1

Ir-rikorrenti, Transavia Airlines CV, hija kumpannija tal-ajru msejħa bi prezz baxx, stabbilita fil-Pajjiżi l-Baxxi, li topera minn tliet ajruporti ta’ dan il-pajjiż titjiriet charter u rotot regolari lejn iktar minn 100 destinazzjoni fl-Ewropa u fl-Afrika ta’ Fuq.

2

L-ajruport ta’ Pau-Pyrénées (iktar ’il quddiem l-“ajruport ta’ Pau”) jinsab fid-dipartiment ta’ Pyrénées-Atlantiques (Franza). Huwa operat mix-chambre de commerce et d’industrie (CCI) de Pau Béarn (ll-Kamra tal-Kummerċ u tal-Industrija (CCI) ta’ Pau Béarn, Franza, iktar ’il quddiem iċ-“CCIPB”). Fl‑1 ta’ Jannar 2007, il-proprjetà tal-ajruport ta’ Pau ġiet ittrasferita mir-Repubblika Franċiża lil grupp ta’ awtoritajiet lokali, is-Syndicat mixte de l’aéroport de Pau Pyrénées (l-Assoċjazzjoni Konġunta tal-Ajruport Pau Pyrénées, iktar ’il quddiem l-“Assoċjazzjoni Konġunta”), li huma membri tagħha il-conseil régional Nouvelle-Aquitaine (il-Kunsill Reġjonali ta’ Nouvelle-Aquitaine), il-conseil départemental des Pyrénées-Atlantiques (il-Kunsill tad-Dipartiment ta’ Pyrénées-Atlantiques), il-communauté d’agglomération Pau Béarn Pyrénées (il-Komunità ta’ Agglomerazzjoni ta’ Pau Béarn Pyrénées) u iktar minn għaxar komunitajiet ta’ komuni. Peress li saret il-proprjetarja tal-ajruport ta’ Pau, l-Assoċjazzjoni Konġunta ħadet post l-Istat bħala l-awtorità ta’ konċessjoni u ħadet il-kuntratt ta’ konċessjoni konkluż maċ-CCIPB, li għalhekk baqgħet l-operatur tal-ajruport wara t-trasferiment tal-proprjetà lill-Assoċjazzjoni Konġunta.

3

Fit‑23 ta’ Jannar 2006, iċ-CCIPB ikkonkludiet kuntratt mar-rikorrenti, li permezz tiegħu din tal-aħħar impenjat ruħha li tipprovdi linja tal-ajru ta’ mill-inqas 156 titjira bejn l-ajruport ta’ Pau u dak ta’ Schiphol li jinsab fil-belt ta’ Amsterdam (il-Pajjiżi l-Baxxi) fuq bażi annwali, mifrux fuq mill-inqas tliet ijiem fil-ġimgħa (iktar ’il quddiem il-“kuntratt tal-2006”). Għall-użu tal-infrastruttura tal-ajruport ta’ Pau, ir-rikorrenti kienet obbligata tħallas remunerazzjoni. Dan il-kuntratt ġie konkluż għal perijodu ta’ tliet snin mis‑26 ta’ April 2006, id-data li fiha bdiet taħdem il-linja tal-ajru kkonċernata, u seta’ jiġġedded għal perijodu supplimentari ta’ sentejn.

4

Barra minn hekk, il-kuntratt tal-2006 kien jinkludi impenn min-naħa tar-rikorrenti li tipprovdi servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni, li kienu jikkonsistu, b’mod partikolari, f’reklamar fuq is-sit internet tagħha, għal tal-ħlas miċ-CCIPB ta’ ammont ta’ EUR 250000 għall-ewwel sentejn fuq il-bażi ta’ 156 titjira li jitltiqu fis-sena. Jekk dan l-ammont minimu ta’ titjiriet ma kienx jintlaħaq, l-ammont kellu jiġi aġġustat b’mod proporzjonali. Matul it-tielet sena, il-ħlas kien stabbilit għal EUR 12.50 għal kull passiġġier li jitlaq, b’limitu fis-sena ta’ EUR 250000. Barra minn hekk, kien previst li, fil-każ ta’ tiġdid tal-kuntratt tal-2006, ir-rikorrenti kellha tirċievi, għar-raba’ u l-ħames sena, l-ammonti stabbiliti għal kull passiġġier li jitlaq.

5

Il-kuntratt tal-2006 wassal għal total ta’ EUR 700000 sa EUR 900000 fi ħlasijiet mingħand iċ-CCIPB lir-rikorrenti għal servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni pprovduti minn din tal-aħħar bejn is‑26 ta’ April 2006 u d‑29 ta’ Ottubru 2009. Il-kuntratt tal-2006 ġie taċitament imġedded fis‑26 ta’ April 2009. Madankollu, ir-rikorrent iddeċidiet li xxolji l-kuntratt tal-2006 minħabba riżultati diżappuntanti tar-rotta tal-ajru.

[omissis]

23

Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit‑13 ta’ Ottubru 2015, ir-rikorrenti ppreżentaw dan ir-rikors.

24

Permezz ta’ att separat ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fil‑11 ta’ April 2016, ir-rikorrenti ressqet talba għal miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura, li biha talbet lill-Kummissjoni tipproduċi ċerti dokumenti.

25

Il-Kummissjoni ppreżentat l-osservazzjonijiet tagħha fit-terminu preskritt.

26

Fuq rapport tal-Imħallef Relatur, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li tiftaħ il-fażi orali tal-proċedura u, fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura previsti fl-Artikolu 88 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, stiednet lill-partijiet sabiex iwieġbu għal ċerti mistoqsijiiet u talbet lill-Kummissjoni tipproduċi ċerti dokumenti.

27

Permezz ta’ deċiżjoni tal‑21 ta’ Ġunju 2017, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li tibgħat lura l-kawża lis-Sitt Awla Estiża.

