tad-domiċilju tiegħu fiċ-ċirkustanzi bħalma huma dawk ta’ din il-kawża u, fl-aħħar nett, fin-nuqqas ta’ dan, jekk dan ir-regolament jipprekludix lil din il-qorti milli tiddikjara li għandha ġurisdizzjoni skont ir-regoli nazzjonali li joffru lill-ħaddiem din l-għażla.

4.

F’dawn il-konklużjonijiet, ser nispjega li azzjoni bħalma hija dik imressqa minn BU taqa’ taħt ir-Regolament Brussell Ia, b’mod li l-qrati li jkollhom ġurisdizzjoni li jieħdu konjizzjoni ta’ din l-azzjoni għandhom jiġu stabbiliti skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament, bl-esklużjoni tar-regoli nazzjonali dwar il-ġurisdizzjoni. Ser nispjega wkoll li, f’sitwazzjoni fejn ma jkunx twettaq kuntratt ta’ xogħol, għal xi raġuni jew oħra, il-ħaddiem jista’ jfittex lill-persuna li timpjegah, skont l-imsemmi Artikolu 21, kemm quddiem il-qrati tal-Istat Membru tad-domiċilju ta’ dan tal-aħħar, kif ukoll quddiem il-qorti tal-post fejn huwa kellu jwettaq xogħlu, kif miftiehem f’dan il-kuntratt.

5.

Il-premessa 18 tar-Regolament Brussell Ia tipprovdi li “[b]’relazzjoni mal-kuntratti ta’ assigurazzjoni, tal-konsumatur u ta’ impjieg, il-parti l-anqas b’saħħitha għandha tiġi mħarsa b’regoli ta’ ġurisdizzjoni aktar favorevoli għall-interessi tagħha milli r-regoli ġenerali”.

6.

It-Taqsima 5 tal-Kapitolu II ta’ dan ir-regolament, intitolata “Ġurisdizzjoni fuq kuntratti individwali ta’ impjieg” tiġbor l-Artikoli 20 sa 23 tal-imsemmi regolament. L-Artikolu 20(1) ta’ dan l-istess regolament jipprovdi:

“Fi kwistjonijiet li għandhom x’jaqsmu ma’ kuntratti individwali ta’ impjieg, il-ġurisdizzjoni għandha tiġi determinata b’din it-Taqsima, mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 6, għall-punt 5 tal-Artikolu 7, u, f’każ ta’ proċedimenti mressqa mill-impjegat, għall-punt 1 tal-Artikolu 8”.

7.

L-Artikolu 21(1) tar-Regolament Brussell Ia jipprovdi:

“Min jimpjega li jkun domiċiljat fi Stat Membru jista’ jiġi mfittex:

8.

L-Artikolu 4 tal-Bundesgesetz über die Arbeits- und Sozialgerichtsbarkeit (Arbeits- und Sozialgerichtsgesetz) (il-Liġi Federali dwar il-Qrati li Għandhom Ġurisdizzjoni fil-Qasam Soċjali), tas-7 ta’ Marzu 1985 (iktar ’il quddiem l-“ASGG”), jipprovdi, fil-paragrafu 1(a) u (d) tiegħu:

“Għandhom ġurisdizzjoni territorjali biex jieħdu konjizzjoni tal-kwistjonijiet imsemmija fl-Artikolu 50(1), fuq għażla tar-rikorrent:

9.

BU hija persuna fiżika ddomiċiljata f’Salzburg (l-Awstrija). Markt24 hija kumpannija rregolata mid-dritt Ġermaniż li s-sede tagħha tinsab f’Unterschleißheim (il-Ġermanja).

10.

F’ċerta data, BU avviċinaha raġel li qalilha li Markt24 kienet qiegħda tfittex il-ħaddiema, u li sussegwentement għal dan hija ffirmat, ma’ dan ir-raġel, f’ħanut tal-ħobż f’Salzburg, kuntratt ta’ xogħol li fuqu kienu jidhru t-timbru ta’ din il-kumpannija kif ukoll numru tat-telefon Awstrijak u indirizz Ġermaniż. Skont dan il-kuntratt, BU kienet ġiet irreklutata, fuq bażi part-time, bħala aġenta tal-manutenzjoni biex tagħti servizzi ta’ tindif f’München (il-Ġermanja) b’paga fix-xahar.

11.

Kien previst li BU tibda taħdem fis-6 ta’ Settembru 2017. Madankollu, hija qatt ma bdiet taħdem. Fil-fatt, Markt24 ma tatha ebda xogħol. Għalkemm BU baqgħet tista’ tintlaħaq bit-telefon u kienet disponibbli biex taħdem fir-residenza tagħha, hija ma wettqet ebda attività ta’ tindif u lanqas ebda tip ta’ servizzi oħra għal din il-kumpannija. BU ma kellhiex in-numru tat-telefon tar-raġel li hija kienet ikkonkludiet il-kuntratt ta’ xogħol tagħha. Matul il-perijodu tar-relazzjoni ta’ xogħol, BU ma rċeviet ebda remunerazzjoni. L-istess bħal tliet impjegati oħra ta’ din il-kumpannija, hija ġiet irreġistrata, madankollu, bħala impjegata mal-organu tas-sigurtà soċjali Awstrijak.

12.

Fil-15 ta’ Diċembru 2017, Markt24 keċċiet lil BU.

13.

Fis-27 ta’ April 2018, BU fittxet lil Markt24 quddiem il-Landesgericht Salzburg (il-Qorti Reġjonali ta’ Salzburg) għall-ħlas ta’ arretrati ta’ salarju, bonusis dovuti pro rata temporis u kumpens għal-leave imħallas għall-perijodu bejn is-6 ta’ Settembru sal-15 ta’ Settembru 2017. Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ssostni li din il-qorti għandha ġurisdizzjoni minħabba li l-imsemmija kumpannija kellha uffiċċju f’Salzburg fil-bidu tar-relazzjoni ta’ xogħol tagħhom.

14.

Peress li t-taħrika ma setgħetx tiġi nnotifikata lil Markt24 u r-rappreżentanti ta’ din il-kumpannija ma għandhomx residenza magħrufa, il-Landesgericht Salzburg (il-Qorti Reġjonali ta’ Salzburg) ħatret mandatarju biex jirrappreżentaha fl-assenza tagħha. Permezz ta’ att tas-7 ta’ Jannar 2019, dan tal-aħħar qajjem l-eċċezzjoni tan-nuqqas ta’ ġurisdizzjoni internazzjonali u territorjali ta’ din il-qorti.

15.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Landesgericht Salzburg (il-Qorti Reġjonali ta’ Salzburg) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:

16.

It-talba għal deċiżjoni preliminari, datata 23 ta’ Ottubru 2019, waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil-31 tal-istess xahar. Markt24, il-Gvern Ċek u l-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw l-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. F’din il-kawża ma nżammitx seduta.

17.

Din il-kawża tirrigwarda l-ġurisdizzjoni internazzjonali tal-qrati tal-Istati Membri tal-Unjoni biex jieħdu konjizzjoni ta’ azzjoni għall-ħlas tar-remunerazzjoni prevista f’kuntratt ta’ xogħol, mibdija minn ħaddiem kontra l-persuna li timpjegah, f’ċirkustanzi, jekk xejn partikolari, fejn il-ħaddiem ma wettaq, fil-fatt, ebda servizz taħt dan il-kuntratt, minħabba li l-persuna li timpjegah li ma tagħtux ix-xogħol miftiehem. Kif indikajt fl-introduzzjoni ta’ dawn il-konklużjonijiet, l-imsemmi kuntratt baqa’, biex ngħidu hekk, fuq il-karta bejn il-ġurnata tal-iffirmar tiegħu u d-data li fiha l-persuna li timpjega tterminatu billi keċċiet lill-ħaddiem.

18.

Din l-azzjoni taqa’ fil-kuntest ta’ tilwima transkonfinali. Fil-fatt, il-ħaddiema inkwistjoni, BU, hija ddomiċiljata f’Salzburg (l-Awstrija), filwaqt li s-sede tal-kumpannija li timpjega, Markt24, tinsab fil-Ġermanja – din il-kumpannija jista’ jkun li kellha, wkoll, uffiċċju f’Salzburg fil-bidu tar-relazzjoni kuntrattwali tagħhom ( 3 ). Barra minn hekk, il-kuntratt ta’ xogħol kontenzjuż ġie konkluż f’din il-belt, filwaqt li s-servizzi ta’ xogħol miftiehma, jiġifieri x-xogħol ta’ tindif, kellhom jitwettqu f’München (il-Ġermanja).

19.

