KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
SHARPSTON
ippreżentati fis-7 ta’ Settembru 2017 ( 1 )
Kawża C‑158/16
Margarita Isabel Vega González
vs
Consejería de Hacienda y Sector Público del gobierno del Principado de Asturias
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Juzgado de lo Contencioso-Administrativo Noo1 de Oviedo [qorti amministrattiva Nru 1, Oviedo, Spanja])
“Direttiva 1999/70/KE – Ftehim qafas dwar xogħol għal żmien determinat konkluż mill-ETUC, mill-UNICE u mis-CEEP – Klawżola 4 – Tifsira ta’ ‘kundizzjonijiet tal-impjieg’ – Leave speċjali għal kariga fl-uffiċċju pubbliku – Prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni”
|
1. |
Din it-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-ftehim qafas dwar xogħol għal żmien fiss [żmien determinat], konkluż fit-18 ta’ Marzu 1999 (iktar ’il quddiem il-“Ftehim qafas”), li jinsab fl-Anness għad-Direttiva 1999/70/KE ( 2 ). Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn M. I. Vega González u l-Consejería de Hacienda y Sector Público del gobierno del Principado de Asturias (ministeru reġjonali tal-finanzi u tas-settur pubbliku tal-gvern tal-prinċipat ta’ Asturias, Spanja). Essenzjalment, il-kwistjoni fit-tilwima hija jekk M. I. Vega González għandhiex tkun intitolata għal “leave speċjali” mill-impjieg tagħha bħala membru tal-persunal mhux stabbilit b’relazzjoni ta’ impjieg għal żmien determinat sabiex teżerċita l-kariga ta’ deputat elett f’assemblea leġiżlattiva. Li kieku kienet uffiċjal stabbilit (f’liema każ, hija kienet tkun ħaddiem permanenti fis-sens tal-Ftehim qafas), hija kienet tgawdi mid-dritt ta’ leave speċjali f’tali ċirkustanzi. |
|
2. |
Il-qorti tar-rinviju tfittex gwida dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni u t-tifsira tal-kunċett “kundizzjonijiet tal-impjieg” fil-klawżola 4 tal-Ftehim qafas. Kif ġejt mitluba mill-Qorti tal-Ġustizzja, f’dawn il-konklużjonijiet ser nillimita ruħi għall-eżami tal-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “kundizzjonijiet tal-impjieg” f’dik id-dispożizzjoni. |
Il-kuntest ġuridiku
Dritt tal-Unjoni
Direttiva 1999/70
|
3. |
L-Artikolu 1 tad-Direttiva 1999/70 jispjega li l-iskop tad-direttiva “hu li [ġ]ġib fis-seħħ il-ftehim qafas dwar kuntratti għal terminu fiss [żmien determinat] konkluż […] bejn l-organizzazzjonijiet ġenerali ta’ l-industrija (ETUC, UNICE u CEEP)”. |
|
4. |
L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 2 jiddisponi: “L-Istati Membri għandhom iġibu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattvi neċessarji biex jikkonformaw ma’ din id-Direttiva [u jridu] jieħdu xi miżuri neċessarji sabiex ikunu jistgħu f’kull ħin ikunu f’posizzjoni li jiggarantixxu r-riżultati imposti b’din id-Direttiva. […]” |
|
5. |
Il-klawżola 1 tal-ftehim qafas tindika li l-iskop tiegħu huwa “li titjieb il-kwalità ta’ xogħol għal terminu fiss [żmien determinat] billi tiġi żgurata l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ non‑diskriminazzjoni” u “li jistabbilixxi qafas biex jipprevjeni l-abbuż ikkawżat mill-użu ta’ kuntratti jew relazzjonijiet suċċessivi ta’ l-impjieg għal terminu fiss [żmien determinat]”. |
|
6. |
Il-klawżola 2 (“L-iskop”) tiddisponi li l-ftehim qafas japplika għal “ħaddiema għal terminu fiss [żmien determinat] li għandhom kuntratt ta’ impjieg jew relazzjoni ta’ impjieg kif definit fil-liġi, fil-ftehim kollettiv jew fil-prattika f’kull Stat Membru.” |
|
7. |
Il-klawżola 3(1) tiddefinixxi “ħaddiem għal terminu fiss [żmien determinat]” bħala “persuna li jkollha kuntratt jew relazzjoni ta’ l-impjieg dirett bejn min jimpjiega u ħaddiem meta l-aħħar tal-kuntratt jew tar-relazzjoni ta’ l-impjieg hu ddeterminat b’kondizzjonijiet oġġettivi bħal li jilħaq data speċifika, ilesti xogħol speċifiku, jew it-twettiq ta’ każ speċifiku”. It-terminu “ħaddiem kumparabbli permanenti” huwa ddefinit fil-klawżola 3(2) bħala “ħaddiem b’kuntratt jew relazzjoni ta’ impjieg għal żmien indefinit, fl-istess stabbiliment, ingaġġat fl-istess xogħol jew xogħol/impjieg simili, wara li tingħata attenzjoni xierqa lill-kwalifiki/kapaċitajiet”. |
