IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 27.6.2025
COM(2025) 337 final
RAPPORT TAL-KUMMISSJONI
LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL U LILL-BANK ĊENTRALI EWROPEW
rigward l-implimentazzjoni u r-riżultati tal-programm Pericles IV għall-protezzjoni tal-euro kontra l-iffalsifikar fl-2024
RAPPORT TAL-KUMMISSJONI
LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL U LILL-BANK ĊENTRALI EWROPEW
rigward l-implimentazzjoni u r-riżultati tal-programm Pericles IV għall-protezzjoni tal-euro kontra l-iffalsifikar fl-2024
1.Informazzjoni Ġenerali
Il-programm Pericles IV huwa programm ta’ skambju, assistenza u taħriġ għall-protezzjoni tal-euro kontra l-iffalsifikar. Huwa jissostitwixxi l-programm Pericles 2020 li opera bejn l-2013 u l-2020, u l-programmi Pericles li operaw matul il-perjodu 2002-2013. Il-programm ġie stabbilit bir-
Regolament (UE) 2021/840
. L-applikazzjoni tiegħu ġiet estiża għall-Istati Membri mhux parteċipanti bir-
Regolament tal-Kunsill (UE) 2021/1696
. Ir-Regolament (UE) 2021/840 jistabbilixxi d-durata tal-programm sal-31 ta’ Diċembru 2027. L-Artikolu 12(3) ta’ dak ir-Regolament jirrikjedi li l-Kummissjoni tipprovdi informazzjoni annwali dwar ir-riżultati tal-programm lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Bank Ċentrali Ewropew. Dan huwa r-rapport annwali għall-2024. Ir-rapport jipprovdi informazzjoni dwar l-impenji u l-implimentazzjoni tal-programm Pericles IV fl-2024, kif ukoll dwar l-implimentazzjoni fl-2024 ta’ azzjonijiet li għalihom ittieħdu impenji fis-snin preċedenti.
2.Impenji skont il-programm ta’ ħidma annwali tal-2024
Il-baġit annwali għall-implimentazzjoni tal-programm Pericles IV għas-sena 2024 ġie stabbilit għal EUR 884 755 u ġie ffinanzjat mil-linja baġitarja 06.030100-C1 tal-baġit tal-UE ġenerali għall-2024. Fl-2024, ġie impenjat total ta’ EUR 884 755, li huwa 100 % tal-baġit totali. Il-programm huwa implimentat permezz ta’ azzjonijiet kofinanzjati (għotjiet) li joriġinaw mill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri u permezz ta’ “azzjonijiet tal-Kummissjoni”, organizzati direttament mill-Kummissjoni. L-ammont tal-impenn totali jinkludi wkoll impenn ta’ EUR 37 225 biex ikopri l-kostijiet annwali biex tintuża l-għodda eGrants, sistema ta’ ġestjoni kompletament elettronika (mingħajr karti) għall-għotjiet. Minbarra l-linja baġitarja operazzjonali, EUR 81 896,64 saru disponibbli fuq il-linja baġitarja inkluż id-dħul assenjat intern (il-linja baġitarja 06.030100-C4 tal-baġit tal-UE ġenerali). Minn dan l-ammont, fl-2024 ġew impenjati EUR 66 456,34 għal żewġ għotjiet.
L-implimentazzjoni tal-programm tirrifletti l-impenn tal-Istati Membri u tal-Kummissjoni biex jipproteġu l-euro kontra l-iffalsifikar. Id-diskussjonijiet dwar l-istrateġija annwali fil-laqgħat tal-Grupp ta’ Esperti dwar l-Iffalsifikar tal-Euro (ECEG, Euro Counterfeiting Experts Group) għamluha possibbli li jiġu identifikati u indirizzati t-theddidiet ewlenin u li jiġi impenjat 100 % tal-baġit kumplessiv fl-2024.
