IL-KUMMISSJONI EWROPEA

Brussell, XXX

COM(2025) 1025/2

KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Il-Pjan Ewropew għal Akkomodazzjoni Affordabbli

{SWD(2025) 1053}

Introduzzjoni

“Dar mhijiex biss erba’ ħitan u saqaf. Hija kenn, irdoss, post għall-familja u l-ħbieb. Tagħti sens ta’ appartenenza. Iżda għal wisq Ewropej illum, id-dar saret sors ta’ ansjetà. Tista’ tfisser dejn jew inċertezza.” – il-President von der Leyen, id-diskors dwar l-Istat tal-Unjoni tal-2025

Id-djar tagħna huma l-elementi kostitwenti tal-komunitajiet tagħna, il-pedament tas-soċjetà u d-demokrazija tagħna. L-akkomodazzjoni ma hijiex biss komodità, iżda dritt fundamentali u pedament tad-dinjità tal-bniedem. Iżda madwar l-Ewropa, hemm sensazzjoni evidenti ta’ inġustizzja minħabba n-nuqqas kbir ta’ affordabbiltà u n-nuqqas ta’ disponibbiltà tal-akkomodazzjoni.

Dak li qed tiffaċċja l-Ewropa huwa aktar minn kriżi tal-akkomodazzjoni. Hija kriżi soċjali. Din iddgħajjef il-koeżjoni tagħna, u thedded il-kompetittività tagħna, billi tillimita l-mobbiltà fix-xogħol u fl-edukazzjoni, u b’hekk taggrava l-iskarsezzi ta’ ħaddiema fil-poli tat-tkabbir. L-Ewropa trid taġixxi b’mod deċiżiv biex tgħin sabiex l-akkomodazzjoni ssir aktar affordabbli għall-Ewropej kollha. Fl-istess ħin, l-isforzi biex tittejjeb l-affordabbiltà għandhom jimxu id f’id mas-sostenibbiltà u mal-kwalità. Id-djar effiċjenti fl-użu tal-enerġija u reżiljenti li huma mibnija bl-inqas impronta tal-karbonju possibbli jnaqqsu l-kostijiet tal-manutenzjoni u tal-utilitajiet filwaqt li jtejbu l-valur fit-tul, mentri kwalità suffiċjenti hija essenzjali biex jitwasslu kundizzjonijiet tal-għajxien sani, sikuri, u dinjitużi. L-integrazzjoni ta’ dawn l-objettivi se tiżgura li l-politiki dwar l-akkomodazzjoni tal-Ewropa jwasslu għal benefiċċji soċjali, ekonomiċi u ambjentali dejjiema.

Illum il-Kummissjoni qed tipproponi pjan biex tinkiseb dik il-viżjoni. Dan l-ewwel Pjan Ewropew għal Akkomodazzjoni Affordabbli li qatt eżista jippreżenta sensiela ta’ azzjonijiet konkreti biex jgħin sabiex jiġu indirizzati l-kawżi strutturali ta’ din il-kriżi u jagħti riżultati għall-Ewropej. Għandu l-għan li jżid il-provvista tal-akkomodazzjoni, jiskatta l-investiment u r-riformi, u jappoġġa lin-nies u liż-żoni li huma l-aktar milqutin. Dan jifforma wkoll mod ġdid li bih l-istituzzjonijiet tal-UE, il-gvernijiet nazzjonali, reġjonali u lokali, l-istituzzjonijiet finanzjarji u l-partijiet ikkonċernati jistgħu jaħdmu flimkien biex jindirizzaw il-kriżi tal-akkomodazzjoni.

L-akkomodazzjoni tibqa’ l-ewwel u qabel kollox kompetenza tal-Istati Membri, tar-reġjuni u tal-bliet. L-UE se tagħmel il-parti sħiħa tagħha, iżda l-uniku mod kif nistgħu niżguraw li l-Ewropej kollha jkollhom aċċess għad-djar li jistħoqqilhom huwa permezz ta’ azzjoni konġunta f’kull livell.

1.Il-kriżi tal-akkomodazzjoni tal-Ewropa: sfida urġenti u kondiviża

Bejn l-2013 u l-2024, il-prezzijiet tad-djar f’termini nominali żdiedu b’aktar minn 60 % madwar l-UE, b’żieda aktar rapida mill-introjtu tal-unitajiet domestiċi, filwaqt li l-kirjiet medji żdiedu b’madwar 20 %, u l-kirjiet ġodda saru ferm aktar għaljin. L-investimenti fil-provvista tal-akkomodazzjoni naqsu b’mod sostanzjali matul dawn l-aħħar 10 snin. Il-provvista ma laħqitx mad-domanda li qed tevolvi minħabba l-kostijiet għoljin tal-kostruzzjoni, in-nuqqasijiet fl-innovazzjoni, l-iskarsezzi ta’ ħaddiema b’ħiliet speċjalizzati u l-burokrazija eċċessiva. Mill-2021, il-permessi tal-bini residenzjali naqsu bi 22 %, l-istokk tal-akkomodazzjoni eżistenti ma huwiex qed jintuża sal-potenzjal sħiħ tiegħu, u madwar 20 % tal-abitazzjonijiet ma humiex okkupati.

Il-Kummissjoni tistma li l-UE se jkollha bżonn aktar minn żewġ miljun dar kull sena biex tlaħħaq mad-domanda attwali. Dan ifisser li jridu jiżdiedu madwar 650 000 dar fis-sena mal-1,6 miljun mibnija bħalissa. It-twassil ta’ dawk l-unitajiet tal-akkomodazzjoni addizzjonali jkun jiswa madwar EUR 150 biljun fis-sena.

Il-kriżi tal-akkomodazzjoni issa qed taffettwa dejjem aktar segment usa’ tas-soċjetà, peress li għadd dejjem akbar ta’ unitajiet domestiċi b’introjtu medju qed jiffaċċjaw diffikultajiet biex jaċċessaw akkomodazzjoni affordabbli. Il-ħaddiema essenzjali, inklużi l-għalliema, l-infermiera, il-ħaddiema tat-tifi tan-nar jew l-uffiċjali tal-pulizija, ma jistgħux jaffordjaw li jgħixu fil-komunitajiet li jaqdu. Ħafna żgħażagħ qed jiġu mġiegħla jieqfu mill-istudji tagħhom, jirrifjutaw opportunitajiet ta’ impjiegi, idumu biex jiffurmaw familja ġdida jew ikabbru l-familja, jew jgħixu f’akkomodazzjoni ffullata żżejjed u ta’ kwalità taħt l-istandard. Dawk l-aktar żvantaġġati fis-soċjetà tagħna qed ibatu l-iżjed, minħabba l-kirjiet dejjem jogħlew u l-aċċess limitat għall-akkomodazzjoni soċjali, li qed iwasslu għal riskji dejjem akbar li jispiċċaw mingħajr dar. Biż-żieda kontinwa fil-kostijiet tal-għajxien, għadd dejjem akbar ta’ Ewropej qed ikollhom jagħmlu sagrifiċċji biex ilaħħqu mal-ħajja.

Ċerti żoni jħossu li l-kriżi toloqothom iktar fil-laħam il-ħaj. Il-bliet u d-destinazzjonijiet turistiċi popolari tal-Ewropa jiffaċċjaw l-akbar pressjonijiet. Fl-istess ħin, id-depopolazzjoni u ż-żoni rurali, inklużi xi reġjuni ultraperiferiċi tal-UE, qed jiffaċċjaw prezzijiet li qed jonqsu u diffikultajiet fl-aċċess għal servizzi — inklużi s-servizzi soċjali — u għall-infrastruttura essenzjali.

Flimkien ma’ dan il-pjan, il-Kummissjoni tippreżenta analiżi tal-fatturi ewlenin li wasslu għall-kriżi tal-akkomodazzjoni 1 , li hija l-bażi tal-orjentazzjoni ta’ politika u l-azzjonijiet ippreżentati.

2.Ir-rispons tal-Ewropa: Pjan għal akkomodazzjoni affordabbli, sostenibbli u ta’ kwalità

L-isfida kondiviża tal-akkomodazzjoni tal-Ewropa titlob rispons kondiviż. L-UE tista’ u trid taqdi rwol aktar b’saħħtu fl-appoġġ, fil-koordinazzjoni u fiż-żieda tal-isforzi nazzjonali, reġjonali u lokali – mhux billi tissostitwihom, iżda billi tipprovdi ambizzjoni u riżorsi komuni. Is-soluzzjonijiet Ewropej iridu jirriflettu d-diversità tal-ħtiġijiet tal-akkomodazzjoni, tas-swieq u tas-sistemi ta’ governanza fil-kontinent kollu filwaqt li javvanzaw l-objettivi komuni tagħna.

L-azzjonijiet ippreżentati f’dan il-Pjan huma bbażati fuq konsultazzjonijiet wiesgħin, li jinkludu konsultazzjoni pubblika li rċeviet aktar minn 13 300 tweġiba. Il-Pjan jirrispondi għat-talba tal-Kunsill Ewropew ta’ Ottubru 2025 biex jiġi ppreżentat pjan ambizzjuż u komprensiv għal akkomodazzjoni affordabbli 2 . Dan jibni fuq il-ħidma tal-Parlament Ewropew permezz tal-Kumitat Speċjali dwar il-Kriżi tal-Akkomodazzjoni fl-UE u l-Kunsill Impjiegi, Politika Soċjali, Saħħa u Affarijiet tal-Konsumatur 3 . Il-Kummissjoni ġabret ukoll kontributi mill-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni, mill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, mir-rappreżentanti tal-bliet u tar-reġjuni madwar l-UE u minn firxa wiesgħa ta’ partijiet ikkonċernati. Il-pjan ikompli jissejjes fuq ir-rakkomandazzjonijiet indipendenti tal-Bord Konsultattiv dwar l-Akkomodazzjoni 4 .

Il-Pjan Ewropew għal Akkomodazzjoni Affordabbli huwa mibni fuq erba’ pilastri fejn hija meħtieġa azzjoni:

I.Tissaħħaħ il-provvista

II.Jiġi mmobilizzat l-investiment

III.Jiġi ffaċilitat l-appoġġ immedjat filwaqt li jiġu xprunati r-riformi

IV.Jingħata appoġġ lil dawk l-aktar milqutin

F’dawn l-erba’ pilastri, il-Pjan jistabbilixxi 10 azzjonijiet ewlenin ta’ azzjoni fejn l-UE tista’ żżid il-valur u tappoġġa l-isforzi minn awtoritajiet pubbliċi u partijiet ikkonċernati oħra, inkluża inizjattiva leġiżlattiva ġdida dwar il-kirjiet għal żmien qasir bħala parti minn Att dwar l-Akkomodazzjoni Affordabbli, pakkett ta’ simplifikazzjoni u l-mobilizzazzjoni ta’ investimenti ġodda fl-ambitu ta’ dan il-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) u dak li jmiss. Jipproponi wkoll oqsma fejn l-Istati Membri jistgħu u għandhom jaġixxu bħala prijorità. Alleanza Ewropea għall-Akkomodazzjoni ġdida se tappoġġa dawn l-azzjonijiet bil-kooperazzjoni u bil-kondiviżjoni ta’ prattiki tajbin bejn l-Istati Membri, il-bliet, ir-reġjuni, kif ukoll istituzzjonijiet u partijiet ikkonċernati oħra tal-UE.

Il-Pjan Ewropew għal Akkomodazzjoni Affordabbli huwa ppreżentat flimkien ma’ reviżjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat rigward is-Servizzi ta’ Interess Ekonomiku Ġenerali biex tiġi appoġġata aħjar l-akkomodazzjoni affordabbli, Strateġija Ewropea għall-Kostruzzjoni tal-Akkomodazzjoni, u Komunikazzjoni u proposta għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-Bauhaus Ewropea l-Ġdida. Fl-2026 dan se jiġi kkomplementat minn Pakkett dwar l-Enerġija għaċ-Ċittadini bl-għan li jkompli jnaqqas il-kontijiet tal-enerġija, iwassal għal tranżizzjoni ġusta, jeqred il-faqar enerġetiku u jagħti s-setgħa lin-nies u lill-komunitajiet.

Pilastru I. Tissaħħaħ il-provvista

L-indirizzar tad-diskrepanza bejn il-provvista tal-akkomodazzjoni u d-domanda jirrikjedi żieda sostanzjali fi djar ġodda, speċjalment f’żoni b’domanda għolja. L-espansjoni tal-akkomodazzjoni soċjali u affordabbli hija partikolarment importanti biex jiġu appoġġati l-unitajiet domestiċi b’introjtu baxx u medju.

