Ħtieġa li tittieħed azzjoni

Fis-settur finanzjarju u lil hinn minnu, hemm xejra xprunata mit-teknoloġija lejn użu akbar tad-data u l-kondiviżjoni tad-data. F’konformità mal-istrateġija għall-finanzi diġitali ppubblikata fl-2020, il-promozzjoni ta’ finanzi mmexxija mid-data hija wkoll fuq quddiem fl-aġenda tal-Kummissjoni. L-ekonomija tad-data, xprunata mill-produzzjoni u l-użu tad-data, għandha potenzjal sinifikanti ta’ tkabbir. Fost id-diversi setturi, is-servizzi finanzjarji huma l-akbar utent tad-data fl-UE, b’rabtiet wiesgħa ma’ setturi oħra. L-isfruttar tal-potenzjal innovattiv ulterjuri f’dan is-settur huwa għalhekk kruċjali għas-suċċess tal-istrateġija usa’ tad-data tal-Kummissjoni.

Minkejja l-potenzjal sinifikanti, ħafna innovazzjonijiet huma mxekkla mill-fatt li, lil hinn mill-kontijiet ta’ pagament koperti mid-Direttiva riveduta dwar is-Servizzi ta’ Ħlas, il-klijenti tas-servizzi finanzjarji ma għandhomx kontroll effettiv fuq id-data tagħhom. Dan jagħmilha diffiċli għalihom biex jikkondividu d-data ma’ fornituri oħra li setgħu użawha biex jipprovdu servizzi finanzjarji u ta’ informazzjoni xprunati mid-data lill-klijenti. Hemm għadd ta’ raġunijiet għal dan: l-ewwel nett, il-klijenti ma għandhomx fiduċja u għalhekk joqogħdu lura milli jaqsmu d-data tagħhom. It-tieni, anki jekk il-klijenti jixtiequ jikkondividu d-data tagħhom, dan huwa diffiċli fil-prattika, b’mod partikolari minħabba s-sitwazzjoni legali mhux ċara dwar l-aċċess tal-utenti tad-data għal tali data. It-tielet, id-data tal-klijenti u l-interfaċċi tad-data fis-settur finanzjarju lil hinn mill-kontijiet tal-pagamenti rarament ikunu aċċessibbli u jekk ikunu, fil-biċċa l-kbira tagħhom mhumiex standardizzati, u b’hekk l-ipproċessar tad-data jsir aktar għali. Fl-aħħar nett, is-sidien tad-data ma għandhomx inċentivi biex jiżviluppaw interfaċċi ta’ kwalità għolja li jissodisfaw ir-rekwiżiti operazzjonali tan-negozju tal-utenti tad-data.

B’konsegwenza ta’ dan, huwa aktar diffiċli għal parteċipanti ġodda fis-suq u għal fornituri tas-servizzi innovattivi iżgħar li joffru prodotti u servizzi mfassla apposta li jistgħu jissodisfaw aħjar il-ħtiġijiet speċifiċi tal-klijenti, filwaqt li l-konsumaturi ma jistgħux jaċċessaw dawn is-servizzi innovattivi u jħallsu tariffi ogħla għas-servizzi minħabba kompetizzjoni limitata. Barra minn hekk, l-ostakli eżistenti jfixklu lill-kumpaniji, speċjalment lill-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs), milli jibbenefikaw minn servizzi finanzjarji aħjar, aktar konvenjenti u awtomatizzati. Dawn l-ostakli jipperpetwaw ukoll esperjenza subottimali tal-klijenti fl-istituzzjonijiet finanzjarji billi jnaqqsu r-ritmu tat-trasformazzjoni diġitali tagħhom, u jiffaċċjaw utenti tad-data ta’ partijiet terzi b’opportunitajiet ta’ negozju mitlufa. Għall-ekonomija kollha kemm hi, dan iwaqqaf l-adozzjoni ta’ mudelli ta’ negozju mmexxija mid-data, li jirriżultaw f’investimenti privati aktar baxxi, tnaqqis fl-użu ta’ servizzi innovattivi, u nuqqas ġenerali ta’ fiduċja u kunfidenza fil-kondiviżjoni tad-data.

