IL-KUMMISSJONI EWROPEA

Brussell, 16.7.2025

COM(2025) 570 final

KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Baġit tal-UE dinamiku għall-prijoritajiet tal-futur - Il-Qafas Finanzjarju Pluriennali  2028-2034

{SWD(2025) 570 final} - {SWD(2025) 571 final}

1.INTRODUZZJONI 

Il-qafas finanzjarju pluriennali 2028–2034 se jkun ħafna aktar minn sempliċiment pjan finanzjarju. Se jkun dikjarazzjoni strateġika tal-ambizzjoni politika kollettiva tal-Unjoni li twettaq il-prijoritajiet tagħha u li taġixxi b’saħħa u unità fix-xena globali għall-10 snin li ġejjin. Il-baġit tal-UE huwa l-mutur tal-Unjoni li wera kemm-il darba l-impatt trasformattiv tiegħu bħala l-ixprun tal-investiment u tat-tkabbir, u huwa espressjoni b’saħħitha tas-solidarjetà Ewropea. Biss biss f’dawn l-aħħar 5 snin il-baġit tal-UE għen biex jiġu salvati l-ħajjiet u l-għajxien tul il-pandemija, ippermetta lill-Unjoni tegħleb il-kriżijiet tal-katina tal-enerġija u tal-provvista, u sostna l-appoġġ sod tal-Unjoni għall-Ukrajna.

Wasal iż-żmien li tinbena Ewropa aktar indipendenti, peress li l-Unjoni ma tistax tiddependi biss fuq l-oħrajn biex tiżgura s-sigurtà u l-prosperità fit-tul tagħha. Il-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja fil-fruntieri tal-Unjoni, l-instabbiltà ġeopolitika usa’, u t-tfixkil fir-relazzjonijiet kummerċjali globali kienu twissija drammatika għall-Ewropa. Ġegħluna nivvalutaw mill-ġdid il-prijoritajiet strateġiċi tagħna u nieħdu azzjoni urġenti biex innaqqsu d-dipendenzi u nindirizzaw il-vulnerabbiltajiet għal għadd kbir ta’ theddidiet għas-sigurtà u l-istil ta’ ħajja tagħna. Dan kien jirrikjedi li nerġgħu niffukaw fuq il-kompetittività, is-sigurtà, id-difiża, il-migrazzjoni, is-sigurtà tal-ikel u l-awtonomija strateġika kif ukoll fuq it-tħejjijiet tagħna għat-tkabbir futur tal-Unjoni. Dan approfondixxa l-impenn tagħna għall-prinċipji u l-valuri li jgħaqqdu l-Ewropa u jagħmlu lill-Unjoni x-xempju tal-istabbiltà u l-progress f’dinja turbolenti.

Li nieħdu l-futur komuni tagħna f’idejna jfisser li l-Unjoni tiġi mgħammra b’baġit ambizzjuż fid-daqs u d-disinn. Biex jinħolqu opportunitajiet għall-ġenerazzjonijiet attwali u futuri ta’ Ewropej kif ukoll jiġu megħjuna dawk fil-bżonn. Biex niddefendu l-interessi u l-valuri strateġiċi tagħna. Biex nibnu fuq il-potenzjal tas-suq uniku u nisfruttaw teknoloġiji ġodda biex mexxu ’l quddiem it-tkabbir u l-innovazzjoni. Biex nilħqu l-għanijiet klimatiċi tagħna u nappoġġaw lin-negozji, speċjalment in-negozji ż-żgħar, u liċ-ċittadini fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b’emissjonijiet żero. Biex nipproteġu l-ambjent tagħna, nippreservaw ir-riżorsi naturali tagħna, nippromwovu ċ-ċirkolarità, u nsaħħu l-kompetittività u r-reżiljenza tal-Ewropa, inkluża r-reżiljenza tal-ilma. Biex niggarantixxu s-sigurtà kollettiva tagħna, nerġgħu niksbu l-vantaġġ kompetittiv tal-Ewropa, insaħħu l-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, u niġġestixxu l-konsegwenzi tax-xejriet demografiċi. It-tisħiħ tal-fruntieri esterni tal-UE, il-ġestjoni tal-migrazzjoni u l-iżgurar tal-funzjonament tajjeb taż-żona Schengen. Biex naħtfu l-opportunità storika tat-tkabbir biex nkomplu nsaħħu l-Unjoni. U biex nibnu sħubijiet globali strateġiċi li jagħmlu lill-Unjoni attur b’saħħtu u affidabbli fix-xena dinjija, li jkunu ankrati sew mal-prinċipji tal-kummerċ internazzjonali bbażat fuq ir-regoli.

L-Ewropa issa trid tagħmel l-affarijiet b’mod differenti – u l-baġit tal-UE mhuwiex eċċezzjoni. Fi żmien ta’ inċertezza ġeopolitika u ekonomika akbar, hemm aspettattivi kbar biex l-Unjoni ssib tweġibiet għal sensiela ta’ sfidi ġenerazzjonali. Ir-rikjesti huma akbar minn qatt qabel u d-daqs tal-baġit tal-UE jrid ikun proporzjonat mar-responsabbiltajiet li dejjem qed jikbru tal-Unjoni. Madankollu r-riżorsi huma limitati. Il-baġits nazzjonali jinsabu taħt pressjoni u ma jistgħux jindirizzaw l-isfidi transfruntieri waħedhom. Is-self konġunt li jappoġġa n-NextGenerationEU se jirrikjedi l-ħlas lura fis-snin li ġejjin. Dan ifisser li rridu nagħmlu użu sħiħ minn kull euro fil-baġit tal-UE biex ninvestu f’oqsma fejn il-valur miżjud tal-UE huwa l-akbar u biex nattiraw l-investiment privat u pubbliku.

L-Unjoni teħtieġ baġit aktar ambizzjuż li jkun aktar sempliċi, aktar flessibbli u aktar strateġiku. U fuq kollox, il-baġit tal-UE jrid jagħti riżultati. Dan huwa l-messaġġ qawwi mill-konsultazzjonijiet pubbliċi wiesgħa tal-Kummissjoni dwar il-qafas finanzjarju pluriennali futur 1 , ir-rakkomandazzjonijiet ta’ Panel apposta taċ-Ċittadini Ewropej 2 , u s-sensibilizzazzjoni estensiva fil-livelli Ewropej, nazzjonali, reġjonali u lokali. Issa wasal iż-żmien li dawn it-tagħlimiet jitpoġġew fil-prattika u li l-Unjoni tiġi mgħammra b’baġit modern għal dinja li qed tinbidel b’ħeffa.

L-esperjenza turi li l-flessibbiltà hija kruċjali. Dan il-qafas finanzjarju pluriennali jipprovdi l-istabbiltà u l-prevedibbiltà li jagħmlu l-baġit tal-UE dan l-ixprun ta’ investiment fit-tul b’saħħtu. Iżda f’dinja inċerta u volatili, il-baġit tal-UE jrid ikollu wkoll kapaċità strutturali ħafna aktar b’saħħitha biex jadatta ruħu għal dak li mhux mistenni. Ħafna drabi r-rispons baġitarju għall-kriżijiet u l-ħtiġijiet li qed jevolvu kien ad hoc u improvviżat. Għal politika fit-tul, dan mhux bażi soda. Huwa għalhekk li l-Kummissjoni qed tipproponi baġit aktar flessibbli, mgħammar aħjar kemm għal dak li nafu bih kif ukoll għal dak li ma nafux. Ir-rwol tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fit-tmexxija tal-baġit se jiżgura livell għoli ta’ sorveljanza politika, trasparenza u responsabbiltà demokratika f’kull ħin.

Il-Kummissjoni hija impenjata fi sforz bla preċedent biex l-Ewropa ssir aktar sempliċi – u dan għandu jinkludi l-baġit tal-UE. Il-konsultazzjonijiet pubbliċi kkonfermaw li l-programmi finanzjarji tal-UE saru wisq frammentati, trikkbu fuq xulxin, b’lakuni u regoli diverġenti. Dan joħloq konfużjoni u jnaqqas l-aċċessibbiltà, il-flessibbiltà u l-impatt. Il-Kummissjoni tipproponi li tissimplifika u tarmonizza l-programmi finanzjarji tal-UE, filwaqt li tagħmilha ħafna aktar faċli biex jiġu identifikati l-opportunitajiet ta’ finanzjament, jiġu sfruttati s-sinerġiji, u jinħoloq baġit sempliċi, trasparenti u koerenti għas-servizz tal-Ewropej kollha.

Il-baġit fit-tul tal-UE li jmiss huwa opportunità biex jiġi affermat mill-ġdid l-impenn tal-Ewropa għall-għanijiet u l-valuri komuni tagħna. Il-proposti tal-Kummissjoni huma mfassla biex jiżguraw li l-investiment tal-UE jitmexxa mill-prijoritajiet politiċi tagħna, u b’hekk jinkisbu riżultati aħjar milli kieku l-Istati Membri jaġixxu waħidhom. Dawn għandhom għeruqhom fir-rispett tal-istat tad-dritt u jirriflettu impenn profond biex jiżguraw li l-flus tal-UE jintefqu tajjeb u jaderixxu mal-ogħla standards ta’ ġestjoni finanzjarja tajba.

Il-Kummissjoni qed tipproponi baġit ambizzjuż ta’ EUR 1,98 triljun għall-perjodu 2028-2034, ekwivalenti għal 1,26 % tal-ING tal-UE. L-Unjoni tista’ tilħaq l-ambizzjonijiet tagħha biss jekk ikollha baġit korrispondenti. Dan il-baġit se jippermetti lill-Unjoni biex tibni fuq il-momentum maħluq min-NextGenerationEU u twettaq il-kompiti u r-responsabbiltajiet li ġiet fdata bihom.

L-immodernizzar tal-finanzjament tal-baġit tal-UE huwa parti essenzjali minn dan il-pakkett u se jippermetti kontribuzzjonijiet nazzjonali stabbli minkejja ż-żieda fid-daqs tal-baġit. Baġit ambizzjuż iffukat fuq il-prijoritajiet Ewropej għandu jkun ibbażat fuq sistema ta’ dħul aktar moderna u Ewropea. Għal dan l-għan, il-Kummissjoni tipproponi pakkett imsaħħaħ ta’ riżorsi proprji ġodda, li jinkludi aġġustamenti għall-proposta tal-2023 dwar ir-riżorsi proprji ġodda u kandidati addizzjonali. Id-dħul li jiġġenera se jippermetti baġit tal-UE f’konformità mal-ambizzjonijiet filwaqt li jissodisfa l-obbligi tal-Unjoni li tħallas lura s-self tan-NextGenerationEU.

Il-qafas finanzjarju pluriennali 2028-2034 huwa opportunità unika biex inġeddu l-baġit fit-tul tagħna għal dinja li qed tinbidel kostantement. Il-baġit tal-UE u l-politiki komuni li jappoġġa huma parti integrali tal-Unjoni tagħna. Il-prinċipji u l-objettivi fundamentali li sawru l-baġit tal-UE sa mill-bidu tiegħu mhux se jinbidlu. Iżda l-isfidi li qed tiffaċċja l-Unjoni huma tali li s-sitwazzjoni għadha mhix opzjoni. Meta nagħmlu l-baġit tal-UE u l-programmi tiegħu aktar sempliċi, aktar flessibbli u strateġikament adattat għall-prijoritajiet tal-lum – u ta’ għada – nagħtu lill-Unjoni l-baġit modern li teħtieġ biex tipproteġi liċ-ċittadini Ewropej, tgħin lin-negozji Ewropej jiffjorixxu u ssaħħaħ il-mudell soċjali tal-Ewropa. U biex iċ-ċittadini, ir-riċerkaturi u n-negozji mill-UE u lil hinn minnha jiġu mħeġġa jagħżlu l-Ewropa.

Fil-qosor, biex nibnu Ewropa indipendenti li tkun kapaċi ssawwar id-destin tagħha stess.

2.IL-BAĠIT TAL-UE: IL-PRIJORITAJIET TAL-UE MSARRFIN F’AZZJONI

Il-baġit il-ġdid tal-UE se jkun baġit ibbażat fuq il-politika. Il-ġenerazzjoni li jmiss ta’ programmi finanzjarji tal-UE jridu jkunu ħaġa waħda koerenti, filwaqt li jaħdmu flimkien biex jgħollu l-kooperazzjoni Ewropea għal-livell li jmiss f’oqsma ta’ prijorità bħall-kompetittività, is-sigurtà, id-dekarbonizzazzjoni, is-sostenibbiltà u l-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali. Il-programmi tal-baġit imġedded tal-UE huma mfassla biex ikunu komplementari, u jippermettu li r-riżorsi jiġu kkombinati b’appoġġ għall-prijoritajiet Ewropej, kemm fl-Unjoni kif ukoll madwar id-dinja.

