Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) tas-7 ta’ Novembru 2018 (talba għal deċiżjoni preliminari tar-Raad van State – il-Pajjiżi l-Baxxi) – Coöperatie Mobilisation for the Environment UA, Vereniging Leefmilieu vs College van gedeputeerde staten van Limburg, College van gedeputeerde staten van Gelderland (C-293/17), Stichting Werkgroep Behoud de Peel vs College van gedeputeerde staten van Noord-Brabant (C-294/17)

(Kawżi magħqudaC-293/17 u C-294/17) (1)

((Rinviju għal deċiżjoni preliminari - Direttiva 92/43/KEE - Konservazzjoni tal-habitats naturali kif ukoll tal-fawna u l-flora selvaġġa - Żoni speċjali ta’ konservazzjoni - Artikolu 6 - Evalwazzjoni xierqa tal-effetti ta’ pjan jew ta’ proġett fuq sit - Programm nazzjonali għall-ġlieda kontra d-depożiti ta’ nitroġenu - Kunċetti ta’ “proġett” u ta’ “evalwazzjoni xierqa” - Evalwazzjoni globali tal-awtorizzazzjonijiet individwali ta’ azjendi agrikoli li jiġġeneraw tali depożiti))

(2019/C 16/15)

Lingwa tal-kawża: l-Olandiż

Qorti tar-rinviju

Raad van State

Partijiet fil-kawża prinċipali

Rikorrenti: Coöperatie Mobilisation for the Environment UA, Vereniging Leefmilieu

Konvenuti: College van gedeputeerde staten van Limburg, College van gedeputeerde staten van Gelderland

fil-preżenza ta’: G. H. Wildenbeest, Maatschap Smeets, Maatschap Lintzen-Crooijmans, W. A. H. Corstjens (C-293/17)

Rikorrenti: Stichting Werkgroep Behoud de Peel

Konvenut: College van gedeputeerde staten van Noord-Brabant

fil-preżenza ta’: Maatschap Gebr. Lammers, Landbouwbedrijf Swinkels, Pluimveehouderij Van Diepen VOF, Vermeerderingsbedrijf Engelen, Varkenshouderij Limburglaan BV, Madou Agro Varkens CV (C-294/17)

Dispożittiv

L-Artikolu 6(3) tad-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE tal-21 ta’ Mejju 1992 dwar il-konservazzjoni ta’ l-habitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa għandu jiġi interpretat fis-sens li l-attivitajiet ta’ ragħa ta’ bhejjem u l-applikazzjoni ta’ fertilizzanti fuq jew fil-ħamrija qrib żoni Natura 2000 jistgħu jiġu kklassifikati bħala “proġett”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, anki fl-ipoteżi fejn dawn l-attivitajiet, peress li ma jikkostitwixxux intervent fiżiku fl-ambjent naturali, ma kinux jikkostitwixxu “proġett” fis-sens tal-Artikolu 1(2)(a) tad-Direttiva 2011/92/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Diċembru 2011 dwar l-istima tal-effetti ta’ ċerti proġetti pubbliċi u privati fuq l-ambjent.

L-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 92/43 għandu jiġi interpretat fis-sens li attività rikorrenti, bħall-applikazzjoni ta’ fertilizzanti fuq jew fil-ħamrija, awtorizzata skont id-dritt nazzjonali qabel id-dħul fis-seħħ ta’ din id-direttiva, tista’ titqies bħala l-istess proġett wieħed, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, mogħti taħt proċedura ġdida ta’ awtorizzazzjoni, bil-kundizzjoni li din tikkostitwixxi tranżazzjoni unika, ikkaratterizzata minn għan komuni, kontinwità u identità fir-rigward tan-natura tal-attivitajiet, b’mod partikolari fir-rigward tal-postijiet u l-kundizzjonijiet ta’ implimentazzjoni. Jekk proġett wieħed ikun ġie awtorizzat qabel ma l-iskema ta’ protezzjoni prevista minn din l-istess dispożizzjoni ssir applikabbli għas-sit inkwistjoni, l-eżekuzzjoni ta’ dan il-proġett tista’ madankollu taqa’ taħt l-Artikolu 6(2) ta’ din id-direttiva.