Il-provvista tal-akkomodazzjoni hija mxekkla minn produttività baxxa, skala u kapaċità insuffiċjenti u kostijiet għoljin fl-industrija tal-kostruzzjoni u r-rinnovazzjoni, kif ukoll minn nuqqas ta’ ħaddiema b’ħiliet speċjalizzati. Ħafna regoli u regoli kumplessi, fil-livelli kollha ta’ governanza, iwasslu għal dewmien u kostijiet addizzjonali. Imnebbħa mill-Bauhaus Ewropea l-Ġdida, l-Ewropa trid tmexxi trasformazzjoni tal-akkomodazzjoni li tgħaqqad l-affordabbiltà mas-sostenibbiltà u l-kwalità biex jinħolqu spazji tal-għajxien inklużivi u li jibqgħu validi fil-futur. Investiment fid-diġitalizzazzjoni f’kull stadju tal-ippjanar, tad-disinn, tal-ħruġ tal-permessi u tal-operat tal-akkomodazzjoni jkompli jappoġġa aktar il-provvista tal-akkomodazzjoni.

Il-massimizzazzjoni tal-użu effiċjenti tal-istokk tal-bini eżistenti, filwaqt li jiġu evitati d-demolizzjonijiet bla bżonn u l-ħela, għandha tkun prijorità, flimkien ma’ kostruzzjonijet ġodda. Dan jinkludi li l-bini mhux effiċjenti jiġi rinnovat kif ukoll adattat għal skop differenti, u li l-proprjetajiet vojta jerġgħu jibdew jintużaw, kif ukoll li jiġu rregolati l-kirjiet għal żmien qasir (STRs, Short-Term Rentals) meta dawn jikkompetu mal-użu tal-akkomodazzjoni fit-tul. It-titjib tal-konnessjonijiet tat-trasport, tal-konnettività tal-broadband, u tal-provvista ta’ servizzi essenzjali, jista’ jwassal ukoll biex l-akkomodazzjoni li ma tintużax biżżejjed fiż-żoni rurali ssir aktar vijabbli u attraenti, u jgħin biex tittaffa l-pressjoni fuq is-swieq urbani u biex jiġi appoġġat l-iżvilupp ibbilanċjat u sostenibbli madwar l-UE.

Azzjoni 1. Tisħiħ tal-produttività, tal-kapaċità u tal-innovazzjoni tal-industrija tal-kostruzzjoni

Għal dawn l-aħħar 10 snin, il-kostijiet tal-kostruzzjoni u tar-rinnovazzjoni żdiedu b’rata aktar mgħaġġla mill-inflazzjoni, filwaqt li l-produttività tal-industrija staġnat. Il-kostruzzjoni hija vitali għall-kompetittività tal-Ewropa u jeħtieġ li żżid il-kapaċità u l-iskala tagħha biex tlaħħaq mad-domanda għall-akkomodazzjoni. Aktar investiment fl-innovazzjoni u fit-teknoloġija, bidla lejn ekonomija aktar ċirkolari, materjali innovattivi u użu ta’ metodi moderni ta’ kostruzzjoni ffaċilitati minn standards armonizzati ġodda jiffrankaw il-ħin u l-kostijiet u jtejbu r-reżiljenza tal-katina tal-provvista.

L-iskarsezzi ta’ ħaddiema u ta’ ħiliet fis-settur tal-kostruzzjoni issa huwa tliet darbiet ogħla minn dak ta’ 10 snin ilu. Sal-2035 huma mistennija aktar minn 4 miljun offerta ta’ impjieg 5 . Għalhekk, il-karrieri fil-kostruzzjoni jeħtieġ li jkunu aktar attraenti għat-talenti ġodda, inkluż in-nisa. Filwaqt li 11 % tal-ħaddiema mobbli tal-UE u 34 % ta’ dawk mobbli li jaħdmu għal rashom jaħdmu fil-kostruzzjoni, 1 % biss tas-servizzi tal-kostruzzjoni huma pprovduti b’mod transfruntier fl-UE. Il-Pakkett dwar il-Mobbiltà tax-Xogħol Ġusta fl-2026 se jtejjeb l-infurzar tar-regoli tal-UE għall-ħaddiema mobbli.

Suq b’saħħtu, li jiffunzjona tajjeb u kompetittiv għall-kostruzzjoni u r-rinnovazzjoni huwa essenzjali wkoll biex il-prezzijiet jinżammu baxxi. Il-Kummissjoni se tkun viġilanti fir-rigward ta’ kwalunkwe evidenza ta’ attivitajiet antikompetittivi li jistgħu jeħtieġu azzjoni fil-livell tal-UE.

Għan

Industrija aktar b’saħħitha biex tagħti spinta lill-kostruzzjoni u r-rinnovazzjoni tal-akkomodazzjoni

Kif

Biex tappoġġa lill-industrija tal-kostruzzjoni u tegħleb l-isfida tal-provvista ta’ akkomodazzjoni affordabbli, il-Kummissjoni se: ·b’koordinazzjoni mill-qrib mal-industrija, tippromwovi l-innovazzjoni fil-materjali u l-metodi tal-kostruzzjoni u r-rinnovazzjoni, u tappoġġa bidla għal aktar ċirkolarità u proċessi diġitali, permezz ta’ Strateġija Ewropea għall-Kostruzzjoni tal-Akkomodazzjoni ġdida ppreżentata flimkien ma’ dan il-pjan 6 ; ·tiżgura li l-kumpaniji u l-professjonisti jkunu jistgħu jipprovdu servizzi ta’ kostruzzjoni bejn il-fruntieri, mingħajr ma jbaxxu l-istandards tax-xogħol u soċjali, permezz ta’ Att dwar is-Servizzi tal-Kostruzzjoni (Q4 2026); ·tindirizza l-iskarsezzi ta’ ħiliet fis-settur tal-kostruzzjoni, billi tintroduċi programmi ta’ taħriġ u apprendistati fuq skala kbira fi professjonijiet relatati mal-kostruzzjoni permezz tal-Patt għall-Ħiliet, l-Akkademja tal-Bauhaus Ewropea l-Ġdida u Erasmus+, u tippromwovi l-innovazzjoni fil-kostruzzjoni fil-kurrikuli, abbażi tal-inizjattiva Build Up Skills 7 ; ·timmonitorja kwalunkwe prattika antikompetittiva potenzjali fis-settur tal-kostruzzjoni, u fejn meħtieġ tieħu azzjoni, b’kooperazzjoni mill-qrib man-Network Ewropew għall-Kompetizzjoni dwar każijiet segwiti mill-membri tiegħu. L-Istati Membri huma mħeġġa jagħmlu użu mill-opportunitajiet offruti mid-dritt tal-UE billi jappoġġaw l-investimenti li jistgħu jwasslu biex il-kostruzzjoni tkun aktar affordabbli — inkluż l-adozzjoni ta’ metodi moderni ta’ kostruzzjoni u rinnovazzjoni kif ukoll ta’ materjali innovattivi, soluzzjonijiet ta’ aċċessibbiltà, u sforzi ta’ apprendistati, titjib tal-ħiliet u ta’ taħriġ mill-ġdid fuq skala kbira — kif ukoll aktar sostenibbli, permezz ta’ investimenti fil-manifattura Ewropea b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju u b’bażi bijoloġika, jew l-integrazzjoni ta’ kriterji rilevanti fl-iskemi ta’ akkwist pubbliku u ta’ appoġġ.

 

Azzjoni 2. Titnaqqas il-burokrazija biex titħaffef il-provvista tal-akkomodazzjoni

Il-provvista tal-akkomodazzjoni hija soġġetta għal ħafna regoli stretti li huma stabbiliti fil-livelli tal-UE, nazzjonali, reġjonali u lokali, u li għandhom l-għan li jippreservaw is-sikurezza u l-kwalità tal-ħajja tagħna, jippromwovu l-objettivi soċjali u ekonomiċi, u jipproteġu l-ambjent u l-wirt kulturali tagħna. Dawn ir-regoli jieħdu ħafna forom, inklużi l-kodiċijiet tal-bini, il-politiki dwar l-użu tal-art u t-tqassim f’żoni, l-akkwist u t-taxxi lokali. Iżda spiss dawn iwasslu għal kumplessità amministrattiva li tirriżulta f’kostijiet u f’dewmien bla bżonn, li jillimitaw il-provvista tal-akkomodazzjoni fejn tkun l-aktar meħtieġa.

Il-Kummissjoni diġà qed tieħu azzjoni biex tissimplifika l-qafas leġiżlattiv tal-UE b’modi li se jkunu ta’ benefiċċju għall-provvista tal-akkomodazzjoni, u se tkompli tagħmel dan, inkluż billi tintegra l-akkomodazzjoni f’azzjonijiet rilevanti oħra ta’ simplifikazzjoni meta jkun xieraq. F’Lulju 2025, il-Kummissjoni adottat emendi fir-rigward tal-qafas finanzjarju sostenibbli biex tissimplifika r-rapportar għas-settur tal-kostruzzjoni u biex tnaqqas il-piż amministrattiv, inkluż għall-ħafna intrapriżi mikro u intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs, small and medium-sized enterprises) attivi fil-kostruzzjoni u fir-rinnovazzjoni 8 . Fl-10 ta’ Diċembru 2025, il-Kummissjoni Ewropea ppreżentat Regolament biex tħaffef il-valutazzjonijiet ambjentali 9 , filwaqt li taċċellera u tirrazzjonalizza l-proċessi tal-ħruġ tal-permessi għal setturi strateġiċi, inkluż l-akkomodazzjoni affordabbli u soċjali. Hemm lok ulterjuri biex jiġu ssimplifikati r-regoli tal-UE, u jsir użu aħjar mill-flessibbiltajiet eżistenti, biex jgħinu fl-ixprunar tal-provvista tal-akkomodazzjoni.

Fl-istess ħin, il-biċċa l-kbira tar-regoli li jinfluwenzaw il-provvista tal-akkomodazzjoni huma stabbiliti mill-Istati Membri, inkluż fil-livelli reġjonali u lokali, u spiss jirriżultaw f’regoli kumplessi kuntrastanti madwar l-UE u f’xi Stati Membri. Xi eżempji jinkludu limiti fuq l-għoli jew il-volum tal-bini, sal-impożizzjoni ta’ daqsijiet minimi ta’ plottijiet jew ta’ numri ta’ spazji ta’ parkeġġ, li kollha kemm huma jirrestrinġu d-densità tal-akkomodazzjoni, iżidu l-kostijiet u jirrikjedu aktar art. L-informazzjoni dwar il-proġett spiss tinżamm f’sistemi separati, li ma humiex kollha kemm huma diġitali, li jirrikjedu li n-nies jirrieżaminaw id-dokumenti manwalment.

Għalhekk, is-simplifikazzjoni tar-regoli u tal-proċeduri li jirrestrinġu l-provvista tal-akkomodazzjoni teħtieġ sforz konġunt mill-awtoritajiet tal-UE, nazzjonali, reġjonali u lokali, filwaqt li jiġu rrispettati għanijiet ta’ politika usa’, inkluż għall-klima u għall-ambjent tagħna.

Għan

Proċeduri amministrattivi aktar rapidi u aktar sempliċi għall-provvista tal-akkomodazzjoni

Kif

Il-Kummissjoni se tikkontribwixxi għat-tnaqqis tal-burokrazija biex tiffaċilita l-provvista ta’ akkomodazzjoni affordabbli u sostenibbli fejn hija l-aktar meħtieġa billi tippreżenta pakkett għas-simplifikazzjoni tal-akkomodazzjoni (2027), inklużi: ·immappjar komprensiv tal-leġiżlazzjoni u l-inizjattivi rilevanti tal-UE u tal-impatt kombinat tagħhom fuq il-provvista u l-affordabbiltà tal-akkomodazzjoni filwaqt li tiġi identifikata kwalunkwe opportunità biex jitnaqqas il-piż amministrattiv bla bżonn b’mod partikolari għall-SMEs, jiġu aċċellerati l-proċessi tal-ħruġ tal-permessi u tar-rinnovazzjoni, u tittejjeb il-kosteffiċjenza, filwaqt li jiġu rrispettati għanijiet ta’ politika usa’; ·appoġġ lill-Istati Membri fl-implimentazzjoni effettiva tar-regoli tal-UE, inklużi opportunitajiet ta’ simplifikazzjoni introdotti skont il-proposta għal Regolament dwar it-tħaffif tal-valutazzjonijiet ambjentali u l-kondiviżjoni tal-aħjar prattiki ta’ simplifikazzjoni fil-livelli nazzjonali, reġjonali u lokali fl-Alleanza Ewropea għall-Akkomodazzjoni b’enfasi partikolari fuq id-diġitalizzazzjoni bħala faċilitatur. L-Istati Membri huma mħeġġa jissimplifikaw l-ippjanar nazzjonali, reġjonali u lokali, ir-regoli dwar it-tqassim f’żoni u l-ħruġ tal-permessi, u l-kodiċijiet tal-bini, filwaqt li huma mħeġġa wkoll iżidu l-kapaċità amministrattiva, inkluż għad-diġitalizzazzjoni. Huma mistiedna wkoll jagħmlu użu mill-flessibbiltajiet offruti mid-Direttivi dwar l-Akkwist Pubbliku biex jippromwovu l-provvista kosteffettiva u effiċjenti tal-akkomodazzjoni, b’mod partikolari permezz ta’ proċeduri aċċellerati u l-akkwist konġunt.

