KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
MENGOZZI
ippreżentati fl-4 ta’ Ottubru 2018 ( 1 )
Kawża C‑322/17
Eugen Bogatu
vs
Minister for Social Protection
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-High Court (il-Qorti Suprema, l-Irlanda))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Sigurtà soċjali tal-ħaddiema migranti – Benefiċċji tal-familja mitluba minn ċittadin ta’ Stat Membru li tilef l-impjieg tiegħu u li għandu membri tal-familja tiegħu residenti fi Stat Membru ieħor differenti minn dak tal-impjieg – Regolament (KE) Nru 883/2004 – Artikolu 68 – Regoli ta’ prijorità fil-każ ta’ kumulu – Kunċett ta’ “attività bħala persuna impjegata”.
|
1. |
E. Bogatu huwa ċittadin Rumen li ilu stabbilit fl-Irlanda mill‑2003. Wara li tilef l-impjieg tiegħu, fi Frar 2009, huwa rċieva għadd ta’ benefiċċji soċjali. B’mod partikolari, bejn il-25 ta’ Mejju 2010 u l-4 ta’ Jannar 2013, beda jirċievi benefiċċju tal-qgħad ta’ natura mhux kontributorja (jobseeker’ s allowance). F’Jannar 2015, ġie mċaħħad minn benefiċċji tal-familja għat-tfal tiegħu residenti fir-Rumanija għall-perijodu li matulu huwa rċieva benefiċċju tal-qgħad, minħabba li, skont il-Minister for Social Protection (il-Ministru għall-Protezzjoni Soċjali, iktar ’il quddiem il-“Ministru”), E. Bogatu ma setax jitqies bħala li wettaq attività bħala persuna impjegata skont it-tifsira tal-Artikolu 67 tar-Regolament (KE) Nru 883/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta’ April 2004 dwar il-kordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali ( 2 ). Sussegwentement, fir-rikors tiegħu quddiem il-High Court (il-Qorti Suprema, l-Irlanda), E. Bogatu kkontesta din l-interpretazzjoni tal-portata tal-kunċett ta’ “attività bħala persuna impjegata”. |
|
2. |
Issa, peress li jidher mill-proċess li t-tfal ta’ E. Bogatu għandhom ukoll dritt għall-benefiċċji tal-familja skont il-liġi Rumena, il-kwistjoni tad-determinazzjoni tal-portata tal-kunċett ta’ attività bħala persuna impjegata hija pjuttost fir-rigward tal-applikazzjoni ta’ regoli ta’ prijorità fil-każ ta’ kumulu tad-drittijiet għall-benefiċċji tal-familja previsti fl-Artikolu 68 tar-Regolament Nru 883/2004. |
|
3. |
Jekk ma iniex żbaljat, din hija l-ewwel darba li l-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba sabiex tippronunzja ruħha fuq l-interpretazzjoni tal-imsemmija dispożizzjoni. Ir-risposta li l-Qorti tal-Ġustizzja ser tagħti ma għandhiex tkun ta’ importanza żgħira, peress li, fid-dawl tal-funzjonament tar-regoli ta’ prijorità inkwistjoni, hija bilfors ikollha l-effett li tiddelimita l-portata tal-kompetenza prijoritarja tal-Istat ta’ impjieg, minn naħa, u tal-Istat ta’ residenza tal-membri tal-familja tal-persuna kkonċernata, min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-ħlas tal-benefiċċji tal-familja. |
I. Il-kuntest ġuridiku
A. Id-dritt tal-Unjoni
1. Ir-Regolament Nru 1408/71
|
4. |
Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71 tal-14 ta’ Ġunju 1971 dwar l-applikazzjoni tal-iskemi tas-siġurtà soċjali għall-persuni impjegati, għall-persuni li jaħdmu għal rashom u l-membri tal-familji tagħhom li jiċċaqilqu ġewwa l-Komunità, kif emendat u aġġornat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 118/97, tat-2 ta’ Diċembru 1996, (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 1408/71”) ( 3 ) tħassar b’effett mill-1 ta’ Mejju 2010. |
|
5. |
L-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Definizzjonijiet”, kien jipprovdi b’mod partikolari:
|
|
6. |
L-Artikolu 73 tal-istess regolament, intitolat “Persuni impjegati jew li jaħdmu għal rashom li l-membri tal-familji tagħhom jabitaw fi Stat Membru differenti mill-Istat kompetenti” huwa fformulat kif ġej: “Persuna impjegata […] suġġetta għal-leġislazzjoni ta’ Stat Membru tkun intitolata, fejn jidħlu l-membri tal-familja tagħha li qegħdin jabitaw fi Stat Membru ieħor, għall-benefiċċji tal-familja pprovduti mil-leġislazzjoni ta’ l-Istat ta’ l-ewwel, bħallikieku huma kienu jabitaw f’dak l-Istat […]” |
|
7. |
L-Artikolu 76(1) tar-Regolament Nru 1408/71, intitolat “Regola ta’ prijorità f’każi ta’ intitolamenti mtennija fil-benefiċċji tal-familja jew is-sussidji tal-familja”, jipprovdi li: “Meta, matul l-istess perijodu, jkunu previsti benefiċċji tal-familja għall-istess membru tal-familja u minħabba l-eżerċizzju ta’ attività professjonali mil-leġiżlazzjoni ta’ l-Istat Membru fejn jirrisjedu l-membri tal-familja, id-dritt għall-benefiċċji tal-familja, dovuti skond il-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru ieħor, jekk ikun il-każ skond l-Artikoli 73 jew 74, huwa sospiż sa l-ammont previst mil-leġiżlazzjoni ta’ l-ewwel Stat Membru”. |
2. Ir-Regolament Nru 883/2004
|
8. |
L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 883/2004, bit-titolu “Definizzjonijiet” jgħid li:
[…]” |
|
9. |
Bis-saħħa tal-Artikolu 2(1) ta’ dan ir-regolament, intitolat “Persuni koperti”: “Dan ir-Regolament għandhu japplika għal ċittadini ta’ Stat Membru, […] kif ukoll għall-membri tal-familji tagħhom […]” |
|
10. |
Skont l-Artikolu 11 tal-istess regolament, intitolat “Regoli ġenerali”: “1. Il-persuni li għalihom japplika dan ir-Regolament għandhom ikunu suġġetti għal-leġislazzjoni ta’ Stat Membru wieħed biss. Din il-leġislazzjoni għandha tkun determinata skond dan it-Titolu. 2. Għall-għanijiet ta’ dan it-Titolu, persuni li qegħdin jirċievu benefiċċji fi flus minħabba jew bħala konsegwenza ta’ l-attività tagħhom bħala persuni impjegati […] għandhom jitqiesu bħallikieku qegħdin iwettqu din l-attività[…] 3. Bla ħsara għall-Artikolu 12 sa 16:
[…]
|
|
11. |
L-Artikolu 67 tar-regolament imsemmi, intitolat “Membri tal-familja li għandhom ir-residenza tagħhom fi Stat Membru ieħor”, jgħid: “Persuna għandha tkun intitolata għal benefiċċji marbutin mal-familja skond il-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru kompetenti, inklużi l-membri tal-familja tagħha li għandhom ir-residenza tagħhom fi Stat Membru ieħor […]” |
|
12. |
Fl-Artikolu 68, intitolat “Regoli dwar preċedenza fil-każ ta’ overlapping” jistabbilixxi, fil-paragrafu 1: “Meta, matul l-istess perjodu u għall-istess membri tal-familja, jingħataw benefiċċji taħt il-leġislazzjoni ta’ iktar minn Stat Membru wieħed, dawn ir-regoli dwar preċedenza għandhom japplikaw:
[…]” |
II. Il-kuntest fattwali, il-kawża prinċipali, id-domandi preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
|
13. |
E. Bogatu huwa ċittadin Rumen stabbilit fl-Irlanda mill-2003. Huwa missier ta’ żewġt itfal residenti fir-Rumanija. |
