SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Is-Sitt Awla)

4 ta’ Diċembru 2014 ( *1 )

“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Spazju ta’ libertà, ta’ sigurtà u ta’ ġustizzja — Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili — Ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Istat Membru fejn inbdiet il-proċedura ta’ insolvenza għall-azzjoni fuq il-bażi ta’ insolvenza kontra konvenut domiċiljat fi Stat terz — Azzjoni kontra d-direttur ta’ kumpannija intiża għar-rimbors ta’ pagamenti li saru wara li din il-kumpannija saret insolventi jew wara l-konstatazzjoni ta’ dejn eċċessiv tagħha”

Fil-Kawża C‑295/13,

li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mil-Landgericht Darmstadt (il-Ġermanja), permezz ta’ deċiżjoni tal-15 ta’ Mejju 2013, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-28 ta’ Mejju 2013, fil-proċedura

H, li jaġixxi bħala amministratur tal-proċedura ta’ falliment ta’ G.T. GmbH,

H. K.,

IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Is-Sitt Awla),

komposta minn A. Borg Barthet, li qed jaġixxi bħala President tas-Sitt Awla, E. Levits u M. Berger (Relatur), Imħallfin,

Avukat Ġenerali: E. Sharpston,

Reġistratur: A. Calot Escobar,

wara li rat il-proċedura bil-miktub,

wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:

—	għal H, li qed jaġixxi bħala amministratur tal-proċedura ta’ falliment ta’ G.T. GmbH, minn U. Hassinger, avukat,

—	għall-Gvern Svizzeru, minn M. Jametti, bħala aġent,

—	għall-Kummissjoni Ewropea, minn M. Wilderspin, bħala aġent,

wara li rat id-deċiżjoni, meħuda wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,

tagħti l-preżenti

Sentenza

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1346/2000, tad-29 ta’ Mejju 2000, dwar proċedimenti ta’ falliment (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 1, p. 191) u tal-Artikolu 1(2)(b), u tal-Artikolu 5(1)(a) u (b) u (3) tal-Konvenzjoni dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali, iffirmata fit-30 ta’ Ottubru 2007, li l-konklużjoni tagħha ġiet approvata f’isem il-Komunità permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2009/430/KE, tas-27 ta’ Novembru 2008 (ĠU 2009, L 147, p. 1, iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni ta’ Lugano II”).

Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn H, li qed jaġixxi bħala amministratur tal-proċedura ta’ falliment ta’ G.T. GmbH (iktar ’il quddiem “G.T.”), u H. K. fir-rigward ta’ azzjoni għar-rimbors ta’ pagament li dan tal-aħħar għamel bħala direttur ta’ G.T. wara li din saret insolventi jew wara l-konstatazzjoni ta’ dejn eċċessiv tagħha.

Il-kuntest ġuridiku

Id-dritt internazzjonali

L-Artikolu 1 tal-Konvenzjoni ta’ Lugano II, intitolat “Ambitu”, jipprovdi:

“1. Din il-Konvenzjoni għandha tapplika f’materji ċivili u kummerċjali irrispettivament min-natura tal-qorti jew tat-tribunal. [...]

2. Il-Konvenzjoni m’għandhiex tapplika għal dawn li ġejjin:

[...]

(b)	il-falliment, proċedimenti relatati ma’ l-istralċ ta’ kumpanniji insolventi jew ta’ persuni ġuridiċi oħra, arranġamenti ġudizzjarji, kompożizzjonijet u proċedimenti analogi;

[...]”

L-Artikolu 5 ta’ din il-konvenzjoni, intitolat “Ġurisdizzjoni speċjali”, jipprovdi:

“Persuna domiċiljata fi Stat marbut b’din il-Konvenzjoni tista’, fi Stat ieħor marbut b’din il-Konvenzjoni, tiġi mħarrka:

(a)	f’materji relatati ma’ kuntratt, fil-qrati tal-post tat-twettiq ta’ l-obbligazzjoni in kwistjoni;

(b)

għall-finijiet ta’ din id-dispożizzjoni u sakemm ma jkunx miftiehem mod ieħor, il-post tat-twettiq ta’ l-obbligazzjoni in kwistjoni għandu jkun:

—	fil-każ ta’ bejgħ ta’ merċi [merkanzija], il-post fi Stat marbut b’din il-Konvenzjoni fejn, skond il-kuntratt, ikunu ntbagħtu l-merċi jew fejn kellhom jintbagħtu,

—	fil-każ tal-provvista ta’ servizzi, il-post fi Stat marbut b’din il-konvenzjoni fejn, skond il-kuntratt, is-servizzi ġew provduti jew kellhom jiġu pprovduti;

[...]