Azzjoni 3. Jiġu kkombinati l-affordabbiltà, is-sostenibbiltà u l-kwalità fl-akkomodazzjoni

Iż-żieda fl-affordabbiltà tal-akkomodazzjoni ma għandhiex issir għas-spejjeż tas-sostenibbiltà, inkluż ir-reżiljenza, jew tal-kwalità. Il-kostijiet tal-enerġija jirrappreżentaw sehem kbir mill-kostijiet tal-għajxien kumplessivi tal-unitajiet domestiċi. Fil-Pjan ta’ Azzjoni għal Enerġija Affordabbli, il-Kummissjoni ħeġġet lill-Istati Membri jnaqqsu t-taxxi u l-imposti biex jinċentivaw l-elettrifikazzjoni u biex ibaxxu l-prezzijiet. Termini kuntrattwali aktar sempliċi u aktar trasparenza għall-konsumaturi se jagħtu spinta lill-kompetizzjoni u jbaxxu l-prezzijiet. Barra minn hekk, is-settur tal-kostruzzjoni għandu potenzjal enormi li jnaqqas l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra, l-iskart u l-użu tal-ilma tiegħu billi jagħmel bidla lejn materjali aktar innovattivi, dekarbonizzati u b’bażi bijoloġika.

Kull euro li jintnefaq fuq l-effiċjenza enerġetika fl-akkomodazzjoni jissarraf fi 12-il euro ta’ ffrankar fuq l-enerġija matul il-ħajja tal-investiment. Għalhekk, l-avvanzar tar-rinnovazzjonijiet biex jiżdied ir-rendiment fl-użu tal-enerġija tal-bini residenzjali huwa ċentrali għat-tnaqqis tal-kostijiet. Madankollu, in-nies jeħtieġu aċċess kemm għall-finanzi kif ukoll għal informazzjoni affidabbli biex jieħdu azzjoni. L-unitajiet domestiċi għandhom jingħataw ukoll is-setgħa li jipproduċu l-enerġija rinnovabbli tagħhom stess, sabiex ikunu jistgħu jiffrankaw fuq il-kontijiet tal-enerġija tagħhom u jiġġeneraw benefiċċji li jistgħu jiġu kondiviżi mal-ġirien tagħhom f’komunità tal-enerġija. 

Is-sostenibbiltà fl-akkomodazzjoni tikkonċerna wkoll il-materjali, l-ilma, il-mobbiltà lokali, l-esponiment għat-tniġġis tal-arja u l-istorbju, u l-adattament għal klima li qed tinbidel. L-integrazzjoni tar-reżiljenza tal-ilma, il-ġestjoni sostenibbli tal-ilma u l-ġestjoni tajba tar-riskju tal-għargħar fl-iżviluppi tal-akkomodazzjoni, kif stabbilit fl-Istrateġija tal-UE għar-Reżiljenza tal-Ilma 10 , se jiffaċilitaw is-sostenibbiltà u l-affordabbiltà fit-tul.

L-akkomodazzjoni soċjali u affordabbli għandha tkun tal-kwalità li l-Ewropej jistħoqqilhom, b’attenzjoni partikolari għall-inklużività, għall-ekwità, għas-saħħa, għas-sikurezza, għall-aċċessibbiltà u għall-adattabbiltà għall-ġenerazzjonijiet kollha. Sa mill-bidu tagħha fl-2020, il-Bauhaus Ewropea l-Ġdida 11 ppromwoviet il-valuri tas-sostenibbiltà, tal-kwalità u tal-inklużività biex ittejjeb il-ħajja ta’ kuljum tan-nies u ssawwar il-viċinati tagħhom. Din tappoġġa akkomodazzjoni affordabbli, sostenibbli u ta’ kwalità billi żżid il-finanzjament u tiżviluppa u tirreplika soluzzjonijiet ġodda għal viċinati aktar inklużivi, ġusti u aċċessibbli. Barra minn hekk, inizjattivi oħra bħall-Missjoni tal-UE dwar Bliet Newtrali għall-Klima u Intelliġenti u l-Missjoni tal-UE dwar l-Adattamenti għat-Tibdil fil-Klima jippromwovu l-użu ta’ soluzzjonijiet innovattivi u li jiffrankaw il-kostijiet għall-affordabbiltà, għas-sostenibbiltà, għar-reżiljenza għall-klima u għall-kwalità fl-ambjent mibni.

Għan

Jitnaqqsu l-kostijiet tal-għajxien għall-Ewropej filwaqt li jinżammu standards għoljin

Kif

Il-Kummissjoni se: ·tnaqqas il-kontijiet tal-enerġija għall-unitajiet domestiċi billi tħaffef r-rinnovazzjoni permezz ta’: oSħubijiet ġodda għal Djar Aħjar biex jingħelbu l-ostakli prattiċi fil-livell lokali għall-għoti ta’ finanzjament u biex tinkiseb skala (2026); ogwida dwar servizzi ta’ punt uniku ta’ servizz għar-rinnovazzjoni tal-akkomodazzjoni bħala parti minn Pakkett ta’ Appoġġ għall-Finanzjament tal-Effiċjenza Enerġetika; oappoġġ lill-Istati Membri biex jiżviluppaw Pjanijiet Nazzjonali ta’ Rinnovazzjoni tal-Bini komprensivi (2026); ·għajnuna lill-komunitajiet u lill-unitajiet domestiċi biex jiffrankaw il-flus u jiksbu benefiċċji addizzjonali mill-enerġija rinnovabbli billi tappoġġa l-iżvilupp tal-komunitajiet tal-enerġija b’għodod prattiċi biex jiġu indirizzati l-ostakli amministrattivi, tekniċi u finanzjarji eżistenti fi Pjan ta’ Azzjoni għall-Komunitajiet tal-Enerġija (2026); ·promozzjoni tar-riġenerazzjoni tal-viċinati u ttejjeb l-aċċess għall-finanzjament għal soluzzjonijiet immexxija mill-komunità għal akkomodazzjoni affordabbli permezz tal-Bauhaus Ewropea l-Ġdida 12 . L-Istati Membri huma mħeġġa jagħtu prijorità lir-rinnovazzjoni u lill-adattament għal skop differenti tal-bini eżistenti filwaqt li jevitaw id-demolizzjonijiet bla bżonn bħala mod biex jerġgħu jagħtu ħajja lill-viċinati.

Pilastru II. Jiġi mmobilizzat l-investiment

L-investiment ġenerali fil-provvista tal-akkomodazzjoni, inkluż kemm il-finanzjament pubbliku kif ukoll dak privat, naqas f’ħafna Stati Membri u għadu taħt il-livelli meħtieġa biex tingħata spinta lill-provvista tal-akkomodazzjoni. Dan jista’ jiġi traċċat lura għal tnaqqis fl-investiment minn diversi sorsi ewlenin bħall-unitajiet domestiċi, il-banek u l-baġits pubbliċi. Hemm diversi fatturi involuti: inqas finanzjament pubbliku disponibbli wara l-kriżi finanzjarja l-kbira, żieda fil-kostijiet tal-art u tal-kostruzzjoni, kundizzjonijiet aktar stretti tas-self. Sabiex jiġi ġġenerat l-investiment meħtieġ biex tiġi eliminata d-diskrepanza fl-akkomodazzjoni matul id-deċennju li ġej, se jkun essenzjali li jiġu mmobilizzati aktar investimenti pubbliċi u privati.

L-UE qed tappoġġa dan l-objettiv billi qed timmobilizza diġà mill-inqas EUR 43 biljun ta’ investiment relatat mal-akkomodazzjoni taħt il-QFP kurrenti permezz tal-Fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni, InvestEU, Life, il-Programm tas-Suq Uniku u Orizzont Ewropa kif ukoll permezz ta’ NextGenerationEU. B’ħarsa ’l quddiem, il-Fond Soċjali għall-Klima se jiffinanzja investimenti għall-effiċjenza enerġetika, għar-rinnovazzjoni tal-bini u għal tisħin u tkessiħ nodfa.

Iżda jista’ jsir aktar u qed isir aktar. Ir-rieżami ta’ nofs it-terminu (MTR, mid-term review) tar-Regolament dwar il-Politika ta’ Koeżjoni 13 issa jippermetti lill-Istati Membri u lir-reġjuni jallokaw finanzjament għal akkomodazzjoni affordabbli minbarra l-EUR 10,4 biljun 14 diġà ppjanati għall-effiċjenza enerġetika u għall-akkomodazzjoni soċjali, filwaqt li jipprovdilhom flessibbiltajiet u inċentivi finanzjarji għar-riprogrammazzjoni tal-fondi lejn l-akkomodazzjoni. Dawn il-flessibbiltajiet regolatorji u l-possibbiltà għal rata ta’ kofinanzjament ogħla tal-Unjoni għall-investimenti fl-akkomodazzjoni se jibqgħu fis-seħħ sal-2029-2030, u b’hekk se jiffaċilitaw riprogrammazzjoni ulterjuri fis-snin li ġejjin. Finalment, mudell ta’ strument finanzjarju ġdid se jgħin biex jiġi ingranat il-finanzjament tal-politika ta’ Koeżjoni ma’ riżorsi oħra 15 .

Se jinfetħu possibbiltajiet ġodda ta’ finanzjament fil-baġit fit-tul li jmiss tal-UE għall-2028-2034. B’mod partikolari, il-Pjanijiet ta’ Sħubija Nazzjonali u Reġjonali futuri jinkludu akkomodazzjoni soċjali u affordabbli bħala wieħed mill-objettivi speċifiċi tagħhom, u dan jippermetti lill-Istati Membri jindirizzaw l-isfidi speċifiċi tagħhom b’investimenti u riformi relatati mal-akkomodazzjoni 16 . Il-Faċilità tal-UE tikkontribwixxi wkoll għal akkomodazzjoni soċjali u affordabbli filwaqt li Erasmus+ jista’ jipprovdi appoġġ għall-akkomodazzjoni għall-istudenti biex jiffaċilita u jżid l-aċċess għall-mobbiltà, il-volontarjat u l-apprendiment. Barra minn hekk, il-Fond Ewropew għall-Kompetittività jinkludi fost l-objettivi ġenerali tiegħu infrastrutturi soċjali u jiffaċilita l-appoġġ għad-dekarbonizzazzjoni tal-bini.

Minbarra l-appoġġ imtejjeb fil-livell tal-UE, l-Istati Membri jridu jżidu wkoll l-investiment. Din hija r-raġuni għaliex il-Kummissjoni qed tagħmilha aktar faċli għall-Istati Membri biex jappoġġaw finanzjarjament akkomodazzjoni affordabbli permezz tar-reviżjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat stabbiliti hawn taħt.

Biex jiġu mmobilizzati l-investimenti fil-provvista tal-akkomodazzjoni, koalizzjoni wiesgħa ta’ atturi finanzjarji hija essenzjali. Il-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) qed javvanza dan permezz tal-Pjan ta’ Azzjoni għal Akkomodazzjoni Affordabbli u Sostenibbli tiegħu. Il-banek promozzjonali nazzjonali u reġjonali u istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali oħra, bħall-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp (BERŻ) u l-Bank ta’ Żvilupp tal-Kunsill tal-Ewropa (CEB, Council of Europe Development Bank), għandhom rwol kritiku fil-mobilizzazzjoni tal-kapital pubbliku u privat u fil-provvista ta’ appoġġ ta’ konsulenza.

L-iżvilupp u t-tisħiħ ta’ mudelli ta’ finanzjament skalabbli u innovattivi li jibnu fuq eżempji ta’ suċċess bħal fondi rotanti 17 se jgħinu aktar biex jinbnew sinerġiji bejn il-kapital pubbliku u dak privat.

Azzjoni 4. Jiġi mmobilizzat investiment pubbliku u privat addizzjonali

L-opportunitajiet għall-investiment f’akkomodazzjoni affordabbli u soċjali għadhom frammentati wisq u spiss ma jkollhomx il-viżibbiltà meħtieġa biex jattiraw l-investituri u l-promoturi tal-proġetti. L-investiment privat huwa essenzjali, u huma meħtieġa l-mekkaniżmi kollha, inkluż Sħubijiet Pubbliċi u Privati. Il-potenzjal sħiħ tal-ekosistema tal-Ewropa għall-investiment fl-akkomodazzjoni jeħtieġ li jiġi sfruttat. Biex tindirizza dan, il-Kummissjoni, b’kooperazzjoni mill-qrib mal-Grupp tal-BEI, il-banek u l-istituzzjonijiet promozzjonali nazzjonali u reġjonali u l-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali, bħas-CEB, il-BERŻ, u sħab ewlenin oħra, qed tiżviluppa Pjattaforma ta’ Investiment Pan-Ewropea għal akkomodazzjoni affordabbli u sostenibbli ġdida.