|
14. |
E. Bogatu wettaq attività bħala persuna impjegata fl-Irlanda bejn is-26 ta’ Mejju 2003 u t-13 ta’ Frar 2009, data meta tilef l-impjieg tiegħu. Minn dak iż-żmien, dan kien suċċessivament jirċievi benefiċċju tal-qgħad (jobseeker’s benefit) ta’ natura kontributorja mill-20 ta’ Frar 2009 sal-24 ta’ Marzu 2010, sussegwentement benefiċċju tal-qgħad (jobseeker’ s allowance) ta’ natura mhux kontributorja mill-25 ta’ Marzu 2010 sal-4 ta’ Jannar 2013, u fl-aħħar nett ta’ benefiċċju tal-mard (illness benefit) mill-15 ta’ Jannar 2013 sat-30 ta’ Jannar 2015. |
|
15. |
Fit-27 ta’ Jannar 2009, huwa talab għal benefiċċji tal-familja. Permezz ta’ ittra tat-12 ta’ Jannar 2011, il-Ministru għarraf lil E. Bogatu li huwa kien iddeċieda li jilqa’ t-talba tiegħu, filwaqt li rrifjuta li jagħti benefiċċji tal-familja għal parti mill-perijodu kopert minn din tal-aħħar, jiġifieri mill-1 ta’ April 2010 sal-31 ta’ Jannar 2013 (“il-perijodu ta’ riferiment”). Fl-istess ħin, huwa infurmah li r-raġuni li oriġinat id-deċiżjoni negattiva tiegħu dwar dan l-aħħar perijodu kienet li E. Bogatu ma kien jissodisfa l-ebda waħda mill-kundizzjonijiet alternattivi meħtieġa sabiex jirċievi benefiċċji tal-familja għat-tfal residenti fir-Rumanija, billi ma baqax iwettaq iktar attività ta’ impjegat fl-Irlanda, minn naħa, u ma kienx qed jirċievi benefiċċju ta’ natura kontributorja mill-Ministeru, min-naħa l-oħra. |
|
16. |
Fir-rikors tiegħu quddiem il-High Court (il-Qorti Suprema), E. Bogatu ma jikkontestax il-fatti li fuqhom il-Ministru bbaża d-deċiżjoni tiegħu. Għall-kuntrarju, huwa jsostni li r-rifjut tal-Ministru li jħallsu l-benefiċċji tal-familja għall-perijodu ta’ riferiment huwa bbażat fuq interpretazzjoni żbaljata tad-dritt tal-Unjoni. |
|
17. |
F’dan ir-rigward, jinnota li l-perijodu li fih it-talba tiegħu kienet ġiet miċħuda jirrigwarda, għall-parti bejn l-1 u t-30 ta’ April 2010 tar-Regolament Nru 1408/71 u, għall-parti bejn l-1 ta’ Mejju 2010 u l-31 ta’ Jannar 2013 tar-Regolament Nru 883/2004. Barra minn hekk, E. Bogatu jsostni li l-argument skont liema jirriżulta mill-Artikolu 73 tar-Regolament Nru 1408/71, moqri flimkien mal-Artikolu 1(a)(i) ta’ dan ir-regolament, li kull persuna li hija assigurata taħt l-iskema tas-sigurtà soċjali applikabbli għall-persuni impjegati fi Stat Membru hija intitolata għal benefiċċji tal-familja għall-membri tal-familja tagħha li jirrisjedu fi Stat Membru ieħor, bħallikieku dawn kellhom ir-residenza tagħhom fl-ewwel Stat Membru. Huwa jispeċifika wkoll, fid-dawl tas-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawżi Dodl u Oberhollenzer (sentenza tas-7 ta’ Ġunju 2005, C‑543/03, EU:C:2005:364) u Borger (sentenza tal-10 ta’ Marzu 2011, C‑516/09, EU:C:2011:136), li dan id-dritt jirriżulta mis-sempliċi fatt li l-persuna kkonċernata tkun assigurata u li konsegwentement, jeżisti anki jekk dik il-persuna ma tibqax twettaq attività bħala persuna impjegata fil-mument tat-tressiq tat-talba tagħha għal benefiċċji tal-familja u anki jekk ma tirċevix, f’dan il-mument, ħlas permezz tal-assigurazzjoni tagħha. |
|
18. |
Billi huwa ekwivalenti għall-Artikolu 73 tar-Regolament Nru 1408/71, l-Artikolu 67 tar-Regolament Nru 883/2004 għandu jiġi interpretat bl-istess mod. |
|
19. |
Bħala difiża, il-Ministru jsostni li, għall-finijiet tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 67 tar-Regolament Nru 883/2004, wieħed għandu neċessarjament jieħu inkunsiderazzjoni l-Artikolu 11(2) tal-istess regolament, li ma kellux ekwivalenti fir-Regolament Nru 1408/71. |
|
20. |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-qorti tar-rinviju ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
|
|
21. |
Dawn id-domandi kienu s-suġġett ta’ osservazzjonijiet bil-miktub min-naħa ta’ E. Bogatu, tal-Ministru, tal-Gvern tar-Renju Unit kif ukoll tal-Kummissjoni Ewropea. Instemgħu wkoll is-sottomissjonijiet orali ta’ dawn il-partijiet ikkonċernati waqt is-seduta tas-6 ta’ Ġunju 2018. |
III. Analiżi ġuridika
A. Fuq id-domandi preliminari
1. Osservazzjonijiet preliminari
|
22. |
L-ewwel nett, nosserva li d-domandi preliminari magħmula mill-qorti tar-rinviju ma jirrigwardawx l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolament Nru 1408/71, li japplikaw għall-benefiċċji tal-familja dwar fl-ewwel xhur tal-perijodu ta’ riferiment, jiġifieri mill-1 sat-30 ta’ April 2010 ( 4 ), iżda l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolament Nru 883/2004, applikabbli mill-1 ta’ Mejju 2010 sal-31 ta’ Jannar 2013. |
|
23. |
Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li d-domanda tal-qorti tar-rinviju hija limitata għall-interpretazzjoni tal-Artikolu 67 tar-Regolament Nru 883/2004, li jiggarantixxi lil kull persuna d-dritt li tikseb benefiċċji tal-familja mill-Istat Membru li fih hija assigurata għall-membri tal-familja tiegħu li jirrisjiedu fi Stat Membru ieħor, moqri flimkien mal-Artikolu 11(2) tal-istess regolament, li jikkonċerna l-kunċett ta’ “attività bħala persuna impjegata”. Dan minħabba li, fil-kawża prinċipali, E. Bogatu argumenta li kien intitolat li jirċievi benefiċċji tal-familja mill-Istat Irlandiż, peress li kellu jitqies bħala li jwettaq attività bħala persuna impjegata. |
|
24. |
Għall-kuntrarju, il-proċess ta’ din il-kawża juri li l-membri tal-familja li għalihom E. Bogatu kien talab li jibbenefikaw minn dawn il-benefiċċji tal-familja, jiġifieri ż-żewġ uliedu, huma wkoll intitolati li jirċevuhom skont il-leġiżlazzjoni Rumena, peress li din tal-aħħar tistabbilixxi li tali benefiċċji għandhom jitħallsu lit-tfal kollha taħt l-età ta’ 18-il sena li huma legalment residenti fir-Rumanija, li jidher li huwa l-każ f’din il-kawża. |
|
25. |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, jiena nikkondividi l-osservazzjonijiet tal-Ministru, tal-Gvern tar-Renju Unit u tal-Kummissjoni li jgħidu li jeħtieġ li jitwessa’ s-suġġett tal-interpretazzjoni mitluba mill-qorti tar-rinviju. |
|
26. |
B’mod iktar speċifiku, peress li wieħed jinsab f’sitwazzjoni fejn il-membri tal-familja huma, bħala prinċipju, eliġibbli għall-ħlas tal-benefiċċji kkonċernati għall-istess perijodu skont il-leġiżlazzjonijiet ta’ iktar minn Stat Membru wieħed, nikkunsidra li l-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest tar-risposta li għandha tingħata lill-qorti tar-rinviju, jeħtieġ li tieħu inkunsiderazzjoni l-Artikolu 68 tar-Regolament Nru 883/2004 ( 5 ), li jistabbilixxi l-kriterji biex jiġi ddeterminat liema Stat huwa kompetenti bi prijorità għall-ħlas tal-benefiċċji tal-familja. |
|
27. |