3.	f’materji relatati ma’ responsabbiltà għal danni, delitti ċivili jew kważi-delitti ċivili, fil-qrati tal-post fejn l-inċident dannuż seħħ jew jista’ jseħħ;

[...]”

Id-dritt tal-Unjoni

L-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 1346/2000, intitolat “Ġurisdizzjoni internazzjonali”, jipprovdi fil-paragrafu 1 tiegħu:

“Il-qrati ta’ l-Istat Membru li fit-territorju tiegħu jkun jinstab iċ-ċentru ta’ l-interessi prinċipali tad-debitur għandu jkollu l-ġurisdizzjoni biex jiftaħ il-proċedimenti ta’ falliment. Fil-każ ta’ kumpannija jew persuna ġuridika, il-post ta’ l-uffiċju rreġistrat [sede] għandu jkun meqjus li huwa ċ-ċentru ta’ l-interessi prinċipali fin-nuqqas ta’ prova għal kuntrarju.”

Skont l-Artikolu 1(2)(b) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 44/2001, tat-22 ta’ Diċembru 2000, dwar ġurisdizzjoni u rikonoxximent u eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 4, p. 42), “falliment, proċedimenti li għandhom x’jaqsmu ma’ għeluq ta’ kumpanija falluti jew ta’ persuni ġuridiċi oħra, arranġamenti ġuridiki, komposizzjoni jew proċedimenti analogi” huma esklużi mill-applikazzjoni ta’ dan ir-regolament.

Id-dritt Ġermaniż

L-ewwel u t-tieni sentenzi tal-Artikolu 64 tal-Liġi dwar il-kumpanniji b’responsabbiltà limitata (Gesetz betreffend die Gesellschaften mit beschränkter Haftung), fil-verżjoni tagħha fis-seħħ meta seħħew il-fatti kkonċernati fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“GmbHG”), kienet tipprovdi:

“Id-diretturi huma obbligati jirrimborsaw lill-kumpannija l-pagamenti li saru wara li l-kumpannija saret insolventi jew wara l-konstatazzjoni ta’ dejn eċċessiv tagħha. Din ir-regola ma tapplikax għall-pagamenti li, anki jekk saru wara din id-data, saru b’diliġenza li wieħed huwa intitolat li jistenna minn kull amministratur avżat.”

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari

Ir-rikorrent fil-kawża prinċipali huwa l-amministratur tal-proċedura ta’ falliment fil-kuntest ta’ proċedura ta’ insolvenza li nbdiet fl-1 ta’ Novembru 2009 u li tirrigwarda l-attiv ta’ G.T., kumpannija Ġermaniża stabbilita f’Offenbach am Main (il-Ġermanja). Il-konvenut fil-kawża prinċipali huwa d-direttur ta’ G.T. Huwa jinsab domiċiljat fl-Isvizzera.

Fl-1 ta’ Lulju 2009, G.T. ittrasferixxiet lil waħda mis-sussidjarji tagħha somma ta’ EUR 115 000 kif ukoll, fit-8 ta’ Lulju 2009, somma ta’ EUR 100 000, li minnhom hija rkuprat EUR 50 000. Ir-rikorrent fil-kawża prinċipali jitlob lill-konvenut fil-kawża prinċipali, fil-kwalità tiegħu ta’ direttur ta’ G.T., ir-rimbors ta’ EUR 165 000 li baqa’. Huwa jibbaża ruħu fuq l-ewwel u t-tieni sentenzi tal-Artikolu 64 tal-GmbHG u jargumenta li t-trasferimenti li saru mill-konvenut fil-kawża prinċipali fl-1 u fit-8 ta’ Lulju 2009 favur is-sussidjarja inkwistjoni saru wara li G.T saret insolventi u kellha dejn eċċessiv.

