IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 13.5.2026
COM(2026) 233 final
2026/0114(COD)
Proposta għal
REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL
li jemenda r-Regolament (UE) 2021/782 fir-rigward tal-protezzjoni tal-passiġġieri b’biljetti uniċi
{SWD(2026) 233 final}
MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI
1.KUNTEST TAL-PROPOSTA
•Raġunijiet u objettivi tal-proposta
L-Unjoni Ewropea ilha żmien twil ittenni l-impenn li tiżgura livell għoli ta’ protezzjoni tal-passiġġieri fit-trasport, li huwa l-pedament tal-politika tal-UE dwar it-trasport u l-konsumatur. L-UE tispikka globalment għad-drittijiet komprensivi tal-passiġġieri li tipprovdi fil-modi kollha tat-trasport, inkluż il-ferrovija. Fl-istess ħin, il-qafas legali tagħha adatta progressivament għax-xejriet tal-mobbiltà li qed jevolvu u għall-aspettattivi tal-passiġġieri. Il-ferrovija għandha pożizzjoni partikolarment importanti f’dan il-qafas, minħabba r-rwol tagħha fit-tisħiħ tal-konnettività u l-kompetittività, fl-appoġġ tas-suq intern u fil-kontribut għall-objettivi klimatiċi tal-UE. It-trasport ferrovjarju huwa fost l-aktar modi sostenibbli ta’ vjaġġar u qed jiġi promoss dejjem aktar bħala alternattiva għat-trasport bit-triq u bl-ajru, speċjalment għal vjaġġi fuq distanzi twal u transfruntieri. Madankollu, iż-Żona Ferrovjarja Unika Ewropea għadha ma hijiex kompluta, minkejja li s-suq ilu miftuħ għal għexieren ta’ snin. L-ivvjaġġar ferrovjarju transfruntier bla xkiel għadu mrażżan mill-frammentazzjoni tas-suq, minn strutturi monopolistiċi persistenti, u minn ostakli tekniċi u organizzazzjonali. Dan għandu effett negattiv fuq l-esperjenza tal-passiġġieri.
Problema ewlenija li din il-proposta tfittex li tindirizza hija l-protezzjoni insuffiċjenti tal-passiġġieri li jagħmlu vjaġġi bil-ferrovija b’aktar minn operatur wieħed. Fil-prattika, ħafna vjaġġi bil-ferrovija — b’mod partikolari dawk li jinvolvu vjaġġar transfruntier jew fuq distanzi twal – jirrikjedu li l-passiġġieri jużaw is-servizzi ta’ diversi impriżi ferrovjarji. Anke meta l-passiġġieri jixtru l-vjaġġ tagħhom fi tranżazzjoni waħda fuq pjattaforma waħda ta’ prenotazzjoni, il-biljett(i) li jirriżulta(w) spiss ma jikkwalifikax/jikkwalifikawx bħala biljetti globali skont il-liġi attwali tal-UE. B’riżultat ta’ dan, il-passiġġieri li jitilfu konnessjoni minħabba dewmien jew kanċellazzjonijiet jistgħu jispiċċaw mingħajr drittijiet ta’ assistenza, ridirezzjonar tar-rotta, rimborż jew kumpens, minkejja l-aspettattiva raġonevoli tagħhom li jkunu protetti tul il-vjaġġ kollu.
Għalkemm ir-Regolament (UE) 2021/782 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill saħħaħ id-drittijiet tal-passiġġieri tal-ferroviji u introduċa xi obbligi biex jiġu offruti biljetti globali, dawn l-obbligi għadhom limitati ħafna fl-ambitu tagħhom. Hemm stabbiliti xi ftehimiet ta’ kooperazzjoni volontarja bejn l-impriżi ferrovjarji, bħall-Ftehim dwar it-Tkomplija tal-Vjaġġi (AJC) u l-“Hop on the next available train” (HOTNAT). Madankollu, dawn jipprovdu biss soluzzjonijiet parzjali u mhux vinkolanti u ma jiżgurawx protezzjoni uniformi għall-passiġġieri madwar l-Unjoni. Dan iwassal għal trattament mhux ugwali tal-passiġġieri skont l-operaturi involuti u l-Istati Membri kkonċernati. Dan min-naħa tiegħu jimmina l-fiduċja fl-ivvjaġġar bil-ferrovija u jnaqqas l-attraenza tiegħu meta mqabbel ma’ modi oħra ta’ trasport, b’mod partikolari l-ivvjaġġar bl-ajru.
Il-Linji Gwida Politiċi għall-Kummissjoni Ewropea li Jmiss 2024–2029 fihom objettiv ċar li jiġi żgurat li l-Ewropej ikunu jistgħu jixtru biljett uniku fuq pjattaforma ta’ prenotazzjoni waħda u jgawdu d-drittijiet tal-passiġġieri għall-vjaġġ kollu. Il-konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati juru appoġġ qawwi mill-organizzazzjonijiet tal-konsumaturi u tal-passiġġieri biex dawn il-lakuni fil-protezzjoni jingħalqu. Dan l-appoġġ ġie espress fis-sejħa għal evidenza li saret mill-Kummissjoni bejn Lulju u Settembru 2025. B’kuntrast ma’ dan, l-impriżi ferrovjarji jesprimu riżervi dwar l-inizjattiva, u jwissu dwar iż-żieda fl-ispejjeż tal-biljetti ferrovjarji.
Għalhekk, il-proposta hija msejsa fuq il-ħtieġa li jingħalqu l-lakuni eżistenti fil-protezzjoni tal-passiġġieri u li l-qafas legali jiġi adattat għall-prattiki attwali tal-prenotazzjoni, fejn vjaġġi multitraġitt u b’aktar minn operatur wieħed qed jinxtraw dejjem aktar bħala tranżazzjoni waħda fuq pjattaforma ta’ prenotazzjoni waħda. Skont il-proposta, id-detenturi ta’ biljetti uniċi għal vjaġġi b’aktar minn operatur wieħed se jirċievu protezzjoni (assistenza, rimborż, ridirezzjonar tar-rotta, kumpens) jekk dewmien jew kanċellazzjoni ta’ servizz preċedenti twassal għal konnessjoni mitlufa. Għal dan il-għan, il-proposta tintroduċi l-kunċett ta’ biljett uniku definit bħala evidenza valida, irrispettivament mill-forma tiegħu, ta’ biljett globali jew tal-konklużjoni ta’ żewġ kuntratti ta’ trasport jew aktar għal vjaġġ wieħed mixtri fi tranżazzjoni kummerċjali waħda mingħand impriża ferrovjarja, bejjiegħ tal-biljetti jew operatur tal-vjaġġi.