28

Il-trattazzjonijiet tal-partijiet instemgħu fis-seduta tas‑26 ta’ Ottubru 2017.

29

Ir-rikorrenti jitolbu li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:

30

Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:

31

Ir-rikorrenti tinvoka sitt motivi insostenn tar-rikors tagħha, ibbażati, l-ewwel, fuq ksur tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba stabbilit fl-Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”) u d-drittijiet tad-difiża, it-tieni, fuq ksur tal-Artikolu 107(1) TFUE, sa fejn il-Kummissjoni imputat b’mod żbaljat lir-Repubblika Franċiża l-għajnuna kkonstatata, it-tielet, fuq ksur tal-Artikolu 107(1) TFUE u fuq insuffiċjenza ta’ motivazzjoni sa fejn il-Kummissjoni applikat b’mod żbaljat il-kriterju tal-operatur tal-ekonomija tas-suq meta kkonkludiet li l-kuntratt tal-2006 kien jagħti vantaġġ ekonomiku, ir-raba’ nett, fuq ksur tal-Artikolu 107(1) TFUE sa fejn il-Kummissjoni kkunsidrat b’mod żbaljat li l-vantaġġ preżunt kien selettiv, il-ħames nett, fuq ksur tal-Artikolu 107(1), u fuq żball manifest li l-Kummissjoni ma eżaminatx jekk il-vantaġġ preżunt effettivament kellux effetti ħżiena fuq il-kompetizzjoni, u, is-sitt nett, il-ksur tal-Artikoli 107(1) u 108(2) TFUE kif ukoll fuq żball manifest ta’ evalwazzjoni mill-Kummissjoni fid-determinazzjoni tal-ammont tal-għajnuna li għandha tiġi rrimborsata.

32

Ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni kisret il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba stabbilit fl-Artikolu 41(1) u (2)(a) u (b) tal-Karta billi ma tatihiex il-possibbiltà li ssostni l-perspettiva tagħha qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata u li tirrifjuta l-aċċess għall-fajl amministrattiv tagħha. Għaldaqstant, il-Kummissjoni allegatament kisret id-drittijiet tad-difiża tar-rikorrenti. Dawn l-iżbalji ta’ proċedura jiġġustifikaw l-annullament parzjali tad-deċiżjoni kkontestata.

[omissis]

46

F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li r-rikorrenti hija parti interessata fis-sens tal-Artikolu 108(2) TFUE, b’tali mod li hija għandha d-dritt li tara li l-investigazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-kuntratt tal-2006 titwettaq b’mod imparzjali u ġust fis-sens tal-Artikolu 41(1) tal-Karta, u dan iktar u iktar peress li l-konstatazzjoni ta’ għajnuna mill-Istat fir-rigward tal-kuntratt ta’ 2006 tista’ twassal għal konsegwenzi finanzjarji għaliha f’termini ta’ rkupru tal-ammonti rċevuti.

47

Madankollu, ir-raġunament tar-rikorrenti ma jistax jiġi segwit meta hija tqis li l-Artikolu 41(2) tal-Karta jagħtiha d-dritt li tġi intimata personalment mill-Kummissjoni sabiex tippreżenta l-osservazzjonijiet tagħha jew li tippreżenta l-opinjoni tagħha b’xi mod ieħor qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, u d-dritt li jkollha aċċess għall-fajl amministrattiv tal-Kummissjoni dwar l-għajnuna mill-Istat.

48

Fil-fatt, għalkemm id-dritt għal amministrazzjoni tajba previst fl-Artikolu 41(1) tal-Karta jirrifletti l-obbligu li jiġu eżaminati b’reqqa u imparzjalità l-elementi kollha tal-kawża, min-naħa tiegħu l-Artikolu 41(2) jelenka numru ta’ drittijiet li għandhom jiġu rrispettati mill-amministrazzjoni tal-Unjoni, inklużi d-drittijiet tad-difiża li jinkludu d-dritt għal smigħ u d-dritt ta’ aċċess għall-fajl.

[omissis]

51

F’dan ir-rigward, fl-ewwel lok, għandu jiġi kkonstatat li r-rikorrenti, bħala parti interessata fis-sens tal-Artikolu 108(2) TFUE, ma tistax tinvoka ksur tal-Artikolu 41(2)(a) tal-Karta minħabba li l-Kummissjoni ma tkunx talbet personalment l-osservazzjonijiet tagħha fir-rigward tal-proċedura ta’ eżami tal-għajnuna. Fil-fatt, l-għoti tad-dritt li wieħed ikun individwalment ikkuntattjat mill-Kummissjoni, kif invokat mir-rikorrenti, iwassal għal bidla fir-rwol ta’ sors ta’ informazzjoni li l-persuni interessati għandhom, fil-proċedura ta’ eżami tal-għajnuna mill-Istat. L-argument tar-rikorrenti li jgħid li l-Artikolu 41(1) u (2) tal-Karta ikun mingħajr sens jekk impriża kienet obbligata tivverifika kuljum f’Il-Ġurnal Uffiċjali jekk inbdewx investigazzjonijiet jew ittiħdux deċiżjonijiet fil-konfront tagħha, għandu jiġi miċħud.

52

Barra minn hekk, il-fatt li l-investigazzjoni tal-Kummissjoni kienet speċifikament dwar il-kuntratt tal-2006, li għalih ir-rikorrenti kienet parti, b’tali mod li l-Kummissjoni ma kellha l-ebda diffikultà sabiex tidentifika r-rikorrenti fost il-partijiet interessati kollha potenzjali, ma kienx tali li jobbliga lill-Kummissjoni li tintima lir-rikorrenti individwalment.

