SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tmien Awla)
18 ta’ Diċembru 2008 ( *1 )
“Sitt Direttiva tal-VAT — Tnaqqis tat-taxxa tal-input — Oġġetti u servizzi użati kemm għall-operazzjonijiet taxxabbli u għall-operazzjonijiet eżentati — Tnaqqis proporzjonali — Kalkolu — Metodi previsti fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 17(5) — Obbligu ta’ applikazzjoni tar-regola ta’ arrotondament tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1)”
Fil-Kawża C-488/07,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 234 KE, imressqa mill-Court of Session (L-Iskozja) (Ir-Renju Unit), permezz ta’ deċiżjoni tat-31 ta’ Ottubru 2007, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil-5 ta’ Novembru 2007, fil-proċedura
Royal Bank of Scotland Group plc
vs
The Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tmien Awla),
komposta minn T. von Danwitz (Relatur), President tal-Awla, E. Juhász u G. Arestis, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: P. Mengozzi,
Reġistratur: M. Ferreira, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-8 ta’ Ottubru 2008,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
— |
għar-Royal Bank of Scotland Group plc, minn C. Tyre, QC, u D. Small, advocate, |
— |
għall-Gvern tar-Renju Unit, minn Z. Bryanston-Cross u S. Ossowski, bħala aġenti, assistiti minn I. Hutton, barrister, |
— |
għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn R. Lyal u M. Afonso, bħala aġenti, |
wara li rat id-deċiżjoni, meħuda wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 |
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 17(5) u tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) tas-Sitt Direttiva tal-Kunsill 77/388/KEE, tas-17 ta’ Mejju 1977, fuq l-armonizzazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar taxxi fuq id-dħul mill-bejgħ — Sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud: bażi uniformi ta’ stima (ĠU L 145, p. 1, iktar ’il quddiem is-“Sitt Direttiva”). |
2 |
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn ir-Royal Bank of Scotland Group plc (iktar ’il quddiem ir-“Royal Bank of Scotland”) u l-Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs (iktar ’il quddiem il-“Commissioners”), l-awtorità kompetenti fir-Renju Unit fil-qasam tal-ġbir tat-taxxa fuq il-valur miżjud (iktar ’il quddiem il-“VAT”), dwar il-portata tad-dritt għal tnaqqis mill-ammont tal-VAT dovut minn din il-kumpannija. |
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt Komunitarju
3 |
Skont it-tnax-il premessa tas-Sitt Direttiva “[…], billi l-proporzjon deduċibbli għandha tkun ikkalkulata bl-istess mod fl-Istati Membri kollha”. |
4 |
L-Artikolu 17(5) tas-Sitt Direttiva jgħid: “Fir-rigward ta’ oġġetti u servizzi li għandhom ikunu użati minn persuna taxxabbli kemm għal transazzjonijiet koperti b’paragrafi 2 u 3, fir-rigward ta’ li t-taxxa fuq il-valur miżjud titnaqqas, u għal transazzjonijiet fir-rigward ta’ li t-taxxa fuq il-valur miżjud ma titnaqqasx, it-tali proporzjon biss tat-taxxa fuq il-valur miżjud għandu jkun imnaqqas kif hu attribwit għat-transazzjonijiet ta’ qabel. Dan il-proporzjon għandu jkun determinat, b’mod konformi ma’ l-Artikolu 19, għat-transazzjonijiet kollha mwettqa minn persuna taxxabbli. Madanakollu, l-Istati Membri jistgħu:
|
5 |
L-Artikolu 19(1) tas-Sitt Direttiva jipprovdi: “Il-proporzjon imnaqqas taħt l-ewwel sub-paragrafu ta’ l-Artikolu 17(5) għandu jkun magħmul minn frazzjoni li jkollha:
Il-proporzjon għandu jkun stabbilit fuq bażi annwali, iffissat bħala persentaġġ u magħmul figura sħiħa li ma teċċedix il-numru li jmiss.” |
