IL-KUMMISSJONI EWROPEA

Brussell, 23.6.2025

COM(2025) 330 final

RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL

dwar l-implimentazzjoni tal-assistenza makrofinanzjarja lil pajjiżi terzi fl-2024

{SWD(2025) 166 final}

WERREJ

1.    Introduzzjoni    

2.    Operazzjonijiet ta’ assistenza makrofinanzjarja fl-2024    

2.1    Sħubija tal-Lvant    

Il-Moldova

L-Ukrajna

2.2    Viċinat tan-Nofsinhar    

L-Eġittu

2.3    Balkani tal-Punent    

Il-Maċedonja ta’ Fuq

3.    L-IŻGURAR TAL-UŻU XIERAQ TAL-FONDI TAL-AMF: VALUTAZZJONIJIET OPERAZZJONALI, EVALWAZZJONIJIET EX POST    

3.1    Valutazzjonijiet operazzjonali    

3.2    Evalwazzjonijiet    

4.    Żviluppi ġenerali relatati mal-istrument tal-AMF    

4.1    Funzjonament tal-istrument tal-AMF    

4.2    L-AMF fil-qafas finanzjarju pluriennali 2021-2027    

5.    Inħarsu ’l quddiem – l-operazzjonijiet tal-AMF u s-sitwazzjoni Baġitarja fl-2025    

RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL

dwar l-implimentazzjoni tal-assistenza makrofinanzjarja lil pajjiżi terzi fl-2024 1

1.Introduzzjoni

L-assistenza makrofinanzjarja (AMF) hija strument finanzjarju tal-UE 2 pprovdut lill-pajjiżi sħab li qed jesperjenzaw kriżi fil-bilanċ tal-pagamenti. Sa mill-bidu tagħha fl-1990, l-AMF għenet biex ittejjeb l-istabbiltà makroekonomika u finanzjarja f’pajjiżi ġirien jew ġeografikament qrib l-UE filwaqt li ħeġġet riformi strutturali. L-għoti tagħha huwa kundizzjonali fuq arranġament ta’ kreditu mhux prekawzjonarju miftiehem mal-Fond Monetarju Internazzjonali (FMI) 3 . Hija tfittex li teħles lill-pajjiż sieħeb mill-pressjoni immedjata biex jindirizza l-problemi sottostanti li jikkawżaw l-istress fil-bilanċ tal-pagamenti. Dan jippermettilu jżid l-ispazju fiskali tiegħu, itejjeb is-sostenibbiltà tad-dejn tiegħu u jiffoka fuq l-ixprunar tar-riformi meħtieġa. Billi jwittu t-triq għall-aġġustament makroekonomiku, l-operazzjonijiet tal-AMF jista’ jkollhom impatti soċjali pożittivi sabiex il-pajjiż ikollu aktar żmien u ambitu biex jindirizza l-kawżi ewlenin tal-kriżi tal-bilanċ tal-pagamenti tiegħu.

L-AMF ħafna drabi tieħu l-forma ta’ self iffinanzjat permezz ta’ bonds tal-UE. Minn Jannar 2023, l-approċċ ta’ finanzjament tal-AMF inbidel minn approċċ back-to-back 4 għal struttura unifikata, fejn il-ħruġ ta’ bonds huwa diżakkoppjat minn żborżi speċifiċi. Minflok, il-Kummissjoni issa toħroġ bonds tal-UE b’marka waħda u tgħaddi r-rikavati għal fond ċentrali ta’ finanzjament, li min-naħa tiegħu jiffinanzja diversi programmi ta’ politika tal-UE (inkluża l-AMF). F’xi każijiet, l-AMF tista’ tikkonsisti kompletament f’self, filwaqt li f’każijiet oħra tista’ tkun taħlita ta’ self u għotjiet.

L-AMF tiġi rilaxxata f’pagamenti parzjali u biss jekk il-kundizzjonijiet kollha tal-politika ekonomika marbuta ma’ dawn il-pagamenti parzjali, kif miftiehem mal-pajjiż sieħeb, jiġu ssodisfati. Hemm ukoll prekundizzjoni politika għall-għoti ta’ AMF li tirrikjedi konformità ma’ mekkaniżmi demokratiċi (inkluża sistema parlamentari b’diversi partiti u l-osservazzjoni tal-istat tad-dritt, u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem). B’dan il-mod, l-AMF tikkomplementa l-assistenza ta’ kooperazzjoni regolari tal-UE, u tikkontribwixxi għall-mira usa’ tal-preservazzjoni tal-istabbiltà u tal-promozzjoni tal-prosperità u l-valuri fundamentali tal-UE lil hinn mill-fruntieri tagħha. Dan huwa appoġġat mis-sejbiet ta’ diversi evalwazzjonijiet indipendenti tal-operazzjonijiet kompluti tal-AMF 5 kif ukoll mill-metaevalwazzjoni riċenti tal-aħħar 10 snin tal-operazzjonijiet 6 .

Fl-2024, li kienet sena ta’ sfidi akbar fost żviluppi ġeopolitiċi li kienuj qed jevolvu malajr, l-AMF kompliet turi l-kapaċità tagħha li tirreaġixxi malajr u b’mod effettiv għal ċirkostanzi eċċezzjonali, filwaqt li żammet ukoll il-missjoni ewlenija tagħha li tippromwovi l-istabbiltà. L-AMF ipprovduta fil-kuntest tal-inizjattiva ta’ self għall-Aċċellerazzjoni tad-Dħul Straordinarju (ERA, Extraordinary Revenue Acceleration) tal-G7 għall-Ukrajna – xprunata mill-gwerra ta’ aggressjoni kontinwa tar-Russja – affermat mill-ġdid l-impenn tal-Unjoni li ssarraf is-solidarjetà f’appoġġ tanġibbli għall-Ukrajna, filwaqt li tassisti wkoll lil sħab oħra li jittrattaw ir-riperkussjonijiet ekonomiċi tal-gwerra. L-ostilitajiet li qed jiżdiedu fil-Lvant Nofsani wasslu wkoll lill-Unjoni biex tipprovdi AMF lil atturi ewlenin fir-reġjun.

Ir-rapport tal-2024 tħejja f’konformità mal-obbligi ta’ informazzjoni tal-Kummissjoni kif stabbiliti fl-atti legali rilevanti. Huwa akkumpanjat minn dokument ta’ ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni, li jipprovdi analiżi aktar dettaljata tal-implimentazzjoni tal-operazzjonijiet individwali tal-AMF.

2.Operazzjonijiet ta’ assistenza makrofinanzjarja fl-2024

Fl-2024, fost l-aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna li kompliet tintensifika u l-ħtiġijiet ta’ finanzjament kontinwi, l-Unjoni adottat pakkett eċċezzjonali ġdid ta’ AMF għall-Ukrajna taħt l-inizjattiva ta’ self tal-ERA tal-G7. Wara l-iżborż ta’ EUR 18 biljun fl-2023 taħt il-programm AMF+, il-Faċilità għall-Ukrajna saret l-istrument ta’ appoġġ baġitarju primarju tal-Unjoni għall-Ukrajna fl-2024, u pprovdiet EUR 16,5 biljun ta’ assistenza baġitarja. Madankollu, bħala riżultat tal-aggressjoni kontinwa tar-Russja, il-ħtiġijiet ta’ finanzjament tal-Ukrajna baqgħu f’livelli eċċezzjonalment għoljin fl-2024. Dan wassal lill-mexxejja tal-G7 biex iwiegħdu f’nofs l-2024 EUR 45 biljun f’self tal-ERA li għandu jitħallas lura bl-użu ta’ dħul straordinarju ġġenerat minn assi sovrani Russi immobilizzati. L-UE kompliet tibni fuq din il-wegħda billi adottat ir-Regolament (UE) 2024/2773 li jistabbilixxi l-Mekkaniżmu ta’ Kooperazzjoni ta’ Self għall-Ukrajna (ULCM, Ukraine Loan Cooperation Mechanism) u li jipprovdi AMF eċċezzjonali lill-Ukrajna, b’valur sa EUR 18,1 biljun f’termini konċessjonali ħafna biex tiġi minimizzata l-pressjoni fuq il-finanzi pubbliċi tal-Ukrajna. Is-self għandu maturità ta’ 45 sena u perjodu ta’ grazzja ta’ 10 snin. Il-ħlas lura se jiddependi primarjament fuq id-dħul straordinarju marbut mal-assi sovrani Russi immobilizzati. Wara r-rilaxx tal-AMF f’Diċembru 2024, huma skedati żborżi matul l-2025 kollha.

Fl-2024, l-Unjoni żborżat ukoll is-segment finali tal-AMF emendata tagħha lill-Moldova, li tfasslet biex tgħin fl-indirizzar tal-effetti tal-kriżi tal-enerġija li bdiet f’Ottubru 2021 u biex tiġġieled l-effetti konsegwenzjali mill-aggressjoni li għaddejja tar-Russja kontra l-Ukrajna. Sadanittant, nofs il-EUR 100 miljun tal-AMF maqbula għall-Maċedonja ta’ Fuq ġew żborżati b’suċċess, u dan appoġġa lill-pajjiż li qed jaffaċċja kundizzjonijiet finanzjarji globali stretti, żieda fil-prezzijiet tal-enerġija u telf mhux mistenni tal-elettriku tal-Istat. It-tieni u l-aħħar segment tal-AMF huwa disponibbli sal-2026 iżda jidher li x’aktarx mhux se jiġi prelevat minħabba nuqqas ta’ progress fl-implimentazzjoni tal-kundizzjonijiet ta’ politika.