53

Fil-fatt, għandu jiġi osservat li l-“interessati” imsemmija fl-Artikolu 108(2) TFUE huma mhux biss l-impriża jew l-impriżi ffavoriti minn għajnuna, iżda wkoll il-persuni, l-impriżi, jew l-assoċjazzjonijiet li l-interessi tagħhom huma eventwalment affettwati mill-għoti tal-għajnuna, b’mod partikolari l-impriżi kompetituri u l-organizzazzjonijiet professjonali. Skont il-ġurisprudenza, dan huwa, fi kliem ieħor, numru indeterminat ta’ destinatarji u l-pubblikazzjoni ta’ avviż f’Il-Ġurnal Uffiċjali tidher mezz adegwat sabiex tinforma l-interessati kollha (sentenza tal‑14 ta’ Novembru 1984, Intermills vs Il-Kummissjoni, 323/82, EU:C:1984:345, punt 17).

54

Konsegwentement, il-Kummissjoni setgħet tillimita ruħha li tippubblika l-avviż f’Il-Ġurnal Uffiċjali dwar il-ftuħ tal-proċedura dwar il-kuntratt tal-2006, mingħajr ma tikser il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba stabbilit fl-Artikolu 41 tal-Karta. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni ħadet ħsieb li tistieden lill-awtoritajiet Franċiżi, fid-deċiżjoni ta’ estensjoni, sabiex jibgħatu immedjatament kopja ta’ din id-deċiżjoni lill-benefiċjarji potenzjali tal-għajnuna.

[omissis]

157

Fil-ħames lok, ir-rikorrenti ssostni li il-Kummissjoni bbażat l-għażla tagħha tal-analiżi tal-profittabbiltà inkrementali fuq il-Linji gwida tal-2014. Issa, dawn il-Linji gwida ma kinux għadhom daħlu fis-seħħ fil-mument tal-iffirmar tal-kuntratt tal-2006 u għalhdaqstant ma kinux japplikaw sabiex tevalwa l-kuntratt tal-2006 mill-perspettiva tal-kriterju tal-operatur f’ekonomija tas-suq. L-applikazzjoni tagħhom tkun inkompatibbli mal-prinċipju ta’ ċertezza legali. Il-Linji gwida tal-Komunità dwar il-finanzjament tal-ajruporti u l-għajnuna tal-bidu għal-linji tal-ajru li jitilqu minn ajruporti reġjonali, ippubbikati f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea tad‑9 ta’ Diċembru 2005 (ĠU 2005, C 312, p. 1, iktar ’il quddiem il-“linji gwida tal-2005”), li kienu japplikaw dak iż-żmien, ma inkludew l-ebda indikazzjoni dwar l-applikazzjoni ta’ dan il-kriterju. Għaldaqstant, il-linji gwida applikabbli għat-tilwima ma jippermettux li jiġi ddeterminat il-metodu ta’ evalwazzjoni.

158

F’dan ir-rigward, hemm lok li jiġi kkonstatat li, skont il-paragrafu 171 tal-Linji gwida tal-2014, dawn japplikaw mill‑4 ta’ April 2014 u jissostitwixxu l-Linji gwida tal-1994 dwar l-avjazzjoni, bit-titolu “Applikazzjoni tal-Artikoli 92 u 93 tat-Trattat KE u tal-Artikolu 61 tal-Ftehim ŻEE għall-għajnuna mill-Istat fis-settur tal-avjazzjoni”, ippubblikati f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej fl‑10 ta’ Diċembru 1994 (ĠU 1994, C 350, p. 5), kif ukoll il-Linji gwida tal-2005 minn dik id-data.

159

Madankollu, permezz ta’ avviż ippubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tal‑15 ta’ April 2014 (ara l-punt 11 iktar ’il fuq), fid-dawl tad-dħul fis-seħħ tal-Linji gwida tal-2014, il-Kummissjoni stiednet lill-partijiet interessati sabiex jissottomettu l-osservazzjionijiet tagħhom dwar il-miżuri li fir-rigward tagħhom kienet fetħet proċeduri ta’ investigazzjoni formali, inkluż dik li tikkonċerna l-ajruport ta’ Pau. Il-Kummissjoni spjegat fil-paragrafi 54 sa 66 tal-Linji gwida tal-2014, ir-raġunijiet li għalihom hija tqis li l-analiżi tal-profittabiltà inkrementali tikkostitwixxi l-kriterju l-iktar rilevanti għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-arranġamenti konklużi bejn l-ajruporti u l-linji tal-ajru.

160

Għaldaqstant, anki jekk il-kuntratt tal-2006 bejn ir-rikorrenti u ċ-CCIPB ġie konkluż qabel id-dħul fis-seħħ tal-Linji gwida tal-2014, għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni spjegat ir-raġunijiet li għalihom hija qieset li l-analiżi tal-profittabbiltà inkrementali kellha fil-prinċipju tkun ippreferuta għall-analiżi komparattiva u, barra minn hekk, tqiegħed lill-partijiet interessati, inkluż ir-rikorrenti, f’pożizzjoni li jkunu jafu l-perspettiva tagħhom f’dan ir-rigward.

161

Barra minn hekk, l-għażla tal-metodu xieraq, bejn l-analiżi komparattiva jew l-analiżi tal-profittabbiltà inkrementali, sabiex jiġi applikat il-kriterju tal-operatur f’ekonomija tas-suq taqa’ taħt il-kunċett oġġettiv tal-għajnuna fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE. B’hekk, hija l-Kummissjoni, fil-kuntest tal-obbligu tagħha li tagħmel analiżi kompluta tal-elementi rilevanti kollha tal-arranġament ikkonċernat u l-kuntest tagħha, li għandha tivverifika jekk l-impriża benefiċjarja irċevietx vantaġġ li ma kinitx tikseb f’kundizzjonijiet normali tas-suq (ara l-punt 122 iktar ’il fuq), li tagħżel il-metodu l-iktar xieraq fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-każ għall-finijiet li jiġi applikat l-imsemmi kriterju, il-Linji gwida tal-2014 li jikkostitwixxu f’dan ir-rigward element ta’ kuntest li fir-rigward tiegħu ttieħdet id-deċiżjoni kkontestata.

