SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Awla Manja)
8 ta’ Settembru 2009 ( *1 )
“Trattati bilaterali bejn Stati Membri — Protezzjoni fi Stat Membru ta’ indikazzjoni ta’ provenjenza ġeografika ta’ Stat Membru ieħor — Isem ‘Bud’ — Użu tat-trade mark American Bud — Artikoli 28 KE u 30 KE — Regolament (KE) Nru 510/2006 — Sistema Komunitarja ta’ protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u tad-denominazzjonijiet tal-oriġini — Adeżjoni tar-Repubblika Ċeka — Miżuri tranżitorji — Regolament (KE) Nru 918/2004 — Kamp ta’ applikazzjoni tas-sistema Komunitarja — Natura eżawrjenti”
Fil-Kawża C-478/07,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 234 KE, imressqa mill-Handelsgericht Wien (l-Awstrija), permezz ta’ deċiżjoni tas-27 ta’ Settembru 2007, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil-25 ta’ Ottubru 2007, fil-proċedura
Budějovický Budvar, národní podnik
vs
Rudolf Ammersin GmbH,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Awla Manja),
komposta minn V. Skouris, President, P. Jann, C. W. A. Timmermans (Relatur), A. Rosas u K. Lenaerts, Presidenti tal-Awla, P. Kūris, E. Juhász, L. Bay Larsen u P. Lindh, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: D. Ruiz-Jarabo Colomer,
Reġistratur: K. Sztranc-Sławiczek, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-2 ta’ Diċembru 2008,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
— |
għal Budějovický Budvar, národní podnik, minn C. Petsch, avukat, |
— |
għal Rudolf Ammersin GmbH, minn C. Hauer, B. Goebel u C. Schulte, avukati, |
— |
għall-Gvern Ċek, minn T. Boček u M. Smolek, bħala aġenti, |
— |
għall-Gvern Elleniku, minn I. Chalkias u K. Marinou, bħala aġenti, |
— |
għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn B. Doherty u B. Schima kif ukoll minn M. Vollkommer, bħala aġenti, |
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal-5 ta’ Frar 2009,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 |
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 28 KE u 30 KE tal-Att li jirrigwarda l-kundizzjonijiet tal-adeżjoni tar-Repubblika Ċeka, tar-Repubblika tal-Estonja, ir-Repubblika ta’ Ċipru, ir-Repubblika tal-Latvja, ir-Repubblika tal-Litwanja, ir-Repubblika tal-Ungerija, ir-Repubblika ta’ Malta, ir-Repubblika tal-Polonja, ir-Repubblika tas-Slovenja u r-Repubblika tas-Slovakkja u l-aġġustamenti għat-trattati li fuqhom hija stabbilita l-Unjoni Ewropea (ĠU 2003, L 236, p. 33, iktar ’il quddiem l-“Att ta’ Adeżjoni”), tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 918/2004 tad-29 ta’April 2004 li jintroduċi arranġamenti transitorji għall-protezzjoni ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi u ismijiet ta’ oriġini għal prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel b’konnessjoni mal-adeżjoni tar-Repubblika Ċeka, l-Estonja, Ċipru, l-Latvja, l-Litwanja, l-Ungerija, Malta, l-Polonja, s-Slovenja u s-Slovakkja (ĠU L 163, p. 88), kif ukoll tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 510/2006 tal-20 ta’ Marzu 2006 dwar il-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u d-denominazzjonijiet tal-oriġini għall-prodotti agrikoli u l-oġġetti tal-ikel (ĠU L 93, p. 12). |
2 |
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn Budějovický Budvar, národní podnik (iktar ’il quddiem “Budvar”, birrerija stabbilita fil-belt ta’ Česke Budějovice (ir-Repubblika Ċeka), u Rudolf Ammersin GmbH (iktar ’il quddiem “Ammersin”), ditta kummerċjali stabbilita fi Vjenna (l-Awstrija) li topera negozju ta’ distribuzzjoni ta’ xorb, rigward it-talba ta’ Budvar li tipprojbixxi lil Ammersin li tikkummerċjalizza taħt it-trade mark American Bud birra prodotta mill-birrerija Anheuser-Busch Inc. (iktar ’il quddiem “Anheuser-Busch”), stabbilita f’Saint Louis (l-Istati Uniti), għar-raġuni li, skont trattati bilaterali li jorbtu lir-Repubblika Ċeka u r-Repubblika tal-Awstrija, l-użu tal-isem “Bud” fir-Repubblika tal-Awstrija huwa rriżervat għall-birra prodotta fir-Repubblika Ċeka. |
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt internazzjonali
3 |
L-Artikoli 1 sa 5 tal-Ftehim ta’ Liżbona, tal-31 ta’ Ottubru 1958, dwar il-protezzjoni ta’ denominazzjonijiet ta’ oriġini u r-reġistrazzjoni internazzjonali tagħhom (iktar ’il quddiem il-“Ftehim ta’ Liżbona”), rrivedut fi Stokkolma fl-14 ta’ Lulju 1967, u emendat fit-28 ta’ Settembru 1979 (Ġabra tat-Trattati tan-Nazzjonijiet Uniti, Vol. 828, Nru 13172, p. 205, iktar ’il quddiem il-“Ftehim ta’ Liżbona”), jipprovdi: “1) Il-pajjiżi li għalihom japplika dan il-Ftehim jikkostitwixxu Unjoni Speċjali fil-qafas tal-Unjoni għall-Protezzjoni tal-Proprjetà Industrijali. 2) Huma jobbligaw ruħhom li jipproteġu, fit-territorji tagħhom, skont it-termini ta’ dan il-Ftehim, id-denominazzjonijiet tal-oriġini tal-prodotti tal-pajjiżi l-oħra tal-Unjoni Speċjali, li huma rikonoxxuti u protetti bħala tali fil-pajjiż ta’ oriġini u rreġistrati fl-Uffiċċju Internazzjonali tal-Proprjetà Intellettwali […] li għalih tirreferi l-Konvenzjoni li tistabbilixxi l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Proprjetà Intellettwali [ODPI].” [traduzzjoni mhux uffiċjali] |
4 |
Skont l-Artikolu 2 tal-Ftehim ta’ Liżbona: “1) F’dan il-Ftehim, ‘denominazzjoni tal-oriġini’ tfisser l-isem ġeografiku ta’ pajjiż, ta’ reġjun jew ta’ lokalità li jservi sabiex jindika prodott li joriġina minn hemm u li l-kwalità jew il-karatteristiċi tiegħu huma dovuti esklużivament jew essenzjalment għall-ambjent ġeografiku, li jinkludi l-fatturi naturali u umani. 2) Il-pajjiż ta’ oriġini huwa dak li ismu, jew dak li fih jinsab ir-reġjun jew il-lokalità li isimhom, jikkostitwixxi d-denominazzjoni ta’ oriġini li tat il-fama tagħha lill-prodott.” [traduzzjoni mhux uffiċjali] |
5 |
Id-denominazzjoni tal-oriġini BUD (Denominazzjoni tal-oriġini Nru 598) ġiet irreġistrata fl-10 ta’ Marzu 1975, għall-birra, quddiem l-ODPI, skont il-Ftehim ta’ Liżbona. |
Id-dritt Komunitarju
L-Att ta’ Adeżjoni
6 |
Skont l-Artikolu 20 tal-Att ta’ Adeżjoni: “L-atti mniżżla fl-Anness II ma’ dan l-Att għandhom ikunu adattati kif speċifikat f’dak l-Anness.” |
7 |
Fl-Anness II tal-Att ta’ Adeżjoni, intitolat “Lista li hemm referenza għaliha fl-Artikolu 20 tal-Att ta’ l-Adeżjoni”, “31996 R 1107: Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru. 1107/96 tat-12 ta’ Ġunju 1996 dwar ir-reġistrazzjoni ta’ l-indikazzjonijiet u l-ismijiet ġijografikiċi ta’ l-oriġini skond il-proċedura stipulata fl-Artikolu 17 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru. 2081/92 (ĠU L 148 […] p. 1), kif emendat bi: […]
|
Ir-Regolament (KEE) Nru 2081/92
8 |
Is-seba’ premessa tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2081/92 tal-14 ta’ Lulju 1992, dwar il-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u d-denominazzjoni tal-oriġini tal-prodotti agrikoli u l-prodotti tal-ikel (ĠU L 208, p. 1), tipprovdi: “[…] hemm differenzi fil-prassi nazzjonali għall-implementazzjoni tad-denominazzjoni ta’ oriġini jew indikazzjonijiet ġeografiċi; billi għandha tiġi prevista prassi tal-Komunità; billi struttura ta’ regoli tal-Komunità dwar il-protezzjoni tippermetti l-iżvilupp ta’ indikazzjonijiet geografiċi u d- denominazzjoni ta’ l-oriġini; billi minħabba illi tipprovdi metodu iktar uniformi din l-istruttura tiżgura kompetizzjoni ġusta bejn il-produtturi ta’ prodotti li għandhom dawn l-indikazzjonijiet u b’hekk tittejjeb il-kredibilità tal-prodotti f’għajnejn il-konsumaturi”. |
9 |
L-Artikoli 5 sa 7 tar-Regolament Nru 2081/92 jistabbilixxu l-proċedura ta’ reġistrazzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u tad-denominazzjonijiet tal-oriġini msemmija fl-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament, imsejħa “proċedura normali”. Skont l-Artikolu 5(4) ta’ dan ir-regolament, l-applikazzjoni għandha tintbagħat lill-Istat Membru fejn tinsab iż-żona ġeografika kkonċernata. Dan l-Istat Membru jikkonferma, skont l-ewwel subaragrafu tal-Artikolu 5(5) tal-istess regolament, illi l-applikazzjoni hija ġġustifikata u għandu jibgħat l-applikazzjoni lill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej. |
10 |