F’dan il-kuntest, l-ewwel domanda tal-qorti tar-rinviju hija intiża sabiex jiġi stabbilit, essenzjalment, jekk ir-regoli dwar il-ġurisdizzjoni previsti fir-Regolament Brussell Ia, b’mod partikolari, dawk li jinsabu fit-Taqsima 5 tal-Kapitolu II tiegħu, japplikawx għal azzjoni bħalma hija dik imressqa minn BU kontra Markt24.

20.

F’dan l-istadju, jeħtieġ li jitfakkar li din it-taqsima fiha regoli speċifiċi għall-azzjonijiet ġudizzjarji “fuq kuntratti individwali ta’ impjieg”. Ir-regoli inkwistjoni, li diġà wasslu għal ġurisprudenza konsegwenti tal-Qorti tal-Ġustizzja ( 4 ), huma intiżi b’mod partikolari ( 5 ) li jipproteġu lill-ħaddiem, li huwa meqjus bħala l-parti d-dgħajfa fil-kuntratt ta’ xogħol ( 6 ). F’dan il-kuntest, l-Artikolu 21 tar-Regolament Brussell Ia joffri diversi għażliet ta’ ġurisdizzjoni lil ħaddiem li jkun jixtieq jibda azzjoni kontra l-persuna li timpjegah. Minn naħa, skont il-paragrafu 1(a) ta’ dan l-artikolu, il-ħaddiem jista’ jfittex lill-persuna li timpjegah quddiem il-qrati tal-Istat Membru tad-domiċilju ta’ dan tal-aħħar – iżda, preċiżazzjoni importanti, mhux quddiem dawk tad-domiċilju proprju tiegħu. Min-naħa l-oħra, il-paragrafu 1(b) tal-imsemmi artikolu jagħti lill-ħaddiem il-fakultà li jressaq l-azzjoni tiegħu, jew (i) quddiem il-qorti tal-“tal-post fejn jew minn fejn [huwa] abitwalment iwettaq ix-xogħol tiegħu” jew quddiem il-qorti “fl-aħħar post fejn kien jagħmel hekk”, jew (ii) jekk l-impjegat ma jkunx jew inkella ma kienx abitwalment iwettaq ix-xogħol tiegħu f’pajjiż wieħed, fil-qrati tal-“post fejn ikun jinstab jew fejn kien jinstab in-negozju li kien impjega[h]”.

21.

Il-qorti tar-rinviju tiddubita li dawn ir-regoli huma applikabbli għall-azzjoni li għandha quddiemha minħabba li, għalkemm BU kienet ikkonkludiet kuntratt ta’ xogħol ma’ Markt24, hija fil-fatt, ma wettqet ebda servizz ta’ xogħol b’eżekuzzjoni ta’ dan il-kuntratt. Madankollu, ser nispjega, fit-taqsima A, għaliex l-imsemmija regoli japplikaw fil-fatt għal tali azzjoni, indipendentement mill-fatt li l-kuntratt ta’ xogħol kontenzjuż ma twettaqx.

22.

Permezz tat-tieni u t-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf jekk hija tistax tiddikjara ruħha li għandha ġurisdizzjoni biex tieħu konjizzjoni tal-azzjoni mressqa minn BU abbażi tar-regoli previsti fid-dritt nazzjonali tagħha – b’mod iktar preċiż fl-Artikolu 4(1)(a) u (d) tal-ASGG – minħabba li dawn ir-regoli, kemm direttament, kif ukoll indirettament ( 7 ), jagħtu lill-ħaddiema Awstrijaċi l-fakultà li jressqu kawża quddiem il-qorti tad-domiċilju proprju tagħhom fl-Awstrija u li dawn, f’dan ir-rigward, huma iktar favorevoli għal dawn tal-aħħar minn dawk tar-Regolament Brussell Ia. Madankollu, ser nispjega fit-taqsima B għaliex huma biss ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni li jinsabu f’dan ir-regolament li huma applikabbli għal tali azzjoni, bl-esklużjoni ta’ regoli nazzjonali simili, u dan anki meta r-regoli nazzjonali jkunu iktar favorevoli għall-ħaddiema mir-regoli tar-regolament imsemmi l-ewwel.

23.

Ir-raba’ domanda tikkonċerna, essenzjalment, ir-regola prevista fl-Artikolu 21(1)(b)(i) tar-Regolament Brussell Ia. Din id-domanda hija intiża sabiex jiġi stabbilit jekk huwiex possibbli li jiġi identifikat “[i]l-post fejn jew minn fejn l-impjegat abitwalment iwettaq ix-xogħol tiegħu” fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, fiċ-ċirkustanzi fejn ebda servizz ta’ xogħol ma twettaq mill-ħaddiem. Kif tenfasizza l-qorti tar-rinviju, il-Qorti tal-Ġustizzja sal-lum qatt ma kellha l-opportunità tippronunzja ruħha dwar il-mod li bih l-imsemmija dispożizzjoni għandha tiġi interpretata f’tali kuntest. Fit-taqsima Ċ ser nesponi r-raġunijiet li għalihom, anki f’dawn iċ-ċirkustanzi, dan il-“post” huwa identifikabbli u jikkorrispondi mhux għall-post fejn ġie konkluż il-kuntratt tax-xogħol jew għal dak fejn il-ħaddiem ikun disponibbli biex jaħdem, kif tissuġġerixxi l-qorti tar-rinviju, imma għal dak il-post fejn il-ħaddiem kellu jwettaq xogħlu, kif miftiehem f’dan il-kuntratt.

24.

Fl-ewwel lok, ma hemmx dubju, fil-fehma tiegħi, li azzjoni bħalma hija dik li tressqet minn BU taqa’ taħt ir-Regolament Brussell Ia, meħud fit-totalità tiegħu. Fil-fatt, din l-azzjoni taqa’ manifestament fil-kamp ta’ applikazzjoni materjali ta’ dan ir-regolament ( 8 ). Hija taqa’ wkoll fil-kamp ta’ applikazzjoni personali tiegħu, peress li r-regoli ta’ ġurisdizzjoni li huwa jipprovdi japplikaw, fil-prinċipju, meta l-konvenut ikun iddomiċiljat fit-territorju ta’ Stat Membru ( 9 ) u li d-domiċilju ta’ Markt24 jinsab fil-Ġermanja ( 10 ). Fl-aħħar nett, għalkemm l-applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli teżiġi, bħala ipoteżi, element barrani ( 11 ), infakkar li l-imsemmija azzjoni tirrigwarda tilwima transkonfinali ( 12 ).

25.

Fit-tieni lok, huwa ċar ukoll, fil-fehma tiegħi, li din l-istess azzjoni taqa’, b’mod iktar speċifiku, taħt it-Taqsima 5 tal-Kapitolu II tar-Regolament Brussell Ia.

26.

F’dan ir-rigward, infakkar li, skont l-Artikolu 20(1) ta’ dan ir-regolament, din it-taqsima tapplika għal azzjonijiet ġudizzjarji “li għandhom x’jaqsmu ma’ kuntratti individwali ta’ impjieg”. Hemm żewġ kundizzjonijiet li joħorġu minn dan il-kliem: minn naħa, irid ikun jeżisti “kuntratt individwali ta’ impjieg” bejn il-partijiet fil-kawża; min-naħa l-oħra, l-azzjoni trid tkun marbuta ma’ dan il-“kuntratt”.

27.

Fir-rigward tal-ewwel kundizzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ripetutament li l-imsemmi kunċett ta’ “kuntratt individwali ta’ impjieg” ma jirreferix għall-kategoriji previsti fid-dritt nazzjonali tal-qorti li quddiemha tressqet il-kawża (magħruf bħala “lex fori”), imma għandu jiġi interpretat b’mod awtonomu sabiex tiġi żgurata l-applikazzjoni uniformi tar-regoli tal-ġurisdizzjoni stabbiliti mir-Regolament Brussell Ia fl-Istati Membri kollha ( 13 ).

28.

Għaldaqstant il-Qorti tal-Ġustizzja ddefinixxiet, b’mod awtonomu, tali “kuntratt” b’riferiment għall-kunċett ta’ “relazzjoni ta’ xogħol”. Skont ġurisprudenza stabbilita, il-karatteristika essenzjali ta’ “relazzjoni” simili hija l-fatt li persuna twettaq, matul ċertu żmien, favur persuna oħra u taħt id-direzzjoni tagħha, prestazzjonijiet li bħala korrispettiv għalihom kienet tirċievi remunerazzjoni ( 14 ).

29.

Minn dan isegwi li kuntratt għandu jkun ikklassifikat bħala “kuntratt individwali ta’ impjieg” fis-sens tal-Artikolu 20(1) tar-Regolament Brussell Ia, meta jagħti lok għal obbligi li jikkorrispondu għal tali relazzjoni ta’ xogħol bejn il-partijiet kontraenti. F’dan il-każ, huwa paċifiku li l-kuntratt konkluż bejn BU u Markt24, fid-dawl tal-klawżoli tiegħu, kien jinkludi tali obbligi u għandu għaldaqstant ikun ikklassifikat bħala tali ( 15 ).

