IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 23.2.2022
COM(2022) 68 final
2022/0047(COD)
Proposta għal
REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL
dwar regoli armonizzati dwar l-aċċess ġust għad-data u l-użu tagħha
(L-Att dwar id-Data)
(Test b’rilevanza għaż-ŻEE)
{SEC(2022) 81 final} - {SWD(2022) 34 final} - {SWD(2022) 35 final}
MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI
1.KUNTEST TAL-PROPOSTA
•Raġunijiet u objettivi tal-proposta
Dan il-memorandum ta’ spjegazzjoni jakkumpanja l-proposta għal Regolament dwar regoli armonizzati dwar l-aċċess ġust għad-data u l-użu tagħha (l-Att dwar id-Data).
Id-data hija komponent ewlieni tal-ekonomija diġitali, u riżorsa essenzjali biex jiġu żgurati t-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali. Il-volum tad-data ġġenerata mill-bnedmin u mill-magni kien qed jiżdied b’mod esponenzjali fl-aħħar snin. Iżda l-biċċa l-kbira tad-data mhix tintuża, jew il-valur tagħha hu kkonċentrat fost għadd relattivament ċkejken ta’ kumpaniji kbar. Bin-nuqqas ta’ fiduċja, b’inċentivi ekonomiċi kunfliġġenti u bl-ostakli teknoloġiċi ma jkunx jista’ jinħataf bis-sħiħ il-potenzjal tal-innovazzjoni xprunata mid-data. Għalhekk hu kruċjali li jinħataf dan il-potenzjal billi jinfetħu opportunitajiet għal użu mill-ġdid tad-data u billi jitneħħew l-ostakli għall-iżvilupp tal-ekonomija tad-data Ewropea f’konformità mar-regoli Ewropej u b’rispett sħiħ tal-valuri Ewropej, u bi qbil mal-missjoni li jitnaqqas id-distakk diġitali ħalli kulħadd jibbenefika minn dawn l-opportunitajiet. Li niżguraw bilanċ akbar fid-distribuzzjoni tal-valur mid-data paripassu mal-mewġa l-ġdida tad-data industrijali mhux personali u l-proliferazzjoni ta’ prodotti konnessi mal-Internet tal-Oġġetti juri li hemm potenzjal enormi biex nagħtu spinta lil ekonomija tad-data sostenibbli fl-Ewropa.
Ir-regolamentazzjoni tal-aċċess u l-użu tad-data hi prerekwiżit fundamentali biex naħtfu l-opportunitajiet li tipprovdi l-era diġitali ta’ żmienna. Bħala ddikjarat il-President tal-Kummissjoni Ursula von der Leyen fil-linji gwida politiċi tagħha għall-Kummissjoni tal-2019-2024, l-Ewropa jeħtieġ “tibbilanċja l-fluss u l-użu wiesa’ tad-data filwaqt li tħares il-privatezza, is-sigurtà u s-sikurezza u jkollha standards etiċi għolja”. Il-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni għall-2020 stabbilixxa diversi objettivi strateġiċi, inkluż l-istrateġija Ewropea għad-data, adottata fi Frar 2020. Dik l-istrateġija għandha l-għan li tibni suq uniku ġenwin għad-data u li tagħmel lill-Ewropa mexxejja dinjija fl-ekonomija aġli tad-data. Għal din ir-raġuni, l-Att dwar id-Data huwa pilastru ewlieni u t-tieni inizjattiva ewlenija mħabbra fl-istrateġija għad-data. B’mod partikolari, dan jikkontribwixxi għall-ħolqien ta’ qafas ta’ governanza transsettorjali għall-aċċess u l-użu tad-data billi jilleġiżla dwar materji li jaffettwaw ir-relazzjonijiet bejn l-atturi tal-ekonomija tad-data, sabiex jiġu pprovduti inċentivi għall-kondiviżjoni orizzontali tad-data bejn is-setturi.
Il-Konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tal-21 u t-22 ta’ Ottubru 2021 enfasizzaw “l-importanza li jsir progress rapidu f’inizjattivi oħra eżistenti u futuri, b’mod partikolari l-valorizzazzjoni tad-data fl-Ewropa, b’mod partikolari permezz ta’ qafas regolatorju komprensiv li jwassal għall-innovazzjoni u jiffaċilita portabbiltà aħjar tad-data, aċċess ġust għad-data u jiżgura l-interoperabbiltà”. Fil-25 ta’ Marzu 2021, il-Kunsill Ewropew appella għal “sfruttament aħjar tal-potenzjal tad-data u tat-teknoloġiji diġitali għall-benefiċċju tas-soċjetà, tal-ambjent u tal-ekonomija”. Fl-1 u t-2 ta’ Ottubru 2020, huwa enfasizza “l-ħtieġa li d-data ta’ kwalità għolja ssir disponibbli aktar faċilment u li jiġu promossi u permessi l-kondiviżjoni u l-ġbir flimkien aħjar tad-data, kif ukoll l-interoperabbiltà”. Dwar is-servizzi tal-cloud, fil-15 ta’ Ottubru 2020, l-Istati Membri tal-UE adottaw b’mod unanimu Dikjarazzjoni Konġunta dwar il-bini tal-cloud tal-ġenerazzjoni li jmiss għan-negozji u għas-settur pubbliku fl-UE. Dan ikun jeħtieġ offerta tal-cloud tal-ġenerazzjoni li jmiss fl-UE li tilħaq l-ogħla standards fil-portabbiltà u fl-interoperabbiltà, pereżempju.
Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-25 ta’ Marzu 2021 dwar strateġija Ewropea għad-data ħeġġet lill-Kummissjoni tippreżenta att dwar id-data biex iħeġġeġ u jippermetti fluss akbar u aktar ġust tad-data fis-setturi kollha, minn negozju għal negozju, minn negozju għal gvern, minn gvern għal negozju u minn gvern għal gvern. Fir-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta’ Marzu 2021, il-Parlament Ewropew enfasizza wkoll il-ħtieġa li jinħolqu spazji komuni Ewropej tad-data għall-fluss liberu tad-data mhux personali bejn il-fruntieri u s-setturi u bejn in-negozji, l-akkademja, il-partijiet ikkonċernati rilevanti u s-settur pubbliku. Minn din il-perspettiva, dan ħeġġeġ lill-Kummissjoni tiċċara d-drittijiet tal-użu, speċjalment f’kuntesti ta’ negozju għal negozju u ta’ negozju għal gvern. Saħaq li l-iżbilanċi tas-suq ikkawżati bil-konċentrazzjoni tad-data jillimitaw il-kompetizzjoni, iżidu l-ostakli għad-dħul fis-suq u jnaqqsu l-aċċess u l-użu usa’ tad-data.
Fir-riżoluzzjoni tiegħu, il-Parlament Ewropew indika wkoll li l-ftehimiet kuntrattwali bejn in-negozji mhux bilfors jiżguraw aċċess adegwat għad-data lill-intrapriżi żgħar u medji (SMEs). Ir-raġuni għal dan huma disparitajiet fis-setgħa tan-negozjar u fl-għarfien espert. Għalhekk, il-Parlament Ewropew enfasizza l-ħtieġa li l-kuntratti jistabbilixxu obbligi ċari u jiddeterminaw ir-responsabbiltà għall-aċċess, għall-ipproċessar, għall-kondiviżjoni u l-ħżin tad-data biex jiġi limitat l-użu ħażin tagħha.
F’dan is-sens, il-Kummissjoni u l-Istati Membri tal-UE ntalbu jeżaminaw id-drittijiet tal-atturi u l-obbligi tagħhom biex jaċċessaw id-data li kienu involuti fil-ġenerazzjoni tagħha u jtejbu l-għarfien tagħhom, b’mod partikolari, dwar id-dritt tal-aċċess għad-data, biex jittrasferuha, biex iħeġġu lil parti oħra tieqaf tużaha, jew tirrettifika jew tħassarha, filwaqt li jidentifikaw ukoll id-detenturi u jiddelinjaw in-natura ta’ tali drittijiet.
Fuq il-front bejn in-negozji u l-gvern, il-Parlament Ewropew talab lill-Kummissjoni tistabbilixxi s-sitwazzjonijiet, il-kundizzjonijiet u l-inċentivi li skonthom is-settur privat jenħtieġ li jkun obbligat jagħmel id-data disponibbli għall-użu mis-settur pubbliku, bħal minħabba l-ħtieġa tagħha għall-organizzazzjoni ta’ servizzi pubbliċi xprunati mid-data, u teżamina wkoll skemi obbligatorji ta’ kondiviżjoni tad-data bejn in-negozji u l-gvern, pereżempju f’sitwazzjonijiet li jkunu lil hinn mill-kontroll tan-nies.
F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni tressaq l-Att dwar id-Data propost bil-għan li tiżgura l-ġustizzja fl-allokazzjoni tal-valur mid-data fost l-atturi fl-ekonomija tad-data u biex trawwem l-aċċess għad-data u l-użu tagħha.
Il-proposta se tgħin biex jintlaħqu l-għanijiet ta’ politika usa’ li jiġi żgurat li n-negozji tal-UE fis-setturi kollha jkunu f’pożizzjoni li jinnovaw u jikkompetu, u b’mod effettiv tagħti s-setgħa lill-individwi fir-rigward tad-data tagħhom, u li n-negozji u l-korpi tas-settur pubbliku jiġu mgħammra aħjar b’mekkaniżmu proporzjonat u prevedibbli biex jiġu indirizzati l-isfidi ewlenin tal-politika u tas-soċjetà, inklużi l-emerġenzi pubbliċi u sitwazzjonijiet eċċezzjonali oħra. In-negozji se jkunu jistgħu jaqilbu faċilment id-data tagħhom u assi diġitali oħra bejn fornituri kompetituri ta’ servizzi ta’ cloud u servizzi oħra tal-ipproċessar tad-data. Il-kondiviżjoni tad-data fi ħdan u bejn is-setturi tal-ekonomija teħtieġ qafas ta’ interoperabbiltà ta’ miżuri proċedurali u leġiżlattivi biex tissaħħaħ il-fiduċja u tittejjeb l-effiċjenza. Il-ħolqien ta’ spazji komuni Ewropej tad-data għal setturi strateġiċi tal-ekonomija u oqsma ta’ interess pubbliku se jikkontribwixxi għal suq intern ġenwin għad-data li jippermetti l-kondiviżjoni u l-użu tad-data fis-setturi kollha. Għalhekk, dan ir-Regolament jikkontribwixxi għal dawn l-oqfsa ta’ governanza u infrastruttura kif ukoll għall-kondiviżjoni tad-data barra mill-ispazji tad-data.
L-objettivi speċifiċi tal-proposta huma deskritti hawn taħt.
–L-iffaċilitar tal-aċċess għad-data u l-użu tagħha mill-konsumaturi u min-negozji, filwaqt li jiġu ppreservati l-inċentivi għall-investiment f’modi ta’ ġenerazzjoni tal-valur permezz tad-data. Dan jinkludi ż-żieda fiċ-ċertezza legali dwar il-kondiviżjoni tad-data miksuba minn jew iġġenerata mill-użu ta’ prodotti jew servizzi relatati, kif ukoll l-operazzjonalizzazzjoni tar-regoli biex tiġi żgurata l-ġustizzja fil-kuntratti ta’ kondiviżjoni tad-data. Il-proposta tiċċara l-applikazzjoni tad-drittijiet rilevanti skont id-Direttiva 96/9/KE dwar il-protezzjoni legali ta’databases ( id-Direttiva dwar id-Database) għad-dispożizzjonijiet tagħha.
–Isir provvediment għall-użu minn korpi tas-settur pubbliku u istituzzjonijiet, aġenziji jew korpi tal-Unjoni ta’ data miżmuma minn intrapriżi f’ċerti sitwazzjonijiet fejn ikun hemm ħtieġa eċċezzjonali ta’ data. Dan jikkonċerna primarjament emerġenzi pubbliċi, iżda wkoll sitwazzjonijiet eċċezzjonali oħra fejn il-kondiviżjoni obbligatorja tad-data bejn in-negozji u l-gvern hija ġġustifikata, sabiex jiġu appoġġati politiki u servizzi pubbliċi bbażati fuq l-evidenza, effettivi, effiċjenti u mmexxija mill-prestazzjoni.
–Jiġi ffaċilitat il-qlib bejn is-servizzi cloud u edge. L-aċċess għal servizzi kompetittivi u interoperabbli tal-ipproċessar tad-data huwa prekundizzjoni għal ekonomija tad-data li qed tiffjorixxi, li fiha, id-data tista’ tiġi kondiviża faċilment fi ħdan u bejn l-ekosistemi settorjali. Il-livell ta’ fiduċja fis-servizzi tal-ipproċessar tad-data jiddetermina l-użu ta’ tali servizzi mill-utenti fis-setturi kollha tal-ekonomija.
–Jiġu stabbiliti salvagwardji kontra t-trasferiment illegali tad-data mingħajr notifika mill-fornituri tas-servizzi tal-cloud. Dan għaliex tqajjem tħassib dwar l-aċċess illegali għad-data tal-gvernijiet li ma humiex fl-UE/fiż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE). Tali salvagwardji jenħtie li jkomplu jtejbu l-fiduċja fis-servizzi tal-ipproċessar tad-data li jsostnu dejjem aktar l-ekonomija Ewropea tad-data.
–Isir provvediment għall-iżvilupp ta’ standards tal-interoperabbiltà għad-data li għandha terġa’ tintuża bejn is-setturi, fi sforz biex jitneħħew l-ostakli għall-kondiviżjoni tad-data fost l-ispazji komuni Ewropej tad-data speċifiċi għad-dominju, f’konsistenza mar-rekwiżiti tal-interoperabbiltà settorjali, u bejn data oħra li ma taqax fl-ambitu ta’ spazju komuni Ewropew tad-data speċifiku. Il-proposta tappoġġa wkoll l-istabbiliment ta’ standards għal “kuntratti intelliġenti”. Dawn huma programmi tal-kompjuter fuq kotba elettroniċi li jeżegwixxu u jsolvu tranżazzjonijiet ibbażati fuq kundizzjonijiet determinati minn qabel. Dawn għandhom il-potenzjal li jipprovdu lid-detenturi tad-data u lir-riċevituri tad-data b’garanziji li l-kundizzjonijiet għall-kondiviżjoni tad-data huma rispettati.
•Konsistenza mad-dispożizzjonijiet eżistenti fil-qasam ta’ politika
Din il-proposta hija konsistenti mar-regoli eżistenti dwar l-ipproċessar tad-data personali (inkluż ir-Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data, (“GDPR”)), u l-protezzjoni tal-ħajja privata u l-kunfidenzjalità tal-komunikazzjonijiet, kif ukoll kwalunkwe data (personali u mhux personali) maħżuna u aċċessata minn tagħmir terminali (id-Direttiva dwar il-Privatezza Elettronika, li għandha tiġi sostitwita bir-Regolament dwar il-Privatezza Elettronika li bħalissa huwa s-suġġett ta’ negozjati leġiżlattivi). Din il-proposta tikkomplementa d-drittijiet eżistenti, speċifikament id-drittijiet rigward id-data ġġenerata minn prodott ta’ utent konness ma’ network ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi disponibbli għall-pubbliku.
Ir-Regolament għall-Moviment Liberu ta’ Data Mhux Personali stabbilixxa element ewlieni tal-bini tal-ekonomija Ewropea tad-data, billi jiżgura li d-data mhux personali tkun tista’ tinħażen, tiġi pproċessata u tiġi ttrasferita fi kwalunkwe post fl-Unjoni. Hija ppreżentat ukoll approċċ awtoregolatorju għall-problema “tal-intrappolament tal-klijentela” fil-livell tal-fornituri tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data, billi introduċiet kodiċijiet ta’ kondotta biex tiffaċilita l-qlib tad-data bejn is-servizzi tal-cloud (il-Kodiċijiet ta’ Kondotta ‘Switching Cloud Providers and Porting Data (SWIPO)’ żviluppati mill-industrija). Din il-proposta tkompli tibni fuq dan, u tgħin lin-negozji u liċ-ċittadini jagħmlu l-aħjar użu mid-dritt li jaqilbu bejn il-fornituri tal-cloud u t-trasferiment tad-data. Hija wkoll konsistenti bis-sħiħ mad-Direttiva dwar Klawżoli Kuntrattwali Inġusti fir-rigward tal-liġi kuntrattwali. Fir-rigward tas-servizzi tal-cloud, peress li l-approċċ awtoregolatorju jidher li ma kellux effett sinifikanti fuq id-dinamika tas-suq, din il-proposta tippreżenta approċċ regolatorju għall-problema enfasizzata fir-Regolament għall-Moviment Liberu ta’ Data Mhux Personali.