F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni tilqa’ bil-qawwa l-fatt li l-banek promozzjonali nazzjonali u reġjonali se jimmiraw li jinvestu EUR 375 biljun f’riżorsi sal-2029 f’akkomodazzjoni soċjali, affordabbli u sostenibbli, inkluż permezz tal-programm InvestEU, u li l-Grupp BEI żied b’mod sostanzjali l-finanzjament tiegħu għal akkomodazzjoni affordabbli u sostenibbli u qed jimmira li jżidu aktar fis-snin li ġejjin, jestendi l-appoġġ fost l-Istati Membri kollha u jingrana l-fondi tal-UE biex jipprovdi appoġġ ta’ konsulenza għall-Istati Mmebri, għar-reġjuni u għall-bliet. Il-Kummissjoni tilqa’ wkoll l-appoġġ sinifikanti li l-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali bħas-CEB u l-BERŻ diġà qed jipprovdu u se jkomplu jipprovdu fis-snin li ġejjin.

Il-Pjattaforma se tappoġġa l-kollaborazzjoni bejn l-awtoritajiet pubbliċi u l-investituri privati biex jiġbru flimkien ir-riżorsi u jżidu l-investiment fil-provvista tal-akkomodazzjoni madwar l-UE. Din se tipprovdi aċċess dirett għal informazzjoni dwar opportunitajiet ta’ finanzjament, l-aħjar prattiki, studji tal-każijiet, u approċċi innovattivi madwar l-Istati Membri. Se tgħin biex jiġu żviluppati mudelli ta’ finanzjament skalabbli u innovattivi u se tippromwovi l-aggregazzjoni tal-proġetti permezz ta’ portal diġitali, grupp ta’ esperti, u ċentri ta’ finanzjament nazzjonali volontarji. Il-Pjattaforma se tikkomplementa l-għodod proposti bħala parti mill-qafas finanzjarju pluriennali li jmiss biex l-aċċess għall-fondi tal-UE għall-benefiċjarji jsir aktar faċli, b’mod partikolari l-Gateway Unika 18 . Se taħdem f’sinerġija, u meta jkun rilevanti se tiżviluppa azzjonijiet konġunti, mal-Koalizzjoni Ewropea għall-Finanzjament tal-Effiċjenza Enerġetika (EEEFC, European Energy Efficiency Financing Coalition), stabbilita fl-2024 biex timmobilizza l-finanzjament privat fl-effiċjenza enerġetika.

Ostaklu għall-investiment enfasizzat mill-prattikanti tas-suq huwa n-nuqqas ta’ qafas ta’ referenza għall-valutazzjoni tal-eżitu soċjali tal-investimenti fl-akkomodazzjoni, li jirriżulta f’inċertezza fl-evalwazzjonijiet tal-proġetti, f’kostijiet għoljin ta’ diliġenza dovuta u f’rekwiżiti ta’ rapportar sproporzjonati għall-fornituri tal-akkomodazzjoni. L-esplorazzjoni ta’ gwida volontarja fil-livell tal-UE msejsa fuq prattiki tas-suq tista’ tiffaċilita l-kooperazzjoni pubblika-privata u timmobilizza investimenti mingħajr obbligi ġodda ta’ tikkettar jew divulgazzjoni.

Għan

Iż-żieda fl-investiment pubbliku u privat għal akkomodazzjoni affordabbli u sostenibbli

Kif

Il-Kummissjoni se: ·ittejjeb l-aċċess għall-opportunitajiet ta’ finanzjament, l-aħjar prattiki, u approċċi innovattivi ta’ finanzjament biex timmobilizza l-investiment pubbliku u privat permezz ta’ Pjattaforma ta’ Investiment Pan-Ewropea għal akkomodazzjoni affordabbli u sostenibbli ġdida, inklużi portal diġitali, gruppi ta’ esperti u ċentri nazzjonali (Q3 2026); ·timmobilizza investimenti ġodda fl-akkomodazzjoni taħt dan il-QFP, inkluż EUR 10 biljun addizzjonali f’investiment stmati fl-2026 u fl-2027 permezz ta’ InvestEU 19 , u mill-inqas EUR 1,5 biljun fi proposti riċevuti sa issa mill-Istati Membri u mir-reġjuni għar-riprogrammazzjoni tal-Fondi ta’ Koeżjoni taħt ir-Rieżami ta’ nofs it-terminu 20 . Appoġġ addizzjonali se jiġi wkoll mill-Fond Soċjali għall-Klima; ·toffri opportunitajiet ġodda biex jiżdiedu l-investimenti fl-akkomodazzjoni taħt il-QFP li jmiss, b’mod partikolari fl-ambitu tal-Pjanijiet ta’ Sħubija Nazzjonali u Reġjonali u l-Faċilità tal-UE, kif ukoll il-Fond Ewropew għall-Kompetittività u l-istrument il-ġdid tiegħu InvestEU tal-FEK, abbażi tal-mudell ta’ suċċess tal-programm InvestEU; ·tgħin lill-Istati Membri jiżviluppaw mudelli ta’ finanzjament skalabbli u innovattivi għall-investimenti fl-akkomodazzjoni, bħad-dejn/l-ekwità, it-taħlit, il-bonds tal-akkomodazzjoni u l-fondi rotanti, permezz tal-kondiviżjoni tal-aħjar prattiki u tal-assistenza teknika, bl-użu tal-fondi tal-UE meta jkun xieraq; ·tesplora l-iżvilupp ta’ qafas ta’ investiment volontarju u mmexxi mis-suq għal akkomodazzjoni affordabbli u soċjali biex tgħin lill-investituri jżidu l-investimenti tagħhom; ·tipprovdi gwida għall-Istati Membri biex tassistihom fit-tfassil ta’ soluzzjonijiet finanzjarji u legali biex jappoġġaw l-akkomodazzjoni soċjali u affordabbli, li tqis ukoll il-kunsiderazzjonijiet tad-dejn pubbliku. L-Istati Membri u r-reġjuni huma mħeġġa jżidu l-investimenti tagħhom biex jappoġġaw investimenti soċjali u affordabbli fl-akkomodazzjoni, inkluż permezz tal-adozzjoni ta’ strumenti finanzjarji u finanzjament imħallat taħt il-politika ta’ koeżjoni kurrenti u permezz tal-pjanijiet ta’ sħubija nazzjonali u reġjonali tagħhom taħt il-QFP li jmiss.

Azzjoni 5. Jiġi ffaċilitat appoġġ pubbliku aktar rapidu u sempliċi għal akkomodazzjoni soċjali u affordabbli

Il-Kummissjoni qed tirrispondi għat-talbiet tal-awtoritajiet lokali, reġjonali u nazzjonali kif ukoll tal-partijiet ikkonċernati biex tirrieżamina r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat sabiex tiffaċilita l-finanzjament ta’ akkomodazzjoni affordabbli.

Skont ir-regoli eżistenti tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat, l-Istati Membri jistgħu jappoġġaw l-akkomodazzjoni soċjali b’mod flessibbli skont id-Deċiżjoni dwar is-Servizzi ta’ Interess Ekonomiku Ġenerali (“id-Deċiżjoni SGEI”, Services of General Economic Interest). Ma hemmx bżonn li dan l-appoġġ jiġi nnotifikat lill-Kummissjoni, irrispettivament mill-ammont. Madankollu, l-appoġġ għal akkomodazzjoni affordabbli, kellu limitu massimu ta’ EUR 15-il miljun fis-sena, filwaqt li ammonti ogħla kienu jeħtieġu notifika 21 .

Biex jiġi ffaċilitat l-appoġġ għal akkomodazzjoni affordabbli għall-unitajiet domestiċi b’introjtu baxx u medju, inklużi l-ħaddiema essenzjali, l-unitajiet domestiċi b’ċirkostanzi speċifiċi tal-familja, il-persuni b’diżabbiltà u l-istudenti, il-Kummissjoni ddeċidiet li tirrevedi d-Deċiżjoni SGEI. Filwaqt li fundamentalment din id-deċiżjoni ma tibdilx ir-regoli għall-appoġġ għall-akkomodazzjoni soċjali, tinkludi b’mod espliċitu kategorija ġdida ta’ akkomodazzjoni affordabbli fost il-kategoriji eżentati min-notifika li għaliha ma hemm l-ebda limitu ta’ kumpens massimu. B’dan il-mod, l-Istati Membri jistgħu jżommu l-iskemi tal-akkomodazzjoni soċjali eżistenti tagħhom u joħolqu skemi ta’ akkomodazzjoni affordabbli addizzjonali għal gruppi oħra fil-mira. Ir-reviżjoni se tissimplifika, taġġorna u tiċċara wkoll ċerti kunċetti fid-Deċiżjoni SGEI. Is-servizzi tal-Kummissjoni se jipprovdu gwida u appoġġ fuq talba lill-Istati Membri biex jgħinuhom ifasslu SGEIs ta’ akkomodazzjoni soċjali u affordabbli f’konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat.

Għan

Tingħata spinta lill-investiment pubbliku f’akkomodazzjoni affordabbli u soċjali

Kif

Flimkien ma’ dan il-pjan, il-Kummissjoni rrevediet ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat biex: ·tippermetti lill-Istati Membri jappoġġaw proġetti ta’ akkomodazzjoni affordabbli mingħajr notifika minn qabel lill-Kummissjoni u awtorizzazzjoni mingħandha meta jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet deskritti fid-Deċiżjoni SGEI; ·tippermettilhom jiddefinixxu l-modalitajiet ta’ appoġġ, il-gruppi fil-mira, il-kriterji ta’ eliġibbiltà, il-prezz tal-akkomodazzjoni u l-istandards ta’ kwalità għal akkomodazzjoni soċjali u affordabbli skont il-kuntest u l-ħtiġijiet ta’ akkomodazzjoni tagħhom; ·tissimplifika r-rekwiżiti amministrattivi tal-għajnuna mill-Istat dwar in-notifika, il-monitoraġġ u r-rapportar għall-SGEIs kollha.

Pilastru III. Jiġi ffaċilitat l-appoġġ immedjat filwaqt li jiġu xprunati r-riformi 

Ċerti viċinati, b’mod partikolari fil-bliet iżda wkoll f’hotspots turistiċi oħra, qed jesperjenzaw pressjonijiet akuti fuq l-affordabbiltà tal-akkomodazzjoni. F’dawn iż-żoni taħt stress relatat mal-akkomodazzjoni, jista’ jkun li l-espansjoni rapida tal-kiri għal żmien qasir (STRs) flimkien ma’ prattiki ta’ investiment spekulattiv qed jintensifikaw il-kompetizzjoni għal stokk ta’ akkomodazzjoni limitat li jgħolli l-prezzijiet. Ir-residenti lokali jirriskjaw li jiġu esklużi mis-suq minħabba prezzijiet u kirjiet mhux affordabbli filwaqt li oħrajn ma jistgħux jaċċettaw impjiegi jew opportunitajiet ta’ edukazzjoni minħabba li ma jistgħux isibu akkomodazzjoni li jistgħu jaffordjaw. Stħarriġ riċenti tal-Ewrobarometru 22 wera li bil-bosta l-aktar tħassib urġenti għall-Ewropej li jgħixu fil-bliet huwa n-nuqqas ta’ akkomodazzjoni affordabbli.

L-UE se tappoġġa ż-żoni taħt stress relatat mal-akkomodazzjoni biex ittejjeb l-akkomodazzjoni affordabbli permezz ta’ miżuri leġiżlattivi u mhux leġiżlattivi. Dan se jinkludi qafas għall-awtoritajiet pubbliċi biex jiġu identifikati ż-żoni tal-akkomodazzjoni taħt stress u jiġi ċċarat liema azzjonijiet immirati u proporzjonati jistgħu jittieħdu biex jiġu ġestiti l-STRs u tiġi protetta u promossa l-affordabbiltà tal-akkomodazzjoni f’dawk iż-żoni, inkluż permezz ta’ ppjanar u ħruġ tal-permessi aktar rapidi.

Dan jeħtieġ li jiġi kkomplementat b’riformi strutturali fit-tul biex tittejjeb l-affordabbiltà tal-akkomodazzjoni f’varjetà ta’ oqsma taħt il-kontroll tal-Istati Membri bħal azzjoni fuq il-proprjetajiet vojta, filwaqt li jiġu żviluppati l-akkomodazzjoni soċjali, it-trasport lokali, il-proċeduri tat-tassazzjoni u dawk amministrattivi.