Il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk il-kawża taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000. Fil-fatt, skont is-sentenzi Seagon (C‑339/07, EU:C:2009:83) u F-Tex (C‑213/10, EU:C:2012:215), azzjoni ta’ revoka taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, peress li din l-azzjoni hija relatata ma’ proċedura ta’ falliment fis-sens ta’ dan ir-regolament, li din toriġina direttament minn din tal-aħħar u li hija marbuta mill-qrib mal-kuntest ta’ proċedura ta’ stralċ tal-beni jew ta’ proċedura ta’ amministrazzjoni ġudizzjarja. Issa, din il-qorti għandha dubji fir-rigward il-klassifikazzjoni legali li għandha tingħata lil azzjoni bħal dik eżerċitata fil-kawża prinċipali u bbażata fuq l-Artikolu 64 tal-GmbHG.

Skont il-qorti tar-rinviju, fl-ipoteżi fejn l-azzjoni kontenzjuża taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000, għandha tingħata risposta għall-kwistjoni dwar jekk din id-dispożizzjoni tapplikax ukoll fil-każ li kieku l-proċedura ta’ insolvenza nbdiet fi Stat Membru minkejja li d-domiċilju jew is-sede tal-konvenut jinsab fi Stat terzi, bħall-Konfederazzjoni Svizzera. Fil-fatt, il-Konfederazzjoni Svizzera, filwaqt li hija parti kontraenti mill-Konvenzjoni ta’ Lugano II, ma hijiex marbuta b’dan ir-regolament.

Fil-każ fejn il-Qorti tal-Ġustizzja tasal għall-konklużjoni li l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000 ma huwiex applikabbli f’każ bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk il-kawża prinċipali taqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tal-Artikolu 1(2)(b) tal-Konvenzjoni ta’ Lugano II. Fil-fatt, skont din id-dispożizzjoni, huma esklużi mill-applikazzjoni ta’ din il-konvenzjoni “il-falliment, proċedimenti relatati ma’ l-istralċ ta’ kumpanniji insolventi jew ta’ persuni ġuridiċi oħra, arranġamenti ġudizzjarji, kompożizzjonijet u proċedimenti analogi”.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Landgericht Darmstadt iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja s-segwenti domandi preliminari:

“1)

Il-qrati tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu nbdiet il-proċedura ta’ insolvenza li tikkonċerna l-patrimonju tad-debitriċi għandhom ġurisdizzjoni sabiex jiddeċiedu dwar azzjoni mressqa mill-amministratur tal-proċedura ta’ falliment kontra d-direttur tad-debitriċi għall-ħlas lura ta’ pagamenti li saru wara li l-kumpannija saret insolventi jew wara li ġie kkonstatat dejn eċċesiv tal-kumpannija?

Il-qorti tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu nbdiet il-proċedura ta’ insolvenza li tikkonċerna l-patrimonju tad-debitriċi għandha ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar azzjoni mressqa mill-amministratur tal-proċedura ta’ falliment kontra d-direttur tad-debitriċi għall-ħlas lura ta’ pagamenti li saru wara li l-kumpannija saret insolventi jew wara li ġie kkonstatat dejn eċċesiv tal-kumpannija, fil-każ li d-direttur ma huwiex iddomiċiljat fi Stat Membru ieħor [...], iżda fi Stat li huwa parti kontraenti mill-Konvenzjoni ta’ Lugano II?

3)	L-azzjoni msemmija fl-ewwel domanda taqa’ taħt l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000?

Jekk l-azzjoni msemmija fl-ewwel domanda ma taqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000 jew jekk il-ġurisdizzjoni tal-qorti ma testendix f’dan ir-rigward għal direttur iddomiċiljat fi Stat li huwa parti kontraenti mill-Konvenzjoni ta’ Lugano II: hemm għalhekk inkwistjoni kawża ta’ falliment fis-sens tal-Artikolu 1(2)(b) tal-Konvenzjoni ta’ Lugano II?

Fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv għar-raba’ domanda:

Il-qorti tal-Istat Membru li fih id-debitriċi għandha s-sede tagħha għandha ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar azzjoni bħal dik imsemmija fl-ewwel domanda skont l-Artikolu 5(1)(a) tal-Konvenzjoni ta’ Lugano II?

i)	L-azzjoni msemmija fl-ewwel domanda taqa’ taħt materji kuntrattwali fis-sens tal-Artikolu 5(1)(a) tal-Konvenzjoni ta’ Lugano II?

ii)	L-azzjoni msemmija fl-ewwel domanda taqa’ taħt kuntratt ta’ provvista ta’ servizzi fis-sens tal-Artikolu 5(1)(b) tal-Konvenzjoni ta’ Lugano II?

b)	L-azzjoni msemmija fl-ewwel domanda taqa’ taħt materji delittwali jew kważi-delittwali fis-sens tal-Artikolu 5(3) tal-Konvenzjoni ta’ Lugano II?”