Sabiex il-passiġġieri jkunu jistgħu jixtru dawn il-biljetti uniċi, jenħtieġ li l-impriżi ferrovjarji, il-bejjiegħa tal-biljetti u l-operaturi tal-vjaġġi ma jitħallewx jissegmentaw jew ibigħu bħala biljetti separati kwalunkwe vjaġġ li jistgħu jbigħu b’biljett uniku. Fl-istess ħin, għal vjaġġi b’biljett uniku li jaqbżu t-12-il siegħa, id-dritt għal kumpens jenħtieġ li jirriżulta biss fir-rigward tad-dewmien li jaffettwa t-traġitt individwali speċifiku (jew il-biljett globali). Dan ma jenħtieġx li japplika meta l-vjaġġ bil-biljett uniku jkun jinvolvi servizz ferrovjarju billejl jew meta l-biljett uniku jkun jikkonsisti biss minn biljett globali wieħed. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-impriżi ferrovjarji ma jkunux responsabbli għad-drittijiet skont dan ir-Regolament meta bejjiegħ tal-biljetti jew operatur tal-vjaġġi jikkombina s-servizzi tiegħu f’biljett uniku mingħajr ma jirrispetta l-ħinijiet ta’ konnessjoni minimi applikabbli.
B’mod ġenerali, għalkemm l-impriżi ferrovjarji jibqgħu responsabbli għad-drittijiet tal-passiġġieri, huma jistgħu jafdaw impriża ferrovjarja oħra, bejjiegħ tal-biljetti jew operatur tal-vjaġġi bl-ipproċessar tad-drittijiet ta’ rimborż, ridirezzjonar tar-rotta, assistenza u kumpens. Jenħtieġ li l-passiġġieri jiġu infurmati b’mod ċar qabel ma jixtru l-biljett uniku dwar dan it-trasferiment ta’ kompiti. Jenħtieġ li dan it-trasferiment ma jaffettwax ir-responsabbiltà tal-impriża ferrovjarja trasferenti.
Il-proposta hija bbażata fuq il-kompetenza tal-UE fil-qasam tat-trasport skont l-Artikolu 91 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE). Din tikkomplementa l-proposti għal Regolamenti dwar il-Prenotazzjoni Multimodali (RMB) u dwar il-Biljettar Ferrovjarju (RTR), adottati flimkien ma’ din il-proposta. Bit-tisħiħ tad-drittijiet tal-passiġġieri għal vjaġġi b’aktar minn operatur wieħed, il-proposta għandha l-għan li:
·tiżgura livell għoli u uniformi ta’ protezzjoni madwar l-Unjoni;
·tappoġġa l-bidla lejn trasport aktar sostenibbli;
·tikkontribwixxi għat-tlestija ta’ sistema ferrovjarja Ewropea verament integrata u kompetittiva.
L-inizjattiva ma hijiex parti mill-Programm dwar l-Idoneità u l-Prestazzjoni tar-Regolamentazzjoni (REFIT).
•Konsistenza mad-dispożizzjonijiet eżistenti fil-qasam ta’ politika kkonċernat
L-UE stabbiliet qafas komprensiv u li qed jevolvi għad-drittijiet tal-passiġġieri fil-modi kollha tat-trasport, inkluż il-ferrovija. Fis-settur ferrovjarju, dan il-qafas ġie stabbilit primarjament fir-Regolament (UE) Nru 1371/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill. Dan ġie ssostitwit bir-Regolament (UE) 2021/782 riformulat, li saħħaħ u armonizza d-drittijiet tal-passiġġieri tal-ferroviji fl-Unjoni kollha. It-titjib introdott mir-Regolament (UE) 2021/782 kien jinkludi rekwiżiti mtejba ta’ informazzjoni, mekkaniżmi msaħħa ta’ infurzar, u protezzjoni aktar b’saħħitha għall-persuni b’diżabbiltà u għall-persuni b’mobbiltà mnaqqsa. Barra minn hekk, dan saħħaħ il-proċeduri standardizzati ta’ kumpens u ta’ rimborż, inkluż bl-introduzzjoni ta’ formola komuni għal tali talbiet, li l-użu tagħhom jenħtieġ li jiġi mħeġġeġ aktar.
Din il-proposta hija konsistenti mal-qafas legali eżistenti u tikkomplementah. Minflok ma tissostitwixxi r-regoli attwali, hija tibni fuq ir-Regolament (UE) 2021/782 billi tindirizza lakuna speċifika identifikata fl-applikazzjoni tiegħu. Il-lakuna inkwistjoni hija l-protezzjoni limitata mogħtija lill-passiġġieri li jagħmlu vjaġġi b’aktar minn operatur wieħed meta l-biljetti jinxtraw fi tranżazzjoni waħda fuq pjattaforma ta’ prenotazzjoni waħda iżda ma jikkwalifikawx bħala biljetti globali. Filwaqt li r-Regolament attwali jħeġġeġ lill-impriżi ferrovjarji joffru biljetti globali u jimponi obbligu limitat biex jagħmlu dan, il-proposta testendi l-protezzjoni tal-passiġġieri f’sitwazzjonijiet li jaqgħu barra mid-dispożizzjonijiet eżistenti.
B’dan il-mod, il-proposta ssaħħaħ l-objettivi tal-qafas ta’ politika eżistenti. Din se tiżgura protezzjoni aktar uniformi u effettiva għall-passiġġieri tal-ferroviji, b’mod partikolari fuq vjaġġi transfruntieri u ta’ konnessjoni. Tikkomplementa wkoll il-proposti tal-MTBR u tal-RTR relatati. Dawk il-proposti għandhom l-għan li jtejbu l-aċċess għal informazzjoni integrata dwar il-biljettar u l-ivvjaġġar, iżda fihom infushom ma jirregolawx id-drittijiet tal-passiġġieri f’każ ta’ konnessjonijiet mitlufa.