Ir-rwol li ż-żieda fil-finanzjalizzazzjoni u fl-ispekulazzjoni qed taqdi fil-kriżi tal-akkomodazzjoni b’mod ġenerali jeħtieġ li jinftiehem aħjar, b’mod partikolari minħabba l-assenza ta’ data u trasparenza f’dan il-qasam.

Azzjoni 6. Jiġi indirizzat il-kiri għal żmien qasir f’żoni taħt stress relatat mal-akkomodazzjoni

L-akkomodazzjoni għal żmien qasir ibbukkjata permezz ta’ pjattaformi online toffri ħafna benefiċċji: għażla akbar, faċilitajiet addizzjonali għall-konsumaturi, introjtu addizzjonali għall-ospitanti, inċentiv għall-investiment fir-rinnovazzjoni, u spinta għat-turiżmu, għall-introjti u għall-impjiegi. Iżda t-tkabbir rapidu tagħha ta’ kważi 93 % bejn l-2018 u l-2024 evolva minn servizzi okkażjonali bejn il-pari lejn attività kummerċjali sinifikanti, li setgħet illimitat il-provvista ta’ akkomodazzjoni affordabbli għar-residenti lokali f’xi żoni. F’destinazzjonijiet popolari ħafna, l-STRs jistgħu jirrappreżentaw sa 20 % tal-istokk tal-akkomodazzjoni. Hemm bżonn li jiġu ppreservati l-benefiċċji tal-STRs filwaqt li jitnaqqsu l-impatti negattivi.

L-awtoritajiet nazzjonali u lokali jeħtieġu aktar ċertezza legali biex jiddefinixxu miżuri xierqa. Il-fornituri tas-servizzi tal-STR jeħtieġu wkoll ċertezza fir-rigward ta’ dak li huwa legalment possibbli. Hemm tħassib li l-STRs, b’mod partikolari dawk li jitħaddmu minn ospitanti professjonali, qed jikkompetu ma’ fornituri tradizzjonali tal-akkomodazzjoni, inklużi l-SMEs, li jridu jikkonformaw ma’ rekwiżiti nazzjonali aktar stretti bħar-regoli dwar is-sikurezza, ir-responsabbiltà u l-protezzjoni tal-konsumatur.

Ir-Regolament dwar il-Kiri għal Żmien Qasir 23 , li se jibda japplika minn Mejju 2026, se jġib trasparenza akbar u se jgħin lill-awtoritajiet pubbliċi jirregolaw is-suq b’mod proporzjonat billi se jirrikjedi reġistrazzjoni obbligatorja tal-ospitanti, u l-kondiviżjoni tad-data dwar it-tranżazzjonijiet reali bejn il-pjattaformi diġitali u l-awtoritajiet nazzjonali. Barra minn hekk, se jkun importanti li r-Regolament jiġi implimentat b’mod korrett, inklużi sforzi minn pjattaformi online biex iwettqu kontrolli għal għarrieda u jneħħu l-proprjetajiet elenkati b’mod illegali li jkunu ġew innotifikati.

B’mod komplementari għar-regolament eżistenti, il-Kummissjoni se tipproponi att leġiżlattiv li jindirizza l-kiri għal żmien qasir u jistabbilixxi qafas legali tal-UE koerenti, xprunat mid-data, ċar u prevedibbli biex jippermetti u jappoġġa lill-awtoritajiet lokali jieħdu azzjoni mmirata u proporzjonata b’mod partikolari f’żoni ta’ stress relatat mal-akkomodazzjoni u jappoġġaw it-turiżmu sostenibbli. Dan se jwassal għal koerenza legali akbar fis-Suq Uniku għall-awtoritajiet nazzjonali u lokali biex jiġġestixxu l-STRs, filwaqt li jipprovdilhom il-flessibbiltà b’rispett sħiħ għas-sussidjarjetà. Dan se jippermetti lill-Istati Membri, lill-bliet u lir-reġjuni jibbilanċjaw il-benefiċċji tal-STRs mal-effetti negattivi potenzjali fuq is-swieq u l-komunitajiet tal-akkomodazzjoni. L-inizjattiva twieġeb ukoll għas-sejħa tar-Rapport Letta għal azzjoni speċifika għas-settur fi swieq tas-servizzi li qed jikbru malajr biex jinbena Suq Uniku aktar sostenibbli.

Għan

L-indirizzar tal-iskarsezzi f’żoni ta’ stress relatat mal-akkomodazzjoni

Kif

Il-Kummissjoni se: ·tipproponi inizjattiva leġiżlattiva ġdida dwar il-kiri għal żmien qasir biex tippermetti lill-awtoritajiet pubbliċi jieħdu sett ta’ miżuri ġustifikati u proporzjonati, b’mod partikolari f’żoni ta’ stress relatat mal-akkomodazzjoni, u jindirizzaw il-kwistjonijiet li jifdal bħall-protezzjoni tal-konsumaturi u ssir distinzjoni bejn l-ospitanti professjonali u dawk mhux professjonali; ·din l-inizjattiva se tkun komponent ċentrali minn Att dwar l-Akkomodazzjoni Affordabbli biex tappoġġa lill-awtoritajiet pubbliċi jidentifikaw żoni ta’ stress relatat mal-akkomodazzjoni, abbażi ta’ data disponibbli pubblikament, u tippermettilhom, b’rispett sħiħ għas-sussidjarjetà, jieħdu miżuri biex jipproteġu u jippromwovu l-affordabbiltà tal-akkomodazzjoni f’dawk iż-żoni, inkluż permezz tas-simplifikazzjoni tal-proċeduri amministrattivi bħall-ippjanar u l-ħruġ tal-permessi (leġiżlattiv u mhux leġiżlattiv, Q4 2026). L-Istati Membri huma mħeġġa jimmonitorjaw id-data dwar l-STRs fit-territorju tagħhom u jivvalutaw l-impatt tagħhom fuq l-affordabbiltà tal-akkomodazzjoni.

Azzjoni 7: Tiġi indirizzata l-ispekulazzjoni fis-suq tal-akkomodazzjoni

Hemm bżonn ta’ investiment privat fl-akkomodazzjoni, u sehem sinifikanti jiġi mill-fondi tal-pensjoni u tal-assigurazzjoni, li tipikament isegwu redditi stabbli u fit-tul. Tali investiment għandu rwol importanti fil-forniment ta’ infrastruttura soċjali, inkluż l-akkomodazzjoni affordabbli u sostenibbli. Fl-istess ħin, l-indikazzjonijiet ta’ investimenti ta’ tiftix ta’ profitt għal żmien qasir qed iqajmu tħassib dwar id-distorsjonijiet tas-suq, il-valwazzjoni eċċessiva u l-pressjonijiet spekulattivi. F’ħafna bliet u destinazzjonijiet turistiċi, il-prezzijiet tal-akkomodazzjoni qed isiru dejjem aktar distakkati mill-introjti lokali. Id-data limitata u n-nuqqas ta’ trasparenza dwar is-sjieda u t-tranżazzjonijiet ewlenin tal-proprjetà immobbli jxekklu lill-awtoritajiet pubbliċi milli jimmonitorjaw l-iżviluppi tas-suq. It-titjib tal-ġbir u tal-analiżi ta’ tali data huwa prerekwiżit għall-valutazzjoni u sussegwentement għat-teħid ta’ azzjoni biex jiġu indirizzati l-firxa u l-impatt tal-imġiba spekulattiva fis-suq tal-akkomodazzjoni.

Iż-żieda fil-kwantità u d-disponibbiltà ta’ akkomodazzjoni affordabbli u soċjali u l-appoġġ lill-fornituri ta’ akkomodazzjoni mingħajr skop ta’ profitt jew bi profitt limitat, inklużi l-akkomodazzjoni kooperattiva u t-trusts tal-artijiet komunitarji jistgħu jgħinu biex tiġi indirizzata l-volatilità tal-prezzijiet billi l-prezzijiet jinżammu affordabbli fuq terminu twil. Madankollu, tali fornituri jiffaċċjaw ostakli biex jespandu bħal nuqqas ta’ rikonoxximent legali u diffikultajiet biex jaċċessaw il-finanzi. Il-politiki tat-taxxa u miżuri oħra jistgħu jtaffu wkoll ir-riskju ta’ mġiba spekulattiva.

Għan

Tiġi identifikata l-imġiba spekulattiva fis-suq tal-akkomodazzjoni

Kif

Il-Kummissjoni se: ·tippreżenta analiżi tad-dinamika tal-prezzijiet tal-akkomodazzjoni, inkluż l-evidenza disponibbli ta’ xejriet ta’ spekulazzjoni, id-diskrepanzi fid-data u l-konsegwenzi ekonomiċi, kif ukoll tipproponi azzjonijiet ta’ segwitu meta jkunu meħtieġa (Q4 2026); ·tippromwovi trasparenza akbar fis-suq tal-proprjetà residenzjali billi taħdem mal-awtoritajiet pubbliċi biex titfa’ dawl fuq is-sjieda tal-proprjetà u t-tranżazzjonijiet fil-proprjetà immobbli u tidentifika xejriet spekulattivi; ·tiffaċilita l-investimenti f’fornituri tal-akkomodazzjoni mingħajr skop ta’ profitt u bi profitt limitat billi tidentifika l-ostakli tekniċi u leġiżlattivi, tiżviluppa qafas ta’ investiment immexxi mis-suq għal akkomodazzjoni soċjali u affordabbli u timmobilizza l-investimenti fil-qafas tal-Pjattaforma ta’ Investiment Pan-Ewropea (ara l-azzjoni 4); ·tiffaċilita l-apprendiment bejn il-pari u l-innovazzjoni fl-indirizzar tal-ispekulazzjoni fil-qasam tal-akkomodazzjoni, filwaqt li tibni fuq l-esperjenzi lokali u nazzjonali (eż. dwar it-tassazzjoni u l-miżuri biex jiġu indirizzati l-proprjetajiet vojta). L-Istati Membri huma mħeġġa jistabbilixxu miżuri biex jillimitaw l-imġiba spekulattiva dannuża fis-suq tal-akkomodazzjoni, inkluż billi jfasslu politiki effettivi ta’ tassazzjoni, itejbu t-trasparenza tas-suq u jiddedikaw sehem stabbilit ta’ żviluppi ġodda tal-akkomodazzjoni għal akkomodazzjoni soċjali u affordabbli, li jirriflettu l-ħtiġijiet lokali tal-akkomodazzjoni.

Azzjoni 8: Jitmexxew ’il quddiem ir-riformi strutturali tal-Istati Membri

Sabiex tiżdied l-affordabbiltà tal-akkomodazzjoni, l-Istati Membri jeħtieġ li jimplimentaw riformi strutturali f’diversi oqsma ta’ politika. Il-Kummissjoni se tappoġġa dawn l-isforzi permezz ta’ varjetà ta’ għodod u permezz ta’ gwida strateġika fl-ambitu tas-Semestru Ewropew.

It-tnaqqis tal-burokrazija nazzjonali, reġjonali u lokali, u l-mobilizzazzjoni tal-investiment fil-kapaċità amministrattiva u fis-soluzzjonijiet diġitali huma kruċjali biex tiżdied il-provvista ta’ akkomodazzjoni affordabbli u soċjali. L-awtoritajiet pubbliċi jeħtieġ ukoll li jiżguraw li hemm art xierqa disponibbli għall-iżvilupp tal-akkomodazzjoni kif ukoll li jagħmlu użu aħjar mill-istokk tal-bini eżistenti.

Ir-riformi għandhom jappoġġaw kemm iż-żoni urbani li qed jiffaċċjaw skarsezzi kif ukoll it-territorji rurali u remoti li qed jesperjenzaw deklin demografiku. F’żoni taħt stress relatat mal-akkomdazzjoni, dan ifisser żieda fil-provvista permezz ta’ bini ġdid kif ukoll rinnovazzjoni, adattament għal skop differenti u densifikazzjoni urbana, filwaqt li jiġi żgurat li dawn il-proġetti jibbenefikaw minn proċeduri amministrattivi aktar sempliċi u rapidi. F’żoni taħt inqas pressjoni, dan ifisser appoġġ għad-“dritt ta’ soġġorn” billi jiġu appoġġati r-rinnovazzjoni u l-immodernizzar tal-akkomodazzjoni lokali f’postijiet b’potenzjal ekonomiku flimkien ma’ investiment fit-trasport, fl-infrastruttura u fis-servizzi, f’konformità mal-politika ta’ koeżjoni tal-UE.

It-tassazzjoni hija għodda ewlenija ta’ appoġġ biex tiġi indirizzata l-affordabbiltà tal-akkomodazzjoni. Pereżempju, it-taxxi huma komponent ewlieni tal-kostijiet tal-akkomodazzjoni, inkluż matul ix-xiri.