Billi huwa meħtieġ ċertu żmien sabiex tiġi proċessata applikazzjoni għar-reġistrazzjoni mill-Kummissjoni u li, u billi l-Istati Membri għandhom jitħallew jagħtu protezzjoni nazzjonali temporanja sakemm ikun hemm deċizjoni Komunitarja dwar ir-reġistrazzjoni tal-isem, ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 535/97, tas-17 ta’ Marzu 1997, li jemenda Regolament (KEE) Nru 2081/92 (ĠU L 83, p. 3) daħħal it-test li ġej wara l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 5(5) tar-Regolament Nru 2081/92: “Dak l-Istat Membru jista’, fuq bażi transitorja biss, jagħti fuq livell nazzjonali protezzjoni fis-sens tar-Regolament preżenti bid-denominazzjoni [isem] trasmessa bil-mod preskritt, u, fejn ikun il-każ, perjodu ta’ aġġustament, mid-data ta’ dik it-trasmissjno[n]i […] Protezzjoni transitorja nazzjonali bħal din għandha tieqaf fid-data li fiha tittieħed deċizjoni fuq ir-reġistrazzjoni taħt dan ir-Regolament. […] Protezzjoni transitorja nazzjonali bħal din għandha tieqaf fid-data li fiha tittieħed deċizjoni fuq ir-reġistrazzjoni taħt dan ir-Regolament. […] Il-konsegwenzi ta’ protezzjoni nazzjonali bħal din, meta denominazzjoni [isem] ma tkunx ġiet irreġistrata taħt dan ir-Regolament, għandhom ikunu ir-responsabbiltà esklusiva ta’ l-Istat Membru konċernat. Il-miżuri meħuda mill-Istati Membri taħt it-tieni subparagrafu għandhom jipproduċu effetti fuq livell nazzjonali biss; ma għandux ikollhom effett fuq in-negozju intra-Komunitarju.” |
11 |
L-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 2081/92 jistabbilixxi proċedura ta’ reġistrazzjoni, applikabbli għar-reġistrazzjoni tal-ismijiet li kienu diġà jeżistu fid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-regolament, imsejħa “proċedura semplifikata”. Din id-dispożizzjoni tipprovdi b’mod partikolari li l-Istati Membri għandhom jinformaw lill-Kummissjoni fi żmien sitt xhur mid-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 2081/92, l-ismijiet tagħhom li huma jixtiequ jirreġistraw skont din il-proċedura. |
12 |
Sabiex jittieħed inkunsiderazzjoni b’mod partikolari l-fatt li l-ewwel proposta ta’ reġistrazzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u tad-denominazzjoni tal-oriġini, li l-Kummissjoni kellha tiżviluppa skont l-Artikolu 17(2) tar-Regolament Nru 2081/92, ġiet ippreżentata lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea biss fix-xahar ta’ Marzu 1996, filwaqt li l-parti l-kbira tal-perijodu tranżitorju ta’ ħames snin previst fl-Artikolu 13(2) tal-istess regolament kien skada, ir-Regolament Nru 535/97, li daħal fis-seħħ fit-28 ta’ Marzu 1997 ssostitwixxa dan l-aħħar paragrafu bit-test segwenti: “B’deroga għall-paragrafu 1(a) u (b), Stati Membri jistgħu iżommu sistemi nazzjonali li jippermettu l-użu ta’ denominazzjonijiet reġistrati taħt l-Artikolu 17 għal perjodu ta’ mhux aktar minn ħames snin wara d-data tal-pubblikazzjoni tar-reġistrazzjoni, basta li:
Madanakollu, din id-deroga ma tistax twassal għan-negozju tal-prodotti liberament fit-territorju ta’ Stat Membru fejn dawk id-denominazzjonijiet kienu projbiti.” |
13 |
L-Artikolu 1(15) tar-Regolament tal-Kunsill Nru 692/2003 tat-8 ta’ April 2003 li jemenda r-Regolament (KEE) Nru 2081/92 (ĠU L 99, p. 1), jipprovdi: “L-Artikolu 13(2) u l-Artikolu 17 għandhom jiġu mħassra. Madankollu, id-dispożizzjonijiet ta’ dawn l-Artikolu għandhom jibqgħu jgħoddu għal ismijiet irreġistrati jew għal ismijiet li għalihom tkun saret applikazzjoni għar-reġistrazzjoni bil-proċedura prevista fl-Artikolu 17 qabel ma daħal fis-seħħ dan ir-Regolament.” |
Ir-Regolament Nru 510/2006
14 |
Ir-Regolament Nru 2081/92, kif emendat l-aħħar bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 806/2003, tal-14 ta’ April 2003 (ĠU L 122, p. 1), ġie mħassar skont l-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 510/2006. Dan l-aħħar regolament daħal fis-seħħ fil-jum tal-pubblikazzjoni tiegħu fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, jiġifieri fil-31 ta’ Marzu 2006. |
15 |
Il-Premessa 6 tar-Regolament Nru 510/2006 tipprovdi: “Għandha ssir dispożizzjoni għal approċċ Komunitarju għad-denominazzjonijiet ta’ l-oriġini u l-indikazzjonijiet ġeografiċi. Sistema Komunitaarja ta’ protezzjoni tippermetti l-iżvilupp ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi u denominazzjonijiet ta’ l-oriġini billi, filwaqt li tipprovdi approċċ aktar uniformi, sistema bħal din tiżgura kompetizzjoni ġusta bejn il-produtturi ta’ prodotti li jkollhom indikazzjonijiet bħal dawn u jsaħħaħ il-kredibbiltà tal-prodotti f’għajnejn il-konsumatur.” |
16 |
Skont il-Premessa 19 ta’ dan ir-regolament: “L-ismijiet li jkunu diġà reġistrati taħt ir-Regolament [….] Nru 2091/92 […]fid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament għandhom jibqgħu jiġu protetti taħt dan ir-Regolament u jiġu inklużi awtomatikament fir-reġistru. […]” |
17 |
L-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Kamp ta’ applikazzjoni”, jipprovdi fil-paragrafi (1) u (2) tiegħu: “1. Dan ir-Regolament għandu jistabbilixxi r-regoli dwar il-protezzjoni ta’ denominazzjonijiet ta’ l-oriġini u indikazzjonijiet ġeografiċi għall-prodotti agrikoli maħsuba għal konsum mill-bniedem elenkati fl-Anness I għat-Trattat u għall-oġġetti ta’ l-ikel elenkati fl-Anness I għal dan ir-Regolament u għall-prodotti agrikoli elenkati fl-Anness II għal dan ir-Regolament. […] 2. Dan ir-Regolament għandu japplika mingħajr preġudizzju għal dispożizzjonijiet Komunitarji speċifiċi oħrajn.” |
18 |
L-Anness I tal-istess regolament, intitolat “Oġġetti ta’ l-ikel imsemmijin fl-Artikolu 1(1)”, isemmi l-“birra” fl-ewwel inċiż tiegħu. |
19 |
L-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 510/2006, intitolat “Denominazzjoni ta’ l-oriġini u indikazzjoni ġeografika” jipprovdi fil-paragrafi (1) u (2) tiegħu: “1. Għall-fini ta’ dan ir-Regolament:
2. Ismijiet ġeografiċi jew mhux ġeografiċi tradizzjonali li jiddenominaw prodott agrikolu jew oġġett ta’ l-ikel li jissodisfa l-kondizzjonijiet imsemmijin fil-paragrafu 1 għandhom ikunu kkunsidrati bħala denominazzjonijiet ta’ l-oriġini jew indikazzjonijiet ġeografiċi.” |
20 |
L-Artikolu 4(1) ta’ dan ir-regolament jipprovdi: “Biex ikun eliġibbli għal denominazzjoni ta’ l-oriġini protetta (PDO) jew indikazzjoni ġeografika protetta (PGI), prodott agrikolu jew oġġett ta’ l-ikel għandu jikkonforma ma’ speċifikazzjoni ta’ prodott.” |
21 |
L-Artikoli 5 sa 7 tar-Regolament Nru 510/2006 jistabbilixxu l-proċedura ta’ reġistrazzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u tad-denominazzjonijiet tal-oriġini msemmija fl-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament. Skont l-Artikolu 5(4) ta’ dan ir-regolament, fejn l-applikazzjoni għal reġistrazzjoni tkun relatata ma’ żona ġeografika fi Stat Membru, l-applikazzjoni għandha tkun indirizzata lil dak l-Istat Membru. Skont l-Artikolu 5(5) tal-istess regolament, l-Istat Membru għandu jagħtu bidu għal proċedura ta’ oġġezzjoni nazzjonali u sussegwentement jistabbilixxi deċiżjoni dwar din l-applikazzjoni. F’każ ta’ deċiżjoni favorevoli, dan l-Istat Membru jibgħat lill-Kummissjoni d-dokumenti msemmija fil-paragrafu 7 tal-Artikolu 5 sabiex tittieħed deċiżjoni finali meħuda fit-tmiem il-proċedura rregolata mill-Artikoli 6 u 7 tar-Regolament Nru 510/2006 li tinkludi, b’mod partikolari, proċedura ta’ oppożizzjoni. |
22 |
Skont l-Artikolu 5(6) ta’ dan ir-regolament: “L-Istat Membru jista’, fuq bażi transitorja biss, jagħti protezzjoni skond dan ir-Regolament fil-livell nazzjonali lill-isem, u, fejn xieraq, perijodu ta’ aġġustament, b’effett mid-data li fiha tiġi pprżentata l-applikazzjoni lill-Kummissjoni. Il-perijodu ta’ aġġustament previst fl-ewwel subparagrafu jista’ jingħata biss bil-kundizzjoni li l-impriżi konċernati jkunu kkummerċjalizzaw legalment il-prodotti in kwistjoni, bl-użu kontinwu ta’ l-ismijiet konċernati għal mhux inqas mill-aħħar ħames snin u jkunu għamlu dan il-punt fil-proċedura ta’ oġġezzjoni nazzjonali msemmija fl-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 5. Protezzjoni nazzjonali transitorja bħal din għandha tieqaf fid-data li fiha tittieħed deċiżjoni dwar reġistrazzjoni skond dan ir-Regolament. Il-konsegwenzi ta’ protezzjoni nazzjonali transitorja bħal din, fejn isem mhux reġistrat skond dan ir-Regolament, għandhom ikunu r-responsabbiltà ta’ l-Istat Membru konċernat biss. Il-miżuri meħudin minn Stat Membru skond l-ewwel subparagrafu għandhom jipproduċu effetti f’livell nazzjonali biss, u ma għandu jkollhom l-ebda effett fuq il-kummerċ intra-Komunitarju jew internazzjonali.” |
23 |
L-Artikolu 13(1) ta’ dan ir-regolament jipprovdi: “1. Ismijiet reġistrati għandhom ikunu protetti kontra:
[…]” |
Ir-Regolament Nru 918/2004
24 |
Il-Premessi 2 sa 4 tar-Regolament Nru 918/2004 jipprovdu:
|
25 |
L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 918/2004 jipprovdi: “Il-protezzjoni nazzjonali ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi u ismijiet ta’ oriġini skond it-tifsira tar-regolament (KEE) Nru 2081/92 li kienu jeżistu fir-Repubblika Ċeka, l-Estonja, Ċipru, l-Latvja, l-Litwanja,l-Ungerija, Malta, l-Polonja, s-Slovenja u s-Slovakkja fit-30 ta’ April 2004 jistgħu jinżammu minn dawk l-Istati Membri sal-31 ta’ Ottubru 2004. Fejn tkun intbagħtet lill-Kummissjoni sal-31 ta’ Ottubru 2004 applikazzjoni għar-reġistrazzjoni taħt ir-Regolament (KEE) Nru 2081/92, dik il-protezzjoni tista’ tinżamm sakemm tkun ittieħdet deċiżjoni skond l-Artikolu 6 ta’ dak ir-Regolament. Il-konsegwenzi ta’ dik il-protezzjoni nazzjonali fil-każi fejn l-isem ma jkunx reġistrat fil-livell tal-Komunità huma għal kollox ir-responsabbiltà ta’ l-Istat Membru konċernat.” |