Il-problemi huma komuni għall-Istati Membri kollha tal-UE, u peress li d-detenturi u l-utenti potenzjali tad-data finanzjarja fis-suq intern għas-servizzi finanzjarji spiss joperaw f’diversi Stati Membri, huwa improbabbli li l-problemi jistgħu jissolvew mill-Istati Membri waħedhom. Barra minn hekk, il-qafas legali eżistenti tal-UE ma jindirizzax biżżejjed l-isfidi deskritti hawn fuq. Filwaqt li l-UE adottat diversi biċċiet ta’ leġiżlazzjoni li japplikaw fis-setturi kollha tal-ekonomija fil-kuntest tal-istrateġija Ewropea għad-data, dawn għad iridu jiġu kkomplementati fil-livell settorjali sabiex jilħqu l-effett sħiħ tagħhom. Regoli settorjali ġodda fis-servizzi finanzjarji tal-UE huma meħtieġa biex jippermettu mudelli kummerċjali skalabbli u aktar effiċjenti li jistgħu jieħdu vantaġġ sħiħ mis-suq uniku tal-UE, bl-għan li jagħtu lill-klijenti — kemm jekk konsumaturi kif ukoll negozji — kontroll akbar fuq kif id-data finanzjarja tagħhom tiġi aċċessata u użata.

Għażliet ta’ politika

Matul it-tħejjija ta’ din il-valutazzjoni tal-impatt tqiesu diversi għażliet ta’ politika. L-għażliet ta’ politika qiesu wkoll il-ħidma tal-Grupp ta’ Esperti tal-Kummissjoni dwar l-Ispazju Ewropew tad-Data Finanzjarja u tal-feedback tal-partijiet ikkonċernati li wasal matul il-konsultazzjonijiet pubbliċi u mmirati dwar il-finanzi miftuħa. L-għażliet ta’ politika analizzati huma miġbura skont l-objettivi speċifiċi, li ġew ifformulati b’reazzjoni għall-fatturi ewlenin tal-problema, kif ġej: (A) tissaħħaħ il-fiduċja tal-klijenti fil-kondiviżjoni tad-data fis-settur finanzjarju; (B) jobbligaw lid-detenturi tad-data jikkondividu d-data tal-klijenti mal-utenti tad-data; (C) tippromwovi l-istandardizzazzjoni tad-data u l-interfaċċi tal-klijenti; u (d) jippromwovu l-implimentazzjoni ta’ interfaċċi ta’ kwalità għolja għall-kondiviżjoni tad-data tal-klijenti.

L-għażliet ġew analizzati fid-dawl tal-effettività tagħhom fil-kisba tal-objettivi speċifiċi, l-effiċjenza tagħhom f’termini tal-ispiża assoċjata, u l-koerenza tagħhom mal-qafas regolatorju eżistenti tal-UE fil-qasam tal-kondiviżjoni tad-data.

Impatti tal-għażla ppreferuta

B’riżultat ta’ analiżi bir-reqqa, instab li l-pakkett ta’ għażliet ta’ politika li ġej kien preferibbli:

·Tirrikjedi li l-parteċipanti fis-suq jipprovdu lill-klijenti b’dashboards ta’ permessi għall-finanzi miftuħa, tistabbilixxi regoli ta’ eliġibbiltà dwar l-aċċess għad-data tal-klijenti u tagħti s-setgħa lill-awtoritajiet superviżorji Ewropej biex joħorġu linji gwida dwar il-perimetri tal-użu tad-data personali (Għażla A.3)

·Mandat ta’ aċċess għall-utenti tad-data għal settijiet ta’ data tal-klijenti magħżula fis-settur finanzjarju kollu (Għażla B.2)

·Il-ħtieġa li l-parteċipanti fis-suq jiżviluppaw standards komuni għad-data tal-klijenti u l-interfaċċi li jikkonċernaw id-data li hija soġġetta għal aċċess obbligatorju skont l-objettiv speċifiku B, bħala parti mill-iskemi ta’ kondiviżjoni tad-data finanzjarja (Għażla C.1)

·Jirrikjedu lid-detenturi tad-data jistabbilixxu interfaċċi għall-ipprogrammar tal-applikazzjonijiet (APIs) bi skambju għal kumpens, filwaqt li jimplimentaw l-istandards komuni għad-data tal-klijenti u l-interfaċċi żviluppati bħala parti mill-iskemi ta’ kondiviżjoni tad-data finanzjarja skont l-objettiv C u jirrikjedu li l-membri tal-iskema jaqblu dwar ir-responsabbiltà kuntrattwali (Għażla D.3)