Fuq id-domandi preliminari

Fuq l-ewwel u t-tielet domandi

Permezz tal-ewwel u t-tielet domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-qrati tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu nbdiet proċedura ta’ insolvenza li tikkonċerna l-patrimonju ta’ kumpannija għandhom ġurisdizzjoni, fuq il-bażi ta’ din id-dispożizzjoni, sabiex jiddeċiedu dwar azzjoni, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, mressqa mill-amministratur tal-proċedura ta’ falliment ta’ dik il-kumpannija kontra d-direttur tal-imsemmija kumpannija u intiża għar-rimbors ta’ pagamenti li saru wara li l-kumpannija saret insolventi jew wara li ġie kkonstatat id-dejn eċċessiv tagħha.

Ir-rikorrent fil-kawża prinċipali jqis li l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000 ma huwiex applikabbli. Fil-fatt, ir-rikors fil-kawża prinċipali ma jikkostitwixxix rikors li jirriżulta direttament minn proċedura ta’ insolvenza u li huwa strettament marbut magħha. L-Artikolu 64 tal-GmbHG jillimita ruħu għar-regolamentazzjoni tar-responsabbiltà tad-diretturi ta’ kumpannija, u l-azzjoni sabiex tiġi kkonstatata r-responsabbiltà kontra d-direttur tagħha li tista’ tiġi ppreżentata mhux biss fil-kuntest ta’ proċedura ta’ insolvenza, iżda wkoll barra minnha, b’mod partikolari meta it-talba għall-bidu ta’ proċedura ta’ insolvenza hija miċħuda minħabba l-insuffiċjenza tal-attiv tal-kumpannija kkonċernata.

Il-Kummissjoni Ewropea, min-naħa l-oħra, tqis li, anki jekk il-kriterji kollha, stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenzi Gourdain (133/78, EU:C:1979:49) u Seagon (EU:C:2009:83) ma humiex issodisfatti sabiex l-azzjoni fil-kawża prinċipali tkun tista’ titqies bħala azzjoni li toriġina direttament mill-proċedura ta’ insolvenza u li hija marbuta mill-qrib magħha, l-Artikolu 64 tal-GmbHG ifittex għan li jaqa’ taħt id-dritt ta’ insolvenza. L-azzjoni bbażata fuq din id-dispożizzjoni intiża li tipproteġi l-attiv li jista’ jitqassam ta’ kumpannija b’risponsabbiltà limitata fi stat ta’ waqfien ta’ pagamenti, fl-interess tal-kredituri kollha tagħha. F’dawn iċ-ċirkustanzi, din l-azzjoni magħquda flimkien mal-proċedura ta’ insolvenza jissodisfaw l-għan tat-titjib tal-effikaċja u tal-ħeffa tal-proċedura ta’ insolvenza, peress li l-qorti adita bil-proċedura ta’ insolvenza għandha tkun tista’ tirrispondi b’iktar ħeffa minn qorti oħra għall-kwistjoni dwar meta l-kumpannija inkwistjoni kellha dejn eċċessiv.

F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, fid-dawl b’mod partikolari tal-effett utli tar-Regolament Nru 1346/2000, l-Artikolu 3(1) ta’ dan tal-aħħar għandu jiġi interpretat fis-sens li huwa jagħti ġurisdizzjoni internazzjonali lil dak l-Istat Membru li fit-territorju tiegħu nbdiet il-proċedura ta’ insolvenza sabiex jiddeċiedi dwar azzjonijiet li joriġinaw direttament minn din il-proċedura u li huma marbuta mill-qrib magħhom (sentenza Seagon, EU:C:2009:83, punt 21).

