IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 12.10.2023
COM(2023) 640 final
RAPPORT TAL-KUMMISSJONI
RAPPORT ANNWALI 2022
DWAR L-APPLIKAZZJONI TAL-PRINĊIPJI TAS-SUSSIDJARJETÀ U TAL-PROPORZJONALITÀ U DWAR IR-RELAZZJONIJIET MAL-PARLAMENTI NAZZJONALI
RAPPORT ANNWALI 2022
DWAR L-APPLIKAZZJONI TAL-PRINĊIPJI TAS-SUSSIDJARJETÀ U TAL-PROPORZJONALITÀ U DWAR IR-RELAZZJONIJIET MAL-PARLAMENTI NAZZJONALI
1.introduzzjoni
Dan huwa t-30 rapport dwar l-applikazzjoni tal-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità, sottomess skont l-Artikolu 9 tal-Protokoll (Nru 2) dwar l-applikazzjoni tal-prinċipji ta’ sussidjarjetà u proporzjonalità (“Protokoll Nru 2”) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea. Ir-rapport ilu mill-2018 ikopri wkoll ir-relazzjonijiet tal-Kummissjoni mal-Parlamenti nazzjonali, li għandhom rwol ewlieni fl-applikazzjoni ta’ dawn il-prinċipji.
Fl-2022, kien hemm ritorn għan-normalità wara t-tneħħija tar-restrizzjonijiet introdotti f’Marzu 2020 minħabba l-pandemija tal-COVID-19. Dan kien japplika wkoll għar-relazzjonijiet mal-Parlamenti nazzjonali, fejn il-maġġoranza tal-interazzjonijiet inbidlu minn virtwali lura għal fiżiċi.
L-impatt tal-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna nħass – bħal kullimkien – fir-relazzjonijiet mal-Parlamenti nazzjonali u fil-kooperazzjoni interparlamentari. Il-gwerra kienet suġġett li l-Parlamenti nazzjonali semmew f’diversi opinjonijiet u fil-laqgħat kollha tal-COSAC. Madankollu, il-Parlamenti nazzjonali baqgħu ffukati wkoll fuq il-prijoritajiet ewlenin tal-Kummissjoni, filwaqt li taw attenzjoni partikolari lit-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali u lill-kwistjonijiet tad-demokrazija.
L-għeluq tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa enfasizza wkoll ir-rwol tal-Parlamenti nazzjonali. Il-konklużjonijiet tagħha kienu jinkludu taqsima dwar is-sussidjarjetà, b’għadd ta’ miżuri proposti biex jgħinu jiġi żgurat ir-rispett għall-prinċipju tas-sussidjarjetà fil-leġiżlazzjoni tal-UE.
Il-Parlamenti Nazzjonali rrriflettew ukoll b’mod intensiv dwar ir-rwol tagħhom fit-tfassil tal-politika tal-UE u dwar kif għandhom itejbu r-rispett għall-valuri Ewropej, l-istat tad-dritt, id-drittijiet fundamentali u d-demokrazija. Taħt il-Presidenza Franċiża, żewġ gruppi ta’ ħidma ħarġu konklużjonijiet dwar dawn is-suġġetti.
Fl-2022, il-Kummissjoni bdiet timplimenta fil-prattika l-impenji l-ġodda għal regolamentazzjoni aħjar li kienet ippreżentat is-sena ta’ qabel. Dan kien jinkludi analiżi aħjar u komunikazzjoni dwar kif il-prinċipji tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità ġew ikkunsidrati fil-proposti tagħha.
2.l-applikazzjoni tal-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità mill-istituzzjonijiet
Il-Kummissjoni
Regolamentazzjoni aħjar: l-implimentazzjoni tal-Komunikazzjoni, il-linji gwida u s-sett ta’ għodod riveduti
Fl-2022, il-Kummissjoni implimentat il-linji gwida u s-sett ta’ għodod riveduti għal regolamentazzjoni aħjar adottati fl-2021, filwaqt li kompliet issaħħaħ l-applikazzjoni tal-prinċipji tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità. Kif imħabbar fil-Komunikazzjoni dwar Regolamentazzjoni Aħjar tal-2021, il-Kummissjoni bdiet tehmeż sistematikament grilja ta’ valutazzjoni tas-sussidjarjetà mal-proposti kollha politikament sensittivi u importanti akkumpanjati minn valutazzjoni tal-impatt. Il-konsultazzjonijiet pubbliċi issa jippermettu wkoll li ssir distinzjoni aktar ċara bejn l-awtoritajiet lokali, reġjonali u nazzjonali, u jirriflettu l-kontribut rispettiv tagħhom b’mod aktar akkurat.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni saħħet il-valutazzjonijiet tal-impatt territorjali tagħha u introduċiet verifika rurali, sabiex jitqiesu aħjar il-ħtiġijiet u l-karatteristiċi speċifiċi ta’ reġjuni u territorji differenti tal-UE. Għaldaqstant, il-valutazzjonijiet tal-impatt kollha jinkludu proċess ta’ skrinjar aktar komprensiv biex jiġu identifikati l-effetti assimetriċi sinifikanti tal-proposti leġiżlattivi tal-Kummissjoni fuq territorji differenti tal-UE, bħal dawk transfruntiera, rurali, insulari, muntanjużi, żoni ultraperiferiċi jew skarsament popolati. Din il-metodoloġija ta’ skrinjar turi, fi proċess ta’ tliet stadji, jekk hemmx konsegwenzi territorjali sproporzjonati li jistħoqqilhom valutazzjoni tal-impatt territorjali.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni bdiet timplimenta wkoll bis-sħiħ l-approċċ ta’ “one in, one out” fl-2022, li jfisser li piżijiet ġodda għan-negozji u għall-individwi li jirriżultaw mill-proposti leġiżlattivi tal-Kummissjoni qed jiġu kkumpensati billi jitnaqqsu l-piżijiet eżistenti fl-istess qasam ta’ politika. Il-kostijiet kollha tal-konformità u l-iffrankar tal-kostijiet huma ppreżentati b’mod sħiħ u trasparenti fil-valutazzjonijiet tal-impatt. Skont l-approċċ ta’ “one in, one out”, il-kostijiet ta’ aġġustament jiġu kkumpensati kemm jista’ jkun, filwaqt li l-kostijiet amministrattivi jiġu kkumpensati fl-istess qasam ta’ politika kemm jista’ jkun filwaqt li jitqiesu l-ispeċifiċitajiet ta’ oqsma ta’ politika individwali. L-approċċ għamel il-qafas regolatorju tal-UE b’mod ġenerali aktar proporzjonat, wassal għal kwantifikazzjoni aktar estensiva tal-kostijiet u tal-benefiċċji u aġixxa bħala tip ta’ “tnaqqis fil-kostijiet”. Għalhekk, dan għen biex jiġu mminimizzati l-kostijiet u jiġu mmassimizzati l-benefiċċji għan-nies u għan-negozji. L-Istħarriġ Annwali dwar il-Piżijiet tal-2022 jippreżenta b’mod trasparenti r-riżultati pożittivi li wasslu għal tnaqqis ġenerali fil-piżijiet amministrattivi ta’ EUR 7,3 biljun fl-2022.
Input tal-pjattaforma “Fit for Future” għas-simplifikazzjoni u t-tnaqqis tal-piż
Fl-2022, il-pjattaforma “Fit for Future” – grupp ta’ esperti ta’ livell għoli li jgħin lill-Kummissjoni tissimplifika l-liġijiet tal-UE u tnaqqas il-piżijiet regolatorji mhux meħtieġa relatati – adottat 10 opinjonijiet abbażi tal-programm ta’ ħidma annwali tagħha. Din kopriet firxa wiesgħa ta’ suġġetti bħall-finanzi u t-tassazzjoni, l-ambjent, it-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali, id-drittijiet tal-vittmi, il-ħela tal-ikel u s-soluzzjonijiet bijoloġiċi. Ħafna mill-opinjonijiet ressqu ideat għas-simplifikazzjoni u t-tnaqqis tal-piż li potenzjalment jistgħu jwasslu għal titjib direttament fil-livell lokali u reġjonali. Eżempju huwa l-opinjoni dwar l-istrateġija tal-interoperabbiltà tal-gvernijiet, li talbet analiżi – fil-valutazzjonijiet tal-impatt rilevanti – tal-fattibbiltà ta’ sistema ta’ governanza tal-interoperabbiltà. L-opinjoni kemm dwar ir-reviżjoni tad-Direttiva dwar vetturi li ma għadhomx jintużaw kif ukoll dwar id-Direttiva dwar l‑approvazzjoni tat-tip ta’ vetturi bil-mutur għandha wkoll il-potenzjal li tkun ta’ benefiċċju għal-livelli lokali u reġjonali hekk kif talbet lill-Kummissjoni biex tikkunsidra d-diġitalizzazzjoni sħiħa tas-sistema ta’ reġistrazzjoni u tal-installazzjoni ta’ sistema ċentrali ta’ reġistrazzjoni u/jew ta’ sistemi interoperabbli jew li jiġu żgurati l-kompatibbiltà u l-koordinazzjoni tas-sistemi ta’ reġistrazzjoni madwar l-Istati Membri kollha u fihom. Barra minn hekk, l-opinjoni dwar l-interkonnettività bejn it-tranżizzjonijiet diġitali u ekoloġiċi enfasizzat l-importanza ta’ użu aħjar tal-prospettiva strateġika u, fost affarijiet oħra, aċċess aħjar għad-data permezz ta’ infrastruttura u governanza mtejba tal-broadband.
In-network RegHub tal-Kumitat tar-Reġjuni kkontribwixxa l-esperjenza tiegħu fil-prattika bl-implimentazzjoni tal-politika tal-UE, li l-pjattaforma setgħet tibbaża fuqha għall-opinjonijiet tagħha. In-network RegHub ipprovda wkoll kontribut għall-programm ta’ ħidma annwali tal-pjattaforma billi ssuġġerixxa suġġetti ta’ interess għal-livelli lokali u reġjonali. U, fl-2022, in-network ippreżenta r-Rapport Speċjali “Regoli tas-Seklu 21 għall-Infrastruttura tas-Seklu 21”. Ir-rapport għamel enfasi fuq l-eliminazzjoni tal-ostakli għat-trasport, għall-infrastruttura diġitali u ekoloġika li jiltaqgħu magħhom l-amministrazzjonijiet lokali u reġjonali meta jniedu proġetti infrastrutturali. Dan ipprovda l-fehmiet tal-awtoritajiet reġjonali u lokali dwar l-ostakli u s-soluzzjonijiet possibbli ta’ investiment, li huma essenzjali biex jiġu ffaċilitati t-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali u biex jintlaħqu l-objettivi tal-UE tal-Patt Ekoloġiku, id-Deċennju Diġitali, u l-mobbiltà sostenibbli u intelliġenti.
Valutazzjonijiet tal-impatt
Il-Kummissjoni tanalizza l-konformità mal-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità fil-valutazzjonijiet tal-impatt kollha mħejjin għall-proposti ta’ politika u leġiżlattivi. Dawn il-valutazzjonijiet huma soġġetti għal kontroll indipendenti tal-kwalità mill-Bord tal-Iskrutinju Regolatorju. Il-Bord skrutinizza 70 valutazzjoni tal-impatt fl-2022, meta mqabbla ma’ 83 fl-2021.
Fil-valutazzjoni tal-konformità mal-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità, kwalunkwe aspett transfruntier huwa ta’ rilevanza partikolari, u eżempju ta’ dan huwa l-proposta għal Direttiva dwar l-irkupru u l-konfiska tal-assi. Il-valutazzjoni tal-impatt enfasizzat li l-isforzi individwali tal-Istati Membri biex jittrattaw il-kriminalità organizzata ma humiex biżżejjed biex tiġi indirizzata n-natura transfruntiera tal-gruppi tal-kriminalità organizzata. Dan għaliex 70 % tal-gruppi kriminali li joperaw fl-UE huma attivi f’aktar minn tliet Stati Membri u jaħbu u jinvestu mill-ġdid proprjetà derivata minn attivitajiet kriminali fis-suq intern tal-UE.
Fir-rigward tal-proporzjonalità ta’ dik il-proposta, din l-analiżi partikolari tal-valutazzjoni tal-impatt iffokat fuq sa liema punt il-miżuri huma proporzjonati anke meta mqabbla mal-piż fuq l-Istati Membri. L-analiżi eżaminat l-interferenza possibbli mal-libertà tal-Istati Membri li jorganizzaw lilhom infushom, u li jibbilanċjaw l-effettività ma’ interferenza fid-drittijiet fundamentali. Din ikkonkludiet li l-impatt tal-miżuri proposti fuq l-Istati Membri f’termini ta’ riżorsi meħtieġa u l-ħtieġa li jiġu adattati l-oqfsa nazzjonali ġie bbilanċjat mill-benefiċċji mistennija tal-awtoritajiet li jkunu jistgħu jittraċċaw u jidentifikaw, jiffriżaw, jiġġestixxu u jikkonfiskaw aħjar l-assi illeċiti.
Evalwazzjonijiet u kontrolli tal-idoneità
Is-sussidjarjetà u l-proporzjonalità huma wkoll aspetti essenzjali tal-evalwazzjonijiet u tal-kontrolli tal-idoneità, li jivvalutaw jekk azzjoni fil-livell tal-UE tatx ir-riżultati mistennijin f’termini ta’ effiċjenza, ta’ effettività, ta’ koerenza, ta’ rilevanza u ta’ valur miżjud tal-UE.