30.

Fir-rigward tat-tieni kundizzjoni, din hija manifestament issodisfatta f’dan il-każ, peress li l-azzjoni ta’ BU hija bbażata fuq in-nuqqas ta’ twettiq tal-obbligi li joħorġu mill-kuntratt ta’ xogħol kontenzjuż ( 16 ).

31.

Il-qorti tar-rinviju, madankollu, tistaqsi jekk, sabiex azzjoni tkun taqa’ taħt it-Taqsima 5 tal-Kapitolu II tar-Regolament Brussell Ia, ir-relazzjoni ta’ xogħol kontenzjuża għandhiex ikollha ċerta natura ta’ tul u ta’ stabbilità, ħaġa li, jekk ikun il-każ, tista’ teskludi l-applikazzjoni ta’ din it-taqsima b’mod partikolari f’sitwazzjoni, bħal dik inkwistjoni f’din il-kawża, fejn il-ħaddiem ma bediex jaħdem.

32.

L-istess bħal Markt24, il-Gvern Ċek u l-Kummissjoni, jien ma hiniex ta’ din il-fehma. Fil-fatt, l-applikazzjoni tat-Taqsima 5 tal-Kapitolu II tar-Regolament Brussell Ia teżiġi, kif diġà indikajt, li l-azzjoni inkwistjoni tkun tirrigwarda “kuntratti individwali ta’ impjieg” li jorbtu lill-partijiet fil-kawża. Min-naħa l-oħra, il-punt dwar minn meta ġie konkluż dan il-kuntratt ( 17 ) jew jekk fil-fatt twettaqx ma huwiex rilevanti.

33.

Kif isostni dan il-gvern, din is-soluzzjoni toħroġ mis-suġġett stess ta’ din it-taqsima, li huwa li jiġu pprovduti regoli ta’ ġurisdizzjoni għall-kwistjonijiet “li għandhom x’jaqsmu ma’ kuntratti individwali ta’ impjieg”. Huwa evidenti li tali kwistjonijiet jistgħu jqumu ftit wara l-konklużjoni ta’ tali kuntratt ( 18 ), jiġifieri qabel it-twettiq tiegħu ( 19 ). Fuq dan l-aħħar punt, nosserva li, spiss, in-nuqqas ta’ twettiq tal-obbligi kollha jew parti minnhom li joħorġu minn kuntratt ta’ xogħol huwa preċiżament ir-raġuni tal-kawżi bbażati fuq din l-istess taqsima.

34.

Mill-bqija, l-interpretazzjoni kuntrarja tkun tmur kontra l-għan ta’ grad għoli ta’ prevedibbiltà tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni, imfittex mir-Regolament Brussell Ia. Fil-fatt, skont dan l-għan, kif tenfasizza l-Kummissjoni, kull parti kontraenti fil-kuntratt għandha tkun tista’ raġonevolment tipprevedi, sa mill-konklużjoni tal-kuntratt, quddiem liema qorti (qrati) hija tista’ tressaq azzjoni kontra, jew tiġi mfittxa minn, il-parti l-oħra.

35.

Tali interpretazzjoni tippreġudika wkoll l-għan tal-protezzjoni tal-ħaddiem li fuqu hija bbażata t-Taqsima 5 tal-Kapitolu II ta’ dan ir-regolament. F’dan ir-rigward, infakkar li jekk din it-taqsima ma tiġix applikata għal tilwima bħal dik bejn BU u Markt24, din it-tilwima tkun suġġetta għar-regoli ġenerali previsti minn dan ir-regolament, li huma, l-maġġor parti tad-drabi ( 20 ), inqas favorevoli għall-ħaddiem. B’mod partikolari, dan tal-aħħar jitlef il-privileġġ li jkun jista’ jiġi mfittex minn min jimpjegah biss quddiem il-qrati tad-domiċilju tiegħu stess ( 21 ) u li ma tkunx tista’ tiġi invokata kontrih klawżola li tattribwixxi ġurisdizzjoni li tmur kontra l-interessi tiegħu ( 22 ).

36.

Issa, is-sempliċi fatt li kuntratt ta’ xogħol ikun ġie konkluż ftit qabel jew li fil-fatt ma jkunx twettaq, diffiċli li jiġġustifika l-iskartar, fir-rigward tat-tilwimiet li għalih jista’ jwassal dan il-kuntratt, l-applikazzjoni tar-regoli stabbiliti f’din it-taqsima. Anki meta ħaddiem jikser il-kuntratt ta’ xogħol tiegħu immedjatament wara li jikkonkludieh, jew fil-bidunett tat-twettiq tiegħu, huwa jimmerita protezzjoni – u dan speċjalment meta tali ksur jista’ jkun imputabbli lill-persuna li timpjega. Bl-istess mod, meta ħaddiem iressaq, bħal f’dan il-każ, azzjoni kontra min jimpjegah minħabba li l-kuntratt ma twettaqx minħabba nuqqas ta’ dan, ma hemmx raġuni li dan tal-aħħar jista’ jinvoka kontrih klawżola li tattribwixxi ġurisdizzjoni kontra l-interessi tiegħu ( 23 ).

37.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għall-ewwel domanda fis-sens li azzjoni għal ħlas tar-remunerazzjoni miftiehma f’kuntratt ta’ xogħol, mibdija minn ħaddiem iddomiċiljat fi Stat Membru kontra persuna li timpjega fi Stat Membru ieħor, taqa’ taħt ir-Regolament Brussell Ia u, b’mod iktar speċifiku, taħt it-Taqsima 5 tal-Kapitolu II tiegħu, u dan anki meta, bħala fatt, ma jkun sar ebda xogħol minn dan il-ħaddiem biex iwettaq il-kuntratt kontenzjuż.

38.

F’każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għall-ewwel domanda, kif issuġġerejt jien, li azzjoni bħal dik imressqa minn BU taqa’ taħt ir-Regolament Brussell Ia u, b’mod iktar speċifiku, taħt it-Taqsima 5 tal-Kapitolu II tiegħu, il-qorti tar-rinviju tistaqsi essenzjalment, permezz tat-tieni u t-tielet domanda tagħha, jekk dan ir-regolament jipprekludix l-applikazzjoni tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni, previsti fid-dritt nazzjonali ta’ din il-qorti, li jippermettu lill-ħaddiem li jressaq kawża quddiem il-qorti tal-post fejn huwa jkun iddomiċiljat jew ikollu r-residenza abitwali matul il-perijodu tar-relazzjoni ta’ xogħol, jew li jressaq kawża quddiem il-qorti tal-post fejn ir-remunerazzjoni hija dovuta.

39.

F’dan ir-rigward, huwa paċifiku li, f’dan il-każ, ir-regoli previsti fl-Artikolu 4(1)(a) u (d) tal-ASGG – jew tal-anqas l-ewwel waħda fosthom – jagħtu l-ġurisdizzjoni lill-qorti tar-rinviju biex tieħu konjizzjoni tal-azzjoni mressqa minn BU. Dan premess, l-istess bħal Markt24, il-Gvern Ċek u l-Kummissjoni, ma għandi ebda dubju fir-rigward tal-fatt li r-Regolament Brussell Ia jipprekludi l-applikazzjoni ta’ tali regoli nazzjonali ta’ ġurisdizzjoni.

40.

Fil-fatt, minn qari konġunt tal-Artikolu 4(1) u tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Brussell Ia jirriżulta li, għat-tilwimiet transkonfinali fi “kwistjonijiet ċivili u kummerċjali”, ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni previsti f’dan ir-regolament japplikaw meta l-konvenut ikun iddomiċiljat fi Stat Membru, filwaqt li r-regoli nazzjonali ta’ ġurisdizzjoni huma rilevanti, fil-prinċipju, biss meta l-konvenut ikun iddomiċiljat fi Stat terz ( 24 ).

41.

Barra minn hekk, meta r-regoli ta’ ġurisdizzjoni stabbiliti mir-Regolament Brussell Ia jkunu japplikaw, dawn jeskludu, purament u sempliċiment, dawk previsti fid-dritt nazzjonali tal-qorti li quddiemha tressqet il-kawża. Dan joħroġ mill-Artikolu 5(1) ta’ dan ir-regolament, li jippreċiża li l-uniċi derogi ammessi għar-regola prinċipali tal-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Istat Membru tad-domiċilju tal-konvenut, li tinsab fl-imsemmi Artikolu 4(1), huma dawk previsti fit-Taqsimiet 2 sa 7 tal-Kapitolu II tal-imsemmi regolament ( 25 ).

42.