|
8. |
Il-klawżola 4 tinkorpora l-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni. Hija tipprovdi dan li ġej: “1. Fejn għandhom x’jaqsmu l-kondizzjonijiet ta’ l-impjieg, ħaddiema għal terminu fiss [żmien determinat] m’għandhomx jiġu trattati b’mod inqas favorevoli minn ħaddiem kumparabbli permanenti biss minħabba li għandhom kuntratt jew relazzjoni għal terminu fiss sakemm trattament differenti ma jkunx ġustifikat fuq bażi oġġettiva. […]” |
Id-dritt nazzjonali
|
9. |
L-Artikolu 64(1)(g) tal-Ley del Principado de Asturias 3/1985, de 26 de diciembre, de Ordenación de la Función Pública de la Administración del Principado de Asturias (Liġi tal-Prinċipat ta’ Asturias 3/1985, tas-26 ta’ Diċembru 1985, dwar l-organizzazzjoni tas-servizz pubbliku tal-amministrazzjoni tal-prinċipat ta’ Asturias, iktar ’il quddiem il-“Liġi Nru 3/1985”) jipprovdi dritt inkundizzjonat għal “leave speċjali” lill-uffiċjali stabbiliti li huma deputati eletti tal-Junta General del Principado de Asturias (parlament reġjonali tal-prinċipat ta’ Asturias). Il-leave speċjali jingħata billi l-uffiċjal inkwistjoni jingħata “status amministrattiv” partikolari. Dan l-istatus huwa disponibbli biss għall-uffiċjali stabbiliti ( 3 ). |
|
10. |
Id-deċiżjoni tar-rinviju u l-elementi prodotti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja jissuġġerixxu li l-Ley del Estatuto básico del empleado público (liġi Spanjola dwar ir-regolamenti bażiċi relatati mal-uffiċjali pubbliċi), li ma hijiex direttament inkwistjoni hawnhekk, fiha dispożizzjonijiet li essenzjalment huma simili għal dawk applikabbli fil-leġiżlazzjoni reġjonali. Id-deċiżjoni tar-rinviju ma tikkonstata xejn f’dak ir-rigward. |
Il-fatti, il-proċedura u d-domandi preliminari
|
11. |
M. I. Vega González issostni li kienet impjegata mill-awtoritajiet amministrattivi ta’ Asturias f’diversi rwoli differenti sa mis-26 ta’ Mejju 1989. Filwaqt li l-qorti nazzjonali ma għamlitx konstatazzjonijiet espliċiti dwar dan il-punt, id-deċiżjoni tar-rinviju tagħmilha ċara li hija ġiet impjegata fil-15 ta’ April 2011 bħala “interina” (jiġifieri membru tal-persunal mhux stabbilit) biex tieħu post uffiċjal stabbilit ikkollokat. M. I. Vega González kienet tappartjeni għall-kategorija ogħla ta’ persunal amministrattiv. |
|
12. |
Fl-24 ta’ Mejju 2015, M. I. Vega González ġiet eletta fil-Parlament reġjonali tal-Prinċipat ta’ Asturias. Fit-13 ta’ Ġunju 2015 hija talbet leave speċjali jew, b’mod alternattiv, leave personali mill-pożizzjoni tagħha biex taqdi l-funzjonijiet tagħha. Jidher li fil-proċeduri sussegwenti hija fformulat it-talba għad-dritt li tirritorna għall-pożizzjoni li kellha qabel ħadet il-mandat jekk f’dak iż-żmien il-kariga li kienet tokkupa (a) ma tkunx ġiet abolita u (b) ma tkunx ġiet okkupata minn uffiċjal stabbilit. |
|
13. |
It-talba tagħha ġiet irrifjutata bid-deċiżjoni tat-23 ta’ Ġunju 2015 tad-Dirección general de función pública (direttorat ġenerali għas-servizz pubbliku). Hija applikat għar-rikunsiderazzjoni tad-deċiżjoni inizjali quddiem il-Consejería de Hacienda y Sector Público del gobierno del Principado de Asturias (ministeru reġjonali tal-finanzi u s-settur pubbliku tal-gvern tal-prinċipat ta’ Asturias), li ċaħad l-applikazzjoni tagħha bid-deċiżjoni tat-22 ta’ Ottubru 2015. Hija issa ressqet azzjoni quddiem il-qorti tar-rinviju biex tiġi rriveduta d-deċiżjoni tal-aħħar. |
|
14. |