I.L-ixprunar tal-prosperità, is-sostenibbiltà u s-sigurtà – investimenti u riformi mfassla apposta permezz ta’ pjanijiet ta’ sħubija nazzjonali u reġjonali

Il-pjanijiet ta’ sħubija nazzjonali u reġjonali l-ġodda għall-investiment u għar-riformi se jibnu fuq ir-rekord notevoli tal-politiki komuni tal-Ewropa — u se jsiru aktar b’saħħithom u jħallu aktar impatt. Is-sħubijiet se jżidu s-sinerġiji fost il-politiki attwali b’appoġġ għall-prijoritajiet Ewropej, filwaqt li jsaħħu l-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali. U se jagħtu spinta lill-azzjoni tal-UE biex jitneħħew l-ostakli għas-suq intern. B’pakkett ta’ EUR 865 biljun (inklużi EUR 50 biljun mill-Fond Soċjali għall-Klima), il-pjanijiet se jiżguraw appoġġ kontinwu għall-politiki komuni tal-Ewropa b’approċċ modernizzat.

Il-pakkett tal-Pjanijiet ta’ Sħubija Nazzjonali u Reġjonali 2028-2034

Il-pjanijiet ta’ sħubija se jkunu ankrati fil-prijoritajiet Ewropej iżda mfassla għall-ħtiġijiet speċifiċi tal-Istati Membri u tar-reġjuni. Il-pjanijiet se jirrispondu għall-prijoritajiet u l-isfidi ewlenin identifikati, inkluż permezz tas-Semestru Ewropew. Dawn se jkunu tal-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali u se jitfasslu fi sħubija bejniethom. Is-sistema l-ġdida ta’ twassil se takkomoda d-diversità tal-Istati Membri, billi toffrilhom flessibbiltà biex jiżviluppaw kapitoli nazzjonali, settorjali u, fejn rilevanti, reġjonali u territorjali, skont ir-regoli attwali, skont l-istrutturi u t-tradizzjonijiet kostituzzjonali ta’ kull Stat Membru. Dawn se jipprovdu appoġġ immirat fil-politiki kollha tal-UE għall-ħtiġijiet urġenti, bħall-isfidi ffaċċjati mir-reġjuni fil-fruntiera tal-Lvant li huma l-aktar affettwati mill-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna. B’mod ġenerali, is-sħubijiet se jkunu inqas preskrittivi dwar kif jistgħu jinkisbu objettivi komuni, iżda se jkunu aktar esiġenti dwar x’għandu jinkiseb, filwaqt li jiġi żgurat ir-rispett sħiħ għall-prinċipju tas-sussidjarjetà.

Il-pjanijiet ta’ sħubija nazzjonali u reġjonali se jiġbru flimkien 14-il fond eżistenti u jiżguraw koerenza u programmazzjoni konġunta bejniethom filwaqt li jirripettaw l-ispeċifitajiet tagħhom. Dan se jissimplifika l-proċessi kumplessi ta’ programmazzjoni, inaqqas il-proċeduri twal ta’ validazzjoni u joħloq opportunitajiet ġodda għal sinerġiji.

Il-pjanijiet ta’ sħubija nazzjonali u reġjonali, flimkien ma’ programmi oħra tal-UE, se jgħinu lill-Unjoni tibqa’ fit-triq lejn l-impenn tagħna biex niddekarbonizzaw l-Ewropa sal-2050. L-investimenti u r-riformi appoġġati mill-pjan se jixprunaw l-innovazzjoni, iżidu r-reżiljenza għall-impatti tat-tibdil fil-klima, itejbu l-konnettività u jgħinu lill-Ewropa jkollha aktar indipendenza enerġetika. Dawn se jappoġġaw lin-negozji u liċ-ċittadini fil-partijiet kollha tal-Unjoni biex jittrattaw l-isfidi u l-opportunitajiet tat-tranżizzjoni lejn ekonomija nadifa, filwaqt li jiżguraw li ħadd ma jitħalla jibqa’ lura.

Il-finanzjament għall-migrazzjoni u l-ġestjoni tal-fruntieri fil-baġit 2028-2034

It-twassil ibbażat fuq ir-riżultati u l-kombinazzjoni ta’ investimenti u riformi li jsaħħu lil xulxin se jkollhom aktar impatt u jagħtu aktar valur lill-flus. Il-pagamenti se jkunu kundizzjonali fuq l-issodisfar tal-istadji importanti u l-miri tal-investiment u tar-riforma marbutin mal-prijoritajiet miftiehma. Dan kollu huwa mistenni li jwassal finanzjament u riżultati aktar malajr u b’mod aktar effiċjenti. Se jitfa’ l-enfasi fuq fejn għandha tkun: fuq ir-riżultati tal-infiq tal-UE. Arranġamenti robusti ta’ awditjar u kontroll jiżguraw li l-pjanijiet ta’ sħubija jiġu implimentati f’konformità mal-ogħla standards ta’ ġestjoni finanzjarja tajba.

Il-prinċipji tal-istat tad-dritt u l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali mhumiex negozjabbli. Ir-Regolament dwar il-Kundizzjonalità 3 tal-istat tad-dritt se jkompli japplika għall-baġit kollu tal-UE (ara t-Taqsima 5). Il-pjanijiet ta’ sħubija nazzjonali u reġjonali se jsaħħu r-rabta bejn ir-rakkomandazzjonijiet fir-Rapport dwar l-Istat tad-Dritt u l-appoġġ finanzjarju. F’każ li Stat Membru jitlef fondi minħabba ksur persistenti tal-Istat tad-Dritt jew tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, dawn se jkunu disponibbli għall-użu fi programmi b’ġestjoni diretta jew indiretta, b’mod partikolari dawk li jikkontribwixxu għall-appoġġ tad-demokrazija, is-soċjetà ċivili, il-valuri tal-Unjoni jew il-ġlieda kontra l-korruzzjoni tal-Ewropa.

Faċilità tal-UE se tappoġġa l-implimentazzjoni fil-livell nazzjonali u reġjonali. Il-Faċilità se tappoġġa azzjonijiet li jistgħu jitwettqu b’mod aktar effiċjenti fil-livell tal-Unjoni, filwaqt li tikkomplementa proġetti implimentati mill-Istati Membri u r-reġjuni. Dan jinkludi l-implimentazzjoni tal-kompetenzi esklużivi tal-Unjoni f’oqsma bħall-konservazzjoni tar-riżorsi bijoloġiċi tal-baħar skont il-politika komuni tas-sajd, l-appoġġ għall-politika tal-oċeani, il-promozzjoni ta’ azzjonijiet soċjali u investimenti fl-infrastruttura soċjali u fl-ekonomija soċjali fil-livell tal-UE, inkluż permezz tal-użu ta’ strumenti ta’ garanzija, u l-promozzjoni tal-kooperazzjoni interreġjonali jew bejn il-bliet. Il-faċilità se tgħin biex twieġeb għal diżastri naturali u dawk ikkawżati mill-bniedem, filwaqt li tibni sinerġiji ma’ oqsma oħra ta’ politika koperti taħt is-sħubijiet, bħall-agrikoltura. Riżerva mhux allokata se tipprovdi l-possibbiltà ta’ rispons ulterjuri għal avvenimenti u diżastri mhux mistennija fl-Istati Membri, jekk il-flessibbiltajiet l-oħra fi ħdan l-allokazzjonijiet nazzjonali u reġjonali ma jkunux biżżejjed.

L-UE se tkompli wkoll tipprovdi appoġġ qawwi lill-Komunità Ċiprijotta Torka permezz ta’ strument apposta.

II.It-tisħiħ tal-kompetittività Ewropea: il-Fond Ewropew għall-Kompetittività u Orizzont Ewropa

(*) R&I kollaborattivi, konsistenti mal-attivitajiet fil-Fond għall-Kompetittività

Il-baġit fit-tul li jmiss tal-UE jrid iwassal għal qabża ’l quddiem fl-appoġġ Ewropew għall-kompetittività. L-Ewropa hija l-benniena tal-innovazzjoni, tal-progress xjentifiku u tal-intraprenditorija, b’impronta industrijali ta’ klassi dinjija. Madankollu, il-kompetittività u s-sigurtà ekonomika tal-Ewropa huma mxekkla minn ostakli għas-suq uniku, swieq kapitali frammentati, diġitalizzazzjoni insuffiċjenti, kompetizzjoni internazzjonali inġusta, prezzijiet għoljin tal-enerġija, nuqqas ta’ ħiliet u ta’ ħaddiema, ħila dgħajfa biex ir-riċerka tissarraf f’eżiti kummerċjabbli, u ostakli biex il-proġetti u l-finanzjament jiġu allinjati flimkien.

L-Ewropa trid twettaq ferm aktar biex toħloq il-kundizzjonijiet għall-aqwa proġetti tagħha u biex il-kumpaniji tagħha jirnexxu u jespandu, kif enfasizzat fir-rapporti ta’ Draghi 4 u Letta 5 u fil-Boxxla għall-Kompetittività 6 . Kif stabbilit fil-Patt għal Industrija Nadifa, huwa essenzjali li d-dekarbonizzazzjoni u t-tkabbir ekonomiku jkunu kkombinati, permezz ta’ prezzijiet tal-enerġija affordabbli, appoġġ għal prodotti nodfa magħmula fl-UE (permezz tal-Att għall-Aċċellerazzjoni tad-Dekarbonizzazzjoni Industrijali), impjiegi ta’ kwalità għolja u finanzjament imsaħħaħ, inkluż permezz tal-bank tad-dekarbonizzazzjoni industrijali. It-tisħiħ tas-sigurtà ekonomika tal-Ewropa jrid ikun ukoll l-objettiv ewlieni — filwaqt li jiġi żgurat li s-setturi ewlenin jibqgħu reżiljenti u kompetittivi fid-dawl tal-bidliet ġeopolitiċi u teknoloġiċi. L-UE trid ukoll tagħti prijorità lill-investimenti f’teknoloġiji mill-aktar avvanzati li huma kruċjali għall-futur, bħall-ispazju, l-intelliġenza artifiċjali u l-kwantum. Biex tibqa’ kompetittiva, awtonoma u sigura, jeħtieġ li l-Ewropa tibni infrastruttura diġitali ta’ klassi dinjija u sigura, bħal networks ta’ kapaċità għolja u gigafabbriki tal-IA.

Il-Fond Ewropew għall-Kompetittività, b’pakkett totali ta’ EUR 409 biljun inkluż Orizzont Ewropa, se jipprovdi spinta bla preċedent fl-appoġġ baġitarju tal-UE għar-riċerka, l-innovazzjoni, l-iżvilupp u l-użu 7 .

Il-Fond Ewropew għall-Kompetittività l-ġdid se jiġbor flimkien is-saħħa tal-investiment fil-livell tal-UE biex iħaffef l-espansjoni, il-manifattura u l-użu ta’ teknoloġiji strateġiċi fl-Ewropa. Dan se jsir l-għodda ewlenija biex tissaħħaħ il-kompetittività tal-kumpaniji Ewropej u tissaħħaħ il-bażi industrijali tal-UE, inkluż billi jiġu appoġġati teknoloġiji, prodotti u servizzi “magħmulin fl-Ewropa”. Filwaqt li jissostitwixxi t-taħlita attwali ta’ programmi mrikkbin fuq xulxin, il-fond, li jopera taħt ġabra unika ta’ regoli, se jissimplifika u jħaffef sew l-finanzjament tal-UE, inkluż għan-negozji ż-żgħar. Dan se jippermetti lill-UE biex tinvesti fejn ikun importanti, u biex tinvesti b’impatt. Il-Fond se jinkludi proċeduri tal-għażla, tal-evalwazzjoni u tal-għoti simplifikati u rapidi, u se jipprovdi rekwiżiti ta’ rappurtar simplifikati għar-riċevituri ta’ finanzjament tal-UE, biex b’hekk il-promoturi tal-proġetti jingħataw finanzjament aktar malajr.

Wara r-rakkomandazzjoni tar-rapport ta’ Draghi, il-Fond Ewropew għall-Kompetittività se jiffoka fuq il-beni pubbliċi tal-UE. Il-Fond se jappoġġa oqsma kritiċi għall-kompetittività tal-UE: it-tranżizzjoni lejn enerġija nadifa u d-dekarbonizzazzjoni; it-tmexxija diġitali; ir-reżiljenza u s-sigurtà, l-industrija tad-difiża u l-ispazju; u s-saħħa, il-bijoteknoloġija, l-agrikoltura u l-bijoekonomija. Se joffri wkoll servizzi ta’ konsulenza għall-promoturi ta’ proġetti.

