Skeda tas-Sommarju Eżekuttiv

Rapport tal-valutazzjoni tal-impatt għall-inizjattiva dwar il-qafas legali korporattiv tat-28 reġim

A. Ħtieġa li tittieħed azzjoni

X’inhi l-problema u għalfejn hija problema fil-livell tal-UE?

Il-problema ġenerali li jiffaċċjaw il-kumpaniji u b’mod partikolari l-istart-ups u l-iscale-ups fl-UE hija l-frammentazzjoni tar-regoli korporattivi enfasizzata min-nuqqas ta’ forma ġuridika armonizzata ma’ marka tal-UE adattata għall-kumpaniji iżgħar bħall-istart-ups. Il-kumpaniji jiffaċċjaw ukoll regoli u proċeduri korporattivi diffiċli, kumplessi u spiss mhux diġitali matul iċ-ċiklu tal-ħajja tagħhom. Id-disponibbiltà insuffiċjenti tal-għodod diġitali, il-proċessi li ma jirriflettux il-“prinċipju ta’ darba biss”, u r-rekwiżiti kapitali minimi diverġenti jirriżultaw f’dewmien u f’piżijiet meta tiġi stabbilita kumpanija. Bl-istess mod, ir-regoli korporattivi mhux diġitali u kumplessi bħall-proċeduri relatati mal-emendi tal-istatuti ta’ assoċjazzjoni jew mal-likwidazzjoni jagħmlu l-operat u l-għeluq tal-kumpaniji ta’ piż u jimxu bil-mod. Barra minn hekk, il-fundaturi u l-kumpaniji tal-UE jiffaċċjaw diffikultajiet biex jattiraw investiment fi stadju bikri u fi stadju ta’ tkabbir minħabba rekwiżiti frammentati, mhux diġitali u għaljin dwar id-dħul u l-ħruġ tal-investituri, eż. għal żidiet fil-kapital, trasferimenti tal-ishma u termini mistennija mill-kapitalisti ta’ riskju. Ir-regoli nazzjonali diverġenti jimminaw ukoll il-kapaċità tal-kumpaniji Ewropej li joffru pjanijiet ta’ sjieda ta’ stokks kompetittivi għall-impjegati biex jikkompetu għall-aqwa talent. Dawn il-problemi kollha jwasslu għal inċertezza legali, piż amministrattiv u kostijiet.

X’għandu jinkiseb?

L-objettivi ġenerali huma li tissaħħaħ il-kompetittività tal-kumpaniji tal-UE u tal-ekonomija tal-UE, li jittejjeb il-funzjonament tas-suq uniku, li jiġu pprovduti kundizzjonijiet aħjar għall-bidu ta’ negozju u opportunitajiet aħjar għat-tkabbir tal-kumpaniji, u li jiġi mħeġġeġ aktar investiment fil-kumpaniji tal-UE u b’mod partikolari, fl-istart-ups u fl-iscale-ups.

B’mod aktar speċifiku, l-inizjattiva għandha l-għan li tipprovdi qafas legali korporattiv komuni fl-UE, b’regoli u proċeduri korporattivi sempliċi u effiċjenti matul iċ-ċiklu tal-ħajja tal-kumpanija u qafas ta’ abilitazzjoni għall-investiment, li jwieġeb għall-ħtiġijiet tal-istart-ups u l-iscale-ups iżda li huwa legalment miftuħ għall-fundaturi u l-kumpaniji kollha.

X’inhu l-valur miżjud ta’ azzjoni fil-livell tal-UE (sussidjarjetà)? 

Hemm valur miżjud qawwi minħabba li l-problemi identifikati huma prinċipalment ikkawżati minn regoli nazzjonali diverġenti u minn nuqqas ta’ regoli xierqa fil-livell tal-UE. Qafas korporattiv legali koerenti b’forma ta’ kumpanija armonizzata u marka tal-UE biex jiġu indirizzati tali kwistjonijiet jista’ jinkiseb biss permezz ta’ azzjoni fil-livell tal-UE biex jiġu pprovduti regoli komuni fis-suq uniku kollu.