Il-qorti tar-rinviju tispjega li skont id-dritt nazzjonali Spanjol u skont il-liġi reġjonali ta’ Asturias applikabbli – li f’dan ir-rigward ma tħalli l-ebda diskrezzjoni lil persuna li timpjega – uffiċjal stabbilit kien ikun intitolat għal leave speċjali jekk jiġi elett fil-Parlament reġjonali. Madankollu, M. I. Vega González kienet impjegata bħala membru tal-persunal mhux stabbilit u l-leġiżlazzjoni applikabbli ma kinitx tipprovdi tali dritt għal persuni f’dik il-kategorija. Għal dik ir-raġuni, it-talba tagħha għal leave speċjali ġiet irrifjutata. |
|
15. |
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-qorti nazzjonali ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
|
|
16. |
Ġew sottomessi osservazzjonijiet bil-miktub minn M. I. Vega González, mill-Gvern Spanjol u mill-Kummissjoni. Għalkemm il-Gvern Spanjol talab li jkun hemm seduta, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li kellha informazzjoni biżżejjed sabiex tadotta deċiżjoni bbażata fuq is-sottomissjonijiet ippreżentati matul il-parti bil-miktub tal-proċedura u, għalhekk, iddeċidiet, skont l-Artikolu 76(2) tar-Regoli tal-Proċedura, li ma żżommx seduta. |
Evalwazzjoni
|
17. |
Bħala introduzzjoni, infakkar li l-kawża prinċipali tirrigwarda talba għal leave speċjali minn membru tal-persunal mhux stabbilit “temporanju” li għall-erba’ snin preċedenti kien jokkupa kariga biex jieħu post uffiċjal stabbilit li ma kienx hemm minħabba li kien ġie kkollokat u li għaldaqstant kien intitolat għal leave. It-talba nħolqot minħabba li M. I. Vega González ġiet eletta fil-Parlament reġjonali tal-Prinċipat ta’ Asturias. Fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, M. I. Vega González targumenta li, għalkemm teoretikament hija tista’ taqdi d-dmirijiet tagħha bħala rappreżentanta eletta demokratikament fuq bażi part-time, fil-prattika hija trid tiddedika ruħha full-time għall-funzjonijiet ġodda tagħha sabiex twettaqhom b’mod effettiv u sabiex ikollha rwol sħiħ fix-xogħol tal-Parlament reġjonali tal-Prinċipat ta’ Asturias u fid-diversi sottokumitati tiegħu. L-osservazzjonijiet sottomessi mill-Gvern Spanjol ma jikkontradixxux dan l-argument u jiena nemmen li huwa intrinsikament konvinċenti. Għaldaqstant, nilqa’ s-suġġeriment tal-qorti tar-rinviju li, minħabba n-nuqqas ta’ intitolament għal membru tal-persunal mhux stabbilit li jikseb leave speċjali, l-unika għażla li M. I. Vega González (jew kwalunkwe persuna oħra fil-pożizzjoni tagħha) għandha, jekk tixtieq taqdi l-funzjonijiet tagħha fuq bażi full-time, hija li tħalli x-xogħol tagħha mingħajr id-dritt li tirritorna ladarba l-mandat tagħha jispiċċa. |
|
18. |
Ma huwiex diffiċli li wieħed jara kif dan jista’ jiskoraġġixxi membri tal-persunal mhux stabbiliti milli joħorġu għall-elezzjoni. Dan jista’ jagħmel ħsara lid-diversità u lir-rappreżentattività tal-korp leġiżlattiv inkwistjoni. |
|
19. |
Bl-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk il-kunċett ta’ “kundizzjonijiet tal-impjieg” fis-sens tal-klawżola 4(1) tal-Ftehim qafas għandux jiġi interpretat bħala li jkopri drittijiet għal leave speċjali bħad-drittijiet inkwistjoni fil-kawża prinċipali, fejn uffiċjal stabbilit huwa intitolat għal leave speċjali sabiex jieħu l-mandat ta’ membru elett f’korp bħalma huwa l-Parlament reġjonali tal-Prinċipat ta’ Asturias, filwaqt li impjegat b’kuntratt għal żmien determinat f’kariga simili ma jgawdix minn dan id-dritt. Biħsiebni nispjega għaliex – kuntrarjament għall-pożizzjoni li ħa l-Gvern Spanjol – dan huwa proprju l-każ, kemm abbażi ta’ interpretazzjoni litterali kif ukoll teleoloġika ta’ dik id-dispożizzjoni. |
|
20. |
Minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta – u tabilħaqq il-Gvern Spanjol ma jagħmel l-ebda tentattiv biex jikkontesta dan il-punt – li membri tal-persunal mhux stabbiliti f’relazzjonijiet ta’ xogħol għal żmien determinat bħal M. I. Vega González jidħlu fil-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae tad-Direttiva 1999/70 u tal-Ftehim qafas ( 4 ). |
|
21. |
Il-qorti nazzjonali tesponi kif il-“leave speċjali” (mitlub minn M. I. Vega González) “għandu l-effett li jinterrompi r-relazzjoni tax-xogħol, billi l-istatus u l-post tax-xogħol jiġu rriżervati sabiex meta jintemmu ċ-ċirkustanzi li jwasslu għal-leave speċjali (li f’dan il-każ tkun l-iskadenza tal-mandat parlamentari), l-uffiċjal ikun jista’ jirritorna jaħdem mal-Gvern”. Hija żżid li l-Artikolu 64(2) tal-Liġi Nru 3/1985 jipprovdi li “uffiċjali fuq leave speċjali jrid ikollhom id-dritt li l-istatus u l-post tax-xogħol tagħhom jiġu rriżervati u ż-żmien li jitqatta’ fuq tali leave jrid jiġi inkluż fil-kalkolu taż-żidiet trijennali ta’ anzjanità u tal-promozzjoni fil-grad”. Minn din id-deskrizzjoni joħroġ biċ-ċar li uffiċjal stabbilit iżomm ċerti benefiċċji li jirriżultaw mir-relazzjoni tax-xogħol waqt in-nuqqas tiegħu jew tagħha minħabba leave speċjali. Dawn il-benefiċċji jirrigwardaw kemm l-impjieg innifsu (xogħol iggarantit) kif ukoll il-progress fil-karriera u fil-livelli tas-salarju. |
|
22. |
Bħala l-punt tat-tluq tiegħi nieħu t-tifsira naturali tal-kliem “kundizzjonijiet tal-impjieg”. Jiena nikkunsidra li din l-espressjoni għandha tiġi interpretata fis-sens li tfisser id-drittijiet, l-intitolamenti u l-obbligi li jiddefinixxu relazzjoni tax-xogħol partikolari, jiġifieri l-kundizzjonijiet li fihom persuna tibda taħdem ( 5 ). Ċertament, dawn ikunu jinkludu affarijiet bħall-paga, il-ħinijiet tax-xogħol, id-drittijiet għal leave bi ħlas jew mingħajr ħlas, eċċ. |
|
23. |
Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ċċarat it-tifsira ta’ “kundizzjonijiet tal-impjieg” peress li l-kunċett użat fil-Ftehim qafas jissemma f’diversi kawżi. Fil-biċċa l-kbira (għalkemm mhux dejjem) dawn kienu jittrattaw l-aspetti ekonomiċi tar-relazzjoni tax-xogħol. Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li s-segwenti, inter alia, huma koperti mill-kunċett ta’ “kundizzjonijiet tal-impjieg”: il-kumpens li persuna li timpjega hija obbligata tħallas lil ħaddiem minħabba x-xoljiment tal-kuntratt ta’ xogħol għal żmien determinat tiegħu ( 6 ), it-terminu ta’ preavviż għax-xoljiment ta’ kuntratti ta’ xogħol għal żmien determinat ( 7 ), il-kumpens li persuna li timpjega hija obbligata tħallas lil ħaddiem f’każ ta’ inklużjoni illegali ta’ klawżola dwar żmien determinat fil-kuntratt ta’ xogħol tiegħu ( 8 ), żidiet ta’ anzjanità jew allowances ta’ anzjanità ( 9 ), il-kundizzjonijiet li jirrigwardaw il-pagi kif ukoll il-pensjonijiet li jiddependu fuq ir-relazzjoni tax-xogħol, bl-esklużjoni tal-kundizzjonijiet li jirrigwardaw il-pensjonijiet li jirriżultaw minn sistema legali ta’ sigurtà soċjali ( 10 ), it-tnaqqis tal-ħin tax-xogħol bin-nofs u t-tnaqqis fis-salarju sussegwenti ( 11 ) u d-dritt ta’ parteċipazzjoni fi pjan ta’ evalwazzjoni tat-tagħlim u l-inċentiv finanzjarju li jirriżulta minnu ( 12 ). |
|
24. |
Kull waħda minn dawn il-“kundizzjonijiet” hija kkaratterizzata, fil-fehma tiegħi, mill-fatt li tappartjeni għall-pakkett speċifiku ta’ drittijiet, intitolamenti u obbligi li kienu jiddefinixxu r-relazzjoni tax-xogħol inkwistjoni f’kull waħda minn dawn il-kawżi. Barra minn hekk, għandu jiġi kkonstatat li l-benefiċċji li uffiċjal stabbilit jibqa’ jgawdi waqt li jkun fuq leave speċjali jmissu ma’ aspetti tar-relazzjoni tax-xogħol li diġà ġew irrikonoxxuti mill-Qorti tal-Ġustizzja bħala parti mill-“kundizzjonijiet tal-impjieg” ( 13 ). |
|
25. |
