–

għal G. Prenninger et, minn W. List, Rechtsanwalt,

–

għal Netz Oberösterreich GmbH, minn H. Kraemmer u M. Mendel, Rechtsanwälte,

–

għall-Gvern Awstrijak, minn G. Eberhard, bħala aġent,

–

għall-Kummissjoni Ewropea, minn A. C. Becker u C. Zadra, bħala aġenti,

1

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 4(2) u tal-Anness II tad-Direttiva 2011/92/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-13 ta’ Diċembru 2011, dwar l-istima tal-effetti ta’ ċerti proġetti pubbliċi u privati fuq l-ambjent (ĠU 2012, L 26, p. 1, iktar’ il quddiem id-“Direttiva EEA”).

2

Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn Gerhard Prenninger u tmien rikorrenti oħra prinċipali u l-Oberösterreichische Landesregierung (il-Gvern tal-Land tal-Awstrija ta’ Fuq), dwar l-issuġġettar tal-proġett ta’ bini ta’ linja tal-elettriku maqtugħa mill-art imsejħa “110 kV-Leitung Vorchdorf-Steinfeld-Kirchdorf” għal stima minn qabel tal-effetti tagħha fuq l-ambjent.

3

Il-premessi 3, 7, 9 u 11 tad-Direttiva EEA huma fformulati kif ġej:

[…]

[…]

[…]

4

L-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva jipprevedi:

“Din id-Direttiva għandha tapplika għall-istima tal-effetti ambjentali ta’ dawk il-proġetti pubbliċi u privati li aktarx ikollhom effetti sinifikanti fuq l-ambjent.”

5

L-Artikolu 2(1) tal-imsemmija direttiva jistabbilixxi:

“L-Istati Membri għandhom jadottaw il-miżuri kollha meħtieġa sabiex jiżguraw li, qabel ma jingħata l-kunsens, il-proġetti li x’aktarx ikun sejjer ikollhom impatt sinifikanti fuq l-ambjent bis-saħħa, fost ħwejjeġ oħra, tan-natura, id-daqs u l-lokalizzazzjoni tagħhom ikunu soġġetti għar-rekwiżit li jkun hemm kunsens għall-iżvilupp u stima rigward l-effetti tagħhom. Dawk il-proġetti huma ddefiniti fl-Artikolu 4.”

6

L-Artikolu 4(2) tad-Direttiva EEA jipprovdi:

“Bla ħsara għall-Artikolu 2(4), għall-proġetti mniżżla fil-lista fl-Anness II, Stati Membri għandhom jistabbilixxu jekk il-proġett għandux jiġi soġġett għal stima b’mod konformi mal-Artikoli 5 sa 10. L-Istati Membri għandhom jagħmlu dik id-determinazzjoni permezz ta’:

jew

L-Istati Membri jistgħu jiddeċidu li japplikaw iż-żewġ proċeduri msemmija fil-punti (a) u (b).”

7

L-Anness II ta’ din id-direttiva jelenka l-“Proġetti msemmija fl-Artikolu 4(2)”. Fil-punt 1 tiegħu, dwar il-proġetti fil-qasam tal-biedja, is-silvikultura [forestrija] u l-akkwakultura, hemm taħt il-punt (d) il-proġetti dwar “L-afforestazzjoni u d-deforestazzjoni tal-bidu bil-għan ta’ qlib għal użu ieħor tal-art”.

8

L-Artikolu 3 tal-Umweltverträglichkeitsprüfungsgesetz 2000 – UVP-G 2000 (il-Liġi Federali dwar l-Evalwazzjoni tal-Impatt fuq l-Ambjent 2000 – UVP-G 2000) (BGBl. 697/1993), fil-verżjoni ppubblikata fil-BGBl. I, 4/2016, jirrigwarda s-suġġett tal-evalwazzjoni tal-impatti fuq l-ambjent. Dan jistabbilixxi l-prinċipju li jgħid li l-proġetti elenkati fl-Anness 1 ta’ din il-liġi għandhom jiġu ssuġġettati għal din l-evalwazzjoni u jesponi l-proċedura kif ukoll il-kundizzjonijiet li għandhom jiġu osservati f’dan ir-rigward.

9

L-Anness 1 tal-liġi msemmija huwa fformulat b’dan il-mod:

“L-anness fih il-proġetti li, skont l-Artikolu 3, għandhom b’mod obbligatorju jkunu s-suġġett ta’ [evalwazzjoni tal-impatt fuq l-ambjent].