F’Marzu 2024, filwaqt li rrikonoxxiet is-sitwazzjoni finanzjarja kritika tal-Eġittu u r-rwol stabbilizzanti tiegħu fir-reġjun, il-Kummissjoni pproponiet EUR 5 biljun f’AMF, inkluż operazzjoni urġenti fuq terminu qasir ta’ EUR 1 biljun li ġiet żborżata f’Diċembru 2024, kontinġenti fuq ir-riformi ekonomiċi u l-parametri referenzjarji tad-drittijiet tal-bniedem. Il-proposta għall-EUR 4 biljun li jifdal għadha qed tiġi kkunsidrata mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill, flimkien mal-proposta tal-Kummissjoni għal AMF lill-Ġordan, li hija mistennija li tiġi adottata fit-tieni trimestru tal-2025.

Status ta’ implimentazzjoni tal-operazzjonijiet tal-AMF fl-2024 (skont ir-reġjun)

1

2

2.1Sħubija tal-Lvant

·Il-Moldova

Il-Moldova qed tirkupra mill-kriżi tal-enerġija fl-2021. L-irkupru ekonomiku tagħha beda fl-2023 u ssaħħaħ fl-2024, bi tkabbir fil-PDG ta’ 2,6 %. Konsum privat aktar qawwi bis-saħħa ta’ inflazzjoni baxxa u żieda fil-pagi reali, flimkien mal-irkupru tal-investiment, ikkumpensaw għat-tkabbir dgħajjef fl-esportazzjoni. Il-pagi reali komplew jiżdiedu filwaqt li l-politika monetarja aktar laxka għandha kundizzjonijiet li appoġġaw is-self u l-investiment tal-konsumaturi. Id-defiċit attwali fil-kontijiet żdied fl-2024 wara tnaqqis qawwi fl-2023, xprunat minn defiċit kummerċjali akbar ikkawżat minn tnaqqis fl-esportazzjonijiet ta’ oġġetti u importazzjonijiet stabbli. Iż-żieda fl-esportazzjonijiet tas-servizzi, immexxija mis-settur tal-ICT, tikkumpensa parzjalment għat-tnaqqis fl-esportazzjonijiet tal-oġġetti. Ir-rimessi komplew jonqsu għal 11,4 % tal-PDG fit-tieni trimestru tal-2024, filwaqt li l-influssi tal-investiment dirett barrani (IDB) bħala sehem tal-PDG naqsu matul l-ewwel tliet trimestri tal-2024. Id-defiċit tal-baġit fl-2024 naqas għal 3,9 % tal-PDG fl-2024 minħabba ġbir ta’ dħul aktar b’saħħtu, nefqa kapitali aktar baxxa u l-immirar imtejjeb ta’ miżuri ta’ appoġġ biex jittaffa l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija fuq l-unitajiet domestiċi. Fl-2024, il-gvern baqa’ orjentat lejn ir-riforma u impenja ruħu favur l-istabbiltà makroekonomika iżda r-riskji negattivi (b’mod partikolari fir-rigward tas-sitwazzjoni tal-enerġija) baqgħu għoljin. In-negozjati tal-adeżjoni mal-UE tnedew uffiċjalment fl-2024 u referendum ra maġġoranza żgħira favur il-bidliet kostituzzjonali proposti bil-ħsieb li jissieħbu fl-UE.

Il-Moldova ntlaqtet bl-ikrah mill-kriżi tal-enerġija fl-2021. Wara talba mill-Moldova fid-19 ta’ Novembru 2021, il-Kummissjoni adottat proposta għal AMF ta’ EUR 150 miljun (EUR 120 miljun f’self fuq terminu medju u għotja ta’ EUR 30 miljun). Il-Parlament u l-Kunsill adottaw deċiżjoni għal dan l-għan fis-6 ta’ April 2022 (id-Deċiżjoni (UE) 2022/563). Il-Memorandum ta’ Qbil (MtQ), il-ftehim dwar il-faċilità ta’ self u l-ftehim ta’ għotja relatati ma’ din l-AMF ġew iffirmati fit-22 ta’ Ġunju 2022 u rratifikati mill-Parlament tal-Moldova fl-14 ta’ Lulju 2022.

B’rispons għall-impatt dirett u indirett dejjem akbar tal-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja fuq l-Ukrajna fuq l-ekonomija tal-Moldova, fl-24 ta’ Jannar 2023 il-Kummissjoni adottat proposta biex iżżid l-AMF li għaddejja b’EUR 145 miljun. Sa EUR 100 miljun minn dawn kienu fil-forma ta’ self u EUR 45 miljun f’għotjiet. Il-Parlament Ewropew u l-Kunsill adottaw deċiżjoni għal dan l-għan fl-14 ta’ Ġunju 2023 (id-Deċiżjoni (UE) 2023/1165). Din id-deċiżjoni żiedet l-appoġġ kumplessiv ipprovdut permezz ta’ din l-AMF għal EUR 295 miljun (inklużi EUR 75 miljun f’għotjiet). L-assistenza finanzjarja addizzjonali taħt l-AMF ġiet bħala parti minn pakkett akbar ta’ appoġġ tal-UE għall-Moldova, li l-President tal-Kummissjoni ħabbret f’Novembru 2022, u li kien fih ukoll EUR 105 miljun ta’ appoġġ baġitarju.

L-AMF ġiet rilaxxata f’ħames pagamenti parzjali, f’konformità mal-MtQ emendat li daħal fis-seħħ fil-5 ta’ Settembru 2023. L-ewwel pagament ta’ EUR 50 miljun (inklużi EUR 15 miljun f’għotjiet) ġie rilaxxat fl-1 ta’ Awwissu 2022. It-tieni pagament ta’ EUR 50 miljun (EUR 10 miljun f’għotjiet) ġie rilaxxat fit-22 ta’ Marzu 2023. It-tielet pagament parzjali (jiġifieri l-ewwel “pagament parzjali addizzjonali” mill-AMF addizzjonali) ġie rilaxxat fil-25 ta’ Ottubru 2023 (EUR 50 miljun f’self) u fis-27 ta’ Ottubru 2023 (EUR 22,5 miljun f’għotjiet). Ir-raba’ pagament parzjali (jiġifieri t-tieni “pagament parzjali addizzjonali” mill-AMF emendata) ġie rilaxxat fit-18 ta’ Lulju 2024 (EUR 50 miljun f’self u EUR 22,5 miljun f’għotjiet). Il-ħames u l-aħħar pagament parzjali ġie rilaxxat fis-17 ta’ Diċembru (EUR 45 miljun f’self) u fit-18 ta’ Diċembru 2024 (EUR 5 miljun f’għotjiet).

L-iżborż tal-AMF kien soġġett għal rekord pożittiv taħt il-Faċilità ta’ Kreditu Estiż / Faċilità Estiża tal-Fond (ECF/EFF, Extended Credit Facility/Extended Fund Facility) tal-FMI għall-Moldova, li ġiet adottata f’Diċembru 2021 u kompliet tiżdied f’Mejju 2022. Wara ż-żieda, il-programm tal-Fond jammonta għal USD 815 miljun. F’Diċembru 2023, il-Bord Eżekuttiv tal-FMI approva wkoll arranġament għall-Moldova taħt il-Faċilità għar-Reżiljenza u s-Sostenibbiltà (għal ammont ekwivalenti għal USD 173 miljun), biex jappoġġa l-isforzi tal-Moldova biex issaħħaħ ir-reżiljenza kontra x-xokkijiet klimatiċi, tappoġġa r-riformi tas-settur tal-enerġija, issaħħaħ it-tħejjija tas-settur finanzjarju domestiku u timmobilizza finanzjament sostenibbli. Wara t-tkeċċija bla mistenni tal-Gvernatur tal-Bank Nazzjonali tal-Moldova (BNM) f’Diċembru 2023, saru diskussjonijiet dwar l-importanza ta’ governanza tajba u l-indipendenza tal-Bank Ċentrali. Dan wassal għal għadd ta’ miżuri li ppermettew lill-FMI jikkonkludi b’suċċess il-ħames reviżjoni skont l-arranġamenti tal-ECF/EFF u l-ewwel reviżjoni skont l-RSF fit-28 ta’ Ġunju 2024. Fis-17 ta’ Diċembru 2024, l-FMI lesta s-sitt rieżami skont l-arranġamenti ECF/EFF u t-tieni rieżami skont l-RSF mal-Moldova, li jippermetti żborż ta’ USD 162,6 miljun. Il-programm tal-FMI huwa mistenni li jinkludi żewġ rieżamijiet oħra u jibqa’ għaddej sa Ottubru 2025.