Inżid li, fiċ-ċirkustanzi speċifiċi tal-każ, minħabba r-rifjut tal-awtoritajiet pubbliċi li jagħtu l-leave speċjali lil M. I. Vega González, din sabet ruħha f’pożizzjoni fejn ikollha ttemm il-kuntratt tax-xogħol tagħha sabiex tieħu u taqdi l-mandat demokratiku tagħha fil-Parlament reġjonali tal-Prinċipat ta’ Asturias fuq bażi full-time. Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà aċċettat li kundizzjonijiet relatati max-xoljiment ta’ kuntratt għal żmien determinat jagħmlu parti mill-“kundizzjonijiet tal-impjieg” koperti mill-klawżola 4(1) tal-ftehim qafas ( 14 ). Tali affermazzjoni tista’ ssir b’mod indirett biex jissaħħaħ l-argument li, f’tali ċirkustanzi, l-intitolament għal tali leave jaqa’ wkoll taħt dan il-kunċett. |
|
26. |
Il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret diversi drabi “li l-kriterju deċiżiv sabiex jiġi ddeterminat jekk miżura taqax taħt il-‘kondizzjonijiet [tal‑]impjieg’ […] huwa preċiżament dak tal-impjieg, jiġifieri r-relazzjoni tax-xogħol bejn ħaddiem u l-persuna li timpjegah” ( 15 ). Fi kliem ieħor, kundizzjonijiet li huma parti mir-relazzjoni tax-xogħol huma koperti. |
|
27. |
Fil-fehma tiegħi, id-drittijiet li jistgħu jinvolvu s-sospensjoni ta’ ċerti elementi normali tar-relazzjoni tax-xogħol, bħalma huma drittijiet għal-leave personali jew tal-ġenituri, ukoll għandhom jitqiesu bħala koperti minn din l-interpretazzjoni tal-Ftehim qafas. Dawn ukoll jagħmlu parti mill-pakkett ta’ drittijiet, intitolamenti u obbligi li jiddefinixxu r-relazzjoni tax-xogħol bejn ħaddiema u l-persuna li timpjegaha. Matul il-perijodu tal-leave speċjali, ċerti drittijiet u obbligi jiġu sospiżi (b’mod partikolari d-dritt tas-salarju u l-obbligu li jitwettqu d-dmirijiet). Madankollu, drittijiet oħra marbuta mal-ħaddiem ikomplu. |
|
28. |
Il-Gvern Spanjol ma jaqbilx. Huwa jargumenta li s-sitwazzjoni inkwistjoni ma tinvolvix “kundizzjonijiet tal-impjieg”, peress li l-għoti ta’ sospensjoni tar-relazzjoni tax-xogħol ma huwiex parti mir-relazzjoni bejn ħaddiem u l-persuna li timpjegah. Huwa jenfasizza li s-sospensjoni mitluba ssegwi mid-deċiżjoni deliberata u unilaterali ta’ M. I. Vega González li tipparteċipa fl-elezzjonijiet reġjonali u li tieħu l-mandat bħala deputat eletta fil-Parlament reġjonali tal-Prinċipat ta’ Asturias fuq bażi full-time. |
|
29. |
Jidhirli li dan ir-raġunament huwa diffiċli li jiġi segwit. |
|
30. |
M. I. Vega González tfittex id-dritt li tkompli r-relazzjoni tax-xogħol bl-istess termini – jew f’termini li huma kemm jista’ jkun simili għal dawk – li huwa intitolat għalihom uffiċjal stabbilit. Dawn it-termini huma b’mod ċar parti mid-drittijiet, l-intitolamenti u l-obbligi li jiddefinixxu r-relazzjoni tax-xogħol bejn il-ħaddiem u l-persuna li timpjega, jiġifieri, il-“kundizzjonijiet tal-impjieg”. Il-punt essenzjali huwa li f’ċirkustanzi simili għal dawk ta’ M. I. Vega González, uffiċjal stabbilit ikompli jakkumula ċerti benefiċċji li joħorġu mir-relazzjoni tax-xogħol u għandu d-dritt li jerġa’ jidħol fix-xogħol wara li jtemm it-terminu tiegħu bħala deputat elett tal-assemblea leġiżlattiva inkwistjoni, bil-kontra ta’ ħaddiem għal żmien determinat (hawnhekk membru tal-persunal mhux stabbilit) li jagħmel eżattament l-istess xogħol. |
|
31. |
Il-fatt li l-bżonn ta’ M. I. Vega González li tapplika għal leave speċjali jirriżulta mid-“deċiżjoni deliberata u unilaterali” tagħha li toħroġ għal elezzjoni huwa kompletament irrilevanti. Dan ir-raġunament huwa simili għad-dikjarazzjoni li peress li l-persuna li timpjega mara (għall-inqas normalment) ma hijiex involuta fid-deċiżjoni tagħha li toħroġ tqila, din ma għandhiex tgawdi mil-leave tal-maternità. Ċertament ikun apparenti li tali argument (u l-korollarju tiegħu hawnhekk) huwa fundamentalment żbaljat. |
|
32. |