L-ipproċessar u l-ħżin tad-data internazzjonali u t-trasferimenti tad-data huma regolati mill-GDPR, mill-impenji kummerċjali tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO), mill-Ftehim Ġenerali dwar il-Kummerċ fis-Servizzi (GATS) u mill-ftehimiet kummerċjali bilaterali.
Il-liġi tal-kompetizzjoni hija applikabbli fil-kuntest ta’, fost l-oħrajn, il-kontroll tal-fużjonijiet, il-kondiviżjoni tad-data minn kumpaniji jew abbuż tal-pożizzjoni dominanti ta’ ditta.
Id-Direttiva dwar id-Databases tipprevedi l-protezzjoni sui generis ta’ bażijiet tad-data li nħolqu bħala riżultat ta’ investiment sostanzjali, anke jekk il-bażi tad-data nnifisha ma hijiex ħolqien intellettwali oriġinali protett bid-drittijiet tal-awtur. Filwaqt li tibni fuq l-ammont sostanzjali ta’ ġuriżprudenza li tinterpreta d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva dwar id-Databases, din il-proposta tindirizza l-inċertezzi ġuridiċi kontinwi dwar jekk il-bażijiet tad-data li fihom data ġġenerata jew miksuba mill-użu ta’ prodotti jew servizzi relatati, bħal sensuri, jew tipi oħra ta’ data ġġenerata minn magna, ikunux intitolati għal tali protezzjoni.
Ir-Regolament tal-Pjattaforma għan-Negozju jimponi obbligi ta’ trasparenza, li jirrikjedu li l-pjattaformi jiddeskrivu għall-utenti kummerċjali d-data ġġenerata mill-forniment tas-servizz.
Id-Direttiva dwar id-data miftuħa tistabbilixxi regoli minimi dwar l-użu mill-ġdid tad-data miżmuma mis-settur pubbliku u tad-data dwar ir-riċerka ffinanzjata pubblikament magħmula disponibbli permezz ta’ repożitorji.
L-inizjattiva Ewropa Interoperabbli tfittex li tintroduċi politika ta’ interoperabbiltà kooperattiva għal settur pubbliku modernizzat. L-inizjattiva rriżultat mill-ISA2, programm ta’ finanzjament tal-Unjoni li dam mill-2016 sal-2021 u li appoġġa l-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet diġitali biex jippermetti servizzi pubbliċi transfruntiera u transsettorjali interoperabbli.
Din il-proposta tikkomplementa l-Att dwar il-Governanza tad-Data adottat reċentement, li għandu l-għan li jiffaċilita l-kondiviżjoni volontarja tad-data minn individwi u negozji u jarmonizza l-kundizzjonijiet għall-użu ta’ ċerta data tas-settur pubbliku, mingħajr ma jinbidlu d-drittijiet materjali dwar id-data jew dwar id-drittijiet stabbiliti għall-aċċess u l-użu tad-data. Din tikkomplementa wkoll il-proposta għall-Att dwar is-Swieq Diġitali, li se tirrikjedi li ċerti fornituri ta’ servizzi ta’ pjattaforma ewlenija identifikati bħala “gatekeepers” jipprovdu, fost l-oħrajn, portabbiltà aktar effettiva tad-data ġġenerata permezz ta’ attivitajiet tan-negozju u tal-utenti finali.
Din il-proposta ma taffettwax ir-regoli eżistenti fl-oqsma tal-proprjetà intellettwali (ħlief l-applikazzjoni tad-dritt sui generis tad-Direttiva dwar id-Databases), il-kompetizzjoni, il-ġustizzja, u l-affarijiet interni u l-kooperazzjoni (internazzjonali) relatata, l-obbligi relatati mal-kummerċ, jew il-protezzjoni legali tas-sigrieti kummerċjali.
Huma meħtieġa adattamenti leġiżlattivi għall-promozzjoni tat-tranżizzjoni diġitali f’diversi oqsma. Se jiġu stabbiliti regoli ċari dwar l-aċċess għal data speċifika meħtieġa għaċ-ċirkolarità u għas-sostenibbiltà ta’ ċerti prodotti matul iċ-ċiklu tal-ħajja tagħhom u f’sitwazzjonijiet mhux eċċezzjonali skont il-Passaport Ewropew tal-Prodotti Diġitali (bħala parti mill-Inizjattiva għall-Prodotti Sostenibbli). Ir-regoli tal-liġi privata huma element ewlieni fil-qafas ġenerali. Għalhekk, dan ir-Regolament jadatta l-liġi kuntrattwali u regoli oħra biex itejjeb il-kundizzjonijiet għall-użu mill-ġdid tad-data fis-Suq Intern, u biex jipprevjeni lill-partijiet għal kuntratti milli jabbużaw mill-iżbilanċi fis-setgħa ta’ negozjar għad-detriment ta’ partijiet aktar dgħajfa.
Bħala proposta orizzontali, l-Att dwar id-Data jipprevedi regoli bażiċi għas-setturi kollha fir-rigward tad-drittijiet għall-użu tad-data, bħal fl-oqsma tal-makkinarju intelliġenti jew tal-oġġetti tal-konsumatur. Madankollu, id-drittijiet u l-obbligi dwar l-aċċess u l-użu tad-data ġew regolati wkoll fi gradi differenti fil-livell settorjali. L-Att dwar id-Data mhux se jibdel xi leġiżlazzjoni eżistenti bħal din, iżda leġiżlazzjoni futura f’dawn l-oqsma jenħtieġ li fil-prinċipju tiġi allinjata mal-prinċipji orizzontali tal-Att dwar id-Data. Il-konverġenza mar-regoli orizzontali tal-Att dwar id-Data jenħtieġ li tiġi vvalutata meta l-istrumenti settorjali jiġu riveduti. Din il-proposta tħalli lok għal leġiżlazzjoni vertikali biex jiġu stabbiliti regoli aktar dettaljati għall-ilħuq ta’ objettivi regolatorji speċifiċi għas-settur.
Minħabba l-leġiżlazzjoni settorjali eżistenti, fir-rigward tal-ħolqien tal-ispazju tad-data tal-Patt Ekoloġiku, ir-rieżami tad-Direttiva INSPIRE se jippermetti aktar disponibbiltà u użu mill-ġdid miftuħ ta’ data spazjali u ambjentali. Din l-inizjattiva għandha l-għan li tagħmilha aktar faċli għall-awtoritajiet pubbliċi, għan-negozji u għaċ-ċittadini tal-UE biex jappoġġaw it-tranżizzjoni għal ekonomija aktar ekoloġika u newtrali għall-karbonju u jnaqqsu l-piż amministrattiv. Hija mistennija tkopri servizzi tad-data riutilizzabbli fuq skala kbira biex tgħin fil-ġbir, fil-kondiviżjoni, fl-ipproċessar u fl-analiżi ta’ volumi kbar ta’ data rilevanti biex tiżgura l-konformità mal-leġiżlazzjoni ambjentali u mal-azzjonijiet prijoritarji tal-Patt Ekoloġiku Ewropew. Se tissimplifika r-rappurtar u t-tnaqqis tal-piż permezz ta’ riutilizzazzjoni aħjar tad-data eżistenti, ġenerazzjoni ta’ rapportar awtomatiku permezz tal-estrazzjoni tad-data u business intelligence.
Ir-Regolament tal-UE dwar l-Elettriku jirrikjedi li l-operaturi tas-sistema ta’ trażmissjoni jipprovdu data lir-regolaturi u għall-ippjanar tal-adegwatezza tar-riżorsi, filwaqt li d-Direttiva tal-UE dwar l-Elettriku tipprevedi l-aċċess trasparenti u nondiskriminatorju għad-data u tagħti mandat lill-Kummissjoni biex tiżviluppa rekwiżiti u proċeduri ta’ interoperabbiltà relatati biex tiffaċilita dan. Id-Direttiva dwar is-Servizzi ta’ Pagament 2 tiftaħ xi tipi ta’ informazzjoni tranżazzjonali dwar il-pagamenti u l-kontijiet skont ċerti kundizzjonijiet, u b’hekk tippermetti l-kondiviżjoni tad-data bejn in-negozji fil-qasam tal-FinTech. Fis-settur tal-mobbiltà u t-trasport, hemm varjetà wiesgħa ta’ regoli dwar l-aċċess u l-kondiviżjoni tad-data. L-informazzjoni dwar it-tiswija u l-manutenzjoni minn vetturi bil-mutur u minn magni agrikoli hija soġġetta għal obbligi speċifiċi ta’ aċċess/kondiviżjoni tad-data skont il-leġiżlazzjoni dwar l-approvazzjoni tat-tip. Madankollu, huma meħtieġa regoli ġodda biex jiġi żgurat li l-leġiżlazzjoni eżistenti dwar l-approvazzjoni tat-tip tal-vetturi tkun adattata għall-era diġitali u tippromwovi l-iżvilupp ta’ vetturi nodfa, konnessi u awtomatizzati. Filwaqt li jibnu fuq l-Att dwar id-Data bħala qafas għall-aċċess u l-użu tad-data, dawn ir-regoli se jindirizzaw sfidi speċifiċi għas-settur, inkluż l-aċċess għall-funzjonijiet u r-riżorsi tal-vetturi.
Fil-qafas tad-Direttiva dwar Sistemi ta’ Trasport Intelliġenti, ġew żviluppati diversi regolamenti delegati u se jkomplu jiġu żviluppati, b’mod partikolari biex tiġi speċifikata l-aċċessibbiltà tad-data għat-trasport bit-triq u multimodali tal-passiġġieri, b’mod partikolari permezz ta’ Punti ta’ Aċċess Nazzjonali. Fil-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru, id-data mhux operazzjonali hija importanti għat-titjib tal-intermodalità u tal-konnettività. Id-data operazzjonali relatata mal-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru taqa’ taħt ir-reġim speċifiku definit fil-qafas tal-Ajru Uniku Ewropew. Fil-monitoraġġ tat-traffiku tal-bastimenti, id-data relatata mal-bastimenti (trekkjar u traċċar) hija importanti għat-titjib tal-inter-modalità u tal-konnettività: din id-data taqa’ taħt ir-reġim speċifiku definit fid-Direttiva dwar il-VTMIS. Din taqa’ wkoll fil-kompetenza tas-Sistema u tas-Servizzi Marittimi Diġitali. Il-proposta għal Regolament dwar l-użu ta’ infrastruttura tal-fjuwils alternattivi tispeċifika t-tipi ta’ data rilevanti li għandhom ikunu disponibbli, f’sinerġija mal-qafas ġenerali stabbilit fid-Direttiva dwar is-Sistemi tat-Trasport Intelliġenti.
•Konsistenza ma’ politiki oħra tal-Unjoni
Din il-proposta hija konformi mal-prijoritajiet tal-Kummissjoni biex l-Ewropa tkun adatta għall-era diġitali u biex tinbena ekonomija lesta għall-futur li taħdem għan-nies, fejn id-diġitalizzazzjoni tas-suq intern hija kkaratterizzata minn grad għoli ta’ fiduċja, sigurtà, sikurezza u għażla għall-konsumaturi. Id-diġitalizzazzjoni tas-suq intern hija kompetittiva ħafna bis-saħħa ta’ qafas li jiffavorixxi t-trasparenza, il-kompetizzjoni u l-innovazzjoni, u li huwa newtrali għat-teknoloġija. Dan jappoġġa l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, it-tagħlim tal-lezzjonijiet mill-pandemija tal-COVID-19 u l-benefiċċji ta’ data aktar aċċessibbli fejn meħtieġ.
Din il-proposta tappoġġa r-rwol kritiku tad-data fl-ilħuq tal-objettivi tal-Patt Ekoloġiku Ewropew b’diversi modi. L-ewwel nett, billi jiġi approfondit il-fehim tal-gvernijiet, tan-negozji u tal-individwi tal-impatti fuq is-soċjetà u fuq l-ekonomija tal-prodotti, tas-servizzi u tal-materjali fil-ktajjen kollha tal-provvista. It-tieni nett, billi timmobilizza l-ġid eżistenti ta’ data rilevanti tas-settur privat sabiex jiġu indirizzati l-klima, il-bijodiversità, it-tniġġis u r-riżorsi naturali f’konformità mal-objettivi tal-Patt Ekoloġiku Ewropew, il-konklużjonijiet u l-pożizzjonijiet rilevanti tal-Kunsill tal-Parlament Ewropew. It-tielet, billi jingħalqu l-lakuni fl-għarfien u jipu ġestiti l-kriżijiet relatati permezz ta’ azzjonijiet imtejba ta’ mitigazzjoni, tħejjija, rispons u rkupru.
F’konformità mal-Istrateġija Industrijali, il-proposta tittratta teknoloġiji strateġiċi ħafna bħall-cloud computing u s-sistemi ta’ intelliġenza artifiċjali: oqsma li l-UE għad trid tisfrutta l-potenzjal sħiħ tagħhom, fil-punt tal-bidla għall-mewġa tad-data industrijali li jmiss. Din timplimenta l-għan tal-Istrateġija għad-Data tan-negozji biex ikunu jistgħu jinnovaw u jikkompetu aħjar fuq il-bażi tal-valuri tal-UE, u l-prinċipju tal-moviment liberu tad-data fi ħdan is-suq intern. Dan jikkonforma wkoll mal-Pjan ta’ Azzjoni dwar il-Proprjetà Intellettwali, li fih, il-Kummissjoni impenjat ruħha li tirrevedi d-Direttiva dwar id-Databases.
Din il-proposta jenħtieġ li tikkonforma wkoll mal-prinċipji skont il-Pjan ta’ Azzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali (EPSR) u r-rekwiżiti ta’ aċċessibbiltà tad-Direttiva (UE) 2019/882 dwar ir-rekwiżiti ta’ aċċessibbiltà għall-prodotti u għas-servizzi.
2.BAŻI ĠURIDIKA, SUSSIDJARJETÀ U PROPORZJONALITÀ
•Bażi ġuridika
Il-bażi ġuridika għal din il-proposta huwa l-Artikolu 114 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li l-objettiv tiegħu huwa l-istabbiliment u l-funzjonament tas-suq intern permezz tat-tisħiħ tal-miżuri għall-approssimizzazzjoni tar-regoli nazzjonali.
Din il-proposta għandha l-għan li tkompli t-tlestija tas-suq intern għad-data li fiha d-data mis-settur pubbliku, min-negozji u mill-individwi titqiegħed għall-aħjar użu possibbli, filwaqt li jiġu rispettati d-drittijiet fir-rigward ta’ tali data u l-investimenti magħmula sabiex tinġabar. Id-dispożizzjonijiet dwar il-qlib bejn is-servizzi tal-ipproċessar tad-data għandhom l-għan li jistabbilixxu kundizzjonijiet tas-suq ġusti u kompetittivi għas-suq intern fil-cloud, edge u servizzi relatati.
Il-protezzjoni tad-data kunfidenzjali tan-negozju u s-sigrieti kummerċjali hija aspett importanti tal-funzjonament tajjeb tas-suq intern, kif inhu l-każ għal kuntesti oħra li fihom jiġu skambjati s-servizzi u jiġu nnegozjati l-oġġetti. Din il-proposta tiżgura r-rispett għas-sigrieti kummerċjali fil-kuntest tal-użu tad-data bejn in-negozji jew mill-konsumaturi. L-inizjattiva se tippermetti lill-Unjoni tibbenefika mill-iskala tas-suq intern, peress li l-prodotti jew is-servizzi relatati spiss jiġu żviluppati bl-użu ta’ data minn Stati Membri differenti, u aktar tard jiġu kkummerċjalizzati madwar l-Unjoni.
Xi Stati Membri ħadu azzjoni leġiżlattiva biex jindirizzaw il-problemi deskritti hawn fuq, f’xenarji minn negozju għal negozju u minn negozju għal gvern, filwaqt li oħrajn ma ħadux. Dan jista’ jwassal għal frammentazzjoni leġiżlattiva fis-suq intern u regoli u prattiki differenti madwar l-Unjoni u spejjeż relatati minn kumpaniji li jkollhom jikkonformaw ma’ reġimi differenti. Għalhekk huwa importanti li jiġi żgurat li l-miżuri proposti jiġu applikati b’mod konsistenti madwar l-Istati Membri.