Mingħajr azzjoni fil-livell tal-UE, l-iżviluppi leġiżlattivi nazzjonali biex jittejjeb l-ambjent tan-negozju għall-kumpaniji, inklużi l-istart-ups u l-iscale-ups, ikomplu iżda x’aktarx iżommu taħlita ta’ liġijiet minflok ma jirriżultaw f’soluzzjoni magħquda fis-suq uniku kollu. Il-fundaturi fl-UE se jkomplu jiffaċċjaw sfidi meta jistabbilixxu u jmexxu kumpaniji, u xi start-ups se jkomplu jiċċaqilqu lejn pajjiżi terzi b’kundizzjonijiet aktar attraenti biex jespandu.

B. Soluzzjonijiet

X’inhuma l-għażliet differenti biex jinkisbu l-objettivi? Hemm għażla ppreferuta jew le? Jekk le, għaliex?

Il-valutazzjoni tal-impatt tanalizza l-għażliet ta’ politika taħt seba’ kwistjonijiet ewlenin rilevanti għall-inizjattiva ppjanata, jiġifieri: il-forniment ta’ forma ġuridika armonizzata tal-kumpaniji; li r-reġistrazzjoni tal-kumpaniji u b’mod partikolari tal-istart-ups issir aktar rapida u sempliċi; l-iżgurar ta’ preżentazzjoni ta’ informazzjoni darba biss fil-kuntest tar-reġistrazzjoni; l-iffaċilitar tal-għeluq (likwidazzjoni); l-attirar tat-talent; l-għoti ta’ governanza u reġim kapitali flessibbli; u l-iffaċilitar tal-għażliet ta’ ħruġ.

L-għażliet ta’ politika vvalutati kollha jkunu jinvolvu miżuri leġiżlattivi, minħabba li l-fatturi li jikkawżaw il-problemi huma legali. Tħabbret ukoll inizjattiva leġiżlattiva fil-Boxxla għall-Kompetittività, fis-Suq Uniku u fl-Istrateġiji għall-Kumpaniji Start-up u Scale-up u fil-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni tal-2026. L-għażla ppreferuta tikkonsisti f’pakkett ta’ miżuri ppreferuti taħt kull waħda mill-kwistjonijiet ewlenin:

1.L-introduzzjoni ta’ forma ġuridika armonizzata ġdida għal kumpanija tat-28 reġim b’marka tal-UE, li għandha tiġi stabbilita minn persuni fiżiċi u ġuridiċi, jew permezz ta’ konverżjonijiet domestiċi u konverżjonijiet, diviżjonijiet u fużjonijiet transfruntieri, u b’regoli armonizzati għall-fergħat tal-kumpaniji tat-28 reġim;

2.Il-ħolqien ta’ interfaċċa unika tal-UE, ibbażata fuq is-Sistema ta’ Interkonnessjoni tar-Reġistri Kummerċjali, BRIS, għar-reġistrazzjoni ta’ kumpaniji tat-28 reġim b’mudelli bilingwi armonizzati, bi skadenza (48 siegħa) u limitu massimu tal-kost ta’ EUR 100 għar-reġistrazzjoni inkluż il-kontroll amministrattiv, ġudizzjarju jew notarili preventiv meta l-mudell standardizzat jintuża mill-fundaturi bħala persuni fiżiċi;

3.Fil-kuntest tar-reġistrazzjoni, jiġi żgurat li l-informazzjoni tal-kumpanija tiġi ttrasferita mir-reġistru kummerċjali lill-awtorità responsabbli min-numri ta’ identifikazzjoni tan-NIT u tal-VAT, lill-awtorità tas-sigurtà soċjali u lir-reġistru tas-sjieda benefiċjarja mingħajr ma l-kumpanija tat-28 reġim ikollha bżonn terġa’ tippreżentaha (il-“prinċipju ta’ darba biss”), u li l-kumpanija tikseb in-numri ta’ identifikazzjoni tan-NIT u tal-VAT;

4.L-iżgurar li s-sottomissjonijiet mil-likwidatur għall-għeluq (insolvenza esterna) jiġu ttrasferiti minn reġistru kummerċjali lil awtoritajiet oħra (il-“prinċipju ta’ darba biss”); il-previżjoni tal-preżentazzjoni online ta’ pretensjonijiet mill-kredituri; proċedura ta’ likwidazzjoni ssimplifikata għal kumpaniji solventi mingħajr assi u djun; u proċeduri ssimplifikati ta’ insolvenza bis-saħħa tad-diġitalizzazzjoni sħiħa tagħhom;

5.Il-permess lil kumpaniji tat-28 reġim li jistabbilixxu pjanijiet ta’ sjieda ta’ ishma għall-impjegati (ESOPs, Employee Stock Ownership Plans) u joħorġu klassijiet ta’ ishma bi drittijiet tal-vot distinti u jintroduċu skema komuni fakultattiva bejn l-UE u l-opzjoni ta’ stokk għall-impjegati (EU-ESO, European Union-Employee Stock Option) għal kumpaniji tat-28 reġim, bi twaqqit armonizzat għat-tassazzjoni tal-opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati skont l-EU-ESO.