Id-dritt nazzjonali
Il-konvenzjoni bilaterali
26 |
Il-11 ta’ Ġunju 1976, ir-Repubblika tal-Awstrija u r-Repubblika Soċjalista Ċekoslovakka kkonkludew trattat dwar il-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ta’ provenjenza, id-denominazzjonijiet tal-oriġini u denominazzjonijiet oħra li jindikaw il-provenjenza tal-prodotti agrikoli u industrijali (iktar ’il quddiem: il-“konvenzjoni bilaterali”). |
27 |
Wara l-approvazzjoni u r-ratifika tagħha, il-konvenzjoni bilaterali ġiet ippubblikata fil-Bundesgesetzblatt für die Republik Österreich tad-19 ta’ Frar 1981 (BFB1. 75/1981). Skont l-Artikolu 16(2) tagħha, il-konvenzjoni bilaterali daħlet fis-seħħ fis-26 ta’ Frar 1981 għal perijodu indeterminat. |
28 |
L-Artikolu 1 tal-konvenzjoni bilaterali jipprovdi: “Kull Stat kontraenti jimpenja ruħu li jieħu l-miżuri meħtieġa kollha sabiex jipproteġi b’mod effettiv, mill-kompetizzjoni żleali fil-qasam tal-kummerċ, l-indikazzjonijiet ta’ provenjenza, id-denominazzjonijiet tal-oriġini u denominazzjonijiet oħra li jindikaw il-provenjenza ta’ prodotti agrikoli u industrijali li jaqgħu taħt il-kategoriji msemmija fl-Artikolu 5 u speċifikati fil-ftehim previst fl-Artikolu 6, kif ukoll l-ismijiet u l-illustrazzjonijiet imsemmija fl-Artikoli 3, 4 u 8(2).” [traduzzjoni mhux uffiċjali] |
29 |
Skont l-Artikolu 2 tal-konvenzjoni bilaterali: “B’indikazzjonijiet ta’ provenjenza, wieħed jifhem denominazzjonijiet tal-oriġini u denominazzjonijiet oħra li jindikaw il-provenjenza fis-sens ta’ dan it-trattat, l-indikazzjonijiet kollha direttament jew indirettament marbuta mal-provenjenza ta’ prodott. Indikazzjoni bħal din hija ġeneralment ikkostitwita minn denominazzjoni ġeografika. Madankollu, hija tista’ tkun ikkostitwita wkoll minn espressjonijiet oħra jekk f’dawn l-espressjonijiet, flimkien mal-prodott hekk denominat, dawk ikkonċernati fil-pajjiż ta’ oriġini jaraw indikazzjoni tal-pajjiż ta’ produzzjoni. Dawn id-denominazzjonijiet jistgħu jinkludu, minbarra l-indikazzjoni ta’ territorju ta’ provenjenza ġeografikament iddeterminata, espressjonijiet marbuta mal-kwalità tal-prodott ikkonċernat. Dawn il-proprjetajiet partikolari tal-prodotti huma esklużivament jew prinċipalment riżultat ta’ influwenzi ġeografiċi jew umani.” [traduzzjoni mhux uffiċjali] |
30 |
L-Artikolu 3(1) tal-konvenzjoni bilaterali jipprovdi: “[…] id-denominazzjonijiet Ċekoslovakki stipulati fi ftehim konkluż skont l-Artikolu 6 huma rriżervati fir-Repubblika tal-Awstrija esklużivament għal prodotti Ċekoslovakki.” [traduzzjoni mhux uffiċjali] |
31 |
Il-punt B(2) tal-Artikolu 5(1) tal-konvenzjoni bilaterali jsemmi l-birer fost il-kategoriji ta’ prodotti Ċeki kkonċernati mill-protezzjoni stabbilita minn din il-konvenzjoni. |
32 |
Skont l-Artikolu 6 tal-konvenzjoni bilaterali: “Id-denominazzjonijiet ta’ prodotti, li għalihom japplikaw il-kundizzjonijiet tal-Artikoli 2 u 5, li jibbenefikaw mill-protezzjoni tat-trattat u li għalhekk mhumiex denominazzjonijiet ġeneriċi għandhom jiġu elenkati fi ftehim li għandu jiġi konkluż bejn il-gvernijiet taż-żewġ Stati kontraenti.” [traduzzjoni mhux uffiċjali] |
33 |
L-Artikou 7 tal-konvenzjoni bilaterali huwa miktub kif ġej: “1. Jekk l-ismijiet u d-denominazzjonijiet protetti skont l-Artikoli 3, 4, 6 u 8(2) ta’ dan it-trattat jintużaw bi ksur ta’ dawn id-dispożizzjonijiet fil-kuntest ta’ attività kummerċjali sabiex jiġu deskritti prodotti, b’mod partikolari għall-preżentazzjoni jew għall-ippakkjar tagħhom, jew fuq fatturi, noti ta’ kunsinna jew dokumenti kummerċjali oħra jew fir-reklamar, issir applikazzjoni tal-miżuri ġudizzjarji u amministrattivi kollha li, skont il-leġiżlazzjoni tal-Istat kontraenti li fih hija mitluba l-protezzjoni, huma previsti għall-ġlieda kontra l-kompetizzjoni żleali jew sabiex jiġu pprevenuti altrimenti d-denominazzjonijiet illegali, fil-kundizzjonijiet stabbiliti għal din il-leġiżlazzjoni u fid-dawl tal-Artikolu 9. 2. Sa fejn ikun hemm riskju ta’ konfużjoni fil-kuntest ta’ attivitajiet kummerċjali, il-paragrafu 1 japplika wkoll jekk id-denominazzjonijiet protetti skont it-trattat jintużaw taħt forma emendata jew għal prodotti li mhumiex dawk li għalihom ġew attribwiti mill-ftehim previst fl-Artikolu 6. 3. Il-paragrafu 1 japplika wkoll jekk id-denominazzjonijiet protetti skont dan it-trattat jintużaw taħt forma ta’ traduzzjoni jew b’indikazzjoni tal-provenjenza effettiva, jew flimkien ma’ referenzi bħal “xorta”, “tip”, “kif prodotti fi”, “imitazzjoni” jew simili. 4. Il-paragrafu 1 ma japplikax għat-traduzzjonijiet ta’ denominazzjonijiet ta’ wieħed mill-Istati kontraenti jekk it-traduzzjoni hija terminu ta’ lingwa li jintuża kuljum fi Stat kontraenti ieħor.” |
Il-ftehim bilaterali
34 |
Skont l-Artikolu 6 tal-konvenzjoni bilaterali, ftehim fuq l-applikazzjoni tiegħu (iktar ’il quddiem il-“ftehim bilaterali” u, flimkien mal-konvenzjoni bilaterali, it-“trattati bilaterali inkwistjoni”) ġie konkluż fis-7 ta’ Ġunju 1979. |
35 |
L-Anness B tal-ftehim bilaterali jipprovdi: “Denominazzjonijiet Ċekoslovakki għal prodotti agrikolu u industrijali […] B Ikel u agrikoltura (minbarra l-inbid) […] 2. Birra Repubblika Soċjalista Ċeka […] Bud Budějovické pivo Budějovické pivo Budvar Budějovické Budvar […]” |
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
36 |
Il-kawża prinċipali diġà tat lok għas-sentenza tat-18 ta’ Novembru 2003, Budějovický Budvar (C-216/01, Ġabra p. I-13617) li permezz tagħha l-Qorti tal-Ġustizzja, li quddiemha dehret l-istess qorti tar-rinviju li kienet ressqet din it-talba għal deċiżjoni preliminari, qalet:
|
37 |
Fil-punti 28 sa 42 tas-sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ’il fuq, il-kawża prinċipali hija miġbura fis-sunt li ġej:
|
38 |
Fid-deċiżjoni tar-rinviju, il-qorti tar-rinviju tkompli bl-iżviluppi li seħħew minn meta ngħatat is-sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ’il fuq, kif ġej. |
39 |
B’deċiżjoni tat-8 ta’ Diċembru 2004, il-qorti tar-rinviju ċaħdet ir-rikors ta’ Budvar billi bbażat fuq il-konstatazzjoni li l-isem “Bud” mhuwiex indikazzjoni ta’ provenjenza peress illi l-popolazzjoni Ċeka ma tassoċjax dan l-isem ma’ parti mit-territorju speċifiku fir-Repubblika Ċeka u li hija qatt ma użat dan il-pajjiż sabiex tindika post. Il-qorti tar-rinviju kkonkludiet li l-protezzjoni ta’ dan l-isem bit-trattati bilaterali inkwistjoni hija inkompatibbli mal-Artikolu 28 KE. Din id-deċiżjoni ġiet ikkonfermata b’sentenza tal-Oberlandesgericht Wien tal-21 ta’ Marzu 2005. |
40 |
Madankollu, b’digriet tad-29 ta’ Novembru 2005, l-Oberster Gerichtshof annullat id-deċiżjonijiet tal-qrati inferjuri u rrinvijat il-kawża quddiem il-qorti tar-rinviju, sabiex din tagħti deċiżjoni ġdida wara li tkun wettqet il-proċeduri. |
41 |
Skont l-Oberster Gerichtshof, il-kwistjoni jekk l-isem “Bud” jiddeskrivix reġjun jew parti mit-territorju tar-Repubblika Ċeka għandha tiġi kkunsidrata flimkien mal-kriterji ta’ indikazzjoni ta’ provenjenza sempliċi u indiretta. |
42 |
Fid-dawl tal-punti 54 u 101 tas-sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ’il fuq, għandu jiġi eżaminat jekk l-isem “Bud” huwiex tal-inqas kapaċi li jinforma lill-konsumatur li l-prodott hekk indikat ġej minn parti mit-territorju speċifiku, minn reġjun speċifiku jew minn pajjiż speċifiku. Għalhekk irridu nistaqsu jekk il-konsumaturi jifhmux dan l-isem, assoċjat mal-birra, bħala indikazzjoni ta’ provenjenza ġeografika sempliċi jew indiretta. Madankollu, il-qorti tar-rinviju għadha ma eżaminatx din il-kwistjoni. |
43 |
Sussegwentement, b’deċiżjoni tat-23 ta’ Marzu 2006, il-qorti tar-rinviju, filwaqt li bbażat prinċipalment fuq riżultati ta’ stħarriġ tal-opinjoni kkomunikata minn Anheuser-Busch, mill-ġdid ċaħdet ir-rikors ta’ Budvar għar-raġuni li l-konsumaturi Ċeki ma jifhmux l-isem “Bud”, assoċjat mal-birra, bħala indikazzjoni ta’ provenjenza. |
44 |
Madankollu, l-Oberlandesgericht Wien annullat din id-deċiżjoni b’sentenza tal-10 ta’ Lulju 2006 u, mill-ġdid, irrinvijat il-kawża quddiem il-qorti tar-rinviju, għar-raġuni essenzjali li l-qorti tar-rinviju kellha tikkompleta l-proċedura peress illi hija ma kinitx laqgħet talba għal miżuri istruttorji mitluba minn Budvar, li kellha bħala għan perizja ġudizzjara wara twettiq ta’ stħarriġ tal-opinjoni mal-grupp tal-popolazzjoni rilevanti u li kellha tillimata ruħha għall-kwistjonijiet:
|
45 |
Il-qorti tar-rinviju tqis li hija meħtieġa talba għal deċiżjoni preliminari ġdida. |
46 |
L-ewwel nett, hekk kif juri l-iżvolġiment tal-proċedura wara li ingħatat is-sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ’il fuq, jeżistu inċertezzi fir-rigward tal-portata ta’ din is-sentenza. |
47 |