•Sussidjarjetà (għall-kompetenza mhux esklużiva)
Minħabba n-natura transfruntiera tal-użu tad-data u l-ħafna oqsma ta’ impatt tal-Att dwar id-Data, il-kwistjonijiet li din il-proposta tittratta ma jistgħux jiġu indirizzati b’mod effettiv fil-livell tal-Istati Membri. Jenħtieġ li tiġi evitata l-frammentazzjoni li tirriżulta mid-differenzi bejn ir-regoli nazzjonali, peress li dan iwassal għal kostijiet tranżazzjonali ogħla, nuqqas ta’ trasparenza, inċertezza ġuridika u għażla opportunistika tal-ġuriżdizzjoni li ma hijiex mixtieqa. L-evitar ta’ dan huwa partikolarment importanti fis-sitwazzjonijiet kollha li jikkonċernaw l-aspetti tad-data tar-relazzjonijiet bejn in-negozji, inklużi termini kuntrattwali ġusti u l-obbligi tal-manifatturi tal-prodotti tal-internet tal-oġġetti jew tas-servizzi relatati, aspetti li jeħtieġu l-omoġeneità tal-qafas madwar l-Unjoni.
Valutazzjoni tal-aspetti transfruntiera tal-flussi tad-data fil-qasam tal-kondiviżjoni tad-data bejn in-negozji u l-gvern turi wkoll il-ħtieġa li tittieħed azzjoni fil-livell tal-Unjoni. Ħafna atturi privati li għandhom data rilevanti huma kumpaniji multinazzjonali. Dawn il-kumpaniji jenħtieġ li ma jiġux konfrontati b’reġim legali frammentat.
Is-servizzi ta’ cloud rari jiġu offruti fi Stat Membru wieħed biss. F’konformità mal-GDPR u mar-Regolament tal-Moviment Liberu ta’ Data Mhux Personali li jippermetti lill-konsumaturi u lin-negozji jipproċessaw data personali u mhux personali fi kwalunkwe post li jixtiequ fl-Unjoni, l-ipproċessar transfruntier tad-data fl-Unjoni huwa essenzjali għat-twettiq tan-negozju fis-suq intern. Għalhekk huwa kruċjali li jiġu applikati dispożizzjonijiet dwar il-qlib tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data fil-livell tal-Unjoni, biex tiġi evitata frammentazzjoni dannuża f’suq altrimenti unifikat għas-servizzi tal-ipproċessar tad-data.
Azzjoni komuni biss fil-livell tal-Unjoni tista’ tippermetti l-ilħuq tal-objettivi stabbiliti f’din il-proposta, inkluż il-ħolqien ta’ kundizzjonijiet ekwi innovattivi u kompetittivi għan-negozji xprunati mid-data u l-għoti tas-setgħa liċ-ċittadini. Din l-azzjoni komuni hija pass kunfidenti ’il quddiem fit-twettiq tal-viżjoni biex jinħoloq suq intern ġenwin għad-data.
•Proporzjonalità
Din il-proposta tibbilanċja d-drittijiet u l-interessi tal-partijiet ikkonċernati affettwati mal-objettiv ġenerali li jiġi ffaċilitat l-użu usa’ tad-data għal firxa wiesgħa ta’ atturi. Din toħloq qafas abilitanti li ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ biex jintlaħqu l-objettivi. Din tindirizza l-ostakli eżistenti għar-realizzazzjoni aktar sħiħa tal-valur potenzjali tad-data fost in-negozji, il-konsumaturi u s-settur pubbliku. Din tistabbilixxi wkoll qafas għal regoli settorjali futuri biex jiġu evitati l-frammentazzjoni u l-inċertezza legali. Tiċċara d-drittijiet eżistenti u, fejn meħtieġ, tipprovdi drittijiet ta’ aċċess għad-data, u b’hekk tgħin fl-iżvilupp ta’ suq intern għall-kondiviżjoni tad-data. L-inizjattiva tħalli ammont sinifikanti ta’ flessibbiltà għall-applikazzjoni fil-livell speċifiku għas-settur.
Din il-proposta se twassal għal spejjeż finanzjarji u amministrattivi. Dawn għandhom jitħallsu prinċipalment mill-awtoritajiet nazzjonali, mill-manifatturi u mill-fornituri tas-servizzi, sabiex jikkonformaw mal-obbligi stabbiliti f’dan ir-Regolament. Madankollu, l-esplorazzjoni ta’ għażliet differenti u l-kostijiet u l-benefiċċji mistennija tagħhom irriżultaw f’disinn bilanċjat tal-istrument. Bl-istess mod, il-kostijiet għall-utenti u d-detenturi tad-data se jkunu kontrobilanċjati bil-valur li għandu jiġi derivat minn aċċess u użu usa’ tad-data, kif ukoll l-użu mis-suq ta’ servizzi ġodda.
•Għażla tal-istrument
L-għażla ta’ regolament saret minħabba li huwa l-aħjar mekkaniżmu biex jaqdi l-għanijiet ta’ politika usa’ li jiżgura li n-negozji kollha fl-Unjoni jitqiegħdu f’pożizzjoni li jinnovaw u jikkompetu, il-konsumaturi jkunu jistgħu jieħdu kontroll aħjar tad-data tagħhom, u l-istituzzjonijiet, l-aġenziji u l-korpi tal-Unjoni huma mgħammra aħjar biex jindirizzaw sfidi ewlenin ta’ politika, inklużi emerġenzi pubbliċi. Huwa meħtieġ regolament fid-dawl tal-għan ta’ armonizzazzjoni komprensiva segwit mill-proposta, sabiex jiġu żgurati ċ-ċertezza ġuridika u t-trasparenza għall-operaturi ekonomiċi, inklużi intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju, u biex persuni ġuridiċi u fiżiċi fl-Istati Membri kollha jiġu pprovduti bl-istess livell ta’ drittijiet u obbligi legalment infurzabbli, biex jiġi żgurat infurzar konsistenti fl-Istati Membri kollha, kif ukoll kooperazzjoni effettiva bejn l-awtoritajiet kompetenti ta’ Stati Membri differenti.
Il-proposta se ssaħħaħ is-suq intern għad-data billi żżid iċ-ċertezza legali u tiggarantixxi qafas legali uniformi, orizzontali u koerenti.
3.RIŻULTATI TAL-EVALWAZZJONIJIET EX POST, TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET IKKONĊERNATI U TAL-VALUTAZZJONIJIET TAL-IMPATT
•Evalwazzjonijiet ex post/kontrolli tal-idoneità tal-leġiżlazzjoni eżistenti
Din il-proposta tibni parzjalment fuq l-aħħar evalwazzjoni tad-Direttiva dwar id-Database u l-istudju tal-Kummissjoni li jappoġġa r-rieżami tad-Direttiva. Id-Direttiva dwar id-Database introduċiet, fost affarijiet oħra, dritt sui generis speċifiku għall-protezzjoni tal-bażijiet tad-data jekk il-produttur ta’ bażi tad-data jkun investa sostanzjalment fil-kisba, fil-verifika u fil-preżentazzjoni tad-data. Mill-ewwel adozzjoni tagħha, id-Direttiva ġiet evalwata darbtejn. Iż-żewġ evalwazzjonijiet ġew issupplimentati bil-komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni dwar il-politika għall-ekonomija tad-data.
Il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea saħħet il-fehim ta’ investimenti sostanzjali f’bażi tad-data, u ċċarat li d-dritt sui generis għandu l-għan li jipproteġi l-investimenti fil-ġbir, mhux il-ħolqien ta’ data bħala prodott sekondarju ta’ attività ekonomika oħra. Madankollu, għad hemm inċertezza dwar l-applikazzjoni aċċidentali jew mhux intenzjonata tad-dritt sui generis għal bażijiet tad-data li fihom data ġġenerata minn magni, jiġifieri data miksuba minn jew iġġenerata mill-użu ta’ prodotti jew servizzi relatati. Hemm bżonn li jiġu bbilanċjati l-objettivi ta’ politika tal-protezzjoni tal-IP ta’ tali bażijiet tad-data fil-kuntest tal-ekonomija tad-data, fejn l-esklużività tad-data bħala oġġett mhux rivali ġeneralment titqies bħala impediment għall-innovazzjoni. Sabiex tiġi żgurata l-konsistenza mal-interventi regolatorji proposti f’din il-proposta, l-intervent fuq id-dritt sui generis jindirizza speċifikament l-applikazzjoni problematika identifikata tad-dritt sui generis fil-kuntest tal-internet tal-oġġetti. Il-Kummissjoni bħalissa qiegħda tħejji wkoll l-evalwazzjoni tar-Regolament (UE) 2018/1807, li mistennija għal Novembru 2022. Ir-rapporti inizjali minn kuntratturi esterni wrew l-effett limitat tal-Kodiċijiet ta’ Kondotta tal-SWIPO fuq il-qlib tal-cloud.
•Konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati
Inbdiet ħidma estensiva matul il-mandat tal-Kummissjoni preċedenti dwar l-identifikazzjoni tal-problemi li qed jipprevjenu lill-Unjoni milli twettaq il-potenzjal sħiħ tal-innovazzjoni mmexxija mid-data fl-ekonomija. Il-proposta tibni fuq azzjonijiet ta’ konsultazzjoni tal-passat, bħall-konsultazzjoni pubblika tal-2017 li tappoġġa l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni “Il-Bini ta’ Ekonomija Ewropea tad-Data”, il-konsultazzjoni pubblika tal-2017 dwar l-evalwazzjoni tad-Direttiva dwar id-Database, il-konsultazzjoni pubblika tal-2018 dwar ir-reviżjoni tad-Direttiva dwar l-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku, il-konsultazzjoni tal-bord tal-SMEs tal-2018 dwar il-prinċipji u l-gwida tal-kondiviżjoni tad-data bejn in-negozji, u l-konsultazzjoni miftuħa online tal-Kummissjoni dwar l-Istrateġija għad-Data minn Frar sa Mejju 2020.
Valutazzjoni tal-Impatt tal-Bidu ġiet ippubblikata fuq il-portal għar-Regolamentazzjoni Aħjar fit-28 ta’ Mejju 2021 u tħalliet miftuħa għal rispons għal 4 ġimgħat. Il-Kummissjoni rċeviet 91 kontribut fuq il-Portal għar-Regolamentazzjoni Aħjar, prinċipalment min-negozji.
Sussegwentement, fit-3 ta’ Ġunju 2021 ġiet ippubblikata konsultazzjoni pubblika online dwar l-Att dwar id-Data. Din għalqet fit-3 ta’ Settembru 2021. Il-konsultazzjoni indirizzat il-punti koperti fl-inizjattiva b’taqsimiet u b’mistoqsijiet rilevanti. Din kellha fil-mira tagħha t-tipi kollha ta’ partijiet ikkonċernati, u ġabret kontribut dwar il-kondiviżjoni tad-data, l-aċċess u l-użu f’kuntesti minn negozju għal negozju u minn negozju għal gvern, dwar l-awtonomizzazzjoni tal-konsumatur u l-portabbiltà tad-data, ir-rwol potenzjali ta’ miżuri tekniċi bħal kuntratti intelliġenti, l-abbiltà tal-utent li jaqleb bejn is-servizzi tal-cloud, id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali (jiġifieri l-protezzjoni tal-bażi tad-data), u s-salvagwardji għal data mhux personali fil-kuntest internazzjonali. Wara li wettqet analiżi fil-fond tat-tweġibiet, il-Kummissjoni ppubblikat rapport fil-qosor fuq is-sit web tagħha.
B’kollox, waslu 449 kontribut minn 32 pajjiż. L-entitajiet kummerċjali kkostitwew l-akbar għadd ta’ kontributi, li inkludew 122 assoċjazzjoni tan-negozju u 105 kumpaniji/ organizzazzjonijiet tan-negozju. Barra minn hekk, 100 rispondent kienu awtoritajiet pubbliċi u 58 kienu membri individwali tal-pubbliku. Ġeneralment, it-tweġibiet ikkonfermaw li hemm diversi ostakli għall-kondiviżjoni tad-data b’mod effettiv u effiċjenti fit-tipi kollha ta’ relazzjonijiet tad-data.
Fil-kuntest ta’ negozju għal negozju, minkejja li l-kondiviżjoni tad-data bejn in-negozji hija prattika komuni, dawk li wieġbu li kellhom diffikultajiet identifikaw ostakli bħal dawk ta’ natura teknika (formati, nuqqas ta’ standards – 69 %); rifjut assolut li jingħata aċċess mhux marbut ma’ tħassib dwar il-kompetizzjoni (55 %) jew l-abbuż ta’ żbilanċ kuntrattwali (44 %). Fir-rigward ta’ kwistjonijiet kuntrattwali, kważi nofs ir-rispondenti kienu favur l-introduzzjoni ta’ test ta’ nuqqas ta’ ġustizzja (46 %), filwaqt li aktar mid-doppju tar-rispondenti ma kinux favur (21 %). L-SMEs urew appoġġ qawwi (50 %) għal test ta’ inġustizzja, u għadd sinifikanti ta’ kumpaniji kbar kienu wkoll favur (41 %) tiegħu. Bl-istess mod, 46 % tal-partijiet ikkonċernati fis-setturi kollha wrew appoġġ għar-regoli ġenerali dwar l-aċċess abbażi ta’ termini ġusti, raġonevoli u nondiskriminatorji (46 %). 60 % tar-rispondenti, l-SMEs u l-mikrokumpaniji b’mod partikolari (78 %), qablu li termini kuntrattwali mudell jistgħu jikkontribwixxu għal żieda fil-kondiviżjoni tad-data. 70 % tal-partijiet ikkonċernati esprimew l-opinjoni li hemm problema ta’ ġustizzja bid-data ġġenerata fil-kuntest tal-internet tal-oġġetti, u li l-manifatturi ta’ prodotti konnessi jew servizzi relatati jenħtieġ li ma jkunux jistgħu jiddeċiedu unilateralment dwar x’jiġri mid-data ġġenerata minn tali prodotti. 79 % tar-rispondenti qiesu li l-kuntratti intelliġenti jistgħu jkunu għodda effettiva għall-implimentazzjoni teknika tal-aċċess għad-data u l-użu tagħha fil-kuntest tal-internet tal-oġġetti tad-data ġġenerat b’mod konġunt.
L-inċertezza u l-ostakli legali, id-diżinċentivi kummerċjali, u n-nuqqas ta’ infrastruttura xierqa kienu fost il-fatturi ewlenin li jimpedixxu l-kondiviżjoni tad-data bejn in-negozji u l-gvern identifikati mir-rispondenti. Kważi l-awtoritajiet pubbliċi kollha jqisu li hija meħtieġa azzjoni (Unjoni jew Stat Membru) dwar il-kondiviżjoni tad-data bejn in-negozji u l-gvern, meta mqabbla ma’ 80 % tal-istituzzjonijiet akkademiċi/tar-riċerka u 38 % tal-kumpaniji/tal-organizzazzjonijiet/assoċjazzjonijiet tan-negozju. Maġġoranza ċara tal-partijiet ikkonċernati (b’mod partikolari ċ-ċittadini u l-amministrazzjonijiet pubbliċi) esprimew ukoll l-opinjoni li l-kondiviżjoni tad-data bejn in-negozji u l-gvern jenħtieġ li tkun obbligatorja, b’salvagwardji ċari għal każijiet speċifiċi ta’ użu b’interess pubbliku ċar f’emerġenzi u għal finijiet ta’ ġestjoni tal-kriżijiet, għall-istatistika uffiċjali, għall-protezzjoni ambjentali u għal soċjetà aktar b’saħħitha b’mod ġenerali.
Ir-rispondenti kkonfermaw ukoll l-utilità ta’ dritt għall-qlib għall-utenti kummerċjali tas-servizzi tal-cloud. Fir-rigward tas-salvagwardji għal data mhux personali f’kuntesti internazzjonali, 76 % tar-rispondenti jqisu l-aċċess potenzjali għad-data minn awtoritajiet barranin abbażi tal-leġiżlazzjoni barranija bħala riskju għall-organizzazzjoni tagħhom, bi 19 % jindikaw li dan huwa riskju kbir.
•Ġbir u użu tal-għarfien espert
Il-proposta kienet appoġġata minn diversi studji, workshops u input ieħor ta’ esperti:
–Studju biex jappoġġa din il-Valutazzjoni tal-Impatt dwar it-tisħiħ tal-użu tad-data fl-Ewropa, inklużi intervisti ma’ partijiet ikkonċernati. Dan kien jinkludi żewġ workshops transsettorjali dwar il-kondiviżjoni tad-data bejn in-negozji u bejn in-negozji u l-gvern, u workshop finali ta’ validazzjoni organizzat fir-rebbiegħa tal-2021.