Fil-kolonni 1 u 2 huma inklużi l-proġetti li, fi kwalunkwe każ, għandhom b’mod obbligatorju jkunu suġġetti għal [evalwazzjoni tal-impatt fuq l-ambjent] u li għandhom ikunu suġġetti għal [tali proċedura ta’ evalwazzjoni] (kolonna 1) jew għal proċedura simplifikata (kolonna 2). […]

Il-kolonna 3 telenka dawk il-proġetti li għandhom b’mod obbligatorju jkunu suġġetti għal [evalwazzjoni tal-impatt fuq l-ambjent] biss jekk jiġu sodisfatti ċerti kundizzjonijiet partikolari. Mill-livell limitu minimu indikat, dawn il-proġetti għandhom ikunu suġġetti għal eżami każ b’każ. Jekk minn dan l-eżami jirriżulta obbligu [ta’ evalwazzjoni tal-impatt fuq l-ambjent], ikun b’hekk xieraq li ssir il-proċedura simplifikata.

10

Il-Forstgesetz 1975 (il-Liġi Federali li tirregola l-foresti), tat-3 ta’ Lulju 1975, (BGBl. 440/1975), fil-verżjoni tagħha ppubblikata fil-BGBl. I, 56/2016, tinkludi fiha Artikolu 13, intitolat “Riforestazzjoni”, li jipprovdi:

“[…]

(10)   Sa fejn l-eżistenza ta’ linja tal-elettriku teskludi fir-rotta tagħha l-iżvilupp sħiħ tat-tkabbir fl-għoli u sa fejn tkun ingħatat awtorizzazzjoni eċċezzjonali taħt l-Artikolu 81(1)(b), id-detentur tal-linja għandu jiżgura li wara kull qtugħ ikun hemm riforestazzjoni tas-superfiċi tar-rotta fi żmien utli.”

11

L-Artikolu 17 ta’ din il-liġi, intitolat “Tindif”, jistabbilixxi:

“(1)   L-użu tal-art forestali għal finijiet differenti mill-kultura forestali (tindif) huwa pprojbit.

[…]”

12

It-Taqsima VI tal-liġi msemmija, dwar “l-użu tal-foresti”, tinkludi l-Artikolu 81, intitolat “Awtorizzazzjoni eċċezzjonali”, li jipprovdi:

“(1)   Fuq talba, l-awtorità għandha tagħti derogi għall-projbizzjoni msemmija fl-Artikolu 80(1) meta

[…]

[…]”

13

Permezz ta’ ittra tad-29 ta’ Marzu 2016, l-amministratur tan-netwerk tal-elettriku Netz Oberösterreich GmbH staqsa lill-Gvern tal-Land tal-Awstrija ta’ Fuq dwar jekk il-proġett ta’ bini tal-linja tal-elettriku msejħa “110 kV-Leitung Vorchdorf-Steinfeld-Kirchdorf” ppreżentat minnha kellux jiġi suġġett għal evalwazzjoni tal-impatt tiegħu fuq l-ambjent.

14

Permezz ta’ deċiżjoni tal-14 ta’ Ġunju 2016, dan il-Gvern iddeċieda li ma kienx hemm lok li ssir tali evalwazzjoni għal dan il-proġett.

15

G. Prenninger u tmien rikorrenti oħra ppreżentaw rikors quddiem il-Bundesverwaltungsgericht (il-Qorti Amministrattiva Federali, l-Awstrija) kontra din id-deċiżjoni, li ġie miċħud bħala infondat.

16

Din il-qorti kkonstatat, l-ewwel nett, li l-proġett inkwistjoni kien jikkonsisti fil-ħolqien ta’ linja tal-elettriku b’tul totali ta’ 23.482 km, il-kostruzzjoni ta’ stazzjon tal-elettriku ġdida u l-estensjoni ta’ stazzjon tal-elettriku eżistenti.

17

It-tieni nett, din għamlet distinzjoni bejn is-superfiċi forestali li kellha “titnaddaf”, b’medda ta’ 0.4362 ettaru, u s-superfiċi li fuqha kellu jsir il-ftuħ tat-trinka tal-foresta — jiġifieri s-superfiċi li fuqha s-siġar li jinsabu taħt il-linji tal-elettriku għandhom jinqatgħu biex tiġi żgurata distanza minima ta’ sigurtà mal-kejbils tal-elettriku —, b’medda ta’ 17.82 ettaru.