Fl-2022, il-Bord tal-Iskrutinju Regolatorju skrutinizza 10 evalwazzjonijiet ewlenin, inklużi żewġ kontrolli tal-idoneità. L-evalwazzjonijiet jgħinu wkoll biex jiġi vvalutat jekk l-azzjoni tal-UE għadhiex konformi mal-prinċipju tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità maż-żmien.
Pereżempju, l-evalwazzjoni tad-Direttiva dwar il-Ħama tad-Dranaġġ sabet li d-Direttiva żammet il-valur miżjud tagħha meta mqabbla ma’ regolamentazzjoni purament nazzjonali, peress li din hija l-uniku strument legali li jipprovdi qafas madwar l-UE għall-kundizzjonijiet ambjentali dwar il-protezzjoni tal-ħamrija għall-użu sikur tal-ħama fuq art agrikola fl-UE. Din tistabbilixxi livell minimu ta’ armonizzazzjoni għall-kontroll tat-tniġġis, filwaqt li tnaqqas ir-riskji ambjentali u tas-saħħa marbuta mal-irkupru tal-ħama fl-agrikoltura. L-evalwazzjoni wriet li, għalkemm ħafna Stati Membri kienu adottaw regoli aktar stretti, il-livell minimu ta’ protezzjoni ambjentali stabbilit bid-Direttiva serva bħala bażi għar-regolamenti nazzjonali fi Stati Membri oħra u f’pajjiżi kandidati fejn l-istandards minimi fid-Direttiva kienu għadhom ma ntlaħqux. Għalhekk, id-Direttiva kienet kompletament konformi mal-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità.
Il-Parlament Ewropew
Fl-2022, il-Parlament Ewropew irċieva 249 sottomissjoni mill-Parlamenti nazzjonali skont il-Protokoll Nru 2. Minn dawn is-sottomissjonijiet, 34 kienu opinjonijiet motivati u 215 kienu kontributi (sottomissjonijiet li ma qajmux tħassib dwar is-sussidjarjetà). Bħala paragun, fl-2021, il-Parlament Ewropew irċieva 227 sottomissjoni, li 24 minnhom kienu opinjonijiet motivati.
Is-Sur Nacho Sánchez Amor (S&D/ES) u s-Sinjura Karen Melchior (Renew/DK) kienu r-rapporteurs permanenti għas-sussidjarjetà fil-Kumitat għall-Affarijiet Legali (JURI) fl-2022, fl-ewwel u fit-tieni nofs tas-sena rispettivament. Fl-2022, il-Kumitat ikkontribwixxa għas-37 u t-38 rapport biannwali tal-COSAC dwar l-iżviluppi fil-proċeduri u l-prattiki tal-UE rilevanti għall-iskrutinju parlamentari.
Is-Servizz ta' Riċerka tal-Parlament Ewropew kompla jassisti lill-Parlament Ewropew fl-inkorporazzjoni ta’ kunsiderazzjonijiet ta’ sussidjarjetà u proporzjonalità fil-ħidma tiegħu. Fl-2022, dan ipproduċa 45 valutazzjoni inizjali tal-valutazzjonijiet tal-impatt tal-Kummissjoni, analiżi komprensiva tal-linji gwida riveduti għal regolamentazzjoni aħjar, sitt valutazzjonijiet tal-implimentazzjoni ex post Ewropej, 20 valutazzjoni tal-implimentazzjoni, erba’ dokumenti ta’ “implimentazzjoni fl-azzjoni” (inkluża pubblikazzjoni li tiskrutinizza l-programm ta’ ħidma annwali tal-Kummissjoni), erba’ listi ta’ kontroll kontinwi dettaljati u studju ieħor. Fir-rigward tal-valur miżjud tal-UE, kien hemm ukoll żewġ rapporti dwar il-kost tan-non-Ewropa u tnejn dwar il-valutazzjonijiet tal-valur miżjud tal-UE, ħames dokumenti dwar il-valur miżjud tal-politiki eżistenti tal-UE u tlett pubblikazzjonijiet oħra.
Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea
Fl-2022, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea (“il-Kunsill”) – inklużi l-partijiet ta’ ħidma rilevanti tiegħu – kompla jimmonitorja l-implimentazzjoni effettiva tal-konklużjonijiet li l-Kunsill u l-Kunsill Ewropew kienu adottaw fis-snin ta’ qabel li koprew il-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità. Dawn kienu l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew dwar “It-tlestija ulterjuri tal-aġenda tas-Suq Uniku”, il-konklużjonijiet tal-Kunsill dwar: “Regolamentazzjoni aħjar – niżguraw il-kompetittività u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv”; il-konklużjonijiet tal-Kunsill dwar “Ambjenti ta’ Esperimentazzjoni Regolatorja u klawżoli ta’ Esperimentazzjoni bħala għodod għal qafas regolatorju reżiljenti, favorevoli għall-innovazzjoni u reżistenti għall-futur li jegħleb l-isfidi ta’ tfixkil fl-era diġitali”; u l-konklużjonijiet tal-Kunsill dwar “Teknoloġiji tad-Data għal Titjib tar-“Regolamentazzjoni Aħjar””.
Minbarra l-obbligi tiegħu skont it-Trattat, il-Kunsill iżomm lill-Istati Membri infurmati dwar l-opinjonijiet tal-Parlamenti nazzjonali dwar il-proposti leġiżlattivi. Fl-2022, is-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill qassam 32 opinjoni motivata li kienu waslu fil-qafas tal-Protokoll Nru 2 u 152 opinjoni maħruġa fil-qafas tad-djalogu politiku.
Il-Kumitat tar-Reġjuni
Fl-2022, il-Kumitat tar-Reġjuni kompla jaħdem fuq is-sussidjarjetà, il-proporzjonalità u regolamentazzjoni aħjar, iggwidat mill-prijoritajiet għat-terminu tiegħu għall-2020-2025. Dawn jinkludu: li titkompla l-għajnuna għat-titjib tal-kwalità tal-leġiżlazzjoni tal-UE, li jkun hemm antiċipazzjoni aħjar tal-impatt territorjali tagħha u li jiġi promoss il-prinċipju ta’ sussidjarjetà attiva. Dan kien appoġġat mis-sejbiet tar-Rapport Annwali tal-UE tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar l-Istat tar-Reġjuni u l-Bliet 2022, li enfasizzaw l-importanza tal-prinċipju tas-sussidjarjetà fil-politika ta’ koeżjoni tal-UE u r-rwol ewlieni li kellu l-Kumitat tar-Reġjuni fil-promozzjoni tad-dibattitu dwar is-sussidjarjetà fil-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa.
Il-monitoraġġ tal-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità
Fl-2022, il-Kumitat tar-Reġjuni ħareġ 23 opinjoni dwar proposti leġiżlattivi, 31 opinjoni dwar dokumenti jew suġġetti oħra, u 8 riżoluzzjonijiet. Minn dawn, 24 opinjoni kienu jinkludu referenzi speċifiċi għall-konformità mal-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità jew rakkomandazzjonijiet konkreti sabiex tittejjeb tali konformità. Barra minn hekk, seba’ riżoluzzjonijiet indirizzaw kwistjonijiet ta’ sussidjarjetà u proporzjonalità, inklużi riżoluzzjonijiet dwar il-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa (Jannar 2022), dwar ir-riżultati u s-segwitu tal-Konferenza (Ġunju 2022), u żewġ riżoluzzjonijiet dwar il-programm ta’ ħidma tal-Kummissjoni tal-2023 (Ġunju u Novembru-Diċembru 2022).
Il-Grupp ta’ Tmexxija tas-Sussidjarjetà tal-Kumitat tar-Reġjuni identifika erba’ fajls ta’ prijorità għall-monitoraġġ tas-sussidjarjetà u ħames proposti addizzjonali bħala “rilevanti wkoll” għall-monitoraġġ fl-2022. F’dan il-perjodu, il-membri tan-Network ta’ Monitoraġġ tas-Sussidjarjetà tal-Kumitat tar-Reġjuni bagħtu 20 kontribut lill-Kumitat tar-Reġjuni. Sa tmiem is-sena, il-Kumitat tar-Reġjuni kien adotta jew kien fil-proċess li jfassal opinjonijiet dwar il-biċċa l-kbira tal-inizjattivi identifikati u diġà ppubblikati.
Sussidjarjetà attiva u regolamentazzjoni aħjar fil-kuntest usa’ tal-UE
Fil-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa, il-Kumitat tar-Reġjuni appoġġa l-kunċett ta’ “sussidjarjetà attiva”, b’mod partikolari bil-proposti tiegħu dwar kif “għandha tintuża s-sussidjarjetà attiva biex jiġu involuti aħjar il-Parlamenti, ir-reġjuni u l-bliet fit-tfassil tal-politiki tal-UE”. Dan il-kontribut talab, fost affarijiet oħra, għal: l-użu sistematiku tal-“grilja” tas-sussidjarjetà żviluppata mill-Kumitat tar-Reġjuni; valutazzjonijiet tal-impatt territorjali aktar trasparenti u usa’ biex jiġi evalwat l-impatt tal-leġiżlazzjoni tal-UE fil-bliet u r-reġjuni; l-applikazzjoni tas-sussidjarjetà għall-proċessi ta’ governanza tal-UE, bħas-Semestru Ewropew. Fil-każ ta’ riforma tat-Trattat, il-Kumitat tar-Reġjuni talab li l-Parlamenti nazzjonali/reġjonali u/jew il-Kumitat tar-Reġjuni jingħataw id-dritt ta’ inizjattiva biex jipproponu jew ineħħu l-leġiżlazzjoni tal-UE, u ssuġġerew li l-prinċipju tal-proporzjonalità jingħata l-istess status legali bħall-prinċipju tas-sussidjarjetà.
Il-kontribut tad-delegazzjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni u tal-President tagħha ta’ dak iż-żmien, Apostolos Tzitzikostas (bħala relatur tas-“sussidjarjetà” fil-grupp ta’ ħidma dwar id-Demokrazija tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa) ikkontribwixxa għall-formulazzjoni tar-rakkomandazzjoni ewlenija tal-konferenza f’dan ir-rigward, b’mod konkret il-proposta Nru 40, li tistipula li “[s]-sussidjarjetà attiva u l-governanza f’diversi livelli huma prinċipji ewlenin u karatteristiċi fundamentali għall-funzjonament tal-UE u r-responsabbiltà demokratika”. Il-proposta Nru 40 tinkludi suġġeriment biex “il-Kumitat tar-Reġjuni jinkludi kanali ta’ djalogu adegwati għar-reġjuni kif ukoll għall-ibliet u l-muniċipalitajiet, u b’hekk jingħata rwol imsaħħaħ fl-arkitettura istituzzjonali, jekk ikunu kkonċernati kwistjonijiet b’impatt territorjali” u jiddikjara li “l-użu sistematiku ta’ definizzjoni ta’ sussidjarjetà maqbula b’mod komuni mill-istituzzjonijiet kollha tal-UE jista’ jgħin biex jiġi ċċarat jekk id-deċiżjonijiet għandhomx jittieħdu fil-livell Ewropew, nazzjonali jew reġjonali”.
B’segwitu għal dawn ir-rakkomandazzjonijiet, l-għaxar Konferenza dwar is-Sussidjarjetà saret fil-11 ta’ Novembru 2022 f’Valenzja (Spanja). Bil-parteċipazzjoni tal-Viċi President tal-Kummissjoni Šefčovič (permezz ta’ messaġġ bil-vidjow) u tal-Kummissarju Ferreira, u fil-preżenza ta’ Membri tal-Parlament Ewropew, il-konferenza adottat sett ta’ konklużjonijiet biex tippromwovi ulterjorment il-kunċett ta’ “sussidjarjetà attiva” bħala element ċentrali tal-aġenda tal-UE għal regolamentazzjoni aħjar u biex issaħħaħ il-kontribut tal-livelli lokali u reġjonali għat-tfassil ta’ politika tal-UE bbażata fuq l-evidenza u li tkun valida għall-futur. Il-parteċipanti tal-konferenza talbu li s-sussidjarjetà attiva tiġi integrata fil-proċessi ta’ governanza rilevanti tal-UE, għal rwol aktar attiv għall-Kumitat tar-Reġjuni fil-monitoraġġ tas-sussidjarjetà, u għal funzjoni leġiżlattiva f’politiki territorjali ewlenin fil-każ ta’ riforma tat-Trattat.
Fl-2022, il-Kumitat tar-Reġjuni kompla jiżviluppa l-attivitajiet tiegħu ta’ regolamentazzjoni aħjar, li wħud minnhom twettqu bi sħubija mal-Kummissjoni u mal-Parlament Ewropew – b’mod partikolari permezz tal-pjattaforma “Fit for Future”, in-network tar-RegHub u l-kontribut tal-Kumitat għar-rapport tal-Parlament Ewropew dwar “Regolamentazzjoni aħjar: Ningħaqdu flimkien biex nagħmlu liġijiet aħjar”, adottat f’Mejju 2022. In-network tar-RegHub ikkontribwixxa għal żewġ konsultazzjonijiet immirati mal-partijiet ikkonċernati għall-pjattaforma “Fit for Future”, li kkontribwew għal żewġ opinjonijiet ta’ pjattaforma “Fit for Future” abbozzati mir-rapporteurs mill-Kumitat tar-Reġjuni.