–Studju dwar termini kuntrattwali mudelli, il-kontroll tal-ġustizzja fil-kondiviżjoni tad-data u fil-kuntratti tal-cloud u dwar id-drittijiet tal-aċċess għad-data vvaluta, b’mod partikolari, l-aspetti tal-ġustizzja fir-relazzjonijiet tal-kondiviżjoni tad-data bejn in-negozji u inkluda intervisti mmirati mal-partijiet ikkonċernati u workshop ta’ validazzjoni.
–Studju dwar id-detriment ekonomiku minħabba termini kuntrattwali inġusti u żbilanċjati tal-cloud computing. Dan kien jinkludi stħarriġ online ta’ kampjun ta’ SMEs u negozji ġodda li jużaw il-cloud computing għat-twettiq tan-negozju tagħhom.
–Studju dwar il-qlib tal-fornituri tas-servizzi tal-cloud, inkluż workshop transsettorjali fit-tieni kwart tal-2017.
–Studju b’appoġġ għar-rieżami tad-Direttiva dwar id-Database, inklużi intervisti ma’ partijiet ikkonċernati fil-mira. Dan għen lill-Kummissjoni fit-tħejjija ta’ din il-Valutazzjoni tal-Impatt biex takkumpanja r-rieżami tad-Direttiva dwar id-Database, fil-kuntest tal-Att dwar id-Data u fl-ilħuq tal-objettivi li jidħlu fuq xulxin tagħhom.
–Appoġġ metodoloġiku għall-valutazzjoni tal-impatt tal-użu ta’ data miżmuma privatament mill-istatistika uffiċjali. Dan l-eżerċizzju jipprovdi kontribut għall-valutazzjoni tal-impatt tal-użu mill-ġdid ta’ data min-negozju għal gvern fl-istatistika uffiċjali billi jiġi żviluppat approċċ metodoloġiku u billi jiġu deskritti l-benefiċċji u l-kostijiet tal-użu mill-ġdid tad-data u ta’ każijiet ta’ użu magħżul għal oqsma statistiċi differenti u tipi differenti ta’ data tas-settur privat. Barra minn hekk, jikkontribwixxi għar-riċerka u d-deliberazzjonijiet kontinwi sabiex wieħed jasal għal fehim aħjar tal-kondiviżjoni tad-data bejn in-negozji u l-gvern.
–Webinars dwar pjattaformi ta’ data personali u pjattaformi ta’ data industrijali. Ġew organizzati tliet webinars fis-6, fis-7 u fit-8 ta’ Mejju 2020. Huma ġabru flimkien il-proġetti rilevanti tal-pjattaforma tad-data fil-portafoll tas-Sħubija Pubblika-Privata tal-Big Data Value.
–Rapport tal-Grupp ta’ Esperti ta’ Livell Għoli dwar il-kondiviżjoni tad-data bejn in-Negozji u l-Gvern. Ir-rapport jipprovdi analiżi tal-problemi relatati mal-kondiviżjoni tad-data bejn in-negozji u l-gvern fl-Unjoni u joffri sett ta’ rakkomandazzjonijiet sabiex tiġi żgurata kondiviżjoni tad-data bejn in-negozji u l-gvern li tkun skalabbli, responsabbli u sostenibbli fl-interess tal-pubbliku. Minbarra r-rakkomandazzjoni lill-Kummissjoni biex tesplora qafas ġuridiku f’dan il-qasam, dan ippreżenta diversi modi biex il-kumpaniji privati jitħeġġu jikkondividu d-data tagħhom. Dawn jinkludu inċentivi monetarji u mhux monetarji, bħal inċentivi fiskali, investiment ta’ fondi pubbliċi li jappoġġa l-iżvilupp ta’ għodod tekniċi fdati, u skemi ta’ rikonoxximent għall-kondiviżjoni tad-data.
–Workshop dwar it-tikketti għal / ċertifikazzjoni tal-fornituri ta’ soluzzjonijiet tekniċi għall-iskambju tad-data. Madwar mitt parteċipant min-negozji (inklużi l-SMEs), l-istituzzjonijiet Ewropej u l-akkademiċi attendew dan il-webinar fit-12 ta’ Mejju 2020. L-għan tiegħu kien li jeżamina jekk skema ta’ tikkettar jew ċertifikazzjoni tistax tagħti spinta lill-użu kummerċjali tal-intermedjarji tad-data billi ttejjeb il-fiduċja fl-ekosistema tad-data.
–Għaxar workshops organizzati bejn Lulju u Novembru 2019 involvew aktar minn 300 parti kkonċernata u koprew setturi differenti. Il-workshops iddiskutew kif l-organizzazzjoni tal-kondiviżjoni tad-data f’ċerti oqsma, bħall-ambjent, l-agrikoltura, l-enerġija jew il-kura tas-saħħa, tista’ tkun ta’ benefiċċju għas-soċjetà kollha kemm hi, billi tgħin lill-atturi pubbliċi jfasslu politiki aħjar u jtejbu s-servizzi pubbliċi, kif ukoll l-atturi privati biex jipproduċu servizzi li jikkontribwixxu għall-indirizzar tal-isfidi tas-soċjetà.
–Konsultazzjoni mal-Bord tal-SMEs. Din il-konsultazzjoni tal-bord, organizzata minn Ottubru 2018 sa Jannar 2019, fittxet il-fehmiet tal-SMEs dwar il-prinċipji u l-gwida tal-kondiviżjoni tad-data bejn in-negozji tal-Kummissjoni maħruġa fil-Komunikazzjoni “Għal spazju tad-dejta komuni Ewropew” u li takkumpanja d-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-25 ta’ April 2018.
–L-aħħar Ewrobarometru dwar l-impatt tad-diġitalizzazzjoni. Dan l-istħarriġ ġenerali dwar il-ħajja ta’ kuljum tal-Ewropej jinkludi mistoqsijiet dwar il-kontroll tan-nies fuq u l-kondiviżjoni tal-informazzjoni personali. Ippubblikat fil-5 ta’ Marzu 2020, jipprovdi informazzjoni dwar ir-rieda taċ-ċittadini Ewropej li jaqsmu l-informazzjoni personali tagħhom, inkluż taħt liema kundizzjonijiet.
–L-Opinjoni tal-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data (EDPS) dwar l-istrateġija Ewropea għad-data. Fis-16 ta’ Ġunju 2020, l-EDPS adotta l-Opinjoni 3/2020 dwar l-istrateġija Ewropea għad-data. L-EDPS laqa’ l-istrateġija, filwaqt li kkunsidra l-implimentazzjoni tagħha opportunità biex jiġi stabbilit eżempju għal mudell alternattiv tal-ekonomija tad-data.
•Valutazzjoni tal-impatt
Din il-proposta hija akkumpanjata minn valutazzjoni tal-impatt, ippreżentata lill-Bord tal-Iskrutinju Regolatorju (RSB) fid-29 ta’ Settembru 2021 u fit-13 ta’ Diċembru 2021. Fil-21 ta’ Jannar 2022, il-Bord ta opinjoni pożittiva soġġetta għal riżervi.
•Idoneità regolatorja u simplifikazzjoni
Billi jiġi ċċarat li d-dritt sui generis skont id-Direttiva dwar id-Database (id-Direttiva 96/9/KE) ma japplikax għal bażijiet tad-data li fihom data ġġenerata jew miksuba mill-użu ta’ prodotti jew servizzi relatati, il-proposta tiżgura li d-dritt sui generis ma jfixkilx id-drittijiet għan-negozji u għall-konsumaturi biex jaċċessaw u jużaw id-data u biex jikkondividu d-data prevista f’dan ir-Regolament. Il-kjarifika se tallinja l-applikazzjoni tad-dritt sui generis mal-għan tal-proposta leġiżlattiva u se jkollha impatt pożittiv fuq l-applikazzjoni uniformi tar-regoli fis-suq intern u għall-ekonomija tad-data.
Billi jiffaċilita l-aċċess u l-użu tad-data, l-Att dwar id-Data jenħtieġ li jnaqqas il-piżijiet, kemm fis-settur pubbliku kif ukoll fost in-negozji, prinċipalment bħala riżultat tat-tnaqqis tal-kostijiet tat-tranżazzjonijiet u f’termini ta’ titjib fl-effiċjenza. Fl-ambitu tal-prinċipju ta’ “one in, one out”, li għandu l-għan li jimminimizza l-piżijiet għaċ-ċittadini u għan-negozji relatati mal-implikazzjonijiet u l-kostijiet tal-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni, il-piż amministrattiv nett stmat tal-Att dwar id-Data, abbażi tal-Valutazzjoni tal-Impatt, jammonta għal benefiċċji li x’aktarx ma jpaċux biss iżda li jisbqu bil-kbir il-kostijiet amministrattivi assoċjati.
•Drittijiet fundamentali
Il-proposta hija f’konformità mal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni dwar il-protezzjoni tad-data personali u l-privatezza tal-komunikazzjoni u tat-tagħmir terminali u tipprevedi salvagwardji addizzjonali fejn jista’ jkun ikkonċernat l-aċċess għad-data personali, kif ukoll f’każijiet soġġetti għad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali.
Fil-Kapitolu II, livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumatur huwa msaħħaħ bid-dritt il-ġdid ta’ aċċess għad-data ġġenerata mill-utenti f’sitwazzjonijiet li qabel ma kinux koperti mid-dritt tal-Unjoni. Id-dritt għall-użu u għar-rimi ta’ possessjonijiet akkwistati legalment huwa msaħħaħ bi dritt għall-aċċess ta’ data ġġenerata mill-użu ta’ oġġett tal-internet tal-oġġetti. B’dan il-mod, is-sid jista’ jibbenefika minn esperjenza aħjar tal-utent u minn firxa usa’ ta’, pereżempju, servizzi ta’ tiswija u manutenzjoni. Fil-kuntest tal-protezzjoni tal-konsumatur, id-drittijiet tat-tfal bħala konsumaturi vulnerabbli jistħoqqilhom attenzjoni speċifika u r-regoli tal-Att dwar id-Data se jikkontribwixxu għal ċarezza dwar is-sitwazzjonijiet ta’ aċċess u użu tad-data.
Id-dritt ta’ aċċess għad-data dwar l-internet tal-oġġetti għal partijiet terzi fuq talba tal-utent jillimita l-libertà li jitwettaq negozju u l-libertà ta’ kuntratt tal-manifattur jew tad-disinjatur ta’ prodott jew ta’ servizz relatat. Il-limitazzjoni hija ġġustifikata sabiex tittejjeb il-protezzjoni tal-konsumatur, b’mod partikolari biex jiġu promossi l-interessi ekonomiċi tal-konsumatur. Il-manifattur jew id-disinjatur ta’ prodott jew ta’ servizz relatat tipikament ikollu kontroll esklużiv fuq l-użu ta’ data ġġenerata bl-użu ta’ prodott jew ta’ servizz relatat, li jikkontribwixxi għall-effetti ta’ lock-in u jfixkel id-dħul fis-suq għal atturi li joffru servizzi ta’ wara l-bejgħ. Id-dritt tal-aċċess għad-data tal-internet tal-oġġetti jindirizza din is-sitwazzjoni billi jagħti aktar setgħa lill-konsumaturi li jużaw prodotti jew servizzi relatati biex jikkontrollaw b’mod sinifikanti kif tintuża d-data ġġenerata mill-użu tagħhom tal-prodott jew tas-servizz relatat u jippermetti l-innovazzjoni minn aktar atturi tas-suq. Għalhekk, il-konsumaturi jistgħu jibbenefikaw minn għażla usa’ fis-servizzi ta’ wara l-bejgħ, bħat-tiswija u l-manutenzjoni, u ma għadhomx jiddependu biss fuq is-servizzi tal-manifattur. Il-proposta tiffaċilita l-portabbiltà tad-data tal-utent lil partijiet terzi u b’hekk tippermetti offerta kompetittiva ta’ servizzi ta’ wara l-bejgħ, kif ukoll innovazzjoni usa’ bbażata fuq id-data u l-iżvilupp ta’ prodotti jew servizzi mhux relatati ma’ dawk inizjalment mixtrija jew abbonati mill-utent.
Il-limitazzjoni tal-libertà tal-manifattur jew tad-disinjatur li jikkuntratta u li jwettaq negozju hija proporzjonata u mmitigata mill-kapaċità mhux affettwata tal-manifattur jew tad-disinjatur li juża wkoll id-data, sa fejn tkun konformi mal-leġiżlazzjoni applikabbli u mal-ftehim mal-utent. Barra minn hekk, il-manifattur jew id-disinjatur se jibbenefikaw ukoll mid-dritt li jintalab kumpens biex jippermetti aċċess għal partijiet terzi. Id-dritt ta’ aċċess huwa mingħajr preġudizzju għad-drittijiet eżistenti ta’ aċċess u portabbiltà għas-suġġetti tad-data skont il-GDPR. Salvagwardji addizzjonali jiżguraw użu proporzjonat tad-data mill-parti terza.
Fil-Kapitolu IV, sistema ġusta u effettiva ta’ protezzjoni kontra termini kuntrattwali inġusti fil-kondiviżjoni tad-data se tikkontribwixxi għall-kapaċità tal-intrapriżi mikro, żgħar jew ta’ daqs medju li jwettqu negozju. Din id-dispożizzjoni tillimita l-libertà kuntrattwali tal-kumpaniji fl-ambitu sa ċertu punt limitat, peress li tapplika biss għal termini kuntrattwali inġusti relatati mal-aċċess għad-data u l-użu imposti unilateralment minn parti kuntrattwali waħda fuq intrapriża mikro, żgħira jew ta’ daqs medju. Dan huwa ġġustifikat minħabba li l-SMEs tipikament ikunu f’pożizzjoni ta’ negozjar aktar dgħajfa u spiss jitħallew mingħajr għażla oħra għajr li jaċċettaw termini kuntrattwali “take it or leave it”. Il-libertà kuntrattwali fil-biċċa l-kbira tibqa’ mhux affettwata peress li t-termini eċċessivi u abbużivi biss huma invalidati, u l-kuntratt konkluż, jekk possibbli, jibqa’ validu mingħajr it-termini inġusti. Barra minn hekk, il-partijiet xorta jistgħu jinnegozjaw individwalment terminu kuntrattwali speċifiku.
Fil-Kapitolu V, id-dispożizzjonijiet relatati mal-kondiviżjoni tad-data bejn in-negozji u l-gvern abbażi ta’ ħtieġa eċċezzjonali se jsaħħu l-kapaċità tal-awtoritajiet pubbliċi li jieħdu azzjoni għall-ġid komuni, bħal li jirrispondu, jipprevjenu jew jgħinu fl-irkupru minn emerġenza pubblika. Is-settur privat ukoll jibbenefika mis-simplifikazzjoni tal-proċeduri tat-talba għad-data.
Fil-Kapitolu VI, id-dispożizzjonijiet dwar il-qlib tal-fornituri tal-ipproċessar tad-data jsaħħu l-pożizzjoni tal-klijenti kummerċjali u jissalvagwardjaw l-għażla tagħhom li jibdlu l-fornitur. Il-limitazzjoni tad-dritt li jitwettaq negozju għall-fornituri tal-ipproċessar tad-data hija ġġustifikata minħabba li r-regoli l-ġodda jindirizzaw l-effetti ta’ lock-in fis-suq tal-cloud u tal-edge u jtejbu l-għażla għall-utenti kummerċjali u għall-individwi tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data.
Fil-Kapitolu X, l-intervent fuq id-dritt tal-bażi tad-data sui generis tad-Direttiva dwar id-Database ma jillimitax il-protezzjoni tal-IP fiha. Minflok jikkontribwixxi għaċ-ċertezza ġuridika f’każijiet fejn il-protezzjoni tad-dritt sui generis qabel ma kinitx ċara.
4.IMPLIKAZZJONIJIET BAĠITARJI
Din il-proposta mhux se jkollha implikazzjonijiet baġitarji.
5.ELEMENTI OĦRAJN
•Pjanijiet ta’ implimentazzjoni u arranġamenti dwar il-monitoraġġ, l-evalwazzjoni u r-rapportar
Fuq livell settorjali u makroekonomiku, l-istudju kontinwu ta’ Monitoraġġ tas-Suq tad-Data se jgħin biex jiġi traċċat l-impatt ekonomiku tal-proposta attwali fuq it-tkabbir tas-suq tad-data fl-Unjoni.