162

Għaldaqstant, il-fatt li l-Kummissjoni rreferiet għal-Linji gwida tal-2014 fl-għażla tagħha ta’ metodu xieraq sabiex jiġi applikat il-kriterju tal-operatur f’ekonomija, ma jistax jiġi kkritikat, anki jekk il-kuntratt tal-2006 ġie konkluż qabel id-dħul fis-seħħ tal-Linji gwida tal-2014.

163

Għaldaqstant, l-argument tar-rikorrenti dwar il-Linji gwida tal-2014 għandu jiġi miċħud.

164

Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-ewwel parti tat-tielet motiv għandha tiġi miċħuda.

165

Ir-rikorrenti ssostni li, meta għamlet l-analiżi tal-profittabbiltà inkrementali, il-Kummissjoni naqset milli twettaq l-obbligu tagħha ta’ diliġenza u ta’ imparzjalità u wettqet żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni. Barra minn hekk, il-Kummissjoni naqset milli tagħti motivazzjoni suffiċjenti għall-konklużjonijiet.

166

B’mod partikolari, ir-rikorrenti tinvoka erba’ ilmenti, ibbażati, l-ewwel nett, fuq il-fatt li l-Kummissjoni aġixxiet b’mod negliġenti meta ma kkuntattjatx lill-kontabilista li kien ikkontrolla l-pjan ta’ negozju, it-tieni nett, fuq li l-Kummissjoni kkunsidrat terminu ta’ żmien qasir wisq, it-tielet nett, fuq li l-Kummissjoni naqset milli tqis ir-raġunijiet taċ-CCIPB sottostanti għall-konklużjoni tal-kuntratt tal-2006, u, ir-raba’ nett, fuq li l-Kummissjoni ma indikatx b’mod ċara id-dħul u l-vantaġġi li hija ħadet inkunsiderazzjoni.

167

Peress li r-raba’ lment jirrigwarda nuqqas ta’ motivazzjoni, għandu jiġi eżaminat qabel it-tliet ilmenti l-oħra, sussegwentement għandhom jiġu eżaminati l-ewwel, it-tielet u t-tieni motiv.

[omissis]

210

Ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni kkunsidrat żmien qasir fl-applikazzjoni tal-kriterju tal-operatur f’ekonomija tas-suq. Meta ddikjarat li tali operatur, li jaġixxi minflok iċ-CCIPB, ma kienx jibbaża fuq it-tiġdid tal-kuntratt tal-2006 lil hinn mit-tul inizjali ta’ tliet snin, hija naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni diversi ċirkustanzi partikolari tar-realtà ekonomika li fiha joperaw ir-rikorrenti u l-ajruporti meta jimpenjaw irwieħhom f’kollaborazzjoni.

211

F’dan ir-rigward, fl-ewwel lok, ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni t-tul ta’ ħajja medja tar-rotot tagħha tal-ajru. Ħarsa ġenerali ta’ dawn ir-rotot operati mill-2005 wriet li l-kollaborazzjoni tagħha mal-ajruporti ta’ destinazzjoni kienet ta’ tul ġeneralment itwal minn tliet snin u li tul ta’ sitt snin ma kienx eċċezzjonali. Iċ-CCIPB setgħet għalhekk mal-iffirmar tal-kuntratt tal-2006 b’mod raġonevoli tippreżumi li l-kollaborazzjoni mar-rikorrenti kienet ser tkompli lil hinn mill-ewwel perijodu u anki wara l-perijodu ta’ żmien użat fil-pjan ta’ negozju.

212

Fit-tieni lok, ir-rikorrenti tqis li l-Kummissjoni injorat il-fatt li, bid-definizzjoni, hija tipprevedi kollaborazzjoni iktar fit-tul. Operatur f’ekonomija tas-suq jieħu riskji kkalkulati sabiex ikabbar l-impriża tiegħu. Għar-rikorrenti, il-ftuħ ta’ rotta ġdida kienet tirrappreżenta investiment li ma setax ikollu profitti fit-tul. Telf minn meta tibda rotta ġdida jkun frekwenti fil-qasam tal-avjazzjoni.

213

Il-kuntratt inizjali li r-rikorrenti kellu ma’ ajruport jipprevedi l-bidu ta’ rotta ġdida maħsuba sabiex tagħti liż-żewġ partijiet vantaġġi fit-tul. Tul ta’ żmien tal-kuntratt limitat inizjalment għal tliet snin ma jikkontradixxix l-intenzjoni tal-partijiet li jikkollaboraw fit-tul. L-operaturi ma jikkonkludux kuntratti irrispettivament mill-kuntest reali tagħhom li jinkorpora l-mudell kummerċjali u l-esperjenza tal-partijiet għall-kuntratt. Il-kuntratt tal-2006 kien jipprevedi espliċitament il-possibbiltà ta’ proroga. Il-prospettiva fit-tul li fiha kienet tinsab ir-rikorrenti setgħet ukoll tirriżulta mill-intenzjonijiet espressi matul in-negozjati kuntrattwali bejn il-partijiet. Barra minn hekk, l-estensjoni inizjali mir-rikorrenti tal-kuntratt tal-2006 minkejja li r-rotta kienet qed tagħmel it-telf turi li hija għamlet kull sforz sabiex tinżamm il-kollaborazzjoni maċ-CCIPB lil hinn mill-ewwel perijodu tal-kuntratt.

214

Fit-tielet lok, ir-rikorrenti tqis li l-Kummissjoni ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-kriżi finanzjarja globali tal-2008 sentejn wara l-konklużjoni tal-kuntratt tal-2006 u sena qabel l-eventwali tiġdid tiegħu. Dan il-fatt mhux previst huwa rilevanti sabiex jiġi stabbilit il-perijodu ta’ żmien meta ġie konkluż il-kuntratt tal-2006, peress li hija tikkontesta l-profittabbiltà u t-tul tal-ħajja tar-rotta tal-ajru inkwistjoni. Fil-mument meta ġie konkluż il-kuntratt tal-2006, iċ-CCIPB ma kinitx obbligata li tippreżumi li l-profittabbiltà u tul ta’ ħajja tar-rotta jkunu influwenzati b’mod negattiv mill-kriżi finanzjarja tal-2008.