Infakkar li din id-dispożizzjoni tipprevedi sett ta’ regoli ta’ prijorità applikabbli fil-każ ta’ kumulu tad-drittijiet għall-benefiċċji tal-familja f’diversi Stati Membri li l-applikazzjoni tagħhom timplika li jiġi eżaminat jekk id-detentur ta’ dawn id-drittijiet huwiex intitolat għalihom “fuq l-istess bażi” fi Stati Membri differenti (jiġifieri bħala “attività bħala persuna impjegata”, “fuq il-bażi ta’ riċeviment ta’ pensjoni” jew “fuq il-bażi ta’ residenza”) jew “bażijiet differenti”. Ir-risposta għal din id-domanda tippermetti l-identifikazzjoni tal-Istat mitlub bi prijorità jħallas benefiċċji tal-familja lil persuna kkonċernata. |
|
28. |
F’din il-kawża, il-kwistjoni jekk l-Istat obbligat iħallas dawn il-benefiċċji favur E. Bogatu hijiex l-Irlanda jew ir-Rumanija tiddependi għalhekk fuq id-determinazzjoni tat-titolu li fuq il-bażi tiegħu dan ir-rikorrent seta’ jitlob il-ħlas ta’ benefiċċji tal-familja mill-Istat Irlandiż, u b’mod partikolari l-portata mogħtija lill-espressjoni “drittijiet mogħtija fuq il-bażi ta’ attività bħala persuna impjegata” prevista fl-Artikolu 68(1) tar-Regolament Nru 883/2004. |
|
29. |
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, inqis, bħall-Kummissjoni, li ż-żewġ domandi preliminari magħmula mill-High Court (il-Qorti Suprema) għandhom jinftiehmu b’tali mod li dawn jikkonċernaw l-interpretazzjoni tal-espressjoni “fuq il-bażi ta’ attività bħala persuna impjegata” fil-kuntest tal-implimentazzjoni tar-regoli ta’ prijorità stabbiliti fl-Artikolu 68 tar-Regolament Nru 883/2004. |
|
30. |
Għaldaqstant, għandhom jiġu fformulati mill-ġdid dawn iż-żewġ domandi. Permezz ta’ dawn id-domandi, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 68(1) tar-Regolament Nru 883/2004 għandux jiġi interpretat fis-sens li persuna li, wara li tkun ġiet impjegata fl-Istat Membru ospitanti, tirċievi biss benefiċċji ta’ natura mhux kontributorja minn dak l-Istat, filwaqt li tibqa’ assigurata mis-sistema tas-sigurtà soċjali ta’ dan tal-aħħar, għandhiex dritt għall-ħlas tal-benefiċċji tal-familja bis-saħħa ta’ tali status għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-Istat Membru kompetenti bi prijorità biex iħallas dawn il-benefiċċji. |
|
31. |
Peress li, kif ippreċiżajt iktar ’il fuq, ir-risposta għal din id-domanda tiddependi fuq il-kwistjoni ta’ x’inhi l-portata tal-kliem “attività bħala persuna impjegata” użat fl-Artikolu 68 tar-Regolament Nru 883/2004, f’dawn il-konklużjonijiet ser niffoka fuq l-identifikazzjoni tal-elementi ta’ interpretazzjoni li fuqhom għandu jkun ibbażat qari korrett ta’ dak il-kunċett. |
|
32. |
Għal dan il-għan, ser nibda billi nwarrab l-argument imressaq mill-Ministru, ir-Renju Unit u l-Kummissjoni li l-kunċett inkwistjoni, hekk kif stabbilit fl-Artikolu 68 tar-Regolament Nru 883/2004, għandu jiġi interpretat fid-dawl tal-Artikolu 11(2) tal-istess regolament (titolu a). Sussegwentement, ser nivverifika jekk dan il-kunċett għandux jiġi interpretat skont il-leġiżlazzjonijiet nazzjonali li jistabbilixxu l-kundizzjonijiet sabiex jitnissel dritt għall-benefiċċji tal-familja (titolu b). Fl-aħħar nett, wara li nispjega li l-argument imressaq minn E. Bogatu, li jgħid li l-kunċett ta’ “persuna impjegata” li jirriżulta mill-ġurisprudenza dwar ir-Regolament Nru 1408/71 jista’ jiġi traspost fil-kuntest tar-Regolament Nru 883/2004, ma jistax jintlaqa’ fir-rigward tal-Artikolu 68 ta’ dan ir-regolament, ser nipprova nipproponi interpretazzjoni tal-kliem “attività bħala persuna impjegata”, li huwa ta’ natura li jiġi żgurat funzjonament konformi mar-rieda tal-leġiżlatur tal-Unjoni, tar-regoli ta’ prijorità previsti fl-Artikolu 68 tar-Regolament Nru 883/2004 (titolu ċ). |
2. L-interpretazzjoni tal-kliem “drittijiet mogħtija fuq il-bażi ta’ attività bħala persuna impjegata”
a) Artikolu 11(2) tar-Regolament (KE) Nru 883/2004.
|
33. |
Kif semmejt iktar ’il fuq, il-partijiet ikkonċernati kollha, bl-eċċezzjoni tar-rikorrent fil-kawża prinċipali, jallegaw li d-determinazzjoni tat-titolu li bih E. Bogatu kellu dritt għal benefiċċji tal-familja fl-Irlanda għall-finijiet tal-applikazzjoni tar-regoli ta’ prijorità previsti fl-Artikolu 68 tar-Regolament Nru 883/2004 għandha ssir skont ir-regoli ġenerali fuq id-determinazzjoni tal-leġiżlazzjoni applikabbli stabbiliti fl-Artikolu 11 ta’ dak ir-Regolament, u b’mod partikolari fil-paragrafu 2 ta’ din id-dispożizzjoni. |
|
34. |
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 883/2004, li jikkostitwixxi l-“pedament” tat-Titolu II ( 6 ), jippermetti li tiġi ddeterminata liema hija l-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli għal kull persuna li taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament, b’mod partikolari billi jistabbilixxi distinzjoni bejn il-persuni li jwettqu attività ta’ persuna impjegata ( 7 ), suġġetti għal-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru ta’ impjieg, u l-persuni li ma jaħdmux, suġġetti għal-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru ta’ residenza ( 8 ). F’dan il-kuntest, l-Artikolu 11(2) ta’ dan ir-regolament jagħmilha ċara li l-kunċett ta’ attività bħala persuna impjegata għandu jinftiehem f’sens wiesa’, peress li benefiċċji fi flus “minħabba jew bħala konsegwenza ta’ attività bħala […] persun[a] impjegat[a]” għandhom jitqiesu ekwivalenti għat-twettiq ta’ attività ta’ persuna impjegata proprja. |
|
35. |
Issa, il-Kummissjoni sostniet, fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, li, fil-qafas tas-sistema maħsuba bir-Regolament Nru 883/2004, l-Artikolu 11 għandu jiġi applikat kull darba li wieħed għandu jiddetermina liema hija l-leġiżlazzjoni nazzjonali ta’ sigurtà soċjali applikabbli għall-persuna kkonċernata bejn iż-żewġ leġiżlazzjonijiet konkorrenti, u dan huwa l-każ tal-Artikolu 68 tar-Regolament Nru 883/2004. Fi kliem ieħor, huwa biss wara l-implimentazzjoni tal-prinċipji sanċiti fl-Artikolu 11 li wieħed jista’ jistabbilixxi, fid-dawl tal-Artikolu 68 tar-Regolament Nru 883/2004, x’inhu d-dritt li E. Bogatu għandu għal benefiċċji tal-familja fl-Irlanda. |
|
36. |