6.Tinħoloq sistema ta’ governanza flessibbli; jiġu pprovduti proċeduri sempliċi u kompletament diġitali biex jiżdied il-kapital u jinħarġu l-ishma; jiġi ffaċilitat l-użu ta’ strumenti moderni ta’ finanzjament fi stadju bikri bħal Ftehimiet Sempliċi għall-Ekwità Futura (SAFEs, Simple Agreements for Future Equity); u l-introduzzjoni ta’ kapital minimu ta’ EUR 0 jew 1 iżda l-ebda kapital azzjonarju mħallas għall-inkorporazzjoni b’salvagwardji armonizzati għall-kredituri.

7.Jiġi żgurat li t-trasferimenti tal-ishma ta’ kumpaniji tat-28 reġim jistgħu jitwettqu kompletament b’mod diġitali, mingħajr l-involviment tal-intermedjarji, u b’possibbiltà għall-Istati Membri li jippermettu aċċess għas-swieq tal-ekwità pubblika għal kumpaniji tat-28 reġim.

X’inhuma l-fehmiet ta’ partijiet ikkonċernati differenti? Min jappoġġa liema għażla?

B’mod ġenerali, il-partijiet ikkonċernati matul l-attivitajiet ta’ konsultazzjoni (konsultazzjoni pubblika, sejħa għal evidenza, laqgħat immirati mal-partijiet ikkonċernati, Forum ta’ Livell Għoli dwar il-ġustizzja għat-tkabbir, pariri esperti minn professuri tad-dritt tal-kumpaniji) ikkonfermaw il-problemi identifikati u l-azzjoni appoġġata b’mod wiesa’ fil-livell tal-UE.

Il-kumpaniji, il-fundaturi u l-investituri (li jammontaw għal maġġoranza kbira tar-rispondenti tal-konsultazzjoni) appoġġaw bis-sħiħ qafas legali korporattiv komuni li jkun jinkludi proċeduri diġitali u aktar effiċjenti biex jiġu stabbiliti kumpaniji u jsir investiment fihom, u miżuri li jagħmluha aktar faċli li l-impjegati jiġu attirati u miżmuma permezz ta’ opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati. Kien hemm ukoll ftehim fost il-partijiet ikkonċernati favur ambitu wiesa’ għall-qafas, b’mod partikolari għan-nuqqas ta’ limitazzjoni tiegħu għal subsett ta’ kumpaniji bħal start-ups jew kumpaniji innovattivi.

Il-prattikanti legali saħqu fuq il-ħtieġa ta’ parir legali meta tiġi stabbilita kumpanija u enfasizzaw l-importanza ta’ kontrolli preventivi fil-proċeduri tal-formazzjoni tal-kumpaniji, filwaqt li t-trade unions saħqu bil-qawwa fuq l-importanza li jiġu rrispettati d-drittijiet tal-ħaddiema.

C. Impatti tal-għażla ppreferuta

X’inhuma l-benefiċċji tal-għażla ppreferuta (jekk hemm, inkella ta’ dawk ewlenin)? 

Il-fundaturi u l-kumpaniji li jagħżlu l-forma ġuridika ta’ kumpanija tat-28 reġim se jibbenefikaw bil-qawwa mill-inizjattiva f’kull pass taċ-ċiklu tal-ħajja tagħhom: minn reġistrazzjoni aktar effiċjenti bl-iskambju ta’ informazzjoni bil-“prinċipju ta’ darba biss” bejn l-awtoritajiet u l-kapital azzjonarju minimu ta’ EUR 0 jew 1, minn skema komuni tal-EU-ESO għall-opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati bi żmien armonizzat ta’ tassazzjoni, u minn proċeduri ta’ għeluq aktar sempliċi jew diġitalizzati. Il-pakkett huwa mistenni li jnaqqas b’mod qawwi l-piżijiet amministrattivi b’iffrankar ta’ bejn EUR 328 miljun u EUR 440 miljun għat-308 000 kumpanija tat-28 reġim stmati fuq perjodu ta’ 10 snin. Il-kumpaniji tat-28 reġim ikunu jibbenefikaw ukoll minn proċeduri aktar sempliċi u diġitali għall-operazzjonijiet kapitali (eż. żidiet kapitali, ħruġ ta’ ishma) u proċeduri oħra tal-liġi korporattiva (eż., laqgħat tal-azzjonisti online).