Il-Bureau tal-Kumitat tar-Reġjuni ħoloq il-Grupp ta’ Tmexxija ġdid dwar ir-Regolamentazzjoni Aħjar u s-Sussidjarjetà Attiva (BRASS-G) f’Ġunju 2022, li tnieda uffiċjalment fil-11 ta’ Novembru 2022 u ħa post dak li kien il-Grupp ta’ Tmexxija dwar is-Sussidjarjetà. Il-grupp, immexxi minn Karl-Heinz Lambertz (BE/PSE), li kien President tal-Kumitat tar-Reġjuni, għandu l-għan li jipprovdi “governanza tal-KtR aktar integrata u simplifikata” fil-qasam tar-regolamentazzjoni aħjar, fosthom il-monitoraġġ tas-sussidjarjetà, sabiex tiżdied il-koerenza, il-viżibbiltà u l-impatt tal-ħidma tal-Kumitat tar-Reġjuni u kuntatti interistituzzjonali aktar b’saħħithom. Il-Bureau ta l-kompitu lil BRASS-G li jesplora enfasi speċifika fuq il-valutazzjoni tal-impatt territorjali tal-leġiżlazzjoni tal-UE fuq iż-żoni rurali bil-għan li jiġi żviluppat approċċ ta’ verifika rurali għall-Kumitat tar-Reġjuni.
Il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea
Fl-2022, il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea ħarġet xi sentenzi dwar l-applikazzjoni tal-prinċipji tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità.
L-ewwel nett, il-Qorti tal-Ġustizzja ċċarat il-kamp ta’ applikazzjoni tal-prinċipju tas-sussidjarjetà, li, skont l-Artikolu 5(3) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, japplika biss f’oqsma li ma jaqgħux taħt il-kompetenza esklużiva tal-UE. Il-kwistjoni ħarġet b’rabta mal-isfida legali mressqa minn żewġ Stati Membri fir-rigward tar-Regolament dwar il-Kundizzjonalità Ġenerali.
Il-Qorti sabet li regolament li fih regoli finanzjarji li jiddeterminaw il-proċedura li għandha tiġi adottata għall-istabbiliment u l-implimentazzjoni tal-baġit tal-UE, skont it-tifsira tal-Artikolu 322(1)(a) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, jaqa’ fi ħdan l-eżerċitar ta’ kompetenza tal-UE relatata mal-funzjonament tagħha, li – min-natura tagħha – tista’ tiġi eżerċitata biss mill-UE nnifisha. Hija kkonkludiet li f’tali każ il-prinċipju tas-sussidjarjetà ma kienx japplika. Konsegwentement, ma kien hemm l-ebda obbligu għall-Kummissjoni li tressaq il-proposta tagħha għal regolament lill-Parlamenti nazzjonali skont il-Protokoll Nru 2.
Madankollu, il-Qorti Ġenerali sostniet li l-prinċipju tas-sussidjarjetà kien japplika għar-Regolament li jistabbilixxi s-sistema ta’ kontroll tal-amalgamazzjonijiet tal-UE, peress li huwa bbażat parzjalment fuq l-Artikolu 352 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea u għalhekk ma jaqax f’qasam ta’ kompetenza esklużiva tal-UE.
Il-Qorti Ġenerali tenniet li l-prinċipju tas-sussidjarjetà huwa magħmul, minn naħa, minn test negattiv, (li jittestja l-proposta li l-objettivi previsti ma jistgħux jintlaħqu b’mod adegwat mill-Istati Membri li jaġixxu waħedhom), u, min-naħa l-oħra, test pożittiv (l-ittestjar tal-proposta li l-objettivi jistgħu, minħabba l-iskala jew l-effetti tagħhom, jintlaħqu aħjar fil-livell tal-UE). Dawk iż-żewġ komponenti fl-aħħar mill-aħħar jindirizzaw mistoqsija waħda minn żewġ angoli differenti, jiġifieri jekk għandhiex tittieħed azzjoni fil-livell tal-UE jew fil-livell nazzjonali biex jintlaħqu l-objettivi.
It-tieni, l-isfida legali għar-Regolament dwar il-Kundizzjonalità Ġenerali kienet teħtieġ ukoll li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi dwar il-prinċipju tal-proporzjonalità. Il-Qorti rrimarkat li l-leġiżlatura tal-UE trid titħalla diskrezzjoni wiesgħa, mhux biss fuq in-natura u l-kamp ta’ applikazzjoni tal-miżuri li għandhom jittieħdu f’oqsma li jinvolvu għażliet politiċi, ekonomiċi u soċjali, iżda wkoll, sa ċertu punt, fuq is-sejba tal-fatti bażiċi.
F’dak il-każ, ma ntweriex li l-leġiżlatura tal-UE kienet qabżet id-diskrezzjoni wiesgħa disponibbli għaliha f’dak ir-rigward meta titqies il-ħtieġa li jittaffew ir-riskji serji li jistgħu jirriżultaw minn ksur tal-prinċipji tal-istat tad-dritt – riskji għall-ġestjoni finanzjarja tajba tal-UE jew il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tagħha. Barra minn hekk, il-Qorti ċaħdet l-argument li l-kriterji li jiddeterminaw l-għażla u l-kamp ta’ applikazzjoni tal-miżuri li għandhom jiġu adottati ma kinux preċiżi biżżejjed. B’mod partikolari, hija sabet li l-miżuri meħuda jridu jkunu strettament proporzjonati għall-impatt ta’ ksur identifikat tal-baġit tal-UE jew tal-interessi finanzjarji. Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, il-Qorti ċaħdet l-argumenti dwar l-allegat ksur tal-prinċipju tal-proporzjonalità, flimkien mal-motivi l-oħra kollha.
3.l-applikazzjoni tal-mekkaniżmu ta’ kontroll tas-sussidjarjetà mill-parlamenti nazzjonali
Ħarsa ġenerali
Fl-2022, il-Kummissjoni rċeviet 32 opinjoni motivata mill-Parlamenti nazzjonali. Dan huwa konsiderevolment ogħla minn dak fit-3 snin preċedenti (2019-2021) u d-doppju tal-għadd li waslu fl-2021 (ara ċ-ċart ta’ hawn taħt). Minkejja din iż-żieda, il-Kummissjoni osservat li għadd ta’ opinjonijiet motivati ma humiex ibbażati fuq kritika ċara ta’ ksur tas-sussidjarjetà iżda pjuttost fuq nuqqas perċepit ta’ analiżi taċ-ċirkostanzi nazzjonali.
Ta’ min jinnota wkoll li l-għadd ta’ opinjonijiet motivati u l-għadd ġenerali ta’ opinjonijiet naqsu b’mod ċar s’issa matul il-mandat kurrenti tal-Kummissjoni (minn Diċembru 2019) meta mqabbla maż-żewġ termini preċedenti (2009-2014 u 2014-2019).
Mid-39 Parlament jew kamra nazzjonali, 13 ħarġu opinjonijiet motivati fl-2022 (meta mqabbla ma’ sebgħa fl-2021 u tmienja fl-2020), li waslu mingħand 10 Stati Membri. Il-kamra li ħarġet bil-bosta l-ogħla għadd ta’ opinjonijiet motivati kienet ir-Riksdag Żvediż b’14-il opinjoni motivata, li jirrappreżentaw aktar minn 40 % tat-total. Kmamar oħra li ħarġu opinjonijiet motivati fl-2022 kienu l-Poslanecká sněmovna Ċeka (4), is-Sénat Franċiż (4), il-Folketing Daniż (2), u s-Senát Ċek, il-Bundesrat Ġermaniż, l-Eerste Kamer Netherlandiża, l-Országgyűlés Ungeriż, il-Parlament Irlandiż (iż-żewġ kmamar ħarġu opinjoni motivata konġunta), it-Tweede Kamer Netherlandiża, il-Narodno Sabranie Bulgaru u l-Eduskunta Finlandiż (li lkoll kemm huma ħarġu waħda).
It-32 opinjoni motivata li waslu fl-2022 kienu jikkonċernaw 24 proposta differenti (ara l-Anness 1). Erba’ proposti biss irċevew aktar minn opinjoni motivata waħda, u l-ebda waħda minnhom ma rċeviet aktar minn ħamsa. Mit-32 li waslu, ħamsa kienu relatati mal-proposta tal-Parlament Ewropew għar-riforma tal-liġi elettorali Ewropea, erbgħa mal-proposta għal Att Ewropew dwar il-Libertà tal-Media u tnejn mal-proposti għad-Direttiva u r-Regolament riveduti dwar is-swieq tal-gass u l-idroġenu. L-opinjonijiet motivati li jifdal kienu jkopru proposta differenti tal-Kummissjoni. Mis-sitt oqsma ewlenin ta’ prijorità tal-Kummissjoni għall-2019-2024, iż-żewġ prijoritajiet li rċevew l-ogħla għadd ta’ opinjonijiet motivati kienu “Spinta ġdida għad-demokrazija Ewropea” u “Patt Ekoloġiku Ewropew”.
It-Taqsima 3.2 li ġejja tkopri l-każijiet ewlenin ta’ proposti li rċevew aktar minn opinjoni motivata waħda.
Kawżi ewlenin
Dwar il-proposta għar-riforma tal-liġi elettorali Ewropea, proposta ppreżentata mill-Parlament Ewropew skont l-Artikolu 14(2) tat-Trattat tal-Unjoni Ewropea, il-Kummissjoni rċeviet opinjonijiet motivati mir-Riksdag Żvediż, mill-Folketing Daniż, l-Eerste u t-Tweede Kamer Netherlandiżi u opinjoni konġunta miż-żewġ kmamar tal-Parlament Irlandiż. Mill-2017, l-ebda proposta individwali ma kienet irċeviet tant opinjonijiet motivati li jammontaw għal tant voti (8), għalkemm dan kien għadu ferm inqas mil-limitu għal “karta safra”.
Għar-Riksdag Żvediż, l-għanijiet stabbiliti fil-proposta tal-Parlament Ewropew jistgħu jintlaħqu aħjar mill-Istati Membri nfushom. Dan għaliex ir-regoli tal-Iżvezja għall-elezzjonijiet tal-UE huma simili għal dawk għall-elezzjonijiet nazzjonali, familjari mal-votanti u jgħinu biex tinżamm il-fiduċja fl-affidabbiltà tar-regoli eżistenti. Kemm ir-Riksdag Żvediż kif ukoll il-Folketing Daniż affermaw li l-organizzazzjoni interna tal-partiti politiċi u l-funzjonament tal-kampanji elettorali għandhom jiġu regolati fil-livell nazzjonali biex jitqiesu l-prattiki u t-tradizzjonijiet nazzjonali. Il-Folketing kellu opinjoni simili dwar it-tnaqqis tal-età tal-vot għal 16-il sena. Il-Parlament Irlandiż ddikjara li l-proposta ma ġġustifikatx, b’indikaturi kwalitattivi u kwantitattivi, għala l-objettiv tagħha ma setgħux jintlaħqu b’mod suffiċjenti mill-Istati Membri. B’riżultat ta’ dan, huma kkonkludew li l-proposta ma setgħetx titqies bħala konformi mal-prinċipju tas-sussidjarjetà peress li ma turix li r-riżultati jistgħu jinkisbu aħjar fil-livell tal-UE u li b’hekk dan jista’ jaffettwa qasam ta’ kompetenza nazzjonali.
Minbarra dawn l-opinjonijiet motivati, il-Poslanecká sněmovna Ċeka appoġġat il-ħafna riżervi tal-Gvern Ċek dwar l-abbozz tar-regolament fil-pożizzjoni qafas tiegħu, u esprimiet riżervi dwar il-biċċa l-kbira tad-dispożizzjonijiet proposti. B’mod partikolari, hija opponiet: it-tnaqqis tal-età tal-vot għal 16-il sena u t-tnaqqis tal-età minima biex wieħed joħroġ għall-elezzjoni għal 18-il sena; l-introduzzjoni tal-possibbiltà ta’ votazzjoni postali fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew; l-introduzzjoni ta’ kwoti stretti jew ta’ listi li jalternaw li jappoġġjaw ir-rappreżentanza tan-nisa; il-ħolqien ta’ kostitwenza pan-Ewropea; u l-istabbiliment ta’ korp ġdid għal finijiet ta’ elezzjoni. Is-Senát Ċek esprima wkoll riżervi dwar xi wħud mill-bidliet proposti fir-rigward tal-prinċipju tas-sussidjarjetà. B’kuntrast għal dan, il-Bundesrat Ġermaniż ħareġ opinjoni li tappoġġa b’mod wiesa’ l-proposta, bħala parti mid-djalogu politiku.
Taħt il-prijorità “Spinta ġdida għad-demokrazija Ewropea”, il-proposta għal Att Ewropew dwar il-Libertà tal-Media tat bidu għal erba’ opinjonijiet motivati u tmien opinjonijiet bħala parti mid-djalogu politiku, inkluża opinjoni fuq inizjattiva proprja waħda qabel il-pubblikazzjoni tal-proposta.