L-investiment pubbliku fil-livell Ewropew għandu rwol vitali x’jaqdi bħala katalist għall-investiment privat. Il-Fond Ewropew għall-Kompetittività se joffri sett ta’ għodod ta’ finanzjament komprensiv biex jattira l-investiment privat. Dan se jippermetti lil kull proġett magħżul jaċċessa l-aktar forma xierqa ta’ appoġġ, kemm fil-forma ta’għotjiet jew self, akkwist, jew strumenti finanzjarji, inklużi investimenti ta’ ekwità. B’mod kruċjali, is-saħħa ppruvata ta’ InvestEU se tidderieġi l-investiment pubbliku u privat lejn setturi prijoritarji tal-UE, filwaqt li l-fond jaħdem f’kooperazzjoni mill-qrib mas-sħab ta’ implimentazzjoni tiegħu – il-Bank Ewropew tal-Investiment u banek promozzjonali nazzjonali oħra. Il-Fond se jappoġġa wkoll sħubijiet pubbliċi-privati inklużi Proġetti Importanti ta’ Interess Ewropew Komuni.

 

Il-programm għar-riċerka u l-innovvazzjoni ta’ Orizzont Ewropa magħruf mad-dinja kollha se jkompli jinvesti f’riċerka fundamentali u kollaborattiva rivoluzzjonarja kif ukoll fl-innovazzjoni fixkiela f’oqsma strateġiċi. Dan se jopera bħala programm awtonomu konness mill-qrib mal-Fond Ewropew għall-Kompetittività permezz ta’ programmi ta’ ħidma integrati għar-riċerka kollaborattiva u għal ġabra komuni ta’ regoli. Il-programm Orizzont Ewropa l-ġdid se jiġi ssimplifikat u msaħħaħ, u se jippermetti nfiq tal-UE aktar malajr u strateġiku permezz ta’ regoli aktar ċari u proċeduri aktar trasparenti għall-applikanti u għall-partijiet ikkonċernati. Dan se jappoġġa azzjonijiet ta’ riċerka fundamentali transsettorjali, filwaqt li jserraħ fuq l-approċċ stabbilit sew tiegħu mmexxi mill-eċċellenza u jħejji l-muturi futuri tat-tkabbir u tat-tmexxija teknoloġika. Orizzont Ewropa se jinbena fuq erba’ pilastri: ix-Xjenza Eċċellenti, il-Kompetittività u s-Soċjetà, l-Innovazzjoni kif ukoll iż-Żona Ewropea tar-Riċerka. Il-Kunsill Ewropew tar-Riċerka estiż se jippromwovi x-xjenza fundamentali u l-appoġġ tal-Kunsill Ewropew tal-Innovazzjoni se jissaħħaħ għan-negozji ġodda. Il-programm ta’ riċerka u taħriġ tal-Euratom se jiffinanzja r-riċerka u t-taħriġ nukleari u jikkontribwixxi għall-proġett ta’ fużjoni tal-ITER.

III.Insawru Unjoni Ewropea tad-Difiża

Il-baġit futur tal-UE jrid jagħti spinta ġdida lill-ħolqien ta’ Unjoni Ewropea tad-Difiża vera. Hekk kif il-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna reġgħet ġabet il-gwerra fit-territorju Ewropew, il-kapaċità tal-Unjoni li tiffinanzja l-istat ta’ preparatezza għad-difiża ġiet imsaħħa taħt il-baġit fit-tul attwali tal-UE. Dan kien jinkludi l-Att il-ġdid b’Appoġġ għall-Produzzjoni tal-Munizzjon u l-Istrument għall-Akkwist Komuni fil-qasam tad-difiża, kif ukoll it-tisħiħ tal-Faċilità Ewropea għall-Paċi.

Il-White Paper dwar id-Difiża Ewropea – Il-Prontezza 2030 stabbiliet x’tista’ tagħmel l-Unjoni biex tappoġġa u tikkoordina l-isforzi tal-Istati Membri biex isaħħu l-bażi industrijali tad-difiża u l-prontezza tad-difiża ġenerali tal-UE. F’dan il-qafas, l-Istati Membri se jkollhom aktar flessibbiltà baġitarja biex iżidu n-nefqa fuq id-difiża, inkluż permezz ta’ self addizzjonali ffinanzjat minn self komuni (l-istrument ta’ Azzjoni għas-Sigurtà tal-Ewropa 8 ). Iżda dan mhux biżżejjed. Il-baġit li jmiss irid jidħol f’era ġdida ta’ investiment strateġiku għall-kapaċitajiet u l-preparatezza ta’ difiża Ewropea, inkluż l-iżvilupp konġunt tal-kapaċitajiet ta’ difiża kritiċi Ewropej. Ir-rispons għall-isfidi ffaċċjati mill-Istati Membri l-aktar esposti għal theddidiet militari konvenzjonali se jkun prijorità partikolari, permezz ta’ proġetti konġunti bħat-Tarka tal-Fruntiera tal-Lvant.

Il-Fond Ewropew għall-Kompetittività se jipprovdi appoġġ sinifikanti għall-investiment fid-difiża, is-sigurtà u l-ispazju. Il-Kummissjoni tipproponi li jiżdied il-finanzjament b’mod sostanzjali meta mqabbel mal-qafas finanzjarju attwali. Dan huwa wkoll qabża ’l quddiem fl-approċċ, billi jagħti appoġġ tul il-vjaġġ ta’ investiment, mir-riċerka sal-iżvilupp, il-manifattura u l-użu fi ħdan strument uniku, u jikkontribwixxi għat-tneħħija tar-riskji għal proġetti komuni tad-difiża. Dan se jsaħħaħ il-koordinazzjoni permezz ta’ appoġġ għall-applikazzjonijiet b’użu doppju u ċ-ċibersigurtà. L-UE se tkompli taġġorna s-sistemi spazjali tagħha, b’mod partikolari Galileo, EGNOS, Copernicus u IRIS², filwaqt li tiżviluppa kapaċitajiet ġodda biex jiġu indirizzati l-isfidi b’użu doppju, inkluż is-servizz governattiv ta’ osservazzjoni tad-Dinja u l-pożizzjonament, in-navigazzjoni u d-determinazzjoni tal-ħin f’orbita dinjija baxxa.

L-integrazzjoni tal-finanzjament tad-difiża u tal-ispazju fi ħdan il-Fond Ewropew għall-Kompetittività ġġib magħha diversi benefiċċji. L-ewwel nett, tiżgura regoli konsistenti għall-benefiċjarji, għax tiffaċilita l-aċċess għall-finanzjament. It-tieni, tisfrutta s-sinerġiji bejn l-appoġġ għall-industrija tad-difiża u l-industrija spazjali, peress li dawn jippreżentaw opportunitajiet għall-arrikkiment reċiproku, filwaqt li tiżgura appoġġ kontinwu u b’saħħtu għall-investiment tal-UE fl-infrastruttura spazjali u l-assi spazjali Ewropej ewlenin. It-tielet, tipprovdi aċċess għall-ġabra sħiħa ta’ għodod finanzjarji li se jkunu disponibbli taħt il-Fond Ewropew għall-Kompetittività, biex tipprovdi approċċ imfassal apposta aħjar.

L-Istati Membri u r-reġjuni se jkunu jistgħu jappoġġaw ukoll l-investimenti u r-riformi fil-qasam tal-kapaċitajiet tad-difiża u l-proġetti tas-sigurtà tal-Unjoni permezz tal-finanzjament tagħhom skont il-pjanijiet ta’ sħubija nazzjonali u reġjonali, b’mod konsistenti mal-prijoritajiet tal-UE u f’sinerġija mal-finanzjament fil-livell tal-UE. Tali miżuri se jikkontribwixxu għall-kompetittività tad-difiża Ewropea, is-sigurtà u l-bażi industrijali teknoloġika, u biex jappoġġaw il-preparatezza, l-identifikazzjoni tat-theddid u r-rispons għall-kriżijiet tal-Unjoni, inkluż billi jsaħħu ċ-ċibersigurtà u jiżguraw li l-infrastruttura kritika tkun reżiljenti. L-Istati Membri se jkunu jistgħu jiffinanzjaw ukoll il-partijiet nazzjonali tan-Networks trans-Ewropej tat-Trasport, in-networks tat-trażmissjoni u tad-distribuzzjoni tal-enerġija nazzjonali u l-Proġetti Importanti ta’ Interess Ewropew Komuni (inkluż fid-difiża), skont il-pjanijiet ta’ sħubija nazzjonali u reġjonali.  

Il-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna enfasizzat l-importanza tal-investiment fil-mobbiltà militari, biex jiġi żgurat li l-forzi tal-Istati Membri jkunu jistgħu jirrispondu malajr u fi skala suffiċjenti għall-kriżijiet li jseħħu fil-fruntieri esterni tal-UE u lil hinn minnhom. Għalhekk, il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa msaħħa se żżid l-enfasi tagħha fuq il-kurituri tal-mobbiltà militari u timmassimizza s-sinerġiji ma’ investimenti oħra fin-network tat-trasport. L-investimenti se jappoġġaw it-trasport ta’ truppi u tagħmir permezz ta’ ferroviji, toroq, ajruporti, portijiet marittimi, passaġġi fuq l-ilma interni u terminals multimodali.

Il-Faċilità Ewropea għall-Paċi se tkompli topera bħala strument barra mill-baġit, li jikkontribwixxi għall-isforzi tal-Unjoni biex tippreserva l-paċi, tipprevjeni l-konflitti u ssaħħaħ is-sigurtà internazzjonali. Il-Faċilità se tiffinanzja azzjonijiet deċiżi mill-Kunsill taħt żewġ pilastri: il-kostijiet komuni ta’ operazzjonijiet u missjonijiet militari u ta’ miżuri ta’ assistenza 9 . Fid-dawl tal-ambjent ġeopolitiku li qed jinbidel malajr, il-Faċilità jenħtieġ li tkun tista’ tkompli tappoġġa globalment lis-sħab tul l-iskeda ta’ żmien tal-qafas finanzjarju li jmiss, inkluża l-Ukrajna, u tissaħħaħ għal EUR 30,5 biljun.

 

IV.It-tisħiħ tas-suq uniku Ewropew

Il-baġit tal-UE minn dejjem kien il-bażi tat-twessigħ u l-approfondiment tas-suq uniku tal-Ewropa. Dan jagħmlu permezz ta’ politiki komuni bħall-koeżjoni u l-politika agrikola komuni. Jagħmlu wkoll permezz ta’ investimenti fl-infrastruttura fiżika li tagħmel in-networks trans-Ewropej realtà, u investimenti fl-infrastruttura amministrattiva li joħolqu l-kundizzjonijiet biex is-suq uniku jirnexxi.

Il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa l-ġdida se tiffinanzja t-tlestija tan-Networks Trans-Ewropej u trawwem tranżizzjoni nadifa tal-UE fl-enerġija u t-trasport. Il-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna u l-ħtieġa ta’ diżakkoppjament mill-fjuwils fossili Russi ssottolinjaw l-importanza vitali ta’ Unjoni tal-Enerġija ġenwina u networks infrastrutturali integrati sew tal-UE. Madankollu, il-progress f’infrastrutturi ewlenin bħall-konnettività ferrovjarja u l-interkonnetturi transfruntieri kien bil-mod wisq. Il-Faċilità se tagħti mill-ġdid spinta lil dawn l-investimenti essenzjali għar-reżiljenza u s-sigurtà tal-Ewropa, inkluż billi tappoġġa proġetti fil-partijiet tal-Unjoni l-anqas konnessi, bħalma huma l-gżejjer u r-reġjuni ultraperiferiċi. Se tinvesti f’interkonnetturi u grilji transfruntieri, f’konnessjonijiet tat-trasport, networks offshore, sorsi tal-enerġija rinnovabbli transfruntieri u f’infrastruttura tal-ħżin u tal-fjuwils alternattivi, filwaqt li tappoġġa l-ambizzjonijiet klimatiċi tal-Unjoni. Il-Faċilità se tiffinanzja proġetti tat-trasport ċivili-militari b’użu doppju biex tippermetti mobbiltà militari bla xkiel fl-UE kollha, prerekwiżit għal Unjoni Ewropea tad-Difiża aktar b’saħħitha u mħejjija aħjar.