L-impatt fuq l-SMEs, jiġifieri l-perċezzjoni tagħhom tal-problemi relatati mal-aċċess u l-użu tad-data, se jiġi vvalutat b’konsultazzjoni mal-bord tal-SMEs ħames snin wara l-adozzjoni tal-Att dwar id-Data.
Minħabba r-rwol ċentrali tal-Ispazji Komuni Ewropej tad-Data fl-implimentazzjoni tal-istrateġija Ewropea għad-data, ħafna mill-effetti ta’ din l-inizjattiva se jiġu mmonitorjati fuq il-livell tal-ispazji settorjali tad-data, u l-intuwiti miġbura miċ-Ċentru ta’ Appoġġ għall-Ispazji tad-Data li għandu jiġi ffinanzjat taħt il-Programm Ewropa Diġitali. L-interazzjoni regolari bejn is-servizzi tal-Kummissjoni, iċ-Ċentru ta’ Appoġġ u l-Bord Ewropew għall-Innovazzjoni fil-qasam tad-Data (li għandu jiġi stabbilit wara d-dħul fis-seħħ tal-Att dwar il-Governanza tad-Data) jenħtieġ li sservi bħala sors affidabbli ta’ informazzjoni li tippermetti li jiġi vvalutat il-progress.
Fl-aħħar nett, se titnieda evalwazzjoni erba’ snin wara l-adozzjoni tal-Att dwar id-Data biex tiġi evalwata l-inizjattiva u biex titħejja aktar azzjoni kif meħtieġ.
•Spjegazzjoni fid-dettall tad-dispożizzjonijiet speċifiċi tal-proposta
Il-Kapitolu I jiddefinixxi s-suġġett tar-regolament u jistabbilixxi d-definizzjonijiet użati fl-istrument kollu.
Il-Kapitolu II iżid iċ-ċertezza ġuridika għall-konsumaturi u n-negozji biex jaċċessaw data ġġenerata mill-prodotti jew minn servizzi relatati li huma jkunu s-sid tagħhom, jikru jew jagħmlu lokazzjoni tagħhom. Il-manifatturi u d-disinjaturi jridu jfasslu l-prodotti b’mod li jagħmlu d-data faċilment aċċessibbli b’mod awtomatiku, u se jkollhom ikunu trasparenti dwar liema data se tkun aċċessibbli u kif għandhom jaċċessawhom. Id-dispożizzjonijiet f’dan il-Kapitolu ma għandhomx jaffettwaw il-possibbiltà għall-manifatturi li jaċċessaw u li jużaw data minn prodotti jew minn servizzi relatati li huma joffru, fejn dan ikun miftiehem mal-utent. Hemm obbligu tad-detentur tad-data li jagħmel din id-data disponibbli għal partijiet terzi fuq talba tal-utent. L-utenti se jkunu intitolati li jawtorizzaw lid-detentur tad-data biex jagħti aċċess għad-data lil fornituri ta’ servizzi ta’ partijiet terzi, bħal fornituri ta’ servizzi ta’ wara l-bejgħ. L-intrapriżi mikro u żgħar se jkunu eżentati minn dawn l-obbligi.
Il-Kapitolu III jistabbilixxi regoli ġenerali applikabbli għall-obbligi li d-data tkun magħmula disponibbli. Meta detentur tad-data jkun obbligat li jagħmel id-data disponibbli għal riċevitur tad-data bħal fil-Kapitolu II jew fi dritt ieħor tal-Unjoni jew f’leġiżlazzjoni oħra tal-Istati Membri, il-qafas ġenerali jindirizza l-kundizzjonijiet li taħthom id-data ssir disponibbli u l-kumpens biex id-data ssir disponibbli. Kull kundizzjoni trid tkun ġusta u nondiskriminatorja, u kull kumpens irid ikun raġonevoli, mingħajr ma jipprekludi dritt ieħor tal-Unjoni jew leġiżlazzjoni nazzjonali li timplimenta d-dritt tal-Unjoni milli teskludi l-kumpens jew tipprovdi għal kumpens aktar baxx biex id-data ssir disponibbli. Kwalunkwe kumpens stabbilit għall-SMEs ma jistax jaqbeż l-ispejjeż imġarrba biex id-data ssir disponibbli, sakemm ma jkunx speċifikat mod ieħor fil-leġiżlazzjonijiet settorjali. Il-korpi għas-soluzzjoni tat-tilwim iċċertifikati mill-Istati Membri jistgħu jassistu lill-partijiet li ma jaqblux dwar il-kumpens jew il-kundizzjonijiet li għandhom jaslu għal ftehim.
Il-Kapitolu IV jindirizza n-nuqqas ta’ ġustizzja tat-termini kuntrattwali fil-kuntratti ta’ kondiviżjoni tad-data bejn in-negozji, f’sitwazzjonijiet fejn terminu kuntrattwali jiġi impost unilateralment minn parti waħda fuq intrapriża mikro, żgħira jew ta’ daqs medju. Dan il-Kapitolu jiggarantixxi li l-ftehimiet kuntrattwali dwar l-aċċess u l-użu tad-data ma jiħdux vantaġġ mill-iżbilanċi fis-setgħa ta’ negozjar bejn il-partijiet kuntrattwali. L-istrument ta’ test tal-inġustizzja jinkludi dispożizzjoni ġenerali li tiddefinixxi n-nuqqas ta’ ġustizzja ta’ terminu kuntrattwali relatat mal-kondiviżjoni tad-data kkomplementata b’lista ta’ klawżoli li huma dejjem inġusti jew preżunti li huma inġusti. F’sitwazzjonijiet ta’ setgħa ta’ negozjar mhux ugwali, dak it-test jipproteġi lill-parti kuntrattwali l-aktar dgħajfa, sabiex jiġu evitati kuntratti inġusti. Tali inġustizzja tfixkel l-użu tad-data miż-żewġ partijiet kuntrattwali. B’dan il-mod, id-dispożizzjonijiet jiżguraw allokazzjoni aktar ġusta tal-valur fl-ekonomija tad-data. Il-mudelli ta’ termini kuntrattwali rakkomandati mill-Kummissjoni jistgħu jgħinu lill-partijiet kummerċjali jikkonkludu kuntratti bbażati fuq termini ġusti.
Il-Kapitolu V joħloq qafas armonizzat għall-użu minn korpi tas-settur pubbliku u istituzzjonijiet, aġenziji u korpi tal-Unjoni ta’ data miżmuma minn intrapriżi f’sitwazzjonijiet fejn ikun hemm ħtieġa eċċezzjonali għad-data mitluba. Il-qafas huwa bbażat fuq obbligu li d-data ssir disponibbli u japplika biss fil-każ ta’ emerġenzi pubbliċi jew f’sitwazzjonijiet fejn il-korpi tas-settur pubbliku jkollhom ħtieġa eċċezzjonali li jużaw ċerta data, iżda tali data ma tistax tinkiseb fis-suq, fil-ħin permezz tal-promulgazzjoni ta’ leġiżlazzjoni ġdida, jew permezz ta’ obbligi ta’ rapportar eżistenti. F’każ ta’ ħtieġa eċċezzjonali għal rispons għall-emerġenza pubblika, bħal emerġenzi tas-saħħa pubblika, jew diżastri naturali jew ikkawżati mill-bniedem maġġuri, id-data tkun disponibbli mingħajr ħlas. F’każijiet oħra ta’ ħtieġa eċċezzjonali, inkluż biex jiġi evitat jew assistit l-irkupru minn emerġenza pubblika, id-detentur tad-data li jagħmel id-data disponibbli jenħtieġ li jkun intitolat għal kumpens li jinkludi l-kostijiet relatati mat-tqegħid għad-dispożizzjoni tad-data rilevanti flimkien ma’ marġni raġonevoli. Sabiex jiġi żgurat li d-dritt li tintalab id-data ma jiġix abbużat u li s-settur pubbliku jibqa’ responsabbli għall-użu tagħha, it-talbiet għad-data jkollhom ikunu proporzjonati, jindikaw b’mod ċar l-għan li għandu jinkiseb, u jirrispettaw l-interessi tal-intrapriża li tagħmel id-data disponibbli. L-awtoritajiet kompetenti jiżguraw it-trasparenza u d-disponibbiltà pubblika tat-talbiet kollha. Huma jittrattaw ukoll kwalunkwe lment li jirriżulta.
Il-Kapitolu VI jintroduċi rekwiżiti regolatorji minimi ta’ natura kuntrattwali, kummerċjali u teknika, imposti fuq il-fornituri ta’ servizzi ta’ cloud, edge u ta’ servizzi ta’ pproċessar ta’ data oħrajn, biex ikun jista’ jsir il-qlib bejn tali servizzi. B’mod partikolari, il-proposta tiżgura li l-klijenti jżommu ekwivalenza funzjonali (livell minimu ta’ funzjonalità) tas-servizz wara li jkunu qalbu għal fornitur ieħor tas-servizz. Il-proposta fiha eċċezzjoni għan-nuqqas ta’ fattibbiltà teknika, iżda tpoġġi l-oneru tal-prova f’dan ir-rigward fuq il-fornitur tas-servizz. Il-proposta ma tordnax standards tekniċi jew interfaċċi speċifiċi. Madankollu, teħtieġ li s-servizzi jkunu kompatibbli mal-istandards Ewropej jew mal-ispeċifikazzjonijiet tekniċi miftuħa tal-interoperabbiltà fejn dawn jeżistu.
Il-Kapitolu VII jindirizza l-aċċess illegali ta’ partijiet terzi għal data mhux personali miżmuma fl-Unjoni minn servizzi tal-ipproċessar tad-data offruti fis-suq tal-Unjoni. Il-proposta ma taffettwax il-bażi ġuridika tat-talbiet għall-aċċess għad-data magħmula għad-data miżmuma miċ-ċittadini jew min-negozji tal-UE u hija mingħajr preġudizzju għall-qafas tal-protezzjoni tad-data u tal-privatezza tal-Unjoni. Dan joffri salvagwardji speċifiċi, permezz tal-fornituri li jkollhom jieħdu l-miżuri tekniċi, legali u organizzattivi raġonevoli kollha biex jipprevjenu tali aċċess li jkun f’kunflitt mal-obbligi kompetittivi biex tiġi protetta tali data skont id-dritt tal-Unjoni, sakemm ma jiġux issodisfati kundizzjonijiet stretti. Ir-Regolament jikkonforma mal-impenji internazzjonali tal-Unjoni fid-WTO u fi ftehimiet kummerċjali bilaterali.
Il-Kapitolu VIII jipprevedi r-rekwiżiti essenzjali li għandhom jiġu rispettati fir-rigward tal-interoperabbiltà għall-operaturi tal-ispazji tad-data u l-fornituri tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data kif ukoll għar-rekwiżiti essenzjali għall-kuntratti intelliġenti. Il-Kapitolu jippermetti wkoll speċifikazzjonijiet miftuħa tal-interoperabbiltà u standards Ewropej għall-interoperabbiltà tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data biex jiġi promoss ambjent tal-cloud multi-vendor mingħajr xkiel.
Il-Kapitolu IX jistabbilixxi l-qafas ta’ implimentazzjoni u infurzar mal-awtoritajiet kompetenti f’kull Stat Membru, inkluż mekkaniżmu għall-ilmenti. Il-Kummissjoni għandha tirrakkomanda mudelli volontarji ta’ termini kuntrattwali dwar l-aċċess għad-data u l-użu tagħha. Il-penali għandhom japplikaw għall-ksur ta’ dan ir-Regolament.
Il-Kapitolu X fih dispożizzjoni sabiex id-dritt sui generis stabbilit fid-Direttiva 96/9/KE ma japplikax għal bażijiet tad-data li fihom data miksuba minn jew iġġenerata mill-użu ta’ prodott jew servizz relatat biex jiġi ostakolat l-eżerċitar effettiv tad-dritt tal-utenti li jaċċessaw u li jużaw data f’konformità mal-Artikolu 4 ta’ dan ir-Regolament jew mad-dritt li tali data tiġi kondiviża ma’ partijiet terzi f’konformità mal-Artikolu 5 ta’ dan ir-Regolament.
Il-Kapitolu XI jippermetti lill-Kummissjoni tadotta atti delegati biex tintroduċi mekkaniżmu ta’ monitoraġġ dwar l-imposti tal-qlib imposti fuq il-fornituri ta’ servizzi tal-ipproċessar tad-data, biex tispeċifika ulterjorment ir-rekwiżiti essenzjali rigward l-interoperabbiltà, u biex tiġi ppubblikata r-referenza tal-ispeċifikazzjonijiet miftuħa tal-interoperabbiltà u tal-istandards Ewropej għall-interoperabbiltà tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data. Huwa jipprevedi wkoll li l-proċedura tal-kumitat tadotta atti ta’ implimentazzjoni biex tiffaċilita l-adozzjoni ta’ speċifikazzjonijiet komuni għall-interoperabbiltà u kuntratti intelliġenti fejn ma jkunux jeżistu standards armonizzati jew fejn dawn ikunu insuffiċjenti biex jiżguraw il-konformità mar-rekwiżiti essenzjali. Il-proposta tiċċara wkoll ir-relazzjoni ma’ atti legali oħra tal-Unjoni li jirregolaw id-drittijiet u l-obbligi tal-kondiviżjoni tad-data.
2022/0047 (COD)
Proposta għal
REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL
dwar regoli armonizzati dwar l-aċċess ġust għad-data u l-użu tagħha
(L-Att dwar id-Data)
(Test b’rilevanza għaż-ŻEE)
IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 114 tiegħu,
Wara li kkunsidraw il-proposta tal-Kummissjoni Ewropea,
Wara li l-abbozz tal-att leġiżlattiv intbagħat lill-parlamenti nazzjonali,
Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew,
Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni,
Filwaqt li jaġixxu skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja,
Billi:
(1)F’dawn l-aħħar snin, it-teknoloġiji xprunati mid-data kellhom effetti trasformattivi fuq is-setturi kollha tal-ekonomija. Il-proliferazzjoni fi prodotti konnessi mal-internet tal-oġġetti b’mod partikolari żiedet il-volum u l-valur potenzjali tad-data għall-konsumaturi, għan-negozji u għas-soċjetà. Data ta’ kwalità għolja u interoperabbli minn oqsma differenti żżid il-kompetittività u l-innovazzjoni u tiżgura tkabbir ekonomiku sostenibbli. L-istess sett ta’ data jista’ potenzjalment jintuża u jintuża mill-ġdid għal varjetà ta’ skopijiet u sa grad mhux limitat, mingħajr ebda telf fil-kwalità jew fil-kwantità tiegħu.
(2)L-ostakli għall-kondiviżjoni tad-data jipprevjenu allokazzjoni ottimali tad-data għall-benefiċċju tas-soċjetà. Dawn l-ostakli jinkludu nuqqas ta’ inċentivi għad-detenturi tad-data biex jidħlu b’mod volontarju fi ftehimiet dwar il-kondiviżjoni tad-data, inċertezza dwar id-drittijiet u l-obbligi fir-rigward tad-data, il-kostijiet tal-ikkuntrattar u tal-implimentazzjoni tal-interfaċċi tekniċi, il-livell għoli ta’ frammentazzjoni tal-informazzjoni f’silos tad-data, ġestjoni dgħajfa tal-metadata, in-nuqqas ta’ standards għall-interoperabbiltà semantika u teknika, il-konġestjonijiet li jimpedixxu l-aċċess għad-data, in-nuqqas ta’ prattiki komuni ta’ kondiviżjoni tad-data u l-abbuż ta’ żbilanċi kuntrattwali fir-rigward tal-aċċess u l-użu tad-data.
(3)F’setturi kkaratterizzati mill-preżenza ta’ intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju, ta’ spiss ikun hemm nuqqas ta’ kapaċitajiet u ħiliet diġitali għall-ġbir, għall-analiżi u għall-użu tad-data, u l-aċċess huwa spiss ristrett fejn attur wieħed iżommha fis-sistema jew minħabba nuqqas ta’ interoperabbiltà bejn id-data, bejn is-servizzi tad-data jew bejn il-fruntieri.