Id-dritt nazzjonali
6 |
Skont l-Artikolu 101 tar-regolament tal-1995 dwar it-taxxa fuq il-valur miżjud (Value Added Tax Regulations 1995): “1. Bla ħsara għall-Artikolu 102, l-ammont ta’ taxxa tal-input li persuna taxxabbli tista’ tnaqqas […] huwa ugwali għall-ammont tat-taxxa relatata mat-tranżazzjonijiet taxxabbli b’applikazzjoni ta’ dan l-Artikolu. 2. Għal kull wieħed mill-perijodi taxxabbli stabbiliti: […]
[…] 4. Il-proporzjon ikkalkulat għall-finijiet tal-paragrafu 2(d) iktar ’il fuq huwa espress f’perentwali u, jekk din il-perċentwali mhix numru sħiħ, għandha tiġi arrotondata għal numru akbar. […]” |
7 |
L-Artikolu 102(1) ta’ dan ir-regolament jipprovdi: “Bla ħsara għall-paragrafu 2 iktar ’il quddiem u għall-Artikoli 103, 103A u 103B, il-Commissioners jistgħu japprovaw jew jobbligaw l-użu, min-naħa ta’ persuna taxxabbli, ta’ metodu differenti minn dak indikat fl-Artikolu 101 […].” |
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
8 |
Ir-Royal Bank of Scotland hija l-membru li jirrappreżenta grupp ta’ kumpanniji li għandhom bħala l-attività prinċipali tagħhom il-provvista ta’ servizzi bankarji u servizzi finanzjarji oħra. Fil-kuntest tal-attivitajiet tagħha, din il-kumpannija tagħmel tranżazzjonijiet taxxabbli u tranżazzjonijiet eżentati. L-oġġetti u s-servizzi li x-xiri tagħhom wassal għall-ħlas tal-VAT mir-Royal Bank of Scotland huma użati kemm għal tranżazzjonijiet taxxabbli kif ukoll għal tranżazzjonijiet eżentati. |
9 |
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, jekk parti mit-taxxa tal-input imħallsa mir-Royal Bank of Scotland ma tistax tiġi attribwita kollha kemm hi għal tranżazzjonijiet taxxabbli jew għal tranżazzjonijiet eżentati, b’hekk din il-parti hija kkwalifikata bħala “residwa” mill-partijiet fil-kawża prinċipali. |
10 |
Fil-31 ta’ Mejju 2002, il-partijiet fil-kawża prinċipali kkonkludew ftehim dwar l-approvazzjoni tal-metodi speċjali ta’ eżenzjoni parzjali li tikkonċerna taxxa tal-input residwa tal-grupp VAT tar-Royal Bank of Scotland. Dan il-ftehim jistabbilixxi ċerti parametri li abbażi tagħhom jista’ jiġi mfassal metodu speċjali ma’ din il-kumpannija f’kull wieħed mis-setturi tal-attività tagħha. B’mod partikolari, dan il-ftehim jipprovdi li, meta l-metodu applikabbli għal settur jew parti minn settur li jifforma parti mill-attivitajiet kummerċjali tar-Royal Bank of Scotland jkun jeħtieġ li l-irkupru tat-taxxa tal-input fuq ix-xiri jkun ibbażat fuq perċentwali kkalkulata, l-imsemmija perċentwali għandha tiġi arrotondata lejn it-tieni punt deċimali ogħla u l-Artikolu 101(4) tar-regolament tal-1995 dwar it-taxxa fuq il-valur miżjud m’għandux japplika. |
11 |
Sussegwentement, ir-Royal Bank of Scotland qies li din l-aħħar dispożizzjoni tal-ftehim tal-31 ta’ Mejju 2002 kienet tikser l-Artikoli 17 u 19 tas-Sitt Direttiva u li għaldaqstant, din kienet mingħajr effett. Dan qies li din id-direttiva kienet teħtieġ arrotondament lejn l-unità ogħla u talbet għall-permess tal-Commissioners sabiex tagħmel kalkolu ta’ tqassim intiż sabiex tiġi kkwantifikata t-taxxa tal-input residwa li tista’ titnaqqas minn settur partikolari tal-attività tagħha u li jinvolvi arrotondament lejn l-unità ogħla. Peress li l-Commissioners waslu għal deċiżjoni li tiċħad l-użu ta’ tali metodu, ir-Royal Bank of Scotland ikkontesta din id-deċiżjoni quddiem il-VAT and Duties Tribunal, li fid-deċiżjoni tiegħu tal-20 ta’ Jannar 2006, iddeċieda li metodu speċjali, stabbilit bi ftehim komuni u li jipprovdi arrotondament lejn it-tieni punt deċimali ogħla, kien kompatibbli mal-leġiżlazzjoni tar-Renju Unit kif ukoll mas-Sitt Direttiva. |