Konsegwentement, peress li l-azzjoni mressqa minn BU kontra Markt24 taqa’, kif spjegajt fil-punt 24 ta’ dawn il-konklużjonijiet, taħt ir-Regolament Brussell Ia u, b’mod iktar preċiż, taħt it-Taqsima 5 tal-Kapitolu II tiegħu, il-qorti tar-rinviju ma tistax tapplika r-regoli previsti fl-Artikolu 4(1)(a) jew (d) tal-ASGG ( 26 ). Hija għandha, min-naħa l-oħra, tiddetermina l-ġurisdizzjoni tagħha fid-dawl biss tad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament.

43.

Il-fatt li r-regoli nazzjonali inkwistjoni huma iktar favorevoli għall-ħaddiema ma jippreġudikax din l-interpretazzjoni.

44.

F’dan ir-rigward, jeħtieġ li jiġi ppreċiżat li d-dispożizzjonijiet tat-Taqsima 5 tal-Kapitolu II tar-Regolament Brussell Ia ma jikkostitwixxux “rekwiżiti minimi” ta’ protezzjoni tal-ħaddiema, l-istess bħal dawk stabbiliti minn ċerti direttivi ta’ armonizzazzjoni fil-qasam soċjali ( 27 ). Fil-fatt, dan ir-regolament ma jwassalx għal tali armonizzazzjoni minima: huwa jipprovdi sistema unifikata ta’ regoli ta’ ġurisdizzjoni, bil-għan li jiffaċilita l-moviment liberu tad-deċiżjonijiet fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali u, għaldaqstant, il-funzjonament tajjeb tas-suq intern kif ukoll li jiggarantixxi ċ-ċertezza fir-rigward tal-allokazzjoni tal-ġurisdizzjoni bejn il-qrati tal-Istati Membri u, għaldaqstant, li jsaħħaħ iċ-ċertezza legali ( 28 ).

45.

Għaldaqstant, l-Istati Membri ma għandhomx il-fakultà li jissostitwixxu jew iżidu, mar-regoli ta’ ġurisdizzjoni stabbiliti fir-Regolament Brussell Ia, regoli nazzjonali iktar favorevoli għall-ħaddiema. Tali fakultà tfixkel l-unifikazzjoni mixtieqa mil-leġiżlatur tal-Unjoni, kif issostni Markt24. Hija tippreġudika wkoll iċ-ċertezza legali, kif jenfasizza l-Gvern Ċek, peress li jkun iktar diffiċli għall-persuni li jimpjegaw li jantiċipaw quddiem liema qrati jkunu jistgħu jiġu mfittxija mill-ħaddiema li huma jimpjegaw ( 29 ).

46.

Meħud kont tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nissuġġerixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għat-tieni u t-tielet domanda fis-sens li r-Regolament Brussell Ia jipprekludi l-applikazzjoni ta’ regoli ta’ ġurisdizzjoni, previsti fid-dritt nazzjonali tal-qorti li quddiemha tressqet il-kawża, li jippermettu lill-ħaddiem li jressaq kawża quddiem il-qorti fil-post fejn ikun iddomiċiljat jew ikollu r-residenza abitwali tiegħu matul il-perijodu tar-relazzjoni ta’ xogħol, jew li jressaq kawża quddiem il-qorti fil-post fejn ir-remunerazzjoni tiegħu hija dovuta.

47.

Fl-ipoteżi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi, b’risposta għall-ewwel domanda, kif qiegħed nissuġġerilha li azzjoni bħalma hija dik imressqa minn BU kontra Markt24 taqa’ taħt ir-Regolament Brussell Ia u, b’mod iktar speċifiku, taħt it-Taqsima 5 tal-Kapitolu II tiegħu, il-qorti tar-rinviju jkollha tistabbilixxi l-ġurisdizzjoni tagħha fid-dawl tar-regoli msemmija f’din it-taqsima.

48.

F’dan il-kuntest, infakkar li l-Artikolu 21(1)(a) tar-Regolament Brussell Ia jipprovdi li ħaddiem jista’ jiġi mfittex mill-persuna li timpjegah quddiem il-qrati tal-Istat Membru tad-domiċilju ta’ dan tal-aħħar. F’dan il-każ, huwa paċifiku li Markt24 hija ddomiċiljata fil-Ġermanja. Għaldaqstant, il-qrati Ġermaniżi għandhom ġurisdizzjoni skont din id-dispożizzjoni.

49.

Il-qorti tar-rinviju tistaqsi, għaldaqstant, dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 21(1)(b) ta’ dan ir-regolament. F’dan ir-rigward, infakkar li din id-dispożizzjoni tippermetti lill-ħaddiem iressaq l-azzjoni tiegħu kontra l-persuna li timpjegah ukoll:

50.

Il-post tax-xogħol abitwali jikkostitwixxi għaldaqstant il-kriterju prinċipali ta’ ġurisdizzjoni fil-kuntest ta’ din id-dispożizzjoni, filwaqt li l-post tan-negozju li jimpjega huwa kriterju sussidjarju. Għaldaqstant, l-ewwel kriterju għandu jiġi eżaminat bi prijorità f’kull kawża ( 30 ).

51.

Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-post tax-xogħol abitwali, għall-finijiet tal-Artikolu 21(1)(b) għandu jiġi eżaminat mhux b’riferiment għal-liġi applikabbli għall-kuntratt ta’ xogħol inkwistjoni (magħrufa bħala “lex contractus”), imma abbażi tal-kriterji awtonomi ddefiniti mill-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tas-sistema u tal-għanijiet tar-Regolament Brussell Ia, u dan, anki hemmhekk, sabiex tiġi żgurata l-applikazzjoni uniformi, fl-Istati Membri kollha, tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni li dan jipprevedi ( 31 ).

52.

Skont din il-ġurisprudenza, dan il-post jikkorrispondi għal dak “fejn il-ħaddiem iwettaq fil-fatt l-attivitajiet miftiehma mal-persuna li timpjegah” ( 32 ). Għaldaqstant, l-identifikazzjoni tal-imsemmi post hija essenzjalment kwistjoni ta’ fatt. Huwa l-obbligu tal-qrati nazzjonali li jistabbilixxu dan l-imsemmi post fid-dawl taċ-ċirkustanzi ta’ kull kawża li tkun tressqet quddiemhom, u dan b’osservanza tal-kriterji ddefiniti mill-Qorti tal-Ġustizzja.

53.

F’dan ir-rigward, infakkar li l-karatteristika partikolari tal-kawża prinċipali hija preċiżament li, għalkemm fil-kuntratt ta’ xogħol kontenzjuż kien hemm stipulat li BU ser twettaq is-servizzi ta’ xogħol tagħha f’München, din fil-fatt ma wettqet ebda attività għal Markt24.

54.

F’tali ċirkustanzi, l-applikazzjoni tal-punt (i) tal-Artikolu 21(1)(b) tar-Regolament Brussell Ia tista’, mal-ewwel daqqa ta’ għajn, tidher eskluża favur l-applikazzjoni tal-punt (ii) ta’ din id-dispożizzjoni. Fil-fatt, kemm il-formulazzjoni tal-ewwel punt kif ukoll il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja msemmija fil-punt 52 ta’ dawn il-konklużjonijiet jippreżupponu, mal-ewwel daqqa’ ta’ għajn, it-twettiq effettiv tas-servizzi mill-ħaddiem.

55.

Madankollu, l-istess bħall-Kummissjoni, jidhirli li tali interpretazzjoni tkun inutilment restrittiva u kontra l-għan ta’ din id-dispożizzjoni.

56.

Fil-fatt, kif spjegat il-Qorti tal-Ġustizzja fil-ġurisprudenza tagħha, il-kriterju tal-post tax-xogħol abitwali jirreferi għall-qorti li, bħala regola ġenerali, hija l-eqreb lejn il-kuntratt ta’ xogħol u t-tilwimiet li jikkonċernawh ( 33 ). Dan il-kriterju jitqies li joffri wkoll protezzjoni adegwata lill-ħaddiem peress li, fil-parti l-kbira tal-każijiet, huwa f’dan il-post li dan tal-aħħar jista’ jressaq azzjoni, bl-inqas spejjeż, kontra l-persuna li timpjegah ( 34 ). Min-naħa l-oħra, il-kriterju tal-post tan-negozju li jimpjega ma jirreferix dejjem għall-qorti li għandha rabta daqshekk stretta mal-kuntratt – peress li dan in-negozju jista’ jkun ta’ natura fortuwita – u ma joffrix l-istess protezzjoni lill-ħaddiem – peress li ġeneralment il-persuna li timpjega għandha l-ikbar kontroll fuq id-definizzjoni tal-post ta’ reklutaġġ ( 35 ). Għaldaqstant, skont din il-ġurisprudenza, l-ewwel kriterju għandu jiġi interpretat b’mod wiesa’ u ma huwiex issostitwit mit-tieni wieħed ħlief f’sitwazzjonijiet (eċċezzjonali) meta l-qorti li quddiemha tkun tressqet il-kawża ma tkunx f’pożizzjoni li tistabbilixxi tali post tax-xogħol ( 36 ).