B’hekk, skont il-Kummissjoni, għandu l-ewwel nett jiġi vverifikat jekk, fir-rigward tal-perijodu ta’ riferiment, E. Bogatu jistax jiġi kklassifikat bħala “persuna li twettaq attività bħala impjegata” fis-sens tal-Artikolu 11 imsemmi, b’mod partikolari fid-dawl tat-twessigħ li l-paragrafu 2 tal-istess artikolu jipprovdi għal dan il-kunċett. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tqis, l-istess bħall-Ministru u tar-Renju Unit, li, peress li l-benefiċċju mogħti lil E. Bogatu matul il-perijodu ta’ riferiment kien ta’ natura mhux kontributorja, u għalhekk ma ngħatax “minħabba jew bħala konsegwenza” ta’ attività bħala persuna impjegata li preċedentement huwa wettaq, E. Bogatu ma setax jiġi kklassifikat bħala persuna li twettaq attività bħala persuna impjegata skont l-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 883/2004. Issa, jekk il-konnessjoni biex E. Bogatu jibbenefika mill-benefiċċji tal-familja fl-Irlanda ma kienx l-istatus ta’ “persuna li twettaq attività bħala persuna impjegata”, minn dan isegwi, skont il-Kummissjoni, li l-konnessjoni ma setgħetx tkun ħlief dik tar-residenza. |
|
37. |
Dan l-argument ma jikkonvinċinix. |
|
38. |
Fil-fatt, jiena tal-opinjoni li l-argument inkwistjoni huwa bbażat fuq evalwazzjoni żbaljata tas-sinjifikat tar-Regolament Nru 883/2004. F’dan ir-rigward, nixtieq infakkar qabel kollox li jien ma niddubitax mir-rwol ċentrali li l-Artikolu 11 għandu fil-kuntest ta’ dan ir-regolament fir-rigward tad-determinazzjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli. Madankollu, jidhirli li joħroġ mis-sinjifikat imsemmi li l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni għandu jitqies bħala idjaq sew minn dak li kien previst mill-Kummissjoni. Fil-fatt, ir-regolament jidher li jagħmel distinzjoni bejn ir-regoli ta’ kunflitt ta’ natura ġenerali (“Determinazzjoni ta’ liema leġislazzjoni tapplika”), li jissemmew fit-Titolu II, u r-regoli ta’ rabta ta’ natura partikolari, li jinsabu fit-Titolu III (“Disposizzjonijiet speċjali dwar id-diversi kategoriji ta’ benefiċċji”) ( 9 ). Din id-distinzjoni timplika, fil-fehma tiegħi, li meta s-sitwazzjoni inkwistjoni hija rregolata minn regoli ta’ konnessjoni ta’ natura partikolari, l-Artikolu 11 ma japplikax ( 10 ), skont il-massima “lex specialis derogat legi generali” ( 11 ). |
|
39. |
Issa, billi s-sitwazzjoni ta’ E. Bogatu fil-kawża prinċipali hija manifestament regolata minn regoli ta’ konnessjoni ta’ natura partikolari, jiġifieri d-dispożizzjonijiet dwar il-benefiċċji tal-familja (l-Artikoli 67 u 68 tar-Regolament Nru 883/2004), huma biss dawn li għandhom ikunu s-suġġett tal-interpretazzjoni tiegħi sabiex tiġi ddeterminata l-leġiżlazzjoni applikabbli għal din is-sitwazzjoni. |
|
40. |
Fi kwalunkwe każ, l-Artikolu 11(2) tar-Regolament Nru 883/2004, li l-persuni kkonċernati kollha, bl-eċċezzjoni ta’ E. Bogatu jużaw biex jinterpretaw il-kliem “fuq il-bażi ta’ attività bħala persuna impjegata”, jippreċiża li l-kontenut tiegħu ma għandux jiġi kkunsidrat ħlief “[g]ħall-għanijiet ta’ dan it-Titolu”. Minħabba ċ-ċarezza ta’ dan l-element testwali, jidhirli mingħajr ebda dubju li l-Artikolu 11(2) ma jistax jintuża biex jgħin fl-interpretazzjoni ta’ dispożizzjonijiet li jidhru f’titolu li ma huwiex it-Titolu II tar-regolament. Għaldaqstant, din ir-regola bl-ebda mod ma taffettwa l-interpretazzjoni tal-Artikolu 68 tar-Regolament Nru 883/2004, peress li hija inkluża fit-Titolu III ta’ dan ir-regolament ( 12 ). |
|
41. |
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, jiena tal-opinjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiċħad, fis-sentenza tagħha, l-argument imressaq minn dawk kollha kkonċernati, bl-eċċezzjoni ta’ E. Bogatu, li l-kliem “fuq il-bażi ta’ attività bħala persuna impjegata”, kif jidher fl-Artikolu 68 tar-Regolament Nru 883/2004, għandu jiġi interpretat fid-dawl tal-Artikolu 11 tal-istess regolament u, b’mod partikolari, tal-paragrafu 2 ta’ din id-dispożizzjoni. |
b) Il-leġiżlazzjonijiet tal-Istati Membri dwar id-drittijiet għall-benefiċċji tal-familja
|
42. |
F’dan l-istadju, minkejja li ebda waħda mill-partijiet ikkonċertnati ma indirizzat din l-ipoteżi, madankollu, jiena nqis li huwa utli li jiġi vverifikat jekk il-kliem “fuq il-bażi ta’ attività bħala persuna impjegata” jimplikax pjuttost riferiment għal-leġiżlazzjonijiet nazzjonali li jirregolaw id-dritt għal benefiċċji tal-familja. |
|
43. |
Interpretazzjoni bħal din tista’ tidher, mad-daqqa ta’ għajn, konformi mal-prinċipji sottostanti tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni f’dan il-qasam, prinċipji li bihom ir-regoli tal-Unjoni għandhom l-għan li jistabbilixxu sistema ta’ koordinazzjoni tal-iskemi nazzjonali ta’ sigurtà soċjali ( 13 ), filwaqt li l-kundizzjonijiet li jirregolaw id-dritt għall-benefiċċji tas-sigurtà soċjali jaqgħu taħt il-kompetenza tal-Istati Membri ( 14 ). Fil-fatt, il-kliem “fuq il-bażi ta’ attività bħala persuna impjegata” jista’ jitqies bħala li jħalli lill-Istati Membri l-kompetenza dwar id-determinazzjoni tat-“titolu” skont liema l-persuna kkonċernata għandha dritt li tirċievi benefiċċji tal-familja (attività ta’ impjieg, pensjoni jew residenza), filwaqt li d-dritt tal-Unjoni huwa limitat li jistabbilixxi liema hija l-leġiżlazzjoni applikabbli fil-każ ta’ kumulu ta’ drittijiet għal dawk il-benefiċċji, bl-użu tal-kriterji stabbiliti minn din l-istess dispożizzjoni. |
|
44. |
Madankollu, żewġ kunsiderazzjonijiet, fil-fehma tiegħi, għandhom effett favur iċ-ċaħda ta’ din l-interpretazzjoni. |
|
45. |
L-ewwel nett, sempliċi evalwazzjoni testwali, mill-kliem tal-Artikolu 68(1) tar-Regolament Nru 883/2004 turi li din id-dispożizzjoni ma tinkludi ebda riferiment espliċitu għal-liġijiet tal-Istati Membri. |
|
46. |
It-tieni nett, il-konsegwenzi li din l-interpretazzjoni fuq il-protezzjoni ta’ ċittadini li jeżerċitaw id-dritt tagħhom ta’ moviment liberu huma xi ftit problematiċi. |
|
47. |
Dan jirriżulta b’mod ċar jekk wieħed iqis ir-riżultat tal-applikazzjoni ta’ tali interpretazzjoni għas-sitwazzjoni inkwistjoni f’din il-kawża. |
|
48. |
Għal dan il-għan, huwa għalhekk meħtieġ li jiġi vverifikat jekk il-leġiżlazzjoni Irlandiża, minn naħa, u l-leġiżlazzjoni Rumena, min-naħa l-oħra, jissuġġettawx il-ħolqien ta’ dritt għall-ħlas ta’ benefiċċji tal-familja fir-rigward tat-tfal ta’ E. Bogatu. |
|
49. |
Fir-rigward tal-leġiżlazzjoni Rumena, kif diġà semmejt iktar ’il fuq u kif jirriżulta mill-proċess, hija tagħraf dan id-dritt għat-tfal kollha taħt l-età ta’ 18-il sena sakemm huma legalment residenti fir-Rumanija. Għalhekk, l-ewwel leġiżlazzjoni nazzjonali eżaminata tissuġġetta l-ħolqien tad-dritt imsemmi għar-residenza. |
|
50. |
Fir-rigward tal-leġiżlazzjoni Irlandiża, jirriżulta mit-Taqsima 220, paragrafu 3 tal-Kapitolu IV tas-Social Welfare Consolidation Act 2005 (il-Liġi Kkonsolidata dwar il-Protezzjoni Soċjali tal-2005) li, sabiex tgawdi minn dritt għall-ħlas tal-allowances tal-familja, il-persuna li tkun talbet tali allowances għandu jkollha r-residenza abitwali tagħha fl-Istat Iralndiż fiż-żmien tat-tressiq tat-talba ( 15 ). Għaldaqstant, it-titolu li bih it-tieni leġiżlazzjoni eżaminata tissuġġetta l-ħolqien tad-dritt inkwistjoni huwa wkoll ir-residenza. |