Il-Programm tas-Suq Uniku l-ġdid se jiġbor flimkien miżuri appoġġati mill-baġit tal-UE biex jitneħħew l-ostakli transfruntieri u bejn il-pajjiżi kif ukoll irawwem il-kooperazzjoni bejn l-amministrazzjonijiet nazzjonali. Dan se jikkontribwixxi għall-infurzar tal-leġiżlazzjoni tal-UE dwar is-suq uniku, tal-politika tal-kompetizzjoni, tal-miżuri ta’ standardizzazzjoni, tal-protezzjoni tal-konsumatur u tal-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet tal-istatistika dwar statistika ta’ kwalità għolja li tkun il-bażi tat-tfassil, tal-monitoraġġ u tal-evalwazzjoni tal-politiki kollha tal-Unjoni. Barra minn hekk, se jneħħi l-frammentazzjoni li jifdal fil-finanzjament tal-UE f’dan il-qasam biex jappoġġa l-kooperazzjoni bejn l-amministrazzjonijiet nazzjonali u jnaqqas ix-xkiel amminisrattiv fl-oqsma tad-dwana, tat-tassazzjoni u tal-ġlieda kontra l-frodi, li kollha huma kruċjali għall-funzjonament effiċjenti tas-suq uniku. Dan se jikkontribwixxi wkoll għall-implimentazzjoni tar-riforma doganali tal-UE ladarba tiġi adottata l-Unjoni tat-Tfaddil u tal-Investimenti.

V.Ewropa b’saħħitha f’dinja inċerta: l-istrument Ewropa Globali

Ix-xenarju politiku u ekonomiku globali huwa dejjem aktar volatili u imprevedibbli. Hemm kunflitti kontinwi u emerġenti, kompetizzjoni inġusta, u pożizzjoni ekonomika u ġeopolitika aktar assertiva mill-atturi internazzjonali. Fatturi oħra bħat-tibdil fil-klima, il-pressjonijiet tal-migrazzjoni, u t-theddidiet għas-sigurtà għadhom joħolqu sfidi sinifikanti għall-UE u għas-sħab tagħha fid-dinja kollha.

F’dan l-isfond, l-UE jeħtiġilha tfassal mill-ġdid u ssaħħaħ il-finanzjament għall-azzjoni esterna tagħha fil-qafas finanzjarju li jmiss. L-azzjoni esterna tal-UE jeħtieġ li tkun immirata aħjar lejn is-sħab tagħna u tindirizza l-ħtiġijiet urġenti fuq il-post. Għandha tappoġġa l-interessi strateġiċi tal-Unjoni fix-xena globali billi tidderieġi l-fondi lejn prijoritajiet politiċi ewlenin u tadatta b’mod flessibbli għaċ-ċirkostanzi li qed jevolvu. L-istrument msaħħaħ Ewropa Globali ta’ EUR 200 biljun se jkun il-bażi ta’ din l-azzjoni. Minn dan l-ammont, għandhom jiġu allokati madwar EUR 25 biljun għall-Għajnuna Umanitarja.

L-Ewropa Globali l-ġdida se tottimizza, tikkonsolida u tissimplifika l-finanzjament għall-azzjoni esterna tal-UE taħt il-baġit fit-tul li jmiss. Kull makroreġjun se jkollu allokazzjoni finanzjarja indikattiva biex tiġi żgurata l-prevedibbiltà għas-sħab tal-Unjoni, flimkien mal-flessibbiltà biex jiġu riallokati l-fondi bejn il-pakketti u tiġi mobilizzata riżerva ġenerali mhux allokata biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet u l-prijoritajiet emerġenti. L-Ewropa Globali se jkun fiha ukoll pilastru globali għal azzjonijiet li huma intrinsikament globali fl-iskop tagħhom, pereżempju finanzjament għal inizjattivi permezz ta’ organizzazzjonijiet internazzjonali bħan-Nazzjonijiet Uniti u dwar kwistjonijiet bħall-ġlieda kontra t-terroriżmu, is-saħħa globali, iċ-ċibersigurtà, il-manipulazzjoni tal-informazzjoni u l-interferenza minn barranin u l-governanza internazzjonali fir-rigward tal-klima u l-oċean.

L-għodod kollha tal-politika tal-azzjoni esterna se jkunu disponibbli biex l-appoġġ tal-UE jimmirawh fuq kull makroreġjun. L-Ewropa Globali se tinkludi programmi ta’ kooperazzjoni pluriennali mas-sħab kif ukoll azzjonijiet li mhumiex programmabbli fin-natura tagħhom, bħall-għajnuna umanitarja 11 u l-ħtiġijiet ta’ waqt il-kriżijiet, tal-paċi u tal-politika barranija. Barra minn hekk, se tipprovdi assistenza bbażata fuq il-kundizzjonijiet ta’ politika, inklużi r-riformi u l-investimenti. L-Ewropa Globali se tippermetti li l-UE tuża l-kombinazzjoni t-tajba ta’ għodod ta’ politika mfasslin biex jirrispondu bl-aktar mod effettiv għall-objettivi tal-politika barranija li qed jevolvu u għall-ħtiġijiet speċifiċi tas-sħab tal-UE.

L-UE se toffri pakketti ta’ sħubija komprensivi ta’ benefiċċju reċiproku biex jinkiseb finanzjament għall-azzjoni esterna aktar effettiv u mmirat. Il-pakketti ta’ sħubija se jkunu mfassla apposta għas-sħab jew għar-reġjuni, billi jimmobilizzaw il-ġabra ta’ għodod ta’ politika xierqa biex jimmassimizzaw l-impatt tal-UE fuq il-post, jindirizzaw l-interessi strateġiċi tal-UE u jtejbu l-viżibbiltà u l-fehim tal-azzjoni esterna tal-UE. Se tmexxi ’l quddiem il-Politika Ekonomika Barranija Ewropea l-ġdida, filwaqt li ssaħħaħ l-allinjament mal-prijoritajiet interni tal-UE, bħas-sigurtà ekonomika, il-kummerċ u l-kompetittività, is-sigurtà tal-enerġija u d-dekarbonizzazzjoni, is-sigurtà tal-ikel, il-ġestjoni tal-migrazzjoni, il-konnessjonijiet tat-trasport, il-protezzjoni tal-klima u tal-ambjent, il-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli, il-konnettività offruta minn bejjiegħa affidabbli u l-aċċess għall-materja prima kritika.

It-tkabbir huwa rekwiżit politiku u ġeostrateġiku. Għoxrin sena wara l-akbar tkabbir fl-istorja tal-UE, it-tkabbir għadu l-investiment ewlieni fis-sigurtà, il-paċi, l-istabbiltà u l-prosperità sostenibbli fit-tul fl-Ewropa. Il-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna wriet l-importanza tal-integrazzjoni Ewropea u l-ħtieġa ta’ Unjoni akbar u aktar b’saħħitha biex tindirizza l-isfidi globali. L-Unjoni hija impenjata bis-sħiħ li taħdem mal-pajjiżi kandidati u l-kandidati potenzjali biex tħejji għall-adeżjoni tagħhom, b’rispett sħiħ għall-proċess ibbażat fuq il-mertu u bil-konvinzjoni soda li l-futur tagħhom jinsab fl-Unjoni Ewropea. L-Ewropa Globali se tipprovdi appoġġ finanzjarju essenzjali u bbażat fuq il-politika biex tgħin lill-pajjiżi kandidati u l-kandidati potenzjali jimxu ’l quddiem f’din it-triq.

L-UE se tappoġġa lill-Ukrajna sakemm ikun hemm bżonn. Mill-appoġġ fil-proċess ta’ adeżjoni sal-bini mill-ġdid fit-tul, l-UE se tkun hemm għall-Ukrajna. Dan l-appoġġ se jinkludi self iffinanzjat permezz ta’ self komuni tal-UE appoġġat mill-marġni ta’ manuvra fil-baġit tal-UE. L-appoġġ għall-Ukrajna se jiġi implimentat taħt il-pilastru ġeografiku tal-Ewropa Globali u se jinkiseb minn riżerva speċjali apposta lil hinn mil-limiti massimi tal-baġit, minħabba l-iskala u l-inċertezza tal-ħtiġijiet.

L-Ewropa Globali se tiġi kkomplementata minn tipi oħra ta’ azzjoni esterna tal-UE, li għal raġunijiet legali jridu jiġu ffinanzjati taħt programmi separati. Il-baġit fit-tul li jmiss tal-UE se jżid l-appoġġ għall-Pajjiżi u t-Territorji Extra-Ewropej 12 u se jkompli jiffinanzja l-azzjonijiet tal-Politika Estera u ta’ Sigurtà Komuni. 

VI.Ninvestu fl-edukazzjoni, fid-demokrazija u fil-valuri Ewropej

L-appoġġ għall-edukazzjoni, il-kultura, il-media u l-valuri demokratiċi huwa investiment fil-futur komuni tagħna. Il-baġit tal-UE, bil-programmi tiegħu, kien fuq quddiem nett f’dan l-appoġġ. Dan jikkontribwixxi għall-indirizzar tal-kollaborazzjoni tranżnazzjonali għall-iżvilupp tal-ħiliet, l-indirizzar u t-trawwim ta’ sens ta’ ċittadinanza tal-UE u l-fehim reċiproku, permezz tal-promozzjoni tal-valuri tal-UE, l-appoġġ għar-reżiljenza demokratika u tas-soċjetà, l-iskambju kulturali, il-litteriżmu finanzjarju u spazju ta’ informazzjoni affidabbli.

Il-programm Erasmus+ - li jgħaqqad l-Erasmus+ attwali mal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà - se jissaħħaħ, u dan jirrifletti l-istatus tiegħu bħala wieħed mill-aktar programmi emblematiċi tal-UE. Erasmus+ se jkompli jappoġġa l-edukazzjoni u t-taħriġ ta’ kwalità għolja filwaqt li jsaħħaħ il-mobbiltà tal-apprendiment taż-żgħażagħ biex jiżviluppaw il-ħiliet u joħolqu esperjenzi kondiviżi. Erasmus+, meta jinvesti fiż-żgħażagħ, fil-volontarjat u fl-isport, se jgħin biex jinbnew soċjetajiet aktar b’saħħithom u aktar konnessi, jinkoraġġixxi l-involviment ċiviku u demokratiku, u jikkontribwixxi għall-koeżjoni soċjali fil-livelli kollha. Il-pjanijiet ta’ sħubija nazzjonali u reġjonali se jipprovdu wkoll appoġġ qawwi għar-riformi u l-investimenti li jappoġġaw l-iżvilupp tal-ħiliet u l-infrastruttura soċjali relatata, allinjati bis-sħiħ mar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż.

Il-programm il-ġdid AgoraEU se jappoġġa l-pilastri ta’ demokrazija b’saħħitha, inklużi l-kultura, il-media u s-soċjetà ċivili. Is-settur kulturali, kreattiv, awdjoviżiv u tal-media tal-UE huwa pilastru importanti tal-ekonomija u s-soċjetà tal-UE. Is-settur awdjoviżiv qed jiffaċċja kompetizzjoni qawwija minn barra l-pajjiż u minn sfidi relatati mar-rwol akbar tal-pjattaformi. Fil-qasam tal-media tal-aħbarijiet, it-tnaqqis fil-pluraliżmu fil-media u d-diżinformazzjoni qed isiru theddida għall-proġett Ewropew u għad-demokrazija. L-Ewropa qed tiffaċċja wkoll sfidi relatati mal-parteċipazzjoni demokratika, l-ugwaljanza, id-diversità kulturali u t-theddidiet għal-libertà artistika. Biex jiġu kontrobilanċjati dawn ix-xejriet, appoġġ finanzjarju mfassal tajjeb u msaħħaħ fil-livell Ewropew għandu rwol importanti. Id-diversità kulturali u lingwistika, il-wirt kulturali tagħna u l-valuri komuni tagħna tal-ugwaljanza u d-demokrazija jiddefinixxu l-identità Ewropea u se jkomplu jiġu appoġġati fil-baġit fit-tul li jmiss. It-tlaqqigħ flimkien tal-appoġġ għall-kultura, il-media u s-soċjetà ċivili taħt AgoraEU se jiżgura aċċess aktar sempliċi għall-benefiċjarji permezz ta’ regoli komuni u arranġamenti ta’ finanzjament.

Il-programm dwar il-Ġustizzja se jikkontribwixxi għall-iżvilupp ta’ Spazju Ewropew ta’ Ġustizzja effiċjenti, inklużiv u reżiljenti. Se jappoġġa wkoll id-diġitalizzazzjoni tal-ġustizzja fil-livell tal-UE.

VII.Il-protezzjoni tan-nies u t-tisħiħ tal-preparatezza u r-reżiljenza 

Ir-rapport Niinistö 15 enfasizza l-ħafna theddidiet li qed tiffaċċja l-Unjoni u għamel rakkomandazzjonijiet konkreti dwar kif għandhom jiġu evitati u indirizzati kriżijiet kbar li jaffettwaw lill-UE jew lil xi wħud mill-Istati Membri tagħha. Il-baġit fit-tul futur se jindirizza l-aspetti kollha tal-ġestjoni tal-kriżijiet: il-prevenzjoni, il-preparatezza, ir-rispons, u l-irkupru u t-titjib ta’ sett ta’ għodod ta’ preparatezza tal-UE b’appoġġ finanzjarju sinifikanti mill-baġit tal-UE.