57.

Issa, l-istess bħall-gvern Ċek, jidhirli li, f’kawża bħalma hija l-kawża prinċipali, għalkemm bħala fatt ma jkun twettaq ebda servizz mill-ħaddiem, huwa possibbli li l-post tax-xogħol abitwali jiġi stabbilit, għall-iskopijiet tal-Artikolu 21(1)(b)(i) tar-Regolament Brussell Ia, abbażi tal-kuntratt konkluż bejn il-partijiet. Fuq kollox, ma nara ebda raġuni għalfejn, f’sitwazzjonijiet fejn, għal xi raġuni kwalunkwe, il-kuntratt ta’ xogħol tagħhom ma twettaqx jew għadu ma twettaqx, il-ħaddiema għandhom jiġu mċaħħda minn għażla ta’ ġurisdizzjoni meqjusa favorevoli għall-interessi tagħhom. Konsegwentement, fil-fehma tiegħi, il-kriterju tal-post tan-negozju li jimpjega kif previst fil-paragrafu 1(b)(ii) ta’ dan l-artikolu ma japplikax f’dan il-każ ( 37 ).

58.

Fir-rigward tal-identifikazzjoni ta’ dan il-post abitwali, naqbel mal-fehma unanima ta’ Markt24, tal-Gvern Ċek u tal-Kummissjoni, li skontha jeħtieġ, fis-sitwazzjonijiet fejn ikun hemm tilwima bejn ħaddiem u l-persuna li timpjegah meta l-kuntratt ta’ xogħol ma twettaqx, jew għadu ma twettaqx, li għall-finijiet tal-Artikolu 21(1)(b)(i) tar-Regolament Brussell Ia, l-imsemmi post jikkorrispondi għal dak fejn il-ħaddiem għandu, jew kellu, iwettaq xogħlu, kif miftiehem, fil-prinċipju, f’dan il-kuntratt ( 38 ). F’dan il-każ, jidhirli għaldaqstant li l-Artikolu 21(1)(b)(i) tar-Regolament Brussell Ia tagħti l-ġurisdizzjoni mhux lill-qorti tar-rinviju, imma lill-qrati tal-belt ta’ München, li huwa l-post tax-xogħol miftiehem bejn il-partijiet fil-kawża prinċipali fil-kuntratt tagħhom.

59.

Fil-parti 1 ta’ din it-taqsima, ser nesponi l-fondatezza ta’ din l-interpretazzjoni qabel ma niċħad, fil-parti 2, is-soluzzjonijiet alternattivi msemmija mill-qorti tar-rinviju.

60.

Fl-ewwel lok, għalkemm l-identifikazzjoni tal-post tax-xogħol abitwali hija, kif indikajt fil-punt 52 ta’ dawn il-konklużjonijiet, essenzjalment punt ta’ fatt, dan ma jfissirx li l-intenzjoni tal-partijiet fil-kuntratt tax-xogħol fir-rigward ta’ dan il-post ma hijiex rilevanti. Għall-kuntrarju, jeħtieġ li jittieħed inkunsiderazzjoni l-mod li bih dawn ikkontemplaw it-twettiq tal-kuntratt tagħhom ( 39 ). Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ħadet inkunsiderazzjoni din l-intenzjoni fil-ġurisprudenza tagħha ( 40 ).

61.

Nippreċiża li din ma hijiex kwistjoni li l-persuna li timpjega titħalla tistabbilixxi b’mod artifiċjali l-qorti li għandha ġurisdizzjoni billi tistipula post tax-xogħol fittizju fil-kuntratt tax-xogħol. Fil-fatt, minn naħa, il-post tax-xogħol previst fil-kuntratt huwa rilevanti biss sa fejn ikun jirrifletti l-intenzjoni reali tal-partijiet. Jekk il-ħaddiem juri, permezz ta’ elementi oġġettivi, li huwa kellu, fil-verità, iwettaq xogħlu f’post ieħor, din il-kunsiderazzjoni tkun tipprevali ( 41 ). Min-naħa l-oħra, huwa ċert li, fis-sitwazzjonijiet kollha fejn kuntratt tax-xogħol ikun twettaq, il-mod li bih dan ikun sar, huwa deċiżiv. B’mod partikolari, f’każ ta’ diverġenza bejn il-post tax-xogħol stipulat f’dan il-kuntratt u dak fejn, fil-prattika, il-ħaddiem ikun wettaq xogħlu, tipprevali r-realtà tal-fatti u dan sabiex tkun prekluża kull manipulazzjoni tal-ġurisdizzjoni mill-persuna li timpjega, skont l-għan tal-protezzjoni tal-ħaddiem li fuqu huwa bbażat l-Artikolu 21(1)(b)(i) tar-Regolament Brussell Ia ( 42 ). Madankollu, meta l-kuntratt ta’ xogħol ma jkunx twettaq, l-intenzjoni espressa mill-partijiet f’dan il-kuntratt hija, fil-prinċipju, l-unika element li jippermetti verament li jiġi stabbilit il-post tax-xogħol abitwali għall-finijiet ta’ din id-dispożizzjoni. Fi ftit kliem, l-istipulazzjonijiet tal-kuntratt huma determinanti b’mod partikolari meta n-nuqqas ta’ twettiq tiegħu, jew il-perijodu qasir wisq ta’ dan it-twettiq, ma jippermettix li jiġi stabbilit dan il-post fid-dawl tal-mod kif ir-relazzjoni tiżviluppa fil-prattika.

62.

Dan iwassalni għall-fatt li, fit-tieni lok, din l-interpretazzjoni hija, fil-fehma tiegħi, konformi mal-imsemmi għan ta’ protezzjoni tal-ħaddiem. B’mod partikolari, il-loġika, imfakkra fil-punt 56 ta’ dawn il-konklużjonijiet, li skontha huwa fil-post tax-xogħol abitwali li l-ħaddiem jista’, bħala regola ġenerali, iressaq azzjoni kontra l-persuna li timpjegah bl-inqas spejjeż, hija valida wkoll meta l-kuntratt ta’ xogħol kontenzjuż ma twettaqx, jew għadu ma twettaqx bħala fatt.

63.

Fit-tielet lok, l-imsemmija interpretazzjoni tiggarantixxi, fil-fehma tiegħi, grad għoli ta’ prevedibbiltà tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni, kif isostni l-Gvern Ċek. Fil-fatt, il-post tax-xogħol ikkontemplat mill-partijiet huwa, fil-prinċipju, faċilment identifikabbli abbażi tal-kuntratt ta’ xogħol. Il-ħaddiem jista’ għaldaqstant jiddetermina faċilment il-qorti li quddiemha huwa jkun jista’ jressaq eventwali azzjoni, u l-persuna li timpjegah tantiċipa quddiem liema qorti hija tkun tista’ tiġi mħarrka, u dan hekk kif jiġi konkluż dan il-kuntratt ( 43 ). Barra minn hekk, din is-soluzzjoni tista’ tiġi applikata b’mod ġenerali għas-sitwazzjonijiet kollha fejn kuntratt ta’ xogħol ma jkunx twettaq għal xi raġuni kwalunkwe ( 44 ), ħaġa li tikkontribwixxi wkoll biex tiżgura ċ-ċertezza legali ( 45 ).

64.

Fir-raba’ lok, din l-istess interpretazzjoni hija konformi mal-prinċipju ta’ viċinanza li fuqu huwa bbażat l-Artikolu 21(1)(b)(i) tar-Regolament Brussell Ia, imsemmi fil-punt 56 ta’ dawn il-konklużjonijiet. Fil-fatt, il-viċinanza tinftiehem fir-rigward tar-relazzjoni ġuridika stabbilita b’dan il-kuntratt u tal-kwistjonijiet li hija tista’ tqajjem. Minn dan l-aspett, il-qorti tal-post tax-xogħol abitwali, kif ikkontemplata mill-partijiet kontraenti fil-kuntratt ta’ xogħol, hija viċin it-tilwimiet relatati ma’ dan il-kuntratt, anki jekk dan tal-aħħar ma twettaqx, jew għadu ma twettaqx.

65.