·L-Ukrajna

Fost il-qerda serja kkawżata lill-kapital uman u fiżiku mill-invażjoni fuq skala sħiħa tar-Russja fl-2022, l-ekonomija tal-Ukrajna wriet reżiljenza notevoli. Il-PDG kiber b’5,3 % fl-2023 u huwa pproġettat li żdied b’3,5 % fl-2024, għalkemm ġie osservat xi tnaqqis fit-tkabbir fit-tieni nofs tal-2024. L-irkupru ġie appoġġat mill-ftuħ mill-ġdid tar-rotot tal-esportazzjoni (b’mod partikolari permezz tal-Baħar l-Iswed u d-Danubju) u assistenza finanzjarja internazzjonali b’saħħitha (inkluż mill-AMF eċċezzjonali tal-UE fl-2023 u l-implimentazzjoni tal-Faċilità għall-Ukrajna, li bdiet fl-2024). L-inflazzjoni, li kienet naqset b’mod sinifikanti fl-2023, aċċellerat lejn l-aħħar tal-2024 minħabba żieda fil-kostijiet tal-elettriku wara attakki intensifikati fuq l-infrastruttura tal-enerġija u minħabba żieda qawwija fil-pagi fost nuqqas ta’ ħaddiema. B’rispons għal dan, il-Bank Nazzjonali tal-Ukrajna rrestrinġa l-politika monetarja, u għolla r-rata ta’ politika għal 14,5 % f’Jannar 2025. Id-defiċit fil-kont kurrenti kiber għal 7,6 % tal-PDG fl-2024, prinċipalment minħabba tnaqqis fl-għotjiet internazzjonali, filwaqt li d-defiċit kummerċjali baqa’ stabbli hekk kif iż-żieda fl-importazzjonijiet għad-difiża u r-rikostruzzjoni kkumpensat għall-gwadanji fl-esportazzjoni. Minkejja l-ambjent diffiċli, is-settur bankarju għadu stabbli u profittabbli, bi proporzjonijiet ta’ self improduttiv li qed jonqsu u bafers kapitali suffiċjenti. Il-finanzi pubbliċi għadhom taħt pressjoni, b’defiċit fiskali ta’ 19,1 % tal-PDG fl-2024 li kien xprunat l-aktar minn infiq għoli għad-difiża u r-rikostruzzjoni. Il-miżuri tat-taxxa huma mistennija li jsaħħu d-dħul fl-2025, iżda d-distakk fiskali għadu sostanzjali. Meta wieħed iħares’ il quddiem, il-prospetti ta’ tkabbir huma mxekkla minn inċertezza relatata mal-qerda tal-infrastruttura (tal-enerġija), man-nuqqas ta’ ħaddiema u mal-perkors futur tal-gwerra. F’dan il-kuntest, l-appoġġ internazzjonali sostnut jibqa’ kruċjali għall-istabbiltà ekonomika u l-kapaċità tal-Ukrajna li tiffaċċja l-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja.

Wara l-iżborż ta’ EUR 18 biljun taħt il-programm AMF+ fl-2023, il-Faċilità għall-Ukrajna saret l-istrument ta’ appoġġ baġitarju primarju tal-Unjoni fl-2024, u pprovdiet EUR 16,5 biljun f’assistenza taħt il-Pilastru I. Madankollu, l-aggressjoni dejjem tikber u kontinwa tar-Russja kompliet iżżid il-ħtiġijiet ta’ finanzjament għall-2024 u lil hinn. Tfaċċat diskrepanza fil-finanzjament residwu minkejja l-appoġġ ipprovdut permezz tal-Faċilità għall-Ukrajna u l-kontribuzzjonijiet minn sħab oħra. Bi tweġiba, il-mexxejja tal-G7 impenjaw ruħhom fis-summit tagħhom ta’ Ġunju 2024 f’Apulia, l-Italja, li jipprovdu lill-Ukrajna b’EUR 45 biljun f’self ERA li jitħallas lura bl-użu ta’ dħul straordinarju futur iġġenerat minn assi sovrani Russi immobilizzati miżmuma fl-Unjoni u f’ġuriżdizzjonijiet rilevanti oħra.

Filwaqt li tibni fuq dan l-impenn, fl-20 ta’ Settembru 2024 il-Kummissjoni ppreżentat proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi l-Mekkaniżmu ta’ Kooperazzjoni ta’ Self għall-Ukrajna u li jipprovdi AMF eċċezzjonali lill-Ukrajna. Il-Parlament Ewropew u l-Kunsill adottaw din il-proposta fl-24 ta’ Ottubru 2024 bħala r-Regolament (UE) 2024/2773 (ir-Regolament ULCM), li daħal fis-seħħ fid-29 ta’ Ottubru 2024. Abbażi tal-kontribuzzjonijiet ikkonfermati mis-sħab tal-G7 wara l-laqgħa tal-ministri tal-finanzi tal-G7 tal-25 ta’ Ottubru 2024 f’Washington DC, l-Unjoni kkonfermat self tal-AMF ta’ EUR 18,1 biljun lill-Ukrajna li kellu jiġi rilaxxat permezz ta’ pagament wieħed. Id-Deċiżjoni li tawtorizza r-rilaxx tal-pagament uniku ġiet adottata fit-18 ta’ Diċembru 2024 mill-Kummissjoni Ewropea, u l-ewwel żborż lill-Ukrajna għal ammont ta’ EUR 3 biljun sar fl-10 ta’ Jannar 2025. L-iżborżi sussegwenti se jsegwu matul l-2025.

Minħabba ċ-ċirkostanzi eċċezzjonali, din l-AMF għandha termini konċessjonali ħafna. L-Ukrajna tibqa’ formalment responsabbli għall-ħlas lura tas-self mill-ERA, iżda r-ripagamenti huma maħsuba li jiġu ffinanzjati permezz tad-dħul straordinarju ġġenerat mill-assi Russi immobilizzati. Għalhekk, l-Ukrajna mhijiex mistennija tuża r-riżorsi proprji tagħha biex tħallas lura s-self direttament. Minflok, ir-ripagamenti se jiġu ġestiti permezz tal-ULCM, sabiex l-Ukrajna tkun tista’ tforni minn qabel il-benefiċċji ta’ dan id-dħul straordinarju filwaqt li timminimizza l-impatt fuq il-finanzi pubbliċi tagħha. Barra minn hekk, jekk id-dħul straordinarju ma jkunx biżżejjed biex jitħallas lura s-self tal-AMF, il-maturità konċessjonali ħafna ta’ 45 sena u l-perjodu ta’ grazzja ta’ 10 snin qabel ma jibdew ir-ripagamenti tal-kapital se jipprovdu biżżejjed spazju biex tiġi żgurata l-istabbilizzazzjoni tas-sitwazzjoni makrofiskali tal-Ukrajna. Dan l-arranġament ta’ finanzjament mhux biss inaqqas il-pressjoni immedjata fuq il-finanzi pubbliċi tal-Ukrajna iżda jiżgura wkoll li l-flussi tas-servizz tad-dejn jibqgħu maniġġabbli meta jibdew fis-snin 2030, u b’hekk jittaffew b’mod sinifikanti r-riskji għall-istabbiltà finanzjarja matul il-perjodu ta’ rkupru. L-influss ta’ dħul fl-ULCM jiddependi fuq l-immobilizzazzjoni kontinwa ta’ dawn l-assi, li hija soġġetta għat-tiġdid tas-sanzjonijiet kull sitt xhur. Il-Kunsill adotta t-tiġdid l-aktar reċenti fis-27 ta’ Jannar 2025. It-tiġdid tas-sanzjonijiet jeħtieġ unanimità fil-Kunsill.

Bħal fil-programmi preċedenti tal-AMF, l-iżborż ta’ dan is-self eċċezzjonali tal-AMF ta’ EUR 18,1 biljun kien kundizzjonali fuq it-twettiq tal-impenji ta’ politika stabbiliti fil-MtQ bejn l-Unjoni u l-Ukrajna. Il-MtQ, li ġie approvat mill-Kumitat tal-Istati Membri dwar l-AMF fis-7 ta’ Novembru 2024, daħal fis-seħħ fl-4 ta’ Diċembru 2024. L-implimentazzjoni b’suċċess tal-kundizzjonijiet ta’ politika konsistenti ma’ għażla ta’ dawk li jirfdu l-Pjan għall-Ukrajna (li jkopru oqsma ewlenin ta’ riforma bħall-istabbiltà makrofinanzjarja, l-intrapriżi tal-Istat, l-amministrazzjoni pubblika, l-istat tad-dritt u d-difiża) ippermettiet ir-rilaxx tal-pagament uniku tas-self tal-AMF fit-18 ta’ Diċembru 2024.