Fl-opinjonijiet motivati tagħhom, żewġ kmamar raw nuqqas ta’ rispett għat-tradizzjonijiet kulturali nazzjonali. L-Országgyűlés Ungeriż kien tal-fehma li r-regolament propost iwassal għal livell għoli ta’ armonizzazzjoni, li huwa qies bħala mhux ġustifikat minħabba t-tradizzjonijiet differenti fl-Istati Membri u l-frammentazzjoni tas-suq tal-media kkawżata minn speċifiċitajiet lingwistiċi u kulturali. Il-Bundesrat Ġermaniż oġġezzjona għal interferenza eċċessiva fis-sovranità kulturali tal-Istati Membri u fir-regolament Ġermaniż eżistenti (ir-regolament dwar il-media huwa kompetenza tal-Länder). Barra minn hekk, huwa ma qabilx mal-għażla ta’ bażi legali tas-suq intern biex tirregola l-media fl-Ewropa. Barra minn hekk, l-opinjoni motivata tas-Sénat Franċiż argumentat li l-iżgurar tad-diversità tal-opinjoni ma setax ikun ibbażat fuq kriterji ekonomiċi u qajmet dubju dwar l-għażla tal-bażi legali u l-valur miżjud tal-leġiżlazzjoni proposta. Il-Folketing Daniż ikkunsidra li, minħabba l-elementi transfruntiera limitati, il-media tista’ tiġi regolata aħjar fil-livell nazzjonali. L-opinjonijiet motivati kollha, ħlief għal dik tal-Folketing Daniż, indikaw li Direttiva kienet tkun strument legali aktar xieraq minn regolament.
Uħud mill-opinjonijiet maħruġa bħala parti mid-djalogu politiku tennew l-oġġezzjonijiet imsemmija hawn fuq rigward l-interferenza mal-kompetenzi nazzjonali dwar kwistjonijiet kulturali u l-għażla ta’ regolament bħala strument legali, filwaqt li qajmu wkoll diversi fehmiet addizzjonali. Pereżempju, il-Parlament Irlandiż ssuġġerixxa li ssir enfasi akbar fuq il-litteriżmu diġitali. L-Eerste Kamer Netherlandiża talbet li jiġu inklużi standards minimi għall-kundizzjonijiet tax-xogħol u s-sigurtà tal-impjiegi għall-ġurnalisti, biex il-ġurnalisti freelance jsiru inqas vulnerabbli. Il-Poslanecká sněmovna Ċeka u s-Senát Ċek esprimew dubji dwar il-bażi legali u talbu li jiġu ċċarati s-setgħa u l-ambitu tal-Bord Ewropew għas-Servizzi tal-Media. Il-Camera dei Deputati Taljana ssuġġeriet li jiġi ċċarat jekk l-awtoritajiet nazzjonali jistgħux jadottaw miżuri speċifiċi b’reazzjoni għaċ-ċirkostanzi purament nazzjonali jew lokali tas-suq. Hija ssuġġeriet ukoll li jiġi kkunsidrat jekk kienx hemm bżonn li jiġu imposti obbligi ta’ konsultazzjoni minn qabel fuq l-awtoritajiet u l-korpi regolatorji nazzjonali.
Fit-tweġibiet tagħha, il-Kummissjoni enfasizzat li n-natura transfruntiera u l-firxa tal-problemi li jaffettwaw il-funzjonament tas-suq intern għas-servizzi tal-media talbu għal regolament fil-livell tal-UE. Fuq il-bażi legali, il-Kummissjoni rreferiet għall-fehma tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea fis-sentenzi tagħha li l-leġiżlatur tal-UE jista’ jintervjeni biex jipproteġi u jiżviluppa s-suq intern f’qasam ekonomiku partikolari. Għalhekk, il-Kummissjoni ħadet il-pożizzjoni li mhux biss kellha l-kompetenza li tieħu azzjoni biex ittejjeb il-funzjonament tas-suq intern iżda ngħatat ukoll is-setgħa li tikkunsidra l-interessi pubbliċi leġittimi tas-soċjetà u l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali. Hija spjegat li l-Artikolu 114 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jista’ jservi bħala bażi ġuridika – filwaqt li żiedet li l-proposta ma imponiet l-ebda rekwiżit ta’ kontenut tal-media fuq il-fornituri tas-servizzi tal-media, u li l-kompetenzi għar-regolamentazzjoni tal-pluraliżmu tal-media ġew rikonoxxuti u ppreservati. Il-Kummissjoni enfasizzat ukoll li l-proposta ppermettiet b’mod espliċitu lill-Istati Membri jadottaw regoli aktar dettaljati f’oqsma speċifiċi relatati mal-forniment ta’ servizzi tal-media, filwaqt li rrikonoxxiet it-tradizzjonijiet nazzjonali u reġjonali tar-regolamentazzjoni tal-media.
Dwar l-għażla tal-istrument legali, il-Kummissjoni spjegat li għażlet regolament minħabba li kien importanti li l-atturi fis-suq tal-media jingħataw drittijiet direttament applikabbli f’dawk l-Istati Membri fejn il-funzjonament tas-suq tal-media ġie mminat, u minħabba li riedet tevita perjodu twil ta’ traspożizzjoni. Fir-rigward tal-Bord Ewropew għas-Servizzi tal-Media, il-Kummissjoni enfasizzat li s-superviżjoni tal-media baqgħet f’idejn l-awtoritajiet nazzjonali u li r-rwol tal-Bord kien limitat għall-koordinazzjoni tal-azzjonijiet tal-Istati Membri. Dan seħħ minħabba li l-forniment ta’ servizzi transfruntiera kien jeħtieġ tali koordinazzjoni u pjattaforma ta’ skambju.
Taħt il-prijorità “Patt Ekoloġiku Ewropew”, kull kamra tal-Parlament Ċek ħarġet opinjoni motivata dwar tnejn mill-proposti fil-pakkett dwar is-swieq tal-idroġenu u tal-gass dekarbonizzat: il-proposti għad-direttiva riveduta dwar is-swieq tal-gass u l-idroġenu u r-regolament. Il-Parlament Irlandiż ħareġ ukoll opinjoni ta’ djalogu politiku dwar dawn iż-żewġ proposti, li kopriet ukoll il-proposta biex jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-metan fis-settur tal-enerġija.
Fl-opinjonijiet motivati kważi identiċi tagħhom, il-kmamar Ċeki ddikjaraw li l-Kummissjoni ma kinitx ippreżentat valutazzjonijiet tal-impatt dwar is-sitwazzjoni fi Stati Membri individwali. Dan impedixxa lill-Parlamenti nazzjonali milli jivvalutaw bir-reqqa l-implikazzjonijiet kollha tal-proposti fil-livell nazzjonali. Barra minn hekk, huma spjegaw li l-Kummissjoni ma kinitx ipprovdiet evidenza li l-miżuri proposti setgħu jiġu stabbiliti f’perjodu ta’ żmien raġonevoli u b’kost raġonevoli mill-Istati Membri. Huma kienu tal-fehma wkoll li l-valur miżjud tal-UE tal-miżuri magħżula ma ntweriex. Iż-żewġ kmamar esprimew ukoll dubji li d-dispożizzjonijiet dwar is-separazzjoni tal-operaturi tan-network tal-idroġenu jistgħu jgħinu fl-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu b’mod effettiv u beżgħu li l-investiment fl-iżvilupp tal-infrastruttura tal-idroġenu jista’ ma jiġix stimulat.
Il-Parlament Irlandiż talab biex issir enfasi ħafna akbar fuq l-idroġenu ekoloġiku u prijoritizzazzjoni aktar ċara u aktar bikrija tal-infrastruttura biex jiġu aċċellerati u appoġġati l-produzzjoni u l-ħżin tal-idroġenu ekoloġiku. Huma talbu wkoll li jsiru sforzi aktar b’saħħithom biex jeżaminaw u jindirizzaw il-kwistjoni tal-ħżin. Fir-rigward tal-idroġenu ekoloġiku u b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju, huma talbu lill-Kummissjoni tiżgura li l-industrija tal-fjuwils fossili ma tkunx sostnuta fis-suq tal-idroġenu fit-tul. Barra minn hekk, huma argumentaw li l-iskadenza għall-awtorizzazzjoni ta’ kuntratti ġodda tal-fjuwils fossili għandha titressaq ’il quddiem b’mod sinifikanti sabiex jiġi żgurat li l-pajjiżi jiġu mħeġġa jimmiraw għal tranżizzjoni aktar bikrija għas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli.
Fit-tweġibiet tagħha, il-Kummissjoni spjegat li l-impatt ġenerali tal-leġiżlazzjoni proposta kien indirizzat b’mod suffiċjenti mil-livell ta’ dettall fil-valutazzjoni tal-impatt li takkumpanjaha. Fid-dawl tan-natura emerġenti tal-ekonomija tal-idroġenu u tal-inċertezzi tal-iżvilupp tas-suq, kwantifikazzjoni aktar dettaljata tal-impatti ma tkunx fattibbli jew sinifikattiva. Madankollu, il-Kummissjoni enfasizzat li l-istudju ta’ akkumpanjament dwar ir-regolament dwar l-idroġenu kien fih valutazzjoni tal-karatteristiċi tas-suq reġjonali għall-idroġenu. Barra minn hekk, il-Kummissjoni enfasizzat li pajsaġġ regolatorju frammentat b’differenzi fl-aċċess għan-network bejn l-Istati Membri jista’ jxekkel il-kummerċ transfruntier fl-idroġenu u jirriskja li jnaqqas il-ħolqien ta’ katina Ewropea tal-provvista tal-idroġenu.
Fir-rigward tar-regoli proposti dwar is-separazzjoni tan-networks tal-idroġenu, il-Kummissjoni qieset li l-esperjenza fis-setturi tal-gass u tal-elettriku kienet uriet li s-separazzjoni tat-trasport tan-network tal-enerġija mill-produzzjoni u mill-bejgħ tal-enerġija kienet meħtieġa u xierqa. Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni indikat li approċċ simili għat-tariffi transfruntiera kien ilu mill-2004 jiġi applikat b’suċċess għat-trażmissjoni transfruntiera tal-elettriku. Il-Kummissjoni spjegat ukoll li l-iżvilupp tal-idroġenu rinnovabbli kien għadu l-prijorità tal-UE. Madankollu, hija rrikonoxxiet li, fuq medda qasira u fuq medda medja ta’ żmien, xorta waħda jista’ jkun hemm bżonn ta’ xi forma ta’ idroġenu b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju u ta’ ġbir u ħżin tal-karbonju. Dwar il-perjodu ta’ żmien, il-Kummissjoni ddikjarat li, abbażi tal-valutazzjoni tal-impatt, is-sena 2049 kienet ġiet identifikata bħala l-aktar għażla kosteffettiva, filwaqt li jitqiesu l-impatti ekonomiċi u ambjentali, kif ukoll l-effettività tal-miżura.
4.djalogu politiku bil-miktub mal-parlamenti nazzjonali
Minbarra l-mekkaniżmu ta’ skrutinju tas-sussidjarjetà stabbilit fil-Protokoll Nru 2, ir-relazzjonijiet tal-Kummissjoni mal-Parlamenti nazzjonali jkopru wkoll attivitajiet oħra, b’mod partikolari d-djalogu politiku li ġie stabbilit fl-2006. Dan jinkludi skambji bil-miktub dwar kwalunkwe inizjattiva tal-Kummissjoni li l-Parlamenti nazzjonali jridu jagħtu kontribut jew kwalunkwe suġġett li jixtiequ jqajmu fuq inizjattiva tagħhom stess. Dan jinkludi wkoll id-djalogu politiku orali (deskritt fit-Taqsima 5).
Osservazzjonijiet ġenerali
Fl-2022, il-Parlamenti nazzjonali bagħtu 355 opinjoni lill-Kummissjoni, kważi l-istess numru bħal fis-sena ta’ qabel (360 opinjoni). Dan jikkonferma x-xejra li l-għadd ta’ opinjonijiet tal-Parlament nazzjonali ġeneralment jilħaq l-ogħla livelli f’nofs il-mandat rispettiv tal-Kummissjoni, iżda juri wkoll li l-għadd ta’ opinjonijiet li waslu s’issa fit-terminu kurrenti (2019-2024) huwa ħafna anqas mis-snin tan-nofs tas-sentejn preċedenti.
Minn dawn t-355 opinjoni, 218 (61,4 %) kienu relatati ma’ proposti leġiżlattivi li kienu soġġetti għall-mekkaniżmu ta’ kontroll tas-sussidjarjetà. Il-137 opinjoni li jifdal (38,6 %) kienu jikkonċernaw l-aktar inizjattivi mhux leġiżlattivi, bħal komunikazzjonijiet, jew inkella kienu opinjonijiet fuq inizjattiva proprja mhux relatati direttament ma’ inizjattiva tal-Kummissjoni. Din iċ-ċifra hija aktar baxxa kemm f’termini assoluti kif ukoll f’termini relattivi milli fis-sentejn preċedenti. Dan juri li l-Parlamenti nazzjonali ffukaw l-analiżi tagħhom tal-inizjattivi tal-Kummissjoni fuq abbozzi ta’ atti leġiżlattivi soġġetti għall-kontroll tas-sussidjarjetà, xejra tipika għas-snin f’mandat tal-Kummissjoni b’għadd kbir ta’ proposti leġiżlattivi.
Fil-Kummissjoni, il-punti li jqajmu l-Parlamenti nazzjonali jew il-kmamar jinġiebu speċifikament għall-attenzjoni tal-Membri rilevanti tal-Kummissjoni u d-dipartimenti tal-Kummissjoni u, għall-proposti leġiżlattivi, tar-rappreżentanti tal-Kummissjoni li jieħdu sehem fin-negozjati bejn il-koleġiżlaturi.