Il-pakkett huwa mistenni li jtejjeb ukoll b’mod sinifikanti l-ambjent tal-investiment kemm bl-investituri kif ukoll bil-kumpaniji li jibbenefikaw minn tnaqqis fil-piż amministrattiv minħabba t-tneħħija ta’ formalitajiet wiċċ imb wiċċ u l-involviment obbligatorju ta’ intermedjarji għal trasferimenti tal-ishma, bl-iffrankar medju stmat ta’ EUR 1 780 – EUR 2 850 għal tranżazzjoni fi stadju ta’ tkabbir ta’ EUR 500 000, u proċeduri kompletament diġitali biex jiżdiedu l-ishma tal-kapital u tal-ħruġ, b’iffrankar ta’ madwar EUR 1 100 għal kull ċiklu ta’ finanzjament. L-investituri jkunu jibbenefikaw ukoll minn għażliet ta’ ħruġ imtejba fl-Istati Membri li jippermettu lil kumpaniji tat-28 reġim jaċċessaw swieq ta’ ekwità pubbliċi mingħajr konverżjoni legali.

L-awtoritajiet pubbliċi, inklużi r-reġistri kummerċjali, huma mistennija li jibbenefikaw minn titjib fl-effiċjenza li jirriżulta minn proċeduri diġitali u mit-trażmissjoni ta’ “darba biss” tal-informazzjoni tal-kumpanija. Ir-regoli komuni u marka tal-UE rikonoxxibbli għandhom jirriżultaw ukoll f’ċertezza legali akbar għall-awtoritajiet pubbliċi, l-intermedjarji involuti fi proċeduri korporattivi, bħan-nutara, u l-professjonisti legali privati.

X’inhuma l-kostijiet tal-għażla ppreferuta (jekk hemm, inkella ta’ dawk ewlenin)? 

Il-pakkett huwa mistenni li jirriżulta f’kostijiet ta’ aġġustament limitati ta’ darba biss għall-kumpaniji eżistenti li jagħżlu li jsiru kumpaniji tat-28 reġim permezz ta’ konverżjonijiet domestiċi jew fużjonijiet, diviżjonijiet jew konverżjonijiet transfruntieri, inklużi bidliet legali u organizzattivi.

X’inhuma l-impatti fuq l-SMEs u fuq il-kompetittività?

Peress li huwa mistenni li l-biċċa l-kbira tal-kumpaniji tat-28 reġim jiġu stabbiliti minn persuni fiżiċi u jkunu SMEs, it-tnaqqis globali stmat tal-piż amministrattiv ta’ bejn EUR 328 miljun sa EUR 440 miljun fuq perjodu ta’ 10 snin ikun ta’ benefiċċju l-aktar għal dan il-grupp ta’ intrapriżi. Xi SMEs eżistenti jistgħu jagħżlu wkoll li jsiru kumpaniji tat-28 reġim u xi oħrajn ikunu ta’ benefiċċju indirett, eż. bħala sħab kummerċjali jew sottokuntratturi. L-inizjattiva se tkun ta’ benefiċċju wkoll b’mod partikolari għall-istart-ups u l-iscale-ups peress li twieġeb f’ħafna mill-karatteristiċi tagħha għall-ħtiġijiet tagħhom.

Bl-armonizzazzjoni u t-tisħiħ tal-qafas regolatorju għall-kumpaniji fis-suq uniku, l-inizjattiva għandha tagħmel lill-UE post aktar attraenti għal kumpaniji innovattivi u orjentati lejn it-tkabbir u għalhekk tikkontribwixxi għall-kompetittività fit-tul tal-UE. Il-possibbiltà ta’ inkorporazzjoni affordabbli u rapida ta’ kumpaniji tat-28 reġim għandha tħeġġeġ lill-fundaturi Ewropej jistabbilixxu kumpaniji fl-UE. Proċeduri ssimplifikati u/jew diġitalizzati matul iċ-ċiklu tal-ħajja tal-kumpanija, inkluż biex jattiraw l-investiment, kif ukoll l-EU-ESO għandhom itejbu wkoll l-attraenza tal-UE bħala post li għandu jespandi u biex jattira u jżomm l-impjegati, filwaqt li joffru vantaġġi qawwija meta mqabbla ma’ ġuriżdizzjonijiet oħra.