L-akkomodazzjoni soċjali teħtieġ attenzjoni partikolari peress li l-provvista tagħha fl-UE naqset f’dawn l-aħħar deċennji. Filwaqt li jiġu rikonoxxuti s-sitwazzjoni u t-tradizzjonijiet diverġenti tal-Istati Membri, hemm bżonn li titreġġa’ lura x-xejra attwali fejn skont l-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD, Organisation for Economic Co-operation and Development) is-sehem medju tal-akkomodazzjoni soċjali llum jirrappreżenta biss madwar 6-7 % tal-istokk tal-akkomodazzjoni tal-UE 24 .

Għan

Jiżdiedu l-affordabbiltà tal-akkomodazzjoni u r-reżiljenza tas-swieq tal-akkomodazzjoni permezz ta’ riformi strutturali

Kif

Il-Kummissjoni se: ·tgħin lill-Istati Membri jfasslu riformi effettivi għal akkomodazzjoni affordabbli u soċjali permezz ta’ monitoraġġ aktar b’saħħtu u rakkomandazzjonijiet immirati fl-ambitu tas-Semestru Ewropew; ·trawwem statistika Ewropea relatata mal-akkomodazzjoni biex tkompli ssaħħaħ it-tfassil ta’ politika bbażat fuq l-evidenza u xprunat mid-data biex ikun hemm allokazzjoni aħjar tar-riżorsi għall-akkomodazzjoni u tistabbilixxi punt ta’ aċċess fil-livell tal-UE għad-data u għall-analiżi tal-akkomodazzjoni; ·taħdem mal-Istati Membri, inkluż fil-kuntest tal-Alleanza għall-Akkomodazzjoni, biex tidentifika abbażi tad-data u l-analiżi ta’ hawn fuq fejn il-politika u l-finanzjament tal-UE jista’ jkollhom l-akbar impatt biex itejbu l-funzjonament tas-swieq tal-akkomodazzjoni; ·tappoġġa lill-Istati Membri biex ifasslu politiki ta’ tassazzjoni li jippromwovu l-affordabbiltà tal-akkomodazzjoni billi tivvaluta l-impatt tat-taxxi relatati mal-akkomodazzjoni fuq is-swieq tal-akkomodazzjoni, toħroġ gwida prattika u tiffaċilita l-iskambju ta’ prattiki tajbin; ·tipprovdi appoġġ tekniku u finanzjarju lill-Istati Membri, lir-reġjuni u lill-bliet biex iwettqu riformi permezz tal-Alleanza Ewropea għall-Akkomodazzjoni, permezz tal-Istrument ta’ Appoġġ Tekniku 25 u fl-ambitu tal-QFP li jmiss. L-Istati Membri huma mħeġġa jimplimentaw riformi ambizzjużi u komprensivi ffukati fuq l-affordabbiltà billi jagħmlu użu sħiħ mill-kondiviżjoni tad-data, mill-apprendiment reċiproku u mill-opportunitajiet ta’ assistenza teknika disponibbli, inkluż fl-Alleanza Ewropea għall-Akkomodazzjoni.

Pilastru IV. Jingħata appoġġ lil dawk l-aktar milqutin

Il-kriżi tal-akkomodazzjoni ma taffettwax lin-nies kollha bl-istess mod. Xi gruppi huma affettwati b’mod sproporzjonat mill-kostijiet dejjem jiżdiedu tal-akkomodazzjoni u mill-aċċess limitat għal djar affordabbli. In-nuqqas ta’ akkomodazzjoni affordabbli jipprevjeni liż-żgħażagħ, b’mod partikolari minn sfondi żvantaġġati, milli jieħdu opportunitajiet ta’ edukazzjoni, ta’ traineeship, ta’ apprendistati u ta’ impjieg, b’konsegwenzi ekonomiċi u soċjali estensivi 26 . Dan idewwem il-formazzjoni ta’ familji ġodda. L-istudenti u l-apprendisti huma partikolarment esposti għal kostijiet għoljin tal-akkomodazzjoni, li jistgħu jiskoraġġuhom milli jkomplu l-istudji, jipparteċipaw fi programmi ta’ mobbiltà bħall-Erasmus+, jew li jlestu l-edukazzjoni tagħhom.

L-iżgurar tal-aċċess għal akkomodazzjoni affordabbli għall-ħaddiema essenzjali — bħall-persunal tal-kura tas-saħħa u l-professjonisti tal-kura tas-saħħa, l-għalliema jew il-persunal tas-servizzi ta’ emerġenza fost oħrajn — huwa vitali biex jinżammu komunitajiet reżiljenti u inklużivi. Dawn il-ħaddiema spiss jiffaċċjaw skarsezzi ta’ akkomodazzjoni jew kostijiet għoljin, b’mod partikolari f’żoni urbani fejn is-servizzi tagħhom huma l-aktar meħtieġa. Ir-reviżjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għal akkomodazzjoni affordabbli ppreżentata mill-Kummissjoni se tgħin lill-Istati Membri jiffaċilitaw l-appoġġ għal akkomodazzjoni affordabbli għal unitajiet domestiċi b’introjtu baxx u medju, inklużi l-ħaddiema essenzjali.

Fl-2021, l-Istati Membri kollha impenjaw ruħhom għal għan kondiviż li jaħdmu biex tintemm il-kundizzjoni ta’ persuni mingħajr dar fl-Ewropa sal-2030. Minkejja l-isforzi li saru sa issa, il-kundizzjoni ta’ persuni mingħajr dar qed tiżdied u fl-UE aktar minn miljun persuna, inkluż 400 000 tifel u tifla, huma mingħajr dar, u hemm ukoll madwar 80 000 persuna li qed jorqdu barra 27 . Irridu nieħdu azzjoni immedjata biex nibdlu d-direzzjoni.

Il-gruppi b’introjtu baxx huma partikolarment affettwati mill-kriżi tal-akkomodazzjoni. Il-gruppi f’sitwazzjoni ta’ żvantaġġ jinkludu wkoll l-anzjani b’pensjonijiet baxxi, il-ġenituri waħedhom u l-familji bi tfal f’riskju ta’ faqar, il-persuni LGBTIQ+, il-vittmi ta’ vjolenza abbażi tal-ġeneru, ir-Rom u minoranzi emarġinati oħra, il-migranti, u gruppi oħra f’riskju ta’ esklużjoni jew diskriminazzjoni, li jiffaċċjaw sfidi speċifiċi biex ikollhom aċċess għall-akkomodazzjoni. Barra minn hekk, il-persuni b’diżabbiltà jħabbtu wiċċhom ma’ disponibbiltà limitata ta’ akkomodazzjoni aċċessibbli, u b’hekk jiżdied ir-riskju ta’ istituzzjonalizzazzjoni.

L-inkwilini jiffaċċjaw riskji dejjem akbar ta’ nuqqas ta’ sigurtà tal-akkomodazzjoni minħabba li l-kirjiet dejjem qed jogħlew u, f’xi Stati Membri, l-assistenza legali jew soċjali fejn meħtieġa hija insuffiċjenti.

Il-kwalità ħażina tal-akkomodazzjoni u r-rendiment ħażin fl-użu tal-enerġija jagħmluha diffiċli li jinżammu temperaturi interni u kwalità tal-arja adegwati u jikkontribwixxu għall-faqar enerġetiku. Madwar 42 miljun Ewropew ma jistgħux jaffordjaw isaħħnu djarhom kif suppost 28 .

Azzjoni 9. Akkomodazzjoni għaż-żgħażagħ

Ħafna żgħażagħ qed isibuha dejjem aktar diffiċli biex ikollhom aċċess għal akkomodazzjoni affordabbli, u dan jillimita l-indipendenza u l-parteċipazzjoni tagħhom fis-soċjetà u fl-ekonomija. Biex tiġi indirizzata din l-isfida huwa meħtieġ approċċ komprensiv li jikkombina aktar investiment fl-akkomodazzjoni tal-istudenti, miżuri mmirati li jespandu opportunitajiet affordabbli ta’ kiri u sjieda speċifikament għall-ġenerazzjonijiet iżgħar u appoġġ għall-innovazzjoni ta’ mudelli ta’ akkomodazzjoni bħall-ispazji ta’ konvivenza u l-għajxien interġenerazzjonali. F’xi pajjiżi diġà tfaċċaw diversi approċċi promettenti li jiżguraw il-kwalità u l-affordabbiltà u dawn jistgħu jservu bħala mudelli li jridu jiġu estiżi u replikati madwar l-UE.

Għan

Jittejjeb l-aċċess għall-akkomodazzjoni għaż-żgħażagħ, għall-istudenti, għall-apprendisti u għat-trainees

Kif

Il-Kummissjoni se: ·tgħin fil-bini ta’ aktar akkomodazzjoni għall-istudenti billi timmobilizza l-investimenti permezz tal-programm InvestEU, il-Pjattaforma ta’ Investiment Pan-Ewropea u billi tappoġġa lill-Istati Membri u lir-reġjuni biex jallokaw il-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni tagħhom f’din id-direzzjoni; ·tgħin lill-istudenti, lit-trainees u lill-apprendisti jsibu akkomodazzjoni fis-suq privat tal-kiri billi tivvaluta l-fattibbiltà ta’ skema ta’ garanzija 29 biex titnaqqas jew tiġi eliminata l-ħtieġa għal depożitu ta’ sigurtà; ·tidentifika u xxerred mudelli ta’ akkomodazzjoni innovattivi għall-istudenti u għaż-żgħażagħ; ·tniedi skema pilota taħt Erasmus+, fi sħubija mal-bliet madwar l-UE u l-partijiet ikkonċernati rilevanti, biex iżżid id-disponibbiltà ta’ soluzzjonijiet ta’ akkomodazzjoni affordabbli u innovattivi għall-istudenti mobbli minn sfondi żvantaġġati. Barra minn hekk, il-Kummissjoni se taħdem mal-Istati Membri biex tħeġġeġ l-użu tal-Fond Soċjali Ewropew+ biex tappoġġa aktar soluzzjonijiet ta’ akkomodazzjoni affordabbli għall-istudenti żvantaġġati. L-Istati Membri huma mħeġġa jiżviluppaw u jimplimentaw skemi mmirati sabiex itejbu l-aċċess għall-akkomodazzjoni għaż-żgħażagħ, inklużi għażliet ta’ kiri affordabbli u appoġġ għal arranġamenti kondiviżi jew ta’ konvivenza.

Azzjoni 10. L-indirizzar tal-kundizzjoni ta’ persuni mingħajr dar u l-appoġġ lill-inkwilini u lill-unitajiet domestiċi f’sitwazzjonijiet vulnerabbli

Il-kundizzjoni ta’ persuni mingħajr dar hija sfida persistenti u kumplessa li trid tiġi indirizzata permezz ta’ soluzzjonijiet immexxija mill-akkomodazzjoni (inklużi soluzzjonijiet ta’ “l-Akkomodazzjoni l-Ewwel”)  30 , akkumpanjati minn approċċi integrati biex jiġu miġġielda l-faqar u l-esklużjoni. L-Istrateġija tal-UE Kontra l-Faqar, li se tiġi adottata fl-2026, se tadotta approċċ iċċentrat fuq il-persuni u multidimensjonali biex tindirizza l-kawżi ewlenin tal-faqar. Din se tindirizza l-kundizzjoni ta’ persuni mingħajr dar bħala waħda mill-aktar forom severi ta’ esklużjoni soċjali, se ssaħħaħ il-prevenzjoni, u se tippromwovi għodod integrati biex tnaqqas l-inugwaljanza, il-faqar u l-esklużjoni, u se ttejjeb l-aċċess għal servizzi essenzjali, il-protezzjoni soċjali u s-suq tax-xogħol.

Iż-żieda fid-disponibbiltà tal-akkomodazzjoni soċjali hija essenzjali biex jinkisbu perkorsi fit-tul biex il-persuni ma jibqgħux mingħajr dar u jiġu evitati l-esklużjoni soċjali u s-sitwazzjonijiet ta’ akkomodazzjoni prekarji. L-aċċess għall-akkomodazzjoni soċjali u għall-assistenza lill-persuni mingħajr dar kif enfasizzat bħala wieħed mill-20 prinċipju tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. It-tisħiħ tas-servizzi relatati mal-akkomodazzjoni bħall-konsulenza dwar id-dejn u l-miżuri ta’ mitigazzjoni huma strumentali biex jiġu evitati l-iżgumbramenti.