Parteċipazzjoni u kamp ta’ applikazzjoni
Bħal fis-snin preċedenti, l-għadd ta’ opinjonijiet mibgħuta lill-Kummissjoni varja b’mod sinifikanti bejn il-Parlamenti nazzjonali. L-aktar 10 kmamar attivi ħarġu 279 opinjoni jew 79 % tat-total, f’konformità mal-medja għal dawn l-aħħar snin. L-għadd ta’ Parlamenti nazzjonali jew kmamar li ma ħarġu l-ebda opinjoni naqas bi ftit minn tmien kmamar għal seba’ kmamar minn 39. Dan ifisser li ħames Stati Membri (l-istess numru bħal fis-sena ta’ qabel iżda mhux l-istess grupp) – li jirrappreżentaw inqas minn għoxrin fil-mija tat-total – ma kinux involuti fid-djalogu politiku bil-miktub fl-2022. B’mod ġenerali, dan juri parteċipazzjoni stabbli tal-Parlamenti nazzjonali fl-iskrutinju tas-sussidjarjetà u fid-djalogu politiku (ara wkoll l-Illustrazzjoni ta’ hawn taħt, li tqabbel il-konċentrazzjoni tal-opinjonijiet fost l-aktar 10 kmamar attivi).
L-10 Parlamenti nazzjonali jew kmamar li bagħtu l-ogħla għadd ta’ opinjonijiet fl-2022 kienu: is-Senát Ċek (58 opinjoni), il-Cortes Generales Spanjoli (46 opinjoni), il-Camera Deputaților Rumena (33 opinjoni), il-Poslanecká sněmovna Ċeka (30 opinjoni), il-Bundesrat Ġermaniż (30 opinjoni), l-Assembleia da República Portugiża (19-il opinjoni), ir-Riksdag Żvediż (18-il opinjoni), is-Senat Rumen (17-il opinjoni), is-Sénat Franċiż (15-il opinjoni) u l-Camera dei Deputati Taljana (13-il opinjoni). Dawn kienu wkoll fost l-aktar kmamar attivi fis-snin ta’ qabel. L-Anness 2 jagħti dettalji dwar l-għadd ta’ opinjonijiet mibgħutin minn kull kamra.
In-natura tal-opinjonijiet varjat ukoll minn Parlament nazzjonali jew minn kamra għal oħra. Xi wħud iffokaw l-aktar li jivverifikaw jekk proposta tal-Kummissjoni kinitx konformi mal-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità, filwaqt li oħrajn ikkummentaw f’aktar dettall dwar il-kontenut tal-proposti jew bagħtu opinjonijiet fuq inizjattiva proprja. Fost dan il-grupp tal-aħħar, il-Poslanecká sněmovna u s-Senát Ċeki, l-Országgyűlés Ungeriż, is-Sejm u s-Senat Pollakki u l-Národná Rada Slovakk kienu partikolarment attivi biex jibagħtu opinjonijiet konġunti fuq inizjattiva proprja. L-Assemblée nationale Franċiża kienet attiva ħafna biex tibgħathom individwalment.
Suġġetti ewlenin tal-opinjonijiet fid-djalogu politiku
Fir-rigward ta’ inizjattivi uniċi, il-Parlamenti nazzjonali bagħtu l-ogħla għadd ta’ opinjonijiet dwar il-proposti għal Att Ewropew dwar il-Libertà tal-Media (12-il opinjoni), għal Regolament dwar l-użu sostenibbli tal-pestiċidi (disa’ opinjonijiet), għal Direttiva dwar it-titjib tal-kundizzjonijiet tax-xogħol fix-xogħol fuq il-pjattaformi (tmien opinjonijiet) u dwar il-proposta tal-Parlament Ewropew għal riforma tal-liġi elettorali Ewropea (tmien opinjonijiet). F’ħames opinjonijiet dwar il-programm ta’ ħidma tal-Kummissjoni għall-2022, il-Parlamenti nazzjonali indikaw lill-Kummissjoni l-prijoritajiet tagħhom stess għall-2022.
L-Anness 3 jelenka l-inizjattivi uniċi tal-Kummissjoni li taw bidu għal mill-inqas ħames opinjonijiet, filwaqt li t-taqsimiet li ġejjin jipprovdu ħarsa ġenerali lejn is-sitt oqsma ewlenin ta’ prijorità tal-Kummissjoni.
Prijorità “Patt Ekoloġiku Ewropew”
Fir-rigward tal-pakketti ta’ proposti, żewġ strateġiji taħt il-prijorità ta’ “Patt Ekoloġiku Ewropew” irċevew l-aktar attenzjoni fl-2022, jiġifieri l-istrateġija tal-UE għall-bijodiversità għall-2030 (13-il opinjoni) u l-Istrateġija għal mobbiltà sostenibbli u intelliġenti (11-il opinjoni). Taħt l-istess prijorità, l-istrateġija tal-mewġa ta’ rinnovazzjoni wasslet ukoll għal għadd sinifikanti ta’ opinjonijiet (5).
Skont l-istrateġija tal-UE għall-bijodiversità għall-2030, il-Parlamenti nazzjonali esprimew il-fehmiet tagħhom dwar il-proposta għal Regolament dwar l-użu sostenibbli tal-pestiċidi (tliet opinjonijiet, li jsarfu tmienja peress li waħda ġiet ffirmata minn sitt kmamar, u opinjoni motivata waħda) u dwar il-proposta għal Regolament dwar ir-restawr tan-natura (erba’ opinjonijiet u opinjoni motivata waħda).
Żewġ kmamar affermaw li l-proposta għal Regolament dwar l-użu sostenibbli tal-pestiċidi ma rrispettatx il-prinċipju tas-sussidjarjetà. Huma sostnew li t-tnaqqis fl-użu tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti previst fil-proposta kien nieqes minn valutazzjoni tal-impatt dettaljata biżżejjed, li injorat il-pożizzjonijiet tat-tluq u ċ-ċirkostanzi differenti tal-Istati Membri. Huma sostnew ukoll li miri vinkolanti għal żieda fiż-żona agrikola utilizzata għall-biedja organika, inklużi fil-proposta, diġà jeżistu fil-livell nazzjonali. Fir-rigward tal-proporzjonalità, kamra waħda sostniet li, minkejja l-objettiv iddikjarat tal-proposta li jiġu aġġornati r-regoli eżistenti, il-proposta żiedet diversi regoli (bħal dawk dwar ir-reġistri tad-data u d-dispożizzjonijiet speċifiċi għall-għelejjel), li jmorru kontra l-prinċipju tal-proporzjonalità. Kwistjonijiet oħra li tqajmu kienu: (i) il-bidla fil-metodoloġija għall-iffissar ta’ miri ta’ tnaqqis taħt dawk stabbiliti fl-istrateġija “mill-għalqa sal-platt”; (ii) il-ħtieġa li l-Istati Membri jingħataw xi flessibbiltà meta jistabbilixxu l-miri vinkolanti tagħhom ta’ tnaqqis; (iii) ir-rikonoxximent ta’ punti tat-tluq u ċirkostanzi differenti tal-Istati Membri; u (iv) il-ħtieġa li jitqies l-impatt tal-gwerra ta’ aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna.
Fit-tweġibiet tagħha, il-Kummissjoni spjegat li l-proposta rrispettat il-prinċipju tas-sussidjarjetà minħabba li: (i) ma obbligatx lill-Istati Membri jadottaw miri legalment vinkolanti jew kwalunkwe mira speċifika fir-rigward tal-biedja organika; (ii) kien aktar xieraq li din il-politika titfassal fil-livell tal-UE minflok fil-livell nazzjonali; u (iii) kull Stat Membru jista’ jagħżel metodi ta’ politika differenti biex jintlaħqu l-miri. Il-Kummissjoni spjegat ukoll li hija rrispettat il-prinċipju tal-proporzjonalità minħabba li l-ħtieġa li tittejjeb id-data ta’ monitoraġġ u l-applikazzjoni u l-infurzar tal-ġestjoni integrata tal-pesti kienu konklużjonijiet ewlenin tal-evalwazzjoni tad-Direttiva tal-2009. Barra minn hekk, il-Kummissjoni nnotat li, kif muri fil-grilja tas-sussidjarjetà li takkumpanja l-proposta adottata, il-konformità tal-politiki kollha mal-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità kienet ġiet ikkunsidrata u spjegata fid-dettall qabel l-adozzjoni tal-proposta. Fir-rigward tal-allegat nuqqas ta’ valutazzjoni tal-impatt, il-Kummissjoni reġgħet assigurat lill-Parlamenti nazzjonali li twettqet valutazzjoni tal-impatt komprensiva, kompletament f’konformità mal-aġenda tal-Kummissjoni għal regolamentazzjoni aħjar.
Il-Kummissjoni spjegat ukoll li ma setgħetx tivvaluta bis-sħiħ il-pożizzjonijiet tat-tluq u ċ-ċirkostanzi individwali differenti tal-Istati Membri fil-valutazzjoni tal-impatt, minħabba disponibbiltà limitata tad-data, iżda li madankollu kienet involuta b’mod attiv fid-diskussjoni ta’ metodoloġiji alternattivi, fejn xieraq.
Il-proposta għal Regolament dwar ir-restawr tan-natura tat bidu għal ħames opinjonijiet (fosthom opinjoni motivata). Il-biċċa l-kbira tal-Parlamenti nazzjonali qablu dwar il-ħtieġa ġenerali li jiġu restawrati l-ekosistemi. Madankollu, Parlament ra ksur tal-prinċipju tas-sussidjarjetà. Hija identifikat interferenza eċċessiva mal-kompetenzi nazzjonali dwar il-forestrija u qieset li r-regolamentazzjoni dettaljata tal-użu tal-art agrikola u l-forestrija kienet tikkostitwixxi ksur tal-prinċipju tal-proporzjonalità. Żewġ kmamar oħra indikaw il-kostijiet għoljin ta’ konformità u l-flessibbiltà limitata għall-Istati Membri.
Fit-tweġibiet tagħha, il-Kummissjoni enfasizzat li r-regoli u l-obbligi madwar l-UE kienu meħtieġa minħabba l-iskala u n-natura transkonfinali tat-telf tal-bijodiversità u d-degradazzjoni tal-ekosistemi. Barra minn hekk, hija indikat li l-UE kellha kompetenzi relatati mal-forestrija, bħall-klima u l-ambjent, kif ikkonfermat mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea. B’riżultat ta’ dan, hija pproponiet l-ewwel liġi komprensiva ta’ dan it-tip, li tistabbilixxi miri legalment vinkolanti biex jiġu restawrati b’mod sinifikanti l-bijodiversità u l-ekosistemi. Il-Kummissjoni enfasizzat li l-approċċ propost jagħmilha possibbli li tiġi kkunsidrata l-varjetà ta’ kundizzjonijiet naturali u ġeografiċi madwar l-UE, il-kundizzjonijiet differenti tal-ekosistemi tal-Istati Membri, kif ukoll punti tat-tluq differenti għar-restawr, u li l-Istati Membri xorta kellhom grad kbir ta’ flessibbiltà fl-istabbiliment ta’ dettalji speċifiċi fil-pjanijiet nazzjonali ta’ restawr tagħhom.
Skont l-istrateġija għal mobbiltà sostenibbli u intelliġenti, il-Komunikazzjoni dwar il-qafas il-ġdid tal-UE għall-mobbiltà urbana tat bidu għal ħames opinjonijiet u r-reviżjoni tar-Regolament dwar in-network trans-Ewropew tat bidu għal ħames opinjonijiet u opinjoni motivata.
Il-ħames opinjonijiet kollha dwar il-qafas il-ġdid tal-UE għall-mobbiltà urbana laqgħu l-inizjattiva, u enfasizzaw il-kontribut tagħha għat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali, b’mod partikolari għat-tnaqqis tal-emissjonijiet u għall-ilħuq tal-għanijiet klimatiċi. L-opinjonijiet identifikaw modi tajbin ta’ kif jiġi ingranat il-qafas għat-tranżizzjoni: (i) il-pakkett “Lesti għall-mira ta’ 55 %”; (ii) il-programm ta’ finanzjament tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa; (iii) ir-rabta tal-mobbiltà mal-ġestjoni tat-territorju; (iv) regolamenti aktar effettivi dwar l-aċċess għall-vetturi, li jirrispettaw il-prinċipju tas-sussidjarjetà; (v) l-edukazzjoni, il-ħiliet u l-aspetti soċjali; u (vi) il-promozzjoni tat-trasport pubbliku u tal-industrija tar-roti. Il-mistoqsijiet imqajma kienu jikkonċernaw indikaturi u piżijiet assoċjati mal-ġbir tad-data u mal-pjanijiet nazzjonali; ir-riskji tal-“faqar tat-trasport”, marbuta mal-affordabbiltà u l-inklużività; u l-importanza tal-inklużjoni taż-żoni rurali.