Il-politika tal-finanzi miftuħa jista’ jkollha impatt pożittiv fuq is-soċjetà u l-ambjent, kif ukoll fuq id-drittijiet fundamentali u l-SMEs. Il-klijenti li jixtiequ jaqsmu d-data tagħhom jibbenefikaw minn prodotti u servizzi ġodda li jtejbu l-eżiti ekonomiċi tagħhom. Fl-istess ħin, il-kamp ta’ applikazzjoni definit bir-reqqa ta’ din l-inizjattiva jeskludi settijiet ta’ data bl-ogħla riskju ta’ esklużjoni finanzjarja ta’ konsumaturi vulnerabbli. Barra minn hekk, id-dashboards tal-permessi tal-finanzi miftuħa, flimkien mar-regoli tal-eliġibbiltà u l-perimetri tal-użu tad-data personali, jipproteġu lill-klijenti minn kwalunkwe impatt negattiv potenzjali ieħor fuq il-protezzjoni tad-data u d-drittijiet tal-privatezza.

Id-data tal-klijenti tiġi kondiviża biss fuq talba tal-klijent u f’konformità mar-Regolament Ġenerali tal-UE dwar il-Protezzjoni tad-Data (GDPR) f’każ ta’ data personali, u b’hekk tiżdied il-fiduċja ġenerali tal-klijenti fil-kondiviżjoni tad-data. Id-detenturi tad-data jkunu meħtieġa jipprovdu aċċess għal settijiet ta’ data tal-klijenti mis-settur finanzjarju kollu li għandhom valur miżjud għoli għall-utenti tad-data u joħolqu riskju baxx għall-klijenti f’termini ta’ esklużjoni finanzjarja. Dan jippermetti kompetizzjoni akbar, aċċess aħjar għas-servizzi finanzjarji, u esperjenza aħjar għall-klijenti permezz tal-awtomatizzazzjoni. Ir-rekwiżit li l-parteċipanti fis-suq jaderixxu ma’ sistema għall-iżvilupp ta’ standards komuni tad-data u tal-interfaċċa se jaffettwa lid-detenturi tad-data, lill-utenti tad-data u lill-klijenti bl-istess mod, u jiffaċilita l-konnettività diretta bejn id-detenturi tad-data u l-utenti, u b’hekk inaqqas il-kost tal-aċċess u l-ipproċessar tad-data.

Id-dritt tad-detenturi tad-data li jitolbu kumpens raġonevoli għall-forniment ta’ interfaċċi tekniċi standardizzati jipprovdilhom inċentivi ċari biex jagħmlu l-investiment meħtieġ f’interfaċċi ta’ kwalità tajba u jħaffu l-adozzjoni tal-industrija. Filwaqt li d-detenturi tad-data se jkollhom jinvestu f’interfaċċi tekniċi, il-kost tat-twaqqif tagħhom se jgħaddi għand l-utenti tad-data maż-żmien. Billi jiġi limitat il-livell ta’ dan il-kumpens f’konformità mad-dispożizzjonijiet stabbiliti fil-proposta tal-Att dwar id-Data, li jillimitawh għall-ispiża fil-każ tal-utenti tad-data li huma SMEs, ir-riskju ta’ effetti antikompetittivi mhux mixtieqa jinżamm taħt kontroll.

Il-SMEs, li jistgħu jkunu jew utenti tad-data jew klijenti, jibbenefikaw mill-qafas ta’ finanzjament miftuħ f’dawk iż-żewġ kapaċitajiet. Bħala klijenti, is-sigurtà u l-fiduċja tagħhom fl-iskambju tad-data jissaħħu u jkunu jistgħu jaċċessaw aktar servizzi innovattivi, li jistgħu jnaqqsu l-ispejjeż tagħhom u jikkontribwixxu għall-kompetittività tagħhom. Bħala utenti tad-data, l-SMEs iġarrbu l-kost tal-forniment ta’ dashboards ta’ permessi għal finanzjament miftuħ u ta’ liċenzjar għall-aċċess għad-data tal-klijenti, filwaqt li servizzi innovattivi jistgħu jżidu l-effiċjenza tagħhom u l-istandardizzazzjoni tad-data tiftaħ opportunitajiet ġodda ta’ negozju. L-inizjattiva hija mistennija li tiffaċilita d-dħul fis-suq ta’ negozji innovattivi ġodda li joffru tipi ġodda ta’ servizzi li jinvolvu mudelli ġodda ta’ negozju.

Filwaqt li l-impatt tal-inizjattiva se jiġi mmonitorjat mid-dħul fis-seħħ tagħha, jenħtieġ li ssir evalwazzjoni mhux aktar kmieni minn 3 snin wara l-implimentazzjoni tagħha. B’dan il-mod, ir-riżultati jkunu bbażati fuq perjodu twil biżżejjed ta’ osservazzjoni.