(4)Sabiex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet tal-ekonomija diġitali u biex jitneħħew l-ostakli għal suq intern tad-data li jiffunzjona tajjeb, huwa meħtieġ li jiġi stabbilit qafas armonizzat li jispeċifika min, minbarra l-manifattur jew detentur ieħor tad-data huwa intitolat li jaċċessa d-data ġġenerata minn prodotti jew minn servizzi relatati, taħt liema kundizzjonijiet u fuq liema bażi. Għaldaqstant, jenħtieġ li l-Istati Membri ma jadottawx u lanqas iżommu rekwiżiti nazzjonali addizzjonali dwar dawk il-kwistjonijiet li jaqgħu fl-ambitu ta’ dan ir-Regolament, sakemm dan ma jkunx previst espliċitament f’dan ir-Regolament, peress li dan jaffettwa l-applikazzjoni diretta u uniformi ta’ dan ir-Regolament.
(5)Dan ir-Regolament jiżgura li l-utenti ta’ prodott jew ta’ servizz relatat fl-Unjoni jkunu jistgħu jaċċessaw, fil-ħin, id-data ġġenerata mill-użu ta’ dak il-prodott jew ta’ dak is-servizz relatat u li dawk l-utenti jkunu jistgħu jużaw id-data, inkluż billi jikkondividu d-data ma’ partijiet terzi tal-għażla tagħhom. Huwa jimponi l-obbligu fuq id-detentur tad-data li jagħmel id-data disponibbli għall-utenti u għal partijiet terzi nnominati mill-utenti f’ċerti ċirkostanzi. Jiżgura wkoll li d-detenturi tad-data jagħmlu d-data disponibbli għar-riċevituri tad-data fl-Unjoni taħt termini ġusti, raġonevoli u nondiskriminatorji u b’mod trasparenti. Ir-regoli tal-liġi privata huma kruċjali fil-qafas ġenerali tal-kondiviżjoni tad-data. Għalhekk, dan ir-Regolament jadatta r-regoli tal-liġi kuntrattwali u jipprevjeni l-isfruttament ta’ żbilanċi kuntrattwali li jxekklu l-aċċess u l-użu ġust tad-data għall-intrapriżi mikro, żgħar jew ta’ daqs medju skont it-tifsira tar-Rakkomandazzjoni 2003/361/KE. Dan ir-Regolament jiżgura wkoll li d-detenturi tad-data jagħmlu disponibbli lill-korpi tas-settur pubbliku tal-Istati Membri u lill-istituzzjonijiet, l-aġenziji jew il-korpi tal-Unjoni, fejn ikun hemm ħtieġa eċċezzjonali, id-data li hija meħtieġa għat-twettiq tal-kompiti mwettqa fl-interess pubbliku. Barra minn hekk, dan ir-Regolament ifittex li jiffaċilita l-bidla bejn is-servizzi tal-ipproċessar tad-data u li jsaħħaħ l-interoperabbiltà tal-mekkaniżmi u s-servizzi tal-kondiviżjoni tad-data u tad-data fl-Unjoni. Jenħtieġ li dan ir-Regolament ma jiġix interpretat bħala li jirrikonoxxi jew li joħloq xi bażi ġuridika għad-detentur tad-data biex iżomm, ikollu aċċess għal jew jipproċessa d-data, jew bħala li jagħti kwalunkwe dritt ġdid lid-detentur tad-data biex juża d-data ġġenerata mill-użu ta’ prodott jew servizz relatat. Minflok, huwa jieħu bħala l-punt tat-tluq tiegħu l-kontroll li d-detentur tad-data effettivament igawdi, de facto jew de jure, fuq data ġġenerata minn prodotti jew servizzi relatati.
(6)Il-ġenerazzjoni tad-data hija r-riżultat tal-azzjonijiet ta’ mill-inqas żewġ atturi, id-disinjatur jew il-manifattur ta’ prodott u l-utent ta’ dak il-prodott. Dan iwassal għal mistoqsijiet ta’ ġustizzja fl-ekonomija diġitali, minħabba li d-data rreġistrata minn tali prodotti jew servizzi relatati hija input importanti għas-suq ta’ wara l-bejgħ, servizzi anċillari u servizzi oħrajn. Sabiex jiġu realizzati l-benefiċċji ekonomiċi importanti tad-data bħala oġġett mhux rivali għall-ekonomija u għas-soċjetà, approċċ ġenerali għall-assenjazzjoni tad-drittijiet tal-aċċess u tal-użu fuq id-data huwa preferibbli għall-għoti ta’ drittijiet esklużivi ta’ aċċess u ta’ użu.
(7)Id-dritt fundamentali għall-protezzjoni tad-data personali huwa ssalvagwardjat b’mod partikolari skont ir-Regolament (UE) 2016/679 u r-Regolament (UE) 2018/1725. Barra minn hekk, id-Direttiva 2002/58/KE tipproteġi l-ħajja privata u l-kunfidenzjalità tal-komunikazzjonijiet, inkluż l-għoti ta’ kundizzjonijiet għal kwalunkwe ħżin ta’ data personali u mhux personali fit-tagħmir terminali u l-aċċess għalih. Dawn l-istrumenti jipprovdu l-bażi għall-ipproċessar tad-data sostenibbli u responsabbli, inkluż fejn is-settijiet ta’ data jinkludu taħlita ta’ data personali u mhux personali. Dan ir-Regolament jikkomplementa u huwa mingħajr preġudizzju għad-dritt tal-Unjoni dwar il-protezzjoni tad-data u l-privatezza, b’mod partikolari r-Regolament (UE) 2016/679 u d-Direttiva 2002/58/KE. Jenħtieġ li l-ebda dispożizzjoni ta’ dan ir-Regolament ma tiġi applikata jew interpretata b’tali mod li jitnaqqas jew jiġi limitat id-dritt għall-protezzjoni tad-data personali jew id-dritt għall-privatezza u l-kunfidenzjalità tal-komunikazzjonijiet.
(8)Il-prinċipji tal-minimizzazzjoni tad-data u tal-protezzjoni tad-data skont id-disinn u b’mod awtomatiku huma essenzjali meta l-ipproċessar jinvolvi riskji sinifikanti għad-drittijiet fundamentali tal-individwi. Filwaqt li jitqies l-ogħla livell ta’ żvilupp tekniku, il-partijiet kollha għall-kondiviżjoni tad-data, inkluż fejn fl-ambitu ta’ dan ir-Regolament, jenħtieġ li jimplimentaw miżuri tekniċi u organizzazzjonali biex jipproteġu dawn id-drittijiet. Dawn il-miżuri jinkludu mhux biss il-psewdonimizzazzjoni u l-kriptaġġ, iżda wkoll l-użu ta’ teknoloġija dejjem aktar disponibbli li tippermetti li l-algoritmi jinġiebu fid-data u jippermettu li jinkiseb għarfien siewi mingħajr it-trażmissjoni bejn il-partijiet jew l-ikkopjar bla bżonn tad-data mhux ipproċessata jew strutturata.
(9)Dan ir-Regolament jikkomplementa u huwa mingħajr preġudizzju għad-dritt tal-Unjoni li timmira li tippromwovi l-interessi tal-konsumaturi u li tiżgura livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumatur, biex tipproteġi s-saħħa, is-sikurezza u l-interessi ekonomiċi tagħhom, b’mod partikolari d-Direttiva 2005/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, id-Direttiva 2011/83/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u d-Direttiva 93/13/KEE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.
(10)Dan ir-Regolament huwa mingħajr preġudizzju għall-atti ġuridiċi tal-Unjoni li jipprevedu l-kondiviżjoni ta’, l-aċċess għal u l-użu ta’ data għall-finijiet ta’ prevenzjoni, investigazzjoni, detezzjoni jew prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali, jew għal finijiet doganali u ta’ tassazzjoni, irrispettivament mill-bażi ġuridika skont it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea li abbażi tagħha ġew adottati. Tali atti jinkludu r-Regolament (UE) 2021/784 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta’ April 2021 dwar l-indirizzar tad-disseminazzjoni ta’ kontenut terroristiku online, [proposti dwar evidenza elettronika [COM(2018) 225 u 226] ladarba jiġu adottati], [Il-proposta għal] Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar Suq Intern għas-Servizzi Diġitali (l-Att dwar is-Servizzi Diġitali) u li jemenda d-Direttiva 2000/31/KE, kif ukoll il-kooperazzjoni internazzjonali f’dan il-kuntest b’mod partikolari abbażi tal-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa 2001 dwar iċ-Ċiberkriminalità (“Konvenzjoni ta’ Budapest”). Dan ir-Regolament huwa mingħajr preġudizzju għall-kompetenzi tal-Istati Membri fir-rigward ta’ attivitajiet li jikkonċernaw is-sigurtà pubblika, id-difiża u s-sigurtà nazzjonali f’konformità mad-dritt tal-Unjoni, u attivitajiet mid-dwana dwar il-ġestjoni tar-riskju u b’mod ġenerali, il-verifika tal-konformità mal-Kodiċi Doganali mill-operaturi ekonomiċi.
(11)Id-dritt tal-Unjoni li jistabbilixxi rekwiżiti fiżiċi ta’ disinn u ta’ data għall-prodotti li għandhom jitqiegħdu fis-suq tal-Unjoni jenħtieġ li ma jiġix affettwat minn dan ir-Regolament.
(12)Dan ir-Regolament jikkomplementa u huwa mingħajr preġudizzju għad-dritt tal-Unjoni li għandu l-għan li jistabbilixxi rekwiżiti ta’ aċċessibbiltà għal ċerti prodotti u servizzi, b’mod partikolari d-Direttiva 2019/882.
(13)Dan ir-Regolament huwa mingħajr preġudizzju għall-kompetenzi tal-Istati Membri fir-rigward ta’ attivitajiet li jikkonċernaw is-sigurtà pubblika, id-difiża u s-sigurtà nazzjonali f’konformità mad-dritt tal-Unjoni, u attivitajiet mid-dwana dwar il-ġestjoni tar-riskju u b’mod ġenerali, il-verifika tal-konformità mal-Kodiċi Doganali mill-operaturi ekonomiċi.
(14)Il-prodotti fiżiċi li jiksbu, li jiġġeneraw jew li jiġbru, permezz tal-komponenti tagħhom, id-data dwar il-prestazzjoni, l-użu jew l-ambjent tagħhom u li jistgħu jikkomunikaw dik id-data permezz ta’ servizz ta’ komunikazzjoni elettronika disponibbli għall-pubbliku (spiss imsejjaħ l-internet tal-oġġetti) jenħtieġ li jkunu koperti minn dan ir-Regolament. Is-servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika jinkludu networks tat-telefonija bbażati fuq l-art, networks tat-televiżjoni bil-kejbil, networks bis-satellita u networks ta’ komunikazzjoni fil-qrib. Tali prodotti jistgħu jinkludu vetturi, tagħmir tad-dar u oġġetti tal-konsumatur, apparat mediku u tas-saħħa jew makkinarju agrikolu u industrijali. Id-data tirrappreżenta d-diġitalizzazzjoni tal-azzjonijiet u l-avvenimenti tal-utenti u jenħtieġ li tkun aċċessibbli kif xieraq għall-utent, filwaqt li l-informazzjoni derivata jew inferita minn din id-data, fejn tinżamm legalment, jenħtieġ li ma titqiesx fl-ambitu ta’ dan ir-Regolament. Tali data hija potenzjalment siewja għall-utent u tappoġġa l-innovazzjoni u l-iżvilupp ta’ servizzi diġitali u oħrajn li jipproteġu l-ambjent, is-saħħa u l-ekonomija ċirkolari, b’mod partikolari permezz tal-iffaċilitar tal-manutenzjoni u t-tiswija tal-prodotti inkwistjoni.
(15)B’kuntrast għal dan, ċerti prodotti li huma primarjament iddisinjati biex juru jew biex iwasslu l-kontenut, jew biex jirreġistraw u jittrażmettu l-kontenut, fost l-oħrajn għall-użu minn servizz online jenħtieġ li ma jkunux koperti b’dan ir-Regolament. Prodotti bħal dawn jinkludu, pereżempju, kompjuters personali, servers, tablets u smart phones, kameras, webcams, sistemi ta’ reġistrazzjoni tal-ħoss u skenners tat-test. Dawn jeħtieġu input mill-bniedem biex jipproduċu diversi forom ta’ kontenut, bħal dokumenti testwali, fajls tal-ħoss, fajls tal-vidjow, logħob, mapep diġitali.
(16)Huwa meħtieġ li jiġu stabbiliti regoli li japplikaw għal prodotti konnessi li jinkorporaw jew li huma interkonnessi ma’ servizz b’tali mod li n-nuqqas tas-servizz jipprevjeni lill-prodott milli jwettaq il-funzjonijiet tiegħu. Tali servizzi relatati jistgħu jkunu parti mill-ftehim ta’ bejgħ, kiri jew lokazzjoni, jew servizzi bħal dawn normalment jiġu previsti għal prodotti tal-istess tip u l-utent jista’ raġonevolment jistenna li dawn jiġu pprovduti minħabba n-natura tal-prodott u filwaqt li titqies kwalunkwe dikjarazzjoni pubblika magħmula minn jew f’isem il-bejjiegħ, il-kerrej, il-lokatur jew persuni oħrajn f’links preċedenti tal-katina tat-tranżazzjonijiet, inkluż il-manifattur. Dawn is-servizzi relatati jistgħu huma stess jiġġeneraw data ta’ valur lill-utent indipendentement mill-kapaċitajiet ta’ ġbir ta’ data tal-prodott li miegħu jkunu interkonnessi. Dan ir-Regolament jenħtieġ li japplika wkoll għal servizz relatat li mhux fornut mill-bejjiegħ, mill-kerrej jew mil-lokatur innifsu, iżda li jiġi fornut, skont il-kuntratt ta’ bejgħ, kiri jew lokazzjoni, minn parti terza. F’każ ta’ dubju dwar jekk il-provvista ta’ servizz tifformax parti mill-kuntratt ta’ bejgħ, kiri jew lokazzjoni, jenħtieġ li japplika dan ir-Regolament.
(17)Id-data ġġenerata mill-użu ta’ prodott jew servizz relatat tinkludi data rreġistrata intenzjonalment mill-utent. Tali data tinkludi wkoll data ġġenerata bħala prodott sekondarju tal-azzjoni tal-utent, bħad-data dijanjostika, u mingħajr ebda azzjoni mill-utent, bħal meta l-prodott ikun fil-“modalità standby”, u data rreġistrata matul il-perjodi meta l-prodott ikun mitfi. Tali data jenħtieġ li tinkludi data fil-forma u fil-format li fihom tiġi ġġenerata mill-prodott, iżda ma tkunx tappartjeni għal data li tirriżulta minn kwalunkwe proċess ta’ software li jikkalkula data derivattiva minn tali data peress li tali proċess ta’ software jista’ jkun soġġett għal drittijiet ta’ proprjetà intellettwali.
(18)L-utent ta’ prodott jenħtieġ li jinftiehem bħala l-persuna ġuridika jew fiżika, bħal negozju jew konsumatur, li jkun xtara, kera jew għamel lokazzjoni tal-prodott. Skont it-titolu ġuridiku li jużah bih, tali utent iġorr ir-riskji u jgawdi l-benefiċċji tal-użu tal-prodott konness u jenħtieġ li jgawdi wkoll l-aċċess għad-data li jiġġenera. Għalhekk, jenħtieġ li l-utent ikun intitolat li jikseb benefiċċju mid-data ġġenerata minn dak il-prodott u minn kwalunkwe servizz relatat.
(19)Fil-prattika, mhux id-data kollha ġġenerata minn prodotti jew servizzi relatati hija faċilment aċċessibbli għall-utenti tagħhom, u spiss ikun hemm possibbiltajiet limitati għall-portabbiltà tad-data ġġenerata minn prodotti konnessi mal-internet tal-oġġetti. L-utenti ma jkunux jistgħu jiksbu d-data meħtieġa biex jagħmlu użu mill-fornituri ta’ servizzi ta’ tiswija u servizzi oħra, u n-negozji ma jkunux jistgħu jniedu servizzi innovattivi, aktar effiċjenti u konvenjenti. F’ħafna setturi, il-manifatturi spiss ikunu jistgħu jiddeterminaw, permezz tal-kontroll tagħhom tad-disinn tekniku tal-prodott jew tas-servizzi relatati, liema data tiġi ġġenerata u kif tista’ tiġi aċċessata, anki jekk ma jkollhom l-ebda dritt ġuridiku għad-data. Għalhekk huwa meħtieġ li jiġi żgurat li l-prodotti jkunu ddisinjati u manifatturati u li s-servizzi relatati jiġu pprovduti b’tali mod li d-data ġġenerata mill-użu tagħhom tkun dejjem faċilment aċċessibbli għall-utent.