Fit-tweġibiet tagħha, il-Kummissjoni tenniet li l-qafas il-ġdid kellu l-għan li jappoġġa t-tranżizzjoni lejn mobbiltà urbana sikura, aċċessibbli, inklużiva, intelliġenti, reżiljenti u b’emissjonijiet żero. Il-proposti fil-pakkett Lesti għall-Mira ta’ 55 % jipprovdu wkoll għodod għall-mobbiltà sostenibbli, inklużi aspetti soċjali. Filwaqt li indikat in-natura mhux vinkolanti tal-qafas, hija spjegat li l-miżuri dwar il-mobbiltà urbana sostenibbli (pereżempju, l-adozzjoni ta’ pjan u l-ġbir tad-data) għall-akbar 424 belt fl-UE ġew stabbiliti fir-reviżjoni proposta tar-Regolament dwar in-network trans-Ewropew tat-trasport (TEN-T). Il-Kummissjoni enfasizzat li ilha tħeġġeġ (b’appoġġ mill-Qorti Ewropea tal-Awdituri) lill-Istati Membri biex jiġbru data ta’ kwalità suffiċjenti u jimplimentaw pjanijiet ta’ mobbiltà urbana sostenibbli. Hija rreferiet għall-prominenza li kienet tat biex tiġi żgurata konnettività adegwata, li għandha tinkludi żoni rurali, suburbani u remoti. Hija indikat ukoll l-istudji li ġejjin dwar ir-regolamenti dwar l-aċċess għall-vetturi u l-faqar tat-trasport, it-tħejjija ta’ rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni dwar programmi nazzjonali biex jappoġġaw ir-reġjuni u l-ibliet fl-ippjanar tal-mobbiltà urbana u r-rakkomandazzjonijiet reċenti tal-Kunsill dwar it-tranżizzjoni ġusta, kontijiet individwali ta’ apprendiment u mikrokredenzjali għat-tagħlim tul il-ħajja u l-impjegabbiltà.
F’opinjoni motivata dwar ir-reviżjoni tar-Regolament dwar in-network trans-Ewropew tat-trasport, kamra waħda sostniet li għadd ta’ dispożizzjonijiet proposti ma kinux konformi mal-prinċipju tas-sussidjarjetà. Skont dik il-kamra, dawn jinterferixxu fil-kompetenzi tal-Istati Membri fir-rigward tal-programmazzjoni, il-mudell ta’ governanza tat-tmexxija ta’ proġetti transfruntiera permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni u l-obbligu li jiġu adottati pjanijiet ta’ mobbiltà urbana sostenibbli u li tinżamm l-infrastruttura tat-trasport. Diversi kmamar esprimew appoġġ ġenerali għall-inizjattiva, b’mod partikolari għall-azzjoni tal-UE biex jiġi żviluppat network ferrovjarju ta’ veloċità għolja bi prestazzjoni għolja. Kamra waħda enfasizzat l-importanza tal-prinċipju tal-proporzjonalità u talbet li ssir valutazzjoni tad-definizzjoni tan-network tat-TEN-T, b’mod partikolari fir-rigward tan-nodi tiegħu. Kamra oħra talbet kjarifiki dwar il-finanzjament ippjanat biex tappoġġa l-bidla modali lejn il-ferroviji u l-iżvilupp tal-passaġġi fuq l-ilma interni u talbet pilotaġġ u segwitu aktar rigorużi tal-proġetti ewlenin. It-tielet kamra nnotat li r-rekwiżiti proposti għall-infrastruttura ferrovjarja kienu ambizzjużi, talbet li d-dispożizzjonijiet dwar in-nodi urbani jirriflettu t-tqassim tas-setgħat nazzjonali, u tat-tħassib kondiviż li l-obbligi (bħal dwar il-manutenzjoni tal-infrastruttura) jistgħu jżidu l-piżijiet amministrattivi. Ir-raba’ kamra kienet ta’ appoġġ, iżda enfasizzat l-iżvantaġġi possibbli ta’ żoni iżgħar ta’ klijentela tan-network tat-trasport.
Fit-tweġibiet tagħha, il-Kummissjoni rrikonoxxiet li t-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ pjanijiet u programmi nazzjonali kienu responsabbiltà tal-Istati Membri. Madankollu, hija enfasizzat li kienu meħtieġa sforzi kollettivi sinifikanti biex jintlaħqu l-objettivi ambizzjużi ta’ network tat-trasport verament Ewropew (azzjoni ewlenija fil-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-istrateġija għal mobbiltà sostenibbli u intelliġenti). Il-Kummissjoni spjegat li l-proposta kellha l-għan li tallinja aħjar l-ippjanar nazzjonali mal-politika tat-trasport tal-UE u tagħti gwida, filwaqt li tħalli spazju sinifikanti għall-immanuvrar fuq pjanijiet ta’ mobbiltà urbana sostenibbli u l-manutenzjoni tal-infrastruttura. Il-Kummissjoni nnotat li l-ħtieġa li l-Istati Membri – permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni – jistabbilixxu korp uniku għall-kostruzzjoni u l-ġestjoni tal-proġetti tkun kompletament konformi mal-Artikoli 170 sa 172 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea. Dan minħabba li l-ambitu tiegħu jinkludi proġetti ta’ interess komuni ta’ natura transfruntiera, u b’hekk kien imur lil hinn mill-mandati nazzjonali.
Madankollu, l-inklużjoni ta’ taqsimiet jew nodi fin-network fil-każijiet kollha kellha tiġi miftiehma mal-Istat Membru kkonċernat. Dwar it-trasport bil-ferrovija, il-Kummissjoni tat dettalji dwar il-finanzjament disponibbli fl-2021-2027 biex tappoġġa użu ogħla tat-trasport bil-ferrovija (madwar EUR 80 biljun jistgħu jsiru disponibbli, minbarra l-opportunitajiet permezz tal-Bank Ewropew tal-Investiment u InvestEU) u l-iżvilupp tal-passaġġi fuq l-ilma interni (kif stabbilit fil-pjan ta’ azzjoni tal-Kummissjoni NAIADES III).
Skont l-Istrateġija tal-mewġa ta’ rinnovazzjoni, ir-reviżjoni tad-Direttiva dwar ir-Rendiment tal-Bini fl-Użu tal-Enerġija rċeviet ukoll attenzjoni konsiderevoli mill-Parlamenti nazzjonali b’opinjoni motivata waħda u erba’ opinjonijiet maħruġa bħala parti mid-djalogu politiku.
F’opinjoni motivata, Parlament nazzjonali wieħed argumenta li l-objettivi (it-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra u l-konsum finali tal-enerġija mill-bini sal-2030 u UE newtrali għall-klima sal-2050) jistgħu jintlaħqu b’mod aktar sistematiku u effettiv fil-livell tal-Istati Membri. Diversi kmamar oħra enfasizzaw li għandhom jitqiesu ċ-ċirkostanzi nazzjonali jew reġjonali. Kien hemm sejħiet biex l-Istati Membri jitħallew jistabbilixxu konfini tal-klassi tal-enerġija u jistabbilixxu l-perkorsi tagħhom stess għal stokk tal-bini newtrali għall-klima, f’konformità mal-kundizzjonijiet qafas nazzjonali u l-karatteristiċi speċifiċi tagħhom. Kamra waħda talbet ukoll li l-prinċipju ta’ modifika retroattiva tal-enerġija għall-bini eżistenti għandu jiġi applikat għall-bini bl-agħar prestazzjoni u talbet li jsiru bidliet fil-metodoloġija għall-kalkolu tar-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija.
Fit-tweġibiet tagħha, il-Kummissjoni enfasizzat li d-dekarbonizzazzjoni tal-bini mingħajr sforzi effettivi u kkoordinati madwar l-UE twassal għal distribuzzjoni inġusta tal-piż u effett konsegwenzjali ta’ kostijiet ogħla għall-konsum tal-enerġija u għat-tnaqqis tal-gassijiet serra għall-UE kollha. Hija ddikjarat li r-rwol tal-UE kien kruċjali biex jiġi żgurat li l-qafas regolatorju kiseb livelli komparabbli ta’ ambizzjoni u kien infurzat b’mod konsistenti. Fil-fehma tal-Kummissjoni, il-proposta kisbet bilanċ tajjeb bejn il-miżuri madwar l-UE u l-politiki nazzjonali biex gradwalment tittrasforma l-istokk tal-bini bi flessibbiltà suffiċjenti fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali. Dwar aspetti oħra, il-Kummissjoni fakkret li l-Istati Membri jistgħu jeżentaw ċerti binjiet tal-wirt kulturali minn standards minimi tar-rendiment fl-użu tal-enerġija iżda li tali rekwiżiti kienu meħtieġa.
Prijorità “Promozzjoni tal-istil ta’ ħajja Ewropew tagħna”
Taħt il-prijorità “Promozzjoni tal-istil ta’ ħajja Ewropew tagħna”, it-tliet proposti enfasizzati li ġejjin skattaw interess konsiderevoli mill-Parlamenti nazzjonali.
Il-Kummissjoni rċeviet ħames opinjonijiet dwar il-proposta għal Regolament dwar sitwazzjonijiet ta’ strumentalizzazzjoni fil-qasam tal-migrazzjoni u l-ażil, li l-biċċa l-kbira tagħhom koprew ukoll ir-reviżjoni tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen. Żewġ kmamar enfasizzaw li l-ġlieda kontra l-migrazzjoni illegali u l-faċilitazzjoni ta’ dħul klandestin ta’ migranti kellha tkun prijorità ewlenija fil-politika tal-UE dwar l-ażil u l-migrazzjoni. Huma enfasizzaw ukoll il-ħtieġa li jiġu speċifikati b’mod ċar ir-raġunijiet u l-proċeduri għall-introduzzjoni ta’ protezzjoni temporanja fil-fruntieri interni tal-UE bħala l-aħħar alternattiva. Huma qiesu li huwa importanti li l-Kummissjoni semgħet lill-pajjiżi kkonċernati meta kienet qed tħejji inizjattivi ta’ politika dwar il-migrazzjoni u l-ażil u tirrispondi għall-istrumentalizzazzjoni tal-migrazzjoni. Bl-istess mod, kamra oħra talbet li jkun hemm strumenti definiti b’mod ċar u talbet li l-introduzzjoni mill-ġdid tal-kontrolli fil-fruntieri interni tkun marbuta ma’ miżuri alternattivi. Ir-raba’ kamra bagħtet mistoqsijiet dwar ir-rabta bejn ir-regoli ta’ Schengen u l-kwistjonijiet tad-drittijiet fundamentali u r-restrizzjoni tal-flussi migratorji.
Fit-tweġibiet tagħha, il-Kummissjoni qablet li l-fehmiet tal-Istati Membri affettwati mill-istrumentalizzazzjoni tal-migrazzjoni kellhom jitqiesu bis-sħiħ. Hija indikat li kienet issimplifikat id-dispożizzjonijiet eżistenti u indikat is-salvagwardji eżistenti li jirriżultaw mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea. Il-Kummissjoni tenniet li l-faċilitazzjoni tad-dħul, tat-tranżitu jew tas-soġġorn irregolari kienet reat skont id-dritt tal-Unjoni u li l-Istati Membri kellhom jimponu penali xierqa. Il-Kummissjoni esprimiet l-impenn tagħha li tiżgura l-konformità mal-garanziji previsti bħalissa fil-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen. Hija ddikjarat ukoll li l-kontrolli operazzjonali tal-pulizija fiż-żoni tal-fruntiera kellhom jitwettqu b’mod proporzjonat u li dawn ma għandhomx isiru kontrolli fuq il-fruntieri bil-moħbi jew jaffettwaw b’mod sproporzjonat il-movimenti transfruntiera.
Bħala parti mill-Istrateġija tal-UE għal ġlieda aktar effettiva kontra l-abbuż sesswali tat-tfal, il-Kummissjoni adottat proposta għal Regolament biex jiġi miġġieled l-abbuż sesswali tat-tfal online, li wassal għal ħames opinjonijiet. Kamra qieset li huwa kruċjali li jinstab il-bilanċ bejn il-prevenzjoni tal-abbuż sesswali tat-tfal u l-protezzjoni tad-dritt għall-privatezza, filwaqt li enfasizzat li d-dritt għall-protezzjoni tal-komunikazzjoni kriptata jrid jiġi rrispettat. B’mod simili, kamra oħra indikat li l-libertà tal-espressjoni, tal-komunikazzjoni u l-libertà tal-media huma beni soċjali supremi u huma protetti skont il-liġi kostituzzjonali. Hija enfasizzat ukoll li l-kompetenza għar-regolamentazzjoni tal-media hija f’idejn l-Istati Membri. Kamra oħra bagħtet għadd ta’ mistoqsijiet, minn diversi gruppi politiċi mix-xellug, li jindikaw oġġezzjoni fundamentali għall-iskennjar tal-komunikazzjonijiet kollha, li tqieset bħala serjament intrużiva għall-privatezza.
Fit-tweġibiet tagħha, il-Kummissjoni enfasizzat li l-proposta identifikat id-detezzjoni bħala miżura tal-aħħar għażla u li l-Kummissjoni la tiġbor u lanqas tipproċessa data. Il-fornituri jiġu ordnati jidentifikaw l-abbuż sesswali tat-tfal online biss meta, wara li jkunu ttieħdu miżuri ta’ mitigazzjoni, ikun għad hemm riskju sinifikanti li s-servizz inkwistjoni jintuża għall-abbuż sesswali tat-tfal. Il-Kummissjoni indikat li kellha l-għan li tibbilanċja d-drittijiet fundamentali kollha involuti b’mod ġust, filwaqt li timminimizza l-interferenza mad-dritt tal-utenti għall-privatezza u għall-protezzjoni tad-data personali. Ġew ippjanati salvagwardji komplementari u l-ġbir ta’ informazzjoni għat-tfassil tal-profili tal-utenti jew il-kisba ta’ informazzjoni żejda dwar il-ħajja privata tagħhom ma jkunx permess.