L-ewwel nett, hemm il-kwistjoni jekk il-punti 54 u 101 ta’ din is-sentenza għandhomx jinftehmu fis-sens li, sabiex jiġi ddeterminat jekk isem jistax jiġi kkunsidrat bħala li jikkostitwixxi indikazzjoni ta’ provenjenza sempliċi u indiretta li tista’ tkun kompatibbli mal-Artikolu 28 KE, huwiex importanti biss, skont iċ-ċirkustanzi fattwali u ta’ kunċetti prevalenti fir-Repubblika Ċeka, jekk l-isem “Bud” jidentifikax reġjun jew parti mit-territorju ta’ dan l-istat, jew jekk pjuttost għandux jiġi eżaminat jekk, assoċjat mal-prodott li għandu dan l-isem, f’dan il-każ il-birra, dan l-isem huwiex kapaċi li jinforma l-konsumaturi jekk il-prodott li għandu dan l-isem huwiex ġej minn parti mit-territorju speċifiku, minn reġjun speċifiku jew minn pajjiż speċifiku mingħajr mhuwa neċessarju li, skont l-imsemmija kundizzjonijet u kunċetti, dan l-isem jidentifikax inkwantu tali, tali parti mit-territorju, tali reġjun jew tali pajjiż. |
48 |
Sussegwentement, l-inċertezza tibqa’ wkoll fuq il-metodu li għandu jiġi segwit mill-qorti tar-rinviju sabiex tiddetermina jekk, fid-dawl tal-kriterji li għandhom għalhekk jiġu applikata minnha, l-isem inkwistjoni jikkostitwixxix indikazzjoni ta’ provenjenza sempliċi u indiretta. B’mod partikolari tqum il-kwistjoni jekk għandhiex issir stħarriġ tal-opinjoni u liema livell ta’ kunsens huwa meħtieġ. |
49 |
Fl-aħħar nett, il-qorti tar-rinviju tqis li, fid-dawl tar-riferiment, fil-punt 101 tas-sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ’il fuq, għaċ-ċirkustanzi fattwali prevalenti fir-Repubblika Ċeka, tqum il-kwistjoni jekk ir-rekwiżiti konkreti għandhomx jiġu imposti kemm għall-kwalità kif ukoll tat-tul tal-użu li jsir mill-isem “Bud”. Hekk lok b’mod partikolari li wieħed jistaqsi fuq il-kwistjoni jekk dan l-isem intużax bħala indikazzjoni ġeografika jew bħala trade mark. Skont il-qorti tar-rinviju, huwa f’dan ir-rigward paċifiku li ebda impriża stabbilita fir-Repubblika Ċeka minbarra Budvar ma użat l-isem “Bud” u li din użatu bħala trade mark u mhux bħala indikazzjoni ta’ provenjenza. |
50 |
It-tieni nett, skont il-qorti tar-rinviju, il-kuntest fattwali u legali tal-kawża prinċipali ssubixxa emendi essenzjali fir-rigward ta’ dak eżistenti meta din il-qorti ressqet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja t-talba għal deċiżjoni. |
51 |
F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tqis li, skont is-sitwazzjoni prevalenti fil-pajjiż tal-oriġini, jiġifieri fir-Repubblika Ċeka, l-isem “Bud” huwa protett bħala denominazzjoni tal-oriġini. Wara r-reġistrazzjoni ta’ dan l-isem quddiem l-ODPI skont l-Ftehim ta’ Liżbona, din il-protezzjoni kienet estendiet għal Stati oħra, li wkoll huma partijiet f’dan il-ftehim. |
52 |
Madankollu, il-kundizzjonijiet ta’ protezzjoni ta’ din id-denominazzjoni tal-oriġini jikkorrispondu għal dawk li jibbenefikaw minnhom id-denominazzjonijiet tal-oriġini bħal dawk iddefiniti fl-Artikolu 2(1)(a) tar-Regolament Nru 510/2006. Għalhekk mhuwiex aktar possibbli li wieħed jibbaża fuq l-ipoteżi li l-isem “Bud” jikkostitwixxi indikazzjoni ta’ provenjenza sempliċi u indiretta li ma taqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament. |
53 |
Dan huwa kkonfermat mill-Att ta’ Adeżjoni peress illi dan jipproteġi tlett indikazzjonijiet ta’ provenjenza relatati mal-birra prodotta fil-belt ta’ Česke Budějovice, jiġifieri “Budějovické pivo”, “Českobudějovické pivo” u “Budějovický měšťanský var”, li jindikaw birra qawwija bħala “Bud Super Strong”. |
54 |
Fid-dawl ta’ din is-sitwazzjoni ġdida, iqumu żewġ mistoqsijiet. |
55 |
L-ewwel nett, tqum il-kwisjtoni, li l-Qorti tal-Ġustizzja għadha ma tatx deċiżjoni dwarha, dwar jekk ir-Regolament Nru 510/2006 għandux natura definittiva fis-sens li jipprekludi protezzjoni prevista bid-dritt nazzjonali jew trattat bilaterali ta’ ismijiet, bħad-denominazzjoni tal-oriġini “Bud” li r-reġistrazzjoni tagħha ma ntalbitx mitluba skont dan ir-regolament iżda li bħala prinċipju taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tiegħu (iktar ’il quddiem in-natura “eżawrjenti” tar-Regolament Nru 510/2006). |
56 |
Il-qorti tar-rinviju tqis li r-Regolament Nru 918/2004, peress illi jipprovdi perijodu tranżitorju ta’ protezzjoni li matulu l-protezzjoni nazzjonali tad-denominazzjonijiet tal-oriġini u ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi tista’ tinżamm, huwa bbażat manifestament fuq tali natura eżawrjenti. |
57 |
Madankollu, anki jekk kien ġie deċiż li r-Regolament Nru 510/2006 ma għandux tali natura eżawrjenti, il-qorti tar-rinviju tqis li għad irrid jiġi eżaminat jekk, f’kull każ, dan ir-regolament jipprekludix l-estensjoni tal-protezzjoni ta’ denominazzjoni tal-oriġini lil Stati Membri oħra peress illi huwa meqjus li dan ir-regolament għandu natura eżawrjenti f’dak li jikkonċerna l-protezzjoni transkonfinali fi ħdan l-Unjoni Ewropea. |
58 |
It-tieni nett, tqum il-kwistjoni tan-natura eżawrjenti tal-protezzjoni mogħtija mill-Att ta’ Adeżjoni għall-birer prodotti fil-belt ta’ Česke Budějovice taħt il-forma tal-indikazzjonijiet ġeografiċi “Budějovické pivo”, “Českobudějovické pivo” et “Budějovický měšťanský var” protetti skont ir-Regolament Nru 510/2006. Tali natura eżawrjenti timplika li l-eżistenza ta’ tali protezzjoni tipprekludi li jintuża isem ieħor bħal “Bud” li jindika wkoll il-birra prodotta f’din il-belt, protett bħala denominazzjoni tal-oriġini skont id-dritt nazzjonali. |
59 |
Anki jekk tali natura eżawrjenti ma kinitx rikonoxxuta, għandu wkoll jiġi eżaminat jekk l-eżistenza tal-protezzjoni ta’ dawn it-tliet ismijiet tipprekludix tal-inqas l-estensjoni tal-protezzjoni nazzjonali ta’ indikazzjoni ġeografika oħra bħal “Bud” għal Stati Membri oħra permezz tat-trattati bilaterali konklużi bejn Stati Membri. |
60 |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, peress li l-Handelsgericht Wien ikkunsidrat li soluzzjoni tal-kawża li tressqet quddiema tiddependi mill-interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju, iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u tagħmel id-domandi prelimianri li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
|
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
Fuq l-ammissibbiltà
61 |
Skont Budvar, wieħed għandu jistaqsi fuq il-kwistjoni jekk l-ewwel domanda hijiex ta’ natura ipotetika u għalhekk inammissibbli peress illi, skont il-qorti tar-rinviju, l-ipoteżi li fuqha din hija bbażata, jiġifieri li l-kelma “Bud” kif protetta bit-trattati bilaterali inkwistjoni tikkostitwixxi isem ta’ provenjenza ġeografika sempliċi u indirett ma taqax taħt l-indikazzjonijiet li jidħlu fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 2081/92, opinjoni li barra minn hekk diġà ġiet adottata mill-Oberster Gerichtshof u għalhekk meħuda mill-Qorti tal-Ġustizzja bħala ipoteżi ta’ dritt liġi msemmija mill-ewwel domanda magħmula fil-kawża li tat lok għas-sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ’il fuq (ara l-punti 41, 54 u 77 ta’ din is-sentenza) ma tistax tiġi kkunsidrata. |
62 |
Fil-fatt, hekk kif diġà ġie rrilevat fil-punti 51 u 52 ta’ din is-sentenza, il-qorti tar-rinviju tqis li fil-preżent il-punt ta’ tluq għandu jkun il-premessa li, fir-Repubblika Ċeka, l-isem “Bud” huwa protett bħala denominazzjoni tal-oriġini kkunsidrata bħala kwalifikata, jiġifieri denominazzjoni tal-oriġini li taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 510/2006, kamp ta’ applikazzjoni identiku fuq dan il-punt għal dak tar-Regolament Nru 2081/92, peress li huwa b’hekk li dan ġie rreġistrat għand l-ODPI skont l-Ftehim ta’ Liżbona, fejn huma d-denominazzjonijiet tal-oriġini kwalifikati biss li jistgħu jkunu s-suġġett ta’ tali reġistrazzjoni. |
63 |
F’dan ir-rigward, madankollu, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, id-domandi dwar l-interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju magħmula mill-qorti nazzjonali fil-kuntest leġiżlattiv u fattwali li hija tiddefinixxi li jaqgħu taħt ir-responsabbiltà tagħha, u li għalhekk il-Qorti tal-Ġustizzja mhijiex kompetenti li tivverifika l-eżattezza tagħhom, igawdu minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Ir-rifjut mill-Qorti tal-Ġustizzja li tiddeċiedi fuq domanda magħmula minn qorti nazzjonali hija possibbli biss meta jidher b’mod manifest li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt Komunitarju ma għandha ebda relazzjoni mar-realtà jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali, meta l-problema hija ta’ natura ipotetika jew inkella meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex għad-dispożizzjoni tagħha punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tirrispondi b’mod effettiv għad-domandi li jkunu sarulha (ara, b’mod partikolari, sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2008, Régie Networks, C-333/07, Ġabra p. I-10807, punt 46 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