Barra minn hekk, argument storiku jsostni l-interpretazzjoni li jiena nissuġġerixxi. F’dan ir-rigward, jeħtieġ li jitfakkar li r-regoli ta’ ġurisdizzjoni applikabbli għall-kwistjonijiet li jirrigwardaw il-kuntratti ta’ xogħol kienu marbutin inizjalment mal-punt 1 tal-Artikolu 5 tal-Konvenzjoni ta’ Brussell. B’mod partikolari, din id-dispożizzjoni, fil-verżjoni emendata tagħha, riżultat tal-Konvenzjoni ta’ San Sebastián ( 46 ), kienet tagħti ġurisdizzjoni lill-qorti tal-“post fejn ikun twettaq jew għandu jitwettaq l-obbligu li jkun is-suġġett tat-talba” u kienet tippreċiża li “fir-rigward ta’ kuntratt individwali ta’ xogħol, dan il-post huwa dak fejn il-ħaddiem abitwalment iwettaq xogħlu” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Għaldaqstant, kien biżżejjed li jinqraw flimkien dawn iż-żewġ inċiżi biex wieħed isir jaf, mingħajr ebda dubju, li meta jkun hemm kuntratt ta’ xogħol, il-ġurisdizzjoni kienet mogħtija lill-qorti tal-post fejn il-prestazzjoni tax-xogħol saret jew fejn kellha ssir ( 47 ). Issa, ma hemm xejn x’jindika li, bil-fatt li ċaqlaq ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni fil-qasam ta’ kuntratt individwali f’taqsima awtonoma, il-leġiżlatur tal-Unjoni ried jirrevedi din is-soluzzjoni ( 48 ).

66.

Il-qorti tar-rinviju tikkontempla, fil-partijiet tar-raba’ domanda tagħha, żewġ soluzzjonijiet alternattivi għal dik issuġġerita f’dawn il-konklużjonijiet. Essenzjalment, din il-qorti tistaqsi jekk ikunx possibbli, f’sitwazzjoni fejn, bħala fatt, ma jkun twettaq ebda xogħol b’eżekuzzjoni tal-kuntratt ta’ xogħol kontenzjuż, minħabba n-nuqqas tal-persuna li timpjega li tagħti lill-ħaddiem ix-xogħol miftiehem, li tingħata ġurisdizzjoni, skont l-Artikolu 21(1)(b)(i) tar-Regolament Brussell Ia, (i) lill-qorti tal-post fejn il-ħaddiem kien disponibbli biex jaħdem jew (2) lill-qorti tal-post fejn tkun seħħet il-fażi prekuntrattwali u fejn ġie konkluż il-kuntratt ta’ xogħol.

67.

F’dan il-każ, is-soluzzjoni waħda jew l-oħra twassal biex tagħti ġurisdizzjoni lill-qorti tar-rinviju, peress li ż-żewġ postijiet imsemmija fil-punt preċedenti jinsabu taħt il-ġurisdizzjoni tagħha: minn naħa, huwa fir-residenza tagħha, f’Salzburg, li BU kienet disponibbli sabiex taħdem; min-naħa l-oħra, il-fażi prekuntrattwali seħħet, u l-kuntratt ta’ xogħol kontenzjuż ġie konkluż f’din il-belt.

68.

Madankollu, l-istess bħal Markt24, bħall-Gvern Ċek u bħall-Kummissjoni, jien għandi riżervi serji fir-rigward ta’ dawn is-soluzzjonijiet alternattivi. Fil-fehma tiegħi, dawn jitbiegħdu sew mill-kriterju ta’ ġurisdizzjoni previst fl-Artikolu 21(1)(b)(i) tar-Regolament Brussell Ia u min-natura tal-eżami li teżiġi l-identifikazzjoni tal-post abitwali tax-xogħol. Fil-fatt, jeħtieġ, f’dan ir-rigward, li wieħed iħares mhux lejn kwalunkwe ċirkustanza tat-tilwima, imma, bħala ipoteżi, lejn iċ-ċirkustanzi biss li jirrigwardaw it-twettiq tax-xogħol inkwistjoni.

69.

B’mod iktar speċifiku, fir-rigward tal-ewwel soluzzjoni ssuġġerita mill-qorti tar-rinviju, jidhirli li l-post li fih il-ħaddiem kien disponibbli biex jaħdem ma huwiex rilevanti għall-finijiet tal-imsemmi Artikolu 21(1)(b)(i).

70.

Fil-fatt, minn naħa, dan ma jistax ikun il-“post fejn […] l-impjegat abitwalment iwettaq ix-xogħol tiegħu” fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni. Anki jekk wieħed jagħti tifsira partikolarment wiesgħa ta’ dak li jikkostitwixxi “xogħol”, is-sempliċi fatt li wieħed jistenna li jingħata x-xogħol miftiehem ma jistax jitqies bħala tali ( 49 ). Mill-bqija, infakkar li din il-kawża hija bbażata fuq il-premessa li ebda servizz ma kien ingħata bi twettiq tal-kuntratt.

71.

Min-naħa l-oħra, wieħed ma jistax jikkunsidra, f’dan il-każ, ir-residenza ta’ BU, fejn hija kienet disponibbli biex taħdem, bħala l-“post fejn […] l-impjegat abitwalment iwettaq ix-xogħol tiegħu” fis-sens tal-Artikolu 21(1)(b)(i) tar-Regolament Brussell Ia, minħabba, pereżempju, li BU kellha tħalli r-residenza tagħha biex twettaq ix-xogħol tagħha f’München u kellha tirritorna hemm ladarba twettaq xogħolha.

72.

F’dan ir-rigward, nippreċiża li dan l-inċiż, li żdied fir-Regolament Brussell Ia mil-leġiżlatur tal-Unjoni ( 50 ), huwa intiż li jikkodifika l-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja li skontha, meta l-attività ta’ ħaddiem tkun lokalizzata f’diversi postijiet – bħalma huwa l-każ ta’ ħaddiema itineranti, il-persunal tat-tijiriet jew tat-triq, eċċ –, jeħtieġ li, biex jiġi stabbilit il-post abitwali tax-xogħol tiegħu, jekk ma jkunx jista’ jiġi lokalizzat post “fejn” twettaq b’mod prinċipali x-xogħol inkwistjoni, li dan ikun il-post “li minnu” dan il-ħaddiem jaqdi l-maġġoranza tal-obbligi tiegħu fil-konfront tal-persuna li timpjegah ( 51 ). Fi kliem ieħor, f’tali ipoteżi, il-qorti li quddiemha titressaq il-kawża għandha tipprova tidentifika “bażi” li minnha l-ħaddiem jorganizza l-attività tiegħu – bażi li, f’ċerti każijiet, tikkoinċidi mar-residenza tiegħu ( 52 ).

73.

Issa, din il-ġurisprudenza ma hijiex trasponibbli għal kawża bħalma hija dik prinċipali. Dan il-każ, ma huwiex kwistjoni ta’ xogħol plurilokalizzat. Is-servizzi miftiehma kellhom, għall-kuntrarju, jitwettqu f’post wieħed. Ir-residenza ta’ BU ma kinitx tikkostitwixxi “bażi” li minnha hija kellha torganizza l-attivitajiet tagħha għall-persuna li timpjegaha.

74.

Barra minn hekk, li wieħed jadotta interpretazzjoni tal-“post fejn […] l-impjegat abitwalment iwettaq ix-xogħol tiegħu” bħal kif imsemmi fil-punt 71 ta’ dawn il-konklużjonijiet, ikollu t-tendenza li jiġi indikat li kwalunkwe ħaddiem transkonfinali, li joqgħod fi Stat Membru A, u jmur kull filgħodu fi Stat Membru B biex iwettaq, f’post abitwali, l-attività professjonali tiegħu qabel ma jirritorna, filgħaxija, fl-Istat Membru A, jkollu l-għażla li jadixxi lill-qorti tad-domiċilju tiegħu bħala l-post “fejn [huwa] abitwalment iwettaq ix-xogħol tiegħu”, filwaqt li bħala fatt iwettaq l-maġġoranza tal-obbligi tiegħu fil-konfront tal-persuna li timpjegah fl-Istat Membru B. Tali riżultat ikun imur kontra l-loġika stess tal-Artikolu 21(1)(b)(i) tar-Regolament Brussell Ia.

75.

Mill-bqija, interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni li tkun tikkonsisti, f’sitwazzjoni bħalma hija dik tal-kawża prinċipali, f’li tingħata ġurisdizzjoni lill-qorti tal-post fejn il-ħaddiem ikun baqa’ disponibbli biex jaħdem, tkun inkompatibbli mal-għan ta’ livell għoli ta’ prevedibbiltà fir-regoli ta’ ġurisdizzjoni. Fil-fatt, hija tkun tikkostitwixxi risposta eminentement imprevedibbli, ibbażata fuq interpretazzjoni jekk xejn kreattiva u, għaldaqstant, mhux mistennija tal-kriterju tal-post abitwali ta’ xogħol, li ma jippermetti, barra minn hekk, ebda ġeneralizzazzjoni għal sitwazzjonijiet oħra fejn il-kuntratt ta’ xogħol ma jkunx twettaq.

76.