Din il-proposta hija konsistenti wkoll mal-proposti dwar l-Omnibus tal-Infurzar (COM(2023) 753) u dwar id-drittijiet tal-passiġġieri fil-kuntest tal-vjaġġi multimodali (COM(2023) 752). It-tlieta li huma għandhom l-objettiv ta’ livell għoli li jsaħħu l-protezzjoni tal-passiġġieri waqt tfixkil bħal konnessjonijiet mitlufa bejn l-operaturi jew il-modi. Kollha għandhom l-għan li jiżguraw drittijiet sħaħ ta’ assistenza, ridirezzjonar tar-rotta, u l-infurzar mingħajr lakuni.
•Konsistenza ma’ politiki oħra tal-Unjoni
Fl-Istrateġija għal Mobbiltà Sostenibbli u Intelliġenti tagħha, il-Kummissjoni impenjat ruħha li ttejjeb l-implimentazzjoni tad-drittijiet tal-passiġġieri tal-UE. Dan jinvolvi li d-drittijiet jiġu ċċarati aktar kemm għat-trasportaturi kif ukoll għall-passiġġieri, biex jiġu żgurati assistenza u rimborż adegwati f’każ ta’ tfixkil, u jiġu applikati sanzjonijiet xierqa meta r-regoli ma jiġux osservati kif xieraq. L-istrateġija tenfasizza wkoll il-benefiċċji potenzjali tal-estensjoni tad-drittijiet tal-passiġġieri fi ħdan qafas multimodali (ara l-Azzjoni 63 tal-istrateġija). Il-proposta attwali hija allinjata bis-sħiħ ma’ dawn l-objettivi, filwaqt li ssaħħaħ il-politika tal-UE dwar id-drittijiet tal-passiġġieri u tikkomplementa l-miżuri leġiżlattivi eżistenti. Din l-inizjattiva tallinja wkoll mal-Istrateġija tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Persuni b’Diżabbiltà 2021–2030 billi tiżgura li l-passiġġieri kollha, inklużi dawk b’mobbiltà mnaqqsa, jirċievu protezzjoni u assistenza mingħajr xkiel matul il-vjaġġ kollu tagħhom, inkluż meta jitilfu l-konnessjonijiet bejn operaturi ferrovjarji differenti. Barra minn hekk, l-inizjattiva tappoġġa l-objettiv tal-Pjan Ferrovjarju b’Veloċità Għolja tal-UE li jespandi l-konnettività ferrovjarja transfruntiera affidabbli u aċċessibbli billi jimminimizza t-tfixkil minħabba konnessjonijiet mitlufa. Fl-aħħar nett, l-inizjattiva hija wkoll konformi mal-objettivi tal-Patt Ekoloġiku Ewropew u mal-Liġi Ewropea dwar il-Klima. Ma hija mistennija l-ebda ħsara sinifikanti fuq l-ambjent minħabba l-intervent ta’ politika. L-inizjattiva tikkontribwixxi lejn l-Għan ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDG) Nru 13 (“Azzjoni klimatika”).
Il-proposta attwali titqies li ma għandhiex rilevanza diġitali. Ma tintroduċix, ma timmodifikax, jew ma taffettwax l-użu ta’ mezzi diġitali, aspetti tad-data, jew il-forniment ta’ servizzi diġitali pubbliċi. Il-kamp ta’ applikazzjoni tal-proposta huwa limitat għall-introduzzjoni ta’ drittijiet għall-passiġġieri li jkollhom biljetti uniċi għal vjaġġi b’aktar minn operatur wieħed u għalhekk jaqa’ barra mill-applikazzjoni tal-prinċipju diġitali b’mod awtomatiku.
2.BAŻI LEGALI, SUSSIDJARJETÀ U PROPORZJONALITÀ
•Bażi legali
Il-bażi legali għall-adozzjoni ta’ leġiżlazzjoni tal-UE fil-qasam ta’ politika komuni tat-trasport hija l-Artikolu 91(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE). Dan huwa l-bażi tar-Regolamenti dwar id-drittijiet tal-passiġġieri attwalment fis-seħħ.
•Sussidjarjetà (għall-kompetenza mhux esklużiva)
L-ivvjaġġar bil-ferrovija fl-UE qed jinvolvi dejjem aktar vjaġġi transfruntieri u fuq distanzi twal imħaddma minn aktar minn impriża ferrovjarja waħda. Sitwazzjonijiet bħal dawn ma jistgħux jiġu indirizzati b’mod adegwat b’miżuri nazzjonali biss, peress li d-drittijiet tal-passiġġieri u l-obbligi tal-operaturi spiss jestendu lil hinn mill-kompetenza territorjali tal-Istati Membri individwali. Regoli nazzjonali differenti dwar il-kamp ta’ applikazzjoni u l-infurzar joħolqu inkonsistenzi u inċertezza legali. B’kuntrast ma’ dan, il-proposta tiżgura livelli simili ta’ protezzjoni tal-passiġġieri madwar l-UE. Il-ftehimiet ta’ kooperazzjoni volontarja eżistenti ma għandhomx forza vinkolanti u ma jipprovdux kopertura komprensiva biżżejjed jew ċertezza legali għall-passiġġieri. Peress li ħafna impriżi ferrovjarji qed joperaw dejjem aktar f’diversi Stati Membri, l-iżgurar ta’ drittijiet uniformi u s-salvagwardja tal-passiġġieri f’każ ta’ konnessjoni mitlufa jistgħu jinkisbu biss fil-livell tal-Unjoni. Azzjoni fil-livell tal-UE tiżgura drittijiet armonizzati u infurzabbli ta’ rimborż, ridirezzjonar tar-rotta, kumpens u assistenza għal vjaġġi li jinvolvu aktar minn impriża ferrovjarja waħda. Dan jappoġġa l-funzjonament tajjeb tas-suq intern, jiggarantixxi kundizzjonijiet ugwali għall-operaturi u jipprovdi lill-passiġġieri bl-istess livell ta’ protezzjoni kull fejn jivvjaġġaw fl-Unjoni. Drittijiet armonizzati jagħmlu wkoll it-trasport ferrovjarju aktar attraenti u jappoġġaw objettivi usa’ tal-UE bħall-għanijiet tal-politika ambjentali u tal-politika tat-trasport.