Barra minn hekk, għandu jiġi ppreċiżat li l-Qorti tal-Ġustizzja, fil-ġurisprudenza tagħha dwar l-evalwazzjoni tal-kwistjoni dwar jekk proċedura toriġinax direttament minn proċedura ta’ insolvenza u jekk hijiex marbuta mill-qrib magħha, ħadet inkunsiderazzjoni, minn naħa, il-fatt li d-diversi tipi ta’ azzjonijiet li ddeċidiet dwarhom kienu eżerċitati fl-okkażjoni ta’ proċedura ta’ insolvenza. Min-naħa l-oħra, hija fuq kollox tagħmel l-għalmu tagħha sabiex tiddetermina kull darba jekk l-azzjoni inkwistjoni toriġinax mid-dritt tal-proċeduri ta’ insolvenza jew minn regoli oħra (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Nickel & Goeldner Spedition, C‑157/13, EU:C:2014:2145, punt 26).

19	B’hekk, fir-rigward tal-azzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ibbażata fuq l-Artikolu 64 tal-GmbHG, għandu jiġi kkonstatat, l-ewwel nett, li din hija eżerċitata fl-okkażjoni ta’ proċedura ta’ insolvenza.

It-tieni nett, fir-rigward tal-fatt li l-kliem tal-Artikolu 64 tal-GmbHG jippermettu fil-prinċipju li tiġi ppreżentata azzjoni anki fil-każ fejn ebda proċedura ta’ insolvenza fir-rigward tal-beni tal-kumpannija debitriċi kkonċernata ma tkun bdiet, għandu jiġi kkonstatat li dan il-fatt, fih innifsu, ma jistax jipprekludi l-klassifikazzjoni ta’ tali azzjoni bħala azzjoni li toriġina direttament minn proċedura ta’ insolvenza u li hija marbuta mill-qrib magħha, bil-preżunzjoni li din l-azzjoni tkun effettivament ippreżentata fil-kuntest ta’ proċedura ta’ insolvenza, kif inhu l-każ fil-kawża prinċipali.

Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja ċertament diġà ddeċidiet li, sabiex tidentifika l-qasam li taqa’ fih azzjoni, jeħtieġ li jiġi vverifikat jekk id-dritt jew l-obbligu li fuqu tkun ibbażata l-azzjoni joriġinax minn regoli komuni tad-dritt ċivili jew kummerċjali jew minn regoli derogatorji, speċifiċi għall-proċeduri ta’ insolvenza (sentenza Nickel & Goeldner Spedition, EU:C:2014:2145, punt 27).

Madankollu, dawn il-kunsiderazzjonijiet ma jistgħux jiġu interpretati fis-sens li ma toriġinax direttament minn proċedura ta’ insolvenza, jew li ma hijiex marbuta magħha mill-qrib, azzjoni ibbażata fuq dispożizzjoni li l-applikazzjoni tagħha teħtieġ mhux il-bidu formali ta’ proċedura ta’ insolvenza, iżda l-insolvenza materjali tad-debitur, u għaldaqstant fuq dispożizzjoni li, kuntrarjament għad-dispożizzjonijiet inkwistjoni fil-kawża li wasslet għas-sentenza Nickel & Goeldner Spedition (EU:C:2014:2145), tidderoga mir-regoli komuni tad-dritt ċivili u kummerċjali.

Issa, bis-saħħa tal-Artikolu 64 tal-GmbHG, id-direttur ta’ kumpannija debitriċi huwa obbligat jirrimborsa l-pagamenti li għamel għan-nom ta’ din il-kumpannija wara li din saret insolventi jew wara l-konstatazzjoni ta’ dejn eċċessiv tagħha. Din id-dispożizzjoni tidderoga għaldaqstant ċarament mir-regoli komuni tad-dritt ċivili u kummerċjali, u dan preċiżament minħabba l-insolvenza tal-kumpannija debitriċi.

Interpretazzjoni tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000 fis-sens li ma taqax taħt azzjonijiet li joriġinaw direttament minn proċedura ta’ insolvenza u li huma marbutin mill-qrib magħha, azzjoni bbażata fuq l-Artikolu 64 tal-GmbHG, ippreżentata fil-kuntest ta’ proċedura ta’ insolvenza, għaldaqstant toħloq differenzazzjoni artifiċjali bejn din l-azzjoni tal-aħħar u azzjonijiet paragunabbli, bħall-azzjonijiet ta’ revoka inkwistjoni fil-kawżi li wasslu għas-sentenzi Seagon (EU:C:2009:83) u F-Tex (EU:C:2012:215), għall-unika raġuni li l-azzjoni bbażata fuq l-imsemmi Artikolu 64 tista’ teorikament tiġi ppreżentata anki fl-assenza ta’ proċedura ta’ insolvenza. Issa, tali interpretazzjoni, li ma ssib ebda bażi fid-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolament Nru 1346/2000, ma tistax tintlaqa’.