64 |
L-ispirtu ta’ kollaborazzjoni li għandu jkun hemm f’rinviju għal deċiżjoni preliminari jimplika li, min-naħa tagħha, il-qorti nazzjonali tikkunsidra l-funzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja, li hija li tikkontribwixxi għall-amministrazzjoni tal-ġustizzja fl-Istati Membri u mhux li tagħti opinjonijiet konsultattivi dwar kwistjonijiet ġenerali jew ipotetiċi (ara, b’mod partikolari, sentenza tal-5 ta’ Marzu 2009, Kattner Stahlbau, C-350/07, Ġabra p. I-1513, punt 29 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
65 |
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li l-evalwazzjoni ġdida tal-qorti tar-rinviju li l-isem “Bud”, kif protett bit-trattati bilaterali inkwistjoni, għandu jiġi kwalifikati bħala denominazzjoni tal-oriġini, interpretazzjoni tad-dritt nazzjonali li tifforma l-bażi tat-tieni u t-tielet domandi preliminari f’din it-talba għal deċiżjoni preliminari, tikkostitwixxi ipoteżi ċerta sinjifikattivament differenti minn dik imsemmija mill-ewwel domanda fit-talba għal deċiżjoni preliminari li tat lok għas-sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ’il fuq, u li ssostni wkoll l-ewwel domanda f’din it-talba għal deċiżjoni preliminari, jiġifieri jekk din kinitx indikazzjoni ta’ provenjenza ġeografika sempliċi u indiretta. |
66 |
Madankollu ma jistax jiġi eskluż li fir-realtà dawn huma żewġ ipoteżijiet distini u a priori li jistgħu jiġu ppreveduti u li, f’dan l-istadju, il-qorti tar-rinviju ma għandhiex l-intenzjoni li tiċħad b’mod definittiv l-ipoteżi tal-indikazzjoni ta’ provenjenza ġeografika sempliċi u indiretta b’mod li hija kienet qajmet l-ewwel domanda għall-każ fejn hija xorta waħda taċċetta din l-istess ipoteżi. |
67 |
Minbarra dan, il-klassifikazzjoni bħala denominazzjoni tal-oriġini tal-isem “Bud” kif protett bit-trattati bilaterali inkwisjtoni, tikkonċerna kwistjoni rilevanti tad-dritt nazzjonali biss li tista’ tiġi kkontestata quddiem il-qrati superjuri, dawk li barra minn hekk diġà, fil-passat taw deċiżjonijiet li fosthom kien hemm dawk li espressament taw klassifikazzjoni differenti. |
68 |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi konkluż li n-natura ipotetika tal-ewwel domanda mhijiex stabbilita. Għaldaqstant, il-preżunzjoni ta’ rilevanza li jibbenefikaw minnha it-talbiet għal deċiżjoni preliminari ma tinqalibx permezz ta’ dubji espressi minn Budvar. |
69 |
Minn dan jirriżulta li l-ewwel domanda preliminari hija ammissibbli. |
Fuq il-mertu
70 |
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi li jkun hemm ċarezza dwar il-punt 101 tas-sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ’il fuq. |
71 |
L-ewwel nett, għandu jiġi rrilevat li din l-ewwel domanda tikkonċerna l-protezzjoni tal-isem “Bud” bħala indikazzjoni ta’ provenjenza ġeografika sempliċi skont trattati bilaterali inkwistjoni, konklużi fil-11 ta’ Ġunju 1976 u fis-7 ta’ Ġunju 1979 bejn ir-Repubblika tal-Awstrija u r-Repubblika Soċjalista Ċekoslovakka. Għalhekk dawn huma trattati bilaterali konklużi fi żmien sew qabel l-adeżjoni tar-Repubblika Ċeka fl-Unjoni Ewropea. Għalhekk il-kawża prinċipali ma tikkonċernax is-sitwazzjoni ta’ trattati bilaterali konklużi fi żmien meta l-Istati inkwistjoni huma effettivament Stati Membri. |
72 |
Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, huwa neċessarju li dan il-punt 101 jitqiegħed fil-kuntest tal-analiżi tal-Qorti tal-Ġustizzja li tagħha dan il-punt jagħmel parti integrali. |
73 |
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, fil-punt 54 tas-sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat li l-ewwel domanda magħmula f’din il-kawża tieħu l-ipoteżi li l-isem “Bud” jikkostitwixxi indikazzjoni ta’ provenjenza ġeografika sempliċi u indiretta, jiġifieri isem li għalih ma teżistix konnessjoni diretta bejn, minn naħa, kwalità speċifika, ir-reputazzjoni jew karatteristika oħra tal-prodott u, min-naħa l-oħra, l-oriġini ġeografika speċifika tiegħu u li, għalhekk, ma jaqax taħt l-Artikolu 2(2)(b) tar-Regolament Nru 2081/92 (ara sentenza tas-7 ta’ Novembru 2000, Warsteiner Brauerei, C-312/98, Ġabra p. I-9187, punti 43 u 44), isem li, minbarra dan, mhuwiex bħala tali isem ġeografiku, iżda li tal-inqas huwa idoneu sabiex jinforma lill-konsumatur li l-prodott li għandu dan l-isem ġie minn post, minn reġjun jew minn pajjiż speċifiku (ara sentenza tal-10 ta’ Novembru 1992, Exportur, C-3/91, Ġabra p. I-5529, punt 11). |
74 |
Filwaqt li bbażat fuq din l-ipoteżi, il-Qorti tal-Ġustizzja eżaminat jekk il-protezzjoni assoluta, jiġifieri indipendenti minn kull riskju ta’ qerq, ta’ indikazzjoni ta’ provenjenza ġeografika sempliċi u indiretta bħal dik mogħtija lill-isem “Bud” bit-trattati bilaterali inkwistjoni, peress illi hija tista’ toħloq restrizzjoni għall-moviment liberu tal-merkanzija (sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ’il fuq, punt 97), tistax tiġi ġġustifikata fir-rigward tad-dritt Komunitarju. |
75 |
Fil-punt 99 tas-sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li, fir-rigward ta’ protezzjoni mogħtija minn konvenzjoni bilaterali essenzjalment tal-istess natura bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, hija diġà ddeċidiet li l-għan ta’ tali konvenzjoni li jikkonsisti li jipprevjeni li l-prodotturi ta’ Stat kontraenti jutilizzaw l-ismijiet ġeografiċi ta’ Stat ieħor, billi jużaw għalhekk ir-reputazzjoni li hija marbuta mal-prodotti tal-impriżi stabbiliti fir-reġjuni jew il-postijiet li dawn l-ismijiet jindikaw, huwa intiż sabiex jiżgura l-lealtà tal-kompetizzjoni, peress illi tali għan jista’ jiġi kkunsidrat bħala li jaqa’ taħt il-protezzjoni tal-proprjetà industrijali u kummerċjali skont l-Artikolu 30 KE, sakemm l-ismijiet inkwistjoni ma jkunux kisbu, fid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ din il-konvenzjoni jew wara din id-data, natura ġenerika fl-Istat ta’ oriġini (ara sentenzi Exportur, iċċitata iktar ’il fuq, punt 37, u tal-4 ta’ Marzu 1999, Consorzio per la tutela del formaggio Gorgonzola, C-87/97, Ġabra p. I-1301, punt 20). |
76 |
Fil-punt 100 tas-sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li, hekk kif jirriżulta b’mod partikolari mill-Artikoli 1, 2 u 6 tal-konvenzjoni bilaterali, tali għan jikkostitwixxi l-bażi tas-sistema ta’ protezzjoni stabbilit bit-trattati bilaterali inkwistjoni. |
77 |
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fil-punt 101 tas-sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ’il fuq, li, jekk jirriżulta minn verifiki tal-qorti tar-rinviju li, skont iċ-ċirkustanzi fattwali u l-kunċetti prevalenti fir-Repubblika Ċeka, l-isem “Bud” jindika reġjun jew parti mit-territorju ta’ dan l-Istat u li l-protezzjoni tiegħu hija ġġustifikata fir-rigward tal-kriterji tal-Artikolu 30 KE, dan ukoll ma jipprekludix li din il-protezzjoni tiġi estiża għat-territorju ta’ Stat Membru, bħal, f’dan il-każ, ir-Repubblika tal-Awstrija. |
78 |
Fir-rigward, l-ewwel nett, tar-riferiment magħmul f’dan il-punt ta’ din is-sentenza għaċ-ċirkustanzi fattwali u għall-kunċetti prevalenti fir-Repubblika Ċeka, din l-espressjoni għandha tinftiehem fil-kuntest partikolari tal-mekkaniżmu ta’ protezzjoni tad-denominazzjoni “Bud” skont trattati bilaterali inkwistjoni, li huwa li dan il-mekkaniżmu, bħal fil-każ pereżempju ta’ dak inkwistjoni fis-sentenza Exportur, iċċitata iktar ’il fuq, huwa bbażat fuq estensjoni tal-protezzjoni, bħal dik prevista fl-Istat Membru ta’ oriġini, f’dan il-każ ir-Repubblika Ċeka, għall-Istat Membru ta’ importazzjoni, f’dan il-każ ir-Repubblika tal-Awstrija. |
79 |
Tali mekkaniżmu huwa kkaratterizzat mir-ċirkustanza, li tidderoga mill-prinċipju ta’ territorjalità, li l-protezzjoni mogħtija hija stabbilita bid-dritt tal-Istat Membru ta’ oriġini kif ukoll biċ-ċirkustanzi fattwali u l-kunċetti eżistenti f’dan l-Istat (sentenza Exportur, iċċitata iktar ’il fuq, punti 12, 13 u 38). |
80 |
Għaldaqstant, il-kwistjoni jekk l-isem “Bud” jikkostitwixxix indikazzjoni ta’ provenjenza ġeografika sempliċi u indiretta għandha tiġi vverifikata mill-qorti tar-rinviju fir-rigward ta’ dawn il-kundizzjonijiet u kunċetti prevalenti fir-Repubblika Ċeka. |
81 |
B’mod partikolari, hekk kif il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret fil-punt 54 tas-sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ’il fuq, isem ta’ provenjenza ġeografika sempliċi għandu natura indiretta jekk huwa mhuwiex bħala tali isem ġeografiku, iżda li, tal-inqas, huwa idoneu sabiex jinforma lill-konsumatur li l-prodott li għandu dan l-isem ġej min post, minn reġjun jew minn pajjiż speċifiku. |
82 |