12 |
Ir-Royal Bank of Scotland invokat lil din id-deċiżjoni quddiem il-Court of Session (L-Iskozja). Peress li qieset li s-soluzzjoni tal-kawża kienet tiddependi mill-interpretazzjoni tas-Sitt Direttiva, din il-qorti iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
|
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
13 |
Permezz tal-ewwel domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-Istati Membri humiex marbuta japplikaw ir-regola ta’ arrotondament prevista fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) tas-Sitt Direttiva meta l-proporzjon tad-dritt għal tnaqqis tat-taxxa tal-input ikun ikkalkulat skont wieħed mill-metodi speċjali tal-punti (a), (b), (ċ) jew (d) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 17(5) ta’ din id-direttiva. |
14 |
Skont ġurisprudenza kostanti, id-dritt għal tnaqqis previst fl-Artikoli 17 u segwenti tas-Sitt Direttiva jifforma parti sħiħa mill-mekkaniżmu tal-VAT, u bħala prinċipju ma jistax jiġi limitat (sentenza tas-6 ta’ Ottubru 2005, Il-Kummissjoni vs Franza, C-243/03, Ġabra p. I-8411, punt 28 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
15 |
Ir-regoli dwar tnaqqis huma intiżi sabiex jeħilsu kompletament lill-imprenditur mill-piż tal-VAT dovuta jew imħallsa fil-kuntest tal-attivitajiet ekonomiċi tiegħu kollha. Konsegwentement, is-sistema komuni tal-VAT tiggarantixxi n-newtralità perfetta fir-rigward tad-dejn fiskali tal-attivitajiet ekonomiċi kollha, ikunu liema jkunu l-għanijiet jew ir-riżultati tagħhom, bil-kundizzjoni li l-imsemmija attivitajiet ikunu huma stess, bħala prinċipju, suġġetti għall-VAT (ara s-sentenza tat-22 ta’ Frar 2001, Abbey National, C-408/98, Ġabra p. I-1361, punt 24 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
16 |
Għaldaqstant, meta l-beni jew servizzi akkwistati minn persuna taxxabbli huma użati għall-bżonnijiet ta’ tranżazzjonijiet eżentati jew li ma jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-VAT, ma jkun hemm la l-ġbir ta’ output tax u lanqas tnaqqis ta’ taxxa tal-input (sentenza tal-14 ta’ Settembru 2006, Wollny, C-72/05, Ġabra p. I-8297, punt 20). |
17 |
L-Artikolu 17(5) tas-Sitt Direttiva jistabbilixxi s-sistema applikabbli għad-dritt għal tnaqqis tal-VAT, meta dan ikun relatat ma’ oġġetti jew servizzi li jkunu użati mill-persuna taxxabbli “kemm għal transazzjonijiet koperti b’paragrafi 2 u 3, fir-rigward ta’ li t-taxxa fuq il-valur miżjud titnaqqas, u għal transazzjonijiet fir-rigward ta’ li t-taxxa fuq il-valur miżjud ma titnaqqasx”. F’tali każ, b’mod konformi mal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 17(5) tas-Sitt Direttiva, it-tnaqqis huwa ammess biss għall-parti tal-VAT li hija proporzjonali mal-ammont tal-ewwel tranżazzjonijiet intaxxati (sentenzi Abbey National, iċċitata iktar ’il fuq, punt 37, u tas-27 ta’ Settembru 2001, Cibo Participations, C-16/00, Ġabra p. I-6663, punt 34). |
18 |
Skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 17(5) tas-Sitt Direttiva, id-dritt għal tnaqqis huwa kkalkulat skont proporzjon iddeterminat b’mod konformi mal-Artikolu 19 ta’ din l-istess direttiva. |
19 |
Madankollu, l-imsemmi tielet subparagrafu tal-Artikolu 17(5) jawtorizza deroga minn din ir-regola billi jippermetti lill-Istati Membri li jipprovdu wieħed mill-metodi l-oħra ta’ determinazzjoni tad-dritt għal tnaqqis elenkat f’dan is-subparagrafu, jiġifieri l-istabbiliment ta’ proporzjon differenti għal kull settur ta’ attività jew it-tnaqqis skont l-użu ta’ kull parti jew parti mill-oġġetti u s-servizzi f’attività preċiża, jew anki jipprovdu l-esklużjoni tad-dritt għal tnaqqis taħt ċerti kundizzjonijiet. |