Għandu jiġi ppreċiżat, min-naħa l-oħra, li azzjoni bbażata fuq l-Artikolu 64 tal-GmbHG u ppreżentata barra minn proċedura ta’ insolvenza tista’ taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Konvenzjoni ta’ Lugano II jew, jekk ikun il-każ, ta’ dak tar-Regolament Nru 44/2001. Madankollu, dan ma huwiex il-każ fil-kawża prinċipali.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-risposta għall-ewwel u t-tielet domandi għandha tkun li l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-qrati tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu nbdiet proċedura ta’ insolvenza li tirrigwarda l-patrimonju ta’ kumpannija għandhom ġurisdizzjoni, fuq il-bażi ta’ din id-dispożizzjoni, sabiex jiddeċiedu dwar azzjoni, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, tal-amministratur tal-proċedura ta’ falliment ta’ din il-kumpannija intiża kontra d-direttur tal-imsemmija kumpannija u intiża għar-rimbors tal-pagamenti li saru wara li hija saret insolventi jew wara l-konstatazzjoni ta’ dejn eċċessiv tagħha.

Fuq it-tieni domanda

Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-qrati tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu nbdiet proċedura ta’ insolvenza li tikkonċerna l-patrimonju ta’ kumpannija għandhom ġurisdizzjoni sabiex jiddeċiedu dwar azzjoni, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, mressqa mill-amministratur tal-proċedura ta’ falliment intiża kontra d-direttur tal-imsemmija kumpannija u intiża għar-rimbors ta’ pagamenti li saru wara li l-kumpannija saret insolventi jew wara l-konstatazzjoni ta’ dejn eċċessiv tagħha, fil-każ li d-direttur ma huwiex iddomiċiljat fi Stat Membru ieħor, iżda, kif inhu l-każ fil-kawża prinċipali, fi Stat li huwa parti kontraenti tal-Konvenzjoni ta’ Lugano II.

Ir-rikorrent fil-kawża prinċipali josserva li l-Qorti tal-Ġustizzja, għall-azzjonijiet li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000, aċċettat il-ġurisdizzjoni tal-qorti fejn tinbeda l-proċedura ta’ insolvenza wkoll fil-każ fejn il-konvenut huwa stabbilit fi Stat terzi fis-sentenza tagħha Schmid (C‑328/12, EU:C:2014:6). Issa, l-imsemmija dispożizzjoni ma hijiex applikabbli għall-kawża prinċipali, peress li din taqa’ taħt il-Konvenzjoni ta’ Lugano II.

Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni tenfasizza li, fil-kawża li wasslet għas-sentenza Schmid (EU:C:2014:6), il-konvenuta kellha d-domiċilju tagħha, bħall-konvenut fil-kawża prinċipali, fl-Isvizzera. Barra minn hekk, il-fatt li l-konvenut huwa domiċiljat fi Stat li huwa parti kontraenti tal-Konvenzjoni ta’ Lugano II ma huwiex rilevanti għall-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000.

F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, mill-punt 26 ta’ din is-sentenza jirriżulta li l-azzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ibbażata fuq l-Artikolu 64 tal-GmbHG u ppreżentata fil-kuntest ta’ proċedura ta’ insolvenza, taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000.

It-tieni nett, għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja, f’kawża li tirrigwarda, b’mod partikolari, l-esklużjoni tal-“falliment, proċedimenti li għandhom x’jaqsmu ma’ għeluq ta’ kumpannija falluti jew ta’ persuni ġuridiċi oħra, arranġamenti ġuridiki, kompożizzjoni jew proċedimenti analogi” mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 44/2001, previst, fi kliem identiku għal dak tal-Artikolu 1(2)(b) tal-Konvenzjoni ta’ Lugano II, għall-Artikolu 1(2)(b) tal-imsemmi regolament, diġà ġġudikat li din l-esklużjoni, minn naħa, u l-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1346/2000, min-naħa l-oħra, għandhom jiġu interpretati b’mod li tiġi evitata kull sovrapożizzjoni bejn ir-regoli tad-dritt stabbiliti f’dawn it-testi. Konsegwentement, sa fejn azzjoni tidħol fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000, hija ma taqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 44/2001 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Nickel & Goeldner Spedition, EU:C:2014:2145, punt 21 kif ukoll ġurisprudenza ċċitata).

Issa, fir-rigward b’mod partikolari tal-kliem identiku tad-dispożizzjonijiet ikkonċernati, il-kunsiderazzjonijiet imfakkra fil-punt preċedenti jistgħu jiġu trasposti għall-interpretazzjoni tal-Artikolu 1(2)(b) tal-Konvenzjoni ta’ Lugano II. Għaldaqstant, l-azzjoni fil-kawża prinċipali li taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000, hija eskluża mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din il-konvenzjoni. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-fatt li l-Konfederazzjoni Svizzera hija parti kontraenti tal-Konvenzjoni ta’ Lugano II huwa irrilevanti għas-soluzzjoni tal-kawża prinċipali, peress li din il-konvenzjoni ma hijiex applikabbli għal din il-kawża.

It-tielet nett, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-qrati tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu nbdiet il-proċedura ta’ insolvenza għandhom ġurisdizzjoni sabiex jiddeċiedu dwar azzjoni li toriġina direttament minn din il-proċedura u li hija marbuta mill-qrib magħha, u intiża kontra konvenut li ma huwiex domiċiljat fit-territorju ta’ Stat Membru (ara s-sentenza Schmid, EU:C:2014:6, punti 30 u 39 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).

Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-qrati tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu nbdiet proċedura ta’ insolvenza li tikkonċerna l-patrimonju ta’ kumpannija għandhom ġurisdizzjoni sabiex jiddeċiedu dwar azzjoni, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, mressqa mill-amministratur tal-proċedura ta’ falliment ta’ din il-kumpannija kontra d-direttur tal-imsemmija kumpannija u intiża għar-rimbors ta’ pagamenti li saru wara li l-kumpannija saret insolventi jew wara l-konstatazzjoni ta’ dejn eċċessiv tagħha, meta dan id-direttur ma huwiex domiċiljat fi Stat Membru ieħor, iżda, kif inhu l-każ fil-kawża prinċipali, fi Stat li huwa parti kontraenti tal-Konvenzjoni ta’ Lugano II.

Fuq ir-raba’ u l-ħames domandi

35	Peress li r-raba’ u l-ħames domandi saru biss sabiex jipprovdu għall-ipoteżi ta’ risposta fin-negattiv mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-ewwel domanda, ma hemmx bżonn li tingħata risposta għalihom.

Fuq l-ispejjeż

Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Is-Sitt Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

L-Artikolu 3(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1346/2000, tad-29 ta’ Mejju 2000, dwar proċedimenti ta’ falliment, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-qrati tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu nbdiet proċedura ta’ insolvenza li tirrigwarda l-patrimonju ta’ kumpannija għandhom ġurisdizzjoni, fuq il-bażi ta’ din id-dispożizzjoni, li jiddeċiedu dwar azzjoni, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, tal-amministratur tal-proċedura ta’ falliment ta’ din il-kumpannija intiża kontra d-direttur tal-imsemmija kumpannija u intiża għar-rimbors tal-pagamenti li saru wara li hija saret insolventi jew wara l-konstatazzjoni ta’ dejn eċċessiv tagħha.

L-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-qrati tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu nbdiet proċedura ta’ insolvenza li tikkonċerna l-patrimonju ta’ kumpannija għandhom ġurisdizzjoni sabiex jiddeċiedu dwar azzjoni, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, mressqa mill-amministratur tal-proċedura ta’ falliment ta’ din il-kumpannija kontra d-direttur tal-imsemmija kumpannija u intiża għar-rimbors ta’ pagamenti li saru wara li l-kumpannija saret insolventi jew wara l-konstatazzjoni ta’ dejn eċċessiv tagħha, meta dan id-direttur ma huwiex domiċiljat fi Stat Membru ieħor, iżda, kif inhu l-każ fil-kawża prinċipali, fi Stat li huwa parti kontraenti tal-Konvenzjoni dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali, iffirmata fit-30 ta’ Ottubru 2007, li l-konklużjoni tagħha ġiet approvata f’isem il-Komunità permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2009/430/KE, tas-27 ta’ Novembru 2008.

Firem

( *1 ) Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.