•Proporzjonalità
L-għażliet ta’ politika stabbiliti f’din il-proposta ma jeċċedux dak li huwa neċessarju biex jiġu indirizzati n-nuqqasijiet identifikati fil-protezzjoni tal-passiġġieri tal-ferroviji, b’mod partikolari f’każijiet li jinvolvu aktar minn impriża ferrovjarja waħda bix-xiri ta’ biljett uniku. Kif muri fid-dokument ta’ ħidma tal-persunal li jakkumpanja din l-inizjattiva, il-miżuri magħżula jipprovdu bilanċ xieraq bejn it-tisħiħ tad-drittijiet tal-passiġġieri u l-evitar ta’ piżijiet bla bżonn fuq l-impriżi ferrovjarji, l-intermedjarji u l-amministrazzjonijiet nazzjonali. L-emendi proposti jestendu d-drittijiet eżistenti (informazzjoni, rimborż, ridirezzjonar tar-rotta, assistenza u kumpens) b’mod immirat biex jiġi żgurat li jiġu applikati b’mod effettiv f’każijiet ta’ konnessjonijiet mitlufa. Dawn il-miżuri huma strettament limitati għal dak li huwa neċessarju biex jiġu ggarantiti ċ-ċertezza legali u l-protezzjoni uniformi għall-passiġġieri madwar l-Unjoni. Fl-istess ħin, ma jimponux obbligi amministrattivi jew finanzjarji sproporzjonati fuq l-operaturi jew il-korpi nazzjonali tal-infurzar. Il-proposta tirrappreżenta l-aktar strument xieraq biex: (i) jinkiseb il-livell mixtieq ta’ protezzjoni tal-passiġġieri; (ii) jiġi żgurat li d-drittijiet jiġu applikati b’mod konsistenti f’kuntesti transfruntieri u li jinvolvu aktar minn operatur wieħed; u (iii) jiġi appoġġat il-funzjonament tajjeb tas-suq intern. Din tikkonforma mal-prinċipju tal-proporzjonalità kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE). Spjegazzjoni aktar dettaljata hija pprovduta fid-dokument ta’ ħidma tal-persunal ta’ akkumpanjament, li juri li l-miżuri magħżula huma effettivi u effiċjenti, u ma jmorrux lil hinn minn dak li huwa neċessarju biex jintlaħqu l-objettivi tal-politika.
•Għażla tal-istrument
Peress li l-proposta tikkonċerna reviżjoni ta’ regolament eżistenti (ir-Regolament (UE) 2021/782 dwar id-drittijiet u l-obbligi tal-passiġġieri tal-ferroviji), l-istrument magħżul huwa wkoll regolament.
3.RIŻULTATI TAL-EVALWAZZJONIJIET EX POST, TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET IKKONĊERNATI U TAL-VALUTAZZJONIJIET TAL-IMPATT
•Konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati
L-appoġġ qawwi għat-tisħiħ tad-drittijiet tal-passiġġieri tal-ferroviji tal-UE, b’mod partikolari għall-vjaġġi transfruntieri u b’aktar minn operatur wieħed, kien evidenti mit-tweġibiet għas-sejħa għal evidenza tal-Kummissjoni b’rabta ma’ din il-proposta. Fl-istess ħin, it-tweġibiet żvelaw perspettivi differenti dwar l-ambitu tad-drittijiet tal-passiġġieri, l-allokazzjoni tar-responsabbiltà, u l-impatti potenzjali fuq is-settur ferrovjarju. Kien hemm appoġġ konsistenti għall-estensjoni tad-drittijiet tal-passiġġieri fost il-membri tal-pubbliku, l-organizzazzjonijiet tal-konsumaturi u l-NGOs, li enfasizzaw li l-passiġġieri attwalment iġorru l-biċċa l-kbira tar-riskju f’każijiet ta’ dewmien, kanċellazzjonijiet u konnessjonijiet mitlufa. Huma semmew ukoll sistemi frammentati ta’ biljettar, responsabbiltà mhux ċara u prattiki ta’ kumpens inkonsistenti, u ħafna minnhom talbu approċċ għad-drittijiet tal-passiġġieri bbażat fuq il-vjaġġi. Il-proposta tirrifletti dawn il-fehmiet billi ssaħħaħ il-protezzjoni għall-vjaġġi mixtrija fi tranżazzjoni waħda, billi tiċċara r-responsabbiltajiet u billi toffri ċertezza legali għall-passiġġieri.
Il-partijiet ikkonċernati kummerċjali esprimew fehmiet aktar imħallta. L-impriżi ferrovjarji l-kbar stabbiliti u l-assoċjazzjonijiet tagħhom jappoġġaw protezzjoni tal-passiġġieri aktar b’saħħitha fil-prinċipju iżda huma favur skemi volontarji bħall-AJC u l-HOTNAT. Wissew ukoll kontra regolamentazzjoni żejda u l-impatti negattivi fuq il-provvista tas-servizzi. Il-parteċipanti ferrovjarji, l-intermedjarji u partijiet ikkonċernati kummerċjali ġodda ġeneralment urew aktar appoġġ għall-inizjattiva, filwaqt li ssottolinjaw il-ħtieġa ta’ ħinijiet ta’ konnessjoni minimi realistiċi u allokazzjoni ċara u fattibbli tar-responsabbiltà. Il-proposta tirrifletti dawn il-kunsiderazzjonijiet permezz ta’ approċċ immirat li jfittex li jsaħħaħ il-protezzjoni tal-passiġġieri filwaqt li jiżgura l-fattibbiltà operazzjonali u l-proporzjonalità.
L-awtoritajiet pubbliċi appoġġaw b’mod wiesa’ t-tisħiħ tad-drittijiet tal-passiġġieri u l-kjarifika tar-regoli dwar il-biljetti globali, iżda kellhom opinjonijiet differenti fuq l-ambitu xieraq tal-obbligi. Huma enfasizzaw ukoll il-ħtieġa ta’ konsistenza mal-leġiżlazzjoni eżistenti u l-infurzar effettiv, li pprovdew kontribut għall-enfasi tal-proposta fuq iċ-ċarezza legali u l-applikazzjoni konsistenti madwar l-Istati Membri.
•Ġbir u użu tal-għarfien espert
Żewġ kuntratturi esterni, Milieu Consulting u Transport & Mobility Leuven, ikkontribwew għat-tħejjija tal-istudju ta’ appoġġ. L-istudju flimkien ma’ din il-proposta, huma disponibbli għall-pubbliku.