Il-programm ħa l-impenn li jiffinanzja total ta’ 10 proġetti: ingħataw tmien għotjiet għal applikazzjonijiet li oriġinaw mill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri u ġew iffinanzjati żewġ azzjonijiet tal-Kummissjoni.
Iż-żewġ azzjonijiet tal-Kummissjoni ġew implimentati fl-2024 u żewġ għotjiet ġew implimentati parzjalment fl-2024, filwaqt li l-għotjiet li jifdal se jiġu implimentati fl-2025 u wara.
Ċart I u Ċart II: Tip ta’ azzjoni ffinanzjata u l-għadd ta’ azzjonijiet għal kull Stat Membru (l-azzjonijiet li għalihom ittieħdu impenji fl-2024, ara l-Anness I)
L-Italja u Spanja, tnejn mill-Istati Membri l-aktar affettwati mill-iffalsifikar tal-euro, din is-sena reġgħu rċevew għotjiet minn Pericles. Barra minn hekk, il-Portugall u l-Kroazja rċevew għotjiet taħt il-programm fl-2024. Dawn l-isforzi kollha jtejbu l-protezzjoni tal-euro, li huwa ta’ benefiċċju għall-Istati Membri l-oħrajn kollha.
L-azzjonijiet li għalihom ittieħdu impenji fl-2024 jikkonsistu f’erba’ seminars, tliet skambji tal-persunal, żewġ sessjonijiet ta’ taħriġ tekniku u xiri ta’ tagħmir wieħed.
L-azzjonijiet huma mistennija li jsiru kemm fi ħdan kif ukoll barra l-UE, skont il-ħtiġijiet speċifiċi. Sa mill-bidu tiegħu, il-programm ikkonsolida l-approċċ reġjonali tiegħu billi implimenta azzjonijiet li jinvolvu reġjuni tad-dinja li huma partikolarment importanti fil-ġlieda kontra l-iffalsifikar, bħax-Xlokk tal-Ewropa, iċ-Ċina, it-Turkija u l-Amerka t’Isfel.
3.Implimentazzjoni ta’ azzjonijiet fl-2024
Ħarsa ġenerali
Din it-taqsima tanalizza l-implimentazzjoni tal-azzjonijiet kollha ffinanzjati minn Pericles fis-sena kalendarja 2024. Għalhekk, tinkludi azzjonijiet li għalihom ittieħdu impenji skont il-baġits ta’ Pericles IV tal-2023 u tal-2024 (11-il għotja u żewġ azzjonijiet tal-Kummissjoni).
Fl-2024, ġew implimentati 13-il azzjoni ffinanzjati kumplessivament minn Pericles, inklużi:
·l-implimentazzjoni parzjali mill-Kroazja u mill-Portugall ta’ żewġ azzjonijiet ta’ għotja, li għalihom ittieħdu impenji fl-2024;
·l-implimentazzjoni mill-Istati Membri ta’ 9 azzjonijiet ta’ għotja, li għalihom ittieħdu impenji fl-2023: dawn l-azzjonijiet ġew implimentati mill-Italja (4 azzjonijiet), minn Spanja (4 azzjonijiet) u minn Franza (azzjoni waħda);
·l-implimentazzjoni ta’ żewġ azzjonijiet tal-Kummissjoni akkwistati (li għalihom ittieħdu impenji fl-2024).
L-azzjonijiet ta’ hawn fuq jikkonsistu f’5 skambji ta’ persunal, f’4 sessjonijiet ta’ taħriġ tekniku, fi 3 seminars u f’xiri ta’ tagħmir wieħed. Madwar 415-il espert ipparteċipaw fl-azzjonijiet.
Fl-aħħar nett, l-2024 rat l-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu tal-programm Pericles IV. L-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu (li tkopri l-2021-2023) ivvalutat, fost l-oħrajn, l-ilħuq tal-objettivi tal-programm skont il-kriterji tal-effettività, tal-effiċjenza, tar-rilevanza, tal-koerenza u tal-valur miżjud tal-UE.