|
51. |
Għaldaqstant, is-sitwazzjoni f’din il-kawża taqa’ taħt l-Artikolu 68(1)(b) tar-Regolament Nru 883/2004, peress li l-benefiċċji tal-familja fir-rigward tat-tfal ta’ E. Bogatu huma dovuti mingħand l-Irlanda u r-Rumanija taħt l-istess titolu. Il-leġiżlazzjoni applikabbli tista’ tkun dik tal-post ta’ residenza tat-tfal, billi l-Istat Membru kompetenti bi prijorità sabiex iħallas benefiċċji tal-familja favur E. Bogatu huwa r-Rumanija. |
|
52. |
Sakemm l-ammont tal-benefiċċji tal-familja previsti mil-leġiżlazzjoni Irlandiża jaqbeż l-ammont iggarantit mil-leġiżlazzjoni Rumena, li ma jidhirlix li huwa improbabbli, l-Irlanda hija, skont l-Artikolu 68(2) tar-Regolament Nru 883/2004, bħala prinċipju marbuta li tħallas id-differenza, fil-forma ta’ suppliment differenzjali. Madankollu, fir-rigward, f’dan il-każ, ta’ dritt għall-benefiċċji tal-familja li huma bbażati biss fuq il-post ta’ residenza, l-Istat Irlandiż lanqas ma huwa marbut, skont l-aħħar sentenza tal-imsemmi Artikolu 68(2), li jħallas tali suppliment. B’konsegwenza ta’ dan, E. Bogatu, irċieva biss l-ammont probabbilment inqas għoli, tal-benefiċċji tal-familja previsti mil-leġiżlazzjoni Rumena. |
|
53. |
Issa, minħabba n-numru konsiderevoli ta’ liġijiet nazzjonali li jagħtu dritt għal benefiċċji tal-familja fuq il-bażi tar-residenza ( 16 ), l-istess riżultat ikun, fil-fehma tiegħi, jista’ jseħħ f’firxa wiesgħa ta’ sitwazzjonijiet. |
|
54. |
Dan ma jidhirlix li huwa konformi mal-loġika li fuqha huwa bbażat l-Artikolu 68 tar-Regolament Nru 883/2004, kif jirriżulta mix-xogħol preparatorju ta’ dan ir-regolament. |
|
55. |
Ma iniex qed ninsa li, matul il-proċedura li twassal għar-reviżjoni tar-Regolament Nru 1408/71, il-Kunsill emenda l-formulazzjoni tal-Artikolu 68 tar-Regolament Nru 883/2004 proposta mill-Kummissjoni, li kien jippermetti lil ċittadini migranti li jirċievu, fi kwalunkwe każ ta’ kumulu ta’ drittijiet għal benefiċċji bħal dawn, l-ogħla ammont ( 17 ), bis-sostituzzjoni tagħha bil-formulazzjoni attwalment fis-seħħ ( 18 ). Madankollu, għandu jiġi kkonstatat, kif fuq kollox għamlet il-Kummissjoni fil-Komunikazzjoni tagħha dwar il-Pożizzjoni Komuni tal-Kunsill, li l-emendi mdaħħla minn dan tal-aħħar ma humiex ta’ natura li tbiddel il-prinċipju stabbilit fil-proposta tal-Kummissjoni, jiġifieri dak li jiżgura lill-benefiċjarju l-ammont l-iktar għoli ta’ benefiċċji ( 19 ), iżda jikkonċernaw biss it-tqassim bejn l-Istati Membri kkonċernati tar-responsabbiltajiet għal dak il-ħlas. |
|
56. |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-aħħar sentenza tal-Artikolu 68(2) tar-Regolament Nru 883/2004 għandha, fl-opinjoni tiegħi, tinftiehem bħala eċċezzjoni għal dan il-prinċipju, li jimplika li sitwazzjonijiet li fihom is-suppliment differenzjali ma jkunx dovut lil migrant għandhom ikunu residwi. Issa, kif semmejt qabel, jekk jiġi kkunsidrat li l-kliem “fuq il-bażi ta’ attività bħala persuna impjegata” għandha tinkludi riferiment għal-liġijiet nazzjonali, il-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni tal-aħħar sentenza tal-Artikolu 68(2) ikunu ssodisfatti f’numru kbir ta’ sitwazzjonijiet, b’tali mod li s-sitwazzjonijiet koperti minn din id-dispożizzjoni jitilfu n-natura residwa tagħhom. |
|
57. |
F’dan ir-rigward, għandu, barra minn hekk, jiġi enfasizzat, mingħajr preġudizzju għall-evalwazzjoni tas-sitwazzjoni ta’ E. Bogatu, li, interpretata b’dan il-mod, din id-dispożizzjoni tapplika wkoll għas-sitwazzjoni ta’ persuni li jwettqu attività bħala persuna impjegata fl-Istat ospitanti. Konsegwenza bħal din ma tistax tiġi aċċettata, kif ser neżamina fil-fond fit-titolu (ċ) ta’ dawn il-konklużjonijiet. |
|
58. |
Il-kunsiderazzjonijiet preċedenti jikkonfermaw dak li diġà pproponejt, jiġifieri li ma nistax naqbel mal-interpretazzjoni tal-kliem “fuq il-bażi ta’ attività bħala persuna impjegata”, kif previst fl-Artikolu 68(2) li jagħmel riferiment għal-liġijiet tal-Istati Membri li jirregolaw id-dritt għall-benefiċċji tal-familja. |
c) Interpretazzjoni proposta.
|
59. |
Fid-dawl tal-konklużjonijiet tiegħi fit-titoli (a) u (b), jidhirli li huwa neċessarju li nipproponi interpretazzjoni differenti tal-kliem “fuq il-bażi ta’ attività bħala persuna impjegata”. Qabel ma nispjegaha, għandu jiġi miċħud l-argument imressaq minn E. Bogatu fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu. |
|
60. |
Kif diġà osservajt, E. Bogatu jsostni, b’differenza minn persuni oħra kkonċernati, li t-titolu li bis-saħħa tiegħu huwa għandu dritt għal benefiċċji tal-familja fl-Irlanda għandu jkun ibbażat fuq il-ġurisprudenza dwar ir-Regolament Nru 1408/71, b’mod partikolari dik li interpretat l-Artikolu 73 ta’ dan ir-regolament sa fejn dan jirrikonoxxi d-dritt għal benefiċċji tal-familja għall-membri tal-familja li jirrisjedu fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor għall-“persuni impjegati”. |
|
61. |
F’dan ir-rigward, E. Bogatu josserva li l-Qorti tal-Ġustizzja stabbilixxiet li l-kunċett ta’ “persuna impjegata” għandu jinftiehem fis-sens li jinkludi kull persuna li taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1408/71, kif iddefinit fl-Artikolu 1(a), jiġifieri l-persuni assigurati ma’ skema ta’ sigurtà soċjali applikabbli fi Stat Membru, indipendentement mill-eżistenza ta’ relazzjoni ta’ xogħol. |
|
62. |
Peress li l-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1408/71 jikkorrispondi ma’ dak tar-Regolament Nru 883/2004, E. Bogatu jikkonkludi li d-dritt għall-benefiċċji tal-familja previst fl-Artikolu 67 ta’ dan ir-Regolament għandu jitqies wkoll li huwa miftuħ għaċ-ċittadini kollha ta’ Stat Membru li huma assigurati taħt skema ta’ sigurtà soċjali applikabbli fi Stat Membru ieħor, inkluż meta r-relazzjoni ta’ impjieg tagħhom fit-tieni Stat Membru tkun waqfet. |
|
63. |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, E. Bogatu jqis li jkun intitolat li jirċievi l-benefiċċji tal-familja għal dak il-perijodu, minħabba l-fatt li jkun baqa’ kopert għal ċerti benefiċċji bħal mard matul il-perijodu ta’ riferiment. |
|
64. |
F’dan ir-rigward, nosserva qabelxejn li, fl-argumenti tiegħu, E. Bogatu jirreferi għall-interpretazzjoni tal-Artikolu 67 tar-Regolament Nru 883/2004. Madankollu, bir-riformulazzjoni tad-domandi preliminari li qed nipproponi f’dawn il-konklużjonijiet, huwa ovvju li l-interpretazzjoni ssuġġerita minn E. Bogatu għandha tiġi evalwata fid-dawl tal-Artikolu 68 u mhux tal-Artikolu 67 tar-Regolament Nru 883/2004. |