2.2Viċinat tan-Nofsinhar

·L-Eġittu

Sitwazzjoni dejjem aktar volatili fil-Palestina kellha riperkussjonijiet fuq ir-reġjun, inkluż l-Eġittu. Madankollu, mill-2024, is-sentiment ekonomiku fl-Eġittu tjieb b’mod sinifikanti wara l-unifikazzjoni tar-reġim frammentat tar-rata tal-kambju f’Marzu 2024, appoġġat minn impenji kbar ta’ finanzjament minn sħab internazzjonali. Il-PDG reali kiber bi 2,4 % matul l-aħħar sena fiskali (sena kontabilistika, Lulju-Ġunju 2023/24) (tnaqqis minn 3,8 % matul is sena kontabilistika 22/23) u laħaq 3,5 % sena wara sena matul it-tielet trimestru tal-2024. Il-qgħad baqa’ ġeneralment stabbli, u laħaq 6,7 % f’Settembru 2024 (żieda minn 7,0 % fl-2024). L-inflazzjoni tal-prezzijiet għall-konsumatur baqgħet għolja b’24,1 % f’Diċembru 2024, iżda din kienet aktar baxxa mill-quċċata temporanja ta’ 35,7 % fi Frar 2024. Bejn Frar u Diċembru, ir-riżervi uffiċjali żdiedu minn USD 35,3 biljun għal USD 47,1 biljun (li jkopru madwar 10 xhur ta’ importazzjonijiet). Dan kien dovut għal allokazzjonijiet sekwenzjali mill-ftehim storiku ta’ Ras El-Hekma, investiment ta’ USD 35 biljun minn fond sovran tal-Emirati Għarab Magħquda fi proġett ta’ proprjetà immobbli fuq il-kosta tat-Tramuntana tal-Eġittu. Id-defiċit fiskali fis-sena kontabilistika 23/24 ibbenefika wkoll mir-rikavati ta’ darba minn Ras El-Hekma, li naqas għal 3,6 % tal-PDG fis-sena kontabilistika 23/24 (meta mqabbel ma’ –6,2 % tal-PDG matul is-sena kontabilistika preċedenti). Il-bilanċ primarju tjieb b’mod sinifikanti matul l-istess perjodu. Il-FMI jistma li d-dejn pubbliku naqas għal 90,9 % tal-PDG sa tmiem is-sena kontabilistika 23/24 (tnaqqis minn 95,9 % is-sena kontabilistika ta’ qabel) peress li parti mid-dħul mill-ftehim ta’ investiment ta’ Ras El-Hekma ntuża għat-tnaqqis tad-dejn. Id-defiċit fil-kont kurrenti mar għall-agħar għal 5,5 % tal-PDG fis-sena kontabilistika 23/24 (meta mqabbel ma’ defiċit ta’ 1,2 % tal-PDG fis-sena kontabilistika ta’ qabel). L-unifikazzjoni tar-rati tal-kambju u ż-żieda fil-fiduċja mill-appoġġ internazzjonali minn Marzu ’l hawn appoġġaw l-esportazzjonijiet u t-turiżmu, iżda l-impatt fuq il-kont kurrenti mit-tfixkil fil-Baħar l-Aħmar ġie mtawwal u probabbilment se jittaffa biss gradwalment.

Fis-17 ta’ Marzu 2024, l-UE u l-Eġittu qablu li japprofondixxu r-relazzjoni tagħhom u jiżviluppaw sħubija strateġika u komprensiva għall-prosperità, l-istabbiltà u s-sigurtà kondiviżi, li tkopri oqsma speċifiċi ta’ kooperazzjoni. Is-sostenn tas-sħubija huwa pakkett finanzjarju sa EUR 7,4 biljun li jikkonsisti f’appoġġ fuq terminu qasir u twil għall-aġenda ta’ riforma makrofiskali u soċjoekonomika meħtieġa. Minħabba s-sitwazzjoni ekonomika u finanzjarja kritika tal-Eġittu u r-rwol tiegħu bħala fattur stabbilizzanti importanti f’reġjun dejjem aktar volatili, fil-15 ta’ Marzu 2024 il-Kummissjoni pproponiet li tappoġġa lill-Eġittu b’żewġ operazzjonijiet tal-AMF sa EUR 5 biljun meħuda flimkien f’self fit-tul konċessjonali ħafna. Il-pakkett tal-AMF kien maqsum f’(i) proposta għal operazzjoni tal-AMF fuq terminu qasir ta’ EUR 1 biljun (eċċezzjonalment ibbażata fuq l-Artikolu 213 tat-TFUE 7 ) biex ikun jista’ jsir żborż sħiħ f’pagament wieħed fl-2024 fid-dawl tal-ħtiġijiet finanzjarji urġenti tal-Eġittu (u l-waqfa tal-Parlament Ewropew qabel l-elezzjonijiet fis-sajf tal-2024); u (ii) proposta għal operazzjoni regolari tal-AMF sa EUR 4 biljun (abbażi tal-Artikolu 212 tat-TFUE). Il-Kunsill adotta l-MFA għal żmien qasir fit-12 ta’ April 2024 (id-Deċiżjoni (UE) 2024/1144). Il-Parlament Ewropew u l-Kunsill bħalissa qed jikkunsidraw il-proposta għall-AMF regolari.

Il-pakkett tal-AMF ġie propost flimkien ma’ FES tal-FMI miżjud, abbażi ta’ ftehim fil-livell tal-persunal li ntlaħaq fis-6 ta’ Marzu 2024 li mbagħad ġie adottat mill-Bord Eżekuttiv tal-FMI fid-29 ta’ Marzu 2024. Il-programm, li ġie adottat għall-ewwel darba f’Diċembru 2022, żdied minn USD 3 biljun għal USD 8 biljun u jipprovdi ankra b’saħħitha għal aktar progress fir-riformi ekonomiċi. Il-FMI u l-Eġittu laħqu ftehim fil-livell tal-persunal dwar ir-raba’ rieżami fl-24 ta’ Diċembru 2024.

Il-MFA fuq terminu qasir kienet mirfuda minn MtQ. Il-MtQ stipula l-iżborż tal-appoġġ f’pagament wieħed u kien fih sett ta’ riformi miftiehma tal-politika ekonomika biex jittejbu l-istabbiltà makroekonomika u r-reżiljenza, jissaħħu l-ambjent tan-negozju u l-kompetittività, u tiġi avvanzata t-tranżizzjoni ekoloġika. F’konformità mal-MtQ, l-iżborż tal-appoġġ kien soġġett għal: (i) l-implimentazzjoni tar-riformi miftiehma tal-politika ekonomika; (ii) l-implimentazzjoni ta’ passi konkreti u kredibbli lejn ir-rispett ta’ mekkaniżmi demokratiċi effettivi (inkluża sistema parlamentari b’diversi partiti) u l-istat tad-dritt, u l-garanzija tar-rispett għad-drittijiet tal-bniedem; u (iii) programm ta’ żborż fuq il-post tal-FMI. Il-valutazzjoni ġenerali tal-implimentazzjoni kienet pożittiva. Id-Deċiżjoni dwar ir-Rilaxx tal-AMF ġiet adottata fit-18 ta’ Diċembru 2024 u l-pagament uniku ġie żborżat kompletament fis-27 ta’ Diċembru 2024.

2.3Balkani tal-Punent

·Il-Maċedonja ta’ Fuq

L-irkupru tal-ekonomija wara l-COVID-19 għadu qed idum biex jirranka. Il-produzzjoni reali żdiedet bi 2,8 % fl-2024. It-tkabbir kien xprunat mill-investiment u mill-konsum pubbliku, b’dan tal-aħħar jirrifletti parzjalment żieda qawwija fil-pagi tas-settur pubbliku. Appoġġat minn żieda fid-dħul reali, it-tkabbir fil-konsum tal-unitajiet domestiċi żdied ukoll. Il-bilanċ estern ta kontribut negattiv għat-tkabbir peress li d-domanda mis-swieq ewlenin tal-esportazzjoni kienet dgħajfa. L-inflazzjoni, li kienet immoderat aktar kmieni fis-sena, reġgħet żdiedet minn Settembru għal medja sena wara sena ta’ 3,5 %, minn 9,4 % fl-2023. Din iż-żieda fl-aħħar tas-sena kienet prinċipalment xprunata miż-żieda fil-prezzijiet tal-ikel, tal-alkoħol u tat-tabakk, minkejja l-limiti tal-prezzijiet imposti mill-gvern fuq il-prodotti bażiċi. Filwaqt li t-tnaqqis fil-prezzijiet tal-enerġija biddel il-bilanċ tal-kont kurrenti għal surplus żgħir fi tmiem l-2023, dan reġa’ waqa’ f’defiċit fl-2024 (-2,3 %), minħabba deterjorament fid-defiċit kummerċjali tal-merkanzija u surplus tal-introjtu sekondarju aktar baxx. Id-defiċit tal-introjtu primarju twessa’ wkoll.

Fis-6 ta’ Frar 2023, il-Kummissjoni adottat proposta biex tipprovdi AMF lill-Maċedonja ta’ Fuq għal ammont sa EUR 100 miljun f’self, li għandu jiġi żborżat f’żewġ pagamenti parzjali ndaqs. Id-Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ġiet adottata fit-12 ta’ Lulju 2023 (id-Deċiżjoni (UE) 2023/1461) u l-MtQ ġie ffirmat mal-awtoritajiet tal-Maċedonja ta’ Fuq f’Jannar 2024. Il-MtQ fih 20 kundizzjoni ta’ politika (li 8 minnhom huma relatati mal-ewwel żborż) fl-oqsma li ġejjin: il-finanzi pubbliċi; l-ambjent tan-negozju; l-edukazzjoni u s-suq tax-xogħol; l-enerġija; u l-ġudikatura, il-governanza tajba u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni. Il-Kummissjoni kkonfermat li l-kundizzjonijiet kollha għall-ewwel pagament parzjali kienu ġew issodisfati u fit-22 ta’ April 2024 iddeċidiet li tirrilaxxa l-iżborż korrispondenti ta’ EUR 50 miljun.