Prijorità “Ewropa lesta għall-era diġitali”
Taħt il-qasam prijoritarju ta’ “Ewropa lesta għall-era diġitali”, il-proposta dwar it-titjib tal-kundizzjonijiet tax-xogħol fix-xogħol fuq il-pjattaformi wasslet għal opinjonijiet minn tmien kmamar (fosthom opinjoni motivata waħda u żewġ opinjonijiet li jkopru wkoll il-Komunikazzjoni dwar kundizzjonijiet tax-xogħol aħjar għal Ewropa soċjali aktar b’saħħitha). L-opinjoni motivata kkritikat l-interferenza eċċessiva fis-swieq tax-xogħol nazzjonali, li timmina l-awtonomija tas-sħab soċjali, u opponiet definizzjoni fil-livell tal-UE ta’ “impjegat”. Il-biċċa l-kbira tal-kmamar talbu kjarifika ulterjuri dwar il-kamp ta’ applikazzjoni u dwar id-differenza bejn il-kategoriji ta’ persuni li ġenwinament jaħdmu għal rashom u ta’ persuni impjegati. Huma wissew li l-għoti ta’ status ta’ impjegat lill-ħaddiema tal-pjattaformi jista’ jwassal għal għadd akbar ta’ tilwim fl-Istati Membri u joħloq problemi legali u finanzjarji kbar għall-maniġers tal-pjattaformi. Barra minn hekk, il-Parlamenti nazzjonali wissew li r-regolamentazzjoni eċċessiva tax-xogħol fuq pjattaforma tista’ żżid il-piż amministrattiv għall-pjattaformi u tħeġġiġhom inaqqsu d-disponibbiltà tas-servizzi għall-utenti u l-opportunitajiet ta’ impjieg f’ċerti Stati Membri. Kamra waħda ħarġet opinjoni favorevoli u apprezzat b’mod partikolari li l-protezzjoni kienet tapplika anke fin-nuqqas ta’ kuntratt ta’ impjieg.
Fit-tweġibiet tagħha, il-Kummissjoni enfasizzat li l-proposta rrispettat il-mudelli nazzjonali tas-suq tax-xogħol u kellha l-għan li ttejjeb il-kundizzjonijiet tax-xogħol permezz tal-klassifikazzjoni t-tajba tal-ħaddiema tal-pjattaformi, u tippermettilhom jibbenefikaw mid-drittijiet eżistenti li għandu jkollhom bħala “ħaddiema”. Il-Kummissjoni indikat li persuni li jaħdmu għal rashom b’mod ġenwin jistgħu jgawdu l-libertajiet u l-awtonomija li jiġu b’dan l-istatus u li ma kinitx qed tfittex li tistabbilixxi kunċett fil-livell tal-UE ta’ “ħaddiem”. Barra minn hekk, il-Kummissjoni enfasizzat li kriterji ċari jiżguraw ċertezza legali akbar għall-pjattaformi u għall-ħaddiema tagħhom, u l-pjattaformi jkunu jistgħu jadattaw u jaġġustaw għar-regoli l-ġodda mingħajr ma jitilfu l-kompetittività tagħhom fis-suq tal-UE.
Prijorità “Spinta ġdida għad-demokrazija Ewropea”
Fil-prijorità ewlenija għal “Spinta ġdida għad-Demokrazija Ewropea”, ir-reviżjoni tad-Direttiva dwar ir-Reati Ambjentali wasslet għal ħames opinjonijiet (waħda minnhom motivata). Parlament nazzjonali wieħed ikkunsidra li l-proposta kisret il-prinċipju tas-sussidjarjetà fir-rigward tar-regoli dwar sanzjonijiet supplimentari, speċjalment il-projbizzjoni temporanja fuq il-possibbiltà li persuna tiġi eletta jew toħroġ għal kariga pubblika. Bl-istess mod, kamra oħra argumentat li t-Trattati ma kinux jippermettu l-introduzzjoni ta’ tipi ġodda ta’ sanzjonijiet kriminali li ma kinux jeżistu fil-liġi tal-Istati Membri kollha. Dik il-kamra talbet ukoll li d-definizzjonijiet ta’ reati kriminali jħallu lok għas-sanzjonar ta’ każijiet inqas serji bħala reati amministrattivi. Talbet ukoll li l-livelli minimi proposti għat-termini massimi ta’ priġunerija u l-perjodi ta’ limitazzjoni proposti ma għandhomx jinterferixxu mal-klassifikazzjoni sistematika fil-kodiċijiet kriminali tal-Istati Membri. Tqajjem ukoll in-nuqqas ta’ ċarezza ta’ xi definizzjonijiet, li seta’ jagħmel l-infurzar inqas effettiv. Kamra oħra laqgħet l-għan li jiġu żgurati tipi effettivi, dissważivi u proporzjonati ta’ sanzjonijiet u penali għal reati ambjentali, iżda indikat l-impatt sinifikanti fuq id-durata tal-proċeduri ta’ ppjanar u approvazzjoni, li jmur kontra l-istrumenti eżistenti jew possibbilment ġodda ta’ aċċellerazzjoni fil-liġi nazzjonali ambjentali u tal-permessi.
Fit-tweġibiet tagħha, il-Kummissjoni spjegat li kienet iggwidata mill-prinċipju ġenerali li l-kriminali kkundannati ma għandhomx jitqiesu xierqa biex jiġu eletti jew joħorġu għal kariga pubblika, parti integrali mis-sistemi legali ta’ ħafna Stati Membri. Il-Kummissjoni rreferiet għat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jippermetti li jiġu stabbiliti regoli minimi dwar sanzjonijiet kriminali f’Direttiva. Fir-rigward tal-livelli minimi għat-termini massimi ta’ priġunerija, il-livelli proposti kienu jirriflettu s-serjetà tar-reat ambjentali, li beda jipperikola l-ħajja fuq il-pjaneta. It-tul tal-perjodi ta’ limitazzjoni rrifletta l-fatt li l-kriminalità ambjentali spiss ġiet detetta biss wara żmien konsiderevoli mit-twettiq tagħha. Il-Kummissjoni ddikjarat ukoll li l-proposta tagħha ma affettwatx l-opportunitajiet biex jiġu aċċellerati l-proċeduri tal-permessi.
Bħal fis-snin preċedenti, għadd ta’ Parlamenti nazzjonali analizzaw il-programm ta’ ħidma tal-Kummissjoni. Kumplessivament, dawn l-opinjonijiet kollha enfasizzaw l-appoġġ għall-prijoritajiet u għall-inizjattivi li ġejjin tal-Kummissjoni. Erba’ kmamar semmew l-impatt tal-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna u talbu lill-Kummissjoni biex tqiegħed din il-kwistjoni fiċ-ċentru tal-azzjonijiet tagħha.
Fit-tweġibiet tagħha, il-Kummissjoni semmiet l-akbar sett ta’ miżuri restrittivi li qatt kienet adottat, immirati lejn is-sistema finanzjarja tar-Russja, l-industriji tagħha tat-teknoloġija avvanzata u l-elit tagħha. Hija indikat ukoll il-fatt li l-UE kienet qed tikkoordina mill-qrib dawn il-miżuri mas-sħab u l-alleati tagħha, inklużi n-NATO, il-G7, l-Istati Uniti, ir-Renju Unit, il-Kanada, in-Norveġja, il-Korea t’Isfel, il-Ġappun u l-Awstralja. Hija semmiet ukoll l-inizjattivi li għaddejjin biex tiġi indirizzata d-dipendenza tal-UE fuq il-fjuwils fossili Russi, tiġi indirizzata l-kriżi tal-enerġija u tingħata spinta lit-tranżizzjoni ekoloġika, kif ukoll biex ikomplu jiġu indirizzati l-konsegwenzi ekonomiċi u soċjali tal-pandemija tal-COVID-19.
5.kuntatti, żjarat, laqgħat, konferenzi u attivitajiet oħrajn
Żjarat tal-Kummissjoni fil-Parlamenti nazzjonali u laqgħat magħhom
Id-djalogu politiku orali bejn il-Kummissjoni u l-Parlamenti nazzjonali jinkludi diversi forom ta’ interazzjoni: żjarat mill-Membri tal-Kummissjoni lill-Parlamenti nazzjonali, żjarat tad-delegazzjonijiet tal-Parlamenti nazzjonali lill-Kummissjoni, il-parteċipazzjoni tal-Kummissjoni f’laqgħat u f’konferenzi interparlamentari (inkluża l-COSAC), preżentazzjonijiet tal-Kummissjoni lir-rappreżentanti permanenti tal-Parlamenti nazzjonali fi Brussell, dibattiti li għaddejjin dwar il-programmi ta’ ħidma tal-Kummissjoni, u djalogi tas-Semestru Ewropew.
Fl-2022, il-Membri tal-Kummissjoni pparteċipaw f’147 żjara fil-Parlamenti nazzjonali u laqgħat mad-delegazzjonijiet tal-Parlamenti nazzjonali, li jkopru kważi l-Parlamenti u l-kmamar nazzjonali kollha. In-numru huwa ogħla minn dak fit-3 snin preċedenti (130 fl-2021, 101 fl-2020, u 55 fl-2019). Il-Kummissjoni rċeviet ukoll għadd dejjem akbar ta’ żjarat minn gruppi ta’ persunal minn diversi Parlamenti nazzjonali.
Numru ta’ żjarat tal-Kummissjoni fil-Parlamenti nazzjonali u ta’ laqgħat magħhom
mill-Membri tal-Kummissjoni fl-2022 (total għall-Istati Membri kollha: 147)
Laqgħat u konferenzi interparlamentari
Għal-laqgħat u l-konferenzi interparlamentari, l-2022 kienet immarkata mir-ritorn għal-laqgħat fiżiċi wara r-restrizzjonijiet ikkawżati mill-pandemija tal-COVID-19, bil-Membri tal-Kummissjoni jipparteċipaw fi:
-il-Konferenza tal-Kumitati Parlamentari għall-Affarijiet tal-Unjoni tal-Parlamenti tal-Unjoni Ewropea (COSAC);
-il-Ġimgħa Parlamentari Ewropea;
-il-Grupp ta’ Skrutinju Parlamentari Konġunt dwar l-Europol;
-diversi konferenzi interparlamentari (IPCs) u laqgħat tal-kumitati (ICMs).
L-ewwel laqgħat regolari tal-Presidenti tal-COSAC tas-sena, li saru fit-13 u fl-14 ta’ Jannar fis-Sénat Franċiż b’mudell ibridu, nedew proċess ta’ riflessjoni mill-Parlamenti nazzjonali f’żewġ gruppi ta’ ħidma: wieħed dwar ir-rwol tal-Parlamenti nazzjonali fl-UE, u l-ieħor dwar il-valuri Ewropej u l-istat tad-dritt.
Il-laqgħa plenarja LXVII tal-COSAC, li saret f’Pariġi bejn it-3 u l-5 ta’ Marzu fid-dawl tal-gwerra Russa li għaddejja kontra l-Ukrajna, kopriet il-prijoritajiet tal-Presidenza Franċiża, il-pjan ta’ rkupru għall-Ewropa, it-tibdil fil-klima u t-tranżizzjoni enerġetika, u l-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa, filwaqt li d-dibattitu dwar l-Ukrajna ddomina l-aġenda. Il-Kummissjoni, permezz tal-messaġġ bil-vidjow mill-President von der Leyen u diskors ewlieni mill-kopresident tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa, il-Viċi President Šuica, enfasizzat l-importanza tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa bħala esperiment demokratiku mingħajr preċedent u r-rwol kruċjali tal-Parlamenti nazzjonali fiha. Id-delegazzjonijiet kollha ffirmaw b’mod konġunt id-dikjarazzjoni b’appoġġ għall-Ukrajna mħejjija mit-Trojka tal-COSAC, li talbet għar-rispett tas-sovranità u l-integrità territorjali tal-istati kollha, inklużi l-Georgia u l-Moldova.
Il-laqgħa tal-Presidenti bejn l-10 u l-11 ta’ Lulju fis-Senát Ċek kompliet id-diskussjoni dwar il-gwerra fl-Ukrajna u, marbuta magħha, is-sigurtà tal-enerġija u l-inflazzjoni. Din iddedikat attenzjoni partikolari għall-ħtieġa li tissaħħaħ ir-reżiljenza tad-demokraziji fl-Ewropa kontra l-indħil barrani u t-theddid intern, u li jiġu diskussi l-media u d-demokrazija mal-Viċi President Jourová.
Il-laqgħa plenarja LXVIII tal-COSAC, li saret fi Praga bejn it-13 u l-15 ta’ Novembru, rat dibattitu aktar ġeopolitiku li ffoka fuq l-awtonomija strateġika tal-UE, l-appoġġ għall-Ukrajna u l-perspettiva Ewropea għall-Balkani tal-Punent u l-pajjiżi tas-Sħubija tal-Lvant, bil-parteċipazzjoni tal-Viċi Presidenti Jourová u Šefčovič. Fil-messaġġ bil-vidjow introduttorju tagħha, il-President von der Leyen enfasizzat l-importanza tal-vuċi tal-parlamentari nazzjonali fil-bini ta’ koalizzjonijiet għal bidla pożittiva f’ħafna oqsma f’dawn iż-żminijiet ta’ taqlib.
Matul it-tieni laqgħa plenarja tal-2022, il-COSAC adottat konklużjonijiet u kontribut, filwaqt li reġgħet lura għal din il-prattika wara waqfa ta’ sentejn. Il-konklużjonijiet irrikonoxxew l-utilità ta’ vidjokonferenzi informali bejn id-delegati tal-COSAC u l-membri tal-Kummissjoni Ewropea, biex ikunu jistgħu jsiru diskussjonijiet f’waqthom u dettaljati dwar inizjattivi Ewropej konkreti. Fl-2022 saru tliet skambji bħal dawn, kollha fit-tieni nofs tas-sena, peress li fl-ewwel nofs, il-COSAC ikkonċentrat fuq it-twettiq tad-diskussjoni fil-gruppi ta’ ħidma tagħha.