Il-promozzjoni ta’ taħlita soċjali u ta’ solidarjetà interġenerazzjonali fil-viċinat tevita s-segregazzjoni, trawwem l-inklużjoni, u tiżgura li l-inkwilini vulnerabbli jkunu parti minn komunitajiet prosperużi u diversi. Bħala parti mit-tranżizzjoni ġusta u l-isforzi biex jinqered il-faqar enerġetiku, hemm ukoll il-ħtieġa li jiġu protetti l-aktar gruppi żvantaġġati, li spiss jgħixu f’akkomodazzjoni bl-agħar rendiment tal-enerġija, biex il-provvista tal-enerġija tagħhom ma tiġix maqtugħa.

Għan

Il-promozzjoni ta’ soluzzjonijiet ta’ akkomodazzjoni li jipproteġu u jagħtu s-setgħa lill-persuni f’sitwazzjonijiet vulnerabbli

Kif

Il-Kummissjoni se: ·tipproponi rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-ġlieda kontra l-esklużjoni fil-qasam tal-akkomodazzjoni biex tappoġġa lill-persuni vulnerabbli f’sitwazzjonijiet ta’ akkomodazzjoni prekarji u tevita u tindirizza l-kundizzjoni ta’ persuni mingħajr dar. Din se jkollha l-għan li tippromwovi t-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ politiki bbażati fuq approċċ ta’ politiki ċċentrat fuq il-persuni, immexxi mill-akkomodazzjoni u integrat. L-inizjattiva se tiġi ppreżentata fil-kuntest tal-Istrateġija Kontra l-Faqar li jmiss u tibni fuq il-ħidma tal-Pjattaforma Ewropea għall-Ġlieda kontra l-Kundizzjoni ta’ Persuni Mingħajr Dar; ·timmobilizza investiment ġdid fl-akkomodazzjoni soċjali u f’soluzzjonijiet immexxija mill-akkomodazzjoni għal persuni mingħajr dar billi tistabbilixxi fluss ta’ ħidma ddedikat fil-Pjattaforma ta’ Investiment Pan-Ewropea, inklużi inizjattivi ta’ kooperazzjoni potenzjali ma’ organizzazzjonijiet filantropiċi u atturi privati biex jiġi estiż l-appoġġ finanzjarju u in natura; ·tidentifika mudelli u tikkondividi prattiki tajbin li jikkombinaw il-protezzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà tas-sidien mas-sigurtà tal-inkwilini u tappoġġa r-riċerka u l-iskambji ta’ prattiki tajbin 31 ; ·tappoġġa lill-unitajiet domestiċi fil-ġlieda kontra l-faqar enerġetiku u tipproteġi lill-persuni vulnerabbli mill-qtugħ tal-provvista tal-enerġija, bħala parti mill-Pakkett dwar l-Enerġija għaċ-Ċittadini li jmiss (2026). L-Istati Membri u r-reġjuni huma mħeġġa jżidu l-appoġġ tagħhom għal persuni mingħajr dar u għal gruppi oħra f’sitwazzjonijiet vulnerabbli, inkluż permezz tal-pjanijiet ta’ sħubija nazzjonali u reġjonali tagħhom fl-ambitu tal-QFP li jmiss. Jista’ jiġi previst appoġġ addizzjonali fl-ambitu tal-Faċilità tal-UE li tappoġġa l-akkomodazzjoni soċjali u affordabbli. Dawn huma mħeġġa wkoll irawmu aċċess għal akkomodazzjoni aċċessibbli għall-persuni b’diżabbiltà. L-Istati Membri u l-awtoritajiet reġjonali u lokali huma mħeġġa jżidu t-trasparenza tal-ftehimiet ta’ kiri pereżempju billi jirrikjedu li l-fornituri tas-servizzi tal-kiri jippubblikaw il-kostijiet medji tal-kiri u/jew l-aħħar prezz tal-kiri ta’ proprjetà.

3.Alleanza Ewropea għall-Akkomodazzjoni biex issaħħaħ il-kooperazzjoni madwar l-UE

“Sforz Ewropew, ankrat fir-realtajiet lokali.” Il-President von der Leyen, id-diskors dwar l-Istat tal-Unjoni tal-2025

Il-kooperazzjoni fil-livell tal-UE dwar il-politika tal-akkomodazzjoni sa issa kienet limitata, u ħalliet opportunitajiet biex jiġu kkoordinati l-azzjonijiet, tiġi kondiviża l-aħjar prattika, u jsir progress lejn objettivi komuni li fil-biċċa l-kbira ma ġewx sfruttati. Alleanza Ewropea għall-Akkomodazzjoni ġdida se tgħaqqad il-livelli kollha tal-gvern, mill-bliet u mir-reġjuni sal-istituzzjonijiet nazzjonali u Ewropej, flimkien mal-partijiet ikkonċernati ewlenin tal-akkomodazzjoni biex tixpruna impenn kondiviż sabiex tiżgura akkomodazzjoni affordabbli, sostenibbli u ta’ kwalità għal kulħadd. L-Alleanza se sservi bħala ċentru għall-kooperazzjoni, għall-apprendiment reċiproku, u għall-iskambju tal-aħjar prattika madwar l-Ewropa, filwaqt li ssawwar mod ġdid ta’ ħidma rigward l-akkomodazzjoni fil-livell tal-UE u l-konnessjoni mal-livell lokali. Se trawwem sinerġiji u kooperazzjoni b’mod partikolari mal-Aġenda tal-UE għall-Bliet 32 , il-Bauhaus Ewropea l-Ġdida, il-Pjattaforma Ewropea għall-Ġlieda kontra l-Kundizzjoni ta’ Persuni mingħajr Dar u l-Forum ta’ Livell Għoli dwar il-Kostruzzjoni. Il-Kummissjoni Ewropea tinsab lesta li żżid il-kooperazzjoni tagħha mal-Kunsill u mal-Parlament Ewropew dwar dan is-suġġett.

Fid-diskors dwar l-Istat tal-Unjoni, il-President von der Leyen ħabbret l-ewwel Summit tal-UE dwar l-Akkomodazzjoni li qatt se jkun sar. Dan se jiġi organizzat fl-2026 mill-Kummissjoni, flimkien mal-Kunsill Ewropew, u se jlaqqa’ flimkien fl-ogħla livell lill-atturi ewlenin kollha b’rabta mal-akkomodazzjoni.

Għan

It-tisħiħ tal-kooperazzjoni u tal-apprendiment reċiproku bejn il-livelli kollha tal-gvern u l-partijiet ikkonċernati

Kif

Il-Kummissjoni se: ·torganizza l-ewwel Summit tal-UE dwar l-Akkomodazzjoni (2026); ·tistabbilixxi Alleanza Ewropea għall-Akkomodazzjoni (Q3/2026) biex: otiffaċilita l-kooperazzjoni dwar l-akkomodazzjoni mal-Istati Membri u bejniethom u livelli differenti ta’ gvern, inkluż mal-bliet u mar-reġjuni, mal-partijiet ikkonċernati ewlenin tal-akkomodazzjoni, mal-Parlament Ewropew, mal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni u mal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew; otaqsam l-għarfien u l-prattika tajba bejn l-Istati Membri, ir-reġjuni u l-bliet permezz ta’ programm ġdid ta’ apprendiment reċiproku dwar il-governanza f’diversi livelli b’rabta mal-akkomodazzjoni.

Konklużjonijiet

It-tqegħid tal-akkomodazzjoni affordabbli, sostenibbli u ta’ kwalità fuq quddiem nett tal-aġenda tagħna jfisser li jiġi indirizzat wieħed mill-aktar punti ta’ tħassib urġenti ta’ kuljum tal-Ewropej. Il-kostijiet għoljin tal-akkomodazzjoni huma fil-qalba tal-kriżi tal-għoli tal-ħajja, u jsawru l-għażliet, l-opportunitajiet u l-benesseri tal-persuni. Li jiġi żgurat li kull Ewropew jista’ jaffordja dar deċenti ma huwiex biss kwistjoni ta’ ekwità, iżda wkoll essenzjali għall-kompetittività tal-Ewropa, u jippermetti lill-persuni jaċċessaw l-impjiegi, jikkontribwixxu għall-ekonomija u jibnu futuri stabbli.

Dan il-Pjan jistabbilixxi viżjoni u sensiela ta’ azzjonijiet biex tiżdied il-provvista, jiġi sfruttat l-investiment, jingħata appoġġ immedjat filwaqt li jiġu avvanzati riformi dejjiema, u jiġu appoġġati dawk l-aktar milqutin. Dan jimmarka l-bidu ta’ sforz kollettiv li jeħtieġ li jiġi sostnut. Il-progress se jeħtieġ kollaborazzjoni u azzjoni fil-livelli kollha: mill-istituzzjonijiet Ewropej sal-Istati Membri, il-bliet u r-reġjuni, mill-partijiet ikkonċernati sas-soċjetà inġenerali. Il-Kummissjoni tistenna bil-ħerqa aktar kontribut mill-Parlament Ewropew fir-rigward tar-rapport li jmiss tagħha u l-kooperazzjoni mal-Kunsill fit-tħejjija għall-ewwel Summit tal-UE dwar l-Akkomodazzjoni li qatt se jkun sar fl-2026 – mument ewlieni biex jiġi żgurat li l-akkomodazzjoni tibqa’ fuq quddiem nett fl-aġenda politika u li l-miżuri ta’ politika qed jiġu implimentati b’mod effettiv fil-prattika.

Qabel it-tmiem ta’ dan il-mandat, il-Kummissjoni se tippreżenta rapport dwar il-progress li jkun sar skont dan il-Pjan.

Anness: Sommarju tal-azzjonijiet u l-iskeda ta’ żmien

Din it-tabella tiġbor fil-qosor l-azzjonijiet proposti f’dan id-dokument, inklużi l-orjentazzjonijiet tal-politiki mressqa bħala inkoraġġimenti għall-kunsiderazzjoni mill-Istati Membri.