L-AMF hija kontinġenti fuq rekord pożittiv fir-rigward tal-programm tal-FMI li għaddej bħalissa. Fit-22 ta’ Novembru 2022, wara t-talba tal-awtoritajiet u ftehim fil-livell tal-persunal, il-Bord tal-FMI adotta arranġament ta’ 24 xahar taħt il-Linja ta’ Prekawzjoni u Likwidità. F’Jannar 2024, il-FMI lesta l-ewwel rieżami tal-programm. Madankollu, il-linja prekawzjonarja u ta’ likwidità tal-FMI skadiet f’Novembru 2024 mingħajr ma saret it-tieni rieżami, li jfisser li prekundizzjoni essenzjali għall-iżborż tat-tieni u l-aħħar pagament parzjali mill-AMF bħalissa mhijiex issodisfata.

L-ewwel nofs tal-AMF ġie żborżat b’suċċess, iżda t-tieni u l-aħħar segment tal-AMF jidher li x’aktarx mhux se jiġi prelevat. Il-Gvern il-ġdid ma għamilx progress fl-implimentazzjoni tal-kundizzjonijiet ta’ politika marbuta mal-pagament parzjali finali ta’ EUR 50 miljun, li jinkludu l-iżgurar tal-adozzjoni parlamentari ta’ diversi liġijiet, inkluża l-leġiżlazzjoni sekondarja għal-liġi dwar l-effiċjenza enerġetika u l-leġiżlazzjoni ta’ implimentazzjoni għal-liġi l-ġdida dwar il-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus. Barra minn hekk, il-Maċedonja ta’ Fuq reċentement ikkuntrattat żewġ selfiet bilaterali ta’ EUR 500 miljun kull wieħed b’rata tal-imgħax favorevoli minn Eximbank, bank tal-Istat Ungeriż, li jtaffi l-ħtiġijiet ta’ finanzjament estern. F’dawn iċ-ċirkostanzi, l-iżborż tat-tieni segment tal-AMF huwa pjuttost improbabbli. Il-perjodu ta’ disponibbiltà tal-AMF jintemm f’Awwissu 2026.

3.L-IŻGURAR TAL-UŻU XIERAQ TAL-FONDI TAL-AMF: VALUTAZZJONIJIET OPERAZZJONALI, EVALWAZZJONIJIET EX POST

1

2

3

3.1Valutazzjonijiet operazzjonali

F’konformità mar-rekwiżiti tar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509 (ir-Regolament Finanzjarju), il-Kummissjoni twettaq valutazzjonijiet operazzjonali bl-għajnuna ta’ konsulenti esterni biex tikseb assigurazzjonijiet raġonevoli dwar il-funzjonament tal-proċeduri amministrattivi u taċ-ċirkwiti finanzjarji fil-pajjiżi benefiċjarji.

Il-valutazzjonijiet operazzjonali jiffukaw fuq is-sistemi tal-ġestjoni finanzjarja pubblika (PFM, public financial management) (b’mod partikolari kif jiġu organizzati l-ministeri tal-finanzi u l-banek ċentrali u liema proċeduri jimplimentaw) u – b’mod aktar speċifiku – fuq kif jiġu ġestiti l-kontijiet li jirċievu assistenza finanzjarja mill-UE. Tingħata wkoll attenzjoni speċjali lill-funzjonament, l-indipendenza u l-programmi ta’ ħidma tal-istituzzjonijiet tal-awditjar estern, u kemm huma effettivi l-kontrolli tagħhom. Jiġu eżaminati wkoll il-proċeduri tal-akkwist pubbliku fil-livell ċentrali.

Valutazzjoni operazzjonali tal-2020 għall-Moldova, imwettqa qabel l-operazzjoni tal-COVID-19, enfasizzat progress sinifikanti fis-sistemi tal-PFM u ċ-ċirkwiti finanzjarji mill-aħħar rieżami fl-2015. Hija kkonkludiet li l-proċeduri finanzjarji tal-Moldova huma xierqa għal programm sussegwenti ta’ AMF. L-aħħar valutazzjoni operazzjonali taċ-ċirkwiti amministrattivi u finanzjarji tal-Ukrajna twettqet fl-2022, qabel l-appoġġ eċċezzjonali tal-AMF u tal-AMF+. Din kienet it-tielet waħda minn tali valutazzjonijiet imwettqa fl-Ukrajna, għalkemm imwettqa mill-bogħod minħabba kundizzjonijiet ta’ żmien il-gwerra. B’mod ġenerali, hija kkonkludiet li kien sar progress konsiderevoli fit-tisħiħ tas-sistemi ta’ ġestjoni finanzjarja pubblika u ċirkwiti finanzjarji oħra mill-aħħar eżerċizzju fl-2018. Hija enfasizzat ukoll l-impenn kontinwu tal-awtoritajiet Ukreni għal titjib kontinwu. Il-valutazzjoni enfasizzat il-prijoritizzazzjoni tar-riformi tal-ġestjoni finanzjarja pubblika f’oqsma ewlenin u rrakkomandat azzjoni ulterjuri ladarba s-sigurtà titjieb, minħabba l-isforzi sinifikanti ta’ rikostruzzjoni li ġejjin. Il-Faċilità għall-Ukrajna tinkludi miżuri b’saħħithom ta’ awditjar u kontroll, inkluż il-ħolqien ta’ bord tal-awditjar indipendenti bil-kompitu li jivvaluta l-effettività tas-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll tal-Ukrajna u jwettaq awditi regolari fuq il-post.

Fl-2023, twettqet valutazzjoni operazzjonali tal-Maċedonja ta’ Fuq għall-operazzjoni l-ġdida tal-AMF. Il-konsulenti esterni sabu li ċ-ċirkwiti u l-proċeduri finanzjarji tal-pajjiż kienu sodisfaċenti u qiesu s-sistema ta’ ġestjoni finanzjarja pubblika tiegħu ġeneralment tajba, filwaqt li nnotaw progress sinifikanti reċenti.

Fl-2024 twettqu żewġ valutazzjonijiet operazzjonali bi tħejjija għall-operazzjonijiet il-ġodda tal-AMF fl-Eġittu u l-Ġordan, bl-ewwel parti tal-AMF tal-ewwel pajjiż implimentata bis-sħiħ fl-2024 u l-bqija mistennija li tiġi adottata mill-koleġiżlaturi fl-2025 flimkien ma’ dik tal-Ġordan. Il-valutazzjoni operazzjonali għall-Eġittu kienet it-tieni waħda mill-2013 u parti minnha twettqet mill-bogħod minħabba dewmien fl-approvazzjoni tas-sigurtà. L-awtoritajiet Eġizzjani għamlu progress sinifikanti, inkluża l-introduzzjoni ta’ leġiżlazzjoni ġdida li tirregola l-ġestjoni finanzjarja pubblika u l-operazzjonijiet bankarji. Il-qafas tal-ġestjoni finanzjarja pubblika u ċ-ċirkwiti finanzjarji tal-Eġittu tqiesu bħala adegwati għall-programm tal-AMF – dment li tkompli r-rankatura tar-riforma. Il-valutazzjoni operazzjonali għall-Ġordan kienet it-tieni waħda mill-2020 u kkonfermat il-progress fit-titjib tas-sistemi tal-PFM u t-titjib tal-effiċjenza tal-fondi pubbliċi. Madankollu, għad fadal sfidi, inklużi l-indipendenza u t-trasparenza limitati tal-Bureau tal-Awditjar; nuqqas ta’ utilizzazzjoni tal-Kumitat għar-Reviżjoni tal-Ilmenti dwar l-Akkwist; u suq sekondarju sottożviluppat għat-titoli tal-gvern. Minkejja dawn il-kwistjonijiet, il-valutazzjoni kkonkludiet li s-sistemi finanzjarji tal-Ġordan jipprovdu pedament b’saħħtu għall-programm tal-AMF. Is-sejbiet tal-valutazzjonijiet operazzjonali għall-Ġordan u l-Eġittu se jiġu kkunsidrati meta tiġi żviluppata l-kundizzjonalità tal-politika ekonomika għaż-żewġ AMFs.

3.2Evalwazzjonijiet

F’konformità mar-Regolament Finanzjarju u d-deċiżjonijiet korrispondenti tal-AMF, il-Kummissjoni twettaq evalwazzjonijiet 8 wara t-tlestija tal-operazzjonijiet tal-AMF sabiex tivvaluta l-impatt tagħhom. Iż-żewġ objettivi ewlenin ta’ dawn l-evalwazzjonijiet huma li jiġi analizzat l-impatt ta’ AMF fuq l-ekonomija tal-pajjiż benefiċjarju, speċjalment fuq is-sostenibbiltà tal-pożizzjoni esterna tiegħu, u li jiġi vvalutat il-valur miżjud tal-azzjoni tal-Unjoni.

Fl-2024, il-Kummissjoni kkonkludiet l-evalwazzjoni ex post konġunta tal-operazzjonijiet għall-pajjiżi tas-Sħubija tal-Lvant, jiġifieri l-Moldova, il-Georgia u l-Ukrajna (2017-2020). Ir-rapport estern u d-dokument ta’ ħidma tal-persunal li jakkumpanjah ġew ippubblikati f’Jannar 2025. Għat-tliet pajjiżi kollha, l-istudju kkonkluda li l-operazzjonijiet kellhom impatt pożittiv fuq is-sostenibbiltà tad-dejn u s-sitwazzjoni makroekonomika. Dan kien partikolarment sinifikanti għall-Ukrajna, minħabba l-iskala akbar tal-operazzjoni u s-sitwazzjoni makroekonomika aktar diffiċli tagħha. B’mod ġenerali, l-evalwazzjoni kkonkludiet li t-tliet operazzjonijiet irnexxielhom irawmu bidla pożittiva f’diversi oqsma ewlenin ta’ riforma u li kienu konsistenti mal-qafas ta’ politika ġenerali tal-UE, filwaqt li kienu allinjati mal-aġendi ta’ riforma tal-awtoritajiet u ma’ programmi ta’ donaturi oħra.