Il-Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili l-ġdid u l-appoġġ tal-Unjoni għall-preparatezza u r-rispons f’emerġenzi tas-saħħa se jisfruttaw s-sinerġiji bejn l-azzjoni tal-UE għall-protezzjoni ċivili u l-preparatezza u r-rispons f’emerġenzi tas-saħħa. Għal QFP mibni madwar il-“prinċipju ta’ preparatezza mit-tfassil”, il-Kummissjoni tipproponi li żżid il-finanzjament f’dan il-qasam b’ħames darbiet, għal EUR 10,7 biljun. Il-Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili se jiżgura li l-kapaċitajiet ta’ rispons, inklużi l-ħażniet, jiġu żviluppati u miżmuma fil-livell tal-UE fis-setturi u r-reġjuni rilevanti kollha, filwaqt li jikkomplementaw l-isforzi nazzjonali. Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili msaħħaħ sostanzjalment, flimkien mal-preparatezza u mar-rispons f’każ ta’ emerġenza tas-saħħa se jiżguraw koordinazzjoni transsettorjali aħjar u jindirizzaw l-lakuni fil-kapaċità għall-emerġenzi li jinħolqu, pereżempju, mit-tibdil fil-klima, mix-xenarju tas-sigurtà li qed jinbidel, inkluż għall-infrastruttura kritika u x-xenarju tas-saħħa globali li qed jevolvi.

Il-qafas finanzjarju li jmiss se jsarraf l-objettiv ta’ “preparatezza mit-tfassil” fl-istruttura tiegħu. Minbarra l-kapaċità ċentrali tal-UE pprovduta mill-Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili, il-pjanijiet ta’ sħubija nazzjonali u reġjonali se jappoġġaw l-investimenti u r-riformi biex jissaħħu l-prevenzjoni tal-kriżijiet, ir-reżiljenza klimatika u l-preparatezza għalihom fil-livell tal-Istati Membri u reġjonali. Il-Faċilità tal-UE se tiffinanzja r-rispons għal diżastri u avvenimenti mhux mistennija, biex tissupplimenta l-allokazzjonijiet finanzjarji nazzjonali jew tiffinanzja direttament l-azzjonijiet fil-livell tal-UE. Il-Fond Ewropew għall-Kompetittività se jsaħħaħ il-preparatezza u l-awtonomija strateġika tal-UE f’setturi ewlenin, f’teknoloġiji u fl-infrastruttura. Se jappoġġa l-bini ta’ kapaċitajiet industrijali u teknoloġiji mill-aktar avvanzati (eż. l-għodod ta’ appoġġ għall-kriżijiet ta’ Copernicus, Galileo u IRIS²; l-innovazzjoni fis-saħħa u l-manifattura), filwaqt li jikkontribwixxi għat-tisħiħ tar-reżiljenza tal-UE inkluż billi jinvesti fil-protezzjoni tal-infrastruttura kritika. L-Ewropa Globali se toffri sett ta’ għodod komprensiv għall-azzjoni f’pajjiżi terzi.

Is-sigurtà hija l-pedament li fuqu jinbnew il-libertajiet kollha tagħna. Il-kapaċità tal-Istati Membri tal-UE li jiggarantixxu s-sigurtà għaċ-ċittadini tagħhom tiddependi fuq approċċ Ewropew unifikat għall-protezzjoni tas-sigurtà interna tagħna. Il-baġit fit-tul il-ġdid tal-UE se jappoġġa lill-Ewropa biex tagħmel tajjeb għall-wegħda dejjiema tagħha ta’ paċi u stabbiltà. L-Strateġija ta’ Sigurtà Interna (ProtectEU) tistabbilixxi l-impenn tal-UE għal Ewropa aktar sikura u aktar sigura għaċ-ċittadini kollha tagħha.

Il-baġit fit-tul futur se jirfed l-impenn għal Ewropa aktar sikura u aktar sigura. Se jagħmel dan billi jappoġġa r-reżiljenza tal-infrastrutturi kritiċi, jippermetti l-kooperazzjoni bejn is-servizzi ta’ emerġenza tal-Istati Membri meta jirrispondu għat-theddid għas-sigurtà interna tal-UE, jaġġorna s-sistemi għall-iskambju ta’ informazzjoni u l-kooperazzjoni, u jrawwem rispons komuni għal reati serji, inkluż it-terroriżmu u l-kriminalità organizzata. Il-baġit fit-tul il-ġdid tal-UE se jippermetti wkoll kooperazzjoni aktar mill-qrib ma’ pajjiżi terzi b’appoġġ għas-sigurtà interna tal-Unjoni, permezz tal-Ewropa Globali.

L-Unjoni se tkompli tipprovdi appoġġ għas-sikurezza nukleari. Dan se jinkludi l-kooperazzjoni internazzjonali dwar is-sikurezza nukleari, kif ukoll id-dekummissjonar tal-attivitajiet nukleari fil-Litwanja u tal-installazzjonijiet nukleari tal-UE stess. Il-kontribut tal-UE għad-dekummissjonar tal-installazzjonijiet nukleari fil-Bulgarija u fis-Slovakkja huwa mistenni li jitlesta sal-2027. Il-finanzjament mill-baġit tal-UE se jikkontribwixxi għall-appoġġ tas-saħħa tal-ħaddiema u tal-pubbliku ġenerali, għas-sigurtà nukleari u għall-prevenzjoni tad-degradazzjoni ambjentali.

VIII.Amministrazzjoni pubblika moderna u effiċjenti għall-Ewropa

Tnaqqis ta’ 5 % fil-persunal fis-snin bejn l-2013 u l-2017 segwit minn perjodu twil ta’ stabbilta fl-għadd ta’ persunal ġab miegħu ffrankar konsiderevoli fin-nefqa amministrattiva – iżda ħalla wkoll diskrepanza sinifikanti fil-kapaċità tal-Kummissjoni u esponiha għal riskji marbutin mal-kontinwità tal-attivitajiet. Ix-xenarju ekonomiku u globali li qed jevolvi malajr iġġenera ħtiġijiet ġodda ta’ politika u l-Kummissjoni ngħatat inizjattivi u kompiti ġodda li jeħtieġu riżorsi addizzjonali. Biex timplimenta dawn il-kompiti l-ġodda, il-Kummissjoni trid tkun mgħammra bil-livell xieraq ta’ persunal bil-profili meħtieġa. Dan jimplika wkoll li l-Kummissjoni jeħtieġ li tkun kapaċi tattira l-aħjar talent u ttejjeb il-bilanċ ġeografiku tal-persunal tagħha.

Fiż-żmien ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu tal-qafas finanzjarju 2021-2027 16 , il-Kummissjoni kienet ivvalutat il-ħtiġijiet tal-istituzzjonijiet tal-UE kollha li jirriżultaw minn kompiti ġodda kif ukoll il-ħtieġa ta’ għarfien espert dwar iċ-ċibersigurtà. Sa minn meta ġiet ippreżentata l-proposta għal reviżjoni ta’ nofs it-terminu, ġew adottati aktar inizjattivi leġiżlattivi, mingħajr it-tisħiħ korrispondenti. Istituzzjonijiet oħra tal-UE wkoll ġew iffaċċjati bi sfidi ġodda, mhux l-inqas fir-rigward tas-sigurtà, l-IA u obbligi regolatorji ġodda li qed jestendu l-kapaċitajiet tagħhom sal-limitu. Id-distakk huwa sostanzjali wkoll fiċ-ċibersigurtà, minħabba ż-żieda fl-għadd u fis-severità tal-attakki.

Għalhekk qed jiġi propost li tiġi kkunsidrata żieda fil-persunal ta’ 2500 post taħt l-intestatura amministrattiva matul l-ewwel 3 snin tal-perjodu l-ġdid, li tkopri l-ħtiġijiet stabbiliti u l-iżviluppi potenzjali sal-2027, f’konformità mal-proposti leġiżlattivi. Bl-introduzzjoni gradwali ta’ din iż-żieda matul l-ewwel snin tal-perjodu li jmiss, il-Kummissjoni jkollha r-riżorsi meħtieġa biex tiżgura l-implimentazzjoni u l-għeluq xierqa tal-programmi attwali, kif ukoll tħaffef it-tnedija tal-programmi tal-ġenerazzjoni l-ġdida u tipprepara l-Unjoni għat-tkabbir futur. ’Il quddiem, is-simplifikazzjoni proposta u t-tnaqqis fl-għadd ta’ programmi huma mistennija li jwasslu għal titjib fl-effiċjenza, li se jgħin biex jiġu akkomodati kompiti ġodda li jistgħu jinqalgħu waqt il-baġit fit-tul li jmiss. Dan, flimkien ma’ rieżami fuq skala kbira tal-organizzazzjoni u l-operazzjonijiet tal-Kummissjoni, għandu jwassal għal sitwazzjoni li fiha l-istituzzjoni tkun tista’ tilqa’ l-isfidi futuri b’mod dirett, bl-aħjar struttura tal-persunal possibbli u bil-flessibbiltà biex taġixxi.

Fir-rigward tan-nefqa mhux relatata mas-salarji, żieda annwali ta’ 2 % matul il-qafas finanzjarju li jmiss tibqa’ fattibbli, dment li l-punt tat-tluq iqis il-ħtiġijiet reali. Diversi istituzzjonijiet qed jippjanaw xogħlijiet kbar ta’ bini matul is-snin li ġejjin. Huwa meħtieġ investiment xieraq fl-IT, inkluż għaċ-ċibersigurtà, li fl-aħħar mill-aħħar se jgħin biex jiġu razzjonalizzati l-kostijiet futuri. Fl-aħħar nett, is-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna irid ikun f’pożizzjoni li jiżgura s-sigurtà tad-delegazzjonijiet. Il-baġit fit-tul li jmiss irid jindirizza l-inċertezza fl-iżviluppi tal-prezzijiet li jaffettwaw b’mod partikolari l-kostijiet fissi u obbligi legali oħra (ara t-Taqsima 3).

3.BAĠIT TAL-UE AKTAR FLESSIBBLI

Il-flessibbiltà se tkun karatteristika li tiddefinixxi l-baġit fit-tul li jmiss. Il-flessibbiltà hija ċentrali biex jiġi żgurat li l-baġit tal-UE jibqa’ validu fil-futur, ikun reattiv u rilevanti għat-tul kollu tiegħu. Il-baġit fit-tul li jmiss jeħtieġ isib bilanċ aħjar bejn il-prevedibbiltà tal-investiment u l-flessibbiltà biex jaġġusta l-fokus tal-infiq u jirrispondi għall-ħtiġijiet u l-kriżijiet mhux mistennija. Il-prevedibbiltà dejjem se tiġi żgurata għall-investimenti bħal pereżempju investimenti kbar fl-enerġija u fit-trasport kif ukoll investimenti fir-riċerka u l-innovazzjoni li jirrikjedu ppjanar fit-tul għall-benefiċjarji, il-promoturi tal-proġetti, u l-awtoritajiet maniġerjali tagħna. Fl-istess ħin, it-tnaqqis tal-għadd ta’ intestaturi u programmi se jagħmilha aktar faċli li jiġu riallokati r-riżorsi li mhumiex ipprogrammati minn qabel fi ħdan il-programmi u bejn il-programmi. Se jkun hemm aktar possibbiltajiet biex ir-riżorsi jiġu ttrasferiti bejn il-fergħat jew il-perjodi tal-programmi tal-baġit tal-UE. Barra minn hekk, l-għodod u l-istrumenti apposta ta’ flessibbiltà se jissaħħu.

Il-qafas finanzjarju li jmiss se jkollu arkitettura aktar sempliċi b’inqas programmi, sehem ogħla ta’ ammonti mhux ipprogrammati, kif ukoll mekkaniżmi u riżervi inkorporati li jippermettu rispons aħjar, aktar rapidu u inqas ta’ tfixkil għall-ħtiġijiet li qed jevolvu. Ir-riallokazzjonijiet fi ħdan il-programmi u bejniethom se jiġu ffaċilitati billi jitnaqqsu r-riġiditajiet inkorporati fil-baġit, filwaqt li jkomplu jinħolqu kundizzjonijiet stabbli għall-investiment fit-tul. Ir-rispons għad-diżastri se jiġi ssimplifikat billi l-għodod attwali jiġu integrati fil-limiti massimi tal-qafas finanzjarju u fi ħdan il-programmi, fil-forma ta’ riżervi u salvagwardji, kif ukoll bi proċeduri simplifikati għar-ridirezzjonar tal-finanzjament. L-istrumenti speċjali “li jaqbżu” l-limiti massimi se jiġu razzjonalizzati, bl-Istrument ta’ Flessibbiltà jipprovdi appoġġ għal ħtiġijiet ġodda jew mhux mistennija meta ma jkunux disponibbli flessibbiltajiet oħra. L-istrument ta’ Flessibbiltà, minbarra ammont annwali fiss, se jinkludi ammonti ekwivalenti għad-diżimpenji li saru fis-sena preċedenti kif ukoll għall-multi netti mdaħħla fil-baġit fis-sena preċedenti 17 .