•Valutazzjoni tal-impatt
Il-proposta hija appoġġata minn dokument ta’ ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni dwar l-ispejjeż u l-benefiċċji tal-proposta. Il-valutazzjoni taġġorna l-valutazzjoni tal-impatt li takkumpanja l-proposta għal Regolament dwar id-drittijiet u l-obbligi tal-passiġġieri tal-ferroviji f’żewġ oqsma ewlenin, u tibni fuqha. L-ewwel wieħed huwa l-miżura ta’ politika li tirrikjedi li vjaġġi uniċi li jinbiegħu f’xirja waħda, taħt kuntratt ta’ trasport uniku b’aktar minn biljett wieħed, jitqiesu dejjem bħala biljett globali mill-impriżi ferrovjarji u mill-bejjiegħa tal-biljetti. Dan jagħti lill-passiġġieri drittijiet skont ir-Regolament (jiġifieri ta’ informazzjoni, assistenza, rimborż, ridirezzjonar tar-rotta u kumpens) għall-vjaġġ kollu. It-tieni qasam huwa l-miżura li tiċċara li, kull fejn ikun teknikament possibbli, għandha tingħata l-possibbiltà li jinxtraw biljetti globali. Madankollu, jenħtieġ li dan ma jobbligax lill-impriżi ferrovjarji jikkonkludu ftehimiet bejniethom, peress li dan jinterferixxi mal-imġiba kummerċjali u mal-libertà kummerċjali tagħhom. Peress li din l-analiżi tal-ispejjeż u l-benefiċċji taġġorna valutazzjoni tal-impatt preċedenti, ma kinitx neċessarja valutazzjoni tal-impatt ġdida.
Peress li l-passiġġieri se jingħataw drittijiet addizzjonali, huma l-benefiċjarji ewlenin tal-proposta. Dawn jibbenefikaw ukoll mill-iffrankar tal-ispejjeż f’termini ta’ żmien u sforz. Il-benefiċċji totali għall-passiġġieri, espressi bħala valur preżenti bejn l-2028 u l-2050 meta mqabbla mal-linja bażi, huma stmati għal EUR 7,78 biljun fil-livell tal-UE.
Il-valutazzjoni tindika li l-impriżi ferrovjarji jiffaċċjaw spejjeż totali ta’ EUR 2,14 biljun, espressi bħala valur preżenti bejn l-2028 u l-2050 meta mqabbla mal-linja bażi. Dan jirriżulta mill-azzjoni li jkollhom bżonn jieħdu f’oqsma bħal: (i) id-definizzjoni tal-firxa tal-obbligazzjoni finanzjarja tagħhom; (ii) il-koordinazzjoni ta’ ftehimiet dwar it-tfixkil ma’ impriżi ferrovjarji oħrajn; (iii) l-aġġornament tal-proċessi tekniċi għall-ġestjoni tat-talbiet; (iv) ir-reviżjoni tat-termini u tal-informazzjoni lill-passiġġieri; (v) it-taħriġ tal-persunal tal-bejgħ u ta’ appoġġ; (vi) ir-rieżami tal-implikazzjonijiet legali u finanzjarji; (vii) l-għoti ta’ assistenza, rimborż, ridirezzjonar tar-rotta u kumpens lill-passiġġieri, inklużi l-ispejjeż amministrattivi minħabba l-ħtieġa li jkollhom jindirizzaw talbiet addizzjonali minn passiġġieri li jitilfu l-konnessjonijiet matul vjaġġi b’aktar minn operatur wieħed. Min-naħa l-oħra, l-impriżi ferrovjarji huma mistennija li jibbenefikaw minn domanda ogħla għall-ivvjaġġar bil-ferrovija minħabba li tiżdied il-kunfidenza tal-konsumatur. L-intermedjarji huma mistennija jiffaċċjaw xi spejjeż ta’ aġġustament ta’ darba (EUR 12,84 miljun) li jirriżultaw mill-aġġustamenti fl-IT u mir-reviżjonijiet tal-kuntratti, iżda jibbenefikaw minn volumi ogħla ta’ biljetti mibjugħa.
Il-korpi nazzjonali tal-infurzar huma mistennija jġarrbu spejjeż ta’ aġġustament ta’ darba ta’ EUR 0,03 miljun fil-livell tal-UE, marbuta mal-fehim tal-emendi, il-valutazzjoni tal-implikazzjonijiet legali u l-adattament tal-ġestjoni tal-ilmenti. Għalkemm l-għadd ta’ lmenti jista’ jiżdied minħabba ż-żieda fil-biljetti uniċi, ċarezza legali akbar se tissimplifika l-infurzar. B’mod ġenerali, l-ispejjeż addizzjonali tal-infurzar għall-korpi nazzjonali tal-infurzar u għal korpi oħra tal-ilmenti huma mistennija li jibqgħu limitati ħafna.
B’mod ġenerali, il-valutazzjoni turi li l-proposta tirriżulta f’benefiċċji netti stmati għal EUR 5,63 biljun, espressi bħala valur preżenti bejn l-2028 u l-2050 meta mqabbla mal-linja bażi. Il-proporzjon spejjeż-benefiċċji huwa stmat għal 3,6.
Saret il-verifika tal-konsistenza klimatika. Kif muri fid-dokument ta’ ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni, il-proposta hija konsistenti mal-objettivi ambjentali tal-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-Liġi Ewropea dwar il-Klima.
•Drittijiet fundamentali
L-Artikolu 38 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea jirrikjedi li l-politiki tal-Unjoni jiżguraw livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumatur. It-tisħiħ tad-drittijiet tal-passiġġieri tal-ferroviji li jivvjaġġaw fuq servizzi ta’ aktar minn operatur wieħed fl-UE se jkompli jżid il-livell għoli ġenerali ta’ protezzjoni tal-konsumatur.
4.IMPLIKAZZJONIJIET BAĠITARJI
Il-proposta ma għandhiex implikazzjonijiet għall-baġit tal-UE.
5.ELEMENTI OĦRA
•Pjanijiet ta’ implimentazzjoni u arranġamenti għall-monitoraġġ, l-evalwazzjoni u r-rapportar
Il-Kummissjoni se timmonitorja l-implimentazzjoni u l-effettività ta’ din l-inizjattiva. L-indikaturi tal-progress se jinkludu l-għadd ta’ biljetti uniċi mibjugħa, l-għadd ta’ biljetti globali mibjugħa, u l-għadd ta’ lmenti u pagamenti ta’ kumpens. Il-Kummissjoni se tiġbor din l-informazzjoni minn rapporti perjodiċi mħejjija mill-korpi nazzjonali tal-infurzar skont ir-Regolament (UE) 2021/782.