Fl-2024, il-Kummissjoni nediet l-evalwazzjoni ex post dwar l-operazzjonijiet tal-AMF għall-COVID-19 lil 10 pajjiż sieħeb (2020-2022), li għandha tiġi ppubblikata flimkien mad-dokument ta’ ħidma tal-persunal li jakkumpanjaha fl-2025. L-istudju ta’ evalwazzjoni se jivvaluta l-pakkett tal-AMF ta’ EUR 3 biljun ipprovdut fl-2020 lis-sħab madwar il-Viċinat tal-Lvant, il-Balkani tal-Punent, u r-reġjuni tal-Viċinat tan-Nofsinhar biex jittaffa l-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19.

4.Żviluppi ġenerali relatati mal-istrument tal-AMF

4

4.1Funzjonament tal-istrument tal-AMF

Id-Dikjarazzjoni Konġunta tal-2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-AMF 9 tqis l-assistenza bħala waħda ta’ natura makroekonomika u finanzjarja u tiddikjara b’mod ċar li għandha timmira lejn “ir-ristabbiliment tas-sostenibilità tas-sitwazzjoni finanzjarja esterna tal-pajjiżi u tat-territorji eleġibbli li jinsabu quddiem diffikultajiet ta' finanzjament estern”. Biex l-AMF tirnexxi bħala strument ta’ emerġenza, huwa għalhekk importanti li tiġi mobilizzata b’mod effettiv u f’waqtu. It-teħid ta’ deċiżjonijiet li jinvolvi l-proċedura leġiżlattiva ordinarja spiss ġie identifikat bħala li jieħu ħafna ħin, li huwa nuqqas kbir għal strument ta’ kriżi li huwa maħsub biex jirreaġixxi malajr għal kriżi tal-bilanċ tal-pagamenti 10 .

Madankollu, f’ċirkostanzi eċċezzjonali marbuta mal-kriżi tal-COVID-19 u l-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna, il-pakketti rilevanti tal-AMF ibbenefikaw minn adozzjoni rapida ħafna li saret possibbli minħabba li l-istituzzjonijiet kollha għamlu użu sħiħ mill-flessibbiltajiet proċedurali għad-dispożizzjoni tagħhom. F’dawn il-każijiet, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill qablu dwar l-użu ta’ proċeduri ta’ urġenza eżistenti li għamluha possibbli li l-assistenza korrispondenti tiġi adottata fi żmien xahar minn meta l-Kummissjoni ppreżentat il-proposti tagħha. Il-Parlament Ewropew invoka klawżola speċifika (l-Artikolu 163) fir-Regoli ta’ Proċedura tiegħu sabiex ikun jista’ jadotta l-proposta direttament fil-plenarja tiegħu, u b’hekk jaqbeż l-istadju tas-soltu tal-Kumitat għall-Kummerċ Internazzjonali (INTA).

Ir-regoli ta’ Proċedura kemm tal-Parlament Ewropew kif ukoll tal-Kunsill jipprovdu proċedura urġenti meħtieġa għal adozzjoni rapida f’sitwazzjonijiet eċċezzjonali, iżda l-proċedura standard tieħu ħafna aktar żmien. Dan intwera fil-każ tal-proposta reċenti tal-Kummissjoni għal AMF lill-Ġordan, li ġiet proposta f’April 2024 iżda li mhijiex mistennija li tiġi adottata qabel it-tieni trimestru tal-2025. Dan id-dewmien twil huwa parzjalment dovut għall-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew f’Ġunju 2024 u l-ħtieġa sussegwenti li l-kumitati tiegħu jiġu rikostitwiti. Fil-każ tal-Eġittu, il-ħtieġa urġenti li tkun tista’ tiġi pprovduta l-ewwel parti tal-appoġġ hekk kif it-tieni nofs tal-2024 wasslet lill-Kummissjoni biex f’Marzu 2024 tiddeċiedi b’mod eċċezzjonali li tipproponi l-ewwel operazzjoni urġenti iżda ta’ terminu qasir ta’ AMF biex tgħin lill-Eġittu abbażi tal-Artikolu 213 tat-TFUE (applikabbli f’każijiet fejn tkun meħtieġa assistenza finanzjarja urġenti u li tirrikjedi biss adozzjoni mill-Kunsill). Madankollu, il-Kummissjoni tirrikonoxxi li dan ma kienx approċċ ideali, u għalhekk ipproponiet li tipprovdi l-biċċa l-kbira tal-appoġġ tal-AMF għall-Eġittu permezz tat-tieni operazzjoni tal-AMF aktar fuq terminu medju, li qed issegwi l-proċeduri normali skont l-Artikolu 212 tat-TFUE (bl-involviment taż-żewġ koleġiżlaturi aktar milli sempliċiment il-Kunsill). F’dan il-kuntest, huwa importanti li wieħed jinnota li l-proċedura simplifikata 11 għall-adozzjoni ta’ deċiżjoni tal-Parlament Ewropew ġiet emendata. B’kuntrast mal-proċedura urġenti, il-proċedura simplifikata ma teħtieġx talba mill-President biex il-proposta tiġi ttrattata bħala urġenti u tissimplifika l-proċess ta’ adozzjoni billi tirrikjedi inqas passi għall-approvazzjoni mill-proċedura standard. Din il-proċedura għadha ma ntużatx għall-AMF li għaddejjin bħalissa iżda tista’ ssib postha sew man-natura ta’ emerġenza tal-AMF u hija pass pożittiv lejn iż-żieda potenzjali tal-effettività tal-operazzjonijiet regolari.

L-AMF eċċezzjonali tal-ERA għall-Ukrajna għal darb’ oħra twettqet mingħajr rabta espliċita ma’ programm tal-FMI (anke jekk l-Ukrajna qed tibbenefika minn żborż sodisfaċenti tal-EFF). Barra minn hekk, hija bbenefikat minn proviżjonament permezz tal-marġni ta’ manuvra tal-baġit tal-UE, bħal fil-każ tal-AMF+. Din ingħatat fuq termini konċessjonali ħafna, b’maturità ta’ 45 sena u perjodu ta’ grazzja ta’ 10 snin. Ir-ripagamenti, inkluż l-imgħax u kwalunkwe kost ieħor relatat mas-self, huma koperti mid-dħul straordinarju li jirriżulta mill-assi immobilizzati tal-bank ċentrali Russu, u b’hekk jiġi minimizzat l-impatt fuq il-finanzi pubbliċi tal-Ukrajna.

It-tħejjijiet li għaddejjin għall-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) li jmiss huma opportunità biex jinsiltu tagħlimiet mill-esperjenzi reċenti tal-AMF. Dan jista’ jikkontribwixxi għal riflessjoni dwar il-futur tal-AMF mal-Parlament Ewropew u mal-Kunsill.

4.2L-AMF fil-qafas finanzjarju pluriennali 2021-2027

Il-perjodu attwali tal-QFP kien ikkaratterizzat minn grad mhux tas-soltu ta’ stress fuq ħafna ekonomiji, li jirriżulta mill-implikazzjonijiet tal-pandemija tal-COVID-19 madwar id-dinja. Barra minn hekk, il-pajjiżi sħab tal-UE għadhom vulnerabbli minħabba dgħufijiet strutturali fl-ekonomiji tagħhom stess. Ir-reġjun għadu wkoll espost għal inċertezza ġeopolitika għolja u qed ikompli jesperjenza instabbiltà ekonomika li hija aggravata aktar mill-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna u, l-aktar reċenti, mill-kunflitt dejjem jikber fil-Lvant Nofsani. Minħabba l-prospettiva globali kontinwa ta’ sfida , il-ħtieġa li l-UE tikkunsidra li tipprovdi AMF x’aktarx li tibqa’ għolja fis-snin li ġejjin għalkemm, min-natura stess ta’ strument għall-kriżijiet, huwa impossibbli li jiġi previst il-kamp ta’ applikazzjoni tagħha. Għalhekk huwa importanti li jiġi żgurat li jibqgħu disponibbli biżżejjed riżorsi baġitarji għall-istrument tal-AMF fl-aħħar snin tal-QFP preżenti.