215

Il-Kummissjoni titlob li l-argument tar-rikorrenti jiġi miċħud.

216

F’dan ir-rigward, mill-ġurisprudenza (ara l-punt 120 iktar ’il fuq) jirriżulta li għandu jiġi eżaminat jekk il-Kummissjoni setgħetx ġustament tikkunsidra li operatur f’ekonomija tas-suq, li jaġixxi minflok iċ-CCIPB, kien jevalwa l-interess li jikkonkludi l-kuntratt tal-2006 billi jikkunsidra perijodu ta’ żmien limitat għat-tul tal-imsemmi kuntratt.

217

L-aġir ta’ operatur f’ekonomija tas-suq huwa ggwidat minn prospetti ta’ profittabbiltà iktar fit-tul (sentenza tal‑21 ta’ Marzu 1991, L-Italja vs Il-Kummissjoni, C‑305/89, EU:C:1991:142, punt 20). Tali operatur li kien jixtieq jimmassimizza l-profitti tiegħu huwa lest li jieħu riskji kkalkolati fid-determinazzjoni tar-remunerazzjoni li jistenna għall-investiment tiegħu.

218

F’dan il-każ, il-Kummissjoni qieset fid-deċiżjoni kkontestata li, meta jevalwa l-interess li jikkonkludi l-kuntratt tal-2006, operatur f’ekonomija tas-suq kien jagħżel bħala perijodu ta’ żmien tal-evalwazzjoni tiegħu t-tul tal-imsemmi kuntratt. Hija kkunsidrat li operatur f’ekonomija tas-suq ma kienx joqgħod fuq li jġedded dawn il-kuntratti malli jiskadu fl-2006, bl-istess termini jew b’termini differenti, iktar u iktar meta l-kumpanniji bi prezz baxx bħar-rikorrenti kienu magħrufa għal kif jiżviluppaw l-attivitajiet tagħhom b’mod ferm dinamiku fir-rigward tal-ftuħ u l-għeluq ta’ rotot jew ta’ żidiet u tnaqqis ta’ frekwenzi. Minn dan hija ddeduċiet li kwalunkwe tiġdid tal-kuntratti kien prospettiva futura mbiegħda u inċerta wisq sabiex operatur tas-suq jkun jista’ jibbaża deċiżjonijiet ekonomiċi raġonevoli fuq din il-prospettiva (premessi 393 u 394 tad-deċiżjoni kkontestata).

219

Bl-istess mod, il-Kummissjoni kkunsidrat fil-premessa 439 tad-deċiżjoni kkontestata li l-analiżi tal-profittabbiltà inkrementali kellha ssir fuq il-perijodu ta’ applikazzjoni tal-kuntratt tal-2006 kif previst fil-bidu, u mhux fuq perijodu itwal, minħabba l-fatt li operatur raġonevoli u prudenti f’ekonomija tas-suq ma setax jibbaża, meta jikkonkludi l-kuntratt, fuq it-tiġdid ta’ dan tal-aħħar, kemm jekk ikun bl-istess termini jew b’termini differenti.

220

Barra minn hekk, huwa paċifiku li l-kuntratt tal-2006 ġie konkluż biss għal perikjodu inizjali ta’ tliet snin, mingħajr klawżola ta’ tiġdid awtomatiku. Ir-rikorrenti ma tippreċiżax, barra minn hekk, in-natura tal-intenzjonijiet tal-partijiet espressi matul in-negozjati prekuntrattwali dwar kooperazzjoni iktar fit-tul.

221

F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni setgħet tikkunsidra, mingħajr ma twettaq żball, li operatur f’ekonomija tas-suq kien jevalwa l-profittabbiltà tal-kuntratt tal-2006 imqabbel mal-ispejjeż u mad-dħul matul it-tul tal-applikazzjoni tiegħu, jiġifieri tliet snin.

222

Barra minn hekk, għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni setgħet tikkunsidra, mingħajr ma twettaq żball manifest ta’ evalwazzjoni, li kien diffiċli ħafna għal operatur tal-ajruport li jevalwa l-probabbiltà li kumpanija tal-ajru tkun tixtieq tkompli l-operazzjoni ta’ rotta lil hinn mit-tul li għalih daħal fil-kuntratt tas-servizzi tal-ajruport, meta jaf li l-kumpanniji tal-ajru, b’mod partikolari bi prezz baxx, urew li huma joperaw il-ftuħ u l-għeluq ta’ rotot b’mod dinamiku ħafna (ara l-premessi 355 u 394 tad-deċiżjoni kkontestata). F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni setgħet tikkunsidra mingħajr ma twettaq żball li operatur prudenti f’ekonomija tas-suq, li jaġixxi minflok iċ-CCIPB, ma kienx jibbaża fuq ir-rieda tal-kumpanija tal-ajru li testendi l-operat tar-rotta tal-ajru kkonċernata meta jiskadi l-kuntratt ta’ 2006.

223

Ċertament, iċ-CCIPB adottat pjan ta’ negozju għal tul ta’ seba’ snin u b’hekk ikopri perijodu lil hinn mit-tul tal-kuntratt tal-2006. Madankollu, huwa sinjifikattiv li l-pjan ta’ negozju mħejji miċ-CCIPB bl-ebda mod ma jimpenja r-rikorrenti, li terġa’ tikseb il-libertà tagħha li ma tkomplix topera r-rotta ral-ajru fl-iskadenza tat-tul inizjali tal-kuntratt tal-2006.