•Spjegazzjoni fid-dettall tad-dispożizzjonijiet speċifiċi tal-proposta
Il-proposta tikkomplementa l-qafas regolatorju attwali dwar id-drittijiet tal-passiġġieri tal-ferroviji permezz ta’ emendi limitati u mmirati tar-Regolament (UE) 2021/782.
Artikolu 1: Emendi tar-Regolament (UE) 2021/782
Dan l-artikolu jintroduċi l-kunċett ta’ “biljett uniku”, jispjega r-reġim ta’ protezzjoni tal-passiġġieri għal dawn il-biljetti, inkluż id-dritt ta’ kumpens għal vjaġġi bil-ferrovija b’biljett uniku li jaqbżu t-12-il siegħa, u jżid ir-rekwiżit għal dawk li jbigħu dawn il-biljetti biex jirrispettaw il-ħinijiet ta’ konnessjoni minimi.
L-Artikolu 2 fih id-dispożizzjonijiet komuni tar-Regolament fir-rigward tad-dħul fis-seħħ.
2026/0114 (COD)
Proposta għal
REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL
li jemenda r-Regolament (UE) 2021/782 fir-rigward tal-protezzjoni tal-passiġġieri b’biljetti uniċi
IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 91(1) tiegħu,
Wara li kkunsidraw il-proposta tal-Kummissjoni Ewropea,
Wara li l-abbozz tal-att leġiżlattiv intbagħat lill-parlamenti nazzjonali,
Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew,
Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni,
Filwaqt li jaġixxu f’konformità mal-proċedura leġiżlattiva ordinarja,
Billi:
(1)Id-drittijiet effettivi tal-passiġġieri tal-ferroviji jenħtieġ li jinkoraġġixxu żieda fl-ivvjaġġar bil-ferrovija. Dan huwa objettiv stabbilit mill-Istrateġija għal Mobbiltà Sostenibbli u Intelliġenti adottata mill-Kummissjoni f’Diċembru 2020.
(2)Ir-Regolament (UE) 2021/782 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill għandu l-għan li jiżgura li l-passiġġieri jkunu protetti meta jivvjaġġaw fl-Unjoni. Il-passiġġieri jenħtieġ li jgawdu minn drittijiet uniformi u standards għoljin ta’ protezzjoni matul il-vjaġġ tagħhom. Madankollu, il-passiġġieri li jipprenotaw vjaġġ ma’ aktar minn impriża ferrovjarja waħda fi tranżazzjoni kummerċjali waħda ma’ bejjiegħ tal-biljetti uniċi bħalissa spiss ma jkollhomx dan it-tip ta’ protezzjoni, bir-riskju li jkollhom tfixkil fil-vjaġġ tagħhom u spejjeż imprevisti għall-ivvjaġġar, l-akkomodazzjoni, l-ikel u x-xorb.
(3)Fil-preżent, hemm għadd limitat ta’ ftehimiet volontarji biex tiġi ffaċilitata l-kooperazzjoni f’dan il-qasam bejn l-impriżi ferrovjarji rilevanti. Tali ftehimiet huma maħsuba biex jipprovdu vjaġġ kontinwu għall-passiġġieri li jagħmlu vjaġġ wieħed b’aktar minn biljett wieħed fuq servizzi ta’ impriżi ferrovjarji differenti. Madankollu, dawk il-ftehimiet spiss ma jkunux vinkolanti, ikollhom ambitu limitat u l-passiġġieri ma jkunux jafu bihom, u dan iwassal għall-applikazzjoni inkonsistenti tagħhom.
(4)Sabiex jiġu indirizzati n-nuqqasijiet fil-prattika attwali, id-drittijiet ta’ rimborż, ridirezzjonar tar-rotta, kumpens u assistenza stabbiliti fir-Regolament (UE) 2021/782 jenħtieġ li jiġu estiżi għall-vjaġġi kollha li jinvolvu diversi servizzi ferrovjarji mħaddma minn aktar minn impriża ferrovjarja waħda li jinbiegħu għal vjaġġ wieħed b’biljett uniku. L-estensjoni ta’ dawk id-drittijiet għall-vjaġġi kollha b’biljett uniku ttejjeb il-benesseri tal-passiġġieri u tipprovdi protezzjoni komprensiva matul il-vjaġġ kollu, speċjalment f’każijiet ta’ konnessjonijiet mitlufa bejn is-servizzi mħaddma minn impriżi ferrovjarji differenti.
(5)B’mod partikolari, id-dritt ta’ kumpens jenħtieġ li japplika għall-vjaġġ kollu bil-biljett uniku, ħlief meta l-biljett uniku jkopri kombinazzjoni ta’ diversi kuntratti ta’ trasport u l-ħin tal-vjaġġ skedat bil-biljett uniku jaqbeż it-12-il siegħa, f’liema każ il-kumpens jenħtieġ li jiġi ddeterminat għal kull kuntratt ta’ trasport individwali. Din il-limitazzjoni hija ġġustifikata mir-riskji finanzjarji potenzjali assoċjati mal-kost ta’ kumpens possibbilment sinifikanti għal vjaġġ ta’ dan it-tul, kemm għall-kumpens pagabbli kif ukoll għall-ispejjeż amministrattivi marbuta mal-ipproċessar u l-pagament tiegħu. Fl-istess ħin, din il-limitazzjoni jenħtieġ li ma tapplikax għal biljett uniku li jikkorrispondi għal biljett globali, peress li biljett globali jikkostitwixxi kuntratt ta’ trasport wieħed li jew jiġi offrut minn impriża ferrovjarja waħda jew minn diversi impriżi ferrovjarji li jikkooperaw bejniethom. Jenħtieġ li dik il-limitazzjoni ma tapplikax ukoll fejn il-vjaġġ bil-biljett uniku jinkludi servizz ferrovjarju billejl, fid-dawl tal-karatteristiċi operazzjonali speċifiċi ta’ tali servizzi, inklużi l-frekwenzi u t-tul ta’ żmien tagħhom, li jpoġġu lill-passiġġier f’pożizzjoni partikolarment vulnerabbli fil-każ ta’ konnessjonijiet mitlufa matul il-vjaġġi bil-ferrovija bil-biljett uniku li jinkludi servizzi ferrovjarji billejl, u anke minħabba l-ħtieġa li jiġu promossi ferroviji billejl bħala alternattiva sostenibbli u affidabbli għall-ivvjaġġar fuq distanzi twal.