Ċart III u Ċart IV: Oriġini u sfond professjonali tal-parteċipanti (azzjonijiet implimentati fl-2024)
Oriġini tal-parteċipanti
Il-parteċipanti ġew minn 51 pajjiż. Il-maġġoranza ta’ dawk li attendew għat-taħriġ (70 %) kienu Ewropej: 52 % mill-Istati Membri fiż-żona tal-euro, 6 % mill-Istati Membri mhux fiż-żona tal-euro u 12 % minn pajjiżi terzi fl-Ewropa. Mill-bqija tal-parteċipanti, 12 % kienu mill-Amerka Latina, 6 % mill-istituzzjonijiet Ewropej, 6 % mill-Afrika u 6 % minn reġjuni oħra.
Sfond professjonali tal-parteċipanti
Il-membri tal-forzi tal-pulizija rrappreżentaw 49 % tal-parteċipanti. Din il-preżenza qawwija hija dovuta għall-fatt li l-awtoritajiet tal-pulizija jinsabu fuq quddiem nett fil-ġlieda kontra l-iffalsifikar tal-euro, u l-persunal tal-pulizija jinkludi kemm investigaturi kif ukoll persunal tekniku. L-esperti mill-banek ċentrali nazzjonali rrappreżentaw 32 % tal-parteċipanti, u b’hekk kienu t-tieni l-akbar grupp. Bħal fl-2023, diversi azzjonijiet fl-2024 involvew il-parteċipazzjoni tal-banek ċentrali. Il-persunal tal-istituzzjonijiet Ewropej (6 %), iz-zekek nazzjonali (3 %), il-ġudikatura (3 %), id-dwana (2 %) u kategoriji oħra (3 %) ipparteċipaw ukoll, u dan irrifletta firxa sħiħa ta’ sfondi professjonali. Fl-aħħar nett, għall-ħames “laqgħa tal-Pjattaforma 1210” attendew rappreżentanti mill-industrija tal-magni tal-ipproċessar tal-muniti (3 %) għall-ħames sena. Dan ikompli jafferma s-settur privat bħala parti kkonċernata sinifikanti fil-ġlieda kontra l-iffalsifikar. B’riżultat ta’ dan, l-implimentazzjoni tal-programm tissodisfa d-dimensjonijiet tranżnazzjonali u multidixxiplinari meħtieġa skont ir-Regolament (UE) Nru 2021/840 b’livell għoli ta’ diversifikazzjoni f’termini ta’ sfond professjonali.
Punti ewlenin mill-2024
Il-programm irnexxielu jżomm u jsaħħaħ ulterjorment il-kooperazzjoni internazzjonali reġjonali fix-Xlokk tal-Ewropa u fl-Amerka Latina fl-2024:
·fl-2024 rajna l-implimentazzjoni ta’ diversi azzjonijiet ta’ Pericles li ffukaw fuq it-tħeġġiġ u ż-żamma ta’ kooperazzjoni b’saħħitha fost l-awtoritajiet nazzjonali fix-Xlokk tal-Ewropa. Dan inkluda skambji tal-persunal organizzati mill-Comando Carabinieri Antifalsificazione Monetaria (CCAFM) tal-Italja, żewġ skambji tal-persunal organizzati mill-Guardia di Finanza (GdF) tal-Italja, u taħriġ tekniku organizzat mill-Bank Nazzjonali Kroat (CNB, Croatian National Bank) b’parteċipanti minn 9 pajjiżi tax-Xlokk tal-Ewropa, li se jiġu ffinalizzati fl-2025. Dawn l-azzjonijiet inkludew ukoll żjarat ta’ studju fit-Turkija, u/jew parteċipazzjoni ta’ esperti mit-Turkija, li huwa pajjiż ta’ prijorità ewlieni peress li huwa hotspot potenzjali għall-produzzjoni u għat-tranżitu ta’ flus kontrafatti tal-euro.