224

F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni ma tistax tiġi kkritikata talli kkunsidrat li operatur prudenti f’ekonomija tas-suq, li jaġixxi minflok iċ-CCIPB, ma setax, billi jieħdu riskji kkalkolati, jibbaża fil-mument meta ġie konkluż il-kuntratt ta’ 2006 dwar it-tiġdid ta’ dan tal-aħħar.

225

Barra minn hekk, l-elementi mressqa mir-rikorrenti sabiex issostni li t-tul ta’ ħajja medja ta’ rotot tal-ajru li hija operat marru ferm lil hinn minn tliet snin ma humiex deċiżivi. L-aġir ta’ operatur f’ekonomija tas-suq għandu jiġi evalwat billi dan tal-aħħar jitqiegħed fl-eqreb sitwazzjoni ta’ dik tal-operatur tal-ajruport ta’ Pau. Issa, kif tenfasizza l-Kummissjoni, it-tul ta’ żmien tal-kuntratt inizjali tal-2006 konkluż miċ-CCIPB mar-rikorrenti kien limitat għal tliet snin.

226

Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-argument tar-rikorrenti li jgħid li l-Kummissjoni, b’mod żbaljat, ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-iżvilupp mhux previst li kkostitwixxa l-kriżi finanzjarja tal-2008, hemm lok li jitfakkar li huma rilevanti biss, b’mod partikolari għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-kriterju ta’ investitur privat, il-provi disponibbli u l-iżviluppi prevedibbli fil-mument meta d-deċiżjoni li ssir it-tranżazzjoni inkwistjoni ittieħdet (sentenzi tal‑5 ta’ Ġunju 2012, Il-Kummissjoni vs EDF, C‑124/10 P, EU:C:2012:318, punt 105, u tas‑27 ta’ April 2017, Germanwings vs Il-Kummissjoni, T‑375/15, EU:T:2017:289, punt 66).

227

F’dan il-każ, il-Kummissjoni kkonstatat, fid-deċiżjoni kkontestata, li operatur prudenti f’ekonomija tas-suq ma kienx, fil-mument tal-konklużjoni tal-kuntratt tal-2006, ikun ħa inkunsiderazzjoni proroga tiegħu, hija għamlet dan b’analiżi ex ante tal-profittabbiltà ta’ investiment li sar fl-2006, u mhux fuq elementi sussegwenti imprevedibbli.

228

Bl-istess mod, il-fatt li r-rikorrenti effettivament ġedded il-kuntratt tal-2006 fis‑26 ta’ April 2009 ma jikkostitwixxix element rilevanti.

229

Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal, hemm lok li jiġi konkluż li l-Kummissjoni ma wettqitx żball manifest ta’ evalwazzjoni meta kkunsidrat li, għall-fini tal-analiżi tal-profittabbiltà inkrementali, operatur prudenti f’ekonomija tas-suq li jaġixxi minflok iċ-CCIPB, ma kienx jikkunsidra, waqt il-konklużjoni tal-kuntratt tal-2006, perijodu ta’ żmien li jmur lil hinn mill-perijodu inizjali ta’ applikazzjoni tal-imsemmi kuntratt.

[omissis]

295

Minn dan isegwi li l-ħames motiv għandu jiġi miċħud.

296

Ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni b’mod żbaljat assimilat l-allegat vantaġġ għall-flussi inkrementali negattivi tal-ajruport ta’ Pau.

297

F’dan ir-rigward, hija ssostni li, jekk, bħal f’dan il-każ, il-Kummissjoni tiddeċiedi li tordna l-irkupru ta’ ammont iddeterminat, hija għandha tiddetermina, b’mod daqstant preċiż daqs kemm jista’ jkun, il-valur reali tal-għajnuna li bbenefikat minnhom l-impriża. Filwaqt li bbażat ruħha fuq is-sentenza tal‑5 ta’ Frar 2015, Ryanair vs Il-Kummissjoni (T‑500/12, mhux ippubblikata, EU:T:2015:73), hija tikkunsidra, l-ewwel nett, li l-Kummissjoni kellha teżamina sa fejn l-allegat vantaġġ kien għadda mir-rikorrenti fuq il-passiġġieri, it-tieni nett, li l-Kummissjoni b’mod żbaljat ma evalwatx il-vantaġġ kompetittiv li r-rikorrenti kienet realment ibbenefikat minnu minħabba t-telf preżunt tal-ajruport ta’ Pau u, it-tielet nett, li l-Kummissjoni ma spjegatx biżżejjed għaliex l-irkupru tal-ammont inkwistjoni kien neċessarju sabiex terġa’ tiġi stabbilita s-sitwazzjoni preċedenti sa fejn, minn naħa, għandu jiġi imputat fuq dak l-ammont l-effetti esterni pożittivi kollha li l-kuntratt tal-2006 kien ikkawża għall-ajruport ta’ Pau u fejn, min-naħa l-oħra, ir-rikorrenti ma kellhiex tirrrimborsa t-telf li jirriżulta minn azzjonijiet ineffikaċi tal-ajruport ta’ Pau.

298

Skont ir-rikorrenti, il-fatt li d-determinazzjoni tal-ammont li għandu jiġi rkuprat huwa proċess kumpless ma jistax jiġġustifika li l-Kummissjoni ma tiħux inkunsiderazzjoni l-prinċipji msemmija fis-sentenza tal‑5 ta’ Frar 2015, Ryanair vs Il-Kummissjoni (T‑500/12, mhux ippubblikata, EU:T:2015:73). Ma jirriżultax minn din is-sentenza li n-natura mhux involontarja u n-natura indiretta tal-miżuri fiskali kkonċernati kellhom jitqiesu bħala kundizzjonijiet għall-applikazzjoni ta’ dawn il-prinċipji.

299

Il-Kummissjoni tiċħad l-argumenti kollha tar-rikorrenti bħala li huma infondati.