(6)Sabiex jiġi żgurat l-eżerċizzju effettiv ta’ dawk id-drittijiet, il-passiġġieri jenħtieġ li jkunu jistgħu jixtru biljetti uniċi. Għalhekk, l-impriżi ferrovjarji, il-bejjiegħa tal-biljetti u l-operaturi tal-vjaġġi jenħtieġ li ma jitħallewx jissegmentaw jew ibigħu taħt tranżazzjonijiet kummerċjali separati kwalunkwe vjaġġ li jista’ jinbiegħ bħala biljett uniku.
(7)Meta jiġu offruti biljetti uniċi, jenħtieġ li jitqiesu ħinijiet ta’ konnessjoni minimi realistiċi u applikabbli biex jitnaqqas ir-riskju ta’ konnessjonijiet mitlufa.
(8)It-talba għal rimborż u kumpens skont ir-Regolament (UE) 2021/782 jenħtieġ li tkun faċli għall-passiġġieri. L-impriżi ferrovjarji huma meħtieġa jinfurmaw lill-passiġġieri dwar id-drittijiet tagħhom u l-passiġġieri għandhom id-dritt li jissottomettu t-talba tagħhom billi jużaw il-formola komuni adottata skont ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2024/949.
(9)Il-ħinijiet ta’ konnessjoni minimi għandhom l-għan li jillimitaw ir-riskju ta’ konnessjonijiet mitlufa fl-istadju tal-prenotazzjoni u għalhekk jenħtieġ li jiġu applikati meta passiġġier jixtri biljett uniku mingħand bejjiegħ tal-biljetti jew operatur tal-vjaġġi li jikkombina s-servizzi ta’ impriżi ferrovjarji differenti. Meta bejjiegħ tal-biljetti jew operatur tal-vjaġġi jonqos milli jikkonforma ma’ dan ir-rekwiżit meta joffri biljett uniku, u l-passiġġier jitlef konnessjoni waħda jew aktar matul il-vjaġġ, jenħtieġ li l-bejjiegħ tal-biljetti jew l-operatur tal-vjaġġi jkun responsabbli li jipproteġi lill-passiġġier bejn ir-rimborż tal-ispejjeż tar-ridirezzjonar tar-rotta mġarrba mill-passiġġier jew ir-rimborż sħiħ tal-biljett uniku. Barra minn hekk, huma jenħtieġ li jkunu responsabbli li jħallsu kumpens addizzjonali bbażat fuq l-ammont imħallas għall-biljett uniku. Din ir-responsabbiltà tal-bejjiegħa tal-biljetti u l-operaturi tal-vjaġġi għandha l-għan li tiżgura li l-ħinijiet ta’ konnessjoni minimi jiġu rrispettati. Barra minn hekk, meta impriża ferrovjarja tbigħ biljett uniku li jinkludi mill-inqas wieħed mis-servizzi tagħha stess u tonqos milli tirrispetta l-ħinijiet ta’ konnessjoni minimi, il-passiġġier jenħtieġ li jibqa’ intitolat għal protezzjoni komprensiva.
(10)L-impriżi ferrovjarji, il-bejjiegħa tal-biljetti u l-operaturi tal-vjaġġi jenħtieġ li jiġu mħeġġa jikkooperaw għall-benefiċċju tal-passiġġieri li jivvjaġġaw b’biljett uniku. Għalhekk, filwaqt li l-impriżi ferrovjarji jenħtieġ li jibqgħu responsabbli fil-każ ta’ konnessjonijiet mitlufa li jseħħu matul vjaġġ ferrovjarju b’biljett uniku, jenħtieġ li jitħallew jafdaw impriża ferrovjarja oħra, bejjiegħ tal-biljetti jew operatur tal-vjaġġi bl-ipproċessar ta’ kwalunkwe dritt ta’ rimborż, ridirezzjonar tar-rotta, assistenza u kumpens. Il-passiġġieri jenħtieġ li jiġu infurmati b’mod ċar qabel ma jixtru biljett uniku dwar tali trasferiment ta’ kompiti. Dak it-trasferiment jenħtieġ li ma jaffettwax ir-responsabbiltà tal-impriża ferrovjarja trasferenti.
(11)Il-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data ġie kkonsultat f’konformità mal-Artikolu 42(1) tar-Regolament (UE) 2018/1725 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u ta opinjoni nhar il-[],
ADOTTAW DAN IR-REGOLAMENT:
Artikolu 1
Ir-Regolament (UE) 2021/782 huwa emendat kif ġej:
(1)L-Artikolu 3 huwa emendat kif ġej:
(a)il-punt (9) huwa sostitwit b’dan li ġej:
“(9) “biljett globali” tfisser biljett jew biljetti li jirrappreżentaw kuntratt ta’ trasport għal servizzi ferrovjarji suċċessivi mħaddma minn impriża ferrovjarja waħda jew aktar;”;
(b)jiddaħħal il-punt (9a) li ġej:
“(9a) “biljett uniku” tfisser evidenza valida, irrispettivament mill-forma tiegħu, ta’ biljett globali jew tal-konklużjoni ta’ żewġ kuntratti ta’ trasport jew aktar għal vjaġġ wieħed mixtri fi tranżazzjoni kummerċjali waħda mingħand impriża ferrovjarja, bejjiegħ tal-biljetti jew operatur tal-vjaġġi;”;
(c)il-punt (20) huwa sostitwit b’dan li ġej:
“(20) “konnessjoni mitlufa” tfisser sitwazzjoni fejn passiġġier jitlef servizz wieħed jew aktar waqt vjaġġ bil-ferrovija, mibjugħ fil-forma ta’ biljett uniku, minħabba dewmien jew kanċellazzjoni ta’ servizz preċedenti wieħed jew aktar, jew it-tluq ta’ servizz qabel il-ħin ta’ tluq skedat;”;
(d)jiżdied il-punt (23) li ġej:
(e)“(23) “servizz ferrovjarju billejl” tfisser servizz ferrovjarju tal-passiġġieri li huwa skedat li jaħdem l-aktar matul is-sigħat ta’ billejl u li huwa magħmul kompletament jew parzjalment minn vetturi ferrovjarji mgħammra b’akkomodazzjoni apposta għall-irqad, bħal sodod, kuċċetti jew kabini għall-irqad.”;
(2)L-Artikolu 12 huwa emendat kif ġej:
(a)it-titolu huwa sostitwit b’dan li ġej:
“Biljetti għal vjaġġi li jinkludu konnessjoni waħda jew aktar”;
(b)fil-paragrafu 1, it-tieni subparagrafu, titħassar it-tieni sentenza;
(c)il-paragrafi 2 sa 7 huma sostitwiti b’dawn li ġejjin:
“2. Għal vjaġġi li jinvolvu servizzi ferrovjarji tal-passiġġieri fuq distanzi twal jew reġjonali b’biljett uniku, l-impriża ferrovjarja li s-servizz tagħha jittardja, jiġi kkanċellat jew jitlaq kmieni u jikkawża konnessjoni mitlufa ma’ servizz wieħed jew aktar b’dak l-istess biljett uniku, għandha tkun responsabbli f’konformità mal-Artikoli 18, 19 u 20 għat-tfixkil rilevanti kollu li jseħħ matul il-vjaġġ kollu jekk il-passiġġier jitlef konnessjoni waħda jew aktar. L-impriżi ferrovjarji li s-servizzi tagħhom b’biljett uniku jintilfu minħabba konnessjoni mitlufa għandhom jippermettu lill-passiġġier ikompli l-vjaġġ bis-servizz li jmiss tagħhom, soġġett għad-disponibbiltà ta’ postijiet.