Kif jidher biċ-ċar, id-dritt għal leave speċjali inkwistjoni fil-kawża prinċipali huwa parti mill-pakkett ta’ drittijiet, intitolamenti u obbligi li jiddefinixxu r-relazzjoni tax-xogħol bejn l-membru tal-persunal u l-persuna li timpjegah. Għalhekk, dan jagħmel parti mill-“kundizzjonijiet tal-impjieg” fis-sens tal-Ftehim qafas u tad-Direttiva. |
|
33. |
Ir-rifjut ta’ tali dritt, li huwa disponibbli b’mod inkundizzjonat għall-uffiċjali stabbiliti, fil-konfront tal-kontropartijiet mhux stabbiliti tagħhom, fuq il-bażi li dan id-dritt ma huwiex parti mill-“kundizzjonijiet tal-impjieg” ta’ ħaddiem għal żmien determinat, mhux biss jgħawweġ it-tifsira bażika tat-test, iżda jippreġudika wkoll direttament l-iskop tal-Ftehim qafas u tad-Direttiva. |
|
34. |
Skont il-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta tiġi interpretata dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni huwa neċessarju li jittieħdu inkunsiderazzjoni mhux biss il-formulazzjoni tagħha, iżda wkoll il-kuntest tagħha u l-għanijiet li jridu jintlaħqu mil-leġiżlazzjoni li hija tagħmel parti minnha ( 16 ). |
|
35. |
Skont il-klawżola 1(a) tal-Ftehim qafas, l-iskop tal-istess ftehim huwa inter alia li “titjieb il-kwalità ta’ xogħol għal terminu fiss [żmien determinat] billi tiġi żgurata l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ non‑diskriminazzjoni”. Dan l-iskop għandu jiġi mifhum fil-kuntest tal-objettiv stabbilit fl-Artikolu 151 TFUE ta’ promozzjoni tal-impjieg u titjib tal-kundizzjonijiet tax-xogħol. |
|
36. |
Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet diversi drabi li l-għan tal-klawżola 4 tal-Ftehim qafas huwa li tapplika l-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni għall-ħaddiema għal żmien determinat sabiex jiġi prekluż li relazzjonijiet tax-xogħol ta’ dan it-tip jintużaw minn persuna li timpjega sabiex iċċaħħad lil dawn il-ħaddiema mid-drittijiet li huma rrikonoxxuti lil ħaddiema għal żmien indeterminat; u li l-klawżola 4 tesprimi “prinċipju tad-dritt soċjali tal-Unjoni li ma jistax jiġi interpretat b’mod restrittiv” ( 17 ). |
|
37. |
L-interpretazzjoni tal-kunċett “kundizzjonijiet tal-impjieg” fil-klawżola 4(1) li teskludi drittijiet għal leave (bħad-dritt għal leave speċjali inkwistjoni fil-kawża prinċipali) mill-portata tal-kunċett tkun kuntrarja għall-iskop tad-Direttiva 1999/70 u tal-Ftehim qafas, peress li din tkun tippermetti li “drittijiet li huma rikonoxxuti lil ħaddiema għal żmien indeterminat” jiġu miċħuda lil ħaddiema għal żmien determinat ( 18 ). Li kieku d-drittijiet tal-leave jiġu esklużi mill-portata tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni, dan mingħajr dubju jnaqqas u mhux itejjeb il-kwalità ta’ xogħol għal żmien determinat. |
|
38. |
Isegwi li r-rifjut ta’ tali dritt lil ħaddiem għal żmien determinat jikser il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni stipulat fil-klawżola 4 tal-Ftehim qafas jekk (a) uffiċjal stabbilit li huwa intitolat għal tali leave speċjali jkun “ħaddiem kumparabbli permanenti” fil-konfront tal-ħaddiem għal żmien determinat u (b) id-differenza fit-trattament ma tkunx iġġustifikata fuq bażi oġġettiva. |
|
39. |
Sa fejn huma kkonċernati dawn il-kwistjonijiet, ser nillimita ruħi għal tliet osservazzjonijiet qosra. |
|
40. |
L-ewwel nett, ma nsib xejn fil-materjal prodott lill-Qorti tal-Ġustizzja li jissuġġerixxi li x-xogħol imwettaq minn M. I. Vega González bħala membru tal-persunal mhux stabbilit (b’mill-inqas erba’ snin ta’ servizz kontinwu) ( 19 ) huwa radikalment differenti minn dak imwettaq mill-uffiċjal stabbilit li lilu qed tissostitwixxi. Filwaqt li l-konstatazzjoni tal-fatti hija, fl-aħħar mill-aħħar, il-kompitu tal-qorti nazzjonali, għal dawn l-għanijiet, raġonevolment, x’aktarx li M. I. Vega González tista’ validament titqabbel mal-kollega tagħha li huwa uffiċjal stabbilit. |
|
41. |