Għandu jiġi konkluż li, sabiex jiġi stabbilit jekk isem bħal “Bud” jistax jiġi kkunsidrat bħala li jikkostitwixxi indikazzjoni ta’ provenjenza ġeografika sempliċi u indiretta li l-protezzjoni tagħha skont trattati bilaterali inkwistjoni tista’ tiġi ġġustifikata fir-rigward tal-kriterji tal-Artikolu 30 KE, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk, skont iċ-ċirkustanzi fattwali u l-kunċetti prevalenti fir-Repubblika Ċeka, dan l-isem, anki jekk mhuwiex, bħala tali, isem ġeografiku, tal-inqas huwa idoneu sabiex jinforma lill-konsumatur li l-prodott li għandu dan l-isem ġej minn reġjun jew minn parti mit-territorju ta’ dan l-Istat Membru. |
83 |
Min-naħa l-oħra, jekk tali eżami juri li l-isem inkwistjoni ma għandux din il-kapaċità minima li jevoka l-provenjenza ġeografika tal-prodott ikkonċernat, il-protezzjoni tiegħu ma tistax tiġi ġġustifikata fid-dawl tal-protezzjoni tal-proprjetà industrijali u kummerċjali skont l-Artikolu 30 KE u bħala prinċipju jmur kontra l-Artikolu 28 KE sakemm ma jkunx jista’ jiġi ġġustifikat b’mod ieħor (sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ’il fuq, punti 107 sa 111). |
84 |
F’dak li jikkonċerna, it-tieni nett, ir-riferiment, fil-punt 101 tas-sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ’il fuq, li l-protezzjoni tal-isem “Bud” għandha tkun iġġustifikata fir-rigward tal-kriterji tal-Artikolu 30 KE, jirriżulta minn dak li ntqal li l-qorti tar-rinviju għandha barra minn hekk tivverfika, ukoll fir-rigward taċ-ċirkustanzi fattwali u tal-kunċetti prevalenti fir-Repubblika Ċeka, jekk, hekk kif huwa indikat fil-punt 99 ta’ din is-sentenza, l-isem inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma jkunx kiseb, fid-data tad-dħul fis-seħħ tat-trattati bilaterali inkwistjoni jew wara din id-data, natura ġenerika f’dan l-Istat Membru, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet, fil-punti 99 u 100 tal-istess sentenza, li l-għan tas-sistema ta’ protezzjoni stabbilita minn dawn it-trattati jaqa’ taħt il-protezzjoni tal-proprjetà industrijali u kummerċjali skont l-Artikolu 30 KE. |
85 |
Barra minn hekk, jista’ jiġi rrilevat li jekk jirriżulta, skont verifiki msemmija fil-punti 82 u 84 ta’ din is-sentenza, li, skont iċ-ċirkustanzi fattwali u l-kunċetti prevalenti fir-Repubblika Ċeka, l-isem “Bud” inkwistjoni fil-kawża prinċipali tal-inqas huwa idoneu li jinforma lill-konsumatur li l-prodott li għandu dan l-isem ġej minn reġjun jew parti mit-territorju ta’ dan l-Istat Membru u li, skont dawn l-istess ċirkustanzi fattwali u ta’ kunċetti, dan l-isem ma kisibx, fid-data tad-dħul fis-seħħ tat-trattati bilaterali inkwistjoni jew wara din id-data, natura ġenerika f’dan l-Istat Membru, jirriżulta li l-Artikoli 28 KE u 30 KE ma jipprekludux protezzjoni nazzjonali ta’ tali indikazzjoni ta’ provenjenza ġeografika sempliċi u lanqas barra minn hekk l-estensjoni ta’ din il-protezzjoni permezz ta’ trattat bilaterali fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor (ara, f’dan is-sens, sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ’il fuq, punti 101 u 102 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata). |
86 |
Permezz tat-tielet parti tal-ewwel domanda, li għandha tiġi eżaminata issa, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-kwistjoni jekk, fil-kuntest tal-verifiki li għandhom isiru minn din il-qorti, għandhiex issir stħarriġ tal-opinjoni mal-konsumaturi sabiex jiġu stabbiliti l-kunċetti prevalenti fir-Repubblika Ċeka u, barra minn hekk, tistaqsi liema livell ta’ fama u ta’ rikonoxximent għandu jinkiseb. |
87 |
F’dan ir-rigward, huwa paċifiku li, fuq dawn il-punti, id-dritt Komunitarju ma jistabbilixxi ebda dispożizzjoni partikolari. |
88 |
Madankollu, fin-nuqqas ta’ leġiżlazzjoni Komunitarja fuq is-suġġett, hija s-sistema legali nazzjonali ta’ kull wieħed mill-Istati Membri li għandha tindika l-qrati kompetenti u li tirregola l-modalitajiet proċedurali ta’ rikorsi intiżi sabiex jiżguraw il-ħarsien tad-drittijiet li l-individwi jieħdu minħabba l-effett dirett tad-dritt Komunitarju, bil-kundizzjoni, minn naħa, li dawn il-modalitajiet ma jkunux inqas favorevoli minn dawk li jikkonċernaw rikorsi simili ta’ natura domestika (prinċipju ta’ ekwivalenza) u, min-naħa l-oħra, li ma jagħmlux, fil-prattika, l-eżerċizzju tad-drittijiet mogħtija mis-sistema legali Komunitarja impossibbli jew eċċessivament diffiċli (prinċipju ta’ effettività) (ara, b’mod partikolari, sentenza tat-12 ta’ Frar 2008, Kempter, C-2/06, Ġabra p. I-411, punt 57 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
89 |
Għaldaqstant, fin-nuqqas ta’ kwalunkwe dispożizzjoni Komunitarja fil-qasam, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tiddeċiedi, skont id-dritt nazzjonali tagħha, hekk hemmx lok li tordna li jsir stħarriġ tal-opinjoni sabiex jiġu ċċarati ċ-ċirkustanzi fattwali u l-kunċetti prevalenti fir-Repubblika Ċeka sabiex tivverifika jekk l-isem “Bud” jistax jiġi kwalifikat bħala indikazzjoni ta’ provenjenza ġeografika sempliċi u indiretta u li huwa ma jkunx kiseb natura ġenerika f’dan l-Istat Membru. Huwa wkoll fir-rigward ta’ dan l-istess dritt nazzjonali li l-qorti tar-rinviju, jekk hija tqis neċessarju li tordna sħarriġa tal-opinjoni, għandha tiddetermina, għall-finijiet ta’ dawn il-verifiki, il-perċentwali ta’ konsumaturi kkunsidrata bħala biżżejjed sinjifikattiva (ara, b’analoġija, sentenza tas-16 ta’ Lulju 1998, Gut Springenheide u Tusky, C-210/96, Ġabra p. I-4657, punti 35 kif ukoll 36). |
90 |
Fl-aħħar nett, permezz tar-raba’ parti tal-ewwel domanda, li għandha tiġi eżaminata l-aħħar, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf jekk jirriżultax mill-punt 101 tas-sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ’il fuq, u b’mod partikolari mir-riferiment li jsir għaċ-ċirkustanzi fattwali prevalenti fir-Repubblika Ċeka, li rekwiżiti konkreti għandhom jiġu imposti kemm fir-rigward tal-kwalità kif ukoll tat-tul tal-użu li jsir minn isem fis-sens li dan l-isem għandu effettivament ikun intuża bħala indikazzjoni ġeografika fl-Istat Membru ta’ oriġini minn diversi impriżi u mhux, bħal ma jkun il-każ għall-isem inkwistjoni fil-kawża prinċipali, unikament bħala trade mark minn impriża waħda. |
91 |
F’dan ir-rigward, hemm lok li jiġi kkonstatat li l-punt 101 tas-sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ’il fuq, speċjalment jekk jitqiegħed fil-kuntest tar-raġunament li sar fil-kuntest tar-risposta għall-ewwel domanda magħmula fil-kawża li tat lok għal din is-sentenza (ara punti 73 sa 77 ta’ din is-sentenza), ma jagħtix sostenn għall-argument li l-Artikolu 30 KE jinkludi rekwiżit konkret kemm għall-kwalità kif ukoll tat-tul tal-użu li jsir minn isem fl-Istat Membru ta’ oriġini sabiex il-protezzjoni tiegħu tkun iġġustifikata fid-dawl tal-protezzjoni tal-proprjetà industrijali u kummerċjali skont dan l-artikolu. |
92 |
Fil-fatt, jirriżulta minn qari konġunt tal-punti 54 u 99 sa 101 tas-sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ’il fuq, li l-Artikolu 30 KE ma jipprekludix l-estensjoni mogħtija bit-trattati bilaterali inkwistjoni tal-protezzjoni speċifika prevista għall-isem “Bud” għat-territorju ta’ Stat Membru barra r-Repubblika Ċeka peress illi l-għan ta’ din il-protezzjoni jaqa’ taħt il-protezzjoni tal-proprjetà industrijali u kummerċjali skont dan l-artikolu, sakemm madankollu jiġi vverifikat li, skont iċ-ċirkustanzi fattwali u l-kunċetti prevalenti fir-Repubblika Ċeka, dan l-isem jista’ jiġi kwalifikat bħala indikazzjoni ta’ provenjenza ġeografika sempliċi u indiretta u li dan ma jkunx kiseb natura ġenerika f’dan l-Istat Membru. |
93 |
Għaldaqstant, l-Artikolu 30 KE, kif interpretat fil-punt 101 tas-sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ’il fuq, ma jimponix rekwiżit konkret għall-kwalità u tat-tul tal-użu li jsir minn isem fl-Istat Membru ta’ oriġini sabiex il-protezzjoni tiegħu tkun iġġustifikata fid-dawl ta’ dan l-artikolu. Il-kwistjoni jekk tali rekwiżit japplikax fil-kuntest tal-kawża prinċipali għandha tiġi stabbilita mill-qorti tar-rinviju fid-dawl tad-dritt nazzjonali applikabbli, b’mod partikolari s-sistema ta’ protezzjoni prevista bit-trattati bilaterali inkwistjoni. |
94 |
Fid-dawl ta’ dan kollu, l-ewwel domanda għandha tiġi risposta li mill-punt 101 tas-sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ‘il fuq, jirriżulta li:
|
Fuq it-tieni domanda
95 |
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk is-sistema Komunitarja ta’ protezzjoni li jipprovdi r-Regolament Nru 510/2006 għandhiex natura eżawrjenti b’mod li dan ir-regolament jipprekludi l-applikazzjoni tas-sistema ta’ protezzjoni prevista minn trattati li jorbtu żewġ Stati Membri, bħat-trattat bilaterali inkwistjoni, li jagħtu lil isem, rikonoxxut skont il-liġi ta’ Stat Membru bħala li jikkostitwixxi denominazzjoni tal-oriġini, protezzjoni fi Stat Membru ieħor fejn din il-protezzjoni hija effettivament mitluba minkejja li ma saret ebda applikazzjoni għal reġistrazzjoni għad-denominazzjoni tal-oriġini skont dan ir-regolament. |