·Il-Brigada de Investigación del Banco de España (BIBE) ta’ Spanja organizzat kors dwar l-iffalsifikar tal-munita għal esperti minn pajjiżi tal-Amerka Latina, li laqqa’ flimkien lill-awtoritajiet ta’ 10 pajjiżi tal-Amerka Latina fi Buenos Aires, l-Arġentina. L-azzjoni ppromwoviet miżuri għall-protezzjoni tal-euro kontra l-iffalsifikar fil-pajjiżi tal-Amerka Latina li huma potenzjalment suxxettibbli għal dan. Barra minn hekk, l-azzjoni ssaħħaħ ir-rabtiet bejn l-uffiċċji ċentrali nazzjonali speċifiċi li ġew stabbiliti reċentement f’dan ir-reġjun.
L-implimentazzjoni tal-programm fl-2024 kienet ikkaratterizzata wkoll minn azzjonijiet li ffukaw fuq żviluppi topiċi fil-ġlieda kontra l-iffalsifikar tal-munita:
·Prijorità oħra indirizzata minn diversi azzjonijiet kienet il-ġlieda kontra klassijiet ta’ kwalità għolja ta’ flus kontrafatti, l-implimentazzjoni tar-Regolament (UE) Nru 1210/2010 u t-trattament ta’ muniti tal-euro li ma humiex tajbin għaċ-ċirkolazzjoni. L-azzjonijiet b’din l-enfasi inkludew l-attività ta’ taħriġ dwar l-analiżi tal-muniti kontrafatti għall-esperti tekniċi u t-taħriġ tekniku dwar l-aħjar prattiki għat-trattament ta’ muniti tal-euro li ma humiex tajbin għaċ-ċirkolazzjoni, it-tnejn organizzati mill-Banco de España. Is-sitt laqgħa tal-Pjattaforma 1210, organizzata bħala azzjoni tal-Kummissjoni, laqqgħet ukoll flimkien lil partijiet ikkonċernati mill-industrija tal-magni tal-ipproċessar tal-muniti u miċ-ċentri tal-analiżi nazzjonali tal-muniti.
·Il-prijorità għat-trawwim tal-kooperazzjoni mal-awtoritajiet ta’ pajjiżi terzi fejn hemm suspett, jew evidenza, ta’ produzzjoni ta’ euro kontrafatti ġiet riflessa fit-tielet pjattaforma bejn l-UE u ċ-Ċina dwar il-protezzjoni tal-muniti kontra l-iffalsifikar. L-avveniment, li ġie organizzat bħala azzjoni tal-Kummissjoni, kien segwitu għal avvenimenti li qabel kienu ġew organizzati taħt il-pjattaforma UE-Ċina fi Brussell (2017) u f’Beijing (2019). Il-laqgħa ppermettiet lill-awtoritajiet tal-UE u taċ-Ċina jkomplu l-kooperazzjoni kemm fil-livell operazzjonali kif ukoll f’dak amministrattiv, u enfasizzat il-ħtieġa li jittejbu l-kanali ta’ komunikazzjoni u li jiġi ffaċilitat l-iskambju ta’ informazzjoni. Saru diskussjonijiet fil-fond dwar sfidi reċiproċi fil-qasam tal-ġlieda kontra l-iffalsifikar, bħall-problema ta’ karti tal-flus b’disinn mibdul, karatteristiċi tas-sigurtà tal-euro kontrafatti u muniti tal-euro kontrafatti importati miċ-Ċina. Dan ippermetta li jsir progress lejn it-tisħiħ tal-kooperazzjoni f’livell amministrattiv.