(20)F’każ li diversi persuni jew entitajiet ikollhom prodott jew ikunu parti fi ftehim ta’ lokazzjoni jew kiri u jibbenefikaw minn aċċess għal servizz relatat, jenħtieġ li jsiru sforzi raġonevoli fit-tfassil tal-prodott jew tas-servizz relatat jew fl-interfaċċa rilevanti sabiex il-persuni kollha jkollhom aċċess għad-data li jiġġeneraw. L-utenti ta’ prodotti li jiġġeneraw id-data tipikament jeħtieġu li jiġi stabbilit kont tal-utent. Dan jippermetti l-identifikazzjoni tal-utent mill-manifattur kif ukoll mezz ta’ komunikazzjoni biex jiġu eżerċitati u pproċessati t-talbiet għall-aċċess għad-data. Il-manifatturi jew id-disinjaturi ta’ prodott li tipikament jintuża minn diversi persuni jenħtieġ li jistabbilixxu l-mekkaniżmu meħtieġ li jippermetti kontijiet tal-utenti separati għal persuni individwali, fejn rilevanti, jew il-possibbiltà li diversi persuni jużaw l-istess kont tal-utent. Jenħtieġ li jingħata aċċess lill-utent malli jkun hemm mekkaniżmi sempliċi ta’ talba, li jagħtu eżekuzzjoni awtomatika, li ma jeħtiġux eżami jew approvazzjoni mill-manifattur jew mid-detentur tad-data. Dan ifisser li d-data jenħtieġ li ssir disponibbli biss meta l-utent fil-fatt ikun irid dan. Meta l-eżekuzzjoni awtomatizzata tat-talba għal aċċess għad-data ma tkunx possibbli, pereżempju, permezz ta’ kont tal-utent jew permezz ta’ applikazzjoni mobbli li takkumpanja pprovduta mal-prodott jew mas-servizz, il-manifattur jenħtieġ li jinforma lill-utent dwar kif tista’ tiġi aċċessata d-data.
(21)Il-prodotti jistgħu jkunu ddisinjati biex jagħmlu ċerta data disponibbli direttament minn ħażna ta’ data fuq l-apparat jew minn server remot li lilu tiġi kkomunikata d-data. L-aċċess għall-ħżin tad-data fuq l-apparat jista’ jiġi ffaċilitat permezz ta’ networks taż-żona lokali bbażati fuq il-kejbil jew bla fili konnessi ma’ servizz ta’ komunikazzjoni elettronika disponibbli għall-pubbliku jew ma’ network mobbli. Is-server jista’ jkun il-kapaċità ta’ server lokali tal-manifattur stess jew dik ta’ parti terza jew ta’ fornitur ta’ servizzi ta’ cloud li jiffunzjona bħala detentur tad-data. Dawn jistgħu jkunu ddisinjati biex jippermettu lill-utent jew lil parti terza jipproċessaw id-data dwar il-prodott jew dwar istanza tal-computing tal-manifattur.
(22)L-assistenti virtwali għandhom rwol dejjem akbar fid-diġitalizzazzjoni tal-ambjenti tal-konsumatur u jservu bħala interfaċċa faċli għall-użu biex jintwera l-kontenut, jiksbu l-informazzjoni, jew jattivaw oġġetti fiżiċi konnessi mal-internet tal-oġġetti. L-assistenti virtwali jistgħu jaġixxu bħala portal uniku, pereżempju, f’ambjent domestiku intelliġenti u jirreġistraw ammonti sinifikanti ta’ data rilevanti dwar kif l-utenti jinteraġixxu ma’ prodotti konnessi mal-internet tal-oġġetti, inklużi dawk manifatturati minn partijiet oħra u jistgħu jissostitwixxu l-użu ta’ interfaċċi pprovduti mill-manifattur bħal skrin tattili jew apps ta’ smart phone. L-utent jista’ jkun jixtieq jagħmel disponibbli tali data ma’ manifatturi ta’ partijiet terzi u jippermetti servizzi ġodda ta’ dar intelliġenti. Tali assistenti virtwali jenħtieġ li jkunu koperti mid-dritt ta’ aċċess għad-data previst f’dan ir-Regolament anki fir-rigward tad-data rreġistrata qabel l-attivazzjoni tal-assistent virtwali mill-kelma ta’ attivazzjoni u d-data ġġenerata meta utent jinteraġixxi ma’ prodott permezz ta’ assistent virtwali pprovdut minn entità għajr dik tal-manifattur tal-prodott. Madankollu, id-data li tirriżulta mill-interazzjoni bejn l-utent u l-prodott permezz tal-assistent virtwali biss taqa’ fl-ambitu ta’ dan ir-Regolament. Id-data mhux relatata mal-użu ta’ prodott prodotta mill-assistent virtwali ma hijiex l-oġġett ta’ dan ir-Regolament.
(23)Qabel ma jiġi konkluż kuntratt għax-xiri, għall-kiri jew għal-lokazzjoni ta’ prodott jew għall-forniment ta’ servizz relatat, jenħtieġ li tiġi pprovduta informazzjoni ċara u suffiċjenti lill-utent dwar kif tista’ tiġi aċċessata d-data ġġenerata. Dan l-obbligu jipprovdi trasparenza fuq id-data ġġenerata u jsaħħaħ l-aċċess faċli għall-utent. Dan l-obbligu li tiġi pprovduta informazzjoni ma jaffettwax l-obbligu għall-kontrollur li jipprovdi informazzjoni lis-suġġett tad-data skont l-Artikoli 12, 13 u 14 tar-Regolament 2016/679.
(24)Dan ir-Regolament jimponi l-obbligu fuq id-detenturi tad-data li jagħmlu d-data disponibbli f’ċerti ċirkostanzi. Sa fejn tiġi pproċessata data personali, id-detentur tad-data jenħtieġ li jkun kontrollur skont ir-Regolament (UE) 2016/679. Meta l-utenti jkunu suġġetti tad-data, id-detenturi tad-data jenħtieġ li jkunu obbligati jipprovdulhom aċċess għad-data tagħhom u li jagħmlu d-data disponibbli għal partijiet terzi tal-għażla tal-utent f’konformità ma’ dan ir-Regolament. Madankollu, dan ir-Regolament ma joħloqx bażi ġuridika skont ir-Regolament (UE) 2016/679 biex id-detentur tad-data jipprovdi aċċess għal data personali jew jagħmilha disponibbli għal parti terza meta mitlub minn utent li ma jkunx suġġett tad-data u jenħtieġ li ma jinftihemx li jikkonferixxi xi dritt ġdid fuq id-detentur tad-data li juża data ġġenerata bl-użu ta’ prodott jew servizz relatat. Dan japplika b’mod partikolari meta l-manifattur ikun id-detentur tad-data. F’dak il-każ, il-bażi għall-manifattur biex juża data mhux personali jenħtieġ li tkun ftehim kuntrattwali bejn il-manifattur u l-utent. Dan il-ftehim jista’ jkun parti mill-ftehim ta’ bejgħ, kiri jew lokazzjoni relatat mal-prodott. Kwalunkwe terminu kuntrattwali fil-ftehim li jistipula li d-detentur tad-data jista’ juża d-data ġġenerata mill-utent ta’ prodott jew servizz relatat jenħtieġ li jkun trasparenti għall-utent, inkluż fir-rigward tal-għan li għalih id-detentur tad-data jkun biħsiebu juża d-data. Dan ir-Regolament jenħtieġ li ma jevitax kundizzjonijiet kuntrattwali, li l-effett tagħhom huwa li jeskludu jew li jillimitaw l-użu tad-data, jew ċerti kategoriji tagħha, mid-detentur tad-data. Dan ir-Regolament jenħtieġ li ma jevitax ukoll rekwiżiti regolatorji speċifiċi għas-settur skont id-dritt tal-Unjoni, jew il-liġi nazzjonali kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni, li jeskludu jew jillimitaw l-użu ta’ ċerta data mid-detentur tad-data għal raġunijiet ta’ politika pubblika definiti sew.
(25)F’setturi kkaratterizzati mill-konċentrazzjoni ta’ għadd żgħir ta’ manifatturi li jfornu lill-utenti finali, hemm biss għażliet limitati disponibbli għall-utenti fir-rigward tal-kondiviżjoni tad-data ma’ dawk il-manifatturi. F’ċirkostanzi bħal dawn, il-ftehimiet kuntrattwali jistgħu ma jkunux biżżejjed biex jintlaħaq l-objettiv tal-għoti tas-setgħa lill-utenti. Id-data għandha t-tendenza li tibqa’ taħt il-kontroll tal-manifatturi, u b’hekk tagħmilha diffiċli għall-utenti biex jiksbu valur mid-data ġġenerata mit-tagħmir li jixtru, jikru jew jidħlu f’lokazzjoni għalih. Konsegwentement, hemm potenzjal limitat għal negozji iżgħar innovattivi biex joffru soluzzjonijiet ibbażati fuq id-data b’mod kompetittiv u għal ekonomija tad-data diversa fl-Ewropa. Għalhekk, jenħtieġ li dan ir-Regolament jibni fuq l-iżviluppi reċenti f’setturi speċifiċi, bħall-Kodiċi ta’ Kondotta dwar il-kondiviżjoni tad-data agrikola permezz ta’ ftehim kuntrattwali. Il-leġiżlazzjoni settorjali tista’ titressaq ’il quddiem biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet u l-objettivi speċifiċi għas-settur. Barra minn hekk, id-detentur tad-data jenħtieġ li ma juża l-ebda data ġġenerata mill-użu tal-prodott jew tas-servizz relatat sabiex jikseb għarfien dwar is-sitwazzjoni ekonomika tal-utent jew l-assi jew il-metodi ta’ produzzjoni tiegħu jew l-użu bi kwalunkwe mod ieħor li jista’ jimmina l-pożizzjoni kummerċjali tal-utent fis-swieq li huwa attiv fihom. Dan, pereżempju, jinvolvi l-użu ta’ għarfien dwar il-prestazzjoni ġenerali ta’ negozju jew ta’ azjenda agrikola f’negozjati kuntrattwali mal-utent fuq l-akkwist potenzjali tal-prodotti tal-utent jew tal-prodotti agrikoli għad-detriment tal-utent, jew, pereżempju, l-użu ta’ tali informazzjoni biex titma’ f’bażijiet tad-data akbar dwar ċerti swieq fl-aggregat (eż., bażijiet tad-data dwar ir-rendiment tal-għelejjel għall-istaġun tal-ħsad li jmiss) peress li tali użu jista’ jaffettwa lill-utent negattivament b’mod indirett. L-utent jenħtieġ li jingħata l-interfaċċa teknika meħtieġa għall-ġestjoni tal-permessi, preferibbilment b’għażliet ta’ permess granulari (bħal “permess ta’ darba” jew “permess waqt l-użu ta’ din l-applikazzjoni jew dan is-servizz”), inkluża l-għażla li jiġi rtirat il-permess.
(26)F’kuntratti bejn detentur ta’ data u konsumatur bħala utent ta’ prodott jew servizz relatat li jiġġenera data, id-Direttiva 93/13/KEE tapplika għat-termini tal-kuntratt biex jiġi żgurat li konsumatur ma jkunx soġġett għal termini kuntrattwali inġusti. Għal termini kuntrattwali inġusti imposti unilateralment fuq intrapriżi mikro, żgħar jew medji kif definit fl-Artikolu 2 tal-Anness tar-Rakkomandazzjoni 2003/361/KE, dan ir-Regolament jipprevedi li tali termini inġusti jenħtieġ li ma jkunux vinkolanti fuq dik l-intrapriża.
(27)Id-detentur tad-data jista’ jitlob identifikazzjoni xierqa tal-utent biex jivverifika l-intitolament tal-utent li jaċċessa d-data. Fil-każ ta’ data personali pproċessata minn proċessur f’isem il-kontrollur, id-detentur tad-data jenħtieġ li jiżgura li t-talba għal aċċess tiġi riċevuta u ttrattata mill-proċessur.
(28)L-utent jenħtieġ li jkun liberu li juża d-data għal kwalunkwe skop legali. Dan jinkludi l-forniment tad-data li l-utent ikun irċieva huwa u jeżerċita d-dritt skont dan ir-Regolament lil parti terza li toffri servizz ta’ wara l-bejgħ li jista’ jkun f’kompetizzjoni ma’ servizz ipprovdut mid-detentur tad-data, jew li jagħti struzzjonijiet lid-detentur tad-data biex jagħmel dan. Id-detentur tad-data jenħtieġ li jiżgura li d-data magħmula disponibbli għall-parti terza tkun akkurata, kompluta, affidabbli, rilevanti u aġġornata daqs id-data li d-detentur tad-data nnifsu jista’ jkun jew jista’ jkun intitolat li jaċċessa mill-użu tal-prodott jew tas-servizz relatat. Kwalunkwe sigriet kummerċjali jew dritt ta’ proprjetà intellettwali jenħtieġ li jiġi rrispettat fit-trattament tad-data. Huwa importanti li jiġu ppreservati l-inċentivi għall-investiment fi prodotti b’funzjonalitajiet ibbażati fuq l-użu ta’ data minn sensuri mibnija f’dak il-prodott. L-għan ta’ dan ir-Regolament jenħtieġ li għalhekk jinftiehem li jrawwem l-iżvilupp ta’ prodotti ġodda u innovattivi jew ta’ servizzi relatati, jistimula l-innovazzjoni wara l-bejgħ, iżda jistimula wkoll l-iżvilupp ta’ servizzi kompletament ġodda li jagħmlu użu mid-data, inkluż abbażi ta’ data minn varjetà ta’ prodotti jew servizzi relatati. Fl-istess ħin, għandu l-għan li jevita li jdgħajjef l-inċentivi ta’ investiment għat-tip ta’ prodott li minnu tinkiseb id-data, pereżempju, bl-użu ta’ data għall-iżvilupp ta’ prodott li jikkompeti miegħu.
(29)Parti terza li d-data tkun magħmula disponibbli għaliha tista’ tkun intrapriża, organizzazzjoni ta’ riċerka jew organizzazzjoni mingħajr skop ta’ qligħ. Meta jagħmel id-data disponibbli għall-parti terza, id-detentur tad-data jenħtieġ li ma jabbużax mill-pożizzjoni tiegħu biex ifittex vantaġġ kompetittiv fis-swieq fejn id-detentur tad-data u l-parti terza jistgħu jkunu f’kompetizzjoni diretta. Għalhekk, id-detentur tad-data jenħtieġ li ma juża l-ebda data ġġenerata mill-użu tal-prodott jew tas-servizz relatat sabiex jikseb għarfien dwar is-sitwazzjoni ekonomika tal-parti terza jew l-assi jew il-metodi ta’ produzzjoni tagħha jew l-użu bi kwalunkwe mod ieħor li jista’ jimmina l-pożizzjoni kummerċjali tal-parti terza fis-swieq li hija attiva fihom.
(30)L-użu ta’ prodott jew ta’ servizz relatat jista’, b’mod partikolari meta l-utent ikun persuna fiżika, jiġġenera data relatata ma’ persuna fiżika identifikata jew identifikabbli (is-suġġett tad-data). L-ipproċessar ta’ tali data huwa suġġett għar-regoli stabbiliti skont ir-Regolament (UE) 2016/679, inkluż fejn data personali u mhux personali f’sett ta’ data tkun marbuta b’mod inseparabbli. Is-suġġett tad-data jista’ jkun l-utent jew persuna fiżika oħra. Id-data personali tista’ tintalab biss minn kontrollur jew minn suġġett tad-data. Utent li huwa s-suġġett tad-data huwa taħt ċerti ċirkostanzi intitolat skont ir-Regolament (UE) 2016/679 li jaċċessa data personali dwarhom, u tali drittijiet ma humiex affettwati minn dan ir-Regolament. Skont dan ir-Regolament, l-utent li jkun persuna fiżika huwa intitolat ukoll li jaċċessa d-data kollha ġġenerata mill-prodott, personali u mhux personali. Meta l-utent ma jkunx is-suġġett tad-data iżda intrapriża, inkluż negozjant uniku, u mhux f’każijiet ta’ użu kondiviż tal-unitajiet domestiċi tal-prodott, l-utent ikun kontrollur skont it-tifsira tar-Regolament (UE) 2016/679. Għaldaqstant, tali utent bħala kontrollur li jkollu l-ħsieb li jitlob data personali ġġenerata bl-użu ta’ prodott jew servizz relatat, huwa meħtieġ li jkollu bażi ġuridika għall-ipproċessar tad-data skont l-Artikolu 6(1) tar-Regolament (UE) 2016/679, bħall-kunsens tas-suġġett tad-data jew l-interess leġittimu. Jenħtieġ li dan l-utent jiżgura li s-suġġett tad-data jkun infurmat kif xieraq bl-għanijiet speċifikati, espliċiti u leġittimi għall-ipproċessar ta’ dik id-data, u kif is-suġġett tad-data jista’ jeżerċita b’mod effettiv id-drittijiet tiegħu. Meta d-detentur tad-data u l-utent ikunu kontrolluri konġunti skont it-tifsira tal-Artikolu 26 tar-Regolament (UE) 2016/679, dawn ikunu meħtieġa jiddeterminaw, b’mod trasparenti permezz ta’ arranġament bejniethom, ir-responsabbiltajiet rispettivi tagħhom għall-konformità ma’ dak ir-Regolament. Jenħtieġ li jkun mifhum li tali utent, ladarba d-data tkun saret disponibbli, jista’ min-naħa tiegħu jsir detentur tad-data, jekk jissodisfa l-kriterji skont dan ir-Regolament u b’hekk isir soġġett għall-obbligi li d-data ssir disponibbli skont dan ir-Regolament.