Lanqas l-għan tal-protezzjoni tal-ħaddiema ma jippermetti tali soluzzjoni. F’dan ir-rigward, ma huwiex ikkontestat li din is-soluzzjoni tkun partikolarment favorevoli għalihom, peress li twassal, f’numru ta’ każijiet, sabiex toffrilhom forum actoris. Madankollu, l-Artikolu 21(1)(b) tar-Regolament Brussell Ia ma joffrix protezzjoni massima lill-ħaddiema. B’mod partikolari, il-leġiżlatur tal-Unjoni ma pprovdiex il-possibbiltà, għal dawn, li jressqu azzjoni, bħala tali, quddiem il-qorti tad-domiċilju tagħhom ( 53 ), minkejja li għamel dan fir-rigward tal-konsumaturi ( 54 ). Fl-istat attwali ta’ dan ir-regolament, il-qorti tad-domiċilju tal-ħaddiem jista’ jkollha ġurisdizzjoni, skont il-punt (i) ta’ din id-dispożizzjoni, sa fejn biss dan id-domiċilju jikkoinċidi effettivament mal-post tax-xogħol abitwali tiegħu ( 55 ). Wieħed ma jistax jevita l-problema billi jiżnatura dan l-aħħar kriterju. Fil-fatt, ma huwiex possibbli li wieħed jitbiegħed mit-termini ċari tal-imsemmija dispożizzjoni, anki jekk din tkun konformi ma’ dan l-għan ta’ protezzjoni ( 56 ).

77.

Għal dak li jikkonċerna t-tieni soluzzjoni ssuġġerita mill-qorti tar-rinviju, jien ser nillimita ruħi biex nosserva li l-post fejn tkun seħħet il-fażi prekuntrattwali u fejn ikun ġie konkluż il-kuntratt ta’ xogħol ma jikkostitwixxix, hawn ukoll, il-kriterju ta’ ġurisdizzjoni magħżul mil-leġiżlatur tal-Unjoni fl-Artikolu 21(1)(b)(i) tar-Regolament Brussell Ia ( 57 ). Barra minn hekk, għall-finijiet li jiġi stabbilit il-post tax-xogħol abitwali, skont din id-dispożizzjoni, jeħtieġ li kif indikajt fil-punt 68 ta’ dawn il-konklużjonijiet, wieħed jiffoka fuq iċ-ċirkustanzi li jirrigwardaw il-prestazzjonijiet ta’ xogħol inkwistjoni, bl-esklużjoni ta’ dawk li jirrigwardaw in-negozzjati u l-konklużjoni tal-kuntratt ta’ xogħol ( 58 ).

78.

Hemm oġġezzjoni aħħarija, dwar il-prinċipju ta’ viċinanza, li għandha tiġi eżaminata qabel ma’ tiġi konkluża din it-taqsima. Kif indikajt ripetutament f’dawn il-konklużjonijiet, dan il-prinċipju huwa l-bażi tal-kriterju tal-post ta’ xogħol abitwali. Il-qorti ta’ dan il-post, fil-fatt, titqies li hija l-iktar waħda viċina għall-kawżi relatati mal-kuntratt ta’ xogħol. Madankollu, iċ-ċirkustanzi konkreti tal-kawża prinċipali, meqjusin fit-totalità tagħhom, itendu li jindikaw post ieħor: BU kienet iddomiċiljata f’Salzburg; hija ġiet avviċinata, f’din il-belt, minn raġel li kien qiegħed jaġixxi manifestament f’isem u fl-interess ta’ Markt24; din il-kumpannija jista’ jkun li kellha uffiċċju fl-imsemmija belt; il-fażi prekuntrattwali seħħet hemmhekk, u l-kuntratt ġie konkluż hemmhekk; BU ġiet irreġistrata mas-sigurtà soċjali Awstrijaka. Għaldaqstant ma hijiex il-qorti tar-rinviju li għandha tingħata ġurisdizzjoni minħabba li hija, fid-dawl taċ-ċirkustanzi kollha, l-iktar waħda viċina għat-tilwima?

79.

Ir-risposta hija definittivament fin-negattiv. Il-kriterju tal-post abitwali tax-xogħol, kif previst fl-Artikolu 21(1)(b)(i) tar-Regolament Brussell Ia, jirrifletti l-eżerċizzju ta’ bbilanċjar, magħmul b’mod astratt mil-leġiżlatur tal-Unjoni, bejn ir-rekwiżiti ta’ prevedibbiltà, ta’ vinċinanza u ta’ protezzjoni tal-ħaddiema. F’dan il-kuntest, il-ġurisdizzjoni hija mogħtija lill-qorti tal-post tax-xogħol abitwali peress li, bħala regola ġenerali, din tal-aħħar hija l-iktar viċin tat-tilwim fil-qasam tal-kuntratti individwali ta’ xogħol. Min-naħa l-oħra, ma għandux għalfejn jiġi vverifikat jekk dan huwiex konkretament il-każ f’kull kawża. Qorti differenti minn dik tal-post tax-xogħol abitwali ma tistax għaldaqstant tiddikjara li għandha ġurisdizzjoni, abbażi ta’ din id-dispożizzjoni, minħabba li, fid-dawl taċ-ċirkustanzi kollha li jkunu tressqu quddiemha, hija l-iktar waħda viċina tat-tilwima inkwistjoni ( 59 ).

80.

Qari komparattiv tal-imsemmija dispożizzjoni mal-Artikolu 8 tar-Ruma I jikkonferma din l-interpretazzjoni.

81.

Fil-fatt, filwaqt li dan l-Artikolu 8 jipprovdi, fil-paragrafi 2 u 3 tiegħu, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-liġi applikabbli għal kuntratt ta’ xogħol, kriterji simili għal dawk li jinsabu l-Artikolu 21(1)(b) tar-Regolament Brussell Ia ( 60 ), il-paragrafu 4 tiegħu fih “klawżola ta’ eċċezzjoni” li ma ssibx l-ekwivalenti tagħha fl-imsemmi Artikolu 21. L-imsemmi paragrafu 4 jipprevedi, f’dan ir-rigward, li “[f]ejn mit-totalità taċ-ċirkostanzi jirriżulta li l-kuntratt ta’ impjieg ikun aktar marbut ma’ pajjiż divers minn dak indikat fil-paragrafu 2 jew 2a, għandha tapplika l-liġi ta’ dak il-pajjiż l-ieħor”. Din il-“klawżola ta’ eċċezzjoni” tippermetti għaldaqstant lill-qorti li tapplika, għal-kuntratt ta’ xogħol li jitressaq quddiemha, liġi differenti minn dik tal-pajjiż fejn il-ħaddiem iwettaq abitwalment xogħlu meta, fid-dawl taċ-ċirkustanzi kollha – bħalma huma n-nazzjonalità tal-partijiet, il-post ta’ reklutaġġ, il-post tal-ħlas tar-remunerazzjoni, dak tar-reġistrazzjoni għas-sigurtà soċjali, eċċ –, din il-liġi l-oħra tkun tidher iktar viċina ta’ dan il-kuntratt ( 61 ).

82.

Issa, għalkemm l-Artikolu 21 tar-Regolament Brussell Ia u l-Artikolu 8 tar-Regolament Ruma I għandhom jiġu interpretati b’mod koerenti ( 62 ), dan għandu jkun hekk biss sa fejn id-dispożizzjonijiet tagħhom huma ekwivalenti. Għaldaqstant ma huwiex possibbli li, permezz ta’ eżerċizzju ta’ interpretazzjoni, tiġi mdaħħla fl-ewwel artikolu “klawżola ta’ eċċezzjoni” simili minħabba li t-tieni regolament jinkludi tali klawżola ta’ eċċezzjoni ( 63 ). Hawn ukoll, wieħed ma jistax jevita l-problema, f’kawża bħal din preżenti, billi jiġi ddeterminat il-post tax-xogħol abitwali, kif previst fl-imsemmi Artikolu 21(1)(b)(i), fid-dawl taċ-ċirkustanzi – id-domiċilju tal-ħaddiem, il-post tal-konklużjoni tal-kuntratt, eċċ – li ma għandhomx, bħala tali, relazzjoni mal-prestazzjoni ta’ xogħol. Interpretazzjoni simili tkun tiżnatura dan il-kriterju ta’ ġurisdizzjoni, kif indikajt fil-punt 68 ta’ dawn il-konklużjonijiet, u tkun, ukoll, tali li toħloq inkoerenzi mar-Regolament Ruma I, peress li tfixkel il-funzjonament tas-sistema ta’ kriterji ta’ prinċipju/klawżola ta’ eċċezzjoni li dan ir-regolament jistabbilixxi fil-paragrafi 2 sa 4 tal-Artikolu 8 tiegħu.

83.

Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nissuġġerixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tirrispondi għar-raba’ domanda li, meta ħaddiem u persuna li timpjega jkunu kkonkludew kuntratt ta’ xogħol u li, għal xi raġuni kwalunkwe, bħala fatt ma jkun ingħata minn dan il-ħaddiem ebda servizz ta’ xogħol bi twettiq tal-kuntratt, il-“post fejn jew minn fejn l-impjegat abitwalment iwettaq ix-xogħol tiegħu”, fis-sens tal-Artikolu 21(1)(b)(i) tar-Regolament Brussell Ia, jikkorrispondi, fil-prinċipju, għall-post tax-xogħol miftiehem fl-imsemmi kuntratt.

84.

Dan premess, peress li l-post fejn BU kellha twettaq xogħolha, skont il-kuntratt ta’ xogħol kontenzjuż, ma jinsabx fil-pajjiż tal-qorti tar-rinviju, u għalkemm din tal-aħħar ma għamlet ebda domanda dwar dan il-punt, jidhirli li huwa xieraq, sabiex tingħatalha risposta utli, li nesponi, f’Taqsima D, għaliex din il-qorti jista’ jkollha ġurisdizzjoni skont l-Artikolu 7(5) tar-Regolament Brussell Ia.

85.

Għandu jitfakkar li l-Artikolu 20(1) tar-Regolament Brussell Ia jirriżerva espressament, fi kwistjonijiet li “għandhom x’jaqsmu ma’ kuntratti individwali ta’ impjieg”, l-applikazzjoni tal-punt 5 tal-Artikolu 7 ta’ dan ir-regolament.

86.

L-imsemmi punt 5 tal-Artikolu 7 joffri għażla ta’ ġurisdizzjoni lil kull rikorrent. Dan jippermettilu li jressaq l-azzjoni tiegħu, “fir-rigward ta’ tilwima li tirriżulta mill-attività ta’ fergħa, aġenzija jew stabbiliment ieħor, fil-qrati tal-post fejn il-fergħa, l-aġenzija jew stabbiliment ieħor ikunu jinsabu”.

87.

Minn din il-formulazzjoni jirriżultaw żewġ kundizzjonijiet: min-naħa, trid tkun teżisti “fergħa”, “aġenzija”, jew “stabbiliment ieħor” tal-konvenut fil-pajjiż tal-qorti adita; min-naħa l-oħra, it-talba għandha tkun “tirriżulta mill-attività” ta’ din l-entità.

88.

Fir-rigward tal-ewwel kundizzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja ddefinixxiet il-kunċetti ta’ “fergħa”, ta’ “aġenzija” u ta’ “kull stabbiliment ieħor”, b’mod awtonomu, bħala li jippreżumu l-eżistenza ta’ ċentru ta’ operazzjonijiet li jimmanifestaw ruħhom b’mod fit-tul lejn l-estern, bħala l-estensjoni tal-istabbiliment omm. Dan iċ-ċentru għandu jkollu tmexxija u għandu jkun mgħammar materjalment b’mod li jkun jista’ jinnegozja ma’ terzi li b’hekk ma jkunux meħtieġa jikkuntattjaw direttament lill-istabbiliment omm ( 64 ). Fi ftit kliem, dawn il-kunċetti jikkontemplaw kull struttura stabbli ta’ impriża, inklużi l-uffiċċji, anki jekk din l-istruttura ma hijiex mogħnija b’personalità ġuridika ( 65 ).

89.

Fir-rigward tat-tieni kundizzjoni, il-kunċett ta’ “attività” ta’ fergħa, ta’ aġenzija jew ta’ kull stabbiliment ieħor jinkludi, b’mod partikolari, it-tilwimiet li jirrigwardaw kull obbligu kuntrattwali meħud minn din l-entità inkwistjoni f’isem l-istabbiliment omm ( 66 ). F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li din il-kundizzjoni teżiġi li l-imsemmija entità tkun innegozjat u/jew ikkonkludiet il-kuntratt inkwistjoni, u mhux li l-obbligi li jirriżultaw minn dan il-kuntratt għandhom jitwettqu fl-Istat Membru fejn din hija stabbilita ( 67 ).

90.

Minn dak li jippreċedi jirriżulta li, fi kwistjonijiet ta’ kuntratti individwali ta’ xogħol, ħaddiem jista’ jħarrek lill-persuna li timpjegah skont il-punt 5 tal-Artikolu 7 tar-Regolament Brussell Ia, fil-qorti tal-post fejn din tal-aħħar għandha fergħa, aġenzija jew kwalunkwe stabbiliment ieħor, sa fejn din l-entità kienet involuta fin-negozjar u/jew il-konklużjoni tal-kuntratt ta’ xogħol kontenzjuż – jiġifieri, b’mod konkret, li l-ħaddiem kien ġie rreklutat minn, jew permezz tal-imsemmija entità –, u dan minkejja li huwa wettaq, jew kellu jwettaq, xogħlu f’post differenti ( 68 ). Iċ-ċirkustanzi madwar in-negozzjazzjoni u l-konklużjoni tal-kuntratt ta’ xogħol huma għaldaqstant l-uniċi rilevanti għal-finijiet ta’ din id-dispożizzjoni.

91.

F’dan il-każ, infakkar li l-kuntratt ta’ xogħol kontenzjuż ġie nnegozzjat u konkluż, fil-pajjiż tal-qorti tar-rinviju, minn BU ma’ raġel li aġixxa manifestament f’isem u fl-interess ta’ Markt24.

92.

Jekk dan ir-raġel kien preżenti f’Salzburg biss b’mod purament provviżorju sabiex jirrekluta lil BU, dan ma jistax ikun suffiċjenti biex jagħti bażi għall-ġurisdizzjoni ta’ din il-qorti skont il-punt 5 tal-Artikolu 7 tar-Regolament Brussell Ia. Min-naħa l-oħra, jekk Markt24 kellha uffiċċju f’din il-belt, jista’ jkun konċepibbli li wieħed jaċċetta li dan l-uffiċċju kien involut fin-negozzjazzjoni u/jew il-konklużjoni tal-kuntratt ta’ xogħol tagħha u li, konsegwentement, din id-dispożizzjoni għandha tapplika ( 69 ). Issa, nirrileva li BU ssostni li Markt24 kellha fil-fatt uffiċċju f’Salzburg fil-bidu tar-relazzjoni ta’ xogħol ( 70 ), ħaġa li hija madankollu kkontestata mill-mandatarju li jirrappreżenta lil din il-kumpannija fl-assenza tagħha. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika dan.

93.

Nippreċiża li, fil-fehma tiegħi, il-punt dwar jekk dan l-uffiċċju eventwali jeżistix illum ma huwiex rilevanti daqs il-punt dwar jekk dan kienx jeżisti fiż-żmien tar-reklutaġġ ta’ BU. Barra minn hekk, il-punt dwar jekk ir-raġel li avviċina lil BU kienx impjegat jew le mill-imsemmi uffiċċju ma huwiex deċiżiv fil-fehma tiegħi. L-organizzazzjoni interna tal-persuna li timpjega ma tgħoddx daqs, fil-fatt, l-apparenza tal-impriża f’għajnejn terzi persuni. Għandu pjuttost jiġi ddeterminat jekk BU setgħetx leġittimament temmen li dan ir-raġel kien ġej minn, jew kien jaġixxi flimkien ma’, dan l-istess uffiċċju. Fir-rigward tal-fatt li l-kuntratt ta’ xogħol kontenzjuż kien konkluż mhux fl-uffiċċju inkwistjoni, imma f’ħanut tal-ħobż stabbilit f’Salzburg, jidhirli li lanqas dan ma għandu jkun deċiżiv għall-applikazzjoni tal-imsemmi punt 5 tal-Artikolu 7. Altrimenti, ikun wisq faċli għall-konvenut li jevita l-kap ta’ ġurisdizzjoni previst f’din id-dispożizzjoni, peress li jkun suffiċjenti, għall-impjegati tiegħu, li joħorġu mill-bini tiegħu biex jikkonkludu l-kuntratt.

94.

Il-ħames domanda, dwar l-interpretazzjoni tal-punt 1 tal-Artikolu 7 tar-Regolament Brussell Ia, hija rilevanti biss f’każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi, fil-kuntest tal-eżami tal-ewwel domanda, li azzjoni bħalma hija dik imressqa minn BU ma taqax taħt it-Taqsima 5 tal-Kapitolu II ta’ dan ir-regolament ( 71 ). Peress li, kif spjegajt f’dawn il-konklużjonijiet, din it-taqsima tapplika inkontestabbilment għal azzjoni simili, ma hemmx bżonn li tingħata risposta għaliha.

95.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nissuġġerixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tirrispondi kif ġej għad-domandi magħmula mil-Landesgericht Salzburg (il-Qorti Reġjonali ta’ Salzburg, l-Awstrija):