Fl-aħħar nett, l-2024 rat it-twettiq ta’ diversi korsijiet ta’ taħriġ tekniku b’disinn aktar innovattiv. B’mod partikolari, l-Uffiċċju Ċentrali għat-Trażżin tal-Iffalsifikar tal-Munita (OCRFM, Office Central pour la Répression du Faux Monnayage) Franċiż organizza “taħriġ tekniku u operazzjonali dwar il-protezzjoni tal-euro kontra l-iffalsifikar” (TOTP, Technical and Operational Training on the Protection of the Euro Against Counterfeiting), li kkonsista f’diversi workshops ta’ simulazzjoni li poġġew lill-parteċipanti f’sitwazzjonijiet immudellati fuq investigazzjonijiet reali kontra l-iffalsifikar. Barra minn hekk, il-Policia Judiciaria Portugiża implementat parzjalment l-“Inizjattiva għall-bini tal-kapaċitajiet għall-identifikazzjoni, għall-analiżi u għar-rapportar ta’ karti tal-flus tal-euro kontrafatti mill-awtoritajiet tal-pulizija ta’ Cabo Verde” (COUNTERACT), li kkonsistiet mix-xiri tat-tagħmir meħtieġ għall-awtoritajiet ta’ Cabo Verde biex iwettqu investigazzjonijiet kontra l-iffalsifikar u t-taħriġ tagħhom fuq l-użu tiegħu.
4.Monitoraġġ tal-indikaturi kwantitattivi u kwalitattivi
L-Artikolu 12(3) tar-Regolament (UE) 2021/840 jitlob li dan ir-rapport għandu jqis l-indikaturi kwantitattivi u kwalitattivi tal-programm Pericles IV. Id-data dwar dawn l-indikaturi għall-2024 hija kif ġej:
1.Għadd ta’ euro kontrafatti individwati (karti tal-flus: 554 000, muniti: 416 276): Il-mira għal dan l-indikatur hija li l-għadd ta’ karti tal-flus u muniti tal-euro kontrafatti individwati jinżamm taħt kontroll f’medda ta’ +/- 5 % tal-medja għall-perjodu 2014-2020 (671 000/174 112). L-għadd ta’ karti tal-flus tal-euro kontrafatti individwati huwa inqas mill-mira iżda qiegħed jiżdied gradwalment. L-għadd ta’ muniti individwati qabeż il-mira stabbilita. Madankollu, hemm biss rabta indiretta bejn il-programm u dawn l-indikaturi, peress li varjetà ta’ fatturi esterni għandhom ukoll rwol importanti. Dawn il-fatturi esterni jinkludu l-progress tal-investigazzjonijiet tal-pulizija u l-ammont ta’ produzzjoni kontrafatta.
2.Għadd ta’ workshops illegali żarmati (9): Il-mira għall-għadd ta’ workshops illegali żarmati hija li l-għadd jinżamm taħt kontroll f’medda ta’ +/- 10 % taċ-ċifra għall-2019 (22). L-għadd ta’ workshops illegali żarmati fl-2024 huwa inqas mill-mira mistennija. Kif spjegat fl-indikatur 1, ir-rabta bejn il-programm u dan l-indikatur hija indiretta biss, peress li varjetà ta’ fatturi esterni għandhom rwol importanti.
3.Għadd ta’ awtoritajiet kompetenti uniċi li applikaw għall-programm (9): Dan l-indikatur għandu l-għan li jkejjel l-interess mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti fil-programm. Il-mira għall-2024 hija ta’ 12 u l-mira għall-2027 hija ta’ 24. Filwaqt li l-għadd ta’ applikanti uniċi għall-programm qiegħed jiżdied, dan għadu inqas mill-mira.
4.Rata ta’ sodisfazzjon tal-parteċipanti fl-azzjonijiet iffinanzjati mill-programm (99,36 %): Dan l-indikatur ikejjel il-kwalità tat-taħriġ kif perċepita mill-parteċipanti. Il-mira hija 75 %. Ir-rata ta’ feedback pożittiv hija ferm ogħla mill-mira.
5.Feedback mill-parteċipanti li diġà ħadu sehem f’azzjonijiet preċedenti ta’ Pericles dwar l-impatt tal-programm fuq l-attivitajiet tagħhom fil-protezzjoni tal-euro kontra l-iffalsifikar (98,78 %): Dan l-indikatur ikejjel is-sostenibbiltà tal-azzjonijiet tal-programm. Il-mira hija 75 %. Il-perċentwal ta’ feedback pożittiv huwa ferm ogħla mill-mira.