L-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 92/43 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni programmatika nazzjonali li tippermetti lill-awtoritajiet kompetenti li jawtorizzaw proġetti abbażi ta’ “evalwazzjoni xierqa”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, li twettqet qabel u f’liema kwantità globali speċifika ta’ depożiti ta’ nitroġenu ġiet meqjusa bħala kompatibbli mal-għanijiet ta’ protezzjoni tal-imsemmija leġiżlazzjoni. Madankollu, dan japplika biss sa fejn, huwa l-kompitu tal-qorti nazzjonali li tivverifika, li eżami approfondit u komplet tas-solidità xjentifika ta’ din l-evalwazzjoni jippermetti li jiġi żgurat li ma hemm l-ebda dubju raġonevoli mill-aspett xjentifiku fir-rigward tal-assenza ta’ effetti li jikkawżaw ħsara ta’ kull pjan jew proġett fuq l-integrità tas-sit ikkonċernat.

L-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 92/43 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni programmatika nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li teżenta ċerti proġetti li ma jilħqux ċertu limitu jew li ma jeċċedux ċertu limitu massimu f’termini ta’ depożiti ta’ nitroġenu, min-neċessità li tinkiseb awtorizzazzjoni individwali, jekk il-qorti nazzjonali tkun issodisfatta li l-“evalwazzjoni xierqa”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, imwettqa qabel, tissodisfa l-kriterju tal-assenza ta’ dubju xjentifiku raġonevoli dwar l-assenza ta’ effetti dannużi ta’ dawn il-pjanijiet jew proġetti fuq l-integrità tas-siti kkonċernati.

L-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 92/43 għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni programmatika nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tippermetti li ċerta kategorija ta’ proġetti, f’dan il-każ l-applikazzjoni ta’ fertilizzanti fuq jew fil-ħamrija u r-ragħa ta’ bhejjem, tkun implimentata mingħajr ma tkun suġġetta għal obbligu ta’ awtorizzazzjoni, u għaldaqstant għal evalwazzjoni individwali xierqa tal-effetti tagħhom fuq is-siti kkonċernati, sakemm ċirkustanzi oġġettivi ma jippermettux li tiġi eskluża, b’mod partikolari, kull possibbiltà li l-imsemmija proġetti, individwalment jew flimkien ma’ proġetti oħra, ikunu jistgħu jaffettwaw dawn is-siti b’mod sinjifikattiv, fatt li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika.

L-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 92/43 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-“evalwazzjoni xierqa”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, ma tistax tieħu inkunsiderazzjoni l-eżistenza ta’ “miżuri ta’ konservazzjoni”, fis-sens tal-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu, ta’ “miżuri ta’ prevenzjoni”, fis-sens tal-paragrafu 2 tal-imsemmi artikolu, ta’ miżuri speċifikament adottati għal programm bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali jew inkella tal-hekk imsejħa miżuri “awtonomi”, sa fejn dawn il-miżuri huma esterni għal dan il-programm, jekk il-benefiċċji mistennija ta’ dawn il-miżuri ma jkunux ċerti fil-mument ta’ din l-evalwazzjoni.

L-Artikolu 6(2) tad-Direttiva 92/43 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-miżuri imposti minn leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li jinkludu modalitajiet ta’ monitoraġġ u ta’ kontroll ta’ azjendi agrikoli, li l-attivitajiet tagħhom jiġġeneraw depożiti ta’ nitroġenu, kif ukoll il-possibbiltà li tiddeċiedi fuq sanzjonijiet li jistgħu jwasslu sa l-għeluq tal-imsemmija azjendi huma suffiċjenti għall-osservanza ta’ din id-dispożizzjoni.

(1) ĠU C 293, 4.9.2017.