It-tieni nett, l-ebda materjal ma ġiet prodott lill-Qorti tal-Ġustizzja li jiġġustifika b’mod adegwat id-differenza ċara fit-trattament. Il-Gvern Spanjol isostni, essenzjalment, li l-intitolamenti għal-leave huma marbuta mal-istruttura tal-karriera tal-uffiċjali stabbiliti. Sa fejn nista’ ngħid jiena, madankollu, tali intitolamenti oġġettivament x’aktarx li huma ta’ benefiċċju kemm għall-uffiċjali stabbiliti kif ukoll għall-membri tal-persunal mhux stabbiliti. |
|
42. |
Finalment, infakkar li M. I. Vega González ma talbitx garanzija inkundizzjonata li terġa’ tingħata l-post tax-xogħol ladarba jintemm il-mandat tagħha fil-Parlament reġjonali tal-Prinċipat ta’ Asturias. Għall-kuntrarju, hija talbet id-dritt li tirritorna fil-pożizzjoni tagħha jekk, f’dak iż-żmien, il-post tax-xogħol li kienet tokkupa (a) ma jkunx ġiet abolit u (b) ma jkunx ittieħed minn uffiċjal stabbilit. Jidhirli li, għall-inqas prima facie, din hija talba li tieħu kont proporzjonali ta’ kwalunkwe differenzi ġenwini li validament jistgħu jitqiesu li jeżistu bejn uffiċjali stabbiliti u membri tal-persunal mhux stabbiliti fir-rigward tad-dritt li jerġgħu jidħlu fl-amministrazzjoni pubblika wara perijodu ta’ servizz bħala rappreżentant demokratiku elett. Id-dritt li tal-ewwel ikompli bl-impjieg attiv huwa inkundizzjonat; filwaqt li, mid-definizzjoni tiegħu, tal-aħħar ma huwiex. |
Konklużjoni
|
43. |
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, jiena nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tirrispondi kif ġej għall-ewwel domanda tal-qorti tar-rinviju: “Il-kunċett ta’ ‘kundizzjonijiet tal-impjieg’ fis-sens tal-imsemmija klawżola 4(1) tal-ftehim qafas, li jinsab fl-Anness għad-Direttiva tal-Kunsill 1999/70/KE, tat-28 ta’ Ġunju 1999, dwar il-ftehim qafas dwar xogħol għal żmien fiss [żmien determinat] konkluż mill-ETUC, mill-UNICE u mis-CEEP, għandu jiġi interpretat fis-sens li jkopri d-drittijiet għal-leave bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, fejn uffiċjal stabbilit huwa intitolat għal leave speċjali sabiex jieħu l-mandat bħala deputat elett f’parlament reġjonali filwaqt li impjegat b’kuntratt għal żmien determinat u f’pożizzjoni simili ma huwiex.” |
( 1 ) Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
( 2 ) Id-Direttiva tal-Kunsill, tat-28 ta’ Ġunju 1999, dwar il-ftehim qafas dwar xogħol għal żmien fiss [żmien determinat] konkluż mill-ETUC, mill-UNICE u mis-CEEP (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti Kapitolu 5, Vol. 3, p. 368). ETUC, UNICE u CEEP huma l-abbrevjazzjonijiet rispettivi għall-ismijiet bil-Franċiż tal-Konfederazzjoni Ewropea tat-Trade Unions, l-Unjoni tal-Konfederazzjonijiet Industrijali u ta’ min iħaddem fl-Ewropa u ċ-Ċentru Ewropew tal-Intrapriżi Pubbliċi.
( 3 ) Mill-osservazzjonijiet bil-miktub tal-Kummissjoni u M. I. Vega González jidher li l-leġiżlazzjoni reġjonali ta’ Asturias inkwistjoni (l-Artikolu 59(1) tal-Liġi Nru 3/1985) tippermetti tmien stati amministrattivi differenti għal uffiċjali stabbiliti: (a) attiv, (b) leave minħabba raġunijiet personali, (c) leave tal-ġenituri, (d) status mhux attiv, (e) leave speċjali, (f) leave għal funzjoni f’amministrazzjoni pubblika oħra, (g) leave għal funzjoni fis-settur pubbliku reġjonali u (h) sospensjoni. Skont l-Artikolu 59(2) tal-Liġi Nru 3/1985, il-membri tal-persunal li ma humiex uffiċjali stabbiliti jistgħu jingħataw biss l-istatus (a) (“attiv”) jew (h) (“sospensjoni”).
( 4 ) Sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2010, Gavieiro Gavieiro u Iglesias Torres, (C‑444/09 u C‑456/09, EU:C:2010:819, punti 40 sa 45 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 5 ) Ara, f’sens simili, il-konklużjonijiet tiegħi f’Epitropos tou Elegktikou Sinedriou (C‑363/11, EU:C:2012:584, punt 67), u f’Rosado Santana (C‑177/10, EU:C:2011:301, punt 55).