3. Meta joffru biljetti, l-impriżi ferrovjarji, il-bejjiegħa tal-biljetti u l-operaturi tal-vjaġġi ma għandhomx jissegmentaw jew ibigħu taħt tranżazzjonijiet kummerċjali separati kwalunkwe vjaġġ li jista’ jinbiegħ b’biljett uniku.
4. Meta joffru biljetti uniċi, l-impriżi ferrovjarji, il-bejjiegħa tal-biljetti u l-operaturi tal-vjaġġi għandhom tal-inqas iżommu mal-ħinijiet ta’ konnessjoni minimi applikabbli stabbiliti f’konformità mar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2026/253*.
5.Meta impriża ferrovjarja, bejjiegħ tal-biljetti jew operatur tal-vjaġġi jbigħ biljett uniku għal vjaġġ li ma jikkonformax mal-ħinijiet ta’ konnessjoni minimi msemmija fil-paragrafu 4 u l-passiġġier jitlef konnessjoni waħda jew aktar:
(a)l-impriża ferrovjarja ma għandhiex tkun responsabbli f’konformità mal-paragrafu 2, sakemm ma tkunx biegħet il-biljett uniku u tħaddem mill-inqas wieħed mis-servizzi b’dak il-biljett;
(b)il-bejjiegħ tal-biljetti jew l-operatur tal-vjaġġi għandu jkun responsabbli li jħallas kumpens ekwivalenti għal 75 % tal-ammont totali mħallas għall-biljett uniku u li joffri l-għażla bejn rimborż tal-ammont totali mħallas għall-biljett uniku jew tal-ispejjeż neċessarji, xierqa u raġonevoli għar-ridirezzjonar tar-rotta mġarrba mill-passiġġier.
6.L-impriża ferrovjarja responsabbli f’konformità mal-paragrafu 2 tista’ tafda lil impriża ferrovjarja oħra, lil bejjiegħ tal-biljetti jew lil operatur tal-vjaġġi bl-ipproċessar tad-drittijiet skont dan ir-Regolament, dment li l-passiġġier ikun infurmat dwar dan it-trasferiment ta’ kompiti qabel ma jixtri l-biljett uniku. It-trasferiment ta’ kompiti ma għandux jaffettwa r-responsabbiltà tal-impriża ferrovjarja trasferenti.
7. Il-paragrafi 3 sa 5 ma għandhomx japplikaw għal biljetti uniċi li jikkonsistu f’biljett globali wieħed biss.”
_____________
* Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2026/253 tas-6 ta’ Frar 2026 dwar speċifikazzjoni teknika relatata mas-subsistema telematika tas-sistema ferrovjarja fl-Unjoni Ewropea għall-interoperabbiltà tal-kondiviżjoni tad-data fit-trasport ferrovjarju (“TSI TEL”) u li jħassar ir-Regolamenti (UE) Nru 454/2011 (“TSI TAP”) u (UE) Nru 1305/2014 (“TSI TAF”) (ĠU L, 2026/253, 10.2.2026, ELI: ).”;
(d)
(3)fl-Artikolu 19, il-paragrafu 1 huwa sostitwit b’dan li ġej:
“1. Mingħajr ma jitlef id-dritt għat-trasport, passiġġier huwa intitolat għal kumpens għal dewmien mingħand l-impriża ferrovjarja jekk id-dewmien ikun bejn il-postijiet ta’ tluq u d-destinazzjoni finali mogħtija fuq il-biljett jew il-biljett uniku li għalih il-prezz ma ġiex rimborżat f’konformità mal-Artikolu 18. Il-kumpens minimu għad-dewmien għandu jkun kif ġej:
(a) 25 % tal-prezz tal-biljett f’każ ta’ dewmien minn 60 minuta sa 119-il minuta;
(b) 50 % tal-prezz tal-biljett f’każ ta’ dewmien ta’ 120 minuta jew aktar.
Meta passiġġier ikollu biljett uniku għal vjaġġ skedat ta’ 12-il siegħa jew aktar bejn il-post tat-tluq u d-destinazzjoni finali kif iddikjarat fil-biljett uniku, il-passiġġier għandu jkun intitolat biss għal kumpens skont l-ewwel subparagrafu fir-rigward ta’ dewmien li jaffettwa l-kuntratti individwali tat-trasport li fl-eżekuzzjoni tagħhom seħħ id-dewmien. Fejn applikabbli, il-passiġġieri għandhom jiġu infurmati b’dik il-limitazzjoni qabel ma jixtru l-biljett uniku.
It-tieni subparagrafu ma għandux japplika għal biljetti uniċi li jinkludu servizz ferrovjarju billejl jew għal biljetti uniċi li jikkonsistu biss f’biljett globali wieħed.”.
Artikolu 2
Dan ir-Regolament għandu jidħol fis-seħħ fl-għoxrin jum wara dak tal-pubblikazzjoni tiegħu f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.
Dan ir-Regolament għandu jorbot fl-intier tiegħu u japplika direttament fl-Istati Membri kollha.
Magħmul fi Brussell,
Għall-Parlament Ewropew
Għall-Kunsill
Il-President
Il-President