|
65. |
Evalwazzjoni bħal din timplika, fil-fehma tiegħi, l-ewwel nett li jiġi vverifikat jekk il-ġurisprudenza li tirrigwarda r-Regolament Nru 1408/71, iċċitata abbondantament fl-osservazzjonijiet bil-miktub ta’ E. Bogatu, tistax iżżomm ir-rilevanza tagħha fil-kuntest tar-Regolament Nru 883/2004. |
|
66. |
Għal dan il-għan, naħseb li huwa neċessarju li jsiru ċerti kunsiderazzjonijiet preliminari fir-rigward tal-portata tar-reviżjoni tar-regoli ta’ kordinazzjoni tas-sistemi ta’ sigurtà soċjali bħala riżultat tal-adozzjoni tar-Regolament Nru 883/2004. |
|
67. |
Jirriżulta mill-premessa 3 tiegħu li r-Regolament Nru 883/2004 huwa intiż li jissostitwixxi r-regoli ta’ koordinazzjoni stabbiliti mir-Regolament Nru 1408/71, li kienu saru onerużi u kumplessi minħabba bosta emendi u aġġornamenti magħmula sabiex jitqiesu l-iżviluppi li saru fuq livell tal-Unjoni Ewropea u tal-emendi li saru għal-liġijiet nazzjonali, permezz tas-simplifikazzjoni ( 20 ) u l-modernizzazzjoni ( 21 ) tagħhom. |
|
68. |
F’dan ir-rigward, il-bidla l-iktar importanti meta mqabbel mal-predeċessur tiegħu kienet ċertament tirrigwarda l-kamp ta’ applikazzjoni personali ta’ dawn ir-regoli. |
|
69. |
Infakkar li l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 1408/71 (“Il-Persuni koperti”) kien jistabbilixxi mingħajr ambigwità li dan ir-regolament kien japplika għal persuni impjegati jew għal persuni li jaħdmu għal rashom ( 22 ). Dan huwa spjegabbli, kif jirriżulta mill-premessa 2 tar-regolament, mill-fatt li l-moviment liberu tal-persuni kien f’dak iż-żmien jikkonċerna lill-persuni impjegati, fil-kuntest tal-moviment liberu tal-ħaddiema, u għal persuni li jaħdmu għal rashom, fil-kuntest tad-dritt ta’ stabbiliment u l-libertà li jiġu pprovduti servizzi. F’dawn iċ-ċirkustanzi, sabiex jiġi evitat li d-differenzi eżistenti bejn il-leġiżlazzjonijiet nazzjonali rigward id-definizzjoni ta’ relazzjoni tax-xogħol iwasslu għal restrizzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni personali, ir-Regolament Nru 1408/71 kien għażel li ssir estensjoni tal-kunċetti ta’ “persuna impjegata” u ta’ “persuna li taħdem għal rasha” b’mod li dawn jinkludu l-persuni assigurati kollha taħt il-qafas tal-iskema ta’ sigurtà soċjali ta’ Stat Membru applikabbli għall-persuni impjegati jew li jaħdmu għal rashom ( 23 ). |
|
70. |
Dan il-kamp ta’ applikazzjoni personali kien ġie estiż mir-Regolament Nru 883/2004, taħt l-ispinta tal-affermazzjoni progressiva tad-dritt għal moviment liberu u għal residenza libera fl-Unjoni li rriżultat mill-introduzzjoni ta’ ċittadinanza Ewropea. B’mod iktar speċifiku, dan it-tibdil sar permezz tas-sostituzzjoni tal-kunċett ta’ “persuni impjegati” u “persuni li jaħdmu għal rashom” b’“ċittadini ta’ Stat Membru” fl-Artikolu 2(1) ta’ dak ir-regolament (“Persuni koperti”). Dan jimplika li s-sistema ta’ koordinazzjoni kif irriveduta bir-Regolament Nru 883/2004, tkopri wkoll persuni li ma humiex strettament parti mill-“popolazzjoni […] tax-xogħol”, indipendentement mir-riskju li għalih ikunu assigurati ( 24 ). |
|
71. |
Issa jiena nqis li, peress li r-Regolament Nru 883/2004 għandu japplika għal ċittadini kollha ta’ Stat Membri, interpretazzjoni estensiva tal-kunċett ta’ “attività bħala persuna impjegata”, fil-kuntest ta’ dan ir-regolament, ma għadhiex iġġustifikata kif kienet fir-rigward tal-kunċett ta’ “persuna impjegata” fil-kuntest tar-Regolament Nru 1408/71. |
|
72. |
Fil-fatt, il-kunċett ta’ “attività bħala persuna impjegata”, flimkien ma’ kunċetti oħrajn, huwa użat f’għadd kbir ta’ dispożizzjonijiet tar-regolament il-ġdid biex ikun hemm distinzjoni bejn is-sistema legali applikabbli għal persuni li jaħdmu meta mqabbla ma’ dik li tirregola l-istatus ta’ persuni li ma jaħdmux. |
|
73. |
Kieku l-kliem “fuq il-bażi ta’ attività bħala persuna impjegata”, kif previst fl-Artikolu 68 tar-Regolament Nru 883/2004, kellu jiġi interpretat bl-istess mod li kien il-kunċett ta’ “persuna impjegata” fil-kuntest tar-Regolament Nru 1408/71, jiġifieri fis-sens li jeħtieġ biss il-fatt li l-persuna kkonċernata tkun assigurata minn skema tas-sigurtà soċjali ta’ wieħed mill-Istati Membri applikabbli għall-persuni impjegati, id-distinzjoni bejn is-sistemi applikabbli għall-persuni li jaħdmu u li ma jaħdmux, li jidhirli li hija fundamentali għall-applikazzjoni tal-Artikolu 68 tar-Regolament Nru 883/2004, kienet tinġieb fix-xejn. |
|
74. |
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, jiena tal-fehma li, biex tingħata interpretazzjoni korretta tal-kliem “fuq il-bażi ta’ attività bħala persuna impjegata”, huwa meħtieġ approċċ differenti, ankrat sew fil-kunċetti użati fl-Artikolu 68 tar-Regolament Nru 883/2004. |
|
75. |
Sabiex jiġi ddeterminat liema hu l-Istat Membru kompetenti bi prijorità għall-ħlas tal-benefiċċji tal-familja lill-persuna kkonċernata, l-Artikolu 68 tar-Regolament Nru 883/2004 jirreferi għal tliet kunċetti, jiġifieri dawk ta’ “attività bħala persuna impjegata”, ta’ “pensjoni” u ta’ “residenza”, li l-kombinazzjoni tagħhom twassal għal riżultati differenti skont jekk il-benefiċċji tal-familja inkwistjoni jkunu dovuti “fuq bażijiet differenti” jew “fuq l-istess bażi”. |
|
76. |
B’mod partikolari, meta t-titoli li għalihom ikunu suġġetti d-drittijiet għall-benefiċċji tal-familja jkunu differenti, id-dispożizzjoni inkwistjoni tagħmel klassifikazzjoni tal-imsemmija kunċetti f’ordni ta’ prijorità, jiġifieri l-attività bħala persuna impjegata fl-ewwel lok, segwita minn pensjoni u, fl-aħħar nett, ir-residenza. Għalhekk, l-Istat Membru kompetenti bi prijorità biex iħallas il-benefiċċji tal-familja huwa l-Istat tal-impjieg, filwaqt li l-Istat fejn tiġi rċevuta pensjoni jkun kompetenti bi prijorità biss meta t-titolu konkorrenti huwa dak tar-residenza. |
|
77. |
Issa, l-unika raġuni aċċettabbli sabiex tiġi stabbilita tali ordni ta’ prijorità jidhirli li hija dik, bl-implikazzjoni li hemm involut kontribut iktar sinjifikattiv fil-ħajja ekonomika tal-Istat Membru kkonċernat, li t-twettiq ta’ attività ta’ persuna impjegata tfisser grad ta’ konnessjoni ogħla ma’ dan l-Istat Membru milli meta tiġi rċevuta pensjoni jew dak tar-residenza, u l-grad ta’ konnessjoni ma’ li tiġi rċevuta pensjoni huwa wkoll ogħla minn dak ta’ residenza. |
|
78. |