Is-self tal-AMF huwa ggarantit mill-Garanzija għall-Azzjoni Esterna skont ir-Regolament (UE) 2021/947 (ir-“Regolament NDICI_GE”) b’rata ta’ proviżjonament ta’ 9 %, kif kien il-każ taħt il-QFPs preċedenti 12 . Il-baġit totali inizjalment allokat għall-proviżjonament tas-self tal-AMF ġie stabbilit għal madwar EUR 1 biljun, li jissarraf f’volum ta’ self ta’ EUR 11-il biljun. Mill-bidu tal-QFP attwali fl-2021, u fil-kuntest tal-appoġġ imdaqqas tal-UE lill-Ukrajna permezz tal-AMF fl-2022, madwar żewġ terzi tal-proviżjonament allokat kienu diġà ntużaw sa tmiem l-2023. Huwa f’dan il-kuntest li wara l-Kunsill Ewropew straordinarju tal-1 ta’ Frar 2024 dwar ir-rieżami ta’ nofs it-terminu tal-QFP, madwar EUR 225 miljun ta’ obbligazzjonijiet ta’ proviżjonament relatati mal-operazzjoni eċċezzjonali tal-AMF ta’ EUR 5 biljun lill-Ukrajna żborżata fl-2022 ġew ittrasferiti għall-Faċilità tal-Ukrajna. Flimkien mar-rinforzi tal-baġit għall-proviżjonament ta’ self tal-AMF, dan ippermetta l-mobilizzazzjoni ta’ riżorsi suffiċjenti biex tiġi ffinanzjata l-AMF adottata fuq terminu qasir lill-Eġittu sa EUR 1 biljun. Dan it-tisħiħ tal-baġit taħt l-NDICI jippermetti l-finanzjament ta’ operazzjoni regolari tal-AMF għall-Eġittu sa EUR 4 biljun jekk jiġi adottat mill-koleġiżlaturi, filwaqt li jħalli xi lok għal operazzjonijiet oħra tal-AMF sa tmiem l-2027 (ara t-Taqsima 5 hawn taħt).

5.Inħarsu ’l quddiem – l-operazzjonijiet tal-AMF u s-sitwazzjoni Baġitarja fl-2025

Meta titqies in-natura mhux programmabbli u xprunata mill-kriżi tal-AMF, huwa diffiċli li tiġi pprovduta previżjoni preċiża għal operazzjonijiet futuri għall-bqija tal-QFP attwali. Għalhekk, din it-taqsima tiffoka fuq operazzjonijiet diġà approvati fl-2025 u tindika wkoll operazzjonijiet potenzjali, filwaqt li tenfasizza l-iżviluppi ġeopolitiċi li qed jevolvu malajr.

Il-kunflitt li għaddej fil-Lvant Nofsani żied l-inċertezza ekonomika u kellu impatt qawwi fuq il-pajjiżi fir-reġjun. Diġà huma ppjanati operazzjonijiet għall-Eġittu u l-Ġordan, li sofrew minn tnaqqis fit-turiżmu u l-kummerċ li jesponi d-dgħufijiet strutturali taż-żewġ pajjiżi. Id-dipendenza tal-Eġittu fuq il-finanzjament estern volatili u l-kontroll eċċessiv tal-istat intensifikat il-pressjoni tal-bilanċ tal-pagamenti. Fil-Ġordan, il-kunflitt żied ma’ xokkijiet esterni reċenti oħra, li aggravaw id-defiċits baġitarji u l-kwistjonijiet strutturali, u dan wassal għal dejn pubbliku għoli u ħtiġijiet ta’ finanzjament. Pajjiżi oħra fir-reġjun huma wkoll affettwati ħafna.

Fit-8 ta’ Ottubru 2023, l-awtoritajiet tal-Ġordan talbu għal operazzjoni tal-AMF ta’ EUR 700 miljun (AMF IV). Bi tweġiba, fit-8 ta’ April 2024, il-Kummissjoni pproponiet pakkett ġdid ta’ AMF sa EUR 500 miljun. Din il-proposta ġiet żviluppata wara valutazzjoni bir-reqqa tal-ħtiġijiet ta’ finanzjament estern tal-Ġordan u l-kapaċità tiegħu li jkopri dawn il-ħtiġijiet, kemm f’konformità mal-prinċipji ta’ kondiviżjoni ġusta tal-piżijiet fost id-donaturi f’koordinazzjoni mill-qrib mal-FMI kif ukoll f’konformità mal-Faċilità Estiża tal-Fond il-ġdida għall-Ġordan għal USD 1,2 biljun għall-2024-2027. F’Jannar 2025, il-Ġordan ippreżenta talba għal AMF ġdida ta’ EUR 1 biljun (jiġifieri żieda ta’ EUR 500 miljun għall-AMF kif proposta mill-Kummissjoni), fost inċertezza reġjonali kontinwa, implikazzjonijiet ulterjuri għall-perspettiva fiskali u ekonomika tiegħu, u l-ħtieġa li jiġi protett il-momentum tal-aġenda ta’ riforma tiegħu. L-adozzjoni mill-koleġiżlaturi tal-operazzjoni tal-AMF IV (li tammonta għal EUR 500 miljun) hija mistennija fit-tieni trimestru tal-2025, bi tliet żborżi mistennija bejn l-2025 u l-2027. Fid-29 ta’ Jannar 2025, il-President von der Leyen ħabbret li l-Kummissjoni se tressaq proposta addizzjonali ta’ AMF ta’ EUR 500 miljun, li hija mistennija għar-rebbiegħa tal-2025.

Il-koleġiżlaturi bħalissa qed jikkunsidraw it-tieni komponent ta’ AMF ta’ EUR 5 biljun lill-Eġittu – l-ikbar biċċa tal-pakkett tal-AMF sa EUR 4 biljun għall-2025-2027. Din l-AMF tappoġġa lill-Eġittu fost xokkijiet esterni, b’mod partikolari l-gwerra ta’ aggressjoni kontinwa tar-Russja kontra l-Ukrajna u l-effetti konsegwenzjali mill-eskalazzjonijiet fil-Lvant Nofsani. Il-flussi ta’ ħruġ tal-portafoll li jirriżultaw u t-tnaqqis fid-dħul mill-muniti barranin minn inqas introjtu mit-turiżmu u mill-Kanal ta’ Suez ikkontribwew għal twessigħ sinifikanti tad-diskrepanza fil-finanzjament estern, b’riskji negattivi kontinwi minħabba s-sitwazzjoni ġeopolitika kumplessa. L-adozzjoni tad-deċiżjoni bħalissa hija mistennija fit-tieni kwart tal-2025.

F’Novembru 2022, it-Tuneżija talbet AMF ta’ EUR 1,2 biljun biex tappoġġa l-ħtiġijiet ta’ finanzjament tagħha fil-kuntest tal-ambjent globali li mar għall-agħar u l-prezzijiet internazzjonali għoljin tal-komoditajiet. Dan segwa l-ftehim fil-livell tal-persunal li ntlaħaq mal-FMI f’Ottubru 2022 għal faċilità estiża ta’ fond ġdida (erba’ snin, USD 1,9 biljun). Madankollu, il-Bord tal-FMI għadu ma adottax il-programm minħabba li azzjonijiet preċedenti għadhom ma ġewx implimentati mit-Tuneżija, b’mod partikolari fir-rigward tar-riforma tas-sussidju għall-fjuwil. It-turiżmu b’saħħtu u r-rimessi stabbli taffew temporanjament il-pressjoni tal-finanzjament estern fuq it-Tuneżija. Soġġett għal valutazzjoni bir-reqqa tal-prekundizzjonijiet tal-AMF u l-ħtiġijiet ta’ finanzjament estern tat-Tuneżija, il-Kummissjoni tinsab lesta li tħejji proposta għal AMF ġdida ladarba l-programm tal-FMI jkun fis-seħħ. Dan ġie kkonfermat ukoll bħala parti mis-sħubija komprensiva bejn l-UE u t-Tuneżija maqbula f’Lulju 2023. Ġie nnutat li dan ikun jeħtieġ implimentazzjoni sostanzjali u b’saħħitha ta’ riformi addizzjonali.

F’April 2022, il-Libanu laħaq ftehim fil-livell tal-persunal mal-FMI (erba’ snin, USD 3 biljun) iżda għamel biss progress limitat fuq il-lista twila tiegħu ta’ azzjonijiet preċedenti. Il-PDG tiegħu minn dak iż-żmien ’l hawn kompla jonqos, ħafna istituzzjonijiet pubbliċi waqfu jiffunzjonaw u l-munita tilfet il-valur b’mod drammatiku, u dan wassal għal dollarizzazzjoni wiesgħa tal-ekonomija Libaniża. F’Jannar 2025, il-Parlament Libaniż eleġġa president, u nħatar prim ministru ġdid ftit jiem wara, li temm aktar minn ħames snin ta’ staġnar politiku u ħoloq il-kundizzjonijiet għal spinta ġdida għar-riformi. Fi Frar 2025, il-gvern il-ġdid esprima l-intenzjoni tiegħu li jerġa’ jimpenja ruħu mal-FMI għal programm ġdid, filwaqt li enfasizza pass pożittiv potenzjali fl-indirizzar tal-kriżi ekonomika permezz ta’ assistenza internazzjonali u riformi komprensivi. Il-Kummissjoni tinsab lesta li tappoġġa aġenda ta’ riforma komprensiva b’operazzjoni tal-AMF ladarba jiġu ssodisfati l-prekundizzjonijiet (inkluż programm aġġornat ta’ żborż tal-FMI fuq il-post).

Bl-istess mod, bidliet f’daqqa fix-xenarju politiku fis-Sirja f’Diċembru 2024 solvew staġnar politiku li ilu għaddej bit-tneħħija tar-reġim ta’ Assad. Bi gvern ġdid, li għadu fil-bidu tiegħu u fejn ħafna parametri għadhom mhumiex ċari (eż. is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem), hemm mill-inqas possibbiltà teoretika li fil-futur jista’ jsegwi impenn sinifikanti mill-UE, potenzjalment ikkomplementat minn AMF.