Osservazzjonijiet preliminari
96 |
L-ewwel nett, għandu jitfakkar fl-ewwel lok, hekk kif intqal fil-punti 51 u 52 ta’ din is-sentenza, li, skont il-qorti tar-rinviju, din id-domanda tirreferi għall-ipoteżi li, fir-Repubblika Ċeka, l-isem “Bud” huwa protett bħala denominazzjoni tal-oriġini u mhux bħala indikazzjoni ta’ provenjenza ġeografika sempliċi. |
97 |
Għandu jiġi rrilevat, it-tieni nett, li, sa minn meta l-Qorti tal-Ġustizzja tat is-sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ’il fuq, ir-Repubblika Ċeka aderixxiet mal-Unjoni Ewropea. |
98 |
Isegwi li, peress li t-trattati bilaterali inkwistjoni illum jikkonċernaw żewġ Stati Membri, id-dispożizzjonijiet tagħhom ma jistgħux japplikaw fir-relazzjonijiet bejn dawn l-Istati jekk huma jmorru kontra d-dritt Komunitarju, b’mod partikolari jekk imorru kontra r-regoli tat-trattat fil-qasam tal-moviment liberu tal-merkanzija (ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, sentenza tal-20 ta’ Mejju 2003, Ravil, C-469/00, Ġabra p. I-5053, punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
99 |
Minbarra dan, għandu jiġi indikat li l-Artikolu 307 KE ma japplikax għal tali konvenzjonijiet peress li ebda Stat terz ma jagħmel parti minnhom (sentenza tas-27 ta’ Settembru 1988, Matteucci, 235/87, Ġabra p. 5589, punt 21). |
100 |
It-tielet nett, għandu jitfakkar li, skont il-qorti tar-rinviju, huwa bħala denominazzjoni tal-oriġini li dan l-isem ġie rreġistat u huwa dejjem protett skont il-Ftehim ta’ Liżbona. |
101 |
F’dan ir-rigward, hemm lok li jiġi osservat li, kuntrarjament għar-Repubblika Ċeka, ir-Repubblika tal-Awstrija ma tagħmilx parti minn dan il-ftehim, b’mod li l-protezzjoni li jipprovdi dan l-istess ftehim ma tistax tiġi invokata f’dan l-aħħar Stat Membru. |
102 |
Għaldaqstant, il-kwistjoni jekk in-natura eżawrjenti tar-Regolament Nru 510/2006 tipprekludix eventwali protezzjoni tal-isem inkwistjoni fil-kawża prinċipali skont il-Ftehim ta’ Liżbona ma tqumx fil-kawża prinċipali. |
103 |
Peress illi d-definizzjoni tal-kunċett ta’ denominazzjoni tal-oriġini li jipprovdi l-Artikolu 2(1) tal-Ftehim ta’ Liżbona kienet, essenzjalment, identika għal dik tal-Artikolu 2(1)(a) tar-Regolament Nru 510/2006, jirriżulta minn dan, skont il-qorti tar-rinviju, li l-isem “Bud” jikkostitwixxi denominazzjoni tal-oriġini fis-sens ta’ dan ir-regolament. |
104 |
Madankollu, huwa paċifiku li, illum, ma saritx applikazzjoni għal reġistrazzjoni ta’ dan l-isem skont ir-Regolament Nru 510/2006. Ukoll mhuwiex ikkontestat li ebda applikazzjoni għal reġistrazzjoni ta’ dan l-istess isem ma ġiet mibgħuta lill-Kummissjoni skont ir-Regolament Nru 2081/92 fil-kuntest ta’ arranġamenti tranżitorji previsti bir-Regolament Nru 918/2004 fil-qasam ta’ denominazzjonijiet tal-oriġini u ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi eżistenti fl-għaxar Stati li saru Stati Membri tal-Unjoni Ewropea matul it-tkabbir ta’ qabel tal-aħħar tagħha. |
105 |
Għaldaqstant, it-tieni domanda tirreferi għall-ipotezi li l-protezzjoni tal-isem “Bud” mitluba fir-Repubblika tal-Awstrija minn Budvar skont trattati bilaterali inkwistjoni hija fondata fuq l-estensjoni għal dan l-Istat Membru tal-protezzjoni ta’ dan l-isem bħala denominazzjoni tal-oriġini kif eżistenti fir-Repubblika Ċeka, isem li jirrispondi wkoll għad-definizzjoni tad-denominazzjoni tal-oriġini skont ir-Regolament Nru 510/2006. |
106 |
Għalhekk tqum b’mod partikolari aktar il-kwistjoni jekk ir-Regolament Nru 510/2006 għandux natura eżawrjenti li tipprekludi tali protezzjoni nazzjonali u, konsegwentement, ukoll l-estensjoni ta’ din il-protezzjoni skont trattat bilaterali inkwistjoni fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor. |
Ir-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja
107 |
Skont ġurisprudenza kostanti, ir-Regolament Nru 2081/92 għandu bħala għan li jiżgura protezzjoni uniformi, fil-Komunità, tal-ismijiet ġeografiċi li huwa jkopri kif ukoll stabbilixxa l-obbligu ta’ reġistrazzjoni Komunitarja ta’ dawn l-ismijiet sabiex dawn ikunu jistgħu jibbenefikaw minn protezzjoni f’kull Stat Membru (ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, sentenza Budějovický Budvar, iċċitata iktar ’il fuq, punt 74 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
108 |
Dan l-għan jirriżulta mis-seba’ premessa tar-Regolament Nru 2081/92 (sentenza tad-9 ta’ Ġunju 1998, Chiciak u Fol, C-129/97 u C-130/97, Ġabra p. I-3315, punti 25 kif ukoll 26), li huwa, essenzjalment identiku għall-Premessa 6 tar-Regolament Nru 510/2006, li jgħid li: “Għandha ssir dispożizzjoni għal approċċ Komunitarju għad-denominazzjonijiet ta’ l-oriġini u l-indikazzjonijiet ġeografiċi. Sistema Komunitarja dwar sistema ta’ protezzjoni tippermetti l-iżvilupp ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi u denominazzjonijiet ta’ l-oriġini billi, filwaqt li tipprovdi approċċ aktar uniformi, sistema bħal din tiżgura kompetizzjoni ġusta bejn il-produtturi ta’ prodotti li jkollhom indikazzjonijiet bħal dawn u jsaħħaħ il-kredibbiltà tal-prodotti f’għajnuna lil-konsumatur.” |
109 |
Il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat ukoll li l-leġiżlazzjoni Komunitarja turi tendenza ġenerali li tiżdied il-kwalità tal-prodotti fil-kuntest tal-politika agrikola komuni, sabiex tiżdied ir-reputazzjoni tal-imsemmija prodotti, b’mod partikolari, permezz tal-użu ta’ denominazzjonijiet tal-oriġini li jgawdu protezzjoni partikolari. Din it-tendenza ġiet ikkonkretizzata b’mod partikolari għall-prodotti agrikoli bl-adozzjoni tar-Regolament Nru 2081/92 li, fid-dawl tal-premessi tiegħu, huwa intiż b’mod partikolari sabiex jissodisfa l-istennija tal-konsumatur fil-qasam ta’ prodotti ta’ kwalità u ta’ oriġini ġeografika ċerta kif ukoll sabiex jiffaċilita l-kisba mill-produtturi, f’kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni ugwali, tal-aħjar dħul f’korripsettiv ta’ sforz kwalitattiv reali (ara, f’dan is-sens, sentenzi Ravil, iċċitata iktar ’il fuq, punt 48, kif ukoll tal-20 ta’ Mejju 2003, Consorzio del Prosciutto di Parma u Salumificio S. Rita, C-108/01, Ġabra p. I-5121, punt 63). |
110 |
Id-denominazzjonijiet tal-oriġini jaqgħu taħt id-drittijiet ta’ proprjetà industrijali u kummerċjali. Il-leġiżlazzjoni applikabbli tipproteġi lill-benefiċjarji tagħhom minn użu abbużiv tal-imsemmija denominazzjonijiet minn terzi li jixtiequ japprofittaw mir-reputazzjoni li dawn ikunu kisbu. Tali denominazzjonijiet huma intiżi sabiex jiggarantixxu li l-prodott li għandu dawn id-denominazzjonijiet ikun ġej minn żona ġeografika speċifika u li għandu ċerti karatteristiċi partikulari. Huma jistgħu jgawdu reputazzjoni kbira fost il-konsumaturi u jikkostitwixxu għall-produtturi li jissodisfaw il-kundizzjonijiet sabiex jużawhom, mezz essenzjali sabiex jiksbu klijentela. Ir-reputazzjoni tad-denominazzjonijiet tal-oriġini tiddependi mill-immaġni tagħhom li jkollhom il-konsumaturi. Min-naħa tagħha, din l-immaġni tiddependi essenzjalment, mill-karatteristiċi partikolari u, b’mod iktar ġenerali, mill-kwalità tal-prodott. Hija din tal-aħħar li, fl-aħħar mill-aħħar, fuqha hija bbażata r-reputazzjoni tal-prodott. Fil-perċezzjoni tal-konsumatur, ir-rabta bejn ir-reputazzjoni tal-produtturi u l-kwalità tal-prodotti tiddependi wkoll mill-konvinzjoni tiegħu li l-prodotti mibjugħa bid-denominazzjoni tal-oriġini huma awtentiċi (sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Ravil, punt 49, kif ukoll Consorzio del Prosciutto di Parma u Salumificio S. Rita, punt 64). |
111 |
Minn dan jirriżulta li r-Regolament Nru 510/2006, adottat fuq il-bażi tal-Artikolu 37 KE, jikkostitwixxi strument tal-politika agrikola komuni intiż essenzjalment sabiex jiżgura lill-konsumaturi li prodotti agrikoli li għandhom indikazzjoni ġeografika rreġistrata skont dan ir-regolament jippreżentaw, minħabba l-provenjenza minn żona ġeografika speċifika tagħhom, ċerti karatteristiċi partikolari u, għaldaqstant, joffru garanzija ta’ kwalità dovuta għall-provenjenza ġeografika tagħhom, bl-għan li jippermetti lill-operaturi agrikoli li jkunu għamlu sforz kwalitattiv li jiksbu f’korrispettiv l-aħjar dħul u jipprekludu li terzi ma japprofittawx ruħhom abbużivament mir-reputazzjoni li tirriżulta mill-kwalità ta’ dawn il-prodotti. |
112 |
Madankollu, jekk kien possibbli għall-Istati Membri li jippermettu lill-produtturi tagħhom li jużaw fit-territorji nazzjonali tagħhom wieħed mill-indikazzjonijiet jew wieħed mis-simboli li l-Artikolu 8 tar-Regolament Nru 510/2006 jirriżerva għall-ismijiet irreġistrati skont dan ir-regolament, billi jibbażaw fuq dritt nazzjonali li jista’ tirrispondi għal rekwiżiti inqas vinkolanti minn dawk imposti fil-kuntest ta’ dan ir-regolament għall-prodotti inkwistjoni, din il-garanzija ta’ kwalità, li tikkostitwixxi l-funzjoni essenzjali tad-drittijiet mogħtija skont ir-Regolament Nru 510/2006, tirriskja li ma tiġix żgurata, li jista’ wkoll, fis-suq intern, jikkomprometti l-għan ta’ kompetizzjoni ugwali bejn il-produtturi ta’ prodotti li għandhom dawn l-indikazzjonijiet jew simboli u jista’, b’mod partikolari, joħloq dannu għad-drittijiet li għandhom jiġu rriżervati lill-produtturi li jkunu għamlu sforz kwalitattiv reali sabiex ikunu jistgħu jużaw indikazzjoni ġeografika rreġistrata skont dan ir-regolament. |