18

It-tielet nett, il-Bundesverwaltungsgericht (il-Qorti Amministrattiva Federali) iddeċidiet li tali ftuħ ma jistax jiġi kkwalifikat bħala “tindif”, fis-sens tad-dritt nazzjonali, peress li din il-klassifikazzjoni tippreżumi li l-ħamrija tal-art forestali kkonċernata ma tibqax tintuża għall-finijiet tal-kultivazzjoni tas-siġar. Issa, mill-proġett inkwistjoni jirriżulta li s-superfiċi tal-qtugħ ikkonċernat ser tkompli tkun suġġetta għal ġestjoni tal-foresti normali, sa fejn jibqa’ possibbli li b’mod regolari jsir qtugħ, trasport u t-tħawwil mill-ġdid ta’ siġar.

19

Skont din il-qorti, tali interpretazzjoni hija kkonfermata mill-punt 1(d) tal-Anness II tad-Direttiva 2011/92. Din tqis li l-kunċett ta’ “deforestazzjoni tal-bidu bil-għan ta’ qlib għal użu ieħor tal-art”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, għandu jiġi interpretat fis-sens li dan jeżiġi wkoll it-trasformazzjoni tas-superfiċji forestali bil-għan ta’ użu differenti tal-art.

20

G. Prenninger u tmien rikorrenti oħra ppreżentaw rikors għal reviżjoni kontra din is-sentenza quddiem il-qorti tar-rinviju, il-Verwaltungsgerichtshof (il-Qorti Amministrattiva, l-Awstrija).

21

Din il-qorti tqis, l-istess bħall-Bundesverwaltungsgericht (il-Qorti Amministrattiva Federali), li l-ftuħ ta’ trinka forestali ma jikkostitwixxix użu tal-art forestali għal finijiet differenti mill-kultivazzjoni forestali u, għaldaqstant, ma jistax jitqies bħala tindif, fis-sens tad-dritt nazzjonali.

22

Madankollu, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-punt jekk tali interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “tindif” huwiex konformi mad-Direttiva 2011/92. Ċertament, mill-kliem tal-punt 1(d) tal-Anness II ta’ din id-direttiva jirriżulta li hija biss ikkonċernata d-deforestazzjoni li għandha l-għan li tibdel in-natura tal-użu tal-artijiet. Għalhekk, huwa possibbli li jitqies li l-ftuħ ta’ trinka forestali li ma tipproduċix tali bidla, iżda li titwettaq bl-intenzjoni ddikjarata li tippreżerva l-foresti ma tistax tiġi kkwalifikata bħala “deforestazzjoni tal-bidu bil-għan ta’ qlib għal użu ieħor ta’ l-art”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.

23

Madankollu, fis-sentenza tat-3 ta’ Lulju 2008, Il-Kummissjoni vs L-Irlanda (C‑215/06, EU:C:2008:380), il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li l-Irlanda, billi awtorizzat il-qtugħ ta’ siġar mingħajr ma dan kien ippreċedut b’evalwazzjoni tal-impatt fuq l-ambjent, naqset mill-obbligi tagħha skont id-dritt tal-Unjoni. Din tirrileva li, fil-punt 109 ta’ din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat is-sensittività ambjentali taż-żona ġeografika kkonċernata, li tifforma parti mill-kriterji tal-għażla msemmija fl-Anness III tad-Direttiva 2011/92 u li għandha titqies billi b’mod partikolari tittieħed inkunsiderazzjoni “il-kapaċità ta’ assorbiment tal-ambjent naturali”, filwaqt li għandha tingħata attenzjoni partikolari liż-żoni ta’ muntanji u ta’ foresti. Il-qorti tar-rinviju tqis li tali kunsiderazzjonijiet jistgħu jinftiehmu bħala twessigħ tal-kunċett ta’ “deforestazzjoni tal-bidu bil-għan ta’ qlib għal użu ieħor ta’ l-art”, fis-sens tal-punt 1(d) tal-Anness II tad-Direttiva 2011/92, u saħansitra bħala ħjiel li għandha tiġi kkunsidrata interpretazzjoni oħra ta’ dan il-kunċett, differenti minn dik imsemmija fil-punt 22 ta’ din is-sentenza.