Il-kontribut irrefera għaż-żewġ gruppi ta’ ħidma tal-COSAC li nħolqu taħt il-Presidenza Franċiża. Il-grupp ta’ ħidma dwar ir-rwol tal-Parlamenti nazzjonali ppreżenta diversi suġġerimenti għat-tisħiħ tas-sistema ta’ kontroll tas-sussidjarjetà u għall-involviment preċedenti u usa’ tagħhom fiċ-ċiklu tal-politika. Il-miżuri proposti jinkludu: l-organizzazzjoni ta’ konferenzi interparlamentari ad hoc qabel il-preżentazzjoni tat-testi leġiżlattivi ewlenin jew tal-pakketti mill-Kummissjoni; parteċipazzjoni akbar tal-Membri tal-Kummissjoni, tal-Membri tal-Parlament Ewropew jew tal-Ministri tal-Istat Membru li jippresjedi l-Kunsill fil-ħidma tal-COSAC; u l-għoti lill-Presidenti tal-kumitati tal-affarijiet Ewropej tal-Parlamenti nazzjonali u tal-COSAC id-dritt li jagħmlu mistoqsijiet bil-miktub lill-Kummissjoni (simili għad-dritt li għandu l-Parlament Ewropew skont l-Artikolu 230 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-UE). Dawn is-suġġerimenti jistgħu jiġu implimentati permezz ta’ mezzi eżistenti bħala parti mid-djalogu politiku mal-Kummissjoni. Madankollu, it-Trattati jkollhom jiġu riformati għal oħrajn, bħall-introduzzjoni ta’ dritt kollettiv ta’ inizjattiva indiretta għall-Parlamenti nazzjonali, it-tnaqqis tal-limitu għal “karta safra” jew l-estensjoni tal-iskadenza għal opinjonijiet motivati. It-tieni grupp ta’ ħidma rrakkomanda li jiġi promoss fehim aħjar tal-kunċetti tal-valuri Ewropej u tal-istat tad-dritt u li jiġi żgurat monitoraġġ aħjar ta’ kif dawn jiġu rispettati, anki permezz tal-Parlamenti nazzjonali.
Fit-tweġiba tagħha għall-kontribut tal-COSAC, il-Kummissjoni tenniet li hija lesta ssaħħaħ id-djalogu mal-Parlamenti nazzjonali permezz tal-kanali ta’ komunikazzjoni u kooperazzjoni stabbiliti biex tiffaċilita l-kontribut tagħhom għall-inizjattivi politiċi u leġiżlattivi tal-Kummissjoni u l-feedback tagħhom dwarhom.
Uħud mis-suġġerimenti li saru mill-gruppi ta’ ħidma tal-COSAC irriflettew suġġerimenti fir-rapport finali tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa tad-9 ta’ Mejju 2022. Dawn kienu jinkludu r-riforma tal-mekkaniżmu ta’ kontroll tas-sussidjarjetà, l-introduzzjoni tal-possibbiltà għall-Parlamenti nazzjonali (u għall-Parlamenti reġjonali b’setgħat leġiżlattivi) li jissuġġerixxu inizjattiva leġiżlattiva fil-livell Ewropew, u l-istabbiliment ta’ kuntatt fi stadju aktar bikri bejn il-Kummissjoni u l-Parlamenti nazzjonali.
Fl-2022, l-Eduskunta Finlandiż organizza l-ewwel Summit Dinji tal-Kumitati tal-Futur bejn it-12 u t-13 ta’ Ottubru, bil-ħsieb li jinfetaħ forum interparlamentari ġdid għad-diskussjoni dwar il-politika futura. Waħda mir-rakkomandazzjonijiet fir-rapport parlamentari globali tal-2022 tal-Unjoni Interparlamentari (IPU) lill-Parlamenti kienet li ssir iffukata fuq il-futur u li tmexxi dibattitu pubbliku dwar il-futur.
Matul l-2022, f’fora interparlamentari, il-Parlamenti nazzjonali ffukaw fuq (i) is-sitwazzjoni ġeopolitika u l-isfidi kkawżati mill-gwerra u l-ħtieġa li tiżdied ir-reżiljenza tad-demokrazija Ewropea, u (ii) riflessjoni fil-fond dwar ir-rwol tagħhom stess fit-teħid ta’ deċiżjonijiet Ewropej fil-gruppi ta’ ħidma tal-COSAC u l-proċess tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa. Barra minn hekk, inħoloq forum globali ġdid għad-djalogu interparlamentari dwar il-politika futura, li joħloq opportunità għall-Parlamenti nazzjonali fl-UE biex jiżviluppaw kapaċitajiet ta’ prospettiva u jsiru proattivi dwar suġġetti deċiżivi għall-futur.
6.Ir-rwol tal-Parlamenti reġjonali
Il-Parlamenti Reġjonali jikkontribwixxu indirettament għar-relazzjonijiet tal-Kummissjoni mal-Parlamenti nazzjonali. Skont il-Protokoll Nru 2, meta titwettaq l-analiżi tas-sussidjarjetà għal abbozzi ta’ atti leġiżlattivi tal-UE bil-għan li jinħarġu opinjonijiet motivati, tkun ir-responsabbiltà ta’ kull wieħed mill-Parlamenti nazzjonali li jikkonsulta, fejn xieraq, mal-Parlamenti reġjonali b’setgħat leġiżlattivi.
Il-membri tal-Parlamenti reġjonali huma rrappreżentati wkoll fil-Kumitat tar-Reġjuni, li jwettaq ħidma ta’ monitoraġġ permezz tan-Network għall-Monitoraġġ tas-Sussidjarjetà u l-pjattaforma online tiegħu maħsuba sabiex tappoġġa l-parteċipazzjoni mill-Parlamenti reġjonali b’setgħat leġiżlattivi fil-mekkaniżmu ta’ twissija bikrija dwar is-sussidjarjetà (REGPEX). Il-Kumitat tar-Reġjuni jipparteċipa wkoll, permezz tan-network tar-RegHub, fil-pjattaforma “Fit for Future”, li tgħin lill-Kummissjoni tissimplifika l-liġijiet tal-UE u tnaqqas il-piż bħala parti mill-ħidma tagħha għal regolamentazzjoni aħjar.
Filwaqt li ma hemm l-ebda dispożizzjoni espliċita fit-Trattati għal interazzjoni diretta bejn il-Kummissjoni u l-Parlamenti reġjonali, il-Kummissjoni tikkunsidra l-kontribut tagħhom u tweġibhom. Għadd dejjem akbar ta’ Parlamenti reġjonali ppreżentaw għadd dejjem akbar ta’ riżoluzzjonijiet direttament lill-Kummissjoni: 74 riżoluzzjoni fl-2022, meta mqabbla ma’ 50 fl-2021 u 33 fl-2020. Dawn kienu jikkonċernaw diversi suġġetti u inizjattivi, bħall-politika ta’ koeżjoni u kwistjonijiet reġjonali, il-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa, il-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna u d-drittijiet tal-bniedem. Xi kontributi ffukaw fuq komunikazzjonijiet u pakketti jew proposti leġiżlattivi speċifiċi tal-Kummissjoni, b’ħamsa minnhom jesprimu tħassib dwar is-sussidjarjetà. Minbarra l-opinjonijiet, il-Parlamenti reġjonali pparteċipaw fil-konsultazzjonijiet pubbliċi tal-Kummissjoni, għalkemm s’issa dan il-mezz intuża b’mod attiv minn Parlament reġjonali wieħed biss li ppreżenta tweġibiet għal diversi konsultazzjonijiet pubbliċi mnedijin mill-Kummissjoni. Parlament reġjonali wieħed uża mezz ieħor, u ppreżenta sitt opinjonijiet permezz tal-Parlament nazzjonali tiegħu. Minbarra l-iskambji bil-miktub, il-Membri tal-Kummissjoni kellhom ukoll laqgħat mal-Parlamenti reġjonali.
7.konklużjoni
Kumplessivament, kien hemm ftit tibdil, meta mqabbel mas-snin preċedenti, fl-intensità tal-monitoraġġ mill-Parlamenti nazzjonali tar-rispett għall-prinċipji tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità – biex jiġi żgurat li l-azzjoni tal-UE tittieħed biss meta jkun meħtieġ u sa fejn ikun meħtieġ biss – u r-relazzjonijiet tagħhom mal-Kummissjoni bi djalogu attiv bil-miktub u orali.
Pereżempju, l-għadd totali ta’ opinjonijiet (inklużi opinjonijiet motivati) baqa’ stabbli (355 fl-2022 meta mqabbla ma’ 360 fl-2021), filwaqt li l-għadd ta’ opinjonijiet kompla jvarja b’mod sinifikanti minn Parlament nazzjonali wieħed għal ieħor. L-10 kmamar l-aktar attivi ħarġu perċentwal identiku ta’ opinjonijiet bħal fl-2021 (79 %), filwaqt li l-għadd ta’ kmamar li joħorġu l-opinjonijiet żdied b’kamra waħda. B’mod ġenerali, il-Parlamenti nazzjonali li tradizzjonalment iffukaw fuq il-verifika tal-konformità tal-proposti mal-prinċipji tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità komplew jagħmlu dan fl-2022. Kumplessivament, il-Parlamenti nazzjonali ffukaw l-opinjonijiet tagħhom aktar fuq proposti soġġetti għal kontroll tas-sussidjarjetà milli fuq komunikazzjonijiet jew fuq opinjonijiet fuq inizjattiva proprja, xejra tipika għas-snin f’mandat tal-Kummissjoni b’għadd kbir ta’ proposti leġiżlattivi. Il-livell ta’ parteċipazzjoni fil-konsultazzjonijiet pubbliċi baqa’ insinifikanti.
L-iżviluppi fl-2022 fir-rigward tal-iskrutinju tar-rispett għas-sussidjarjetà wasslu għall-konklużjonijiet notevoli li ġejjin.
-Il-Parlamenti nazzjonali ħarġu l-aktar opinjonijiet motivati dwar proposta leġiżlattiva mill-Parlament Ewropew għar-riforma tal-liġi elettorali Ewropea. Mill-2017, l-ebda proposta individwali ma kienet irċeviet daqstant opinjonijiet motivati (ħamsa) li jammontaw għal daqstant voti (tmienja), għalkemm dan in-numru kien għadu ferm inqas mil-limitu għal rieżami obbligatorju tal-abbozz ta’ att leġiżlattiv (“karta safra”).
-Kumplessivament, in-numru ta’ opinjonijiet motivati (32) li argumentaw li hemm nuqqas ta’ konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà rdoppja fl-2022 meta mqabbel mas-sena ta’ qabel. Filwaqt li dak in-numru baqa’ konsiderevolment taħt il-livelli massimi preċedenti, tali żieda kienet ilha ma sseħħ mill-2016. Madankollu, għadd minnhom ma kinux ibbażati fuq kritika ċara ta’ ksur tas-sussidjarjetà iżda pjuttost fuq nuqqas perċepit ta’ analiżi taċ-ċirkostanzi nazzjonali.
-Aktar minn 40 % tal-opinjonijiet motivati oriġinaw minn Parlament nazzjonali wieħed: ir-Riksdag Żvediż. Dan il-perċentwal għoli kien diġà seħħ fil-passat, iżda mhux fl-aħħar ftit snin.
Meta mqabbla maż-żewġ mandati preċedenti tal-Kummissjoni, l-ewwel 3 snin tal-Kummissjoni von der Leyen juru tnaqqis ċar fl-għadd ġenerali ta’ opinjonijiet u fl-għadd ta’ opinjonijiet motivati li qajmu tħassib dwar is-sussidjarjetà mill-Parlamenti nazzjonali.
Fir-rigward tar-relazzjonijiet bejn il-Kummissjoni u l-Parlamenti reġjonali, l-2022 rat żieda konsiderevoli fl-għadd tal-kontributi tagħhom (72) meta mqabbla mas-sentejn preċedenti (50 fl-2021 u 33 fl-2020), prinċipalment minħabba l-attività għolja ta’ għadd limitat ħafna ta’ Parlamenti reġjonali.
Anki wara li r-restrizzjonijiet tal-COVID-19 tneħħew fl-2022 u l-biċċa l-kbira tal-laqgħat reġgħu saru fiżikament, inżammu formati virtwali għal raġunijiet prattiċi għal avvenimenti magħżula, bħal laqgħat straordinarji tal-Presidenti tal-COSAC mal-membri tal-Kummissjoni.
Fl-2022, il-Parlamenti nazzjonali ssuġġerew modi kif tista’ tiżdied l-influwenza tagħhom fl-UE permezz ta’ involviment aktar bikri u usa’ fiċ-ċiklu ta’ politika. Dawn is-suġġerimenti ġew fil-konklużjonijiet ta’ grupp ta’ ħidma dedikat tal-COSAC u kontribut plenarju, u ġew riflessi wkoll fir-rapport finali tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa. Filwaqt li xi suġġerimenti jkunu jirrikjedu bidla fit-Trattat, il-Kummissjoni tenniet id-disponibbiltà tagħha li ssaħħaħ id-djalogu mal-Parlamenti nazzjonali permezz tal-mezzi stabbiliti ta’ komunikazzjoni u kooperazzjoni biex tiffaċilita l-kontribut tagħhom għall-inizjattivi politiċi u leġiżlattivi tal-Kummissjoni u l-feedback tagħhom dwarhom.