Se jkun hemm impatti sinifikanti fuq il-baġits u l-amministrazzjonijiet nazzjonali? 

Dan il-pakkett huwa mistenni li jirriżulta f’kostijiet ta’ darba, stmati għal EUR 2,7 miljun għall-Istati Membri kollha, biex is-sistemi tal-IT nazzjonali jiġu adattati għall-interfaċċa unika tal-UE għar-reġistrazzjoni ta’ kumpaniji tat-28 reġim. L-Istati Membri se jkunu jistgħu jibnu fuq it-teknoloġija li diġà ġiet żviluppata biex jiġu interkonnessi r-reġistri kummerċjali nazzjonali mal-BRIS. X’aktarx li jkun hemm kostijiet żejda għal xi Stati Membri biex jgħaqqdu lill-awtoritajiet responsabbli mill-kontroll preventiv mar-reġistri kummerċjali, stmati għal madwar EUR 50 000 għal kull wieħed minn dawk l-Istati Membri. It-trażmissjoni awtomatika tal-informazzjoni dwar il-kumpaniji bejn ir-reġistri kummerċjali u awtoritajiet oħra tkun tinvolvi wkoll kostijiet limitati ta’ darba tal-IT, minħabba l-iżviluppi diġitali li diġà għaddejjin fl-amministrazzjonijiet nazzjonali. Fil-kuntest tal-proċedimenti ta’ insolvenza, jistgħu jkunu mistennija xi kostijiet għall-iżvilupp u l-manutenzjoni ta’ pjattaformi għal sistemi tal-irkantijiet elettroniċi stmati li jammontaw bejn EUR 500 000 u EUR 700 000 għall-Istati Membri kollha.

Il-limitu massimu tal-kostijiet ta’ EUR 100 biex titlesta r-reġistrazzjoni (b’mudell standardizzat) ikun jinvolvi dħul imnaqqas għar-reġistri kummerċjali u għal awtoritajiet oħra involuti fir-reġistrazzjoni inkluż il-kontroll preventiv. Dan għandu jkun tal-anqas parzjalment ikkumpensat minn żieda fl-attività ekonomika u fil-kontribuzzjonijiet tat-taxxa mill-kumpaniji tat-28 reġim ġodda.

Iż-żmien armonizzat tat-tassazzjoni tal-opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati skont l-EU-ESO ikun jikseb effetti negattivi ta’ likwidità għall-Istati Membri fejn l-introjtu mill-opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati bħalissa huwa intaxxat fi stadju aktar bikri, iżda l-effett huwa mistenni li jkun moderat u ta’ natura temporanja, sakemm isiru dovuti t-taxxi.

Se jkun hemm impatti sinifikanti oħra? 

L-inizjattiva tikkontribwixxi b’mod qawwi għall-funzjonament tas-suq uniku, inkluż billi tnaqqas il-frammentazzjoni tar-regoli korporattivi u tintroduċi proċeduri diġitali b’mod awtomatiku. 

Proporzjonalità? 

Il-pakkett ta’ miżuri ppreferuti mhux se jmur lil hinn minn dak li huwa meħtieġ biex jinkisbu l-objettivi. L-inizjattiva hija mmirata peress li tindirizza l-oqsma li l-partijiet ikkonċernati, b’mod partikolari l-kumpaniji u l-fundaturi, qajmu bħala problematiċi fl-attivitajiet ta’ konsultazzjoni u tiffoka fuq l-għoti ta’ qafas legali korporattiv komuni madwar l-UE, li jeħtieġ li jiġi indirizzat fil-livell tal-UE. Il-kostijiet stmati tal-pakkett huma proporzjonati għall-objettivi u b’mod ġenerali, huwa mistenni benefiċċju qawwi għall-kumpaniji, b’mod partikolari l-istart-ups u l-iscale-ups.

D. Segwitu

Meta se tiġi rieżaminata l-politika?

Il-proposta leġiżlattiva se tinkludi obbligu li titwettaq evalwazzjoni wara żmien speċifiku wara l-implimentazzjoni tal-miżuri rilevanti.