5.Konklużjonijiet u t-triq ’il quddiem
Il-programm Pericles IV, bħall-predeċessur tiegħu, jibqa’ għodda importanti u effiċjenti fil-ġlieda kontra l-iffalsifikar. Il-programm jappoġġa l-istudji, iżomm u jiżviluppa l-kooperazzjoni, u jappoġġa l-iskambju tal-aħjar prattika fost il-partijiet ikkonċernati kollha involuti fil-ġlieda kontra l-iffalsifikar tal-euro. Il-fatt li fl-2024, ġie impenjat 100 % tal-baġit kumplessiv, jirrifletti l-interess mill-Istati Membri fil-programm.
Il-Kummissjoni tippreżenta b’mod regolari r-riżultati tal-proġetti appoġġati taħt il-programm lill-esperti tal-Grupp ta’ Esperti dwar l-Iffalsifikar tal-Euro (ECEG, Euro Counterfeit Experts Group). Fl-2024, saru 3 laqgħat tal-ECEG. Il-programm juri livell għoli ta’ konsistenza u komplementarjetà ma’ programmi u azzjonijiet rilevanti oħra fil-livell tal-UE minħabba li huwa ddedikat b’mod esklużiv għall-protezzjoni tal-euro billi jipprevjeni u jiġġieled forma speċifika ta’ kriminalità organizzata, jiġifieri l-iffalsifikar tal-euro. Fost l-eżempji hemm l-istrument tal-Assistenza Teknika u Skambju tal-Informazzjoni (TAIEX, Technical Assistance and Information Exchange) tad-DĠ NEAR, li ta’ sikwit jintuża biex jiġu appoġġati n-negozjati tal-adeżjoni, u l-Fond tas-Sigurtà Interna tad-DĠ HOME - il-Pulizija, li jkopri l-prevenzjoni tal-kriminalità u l-ġlieda kontriha b’mod ġenerali. Wara l-inklużjoni tal-falsifikazzjoni ta’ flus bħala waħda mill-prijoritajiet fil-pjan ta’ azzjoni operazzjonali tal-EMPACT, il-Kummissjoni qiegħda tikkoordina mill-qrib mal-mexxej tal-EMPACT sabiex tiġi mmassimizzata l-komplementarjetà bejn iż-żewġ sorsi ta’ finanzjament.
Abbażi tar-riżultati tal-programm s’issa u tal-analiżi kontinwa tat-theddidiet emerġenti li ġew diskussi fl-ECEG, il-prijoritajiet għall-2025 huma dawn li ġejjin:
·l-attivitajiet ta’ appoġġ li għandhom l-għan li jtejbu l-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri li huma milquta b’mod partikolari mill-produzzjoni u mid-distribuzzjoni ta’ flus kontrafatti;
·it-trawwim ta’ kooperazzjoni mal-awtoritajiet ta’ dawk il-pajjiżi terzi fejn hemm suspett jew evidenza tal-produzzjoni ta’ euro kontrafatti;
·iż-żamma ta’ qafas effiċjenti għall-protezzjoni tal-euro fix-Xlokk tal-Ewropa;
·żviluppi topiċi:
odistribuzzjoni ta’ flus kontrafatti u komponenti ta’ kwalità għolja fuq id-darknet, u “karti tal-flus użati fil-films” u prodotti “repliki użati għall-vidjografija” online (inklużi karti tal-flus b’disinn mibdul);
ol-appoġġ għall-istabbiliment/għar-rinfurzar ta’ uffiċċji ċentrali nazzjonali;
omuniti tal-euro: il-ġlieda kontra klassijiet ta’ kwalità għolja ta’ flus kontrafatti, l-implimentazzjoni tar-Regolament (UE) Nru 1210/2010 u t-trattament ta’ muniti tal-euro li ma humiex tajbin għaċ-ċirkolazzjoni.