20 |
F’dak li jirrigwarda l-kwistjoni dwar skont liema metodu għandhom l-Istati Membri għandhom jarrotondaw l-ammont deduċibbli hekk stabbilit, din id-dispożizzjoni ma tinkludi fiha l-ebda regola speċifika. |
21 |
Kuntrarjament għal dak li jsostni r-Royal Bank of Scotland, ir-regola ta’ arrotondament prevista fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) tas-Sitt Direttiva ma tapplikax sa fejn ċirkustanza partikolari tkun suġġetta għal sistema speċjali prevista fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 17(5) tal-istess direttiva. |
22 |
Kif jirriżulta b’mod ċar mill-kliem tal-Artikoli 17(5) u 19(1) tas-Sitt Direttiva, din l-aħħar dispożizzjoni tirreferi biss għall-proporzjon tat-tnaqqis, previst fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 17(5) ta’ din id-direttiva, u b’hekk jistabbilixxi biss regola dettaljata ta’ kalkolu għall-proporzjon kopert minn din l-aħħar dispożizzjoni. |
23 |
Barra minn hekk, dan ir-riżultat jirriżulta wkoll mill-istruttura tad-dispożizzjonijiet inkwistjoni. Filwaqt li t-tieni subparagrafu tal-imsemmi Artikolu 17(5) jipprovdi, għall-kalkolu tal-ammont deduċibbli, li l-applikazzjoni tal-imsemmi Artikolu 19 hija r-regola, it-tielet subparagrafu tiegħu, li jibda bit-terminu “madanakollu”, jawtorizza lill-Istati Membri sabiex jipprovdu derogi ta’ portata ftit jew wisq kbira għal din ir-regola, li tinvolvi wkoll l-esklużjoni tad-dritt għal tnaqqis. |
24 |
Fl-aħħar, dan huwa kkonfermat ukoll mill-għan tal-punti (a) sa (d) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 17(5) tas-Sitt Direttiva li b’mod partikolari għandu l-għan, kif osservat il-Kummissjoni, filwaqt li jieħdu inkunsiderazzjoni l-karatteristiċi speċifiċi partikolari għall-attivitajiet tal-persuna taxxabbli, li jippermetti lill-Istati Membri biex jaslu għal riżultati iktar preċiżi. Għaldaqstant, dawn l-Istati għandhom ikunu f’pożizzjoni li japplikaw regoli ta’ arrotondament iktar preċiżi minn dawk previsti fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) tas-Sitt Direttiva. L-obbligu fuq l-Istati Membri, minħabba raġunijiet ta’ simplifikazzjoni, li jarrotondaw skont dan l-aħħar metodu, għalkemm inqas preċiż, imur kontra l-imsemmi għan tad-derogi msemmija. |
25 |
Minn dan jirriżulta li, sa fejn ċirkustanza partikolari tkun suġġetta għal tali sistema derogatorja, din tkun eskluża mir-regola ta’ kalkolu tal-proporzjon imnaqqas tal-Artikolu 19 tas-Sitt Direttiva. B’hekk, l-Istati Membri mhumiex marbuta japplikaw ir-regola ta’ arrotondament ta’ din l-aħħar dispożizzjoni, meta jkollhom rikors għal metodi ta’ kalkolu previsti fil-punti (a), (b), (ċ) jew (d) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 17(5) ta’ din l-istess direttiva, iżda jistgħu jadottaw regoli ta’ arrotondament tagħhom stess, fl-osservanza tal-prinċipji li hija bbażata fuqhom is-sistema komuni tal-VAT (ara s-sentenza tal-10 ta’ Lulju 2008, Koninklijke Ahold, C-484/06, Ġabra p. I-5097, punt 33). |
26 |
Kuntrarjament għal dak li ssostni r-Royal Bank of Scotland, din il-konstatazzjoni bl-ebda mod ma hija mqiegħda f’diskussjoni mill-għan tas-Sitt Direttiva, stabbilit fit-tnax-il premessa tagħha, li jgħid li l-kalkolu tal-proporzjon deduċibbli għandu jsir b’mod simili fl-Istati Membri kollha. Min-naħa waħda, din il-premessa ma teħtieġx li l-kalkolu tal-proporzjon deduċibbli għandu jsir b’mod identiku fl-Istati Membri kollha. Min-naħa l-oħra, billi tistabbilixxi espressament il-possibbiltà, għall-Istati Membri, li jidderogaw mill-metodu ta’ kalkolu tal-Artikolu 19(1) tagħha permezz ta’ diversi metodi, is-Sitt Direttiva tippermetti li l-kalkolu tal-proporzjon tad-dritt deduċibbli jsir b’mod differenti fl-Istati Membri. |