Dawn l-aħħar snin wrew ukoll li l-frekwenza, is-severità u l-profondità tal-kriżijiet, it-tbatija u t-theddidiet severi żdiedu. Ir-riġidità tal-istruttura baġitarja attwali rrestrinġiet lill-Unjoni fir-rispons tagħha għal kriżijiet bħal dawn. Dan issottolinja l-importanza li jiġi żgurat li l-Unjoni tkun mgħammra strutturalment b’għodod flessibbli u xierqa biex twieġeb għalihom.

Se jiġi stabbilit mekkaniżmu straordinarju u temporanju ġdid biex jirreaġixxi għall-konsegwenzi ta’ kriżijiet severi, tbatija serja jew theddidiet serji li jaffettwaw lill-Unjoni jew lill-Istati Membri tagħha. Din l-għodda straordinarja għall-kriżijiet se tipprovdi self lill-Istati Membri appoġġat minn self tal-UE għall-perjodu tal-baġit fit-tul li jmiss biss, jekk isseħħ xi kriżi serja. L-attivazzjoni ta’ din l-għodda straordinarja u mmirata ta’ rispons għall-kriżijiet se tiġi deċiża mill-Kunsill, wara li jingħata l-kunsens mill-Parlament Ewropew u filwaqt li jitqiesu l-ispeċifiċitajiet u l-ħtiġijiet tal-kriżi. Il-Kunsill se jawtorizza s-self mill-Kummissjoni, mis-swieq kapitali, tal-ammont għas-self lill-Istati Membri, kif meħtieġ u skont iċ-ċirkostanzi. Il-baġit fit-tul li jmiss irid ikun lest biex jirreaġixxi malajr u b’mod effiċjenti jekk isseħħ kriżi kbira. L-implimentazzjoni ta’ din l-għodda ta’ rispons għall-kriżijiet se tiżgura bilanċ istituzzjonali inkluż permezz tal-involviment dovut u adegwat tal-Parlament Ewropew.

Mekkaniżmu ġdid ta’ tmexxija politika se jipprovdi governanza interistituzzjonali b’saħħitha għall-allokazzjoni ta’ riżorsi flessibbli. Il-flessibbiltà se tkun sostnuta minn governanza b’saħħitha u proċess trasparenti, bil-Parlament Ewropew u l-Kunsill jiggwidaw il-prijoritajiet ta’ investiment għall-programmi tal-UE. B’aktar flessibbiltà fil-baġit, hemm bżonn li l-istituzzjonijiet tal-UE jidentifikaw il-prijoritajiet ewlenin li għandhom jiġu ffinanzjati, li mbagħad jiggwidaw il-proċedura baġitarja annwali. Il-mekkaniżmu ta’ tmexxija se jżomm il-baġit tal-UE allinjat aktar mill-qrib mal-prijoritajiet tal-Unjoni u jippermettilha twieġeb b’mod aktar flessibbli għal realtà li qed tinbidel b’ħeffa. Dan se jkun appoġġat minn rapport integrat dwar l-istrateġija, li jibni fuq il-proċessi u r-rapporti settorjali eżistenti bħas-Semestru Ewropew, l-Għodda għall-Koordinazzjoni tal-Kompetittività l-ġdida, l-Istat tal-Unjoni tal-Enerġija, il-Pjanijiet Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima, ir-rieżami tal-Implimentazzjoni Ambjentali, u r-Rapport dwar is-Suq Uniku u l-Kompetittività. Ir-rapport, strutturat skont l-oqsma ta’ politika ewlenin, se jidentifika l-prijoritajiet fil-livell tal-UE li għandhom jiġu diskussi u maqbula mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni.

Il-kapaċità tal-baġit ma għandhiex tiddependi fuq xokkijiet inflazzjonarji mhux mistennija. F’dawn l-aħħar snin, l-inflazzjoni għolja kienet ta’ piż sostanzjali fuq il-kapaċità tal-akkwist tal-baġit tal-UE 18 . Dan wassal għal baġit imnaqqas għall-awtoritajiet reġjonali, il-bdiewa jew ir-riċerkaturi. Għall-baġit fit-tul li jmiss il-Kummissjoni qed tipproponi li l-limiti massimi jkomplu jkunu bbażati fuq deflatur fiss ta’ 2 % meta l-inflazzjoni tal-UE tkun bejn 1 % u 3 %. Meta l-inflazzjoni reali tkun inqas minn 1 % jew ogħla minn 3 %, l-aġġustament se jsir abbażi tal-inflazzjoni reali, filwaqt li jiġi żgurat li l-kapaċità tal-baġit tal-UE, li jagħti riżultati, ma tiġix affettwata bla bżonn.

Filwaqt li l-flessibbiltà tippermetti l-adattament għaċ-ċirkostanzi li jinbidlu, il-prevedibbiltà hija meħtieġa għall-benefiċjarji u għall-ippjanar finanzjarju tal-Istati Membri. Diversi karatteristiċi tal-proposti tal-Kummissjoni se jtejbu l-prevedibbiltà fil-baġit fit-tul li jmiss, billi jibdew bi tnaqqis u bir-razzjonalizzazzjoni ta’ strumenti li jaqbżu l-limiti massimi. Il-ħlas lura tan-NextGenerationEU se jkun aktar prevedibbli milli fil-perjodu attwali, peress li mhux se jkun hemm il-ħruġ nett ġdid ta’ bonds. Il-volatilità li jifdal minħabba operazzjonijiet ta’ rifinanzjament se tkun koperta kollha kemm hi minn pakkett annwali fiss għall-ħlas lura tan-NextGenerationEU, li jkopri kemm l-imgħax kif ukoll il-kapital.

4.BAĠIT TAL-UE AKTAR SEMPLIĊI U LI JĦALLI IMPATT AKBAR

Il-baġit tal-UE huwa mfassal l-ewwel u qabel kollox għar-riċevituri finali tiegħu. Is-simplifikazzjoni u l-armonizzazzjoni tar-regoli u tal-proċessi għall-aċċess tal-finanzjament tal-UE jnaqqsu l-piżijiet fuq ir-riċevituri u l-benefiċjarji tal-fondi tal-UE, speċjalment in-negozji ż-żgħar. B’regoli u arranġamenti tal-awditjar simplifikati, il-promoturi tal-proġetti se jkunu jistgħu jiffukaw fuq il-kisba tar-riżultati.

L-aċċess għall-fondi tal-UE għall-benefiċjarji se jsir aktar faċli. Portal uniku se jikkonsolida l-informazzjoni dwar l-opportunitajiet ta’ finanzjament u jipprovdi gateway unika għall-promoturi tal-proġetti tal-UE għal aċċess simplifikat għall-informazzjoni, filwaqt li jibni fuq l-esperjenzi tal-Portal għall-Finanzjament u għall-Offerti u tal-Portal STEP. Is-servizzi ta’ konsulenza u ta’ appoġġ għan-negozji se jiġu ssimplifikati. Dan se jnaqqas iż-żmien meħtieġ biex tiġi lokalizzata l-informazzjoni rilevanti dwar l-opportunitajiet ta’ finanzjament.

Il-qafas finanzjarju li jmiss se jkollu arkitettura aktar sempliċi, b’inqas programmi, u dan inaqqas il-piż amministrattiv. Dan inaqqas it-trikkib, jimmassimizza s-sinerġiji u l-ekonomiji ta’ skala u jżid iċ-ċarezza tal-baġit kemm għaċ-ċittadini kif ukoll għall-partijiet ikkonċernati. Barra minn hekk, il-ħolqien ta’ oqfsa regolatorji stabbli taħt ġestjoni kondiviża, diretta u indiretta jnaqqas il-piż amministrattiv. Bil-pjanijiet ta’ sħubija nazzjonali u reġjonali se niksbu tnaqqis sinifikanti fid-dokumenti ta’ programmazzjoni, apparagun tal-għadd ripetut attwali ta’ pjanijiet u programmi ta’ ħidma taħt diversi fondi, u b’hekk jitnaqqas il-piż fuq l-amministrazzjonijiet nazzjonali u reġjonali.

Biex jiżdied l-impatt, il-baġit fit-tul il-ġdid tal-UE se jiddependi b’mod estensiv fuq il-finanzjament ibbażat fuq ir-riżultati. Dan se jċaqlaq l-enfasi għal fuq dak li huwa essenzjali: l-iżgurar li l-investiment qed jagħti r-riżultati mixtieqa. Il-finanzjament ibbażat fuq ir-riżultati, fejn il-finanzjament jista’ jiġi żborżat għat-tlestija tal-passi intermedjarji, se jiżgura li l-finanzjament tal-UE jilħaq l-ekonomija reali aktar malajr. L-użu aktar mifrux ta’ għażliet ta’ kostijiet issimplifikati u ta’ finanzjament mhux marbut ma’ kostijiet se jnaqqas b’mod sinifikanti l-obbligi ta’ rappurtar fuq ir-riċevituri tal-fondi billi jiffoka l-verifiki u l-kontrolli fuq ir-riżultati tal-proġetti aktar milli fuq il-kostijiet.

L-użu estiż tal-istrumenti finanzjarji u tal-garanziji baġitarji se jżid l-ingranaġġ u jippermetti li l-baġit tal-UE jkollu rwol aktar b’saħħtu fit-tneħħija tar-riskji tal-investiment privat u fl-iżblukkar tal-finanzjament minn investituri istituzzjonali. Is-sħab privati u l-investiment tas-settur privat huma dejjem aktar rilevanti għal firxa wiesgħa ta’ politiki u programmi. Għalhekk, il-garanziji baġitarji, l-istrumenti finanzjarji u l-operazzjonijiet ta’ taħlit (li jikkombinaw l-appoġġ ripagabbli ma’ komponent ta’ għotja) se jsiru parti integrali mis-sett ta’ għodod ta’ finanzjament, filwaqt li jappoġġaw prodotti bħad-dejn ta’ riskju, is-self u l-investimenti ta’ ekwità.

Iż-żieda fl-użu ta’ strumenti finanzjarji u garanziji baġitarji se tkun akkumpanjata minn governanza simplifikata. Sett armonizzat ta’ regoli tekniċi kemm għall-programmi interni kif ukoll għal dawk esterni se jippromwovi l-koerenza fil-baġit kollu u jnaqqas il-piż amministrattiv għas-sħab ta’ implimentazzjoni. Se tiġi stabbilita garanzija baġitarja unika għall-politiki interni, stabbilita fi ħdan il-Fond Ewropew għall-Kompetittività iżda aċċessibbli għal programmi oħra. Din se tkun akkumpanjata minn garanzija separata għall-politiki esterni stabbiliti fi ħdan l-Ewropa Globali. Arkitettura miftuħa - li tippermetti l-kooperazzjoni ma’ varjetà ta’ Istituzzjonijiet Finanzjarji Internazzjonali bħall-Bank Ewropew tal-Investiment, il-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp, il-banek promozzjonali nazzjonali u l-Istituzzjonijiet tal-Finanzi għall-Iżvilupp - se tibqa’ l-karatteristika ewlenija tal-baġit fit-tul tal-UE.

L-impatt tal-baġit fit-tul li jmiss tal-UE se jkompli jiżdied bl-użu tas-self għall-implimentazzjoni ta’ politiki lill-Istati Membri u, taħt l-Ewropa Globali, lil pajjiżi terzi, li jkompli jingrana l-arkitettura finanzjarja tal-UE. Dan se jżid l-impatt tal-baġit tal-UE billi jipprovdi aktar riżorsi finanzjarji biex jiġu appoġġati l-għanijiet tal-politika tal-UE permezz ta’ teħid ta’ self għall-għoti ta’ self, filwaqt li jiġu indirizzati l-isfidi speċifiċi għall-pajjiż. Tali appoġġ addizzjonali se jkun disponibbli għall-Istati Membri meta jfasslu l-pjan tal-bidu tagħhom, biex ikunu jistgħu jaċċessaw ammont ta’ finanzjament proporzjonali għall-ħtiġijiet u l-ambizzjonijiet tagħhom.

Konsistenza akbar bejn il-prijoritajiet ta’ investiment tal-UE u dawk nazzjonali se timmassimizza l-impatt u l-effettività tal-finanzjament. Il-pjanijiet ta’ sħubija nazzjonali u reġjonali futuri se jgħinu lill-UE, lill-Istati Membri u lir-reġjuni jallinjaw il-prijoritajiet ta’ investiment u riforma. Dawn is-sħubijiet se jikkombinaw il-kofinanzjament tal-UE u nazzjonali biex jiffinanzjaw inizjattivi li jaqdu l-prijoritajiet tal-UE filwaqt li jirrispondu għall-ħtiġijiet lokali.