Fil-Viċinat tal-Lvant u fil-Balkani tal-Punent, l-iżviluppi ekonomiċi għadhom qed jissawru mill-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna, li qed tixpruna bidliet fil-kummerċ u tfixkil finanzjarju. Lil hinn mill-Ukrajna, il-gwerra poġġiet pressjoni fuq l-unitajiet domestiċi u n-negozji, żiedet l-inflazzjoni u żiedet il-ħtiġijiet ta’ finanzjament madwar il-pajjiżi fiż-żewġ reġjuni. L-Ukrajna u l-Moldova għadhom jiddependu fuq għajnuna internazzjonali sostanzjali, fejn l-UE għandha rwol ewlieni. Il-Faċilità għall-Ukrajna ta’ EUR 50 biljun tal-UE (2024-2027), flimkien mal-AMF tal-ERA approvata reċentement, tappoġġa r-reżiljenza tal-Ukrajna. Il-Pjan ta’ Tkabbir tal-Moldova (EUR 1,9 biljun, 2025-2027) għandu l-għan li jagħti spinta lill-aċċess għas-suq u lill-konverġenza tal-introjtu. Il-Faċilità għar-Riforma u t-Tkabbir għall-Balkani tal-Punent se tipprovdi sa EUR 6 biljun (2024-2027) f’għotjiet u self, filwaqt li tappoġġa aċċellerazzjoni fl-isforzi ta’ riforma ta’ dawn il-pajjiżi.

Il-Kummissjoni tinsab lesta li tikkunsidra kwalunkwe talba oħra li jmiss għall-AMF u, jekk ikun xieraq, se tipproponi operazzjonijiet ġodda u/jew ta’ segwitu tal-AMF lis-sħab eliġibbli.

It-Tabella 1 tipprovdi ħarsa ġenerali lejn l-impenji u l-pagamenti tal-għotjiet tal-AMF u l-iżborż tas-self tal-AMF għall-2022, l-2023, l-2024 u (b’mod tentattiv) l-2025.

Tabella 1: Impenji u pagamenti għal għotjiet tal-AMF u żborżi ta’ self tal-AMF 2022-2025 (EUR) 13

	2022	2023	2024	2025
Approprjazzjonijiet ta’ impenn għal għotjiet fil-baġit	30 114 460	45 423 330	57 367 177	59 267 773
Valutazzjonijiet operazzjonali, evalwazzjonijiet ex post	114 460	350 000	619 440	700 000
Operazzjonijiet tal-AMF oħrajn possibbli	30 000 000	45 073 330	56 747 737	58 567 773
Impenji, total	30 114 460	45 423 330	57 367 177	59 267 773
Approprjazzjonijiet ta’ pagament għal għotjiet fil-baġit	20 868 187	39 880 000	57 367 177	59 267 773
Valutazzjonijiet operazzjonali, evalwazzjonijiet ex post	-	329 765	749 270	700 000
AMF għall-Moldova (UE 2022/563) lesta	15 000 000	10 000 000	5 000 000	-
AMF lill-Moldova (żieda) (UE 2023/1165) lesta	-	22 500 000	22 500 000	-
Operazzjonijiet tal-AMF oħrajn possibbli	-	-	-	58 567 773
Pagamenti, total	15 000 000	32 829 765	23 249 270	59 267 773
Allokazzjonijiet mhux użati għal pagamenti ta’ għotjiet	5 868 187	7 050 235	34 117 907	-
Żborżi ta’ self tal-AMF	-		-	-
AMF Ġordan III (mitmuma)	-	200 000 000	-	-
AMF Moldova (mitmuma)	35 000 000	40 000 000	45 000 000	-
AMF ta’ emerġenza tal-Ukrajna (mitmuma)	1 200 000 000	-	-	-
AMF ta’ emerġenza tal-Ukrajna (mitmuma)	6 000 000 000	-	-	-
Żieda tal-AMF għall-Moldova (mitmuma)	-	50 000 000	50 000 000	-
AMF+ Ukrajna (mitmuma)	-	18 000 000 000	-	-
AMF Maċedonja ta’ Fuq	-	-	50 000 000	-
AMF fuq terminu qasir għall-Eġittu (mitmuma)	-	-	1 000 000 000	-
AMF tal-ERA lill-Ukrajna	-	-	-	18 116 000 000
AMF lill-Ġordan (qed titħejja) *	-	-	-	300 000 000
AMF lill-Eġittu (qed titħejja) *	-	-	-	1 333 000 000
Żborżi ta’ self tal-AMF, total	7 235 000 000	18 090 000 000	1 145 000 000	19 749 000 000
Operazzjonijiet tal-AMF tal-COVID-19: lesti
AMF lit-Tuneżija (lesta)	300 000 000	-	-	-
Żborżi ta’ self tal-AMF fil-COVID-19, total	300 000 000	-	-	-
Żborżi ta’ self tal-AMF kollha, total	7 535 000 000	18 090 000 000	1 145 000 000	19 749 000 000
* Għall-Ġordan u l-Eġittu, l-ammonti ta’ self li għandhom jiġu żborżati fl-2025 huma tentattivi ħafna, minħabba li l-operazzjonijiet tal-AMF bħalissa għadhom qed jitħejjew u għadhom ma ġewx adottati mill-koleġiżlaturi.

(1)

 Dan ir-rapport huwa bbażat fuq l-informazzjoni disponibbli sa Marzu 2025.

(2)

 Il-bażi legali għall-AMF lil pajjiżi terzi għajr pajjiżi li qed jiżviluppaw hija l-Artikolu 212 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE). L-Artikolu 213 tat-TFUE jista’ jintuża bħala bażi legali meta l-pajjiż terz ikun jirrikjedi assistenza finanzjarja urġenti.

(3)

 Saret eċċezzjoni minn din il-prekundizzjoni fl-istabbiliment tal-AMF+ eċċezzjonali ta’ appoġġ ipprovduta lill-Ukrajna wara l-invażjoni fuq skala sħiħa mir-Russja fi Frar 2022.

(4)

 F’każijiet debitament ġustifikati (eż. ammont żgħir, preferenza qawwija tal-benefiċjarju għal struttura speċifika ta’ self), l-approċċ back-to-back fejn il-Kummissjoni toħroġ bonds u tittrasferixxi r-rikavati direttament lill-pajjiż benefiċjarju jista’ japplika (eż. żborżi ta’ self lill-Moldova f’Lulju u Diċembru 2024).

(5)

L-evalwazzjonijiet kollha huma disponibbli fuq is-sit web tal-Kummissjoni: https://ec.europa.eu/info/evaluation-reports-economic-and-financial-affairs-policies-and-spending-activities_en .

(6)

 SWD(2023) 0016, Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni, Evalwazzjoni tal-assistenza makrofinanzjarja lil pajjiżi terzi (metaevalwazzjoni tal-operazzjonijiet għall-2010-2020).

(7)

L-Artikolu 213 tat-TFUE huwa applikabbli f’każijiet fejn tkun meħtieġa assistenza finanzjarja urġenti u li jeħtieġu biss adozzjoni mill-Kunsill.

(8)

 L-evalwazzjonijiet kollha huma disponibbli fuq is-sit web tal-Kummissjoni: https://ec.europa.eu/info/evaluation-reports-economic-and-financial-affairs-policies-and-spending-activities_mt .

(9)

Dikjarazzjoni Konġunta tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill adottata flimkien mad-deċiżjoni li tipprovdi assistenza makro-finanzjarja ulterjuri lill-Ġeorgja (id-Deċiżjoni 778/2013/UE tat-12 ta’ Awwissu 2013). Disponibbli fuq: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/PDF/?uri=CELEX:32013D0778&from=MT .

(10)

 Fl-2023 saret metaevalwazzjoni tal-aħħar għaxar snin ta’ operazzjonijiet – SWD (2023) 0016, dokument ta’ ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni, Evalwazzjoni tal-assistenza makrofinanzjarja lil pajjiżi terzi (metaevalwazzjoni tal-operazzjonijiet għall-2010-2020).

(11)

 Skont il-proċedura simplifikata (l-Artikolu 52 tar-Regoli ta’ Proċedura tal-Parlament Ewropew), il-president tal-kumitat tal-PE jista’ jipproponi li l-proposta tiġi approvata mingħajr emendi. Sakemm il-membri jew grupp politiku jew gruppi politiċi li jilħqu tal-anqas il-limitu medju fil-kumitat ma joġġezzjonawx, il-proċedura proposta titqies bħala approvata. Alternattivament, il-President jista’ jipproponi li tiġi stabbilita skadenza għat-tressiq tal-emendi mingħajr ma jkun tfassal abbozz ta’ rapport minn qabel. Sakemm il-membri jew grupp politiku jew gruppi politiċi li jilħqu tal-anqas il-limitu medju fil-kumitat ma joġġezzjonawx, il-proċedura proposta titqies bħala approvata.

(12)

 Ir-Regolament (UE) 2021/947 (l-istrument NDICI-Ewropa Globali) ġie adottat u daħal fis-seħħ f’Ġunju 2021. Ir-Regolament għandu rwol importanti fl-istruttura baġitarja tal-AMF, iżda l-istrument tal-AMF bħala tali jibqa’ separat mill-NDICI-Ewropa Globali u l-operazzjonijiet speċifiċi tal-AMF għadhom jiġu attivati, kif meħtieġ, permezz ta’ deċiżjonijiet ad hoc separati.

(13)

 Din it-tabella ma tqis l-ebda proposta għal operazzjonijiet ġodda tal-AMF wara Diċembru 2024.