300

Għandu jitfakkar li l-obbligu għall-Istat Membru kkonċernat li jelimina, permezz tal-irkupru, għajnuna li l-Kummissjoni tqis li hija inkompatibbli mas-suq komuni għandu l-għan, skont ġurisprudenza stabbilita, li jerġa’ jġib lura s-sitwazzjoni ta’ qabel ma tħallset l-għajnuna. Dan il-għan jintlaħaq meta l-għajnuna inkwistjoni, miżjuda skont il-każ bl-interessi moratorji, ikunu ġew imħallsa lura mill-benefiċjarju jew, f’termini oħra, mill-impriżi li kellhom it-tgawdija effettiva tagħhom. B’dan il-ħlas lura, il-benefiċjarju jitlef, fil-fatt, il-benefiċċju li kien gawda minnu fis-suq imqabbel mal-kompetituri tiegħu u s-sitwazzjoni anterjuri għall-ħlas tal-għajnuna tiġi ristabbilita (ara s-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2016, Il-Kummissjoni vs Aer Lingus u Ryanair Designated Activity, C‑164/15 P u C‑165/15 P, EU:C:2016:990, punti 89 u 90 u l-ġurisprudenza ċċitata).

301

Jeħtieġ li jitfakkar ukoll li ebda dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni ma tirrikjedi li l-Kummissjoni, meta tordna l-ħlas lura ta’ għajnuna li tkun ġiet iddikjarata inkompatibbli mas-suq intern, tistabbilixxi l-ammont eżatt li għandu jitħallas lura. Huwa biżżejjed, fil-fatt, li d-deċiżjoni tal-Kummissjoni tinkludi informazzjoni li tippermetti lid-destinatarju tagħha li jiddetermina huwa stess, mingħajr diffikultajiet eċċessivi, dan l-ammont (ara s-sentenza tal‑20 ta’ Marzu 2014, Rousse Industry vs Il-Kummissjoni, C‑271/13 P, mhux ippubblikata, EU:C:2014:175, punt 77 u l-ġurisprudenza ċċitata).

302

Madankollu, jekk il-Kummissjoni tiddeċiedi tordna l-irkupru ta’ ammont speċifiku, hija għandha, konformement mal-obbligu tagħha li teżamina b’mod xieraq u imparzjali l-fajl fil-kuntest tal-Artikolu 108 TFUE, tiddetermina, b’mod daqstant preċiż li ċ-ċirkustanzi tal-kawża jippermettu, il-valur tal-għajnuna li l-impriża bbenefikat minnha (sentenza tat‑30 ta’ April 2014, Dunamenti Erőmű vs Il-Kummissjoni, T‑179/09, mhux ippubblikata, EU:T:2014:236, punt 177).

303

Filwaqt li terġa’ tistabbilixxi s-sitwazzjoni preċedenti għall-ħlas tal-għajnuna, minn naħa, il-Kummissjoni hija marbuta tiżgura ruħha li l-vantaġġ reali tal-għajnuna huwa eliminat u b’hekk tordna l-irkupru tal-għajnuna kollha. Hija ma tistax, minħabba li trid turi klemenza mal-benefiċjarju, tordna l-irkupru ta’ somma inferjuri għall-valur tal-għajnuna riċevuta minn dan tal-aħħar. Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni ma tistax, sabiex turi d-diżapprovazzjoni tagħha għal dak li jikkonċerna l-gravità tal-illegalità, tordna l-irkupru ta’ ammont għola mill-valur tal-għajnuna irċevuta mill-benefiċjarju (sentenza tat‑30 ta’ April 2014, Dunamenti Erőmű vs Il-Kummissjoni, T‑179/09, mhux ippubblikata, EU:T:2014:236, punt 198).

304

Din il-ġurisprudenza hija wkoll applikabbli meta l-Kummissjoni tistabbilixxi fid-deċiżjoni tagħha ammont indikattiv tal-għajnuna li għandha tiġi rkuprata.

305

F’dan il-każ, sabiex tiddetermina l-ammont tal-għajnuna li għandha tiġi rkuprata, il-Kummissjoni kkalkolat għall-kuntratt tal-2006, l-ammont jista’ jiġi rkuprat, għal kull sena li fiha l-imsemmi kuntratt ġie applikat, mill-parti negattiva tal-fluss inkrementali prevedibbli (dħul mingħajr spejjeż) fil-mument meta ġie konkluż il-kuntratt tal-2006, kif iddeterminat skont l-analiżi tal-profittabbiltà inkrementali. Hija tispeċifika li dan l-ammont ikkorrisponda għas-somom li kellhom jiġu previsti li jitnaqqsu kull sena mill-ammont tas-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni jew jiżdiedu mat-tariffi tal-ajruport u mat-tariffi għall-groundhandling mitluba mir-rikorrenti sabiex il-valur nett preżenti tal-kuntratt tal-2006 jkun pożittiv, fi kliem ieħor sabiex dan tal-aħħar ikun konformi mal-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq (premessa 589 tad-deċiżjoni kkontesta).

306

Minn dan isegwi li l-Kummissjoni ssodisfat l-obbligu tagħha li tikkalkula l-valur tal-għajnuna li minnha bbenefikat ir-rikorrenti taħt il-kuntratt tal-2006. Fil-fatt, kuntrarjament għal dak li tallega r-rikorrenti, mill-punt preċedenti 305 iktar ’il fuq li, għal dan il-għan, hija wettqet analiżi tal-profittabbiltà inkrementali u qabblet, minn naħa, is-somom li operatur f’ekonomija tas-suq kien ikun lest li jħallas għals-servizzi ta’ promozzjoni jew kienet eżiġiet mir-rikorrenti għall-provvista ta’ servizzi tal-ajruport u, min-naħa l-oħra, is-somom li ċ-CCIPB effettivament ħallset jew irċeviet.