Din il-konklużjoni ma hijiex ikkontestata mill-fatt li, filwaqt li t-titolu li għalih huma subordinati d-drittijiet għall-benefiċċji tal-familja huwa l-istess, l-Artikolu 68(1) tar-Regolament Nru 883/2004 jistabbilixxi li l-Istat Membru kompetenti bi prijorità huwa dak tal-post ta’ residenza tat-tfal. Fil-fatt, jekk it-titoli, u għalhekk il-kriterji ta’ konnessjoni, ma humiex differenti, il-post ta’ residenza tat-tfal jista’ jiġi dovutament ikkunsidrat bħala identifikatur tal-grad ta’ konnessjoni ogħla. |
|
79. |
Sabiex jinżamm l-effett utli tal-ġerarkiji bejn il-kunċetti ta’ attività b’salarju, pensjoni u residenza skont l-Artikolu 68 tar-Regolament Nru 883/2004, kif ukoll il-funzjoni ta’ kriterji ta’ konnessjoni li dawn il-kunċetti għandhom fil-kuntest ta’ dan l-artikolu, fil-fehma tiegħi għandu jsir riferiment, għall-interpretazzjoni ta’ “fuq il-bażi”, għad-definizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 883/2004 ( 25 ). |
|
80. |
B’mod partikolari, f’dak li jirrigwarda l-kunċett ta’ “attività bħala persuna impjegata”, li huwa s-suġġett tad-domanda preliminari tal-High Court (il-Qorti Suprema) kif ifformulajtha mill-ġdid, din tfisser “attività jew sitwazzjoni ekwivalenti meqjusa bħala attività għall-għanijiet tal-leġislazzjoni dwar is-sigurtà soċjali ta’ l-Istat Membru li fih teżisti din l-attività jew sitwazzjoni ekwivalenti” ( 26 ). |
|
81. |
Minn dan isegwi li huwa l-eżerċizzju ta’ tali attività, jew l-okkorrenza ta’ tali sitwazzjoni ekwivalenti, li jippermetti l-identifikazzjoni tal-Istat Membru ta’ impjieg bħala l-Istat Membru kompetenti bi prijorità għall-ħlas tal-benefiċċji tal-familja. |
|
82. |
Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk tali rabta teżistix fil-kawża prinċipali. |
|
83. |
B’mod iktar preċiż, il-qorti tar-rinviju jkollha tiddetermina jekk, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni kollha Irlandiża dwar is-sigurtà soċjali, E. Bogatu għandux jitqies li wettaq attività bħala impjegat, jew meta kien f’sitwazzjoni ekwivalenti, matul il-perijodu ta’ riferiment. Jekk iva, hija jkollha tikkonkludi li l-Irlanda hija l-Istat kompetenti bi prijorità biex tħallas il-benefiċċji tal-familja dovuti lir-rikorrent fil-kawża prinċipali, li jfisser li E. Bogatu huwa intitolat għall-benefiċċji tal-familja matul il-perijodu ta’ riferiment, kuntrarjament għal dak li sostna l-Ministru fir-risposta tiegħu għal talba ta’ E. Bogatu. |
|
84. |
Fil-kuntest ta’ din l-evalwazzjoni, il-fatt li E. Bogatu xorta baqa’ assigurat fl-Irlanda matul il-perijodu ta’ riferiment jista’ jkun rilevanti, bil-kundizzjoni li dan ikollu bħala konsegwenza li dan tal-aħħar jiġi kklassifikat bħala li wettaq “attività bħala persuna impjegata” jew bħala li huwa f’sitwazzjoni ekwivalenti, skont it-tifsira tal-Artikolu 1(a) tar-Regolament Nru 883/2004. |
IV. Konklużjoni
|
85. |
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi preliminari magħmula mill-High Court (il-Qorti Suprema, l-Irlanda), kif ifformulajthom mill-ġdid f’dawn il-konklużjonijiet, kif ġej: L-Artikolu 68(1) tar-Regolament (KE) Nru 883/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-29 ta’ April 2004, dwar il-kordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali, għandu jiġi interpretat fis-sens li persuna li, wara li tkun ġiet impjegata fl-Istat Membru ospitanti, li tirċievi biss benefiċċji mhux kontributorji minn dak l-Istat, filwaqt li tibqa’ assigurata mas-sistema ta’ sigurtà soċjali ta’ dan tal-aħħar, għandha dritt għall-ħlas tal-benefiċċji tal-familja bis-saħħa ta’ tali status għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-Istat Membru kompetenti bi prijorità biex iħallas benefiċċji bħal dawn, bil-kundizzjoni li s-sitwazzjoni tiegħu taqa’ taħt il-kunċett ta’ “attività bħala persuna impjegata” jew ta’ “sitwazzjoni ekwivalenti” kif iddefinit fl-Artikolu 1(a) tar-Regolament Nru 883/2004. Hija r-responsabbiltà tal-qorti tar-rinviju li tivverifika jekk dan huwiex il-każ. |
( 1 ) Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
( 2 ) ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 5, p. 72.
( 3 ) ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 1, p. 35.
( 4 ) Infakkar li r-Regolament Nru 883/2004 daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Mejju 2010.
( 5 ) Infakkar f’dan ir-rigward li, skont ġurisprudenza stabbilita, meta teżamina d-domandi li jsirulha skont l-Artikolu 267 TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tikkunsidra regoli li l-qorti nazzjonali ma għamlitx riferiment għalihom meta dan ikun meħtieġ biex tkun żgurata l-utilità tar-risposta pprovduta. F’dan is-sens, ara s-sentenza tad-9 ta’ Ġunju 2016, Balogh (C‑25/15, EU:C:2016:423, punt 28 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 6 ) Fil-ġurisprudenza tagħha dwar ir-Regolament Nru 1408/71, li s-sinjifikat tagħha kien identiku għal dak tar-Regolament Nru 883/2004, il-Qorti tal-Ġustizzja kkjarifikat ripetutament li d-dispożizzjonijiet tat-Titolu II ta’ dak ir-regolament, jikkostitwixxu sistema kompleta u uniformi ta’ regoli tal-kunflitt tal-liġijiet, li l-għan tagħhom mhux biss huwa li tiġi evitata l-applikazzjoni simultanja ta’ diversi liġijiet nazzjonali u l-kumplikazzjonijiet li jistgħu jirriżultaw minnhom, iżda wkoll biex jipprevjenu li persuni li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dak ir-regolament ikunu mċaħħda mill-protezzjoni tas-sigurtà soċjali, minħabba nuqqas ta’ leġiżlazzjoni applikabbli għaliha. Ara, inter alia, is-sentenzi tat-12 ta’ Ġunju 1986, Ten Holder (302/84, EU:C:1986:242, punt 21), tal-11 ta’ Ġunju 1998, Kuusijärvi (C‑275/96, EU:C:1998:279, punt 28), kif ukoll tat-13 ta’ Settembru 2017, X (C‑570/15, EU:C:2017:674, punt 14).
( 7 ) Artikolu 11(3)(a).
( 8 ) Artikolu 11(3)(e).
( 9 ) Ara, f’dan is-sens, il-premessi 17 (“[…] jkun xieraq li bħala regola ġenerali, il-leġislazzjoni ta’ dak l-Istat Membru fejn il-persuna konċernata twettaq l-attività tagħha jew tiegħu bħala persuna impjegata”) u 18 (“F’sitwazzjonijiet speċifiċi li jiġġustifikaw kriterji oħra ta’ applikabilità, jkun hemm il-bżonn li jsiru derogi minn dik ir-regola ġenerali”) tar-Regolament Nru 883/2004.
( 10 ) Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 11 jidhirli li huwa applikabbli, b’mod partikolari, għall-benefiċċji tax-xjuħija. Fil-fatt, peress li d-dispożizzjonijiet li jirregolaw dawk is-servizzi, jiġifieri l-Artikoli 50 sa 60 tar-Regolament Nru 883/2004, ma jsemmu l-ebda kriterju ta’ konnessjoni ta’ natura partikolari li jidderoga mir-regoli ta’ kunflitt ta’ natura ġenerali, huwa l-Artikolu 11 li għandu jintuża biex jiddetermina liema leġiżlazzjoni nazzjonali hija applikabbli għal kull sitwazzjoni kkunsidrata.