( 6 ) Sentenza tal-14 ta’ Settembru 2016, de Diego Porras (C‑596/14, EU:C:2016:683).
( 7 ) Sentenza tat-13 ta’ Marzu 2014, Nierodzik (C‑38/13, EU:C:2014:152).
( 8 ) Sentenza tat-12 ta’ Diċembru 2013, Carratù (C‑361/12, EU:C:2013:830).
( 9 ) Sentenzi tat-13 ta’ Settembru 2007, Del Cerro Alonso (C‑307/05, EU:C:2007:509); tat-22 ta’ Diċembru 2010, Gavieiro Gavieiro u Iglesias Torres (C‑444/09 u C‑456/09, EU:C:2010:819); u tad-9 ta’ Lulju 2015, Regojo Dans (C‑177/14, EU:C:2015:450).
( 10 ) Sentenza tal-15 ta’ April 2008, Impact (C‑268/06, EU:C:2008:223).
( 11 ) Digriet tad-9 ta’ Frar 2017, Rodrigo Sanz (C‑443/16, EU:C:2017:109).
( 12 ) Digriet tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-21 ta’ Settembru 2016, Álvarez Santirso (C‑631/15, EU:C:2016:725).
( 13 ) Infatti, iż-żidiet trijennali ta’ anzjanità diġà ġew ikklassifikati espressament mill-Qorti tal-Ġustizzja bħala parti mill-“kundizzjonijiet tal-impjieg”: ara s-sentenzi tat-13 ta’ Settembru 2007, Del Cerro Alonso (C‑307/05, EU:C:2007:509, punti 47 u 48; tat-22 ta’ Diċembru 2010, Gavieiro Gavieiro u Iglesias Torres (C‑444/09 u C‑456/09, EU:C:2010:819, punti 50 sa 58; u d-digriet tat-18 ta’ Marzu 2011, Montoya Medina (C‑273/10, mhux ippubblikat, EU:C:2011:167, punti 32 sa 34).
( 14 ) Sentenza tat-13 ta’ Marzu 2014, Nierodzik, C‑38/13, EU:C:2014:152; ara l-punt 23 iktar ’il fuq.
( 15 ) Ara, reċentement, id-digriet tad-9 ta’ Frar 2017, Rodrigo Sanz, (C‑443/16, EU:C:2017:109, punt 32 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 16 ) Ara, inter alia, is-sentenzi tas-17 ta’ Novembru 1983, Merck vs Hauptzollamt (292/82, EU:C:1983:335, punt 12); tal-10 ta’ Diċembru 2002, British American Tobacco (Investments) u Imperial Tobacco (C‑491/01, ECLI:EU:C:2002:741, punt 203); jew, reċentement, is-sentenza tal-14 ta’ Ġunju 2017, Khorassani (C‑678/15, EU:C:2017:451, punt 26).
( 17 ) Ara s-sentenzi tat-13 ta’ Settembru 2007, Del Cerro Alonso (C‑307/05, EU:C:2007:509, punt 38); tal-15 ta’ April 2008, Impact (C‑268/06, EU:C:2008:223, punt 114); tal-14 ta’ Settembru 2016, de Diego Porras (C‑596/14, EU:C:2016:683, punt 27); u d-digrieti tal-21 ta’ Settembru 2016, Álvarez Santirso (C‑631/15, EU:C:2016:725, punt 33); u tad-9 ta’ Frar 2017, Rodrigo Sanz (C‑443/16, EU:C:2017:109, punt 30).
( 18 ) Ara, inter alia, is-sentenzi tat-13 ta’ Settembru 2007, Del Cerro Alonso (C‑307/05, EU:C:2007:509, punt 37); tat-22 ta’ Diċembru 2010, Gavieiro Gavieiro u Iglesias Torres (C‑444/09 u C‑456/09, EU:C:2010:819, punt 48); tat-13 ta’ Marzu 2014, Nierodzik (C‑38/13, EU:C:2014:152, punt 23); u tal-14 ta’ Settembru 2016, de Diego Porras (C‑596/14, EU:C:2016:683, punt 26).
( 19 ) Għandu jitfakkar li M. I. Vega González infatti ssostni li kienet ġiet impjegata mill-awtoritajiet amministrattivi ta’ Asturias fi rwoli differenti sa mis-26 ta’ Mejju 1989 (ara l-punt 11 iktar ’il fuq). Jekk dan huwa minnu – xi ħaġa li għandha tivverifika l-qorti nazzjonali – dan ikun ifisser li din kienet ilha taħdem fis-servizz pubbliku għal kważi 26 sena meta ġiet eletta fil-Parlament reġjonali tal-Prinċipat ta’ Asturias fl-24 ta’ Mejju 2015. Sa mill-2011 hija kienet ħadet post l-uffiċjal stabbilit li kien ikkollokat (ara l-punt 11 iktar ’il fuq).