24

F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Verwaltungsgerichtshof (il-Qorti Amministrattiva) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel id-domanda preliminari segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja:

“Id-Direttiva [EEA] għandha tiġi interpretata fis-sens li l-‘apertura ta’ mogħdija [forestali]’ għall-finijiet tal-installazzjoni ta’ sistema għat-trażmissjoni tal-enerġija elettrika u matul it-terminu ta’ żmien leġittimu tagħha tikkostitwixxi ‘deforestazzjoni bil-għan ta’ qlib għal użu ieħor tal-art’ fis-sens tal-inċiż (d) tal-punt 1 tal-Anness II tad-Direttiva EEA?”

25

Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk il-punt 1(d) tal-Anness II tad-Direttiva EEA għandux jiġi interpretat fis-sens li l-ftuħ ta’ trinka forestali għall-finijiet tal-installazzjoni u tal-operat ta’ linja tal-elettriku maqtugħa mill-art, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, matul il-perijodu statutorju ta’ eżistenza tagħha, jaqax taħt il-kunċett ta’ “deforestazzjoni tal-bidu bil-għan ta’ qlib għal użu ieħor tal-art”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.

26

Preliminarjament, għandu jiġi rrilevat li, fl-osservazzjonijiet tagħhom ippreżentati quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali jikkontestaw tad-daqs tas-superfiċji kkonċernati mill-ftuħ tat-trinka forestali inkwistjoni fil-kawża prinċipali. Dawn iqisu li ż-żona affettwata minn dan il-ftuħ jirrigwarda 39 ettaru u mhux, kif stabbilixxiet il-qorti tar-rinviju, 17.82 ettaru.

27

F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li, skont l-Artikolu 267 tat-Trattat, li huwa bbażata fuq separazzjoni netta tal-funzjonijiet bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja, kull evalwazzjoni tal-fatti tinsab fil-kompetenza tal-qorti nazzjonali. Il-Qorti tal-Ġustizzja, b’mod partikolari, hija biss awtorizzata tiddeċiedi fuq l-interpretazzjoni jew il-validità ta’ test tal-Unjoni abbażi tal-fatti li huma indikati lilha mill-qorti nazzjonali. Hija l-qorti nazzjonali li għandha tistabbilixxi, f’dan il-kuntest, il-fatti li taw lok għall-kawża u li tiddeduċi konklużjonijiet minnhom għall-finijiet tad-deċiżjoni li hija mitluba tagħti (sentenza tat-8 ta’ Mejju 2008, Danske Svineproducenter, C‑491/06, EU:C:2008:263, punt 23).

28

Għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 4(2) tad-Direttiva EEA, l-Istati Membri għandhom jiddeterminaw, jew fuq il-bażi ta’ eżami każ b’każ, jew fuq il-bażi ta’ limiti minimi jew ta’ kriterji ffissati minnhom, jekk il-proġetti elenkati fl-Anness II ta’ din id-direttiva għandhomx ikunu suġġetti għal evalwazzjoni tal-impatt fuq l-ambjent.

29

Fost dawn il-proġetti tinsab, fil-punt 1(d) ta’ dan l-Anness II, id-deforestazzjoni tal-bidu bil-għan ta’ qlib għal użu ieħor tal-art.

30

F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li l-kunċetti li jinsabu f’dan l-anness huma kunċetti tad-dritt tal-Unjoni li għandhom jingħataw interpretazzjoni awtonoma (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-25 ta’ Lulju 2008, Ecologistas en Acción-CODA, C‑142/07, EU:C:2008:445, punt 29).

31

Barra minn hekk, skont ġurisprudenza stabbilita, għall-finijiet tal-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għandhom jitqiesu mhux biss il-kliem tagħha, iżda wkoll il-kuntest tagħha u l-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li din tagħmel parti minnha.

32

Mill-kliem tal-punt 1(d) tal-Anness II jirriżulta li dan jirrigwarda mhux kull deforestazzjoni, iżda biss l-operazzjonijiet ta’ deforestazzjoni mwettqa bil-ħsieb ta’ użu ġdid tal-artijiet ikkonċernati.

33

Issa, għandu jiġi kkonstatat li, sa fejn il-ftuħ ta’ trinka forestali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, hija proposta għall-installazzjoni u għall-operat ta’ linja tal-elettriku maqtugħa mill-art, l-art ikkonċernata hija allokata għal użu ġdid. Konsegwentement, ftuħ, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jaqa’ taħt il-punt 1(d) tal-Anness II tad-Direttiva EEA.