( 11 ) F’dan is-sens, ara b’mod partikolari l-konklużjonijiet tal-avukat ġenerali Jääskinen fil-kawża van Delft et (C‑345/09, EU:C:2010:438, punt 45). Skont l-Avukat Ġenerali, din l-artikolazzjoni bejn it-Titoli II u III tar-Regolament Nru 1408/71 tirriżulta b’mod ċar mis-sentenzi tas-27 ta’ Mejju 1982, Aubin (227/81, EU:C:1982:209, punt 11) u tal-11 ta’ Novembru 2004, Adanez-Vega (C‑372/02, EU:C:2004:705).
( 12 ) L-argument tal-Ministru li l-użu tal-Artikolu 11(2) tar-Regolament Nru 883/2004 biex jinterpreta l-kliem “fuq il-bażi ta’ attività bħala persuna impjegata”, kif previst fl-Artikolu 68 tal-istess regolament, ikun appoġġat bl-interpretazzjoni ta’ dan il-kliem mogħtija mill-Kummissjoni Amministrattiva għall-Koordinazzjoni tas-Sistemi tas-Sigurtà Soċjali fid-Deċiżjoni nru F1 tat-12 ta’ Ġunju 2009 (ĠU 2010, C 106, p. 11), ma huwiex ta’ tali natura li titpoġġa fid-dubju din il-konklużjoni. Fil-fatt, biżżejjed jiġi kkonstatat li, fis-sentenza van der Vecht (19/67, EU:C:1967:49, p. 457), il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li t-test tar-regolament “iħalli intatta s-setgħat tal-qrati kompetenti biex jevalwaw il-validità u l-kontenut tad-dispożizzjonijiet tar-regolament, li fir-rigward tagħhom id-deċiżjonijiet ta’ [dik il-Kummissjoni] għandhom valur biss ta’ opinjoni” (enfasi miżjuda minni). Minn dan isegwi li d-deċiżjoni inkwistjoni ma hijiex vinkolanti u, għalhekk, ma torbotx lill-Qorti tal-Ġustizzja.
( 13 ) Ara s-sentenza tal-1 ta’ Frar 2017, Tolley (C‑430/15, EU:C:2017:74, punt 57).
( 14 ) Ara s-sentenza tat-3 ta’ Marzu 2011, Tomaszewska (C‑440/09, EU:C:2011:114, punt 24 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 15 ) Barra minn hekk, il-liġi Irlandiża teżiġi li l-minuri li għalih tintalab l-allowance, li għandu jkun taħt l-età ta’ 16-il sena, ikun abitwalment residenti fit-territorju tal-Istat [Artikolu 219 (1) (ċ) tal-Liġi dwar il-Protezzjoni Soċjali] u normalment jirrisjedi mal-persuna li talbet il-benefiċċji tal-familja (l-Artikolu 220(1) tal-imsemmija liġi). Madankollu, kif tosserva l-qorti tar-rinviju, dawn il-kundizzjonijiet ma jistgħux jiġu applikati minħabba l-inkompatibbiltà tagħhom mal-Artikolu 67 tar-Regolament Nru 883/2004.
( 16 ) Ara, f’dan ir-rigward il-ġabra ta’ liġijiet nazzjonali dwar il-benefiċċji tal-familja magħmula mill-Kummissjoni, disponibbli fl-indirizzi tal-Internet https://europa.eu/youreurope/citizens/family/children/benefits/index_fr.htm.
( 17 ) Ara l-Proposta għal Regolament tal-Kunsill (KE) dwar il-koordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali ppreżentati mill-Kummissjoni lill-Kunsill fil-21 ta’ Diċembru 1998, COM (1998) 779 finali, fejn l-Artikolu 53 jgħid li: “meta l-benefiċċji tal-familja […] huma, fl-istess perijodu u għall-istess membru tal-familja, dovuti minn iktar minn Stat Membru wieħed, bis-saħħa tal-leġiżlazzjoni tagħhom jew dan ir-Regolament, l-istituzzjoni kompetenti tal-Istat Membru li l-leġiżlazzjoni tiegħu tipprovdi għall-ammont l-ogħla ta’ benefiċċji għandha tħallas l-ammont sħiħ”. Huwa interessanti li wieħed jinnota li dan il-kriterju nżamm fil-verżjoni finali tar-regoli ta’ prijorità, iżda biss bħala kriterju sussidjarju, fil-każ fejn id-drittijiet għall-benefiċċji tal-familja inkwistjoni huma kollha disponibbli fuq il-bażi ta’ attività bħala persuna impjegata. Ara l-Artikolu 68(1)(b)(i) tar-Regolament Nru 883/2004.
( 18 ) Ara l-Pożizzjoni Komuni (CE) Nru 18/2004 tas-26 ta’ Ġunju 2004 adottata mill-Kunsill, li tiddeċiedi skont il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 251 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, bil-ħsieb tal-adozzjoni ta’ Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-koordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali (ĠU 2004, C 79E, p. 15).
( 19 ) Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 251(2) tat-Trattat tal-KE dwar il-pożizzjoni komuni adottata mill-Kunsill bil-ħsieb li jiġi adottat Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar koordinazzjoni tas-sistemi ta sigurtà soċjali, COM(2004) 44 final, p. 11.
( 20 ) Ara, f’dan ir-rigward, il-proposta għal Regolament tal-Kunsill (KE) dwar il-koordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali ppreżentati mill-Kummissjoni lill-Kunsill fil-21 ta’ Diċembru 1998, COM (1998) 779 finali, p. 2, fil-parti fejn tiddikjara: “[…] l-ispinta prinċipali tar-reviżjoni tar-regoli ta’ koordinazzjoni, kif stabbilit mir-Regolament Nru 1408/71, kienet ix-xewqa li l-leġiżlazzjoni ssir inqas kumplessa u iktar maneġġevoli – strettament ma kellhiex tkun riformulazzjoni ta’ sistema, li ilha taħdem relattivament tajjeb għal iktar minn 25 sena. L-għan kien, pjuttost, li tiġi ssimplifikata” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
( 21 ) Ara, f’dan ir-riwgard, is-sentenza tas-27 ta’ Frar 2014, Ir-Renju Unit vs Il-Kunsill (C‑656/11, EU:C:2014:97, punti 61 sa 66).
( 22 ) Sabiex inkun eżawrjenti, nosserva li, skont l-Artikolu 2, ir-Regolament Nru 1408/71 kien japplika wkoll “għall-istudenti li huma jew kienu soġġetti għal-liġijiet ta’ Stat Membru jew iktar u li huma persuni ta’ nazzjonalità ta’ wieħed mill-Istati Membri jew li huma persuni bla stat jew refuġjati li jgħixu ġewwa t-territorju ta’ wieħed mill-Istati Membri, kif ukoll il-membri tal-familji tagħhom jew is-sopravissuti tagħhom.”
( 23 ) Ara l-premessa 3 tar-Regolament Nru 1408/71.
( 24 ) Għal dan il-fini, ir-Regolament Nru 883/2004 juża, b’mod parallel mal-Artikolu 42 KE (li attwalment sar l-Artikolu 48 TFUE), it-tieni bażi ġuridika, jiġifieri l-Artikolu 308 KE (352 TFUE). Ara l-premessa 2 tar-Regolament Nru 883/2004.
( 25 ) Dwar il-kunċetti ta’ “pensjoni” u “residenza”, li ma humiex is-suġġett ta’ din il-kunsiderazzjoni, tal-ewwel “[i]kopri mhux biss pensjonijiet imma wkoll benefiċċji mogħtijin bħala somma waħda f’daqqa li jistgħu jingħataw minflok il-pensjoni u ħlas fil-forma ta’ ħlas lura ta’ kontribuzzjonijiet u, mingħajr ħsara għad-disposizzjonijiet tat-Titolu III, żidied fuq bażi ta’ valutazzjoni mill-ġdid jew allowances supplimentarji” (Artikolu 1(w)), filwaqt li t-tieni kunċett huwa ddefinit kif ġej: “il-post fejn persuna għandha r-residenza abitwali tagħha” (Artikolu 1(j))
( 26 ) Artikolu 1(a) tar-Regolament Nru 883/2004.