Qafas ta’ prestazzjoni msaħħaħ se jappoġġa t-twettiq tal-prijoritajiet ta’ politika tal-UE u jżid it-trasparenza. Dan se jiżgura li l-prijoritajiet orizzontali jiġu applikati b’mod konsistenti fil-baġit kollu tal-UE, inkluż għall-klima u l-bijodiversità, il-prinċipju “la tagħmilx ħsara sinifikanti”, il-politiki soċjali u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri.

Mira ġenerali ta’ nfiq għall-klima u l-ambjent ta’ mill-inqas 35 % tal-ammont totali tal-baġit se tgħin biex l-appoġġ jiġi orjentat lejn l-għanijiet tal-Patt Ekoloġiku Ewropew. Il-qafas ta’ prestazzjoni se jipprovdi sett wieħed u proporzjonat ta’ regoli għall-implimentazzjoni tal-prinċipju “la tagħmilx ħsara sinifikanti” fil-programmi kollha tal-UE.

Dan il-qafas ta’ prestazzjoni se jkollu simplifikazzjoni kbira, li tnaqqas il-piżijiet amministrattivi assoċjati mal-monitoraġġ u r-rappurtar. Sistema unika ta’ monitoraġġ tan-nefqa u ta’ prestazzjoni se tapplika għall-programmi rilevanti kollha, li tippermetti ħarsa ġenerali komprensiva ta’ fejn jiġu allokati l-fondi tal-UE u xi jwettqu. Il-qafas jissostitwixxi aktar minn 5,000 indikatur b’sett simplifikat ta’ madwar 900 indikatur tal-output u tar-riżultati, jikkonsolida 32 rapport li huma speċifiċi għall-programm f’Rapport Annwali wieħed dwar il-Ġestjoni u l-Prestazzjoni, u jgħaqqad aktar minn 30 portal online b’informazzjoni dwar il-baġit f’punt ta’ dħul wieħed faċli għall-utent (“Gateway Unika”), inaqqas il-piż għall-benefiċjarji u jtejjeb l-aċċess pubbliku għall-informazzjoni dwar il-baġit. F’konformità mar-rakkomandazzjonijiet mill-Qorti Ewropea tal-Awdituri, se jiżgura li l-effettività u l-effiċjenza tal-baġit tal-UE jkunu jistgħu jiġu vvalutati b’mod konsistenti 19 .  

5.L-ISTAT TAD-DRITT, ID-DRITTIJIET FUNDAMENTALI U L-PROTEZZJONI TAL-INTERESSI FINANZJARJI TAL-UNJONI

Ir-rispett għall-Istat tad-dritt huwa rekwiżit għall-fondi kollha. Huwa essenzjali li l-infiq tal-UE jkollu salvagwardji b’saħħithom dwar l-istat tad-dritt biex jiggarantixxi l-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE. Fl-istess ħin, l-esperjenza bl-istrumenti ta’ finanzjament attwali turi li l-appoġġ finanzjarju tal-UE għall-investimenti u r-riformi li jsaħħu l-istat tad-dritt jista’ joffri valur miżjud reali. Il-pjanijiet ta’ sħubija nazzjonali u reġjonali se jiżguraw rabta b’saħħitha bejn ir-rakkomandazzjonijiet fir-Rapport dwar l-Istat tad-Dritt u l-appoġġ finanzjarju għar-riformi u l-miżuri mmirati li jagħtu spinta lill-kapaċitajiet istituzzjonali u tas-soċjetà ċivili fil-ħarsien tal-istat tad-dritt. Il-kombinazzjoni ta’ appoġġ finanzjarju għar-riformi tal-istat tad-dritt flimkien ma’ applikazzjoni stretta ta’ salvagwardji u kundizzjonalitajiet se jiżguraw li l-baġit tal-UE jkun protett u jintuża biex iwassal Unjoni bbażata fuq id-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali.

Is-sħubijiet nazzjonali u reġjonali se jirrikjedu li l-Istati Membri jirrispettaw il-prinċipji tal-istat tad-dritt u tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali. Dawn, filwaqt li jibnu fuq il-karatteristiċi tar-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni u l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, se jippermettu l-fluss tal-flus meta jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet ewlenin ta’ konformità mal-prinċipji tal-istat tad-dritt u tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali. Fil-qafas finanzjarju li jmiss, għandu jkun hemm, bħal kif hemm illum fin-NextGenerationEU, il-possibbiltà li jiġu mblukkati l-pagamenti f’każ ta’ nuqqasijiet sistemiċi marbuta mal-istat tad-dritt, pereżempju billi jiġi sospiż il-finanzjament marbut mal-istituzzjonijiet edukattivi f’każ li jkun hemm problema bid-dritt fundamentali marbut mal-libertà akkademika.

Il-baġit tal-UE se jappoġġa wkoll riformi li jsaħħu l-istat tad-dritt fl-Istati Membri, f’konformità mar-rakkomandazzjonijiet fir-Rapport annwali dwar l-Istat tad-Dritt. Dan se jipprovdi inċentivi pożittivi għall-Istati Membri kollha biex isaħħu l-kapaċitajiet tagħhom li jirrispettaw l-istat tad-dritt billi jsostnu u jiżviluppaw aktar soċjetajiet miftuħa, ibbażati fuq id-drittijiet, demokratiċi, ugwali u inklużivi, jippromwovu u jiddefendu l-istat tad-dritt permezz tat-tisħiħ tas-sistemi ġudizzjarji, l-oqfsa kontra l-korruzzjoni, il-pluraliżmu tal-media u sistema effettiva ta’ kontrokontrolli, kif ukoll isaħħu l-effiċjenza tal-amministrazzjoni pubblika u l-kapaċità istituzzjonali.

Ir-Regolament Finanzjarju jiżgura l-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni u jirrikjedi li l-Istati Membri jiżguraw konformità mal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali u jirrispettaw il-valuri tal-Unjoni minquxa fl-Artikolu 2 tat-TUE rilevanti fl-implimentazzjoni tal-baġit. Barra minn hekk, ir-Regolament dwar il-Kundizzjonalità, li mhuwiex marbut biż-żmien, se jkompli jipproteġi l-baġit tal-UE minn ksur tal-prinċipji tal-istat tad-dritt. Se jkun l-aħħar linja ta’ difiża tagħna, li tapplika għall-programmi kollha tal-UE.

It-trasparenza dwar il-benefiċjarji tal-baġit tal-UE se tissaħħaħ. Mill-2028, l-informazzjoni dwar ir-riċevituri tal-fondi tal-UE se tiġi ppubblikata f’bażi tad-data ċentralizzata fuq is-sit web tal-Kummissjoni. Barra minn hekk, il-Kummissjoni, biex tipproteġi l-baġit tal-UE, b’mod partikolari minn użu ħażin biex jitrawmu fehmiet radikali jew estremisti fl-Istati Membri, lesta tesplora proċessi jew miżuri ġodda għal skrinjar bir-reqqa, bbażat fuq ir-riskju, tal-benefiċjarji tal-finanzjament tal-UE, għar-riskji ta’ sigurtà u ta’ inkompatibbiltà mal-valuri tal-UE. F’konformità mar-Regolament Finanzjarju kif emendat fl-2024, il-kundanna ta’ inċitament għad-diskriminazzjoni, għall-mibegħda jew għall-vjolenza hija raġuni ġdida għall-esklużjoni mill-finanzjament tal-UE li se tiġi applikata bir-reqqa. Is-sistema ta’ Identifikazzjoni Bikrija u ta’ Esklużjoni, li tipproteġi l-baġit tal-UE mill-frodi u l-irregolaritajiet, se tiġi estiża għall-fondi implimentati taħt ġestjoni kondiviża.

Il-baġit tal-UE jrid jiddependi fuq strateġija b’saħħitha ta’ awditjar u kontroll, inkluża kooperazzjoni mill-qrib bejn il-Kummissjoni u l-Qorti Ewropea tal-Awdituri, biex jiġi żgurat li l-fondi tal-UE jintefqu f’konformità mar-regoli applikabbli. Fir-rigward tas-Sħubijiet Nazzjonali u Reġjonali, il-Kummissjoni se sserraħ fuq il-kontrolli mwettqa mill-Istati Membri u se tikkumplimentahom bil-kontrolli tagħha stess, iffukati fuq is-sistemi stabbiliti mill-Istati Membri biex tiżgura l-protezzjoni rigoruża tal-interessi finanzjarji tal-UE. Se tikkombina wkoll kontrolli ex ante u ex post dwar il-legalità u r-regolarità tal-pagamenti, jiġifieri l-ilħuq sodisfaċenti tal-istadji importanti u l-miri, billi tibda bl-analiżi tal-pjanijiet ippreżentati mill-Istati Membri, imbagħad twettaq kontrolli fuq it-talbiet għall-pagamenti sottomessi, u fl-aħħar nett, twettaq awditi ex post.

Ir-rieżami li għaddej tal-arkitettura kontra l-frodi se jiżgura li l-atturi kollha involuti – inkluż l-OLAF, l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew u l-Europol – jikkollaboraw aktar mill-qrib, biex jiġġieldu l-irregolaritajiet, il-frodi u l-korruzzjoni li jaffettwaw il-baġit tal-UE. Dan ir-rieżami komprensiv, li jinvolvi l-atturi kollha rilevanti fi ħdan l-arkitettura tal-UE kontra l-frodi, se joħloq aktar sinerġiji u effiċjenzi filwaqt li jevita d-duplikazzjoni f’kull stadju taċ-ċiklu kontra l-frodi: il-prevenzjoni, l-identifikazzjoni, l-investigazzjoni, il-korrezzjoni tal-frodi, u l-irkupru tal-ammonti kkonċernati, inklużi dawk għall-baġit tal-UE.

6.BAĠIT AMBIZZJUŻ TAL-UE FFINANZJAT MINN DĦUL MODERN

Is-saħħa finanzjarja tal-baġit tal-UE trid tkun proporzjonata mal-ambizzjonijiet tal-Unjoni. L-iskala tal-isfidi interni li qed tiffaċċja l-Unjoni, flimkien ma’ inċertezza ġeopolitika akbar u kompetizzjoni li qed tintensifika, ifissru li l-UE trid tkun mgħammra b’baġit ta’ kobor suffiċjenti biex tagħmel differenza reali fl-oqsma ta’ prijorità deskritti f’din il-komunikazzjoni. U trid tagħmel dan fl-isfond tal-obbligu li tħallas lura s-self tan-NextGenerationEU mill-2028.

Il-Kummissjoni qed tipproponi baġit fit-tul tal-UE ta’ EUR 1,98 triljun, ekwivalenti għal 1,26 % tal-ING tal-UE. Il-lat tan-nefqa u l-lat tad-dħul tal-baġit tal-UE huma żewġ uċuħ tal-istess munità. Il-kombinazzjoni unika ta’ sfidi urġenti u restrizzjonijiet finanzjarji stretti tippreżenta opportunità unika biex isseħħ il-modernizzazzjoni li hija meħtieġa b’mod urġenti ħafna fil-lat tan-nefqa u fil-lat tad-dħul tal-baġit.

Biex jiġi appoġġat qafas finanzjarju pluriennali aktar ambizzjuż li jirrispondi b’mod effettiv għall-prijoritajiet strateġiċi tal-Unjoni u biex jiġi indirizzat il-ħlas lura tan-NextGenerationEU, huma essenzjali riżorsi proprji ġodda. L-Unjoni teħtieġ sforz finanzjarju kollettiv li ma jistax jitħallas mill-kontribuzzjonijiet nazzjonali waħedhom. L-introduzzjoni ta’ riżorsi proprji ġodda se tnaqqas il-piż fuq l-Istati Membri u tiżgura l-finanzjament sostenibbli tal-politiki komuni tal-UE, filwaqt li żżomm il-kontribuzzjonijiet nazzjonali stabbli b’mod ġenerali. Il-baġit tal-UE huwa dwar il-ħolqien ta’ valur miżjud Ewropew għal kulħadd, li jitlob ukoll il-finanzjament konġunt tal-prijoritajiet komuni.

Għalhekk, bħala parti mill-proposta għall-baġit fit-tul il-ġdid, il-Kummissjoni qed tipproponi Deċiżjoni ġdida dwar ir-Riżorsi Proprji. Din il-proposta timmodernizza u tiddiversifika s-sorsi ta’ dħul għall-baġit tal-UE. Fl-istess ħin, il-Kummissjoni tipproponi li żżid il-limiti massimi tar-riżorsi proprji għall-pagamenti għal 1,75 % tal-introjtu nazzjonali gross tal-EU-27 biex tkopri l-ħtiġijiet ta’ finanzjament ogħla u l-ħtieġa li jkollha marġni suffiċjenti, biex tiżgura li l-Unjoni tkun tista’ – taħt kwalunkwe ċirkostanza – tissodisfa l-obbligi finanzjarji tagħha.