27 |
Barra minn hekk, il-prinċipju ta’ newtralità fiskali li jirrifletti l-prinċipju ta’ trattament ugwali, kif ukoll il-prinċipju ta’ proporzjonalità, lanqas ma jistgħu jeħtieġ l-applikazzjoni ta’ metodu ta’ arrotondament wieħed biss għal dawn il-metodi ta’ kalkolu kollha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Koninklijke Ahold, iċċitata iktar ’il fuq, punti 37 u 41). |
28 |
Fl-aħħar, u kuntrarjament għal dak li josserva r-Royal Bank of Scotland, din il-konstatazzjoni lanqas ma hija mqiegħda indiskussjoni mill-interpretazzjoni li tista’ tingħata tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE, tat-28 ta’ Novembru 2006, dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (ĠU L 347, p. 1), li daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2007 u b’hekk wara l-fatti tal-każ inkwistjoni fil-kawża prinċipali, u għaldaqstant, mhijiex applikabbli. |
29 |
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għall-ewwel domanda preliminari għandha tkun fis-sens li l-Istati Membri mhumiex marbuta japplikaw ir-regola ta’ arrotondament prevista fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) tas-Sitt Direttiva meta l-proporzjon tad-dritt deduċibbli tat-taxxa tal-input huwa kkalkulat skont wieħed mill-metodi speċjali abbażi tal-punti (a), (b), (ċ) jew (d) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 17(5) ta’ din id-direttiva. |
Fuq it-tieni domanda
30 |
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) tas-Sitt Direttiva jawtorizzax lill-Istati Membri sabiex jeħtieġu li l-proporzjon deduċibbli jiġi arrotondat għal ċifra differenti mill-unità superjuri meta jiġi stabbilit konformement mal-Artikolu 17(5) tal-istess direttiva. |
31 |
Din it-talba għall-interpretazzjoni tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) tas-Sitt Direttiva ma tapplikax, peress li l-Istati Membri m’għandhomx l-obbligu li japplikaw ir-regola ta’ arrotondament stabbilità f’din l-istess dispożizzjoni meta jirrikorru għall-metodi ta’ kalkolu previsti fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 17(5) ta’ din id-direttiva. |
32 |
Minn dan jirriżulta, fid-dawl tar-risposta li ngħatat għall-ewwel domanda u minn dak li ntqal iktar ’il fuq, li m’hemmx lok għalfejn tingħata risposta għat-tieni domanda preliminari. |
Fuq l-ispejjeż
33 |
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta’ l-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk ta’ l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura. |
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tmien Awla) taqta’ u tiddeċiedi: |
L-Istati Membri mhumiex marbuta japplikaw ir-regola ta’ arrotondament prevista fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) tas-Sitt Direttiva tal-Kunsill 77/388/KEE, tas-17 ta’ Mejju 1977, fuq l-armonizzazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar taxxi fuq id-dħul mill-bejgħ — Sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud: bażi uniformi ta’ stima, meta l-proporzjon tad-dritt deduċibbli tat-taxxa tal-input huwa kkalkulat skont wieħed mill-metodi speċjali abbażi tal-punti (a), (b), (ċ) jew (d) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 17(5) ta’ din id-direttiva. |
Firem |
( *1 ) Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.