34

Barra minn hekk, tali interpretazzjoni hija kkorroborata mill-għan imfittex mid-Direttiva EEA.

35

Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li l-għan essenzjali tad-Direttiva EEA, hekk kif jirriżulta mill-Artikolu 2(1) tagħha, huwa li, qabel l-għoti ta’ awtorizzazzjoni, il-proġetti li x’aktarx ikollhom effetti sinifikanti fuq l-ambjent, b’mod partikolari minħabba in-natura, il-kobor u l-post tagħhom, ikunu suġġetti għal stima minn qabel f’dak li jikkonċerna l-impatt tagħhom (sentenza tad-19 ta’ Settembru 2000, Linster, C‑287/98, EU:C:2000:468, punt 52).

36

Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja bosta drabi rrilevat li l-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva EEA huwa wiesa’ u l-għan tagħha huwa wiesa’ ħafna (sentenzi tal-24 ta’ Ottubru 1996, Kraaijeveld et, C‑72/95, EU:C:1996:404, punt 31, kif ukoll tat-28 ta’ Frar 2008, Abraham et, C‑2/07, EU:C:2008:133, punt 32).

37

Issa, imur kontra l-għan essenzjali tad-Direttiva EEA, kif ukoll tal-kamp ta’ applikazzjoni wiesa’ li għandu jiġi rrikonoxxut lil din id-direttiva, li mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Anness II tagħha jiġu esklużi x-xogħlijiet li jikkonsistu fil-ftuħ ta’ trinek forestali, għar-raġuni li tali attivitajiet ma humiex espressament indikati fiha. Fil-fatt, tali interpretazzjoni tkun tippermetti lill-Istati Membri li jevitaw l-obbligi tagħhom kif jirriżultaw mid-Direttiva EEA meta jawtorizzaw ftuħ ta’ trinka forestali, ikun xi jkun id-daqs tagħha.

38

Minn dan jirriżulta li l-operazzjonijiet ta’ ftuħ ta’ trinka forestali għall-installazzjoni u l-operat ta’ linja tal-elettriku maqtugħa mill-art jaqgħu taħt il-punt 1(d) tal-Anness II tad-Direttiva EEA.

39

Din l-interpretazzjoni ma titqiegħedx indiskussjoni mill-fatt li l-leġiżlatur Awstrijak, meta awtorizza l-prattika ta’ tali ftuħ ta’ trinek forestali, ried jilħaq l-għan tal-preżervazzjoni tal-foresti. Minn naħa, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li t-tfittxija ta’ effetti benefiċi fuq l-ambjent ma kinitx rilevanti fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-ħtieġa li proġett jiġi ssuġġettat għal evalwazzjoni tal-impatt ambjentali tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-25 ta’ Lulju 2008, Ecologistas en Acción-CODA, C‑142/07, EU:C:2008:445, punt 41).

40

Min-naħa l-oħra, il-fatt li s-siġar maqtugħa jinbidlu immedjatament b’veġetazzjoni forestali oħra, jew b’mod naturali jew b’mod artifiċjali, ma għandu l-ebda effett fuq il-fatt li l-art ikkonċernata mill-ftuħ ta’ trinka forestali kisbet użu ġdid, jiġifieri dak ta’ appoġġ għat-trasport tal-enerġija elettrika.

41

Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk il-punt 1(d) tal-Anness II tad-Direttiva EEA għandux jiġi interpretat fis-sens li l-ftuħ ta’ trinka forestali għall-finijiet tal-installazzjoni u tal-operat ta’ linja tal-elettriku maqtugħa mill-art, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, matul il-perijodu statutorju ta’ eżistenza tagħha, jaqax taħt il-kunċett ta’ “deforestazzjoni tal-bidu bil-għan ta’ qlib għal użu ieħor tal-art”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.

42

Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tmien Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

Il-punt 1(d) tal-Anness II tad-Direttiva 2011/92/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-13 ta’ Diċembru 2011, dwar l-istima tal-effetti ta’ ċerti proġetti pubbliċi u privati fuq l-ambjent għandu jiġi interpretat fis-sens li l-ftuħ ta’ trinka forestali għall-finijiet tal-installazzjoni u tal-operat ta’ linja tal-elettriku maqtugħa mill-art, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, matul il-perijodu statutorju ta’ eżistenza tagħha, jaqa’ taħt il-kunċett ta’ “deforestazzjoni tal-bidu bil-għan ta’ qlib għal użu ieħor tal-art”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.