307

Għall-kuntrarju, sabiex tiddetermina l-ammont tal-għajnuna li għandha tiġi rkuprata, il-Kummissjoni ma hijiex marbuta li teżamina jekk, u sa fejn, ir-rikorrenti effettivament użatx il-vantaġġ ekonomiku li jirriżulta mill-ammonti korrispondenti għall-flussi inkrementali annwali negattivi li setgħet tikseb grazzi għall-kuntratt tal-2006 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2016, Il-Kummissjoni vs Aer Lingus u Ryanair Designated Activity, C‑164/15 P u C‑165/15 P, EU:C:2016:990, punt 100).

308

Fil-fatt, l-irkupru ta’ għajnuna illegali jimplika l-ħlas lura tal-vantaġġ prodott minnha lill-benefiċjarju tagħha u mhux il-ħlas lura tal-eventwali benefiċċju ekonomiku li twettaq minnha mill-operat ta’ dan il-vantaġġ. Tali benefiċċju jista’ ma jkunx identiku għall-vantaġġ li jikkostitwixxi l-imsemmija għajnuna, jew saħansitra jintwera li jkun ineżistenti, mingħajr ma dan il-fatt jista’ jiġġustifika n-nuqqas ta’ rkupru ta’ din l-istess għajnuna, jew l-irkupru ta’ somma differenti minn dik li tikkostitwixxi l-vantaġġ prodott mill-għajnuna illegali inkwistjoni (sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2016, Il-Kummissjoni vs Aer Lingus u Ryanair Designated Activity, C‑164/15 P u C‑165/15 P, EU:C:2016:990, punt 92).

309

Konsegwentement, kull deċiżjoni mir-rikorrenti li tgħaddi totalment jew parzjalment il-vantaġġ miksub grazzi għall-kuntratt tal-2006 lill-klijenti tagħha hija irrilevanti għad-determinazzjoni tal-ammont tal-għajnuna li għandha titħallas lura (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2016, Il-Kummissjoni vs Aer Lingus u Ryanair Designated Activity, C‑164/15 P u C‑165/15 P, EU:C:2016 990, punt 99).

310

Bl-istess mod, il-vantaġġ, kif identifikat mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata, ma kienx jikkonsisti fil-fatt li r-rikorrenti setgħet ittejjeb il-pożizzjoni kompetittiva tagħha fis-suq. Kien jikkonsisti, sempliċement, fil-fatt li hija kienet daħħlet l-ammont nominali ta’ flussi inkrementali annwali negattivi li jirriżultaw mill-kuntratt tal-2006. Il-kwistjoni dwar jekk hija użatx dan il-vantaġġ b’ċertu mod fuq is-suq tikkonċerna l-evalwazzjoni tal-eventwali benefiċċju li hija setgħet twettaq bl-operat tal-vantaġġ mogħti, peress li tali evalwazzjoni kienet irrilevanti għall-irkupru tal-għajnuna (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2016, Il-Kummissjoni vs Aer Lingus u Ryanair Designated Activity, C‑164/15 P u C‑165/15 P, EU:C:2016:990, punt 102).

311

Fl-aħħar nett, peress li l-Kummissjoni ordnat l-irkupru tal-vantaġġ, ugwali fl-ammont tal-fluss inkrimentali previst, li jirriżulta mill-kuntratt tal-2006 konkluż maċ-CCIPB, li taġixxi bħala operatur f’ekonomija tas-suq, għandu jiġi kkonstatat li d-deċiżjoni kkontestata sempliċement stabbiliet mill-ġdid is-sitwazzjoni legali preċedenti għall-għoti tal-għajnuna (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑17 ta’ Ġunju 1999, Il-Belġju vs Il-Kummissjoni, C‑75/97, EU:C:1999:311, punti 64 sa 66). Fil-fatt, l-irkupru ta’ dan l-ammont iċaħħad lir-rikorrenti mill-vantaġġ li kienet tibbenefika minnu fis-suq meta mqabbel mal-kompetituri tagħha u li kienet tikkonsisti f’li tirċievi kundizzjonijiet finanzjarji li ma kintix tkun irċeviet f’kundizzjonijiet normali tas-suq.

312

Kemm il-valur tal-allegati effetti esterni pożittivi għall-ajruport ta’ Pau kif ukoll l-eventwali ineffikaċità ta’ dan l-ajruport ma humiex rilevanti sabiex jintlaħaq l-għan li tiġi stabbilita mill-ġdid is-sitwazzjoni preċedenti, li ntlaħaq peress li r-rikorrenti titlef il-vantaġġ li bbenefikat minnu. Għall-kompletezza, il-kriterju tal-operatur f’ekonomija tas-suq, li għandu jiġi applikat sabiex jiġi ddeterminat jekk miżura tagħtix vantaġġ ma għandux l-għan li jirrikjedi effikaċja minima fl-operazzjoni ta’ attività. Fil-fatt, skont il-ġurisprudenza, l-applikazzjoni ta’ dan il-kriterju huwa intiż sabiex jiġi ddeterminat jekk, f’ċirkustanzi simili, investitur privat komparabbli kienx seta’ jasal li jagħti l-miżura inkwistjoni (ara l-punt 119 iktar ’il fuq). F’dan ir-rigward, hemm lok li tittieħed inkunsiderazzjoni l-istruttura tal-ispejjeż u d-dħul tal-entità pubblika li l-aġir tagħha huwa mqabbel ma’ dak ta’ operatur f’ekonomija tas-suq.

313

Mill-kunsiderazzjonijiet esposti iktar ’il fuq jirriżulta li s-sitt motiv ma jistax jintlaqa’ u li r-rikors għandu konsegwentement jiġi miċħud fl-intier tiegħu.

314

Skont l-Artikolu 134(1) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Peress li r-rikorrenti tilfet il-kawża, għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż tagħha u tal-Kummissjoni, skont it-talbiet ta’ din tal-aħħar.

Għal dawn il-motivi,

IL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla Estiża)

taqta’ u tiddeċiedi: