SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Id-Disa’ Awla)
6 ta’ Marzu 2014 ( *1 )
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Politika soċjali — Trasferiment ta’ impriżi — Żamma tad-drittijiet tal-ħaddiema — Direttiva 2001/23/KE — Trasferiment tar-relazzjonijiet ta’ xogħol fil-każ ta’ trasferiment legali ta’ parti minn stabbiliment li ma jistax jiġi identifikat bħala entità ekonomika awtonoma preeżistenti”
Fil-Kawża C‑458/12,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mit-Tribunale di Trento (l-Italja), permezz tad-deċiżjoni tal-20 ta’ Settembru 2012, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil-11 ta’ Ottubru 2012, fil-proċedura
Lorenzo Amatori et
vs
Telecom Italia SpA,
Telecom Italia Information Technology Srl, li kienet Shared Service Center Srl,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Id-Disa’ Awla),
komposta minn M. Safjan, President tal-Awla, J. Malenovský (Relatur) u A. Prechal, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: N. Wahl,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
— |
għal L. Amatori et, minn R. Bolognesi, avukat, |
— |
għal Telecom Italia SpA u Telecom Italia Information Technology Srl, li kienet Shared Service Center Srl, minn A. Maresca, R. Romei u F. R. Boccia, avukati, |
— |
għall-Gvern Taljan, minn G. Palmieri, bħala aġent, assistita minn L. D’Ascia, avvocato dello Stato, |
— |
għall-Kummissjoni Ewropea, minn C. Cattabriga u J. Enegren, bħala aġenti, |
wara li rat id-deċiżjoni, meħuda wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 |
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 1(1)(a) u (b) tad-Direttiva tal-Kunsill 2001/23/KE, tat-12 ta’ Marzu 2001, dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri relatati mas-salvagwardja tad-drittijiet tal-impjegati fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriżi, negozji jew partijiet ta’ impriżi jew negozji (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti: Kapitolu 5, Vol. 4 p. 98). |
2 |
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn L. Amatori kif ukoll 74 rikorrent ieħor u Telecom Italia SpA (iktar ’il quddiem “Telecom Italia”) u Telecom Italia Information Technology Srl, li kienet Shared Service Center Srl (iktar ’il quddiem “TIIT”), dwar il-klassifikazzjoni bħala “trasferiment ta’ parti minn impriża” tal-kontribuzzjoni minn Telecom Italia ta’ fergħa ta’ attività informatika msejħa “IT Operations” (iktar ’il quddiem il-“fergħa IT Operations”) lil TIIT. |
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3 |
Id-Direttiva tal-Kunsill 2001/23/KE ħassret u ssostitwixxiet id-Direttiva tal-Kunsill 77/187/KEE, tal-14 ta’ Frar 1977, dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar is-salvagwardjar tad-drittijiet tal-impjegati f’każ ta’ trasferimenti ta’ impriża, kummerċ jew partijiet minn impriżi jew kummerċ (ĠU L 61, p. 26), kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 98/50/KE, tad-29 ta’ Ġunju 1998 (ĠU L 201, p. 88). |
4 |
Il‑premessa 3 tad-Direttiva 2001/23 tistabbilixxi s-segwenti: “Huwa neċessarju li jigi pprovdut għall-protezzjoni ta’ l-impjegati fil-każ li jinbidel min jimpjega, b’mod partikulari, sabiex jiġi żgurat li d-drittijiet tagħhom ikunu salvagwardjati.” |
5 |
L-Artikolu 1(1)(a) u (b) ta’ din id-direttiva jistabbilixxi:
|
6 |
L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 3(1) tal-imsemmija direttiva jipprovdi: “Id-drittijiet u l-obbliġi ta’ min jagħmel it-trasferiment ikkawżati minn kuntratt ta’ mpjieg jew minn relazzjoni ta’ mpjieg eżistenti fid-data tat-trasferiment għandhom, minħabba dan it-trasferiment, jiġu trasferiti lil min lilu jsir it-trasferiment.” |
7 |
L-ewwel u r-raba’ subparagrafi tal-Artikolu 6(1) ta’ din id-direttiva huma redatti kif ġej: “Jekk l-impriża, in-negozju jew parti mill-impriża jew min-negozju jippreservaw l-awtonomija tagħhom, l-istatus u l-funzjoni tar-rappreżentanti jew tar-rappreżentazzjoni ta’ l-impjegati milquta mit-trasferiment għandhom jiġu ppreservati skond l-istess termini u soġġett għall-istess kundizzjonijiet li kien jeżistu qabel id-data tat-trasferiment minħabba l-liġi, ir-regolament, id-dispożizzjoni jew il-ftehim amminstrattiv, sakemm il-kundizzjonijiet neċessarji għat-twaqqif tar-rappreżentazzjoni ta’ l-impjegat ikunu sodisfatti. […] Jekk l-impriża, in-negozju jew parti mill-impriża jew min-negozju ma jippreservawx l-awtonomija tagħha, l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji biex jiżguraw li l-impjegati trasferiti li kienu rappreżentati qabel it-trasferiment jibqgħu jiġu rappreżentati b’mod addattat waqt il-perjodu neċessarju biex terġa’ titwaqqaf jew terġa’ tiġi maħtura r-rappreżentanza ta’ l-impjegati skond il-liġi jew il-prattika nazzjonali.” |
8 |
Skont l-Artikolu 8 tad-Direttiva 2001/23: “Din id-Direttiva m’ għandhiex taffettwa d-dritt ta’ l-Istati Membri li japplikaw jew jintroduċu liġijiet, regolamenti jew dispożizzjonijiet amministrattivi li huma aktar favorevoli għall-impjegati jew li jippromwovu jew jippermettu ftehim kollettiv jew ftehim bejn imsieħba soċjali aktar favorevoli għall-impjegati.” |
Id-dritt Taljan
9 |
L-Artikolu 2112(1) u (5) tal-Kodiċi Ċivili, mill-formulazzjoni li tirriżulta mill-Artikolu 32 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 276/2003, dwar l-applikazzjoni tal-awtorizzazzjonijiet fil-qasam tal-impjieg u tas-suq tax-xogħol previsti mil-Liġi Nru 30, tal-14 ta’ Frar 2003 (decreto legislativo Nru 276 — Attuazione delle deleghe in materia di occupazione e mercato del lavoro, di cui alla legge 14 febbraio 2003, n. 30), tal-10 ta’ Settembru 2003 (suppliment normali tal-GURI Nru°235, tad-9 ta’ Ottubru 2003, iktar ’il quddiem il-“Kodiċi Ċivili”), fis-seħħ fid-data tal-fatti fil-kawża prinċipali, jistabbilixxi s-segwenti: “1. Fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriża, ir-relazzjoni ta’ xogħol għandha titkompla maċ-ċessjonarju […] […] 5. Għall-għan u għall-effetti ta’ dan l-artikolu, it-trasferiment ta’ impriża jfisser kull tranżazzjoni li, wara trasferiment jew inkorporazzjoni legali, iwassal għal bidla [fil-kontroll] ta’ attività ekonomika organizzata bi skop jew mingħajr skop ta’ lukru, li kienet teżisti qabel it-trasferiment u li żżomm, wara t-trasferiment, l-identità proprju tagħha, irrispettivament mit-tip ta’ att ġuridiku jew mill-miżura li abbażi tagħha seħħ it-trasferiment, inkluż l-użufrutt jew il-kera tal-impriża. Id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-artikolu japplikaw ukoll għat-trasferiment ta’ parti minn impriża meqjusa bħala fergħa li topera b’mod awtonomu minn attività ekonomika organizzata, identifikata bħala tali mill-persuna li tittrasferixxi u miċ-ċessjonarju fil-mument tat-trasferiment tagħha.” |
10 |
Barra minn hekk, mid-deċiżjoni ta’ rinviju jirriżulta li l-aħħar sentenza ta’ dan l-Artikolu 2112(5), kif kien redatt qabel l-imsemmi digriet leġiżlattiv, kienet tipprovdi: “Id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-artikolu japplikaw ukoll għat-trasferiment ta’ parti minn impriża meqjusa bħala fergħa li topera b’mod awtonomu minn attività ekonomika organizzata fis-sens ta’ dan il-paragrafu, li teżisti bħala tali qabel it-trasferiment u li żżomm l-identità proprju tagħha matul it-trasferiment.” |
11 |
Barra minn hekk, id-deċiżjoni ta’ rinviju jippreċiża li fl-assenza ta’ “trasferiment ta’ impriża jew ta’ parti minn impriża” fis-sens tal-Artikolu 2112(5) tal-Kodiċi Ċivili, it-trasferiment tal-kuntratti ta’ xogħol mill-persuna li timpjega jaqa’ taħt l-Artikolu 1406 tal-istess kodiċi. Dan l-artikolu jipprovdi li dan it-trasferiment jeħtieġ il-kunsens tal-ħaddiem. |
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
12 |
Fix-xahar ta’ Frar 2010, Telecom Italia pproċediet b’riorganizzazzjoni interna. |
13 |
Qabel din ir-riorganizzazzjoni, l-istruttura ta’ Telecom Italia kienet tinkludi diviżjoni msejħa “Technology and Operations” ifformata minn sensiela ta’ dipartimenti li jinkludu b’mod partikolari l-fergħa “Information Technology”. Din tal-aħħar kienet ikkostitwita minn struttura unika li kienu jaqgħu taħtha l-attivitajiet ta’ operazzjonijiet informatiċi ta’ innovazzjoni, ta’ ħolqien, ta’ eżekuzzjoni, ta’ esplojtazzjoni, ta’ applikazzjoni u ta’ esplojtazzjoni ta’ infrastrutturi. Matul din ir-riorganizzazzjoni interna, Telecom Italia qasmet din il-fergħa f’bosta fergħat li jinkludu dawk imsejħa “IT Operations”, “IT Governance” u “Inġenjeriji”. Il-fergħa “Inġenjeriji” ġabret fi ħdanha l-funzjonijiet ta’ innovazzjoni u ta’ ħolqien. |
14 |
Tliet sottodiviżjonijiet, fosthom id-dipartiment “Software and test factory” impenjat fi funzjonijiet ta’ eżekuzzjoni, ġew assenjati lill-fergħa IT Operations. |
15 |
Wara l-ħolqien tal-fergħa IT Operations, il-ħaddiema assenjati lill-fergħa “Inġenjeriji” u lid-dipartiment “Software and test factory” baqgħu jikkollaboraw flimkien. |
16 |
Barra minn hekk, wara l-ħolqien u t-trasferiment tal-fergħa IT Operations, id-dipartiment “Software and test factory” irċieva struzzjonijiet speċifiċi li ħarġu mingħand Telecom Italia. |
17 |
Fit-28 ta’ April tal-istess sena, Telecom Italia ttrasferiet din il-fergħa lis-sussidjarja tagħha TIIT fil-forma ta’ kontribuzzjoni ta’ kapital ta’ din tal-aħħar. Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, assenjati lil din il-fergħa mingħajr ma taw il-kunsens tagħhom komplew ir-relazzjoni ta’ xogħol tagħhom maċ-ċessjonarju skont l-Artikolu 2112(1) tal-Kodiċi Ċivili. |
18 |
Billi qiesu li l-imsemmija kontribuzzjoni ma setgħetx tiġi kklassifikata bħala trasferiment ta’ parti ta’ impriża fis-sens tal-Artikolu 2112(5) tal-Kodiċi Ċivili, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ressqu kawża quddiem it-Tribunale di Trento (Tribunal ta’ Trento), li qed jiddeċiedi bħala tribunal industrijali, sabiex jiġi kkonstatat li l-istess kontribuzzjoni ma kinitx tapplika għalihom u li, konsegwentement, ir-relazzjoni ta’ xogħol tagħhom ma’ Telecom Italia tkompliet. |
19 |
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali sostnew, insostenn tar-rikors tagħhom, li qabel il-kontribuzzjoni tal-fergħa IT Operations lill-kapital ta’ TIIT, din il-fergħa ma kinitx tikkostitwixxi sottodiviżjoni li topera b’mod awtonomu mill-istruttura ta’ Telecom Italia. Barra minn hekk, l-imsemmija fergħa ma kinitx teżisti qabel dan it-trasferiment. Barra minn hekk, il-pressjoni qawwija eżerċitata mill-persuna li qed tittrasferixxi fuq iċ-ċessjonarju hija wkoll ta’ natura li toħloq ostakolu biex din il-kontribuzzjoni tiġi kklassifikata bħala trasferiment ta’ impriża. |
20 |
Barra minn hekk, wara l-kontribuzzjoni tal-fergħa IT Operations, TIIT kompliet twettaq parti prinċipali tal-attività tagħha għal Telecom Italia. |
21 |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-Tribunale di Trento ddeċieda li jissospendi l-proċeduri quddiemu u jagħmel is-segwenti domandi preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja:
|
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
22 |
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 1(a) u (b) tad-Direttiva 2001/23 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li, matul it-trasferiment ta’ parti minn impriża, tippermetti s-suċċessjoni tar-relazzjonijiet ta’ xogħol miċ-ċessjonarju lill-persuna li tittrasferixxi fl-ipoteżi li din il-parti minn impriża ma tikkostitwixxix entità ekonomika funzjonalment awtonoma li kienet diġà teżisti qabel it-trasferiment tagħha. |
Fuq l-ammissibbiltà
23 |
Telecom Italia u TIIT iqisu li l-ewwel domanda hija inammissibbli sa fejn tipproċedi fuq bażi infondata li tipprovdi li l-parti li hija s-suġġett tat-trasferiment għandha tikkostitwixxi entità li kienet diġà teżisti qabel it-trasferiment. Fil-fatt, il-kunċett ta’ “preeżistenza” ma huwiex preżenti la fir-redazzjoni ġdida tal-Artikolu 2112 tal-Kodiċi Ċivili, la fid-Direttiva 2001/23 u lanqas fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja. |
24 |
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li din l-oġġezzjoni, inkwantu tirreferi għall-Artikolu 2112 tal-Kodiċi Ċivili, tqajjem il-kwistjoni mhux dwar l-ammissibbiltà tal-ewwel domanda iżda dwar il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja. |
25 |
Issa, għalkemm skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 267 il-Qorti tal-Ġustizzja għandha l-ġurisdizzjoni li tiddeċiedi, abbażi ta’ domandi preliminari, fuq l-interpretazzjoni tat-Trattati u fuq il-validità u l-interpretazzjoni tal-atti meħuda mill-istituzzjonijiet, korpi jew organi tal-Unjoni, l-interpretazzjoni tad-dritt nazzjonali ma taqax taħt il-ġurisdizzjoni tagħha. |
26 |
Madankollu, kuntrarjament għal dak li jippretendu Telecom Italia u TIIT, il-qorti tar-rinviju mhux qed titlob mingħand il-Qorti tal-Ġustizzja interpretazzjoni tad-dritt nazzjonali tagħha li dwarha hija stess diġà pproċediet. |
27 |
Barra minn hekk, il-kwistjoni dwar jekk il-kunċett ta’ “preeżistenza” ma huwiex preżenti fid-Direttiva 2001/23 ma teċċedix il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja għaliex ma tirrigwardax l-ammissibbiltà tal-ewwel domanda iżda tirrigwarda l-fondatezza ta’ din il-kwistjoni (ara, b’analoġija, is-sentenza tas-27 ta’ Ġunju 2013, VG Wort et, C‑457/11 sa C‑460/11, punt 46). |
28 |
Għalhekk, mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta li l-ewwel domanda magħmula mit-Tribunale di Trento hija ammissibbli. |
Fuq il-mertu
29 |
Preliminarjament, għandu jitfakkar li d-Direttiva 2001/23 tapplika f’kull ipoteżi ta’ tibdil, fil-kuntest tar-relazzjonijiet kuntrattwali, tal-persuni fiżiki jew ġuridiċi responsabbli mill-operat tal-impriża, li tassumi l-obbligi tal-persuna li timpjega favur l-impjegati tal-impriża (ara s-sentenza tal-20 ta’ Jannar 2011, CLECE, C-463/09, Ġabra p. I-95, punt 30 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
30 |
Skont ġurisprudenza stabbilita, sabiex jiġi ddeterminat jekk hemmx “trasferiment” tal-impriża fis-sens tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2001/23, il-kriterju deċiżiv huwa dak dwar jekk l-entità inkwistjoni żżommx l-identità tagħha wara li tkun ittieħdet lura mill-persuna li timpjega l-ġdida (ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenza tas-6 ta’ Settembru 2011, Scattolon, C-108/10, Ġabra p. I-7491, punt 60 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
31 |
Dan it-trasferiment għandu jirrigwarda entità ekonomika organizzata b’mod stabbli li l-attività tagħha ma tikkonċernax sempliċement l-eżekuzzjoni ta’ xogħol determinat. Tikkostitwixxi tali entità kull entità organizzata ta’ persuni u ta’ elementi li jippermettu l-eżerċizzju ta’ attività ekonomika li ssegwi għan proprju u li hija strutturata u awtonoma biżżejjed (ara s-sentenzi tal-10 ta’ Diċembru 1998, Hernández Vidal et, C-127/96, C-229/96 u C-74/97, Ġabra p. I-8179, punti 26 u 27, u tat-13 ta’ Settembru 2007, Jouini et, C-458/05, Ġabra p. I-7301, punt 31, kif ukoll Scattolon, iċċitata iktar ’il fuq, punt 42). |
32 |
Minn dan isegwi li, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-imsemmija direttiva, l-entità ekonomika kkonċernata għandha, qabel it-trasferiment, tgawdi, b’mod partikolari, minn awtonomija funzjonali suffiċjenti, peress li l-kunċett ta’ awtonomija jirreferi għas-setgħat, mogħtija lill-persuni responsabbli mill-grupp ta’ ħaddiema kkonċernat, li jorganizzaw, b’mod relattivament liberu u indipendenti, ix-xogħol fi ħdan l-imsemmi grupp u, b’mod iktar partikolari, li jagħtu istruzzjonijiet u li jqassmu funzjonijiet lill-ħaddiema suġġetti li jappartjenu għal dan il-grupp, u dan mingħajr l-intervent dirett min-naħa ta’ strutturi oħra ta’ organizzazzjoni tal-persuna li timpjega (sentenza Scattolon, iċċitata iktar ’il fuq, punt 51 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
33 |
Din il-konklużjoni hija kkorroborata mill-ewwel u mir-raba’ subparagrafi tal-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2001/23, dwar ir-rappreżentazzjoni tal-ħaddiema, li jipprovdu li din id-direttiva hija intiża sabiex tapplika għal kull trasferiment li jissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 1(1) tagħha, kemm jekk l-entità ekonomika ttrasferita żżomm l-awtonomija tagħha fl-istruttura tal-persuna li lilha jsir it-trasferiment u kemm jekk le (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-12 ta’ Frar 2009, Klarenberg, C-466/07, Ġabra p. I-803, punt 50). |
34 |
Fil-fatt, l-użu, f’dawn l-ewwel u r-raba’ subparagrafi tal-Artikolu 6(1) tal-kelma “jippreservaw” jimplika li l-awtonomija tal-entità li ġiet ittrasferita għandha, fi kwalunkwe każ, teżisti qabel it-trasferiment. |
35 |
Għalhekk, jekk fil-kawża prinċipali jirriżulta li l-entità ttrasferita inkwistjoni ma kellhiex, qabel it-trasferiment, awtonomija funzjonali suffiċjenti, fatt li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju, dan it-trasferiment ma jkunx jaqa’ taħt id-Direttiva 2001/23. F’tali ċirkustanzi, ma hemmx l-obbligu li jirriżulta minn din id-direttiva li jinżammu d-drittijiet tal-ħaddiema ttrasferiti. |
36 |
Dan premess, l-imsemmija direttiva ma għandhiex tinqara bħala li tipprojbixxi Stat Membru milli jkun jista’ jżomm id-drittijiet tal-ħaddiema f’sitwazzjoni msemmija fil-punt preċedenti ta’ din is-sentenza. |
37 |
Fil-fatt, il-premessa 3 tal-istess direttiva tiddikjara li dispożizzjonijiet huma neċessarji sabiex jiġu protetti l-ħaddiema fil-każ li tinbidel it-tmexxija tal-impriża, b’mod partikolari, sabiex jiġi żgurat li d-drittijiet tagħhom jiġu mħarsa. |
38 |
Għalhekk, l-imsemmija premessa tenfasizza r-riskju li tirrappreżenta, għall-ħarsien tad-drittijiet tal-ħaddiema, is-sitwazzjoni ta’ tibdil fit-tmexxija ta’ impriża u l-ħtieġa li jiġu salvagwardjati l-ħaddiema mir-riskju tal-adozzjoni ta’ dispożizzjonijiet mibdula. |
39 |
Għalhekk, is-sempliċi assenza ta’ awtonomija funzjonali tal-entità ttrasferita ma tistax waħedha tostakola lil Stat Membru milli jiggarantixxi fid-dritt nazzjonali tiegħu ż-żamma tad-drittijiet tal-ħaddiema wara l-bidla fit-tmexxija tal-impriża. |
40 |
Din il-konklużjoni hija kkorroborata mill-Artikolu 8 tad-Direttiva 2001/23, li jipprovdi li din ma tippreġudikax id-dritt tal-Istati Membri li japplikaw jew idaħħlu liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi iktar favorevoli għall-impjegati. |
41 |
Fil-fatt, din id-direttiva tirrigwarda biss armonizzazzjoni parzjali tal-qasam inkwistjoni u ma hijiex intiża li tistabbilixxi livell ta’ protezzjoni uniformi għall-Unjoni kollha skont kriterji komuni, iżda li tiżgura li l-ħaddiema involuti jiġu protetti fir-relazzjonijiet tagħhom maċ-ċessjonarju bl-istess mod ta’ kif ir-relazzjonijiet tagħhom kienu mal-persuna li ttrasferit, u dan skont ir-regoli tad-dritt tal-Istat Membru kkonċernat (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-12 ta’ Novembru 1992, Watson Rask u Christensen, C-209/91, Ġabra p. I-5755, punt 27, kif ukoll tas-6 ta’ Novembru 2003, Martin et C-4/01, Ġabra p. I-12859, punt 41). |
42 |
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għall-ewwel domanda magħmula għandha tkun li l-Artikolu 1(1)(a) u (b) tad-Direttiva 2001/23 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li, matul trasferiment ta’ parti minn impriża, tippermetti s-suċċessjoni tar-relazzjonijiet ta’ xogħol miċ-ċessjonarju lill-persuna li tittrasferixxi fl-ipoteżi li din il-parti minn impriża ma tikkostitwixxix entità ekonomika funzjonalment awtonoma li teżisti qabel it-trasferiment tagħha. |
Fuq it-tieni domanda
43 |
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 1(1)(a) u (b) tad-Direttiva 2001/23 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tippermetti s-suċċessjoni tar-relazzjonijiet ta’ xogħol miċ-ċessjonarju lill-persuna li tittrasferixxi fl-ipoteżi li, wara t-trasferiment tal-parti mill-impriża kkunsidrata, din il-persuna li tittrasferixxi teżerċita, fil-konfront ta’ dan iċ-ċessjonarju, setgħa importanti ta’ supremazija. |
Fuq l-ammissibbiltà
44 |
Telecom Italia u TIIT iqisu li t-tieni domanda hija inammissibbli peress li tinvolvi evalwazzjoni tal-fatti. |
45 |
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li d-domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju, intiża li ssir taf jekk id-Direttiva 2001/23 tapplikax ukoll fl-ipoteżi li, wara t-trasferiment ta’ parti minn impriża, il-persuna li tittrasferixxi teżerċita fuq iċ-ċessjonarju, setgħa importanti ta’ supremazija, tirrigwarda l-interpretazzjoni ta’ din id-direttiva u, għalhekk tad-dritt tal-Unjoni. |
46 |
Peress li, abbażi tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 267 TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha l-ġurisdizzjoni li tiddeċiedi, abbażi ta’ domanda preliminari, dwar l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, it-tieni domanda magħmula mit-Tribunal di Trento hija ammissibbli. |
Fuq il-mertu
47 |
Qabelxejn, mill-ebda dispożizzjoni tad-Direttiva 2001/23 ma jirriżulta li l-leġiżlatur tal-Unjoni ppjana li l-indipendenza taċ-ċessjonarju fir-rigward tal-persuna li tittrasferixxi tikkundizzjona l-applikazzjoni ta’ din id-direttiva. |
48 |
Sussegwentement, għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja preċedentement qieset li d-Direttiva 77/187, kif emendata bid-Direttiva 98/50, essenzjalment imħassra u ssostitwita bid-Direttiva 2001/23, għandha l-intenzjoni li tirregola kull bidla legali li sseħħ fil-persuna li timpjega, fil-każ li l-kundizzjonijiet l-oħra li hija tistabbilixxi huma barra minn hekk issodisfatti u li tista’ għalhekk tapplika għal trasferiment bejn żewġ sussidjarji tal-istess grupp, li jikkostitwixxu persuni ġuridiċi distinti li kull waħda minnhom hija impenjata fir-relazzjonijiet ta’ xogħol speċifiċi mal-impjegati tagħhom. Il-fatt li l-kumpanniji inkwistjoni għandhom mhux biss l-istess proprjetarju, iżda wkoll l-istess bord ta’ diretturi u l-istess bini u li jaħdmu fl-istess qasam, huwa irrilevanti f’dan ir-rigward (sentenza tat-2 ta’ Diċembru 1999, Allen et, C-234/98, Ġabra p. I-8643, punt 17). |
49 |
Xejn ma jiġġustifika li, għall-applikazzjoni tal-imsemmija direttiva, l-unità tal-aġir fis-suq tal-kumpannija parent u tas-sussidjarji tagħha tipprevali fuq is-separazzjoni formali bejn dawn il-kumpanniji li għandhom personalitajiet legali distinti. Fil-fatt, tali soluzzjoni, li twassal biex teskludi t-trasferimenti bejn il-kumpanniji tal-istess grupp mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-direttiva, tmur eżattament kontra l-għan ta’ din tal-aħħar li huwa li tiżgura, sa fejn possibbli, iż-żamma tad-drittijiet tal-ħaddiema fil-każ ta’ bdil fit-tmexxija tal-impriża biex tippermettilhom jibqgħu fid-dipartiment tat-tmexxija tal-impriża l-ġdida bl-istess kundizzjonijiet li kellhom mal-persuna li tittrasferixxi (sentenza Allen et, iċċitata iktar ’il fuq, punt 20). |
50 |
Konsegwentement, sitwazzjoni bħal dik fil-kawża prinċipali, fejn l-impriża li tittrasferixxi teżerċita, fir-rigward taċ-ċessjonarju, setgħa importanti ta’ supremazija li timmanifesta ruħha permezz ta’ relazzjoni kummerċjali stretta u tqassim tar-riskju tal-impriża, ma tistax waħedha tostakola l-applikazzjoni tad-Direttiva 2001/23. |
51 |
Fl-aħħar nett, interpretazzjoni differenti tippermetti li jiġi evitat b’mod faċli l-għan ta’ din id-direttiva intiża, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, li tiżgura l-kontinwità tar-relazzjonijiet ta’ xogħol li jeżistu fil-kuntest ta’ entità ekonomika, irrispettivament mill-bdil tal-proprjetarju (sentenza Klarenberg, iċċitata iktar ’il fuq, punt 40, u l-ġurisprudenza ċċitata). |
52 |
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 1(1)(a) u (b) tad-Direttiva 2001/23 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tippermetti s-suċċessjoni tar-relazzjonijiet ta’ xogħol miċ-ċessjonarju lill-persuna li tittrasferixxi fl-ipoteżi li, wara t-trasferiment ta’ parti mill-impriża kkunsidrata, din il-persuna li tittrasferixxi teżerċita, fil-konfront ta’ dan iċ-ċessjonarju, setgħa importanti ta’ supremazija. |
Fuq l-ispejjeż
53 |
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas‑sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura. |
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Id-Disa’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi: |
|
|
Firem |
( *1 ) Lingwa tal-kawża: it-Taljan.