X’inhu	Min	Meta
Pilastru I. Tisħiħ tal-provvista
Azzjoni 1. Tisħiħ tal-produttività, tal-kapaċità u tal-innovazzjoni tal-industrija tal-kostruzzjoni
L-Istrateġija Ewropea għall-Kostruzzjoni tal-Akkomodazzjoni	KE	Q4 2025
L-Att dwar is-Servizzi tal-Kostruzzjoni	KE	Q4 2026
Programmi ta’ taħriġ fuq skala kbira, li jippromwovu l-innovazzjoni fil-kurrikuli tal-kostruzzjoni	KE, SM, industrija
Isir monitoraġġ u meta jkun meħtieġ tittieħed azzjoni kontra kwalunkwe prattika antikompetittiva potenzjali fis-settur tal-kostruzzjoni	KE, SM
Jiġu appoġġati l-investimenti fil-manifattura Ewropea b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju u b’bażi bijoloġika, fl-integrazzjoni tal-kriterji ta’ sostenibbiltà fl-iskemi ta’ akkwist pubbliku u ta’ appoġġ, fl-adozzjoni ta’ metodi moderni ta’ kostruzzjoni u rinnovazzjoni, u sforzi ta’ apprendistati, ta’ titjib tal-ħiliet u ta’ taħriġ mill-ġdid fuq skala kbira.	SM
Azzjoni 2. Titnaqqas il-burokrazija biex titħaffef il-provvista tal-akkomodazzjoni
Il-pakkett dwar is-simplifikazzjoni tal-akkomodazzjoni	KE, SM	2027
Jiġu ssimplifikati l-ippjanar nazzjonali, reġjonali u lokali, ir-regoli dwar it-tqassim f’żoni u l-ħruġ tal-permessi, kif ukoll il-kodiċijiet tal-bini, tiżdied il-kapaċità amministrattiva, inkluż għad-diġitalizzazzjoni, u jsir użu mill-flessibbiltajiet offruti mid-Direttivi dwar l-Akkwist Pubbliku	SM
Azzjoni 3. Jiġu kkombinati l-affordabbiltà, is-sostenibbiltà u l-kwalità fl-akkomodazzjoni
Sħubija Ġdida għal Djar Aħjar, gwida dwar servizzi ta’ punt uniku ta’ servizz għar-rinnovazzjoni, appoġġ għal Pjanijiet Nazzjonali ta’ Rinnovazzjoni tal-Bini komprensivi	KE, SM	2026
Pjan ta’ Azzjoni għall-Komunitajiet tal-Enerġija	KE	2026
Riġenerazzjoni tal-viċinati permezz tal-Bauhaus Ewropea l-Ġdida	KE, SM	2026 ’il quddiem
Tingħata prijorità lir-rinnovazzjoni/lill-adattament għal skop differenti tal-bini eżistenti, u jiġu evitati demolizzjonijiet bla bżonn	SM u l-awtoritajiet reġjonali u lokali
Pilastru II. Jiġi mmobilizzat l-investiment
Azzjoni 4. Jiġi mmobilizzat investiment pubbliku u privat addizzjonali
Pjattaforma Pan-Ewropea ta’ Investiment għal akkomodazzjoni affordabbli u sostenibbli	KE, BEI, NPBIs, IFIs	Q3 2026
Jiġu appoġġati investimenti ġodda fl-akkomodazzjoni fl-ambitu tal-QFP kurrenti	KE, SM	2026-2027
Opportunitajiet biex jiżdiedu l-investimenti fl-akkomodazzjoni fl-ambitu tal-QFP li jmiss	KE, SM, reġjuni	2028 ’il quddiem
Għajnuna biex jiġu żviluppati mudelli ta’ finanzjament skalabbli u innovattivi	KE, SM	2026-2027
Qafas ta’ investiment volontarju mmexxi mis-suq għall-akkomodazzjoni soċjali u affordabbli	KE, atturi tas-suq, awtoritajiet pubbliċi
Gwida għall-Istati Membri dwar it-tfassil ta’ soluzzjonijiet finanzjarji u legali biex jappoġġaw l-akkomodazzjoni soċjali u affordabbli, filwaqt li jitqiesu l-kunsiderazzjonijiet tad-dejn pubbliku	KE, SM
Tiżdied l-ambizzjoni biex jiġu appoġġati l-investimenti f’akkomodazzjoni soċjali u affordabbli	SM, reġjuni
Azzjoni 5. Jiġi ffaċilitat appoġġ pubbliku aktar rapidu u sempliċi għal akkomodazzjoni soċjali u affordabbli
Regoli riveduti dwar l-għajnuna mill-Istat	KE	Q4 2025
Pilastru III. Jiġi ffaċilitat l-appoġġ immedjat filwaqt li jiġu xprunati r-riformi
Azzjoni 6. Jiġi indirizzat il-kiri għal żmien qasir f’żoni taħt stress relatat mal-akkomodazzjoni
Inizjattiva leġiżlattiva ġdida dwar l-STR bħala parti minn Att dwar l-Akkomodazzjoni Affordabbli	KE	Q4 2026
Tiġi mmonitorjata d-data dwar l-STRs, jiġi vvalutat l-impatt tagħhom fuq l-affordabbiltà tal-akkomodazzjoni	SM
Azzjoni 7. Tiġi indirizzata l-ispekulazzjoni fis-suq tal-akkomodazzjoni
Analiżi tad-dinamika tal-prezzijiet tal-akkomodazzjoni, inkluż l-evidenza disponibbli ta’ xejriet ta’ spekulazzjoni, id-diskrepanzi fid-data u l-konsegwenzi ekonomiċi	KE	Q4 2026
Tiġi promossa t-trasparenza akbar fis-suq tal-proprjetà residenzjali	KE, SM
Jiġu ffaċilitati l-investimenti f’fornituri tal-akkomodazzjoni mingħajr skop ta’ profitt/bi profitt limitat	KE, SM
Apprendiment bejn il-pari u innovazzjoni fl-indirizzar tal-ispekulazzjoni tal-akkomodazzjoni	KE, SM, awtoritajiet reġjonali u lokali
Jiġu stabbiliti miżuri biex jillimitaw l-imġiba spekulattiva dannuża u li jirriflettu l-ħtiġijiet lokali	SM, awtoritajiet reġjonali u lokali
Azzjoni 8. Jitmexxew ’il quddiem ir-riformi strutturali tal-Istati Membri
Monitoraġġ aktar b’saħħtu u rakkomandazzjonijiet immirati fl-ambitu tas-Semestru Ewropew	KE	Mill-2026
Titrawwem statistika Ewropea relatata mal-akkomodazzjoni u jiġi stabbilit punt ta’ aċċess fil-livell tal-UE għad-data u għall-analiżi tas-suq tal-akkomodazzjoni	KE, SM
Jiġi identifikat fejn il-politika u l-finanzjament tal-UE jista’ jkollhom l-akbar impatt biex itejbu l-funzjonament tas-swieq tal-akkomodazzjoni	KE, SM
Jingħata appoġġ lill-Istati Membri fit-tfassil ta’ politiki dwar it-tassazzjoni li jippromwovu l-affordabbiltà tal-akkomodazzjoni	KE, SM
Jingħata appoġġ tekniku u finanzjarju lill-Istati Membri, lir-reġjuni u lill-bliet biex iwettqu r-riformi	KE	Mill-2026
Jiġu implimentati riformi ambizzjużi u komprensivi ffukati fuq l-affordabbiltà	SM
Pilastru IV. Jingħata appoġġ lil dawk l-aktar milqutin
Azzjoni 9. Akkomodazzjoni għaż-żgħażagħ
Jiġu mmobilizzati l-investimenti għall-akkomodazzjoni tal-istudenti	KE, SM
Tiġi vvalutata l-fattibbiltà ta’ skema ta’ garanzija biex titnaqqas/tiġi eliminata l-ħtieġa ta’ depożitu ta’ sigurtà	KE, Grupp tal-BEI
Jiġu identifikati u mxerrda mudelli ta’ akkomodazzjoni innovattivi għall-istudenti u għaż-żgħażagħ	KE, SM
Skema pilota fil-qafas ta’ Erasmus+ għal studenti mobbli minn sfondi żvantaġġati	KE, bliet
Jiġu żviluppati u implimentati skemi mmirati biex itejbu l-aċċess għall-akkomodazzjoni għaż-żgħażagħ	SM
Azzjoni 10. L-indirizzar tal-kundizzjoni ta’ persuni mingħajr dar u l-appoġġ lill-inkwilini u lill-unitajiet domestiċi f’sitwazzjonijiet vulnerabbli
Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-ġlieda kontra l-esklużjoni fil-qasam tal-akkomodazzjoni	KE, SM	2026
Jiġi mmobilizzat investiment ġdid fl-akkomodazzjoni soċjali u soluzzjonijiet immexxija mill-akkomodazzjoni għall-persuni mingħajr dar permezz tal-Pjattaforma ta; Investiment Pan-Ewropea	KE, BEI, NPBIs, IFIs	Q3 2026
Jiġu identifikati mudelli u jiġu kondiviżi prattiki tajbin li jikkombinaw il-protezzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà tas-sidien mas-sigurtà tal-inkwilini	KE
Jiġi miġġieled il-faqar enerġetiku u jiġu protetti l-persuni vulnerabbli mill-qtugħ tas-servizz permezz tal-Pakkett dwar l-Enerġija għaċ-Ċittadini	KE	2026
Jiżdied l-appoġġ għal persuni mingħajr dar u għal gruppi oħra f’sitwazzjonijiet vulnerabbli, inkluż permezz tal-pjanijiet ta’ sħubija nazzjonali u reġjonali fl-ambitu tal-QFP li jmiss	KE, reġjuni
Tiżdied it-trasparenza tal-ftehimiet ta’ kiri	SM, awtoritajiet reġjonali u lokali
Alleanza Ewropea għall-Akkomodazzjoni biex issaħħaħ il-kooperazzjoni madwar l-UE
Is-Summit tal-UE dwar l-Akkomodazzjoni	KE, il-Kunsill, SM	2026
L-Alleanza Ewropea għall-Akkomodazzjoni	KE	2026
Programm ta’ apprendiment reċiproku dwar il-governanza f’diversi livelli b’rabta mal-akkomodazzjoni	KE, SM, reġjuni, awtoritajiet lokali	Q3 2026

(1)

Ara d-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal. COM(2025) 1025

(2)

Il-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew, it-23 ta’ Ottubru 2025. Ara: 20251023-european-council-conclusions-mt.pdf

(3)

Il-Konklużjonijiet tal-Presidenza, l-1 ta’ Diċembru 2025.

(4)

  https://housing.ec.europa.eu/document/e8944c5e-6098-495c-8ecd-da7da9738588_en  

(5)

Tbassir dwar il-Ħiliet taċ-Ċentru Ewropew għall-Iżvilupp ta’ Taħriġ Vokazzjonali (CEDEFOP, Centre européen pour le développement de la formation professionnelle).

(6)

COM(2025) 991

(7)

L-inizjattiva, taħt is-subprogramm LIFE għal Tranżizzjoni lejn Enerġija Nadifa, qed tiġi estiża għall-Istati Membri kollha.

(8)

  L-Att Delegat tal-Kummissjoni li jemenda d-Divulgazzjonijiet tat-Tassonomija, Atti Delegati Klimatiċi u Ambjentali

(9)

COM(2025) 984

(10)

COM(2025) 280 final

(11)

  https://new-european-bauhaus.europa.eu/index_en  

(12)

COM(2025) 1026 u COM(2025) 1027

(13)

Ir-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolamenti (UE) 2021/1058 u (UE) 2021/1056 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi sabiex jiġu indirizzati sfidi strateġiċi fil-kuntest tar-rieżami ta’ nofs it-terminu.

(14)

Inkluż kofinanzjament nazzjonali

(15)

 Ara: swd-affordable-housing-2025_en.pdf

(16)

L-impatt jista’ jiżdied aktar bl-użu ta’ self ta’ politika lill-Istati Membri li se jkunu jistgħu jappoġġaw il-Pjanijiet ta’ Sħubija Nazzjonali u Reġjonali.

(17)

Fond rotanti huwa skema finanzjarja li tintuża biex b’mod kontinwu ikun hemm kapital disponibbli u jintuża mill-ġdid għal skopijiet speċifiċi, bħall-finanzjament tal-proġetti jew il-provvista tas-self. Wara r-rimborż tas-self, il-kapital jerġa’ jingħata b’self għal proġett ieħor, u b’hekk ikun jista’ jintuża b’mod ripetut.

(18)

Il-Gateway Unika se ssir l-uniku punt ta’ aċċess għal informazzjoni konsolidata dwar opportunitajiet ta’ finanzjament għall-promoturi tal-proġetti taħt il-QFP li jmiss.

(19)

Inkluż bis-saħħa tal-garanzija addizzjonali mill-emenda Omnibus.

(20)

Proposti riċevuti diġà mill-Istati Membri sal-11 ta’ Diċembru 2025, inkluż il-kofinanzjament nazzjonali.

(21)

 L-appoġġ għal akkomodazzjoni affordabbli jaqa’ taħt il-kategorija ġenerali ta’ servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali (“SGEIs”).

(22)

  Public opinion on urban challenges and investment in cities – Ġunju 2025 – Stħarriġ tal-Ewrobarometru .

(23)

Ir-Regolament (UE) 2024/1028

(24)

Għall-fini tal-istatistika tal-OECD, “akkomodazzjoni soċjali bil-kiri” hija definita bħala akkomodazzjoni residenzjali bil-kiri pprovduta bi prezzijiet taħt il-livell tas-suq u allokata skont regoli speċifiċi aktar milli mekkaniżmi tas-suq (Salvi Del Pero et al., 2016).

(25)

Fis-sejħa tal-Istrument ta’ Appoġġ Tekniku tal-2027.

(26)

 L-istatistika tal-UE dwar l-introjtu u l-kundizzjonijiet tal-għajxien (SILC, statistics on income and living conditions) tissuġġerixxi li bħala medja 42 % taż-żgħażagħ ta’ bejn is-16 u d-29 sena li jinsabu f’riskju ta’ faqar jonfqu aktar minn 40 % tal-introjtu tagħhom fuq l-akkomodazzjoni. 

(27)

 Bażi tad-Data dwar l-Akkomodazzjoni Affordabbli tal-OECD, HC3.1 People experiencing homelessness. Għadha ma teżistix data armonizzata.

(28)

Eurostat

(29)

 Mill-Grupp BEI fl-ambitu taċ-Ċentru Konsultattiv ta’ InvestEU

(30)

L-approċċi mmexxija mill-akkomodazzjoni jagħtu prijorità lill-għoti ta’ akkomodazzjoni stabbli u permanenti malajr kemm jista’ jkun lil persuni li jinsabu f’riskju li jispiċċaw mingħajr dar jew li qed jesperjenzaw din il-kundizzjoni, u joffru servizzi ta’ appoġġ wara li jidħlu fl-akkomodazzjoni aktar milli l-ewwel jitolbuhom jissodisfaw ċerti kundizzjonijiet.

(31)

Pereżempju, permezz tas-segwitu tal-proġett TEN-LAW, studju komparattiv komprensiv iffinanzjat mill-UE mwettaq fi 28 pajjiż Ewropew, li jeżamina l-liġijiet nazzjonali dwar il-kiri u oqfsa usa’ għall-protezzjoni tal-kiri, inkluż il-bilanċ tad-drittijiet u d-dmirijiet bejn l-inkwilini u s-sidien.

(32)

 B’mod partikolari permezz tal-Pjattaforma tal-UE għall-Bliet li se tagħti lill-bliet aċċess issimplifikat għal appoġġ mill-UE bħal strumenti ta’ finanzjament, riżorsi tal-għarfien u assistenza teknika, inkluż mill-Faċilità tal-UE.