113 |
Dan ir-riskju ta’ ħsara lill-għan ċentrali li tiġi żgurata l-kwalità tal-prodotti agrikoli kkonċernati huwa għaldaqstant iktar importanti peress illi, hekk kif l-Avukat Ġenerali rrileva fil-punt 111 tal-konklużjonijiet tiegħu, kuntrarjament għat-trade marks, ebda miżura Komunitarja ta’ armonizzazzjoni ta’ eventwali strutturi nazzjonali ta’ protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi ma ġiet adottata parallellament. |
114 |
Għandu jiġi konkluż li l-għan tar-Regolament Nru 510/2006 mhuwiex li jistabbilixxi, minbarra regoli nazzjonali li jistgħu jkomplu jeżistu, sistema addizzjonali ta’ protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi kwalifikati, bħal pereżempju dik stabbilita bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 40/94, tal-20 ta’ Diċembru 1993, dwar it-trade mark Komunitarja (ĠU 1994, L 11, p. 1), iżda li jipprovdi sistema ta’ protezzjoni uniformi u eżawrjenti għal tali indikazzjonijiet. |
115 |
Diversi karatteristiċi tas-sistema ta’ protezzjoni hekk kif prevista bir-Regolamenti Nru 2081/92 u 510/2006 huma b’mod qawwi favur in-natura eżawrjenti ta’ din is-sistema. |
116 |
L-ewwel nett, kuntrarjament għall-istrutturi Komunitarji oħra ta’ protezzjoni ta’ drittijiet ta’ proprjetà industrijali u kummerċjali bħal dawk tat-trade mark Komunitarja skont ir-Regolament Nru 40/94 jew tal-varjetajiet ta’ pjanti skont ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2100/94, tas-27 ta’ Lulju 1994, dwar drittijiet ta’ varjetajiet ta’ pjanti fil-Komunità (ĠU L 227, p. 1), il-proċedura ta’ reġistrazzjoni tar-Regolamenti Nru 2081/92 u 510/2006 hija bbażata fuq qsim tal-kompetenzi bejn l-Istat Membru kkonċernat u l-Kummissjoni, peress li d-deċiżjoni ta’ reġistrazzjoni ta’ isem ma tistax tittieħed mill-Kummissjoni, ħlief jekk l-Istat Membru kkonċernat ikun ressqilha talba għal dan il-għan u din it-talba ma tistax issir ħlief jekk l-Istat Membru jkun ivverifika li hija ġġustifikata (sentenza tas-6 ta’ Diċembru 2001, Carl Kühne et, C-269/99, Ġabra p. I-9517, punt 53). |
117 |
Il-proċeduri nazzjonali ta’ reġistrazzjoni huma għalhekk integrati fil-proċedura deċiżjonali Komunitarja u jikkostitwixxu parti essenzjali minnha. Huma jistgħu jeżistu barra mis-sistema ta’ protezzjoni Komunitarja. |
118 |
Fir-rigward tal-proċedura ta’ reġistrazzjoni Komunitarja, jidher ukoll li l-Artikolu 5(6) tar-Regolament Nru 510/2006, dispożizzjoni essenzjalment identika għall-Artikolu 5(5) tar-Regolament Nru 2081/92 li tidħol f’dan ir-regolament permezz tar-Regolament Nru 535/97, jipprovdi li l-Istati Membri jistgħu jagħtu, taħt ir-responsabbiltà unika tagħhom, protezzjoni nazzjonali tranżitorja sakemm deċiżjoni tittieħed fuq l-applikazzjoni għal reġistrazzjoni. |
119 |
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja barra minn hekk iddeċidiet li jirriżulta minn din id-dispożizzjoni li, fis-sistema stabbilita bir-Regolament Nru 2081/92, meta l-Istati Membri jkollhom kompetenza sabiex jieħdu deċiżjonijiet, anki jekk provviżorji, li jidderogaw mid-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament, din il-kompetenza tirrżulta minn regoli espressi (sentenza Chiciak u Fol, iċċitata iktar ’il fuq, punt 32). |
120 |
Hekk kif l-Avukat Ġenerali rrileva fil-punt 102 tal-konklużjonijiet tiegħu, dispożizzjoni ta’ din in-natura ma jkollha ebda sens jekk l-Istati Membri setgħu f’kull każ jikkonservaw l-istrutturi tagħhom stess ta’ protezzjoni ta’ denominazzjonijiet tal-oriġini u ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi skont ir-Regolamenti Nru 2081/92 u Nru 510/2006 u li jagħmluhom jeżistu ma’ dawn ir-regolamenti. |
121 |
It-tieni nett, in-natura eżawrjenti tas-sistema ta’ protezzjoni kif previst bir-Regolamenti Nru 2081/92 u 510/2006 hija wkoll attestata bl-arranġamenti tranżitorji previsti għall-ismijiet nazzjonali eżistenti bħall-isem Ċek “Bud” inkwistjoni fil-kawża prinċipali. |
122 |
B’hekk, l-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 2081/92 stabbilixxa proċedura ta’ reġistrazzjoni msejħa simplifikata għall-ismijiet nazzjonali legalment protetti fl-Istat Membru li jkun talab ir-reġistrazzjoni tagħhom jew, fl-Istati Membri fejn sistema ta’ protezzjoni ma kinitx teżisti, ġew stabbiliti peremzz tal-użu (sentenza tal-25 ta’ Ġunju 2002, Bigi, C-66/00, Ġabra p. I-5917, punt 28). |
123 |
Kien previst li, jekk ir-reġistrazzjoni tagħhom kienet mitluba f’terminu ta’ sitt xhur, il-protezzjoni nazzjonali tagħhom setgħet, taħt ċerti kundizzjonijiet tinżamm matul perijodu tranżitorju ta’ ħames snin skont l-Artikolu 13(2) ta’ dan ir-regolament, perijodu li, sussegwentement, ġie estiż għal perijodu supplementari ta’ ħames snin bir-Regolament Nru 535/97. |
124 |
Peress li din is-sistema speċifika għall-protezzjoni tranżitorja ta’ ismijiet nazzjonali eżistenti kienet ġiet imħassra bl-Artikolu 1(15) tar-Regolament Nru 692/2003, il-Kummissjoni, bir-Regolament Nru 918/2004, ipprovdiet arranġamenti tranżitorji fil-qasam ta’ protezzjoni nazzjonali tad-denominazzjonijiet tal-oriġini u tal-indikazzjonijiet ġeografiċi eżistenti fl-għaxar Stati li saru Stati Membri matul it-tkabbir ta’ qabel tal-aħħar tal-Unjoni Ewropea, ibbażati fuq dawk previsti għall-ħmistax-il Stati Membri qodma. |
125 |
Dawn id-dispożizzjonijiet huma partikolarment rilevanti f’dan il-każ, peress illi, skont il-qorti tar-rinviju, l-isem “Bud” kien jeżisti f’dak iż-żmien bħala denominazzjoni ġeografiku fir-Repubblika Ċeka. |
126 |
Permezz tar-Regolament Nru 918/2004, kien previst li l-protezzjoni nazzjonali tad-denominazzjonijiet tal-oriġini u tal-indikazzjonijiet ġeografiċi skont ir-Regolament Nru 2081/92 eżistenti fl-għaxar Stati Membri ġodda fit-30 ta’ April 2004 setgħet tinżamm matul sitt xhur. Madankollu, peress li l-proċedura simplifikata ma kinitx teżisti aktar, dan ir-regolament kien jipprovdi li, meta applikazzjoni għal reġistrazzjoni kellha tintbagħat f’dan it-terminu ta’ sitt xhur, din il-protezzjoni nazzjonali setgħet tinżamm sakemm deċiżjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament Nru 2081/92 tittieħed mill-Kummissjoni. |
127 |
Dan ir-regolament jikkonferma, konsegwentement, għall-għaxar Stati Membri ġodda dak li diġà kien il-każ għall-ħmistax-il Stati Membri qodma, jiġifieri li l-protezzjoni nazjonali ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi kwalifikati eżistenti hija permessa biss jekk il-kundizzjonijiet tar-regoli ta’ dritt tranżitorju speċifikament previsti għal tali indikazzjonijiet jiġu sodisfatti, fosthom dik li tiġi ppreżentata applikazzjoni għal reġistrazzjoni f’terminu ta’ sitt xhur, ħaġa li l-awtoritajiet Ċeki kienu naqqsu li jagħmlu f’dak li jikkonċerna l-isem “Bud” inkwistjoni fil-kawża prinċipali. |
128 |
Madankollu, dawn l-istrutturi speċifiċi u, b’mod partikolari, l-awtorizzazzjoni espressa mogħtija, taħt ċerti kundizzjonijiet, lill-Istati Membri sabiex iżommu, b’mod tranżitorju, il-protezzjoni nazzjonali ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi kwalifikati eżistenti ma jkunux ċari biżżejjed jekk is-sistema Komunitarja ta’ protezzjoni ta’ tali indikazzjonijiet kienet tippreżenta natura mhux eżawrjenti li timplika li l-Istati Membri jikkonservaw f’kull każ possibbiltà mingħajr limitu sabiex iżommu tali drittijiet nazzjonali. |
129 |
Fid-dawl ta’ dak li ntqal, it-tieni domanda għandha tiġi risposta li s-sistema Komunitarja ta’ protezzjoni li jipprovdi r-Regolament Nru 510/2006 għandha natura eżawrjenti b’mod li dan ir-regolament jipprekudi l-applikazzjoni tas-sistema ta’ protezzjoni prevista minn trattati li jorbtu żewġ Stati Membri, bħat-trattati bilaterali inkwistjoni, li jagħtu lil isem, rikonoxxut skont il-liġi ta’ Stat Membru bħala li jikostitwixxi denominazzjoni tal-oriġini, protezzjoni fi Stat Membru ieħor fejn din il-protezzjoni hija effettivament mitluba minkejja li ma kinitx saret applikazzjoni għal reġistrazzjoni għal din id-denominazzjoni tal-oriġini skont dan ir-regolament. |
130 |
Fid-dawl għar-risposta tat-tieni domanda, m’hemmx lok li tingħata risposta għat-tielet domanda. |
Fuq l-ispejjeż
131 |
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti, barra dawk ta’ l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura. |
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi: |
|
|
Firem |
( *1 ) Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.