Il-Ftehim Interistituzzjonali kellu l-għan li jfassal u jmexxi n-negozjati dwar ir-riżorsi proprji l-ġodda wara l-2020. Dawn in-negozjati waqfu. Biex tagħti impetu ġdid lin-negozjati, il-Kummissjoni rrieżaminat il-lat tad-dħul kollu tal-baġit tal-UE. Dan jinkludi l-introduzzjoni ta’ kategoriji ġodda ta’ riżorsi proprji u l-proposta ta’ aġġustamenti mmirati għal riżorsi proprji eżistenti. Il-finanzjament tal-baġit tal-UE jista’ jissaħħaħ ukoll bl-introduzzjoni ta’ sorsi oħra ta’ dħul. Il-pakkett propost huwa konformi mal-prijoritajiet politiċi tal-UE, abbażi tal-leġiżlazzjoni eżistenti jew tad-Deċiżjoni dwar ir-Riżorsi Proprji nnifisha, u jista’ jiġi implimentat b’piż amministrattiv raġonevoli.

Riżorsi proprji ġodda għall-finanzjament tal-prijoritajiet tal-UE

Ir-riżorsa proprja bbażata fuq l-Iskema għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet hija marbuta mill-qrib mal-miri klimatiċi tal-Unjoni u għandha potenzjal sinifikanti ta’ dħul. Ir-riżorsa proprja possibbli permezz tal-Iskema għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet għandha vantaġġi uniċi f’termini ta’ disponibbiltà immedjata u skala suffiċjenti. Filwaqt li 30 % tad-dħul imur għall-baġit tal-UE, il-biċċa l-kbira tad-dħul mill-irkantar tal-kwoti tal-emissjonijiet ikompli jmur fil-baġits nazzjonali.

Ir-riżorsa proprja mill-Mekkaniżmu ta’ Aġġustament tal-Karbonju fil-Fruntieri tista’ titqies bħala “d-dimensjoni esterna” tal-Iskema għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet, u għalhekk ir-riżorsa proprja relatata tibqa’ element integrali tal-pakkett. Il-mekkaniżmu ta’ Aġġustament tal-Karbonju fil-Fruntieri jiżgura li l-importazzjonijiet lejn l-UE jkunu soġġetti għal prezz tal-karbonju ekwivalenti għall-produzzjoni ta’ dawn l-istess oġġetti fl-UE.

Riżorsa proprja ġdida bbażata fuq l-ammont ta’ skart elettroniku mhux miġbur twassal għal eżiti ambjentali pożittivi, filwaqt li tappoġġa l-awtonomija strateġika tal-Unjoni fil-materja prima kritika. L-iskart ta’ tagħmir elettriku u elettroniku, jew l-iskart elettroniku, huwa wieħed mill-flussi ta’ skart li qed jikbru bl-aktar rata mgħaġġla. Peress li l-iskart elettroniku fih materja prima kritika importanti, ir-riċiklaġġ u l-użu mill-ġdid għandhom rwol sinifikanti fit-tnaqqis tad-dipendenza fuq il-fornituri barranin. Minkejja l-progress notevoli fir-riċiklaġġ, ir-rata tal-ġbir għadha ferm taħt il-miri tal-Unjoni. L-implimentazzjoni ta’ kontribuzzjoni nazzjonali bbażata fuq l-iskart mhux miġbur irrappurtat mill-Istati Membri se tinċentiva t-tnaqqis tal-iskart u tħeġġeġ il-ġbir separat.

Skont ir-Riżorsa Korporattiva proposta għall-Ewropa, il-kumpaniji se jikkontribwixxu għall-finanzjament tal-baġit tal-UE. Diversi programmi ta’ finanzjament tal-UE jappoġġaw lill-kumpaniji fl-immodernizzar, fl-innovazzjoni u fl-espansjoni. Il-baġit fit-tul il-ġdid tal-UE se jagħti spinta lill-kompetittività u lit-tkabbir ekonomiku u jtejjeb l-ambjent tan-negozju permezz ta’ investimenti fit-tul, b’mod partikolari permezz tal-Fond Ewropew għall-Kompetittività. Fil-prinċipju, ir-riżorsa proprja mhux se tapplika għall-SMEs.

Riżorsa Proprja mid-Dazju tas-Sisa fuq it-Tabakk tappoġġa l-objettivi tal-politika tas-saħħa tal-UE, filwaqt li fl-istess ħin tiġġenera dħul għall-baġit tal-UE. Reġimi ta’ tassazzjoni diverġenti fl-Unjoni għandhom effetti negattivi fuq il-politiki tal-Istati Membri biex jiskoraġġixxu l-konsum tat-tabakk permezz tat-tassazzjoni. Il-proposta għal Riżorsa Proprja mid-Dazju tas-Sisa fuq it-Tabakk hija komplementari għar-riformulazzjoni li jmiss tad-direttiva dwar id-dazju tas-sisa fuq it-tabakk, li għandha l-għan li tadatta d-dazji tas-sisa minimi tal-UE u ċerti kategoriji ta’ prodotti tat-tabakk tradizzjonali li jiżguraw kundizzjonijiet ekwi fis-Suq Uniku.

Aġġustamenti għar-riżorsi proprji eżistenti

Qed jiġu proposti aġġustamenti mmirati għar-riżorsi proprji eżistenti biex tiġi ppreservata l-bażi tad-dħul tal-baġit tal-UE. Ir-Riżorsi Proprji Tradizzjonali, li jikkonsistu primarjament f’dazji doganali, jinġabru mill-Istati Membri f’isem l-Unjoni. Barra minn hekk, qed jiġi propost li tiżdied ir-rata ta’ ġbir għar-riżorsa proprja bbażata fuq l-iskart mill-imballaġġ tal-plastik mhux riċiklat, li ġiet introdotta fil-bidu tal-qafas finanzjarju attwali, biex jitqiesu l-iżviluppi fl-inflazzjoni.

Dħul ieħor

Il-baġit tal-UE jista’ jiġi ffinanzjat ukoll permezz ta’ dħul ieħor. Dħul ieħor li jissupplimenta r-riżorsi proprji. Dan jidħol direttament fil-baġit tal-UE, u jnaqqas il-pressjoni fuq il-kontribuzzjonijiet nazzjonali mill-Istati Membri. Dħul ieħor addizzjonali se jiġi ġġenerat, pereżempju, billi jiżdied il-livell tat-tariffa eżistenti tal-ETIAS, biex tiġi allinjata ma’ ġuriżdizzjonijiet oħra. Il-Kummissjoni se tkompli taħdem ukoll biex tintroduċi tariffi ġodda relatati mal-politiki tal-Unjoni.

7.KONKLUŻJONI

In-negozjati dwar il-qafas finanzjarju pluriennali 2028–2034 huma opportunità għall-Unjoni biex turi għaqda fl-iskop u biex tgħammar lill-Unjoni bil-mezzi biex twettaq l-ambizzjonijiet kollettivi tagħha.

Il-Kummissjoni qed tipproponi baġit fit-tul tal-UE ambizzjuż, flessibbli u li jħares ’il quddiem. Dan jibni fuq il-punti b’saħħithom u l-prinċipji fundamentali tal-qafas attwali, filwaqt li jagħmilhom aktar sempliċi, aktar flessibbli u li jħallu impatt akbar. Il-bidliet inkrementali mhux se jkunu biżżejjed biex isolvu l-ekwazzjoni baġitarja kumplessa, b’aspettattivi kbar fuq l-Unjoni biex tagħti riżultati filwaqt li tissodisfa l-obbligi finanzjarji tagħha skont in-NextGenerationEU. Dan ifisser li l-affarijiet jridu jsiru b’mod differenti, filwaqt li jiġi żgurat li kull euro jgħin biex l-Ewropa timxi ’l quddiem.

Governanza robusta, trasparenza u sorveljanza politika b’saħħitha huma integrali għal kull parti ta’ dawn il-proposti. Il-Kummissjoni se taħdem mill-qrib mal-Parlament Ewropew u mal-Kunsill biex jintlaħaq ftehim ambizzjuż, ibbilanċjat u f’waqtu dwar il-qafas finanzjarju pluriennali li jmiss u dwar il-programmi settorjali. Bħala awtorità baġitarja, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill se jmexxu l-baġit fit-tul, filwaqt li jiżguraw li jibqa’ allinjat bis-sħiħ mal-prijoritajiet kondiviżi tagħna tul il-perjodu kollu tiegħu.

Ewropa aktar indipendenti trid tkun lesta li tieħu d-destin tagħha f’idejha. L-Unjoni ma tistax tibbaża ruħha biss fuq oħrajn biex tiddefendi l-interessi u l-valuri tagħha. Dan ifisser li jeħtieġ li nużaw l-għodod kollha disponibbli biex nimplimentaw l-aġenda kondiviża tagħna u nbiddlu l-ambizzjonijiet f’realtà. Il-baġit tal-UE għandu s-setgħa li jisfrutta l-investimenti u r-riformi li huma kruċjali għall-prosperità, il-koeżjoni, is-sigurtà u s-sostenibbiltà futuri tal-Unjoni.

Wasal iż-żmien li naħdmu flimkien biex dan isir realtà.

Anness. Il-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2028-2034 - Tabelli

(1)

  Il-baġit fit-tul li jmiss tal-UE (QFP) – li jimplimenta l-finanzjament tal-UE mal-Istati Membri u mar-reġjuni

(2)

  Il-Panel taċ-Ċittadini Ewropej dwar il-baġit Ewropew il-ġdid - il-Kummissjoni Ewropea

(3)

Ir-Regolament (UE, Euratom) 2020/2092 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Diċembru 2020 dwar reġim ġenerali ta’ kundizzjonalità għall-protezzjoni tal-baġit tal-Unjoni.

(4)

Draghi, M. (2024) “ A competitiveness strategy for Europe ”.

(5)

Letta, E. (2024) Much more than a market ” More than a market ”.

(6)

Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni, Boxxla għall-Kompetittività tal-UE, COM(2025) 30 final.

(7)

Biż-żieda tal-appoġġ ipprovdut mill-Fond għall-Innovazzjoni, il-Fond Ewropew għall-Kompetittività u Orizzont Ewropa flimkien jammontaw għal EUR 450,8 biljun.

(8)

Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2025/1106 tas-27 ta’ Mejju 2025 li jistabbilixxi l-Istrument ta’ Azzjoni għas-Sigurtà tal-Ewropa (SAFE) permezz tat-Tisħiħ tal-Industrija Ewropea tad-Difiża.

(9)

F’konformità mad-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2021/509.

(10)

Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni - Is-Suq Uniku: Is-suq domestiku Ewropew tagħna f’dinja inċerta, COM(2025) 500 final

(11)

Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1257/96 tal-20 ta’ Ġunju 1996 rigward l-għajnuna umanitarja.

(12)

Id-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2021/1764 tal-5 ta’ Ottubru 2021 dwar l-Assoċjazzjoni tal-Pajjiżi u t-Territorji extra-Ewropej mal-Unjoni Ewropea inkluż ir-relazzjonijiet bejn l-Unjoni Ewropea minn naħa,u Greenland u r-Renju tad-Danimarka min-naħa l-oħra (Deċiżjoni dwar l-Assoċjazzjoni extra-Ewropea, inkluż Greenland) (ĠU L 355, 7.10.2021, p. 6, ELI:  http://data.europa.eu/eli/dec/2021/1764/oj ). 2021/1764

(13)

Il-Komunikazzjoni Konġunta lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar l-Istrateġija Ewropea għal Unjoni tal-Preparatezza, JOIN(2025) 130 final.

(14)

Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar ProtectEU: Strateġija Ewropea ta’ Sigurtà Interna, COM(2025) 148 final

(15)

Niinistö, S. (2024) Safer together – Strengthening Europe’s civilian and military preparedness and readiness.

(16)

SWD(2023) 336 final.

(17)

Il-Kummissjoni se tipproponi fi żmien debitu emenda tar-Regolament Finanzjarju li ttawwal it-trattament tad-dħul negattiv stabbilit fl-Artikolu 48(2) tiegħu wara l-2027.

(18)

Dan ġie enfasizzat mill-Qorti Ewropea tal-Awdituri Rapporti Annwali tal-2022 dwar l-implimentazzjoni tal-baġit tal-UE għas-sena finanzjarja 2022 u dwar l-attivitajiet iffinanzjati mid-9, mill-10 u mill-11-il Fond Ewropew għall-Iżvilupp (FEŻ) għas-sena finanzjarja 2022 .

(19)

Ir-Rapport Analitiku tal-QEA 03/2025, l-Opportunitajiet għall-Qafas Finanzjarju Pluriennali ta’ wara l-2027.