(31)Id-data ġġenerata mill-użu ta’ prodott jew servizz relatat jenħtieġ li ssir disponibbli biss għal parti terza fuq talba tal-utent. Għaldaqstant, dan ir-Regolament jikkomplementa d-dritt previst fl-Artikolu 20 tar-Regolament (UE) 2016/679. Dak l-Artikolu jipprevedi dritt għas-suġġetti tad-data li jirċievu data personali dwarhom f’format strutturat, użat b’mod komuni u li jinqara permezz ta’ magna, u li jittrasferixxu dik id-data lil kontrolluri oħrajn, fejn dik id-data tiġi pproċessata abbażi tal-Artikolu 6(1)(a), jew l-Artikolu 9(2)(a), jew fuq kuntratt skont l-Artikolu 6(1)(b). Is-suġġetti tad-data għandhom ukoll id-dritt li jkollhom id-data personali trażmessa direttament minn kontrollur għal kontrollur ieħor, iżda biss fejn dan ikun teknikament fattibbli. L-Artikolu 20 jispeċifika li tappartjeni għad-data pprovduta mis-suġġett tad-data iżda ma jispeċifikax jekk din teħtieġx imġiba attiva min-naħa tas-suġġett tad-data jew jekk tapplikax ukoll għal sitwazzjonijiet fejn prodott jew servizz relatat mid-disinn tiegħu josserva l-imġiba ta’ suġġett tad-data jew informazzjoni oħra fir-rigward ta’ suġġett tad-data b’mod passiv. Id-dritt skont dan ir-Regolament jikkomplementa d-dritt li d-data personali tiġi rċevuta u portata skont l-Artikolu 20 tar-Regolament (UE) 2016/679 b’diversi modi. Dan jagħti lill-utenti d-dritt li jaċċessaw u li jagħmlu disponibbli għal parti terza għal kwalunkwe data ġġenerata mill-użu ta’ prodott jew servizz relatat, irrispettivament min-natura tagħha bħala data personali, mid-distinzjoni bejn data pprovduta b’mod attiv jew osservata b’mod passiv, u irrispettivament mill-bażi ġuridika tal-ipproċessar. Għall-kuntrarju tal-obbligi tekniċi previsti fl-Artikolu 20 tar-Regolament (UE) 2016/679, dan ir-Regolament jagħti mandat u jiżgura l-fattibbiltà teknika ta’ aċċess ta’ parti terza għat-tipi kollha ta’ data li jaqgħu fl-ambitu tiegħu, kemm jekk personali kif ukoll jekk mhux personali. Dan jippermetti wkoll lid-detentur tad-data jistabbilixxi kumpens raġonevoli li għandu jiġi ssodisfat minn partijiet terzi, iżda mhux mill-utent, għal kwalunkwe kost imġarrab fl-għoti ta’ aċċess dirett għad-data ġġenerata mill-prodott tal-utent. Jekk detentur tad-data u parti terza ma jkunux jistgħu jaqblu dwar termini għal tali aċċess dirett, is-suġġett tad-data jenħtieġ li ma jixxekkel bl-ebda mod milli jeżerċita d-drittijiet inklużi fir-Regolament (UE) 2016/679, inkluż id-dritt għall-portabbiltà tad-data, billi jfittex rimedji f’konformità ma’ dak ir-Regolament. Għandu jinftiehem f’dan il-kuntest li, f’konformità mar-Regolament (UE) 2016/679, ftehim kuntrattwali ma jippermettix l-ipproċessar ta’ kategoriji speċjali ta’ data personali mid-detentur tad-data jew mill-parti terza.
(32)L-aċċess għal kwalunkwe data maħżuna fit-tagħmir terminali u aċċessata minnu huwa soġġett għad-Direttiva 2002/58/KE u jeħtieġ il-kunsens tal-abbonat jew tal-utent skont it-tifsira ta’ dik id-Direttiva sakemm ma jkunx strettament meħtieġ għall-forniment ta’ servizz tas-soċjetà tal-informazzjoni espliċitament mitlub mill-utent jew abbonat (jew għall-iskop uniku tat-trażmissjoni ta’ komunikazzjoni). Id-Direttiva 2002/58/KE (“id-Direttiva dwar il-Privatezza Elettronika”) (u r-Regolament propost dwar il-Privatezza Elettronika) jipproteġu l-integrità tat-tagħmir terminali tal-utent fir-rigward tal-użu tal-kapaċitajiet ta’ pproċessar u ħżin u l-ġbir tal-informazzjoni. It-tagħmir tal-internet tal-oġġetti jitqies bħala tagħmir terminali jekk ikun direttament jew indirettament konness ma’ network pubbliku ta’ komunikazzjonijiet.
(33)Sabiex jiġi evitat l-isfruttament tal-utenti, partijiet terzi li lilhom tkun saret disponibbli d-data fuq talba tal-utent jenħtieġ li jipproċessaw biss id-data għall-finijiet miftiehma mal-utent u jikkondividu din id-data ma’ parti terza oħra biss jekk dan ikun meħtieġ biex jiġi pprovdut is-servizz mitlub mill-utent.
(34)F’konformità mal-prinċipju tal-minimizzazzjoni tad-data, il-parti terza jenħtieġ li jkollha aċċess biss għal informazzjoni addizzjonali li tkun meħtieġa għall-forniment tas-servizz mitlub mill-utent. Wara li tkun irċeviet aċċess għad-data, il-parti terza jenħtieġ li tipproċessa din id-data esklussivament għall-finijiet miftiehma mal-utent, mingħajr interferenza mid-detentur tad-data. Jenħtieġ li jkun faċli għall-utent li jirrifjuta jew li jwaqqaf l-aċċess mill-parti terza għad-data kif inhu għall-utent li jawtorizza l-aċċess. Il-parti terza jenħtieġ li ma tisforza, tinganna jew timmanipula lill-ebda utent b’xi mod, billi timminimizza jew tfixkel l-awtonomija, it-teħid ta’ deċiżjonijiet jew l-għażliet tal-utent, inkluż permezz ta’ interfaċċa diġitali mal-utent. F’dan il-kuntest, partijiet terzi jenħtieġ li ma jibbażawx fuq l-hekk imsejħa dark patterns fit-tfassil tal-interfaċċi diġitali tagħhom. Dark patterns huma t-tekniki tad-disinn li jixprunaw jew iqarrqu lill-konsumaturi f’deċiżjonijiet li għandhom konsegwenzi negattivi għalihom. Dawn it-tekniki manipulattivi jistgħu jintużaw biex jipperswadu lill-utenti, b’mod partikolari lill-konsumaturi vulnerabbli, biex jinvolvu ruħhom f’imġiba mhux mixtieqa, u biex l-utenti jiġu mqarrqa billi jiġu mbuttati f’deċiżjonijiet dwar tranżazzjonijiet ta’ divulgazzjoni tad-data jew biex it-teħid ta’ deċiżjonijiet tal-utenti tas-servizz jiġi preġudikat b’mod li jimminimizza u jfixkel l-awtonomija, it-teħid ta’ deċiżjonijiet u l-għażla tagħhom. Prattiki kummerċjali komuni u leġittimi li huma konformi mad-dritt tal-Unjoni jenħtieġ li minnhom infushom ma jitqisux li jikkostitwixxu dark patterns. Partijiet terzi jenħtieġ li jikkonformaw mal-obbligi tagħhom skont id-dritt rilevanti tal-Unjoni, b’mod partikolari r-rekwiżiti stabbiliti fid-Direttiva 2005/29/KE, id-Direttiva 2011/83/UE, id-Direttiva 2000/31/KE u d-Direttiva 98/6/KE.
(35)Il-parti terza jenħtieġ ukoll li iżżomm lura milli tuża d-data għal profil tal-individwi sakemm dawn l-attivitajiet ta’ pproċessar ma jkunux strettament meħtieġa biex jipprovdu s-servizz mitlub mill-utent. Ir-rekwiżit li titħassar id-data meta ma tibqax meħtieġa għall-iskop miftiehem mal-utent jikkomplementa d-dritt għal tħassir tas-suġġett tad-data skont l-Artikolu 17 tar-Regolament 2016/679. Meta l-parti terza tkun fornitur ta’ servizz tal-intermedjazzjoni tad-data skont it-tifsira [tal-Att dwar il-Governanza tad-Data], japplikaw is-salvagwardji għas-suġġett tad-data previsti minn dak ir-Regolament. Il-parti terza tista’ tuża d-data biex tiżviluppa prodott ġdid u innovattiv jew servizz relatat iżda mhux biex tiżviluppa prodott li jikkompeti miegħu.
(36)Negozji ġodda, intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju u kumpaniji minn setturi tradizzjonali b’kapaċitajiet diġitali inqas żviluppati jsibu diffikultà biex jiksbu aċċess għad-data rilevanti. Dan ir-Regolament għandu l-għan li jiffaċilita l-aċċess għad-data għal dawn l-entitajiet, filwaqt li jiżgura li l-obbligi korrispondenti jiġu koperti b’mod kemm jista’ jkun proporzjonat biex jiġi evitat li jintlaħqu żżejjed. Fl-istess ħin, tfaċċaw għadd żgħir ta’ kumpaniji kbar ħafna b’saħħa ekonomika konsiderevoli fl-ekonomija diġitali permezz tal-akkumulazzjoni u l-aggregazzjoni ta’ volumi kbar ta’ data u l-infrastruttura teknoloġika għall-monetizzazzjoni tagħhom. Dawn il-kumpaniji jinkludu impriżi li jipprovdu servizzi ta’ pjattaforma ewlenija li jikkontrollaw ekosistemi ta’ pjattaformi sħaħ fl-ekonomija diġitali u li l-operaturi tas-suq eżistenti jew ġodda ma jistgħux jikkontestaw. Ir-[Regolament dwar swieq kontestabbli u ġusti fis-settur diġitali (l-Att dwar is-Swieq Diġitali)] għandu l-għan li jirrimedja dawn l-ineffiċjenzi u l-iżbilanċi billi jippermetti lill-Kummissjoni taħtar fornitur bħala “gatekeeper”, u timponi għadd ta’ obbligi fuq gatekeepers maħtura bħal dawn, inkluża projbizzjoni li ċerta data tiġi kkombinata mingħajr kunsens, u obbligu li jiġu żgurati drittijiet effettivi għall-portabbiltà tad-data skont l-Artikolu 20 tar-Regolament (UE) 2016/679. B’mod konsistenti mar-[Regolament dwar swieq kontestabbli u ġusti fis-settur diġitali (l-Att dwar is-Swieq Diġitali)], u minħabba l-kapaċità li ma hemmx bħalha ta’ dawn il-kumpaniji li jiksbu d-data, ma jkunx hemm bżonn li jintlaħaq l-objettiv ta’ dan ir-Regolament, u għalhekk ikun sproporzjonat fir-rigward tad-detenturi tad-data li jkunu soġġetti għal tali obbligi, biex jinkludu tali impriżi tal-gatekeeper bħala benefiċjarji tad-dritt għall-aċċess għad-data. Dan ifisser li impriża li tipprovdi servizzi ta’ pjattaforma ewlenija li tkun ġiet maħtura bħala gatekeeper ma tistax titlob jew tingħata aċċess għad-data tal-utenti ġġenerata bl-użu ta’ prodott jew servizz relatat jew minn assistent virtwali bbażat fuq id-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu II ta’ dan ir-Regolament. Impriża li tipprovdi servizzi ta’ pjattaforma ewlenija maħtura bħala gatekeeper skont l-Att dwar is-Swieq Diġitali jenħtieġ li tinftiehem li tinkludi l-entitajiet ġuridiċi kollha ta’ grupp ta’ kumpaniji fejn entità ġuridika waħda tipprovdi servizz ta’ pjattaforma ewlenija. Barra minn hekk, partijiet terzi li għalihom, id-data tkun disponibbli fuq talba tal-utent ma jistgħux jagħmlu d-data disponibbli għal gatekeeper maħtur. Pereżempju, il-parti terza ma tistax tissottokuntratta l-forniment ta’ servizz lil gatekeeper. Madankollu, dan ma jżommx lil partijiet terzi milli jużaw servizzi tal-ipproċessar tad-data offruti minn gatekeeper maħtur. Din l-esklużjoni ta’ gatekeepers maħtura mill-ambitu tad-dritt ta’ aċċess skont dan ir-Regolament ma timpedixxix lil dawn il-kumpaniji milli jiksbu data permezz ta’ mezzi legali oħra.
(37)Minħabba l-istat attwali tat-teknoloġija, huwa ta’ piż kbir wisq li jiġu imposti aktar obbligi ta’ disinn fir-rigward ta’ prodotti manifatturati jew iddisinjati u servizzi relatati pprovduti minn intrapriżi mikro u żgħar. Madankollu, dan ma huwiex il-każ fejn intrapriża mikro jew żgħira tiġi sottokuntrattata għall-manifattura jew għad-disinn ta’ prodott. F’sitwazzjonijiet bħal dawn, l-intrapriża, li tkun issottokuntrattat lill-mikrointrapriża jew lill-intrapriża żgħira, tkun tista’ tikkumpensa b’mod xieraq lis-sottokuntrattur. Madankollu, intrapriża mikro jew żgħira tista’ tkun soġġetta għar-rekwiżiti stabbiliti minn dan ir-Regolament bħala detentur tad-data, meta ma tkunx il-manifattur tal-prodott jew fornitur ta’ servizzi relatati.
(38)Dan ir-Regolament fih regoli ġenerali dwar l-aċċess, kull meta detentur tad-data jkun obbligat bil-liġi li jagħmel id-data disponibbli għal riċevitur tad-data. Tali aċċess jenħtieġ li jkun ibbażat fuq kundizzjonijiet ġusti, raġonevoli, nondiskriminatorji u trasparenti biex tiġi żgurata l-konsistenza tal-prattiki tal-kondiviżjoni tad-data fis-suq intern, inkluż bejn is-setturi, u biex jiġu mħeġġa u promossi prattiki ġusti tal-kondiviżjoni tad-data anki f’oqsma fejn ma jiġi pprovdut l-ebda dritt għall-aċċess għad-data. Dawn ir-regoli ġenerali dwar l-aċċess ma japplikawx għall-obbligi li d-data ssir disponibbli skont ir-Regolament (UE) 2016/679. Il-kondiviżjoni volontarja tad-data tibqa’ mhux affettwata minn dawn ir-regoli.
(39)Abbażi tal-prinċipju tal-libertà kuntrattwali, il-partijiet jenħtieġ li jibqgħu liberi li jinnegozjaw il-kundizzjonijiet preċiżi biex id-data ssir disponibbli fil-kuntratti tagħhom, fil-qafas tar-regoli ġenerali ta’ aċċess biex id-data ssir disponibbli.
(40)Sabiex jiġi żgurat li l-kundizzjonijiet għall-aċċess obbligatorju għad-data jkunu ġusti għaż-żewġ partijiet, ir-regoli ġenerali dwar id-drittijiet ta’ aċċess għad-data jenħtieġ li jirreferu għar-regola dwar l-evitar ta’ termini kuntrattwali inġusti.
(41)Sabiex jikkumpensa għan-nuqqas ta’ informazzjoni dwar il-kundizzjonijiet ta’ kuntratti differenti, li jagħmilha diffiċli għar-riċevitur tad-data li jivvaluta jekk it-termini biex jagħmel id-data disponibbli humiex nondiskriminatorji, jenħtieġ li d-detentur tad-data juri li terminu kuntrattwali mhux diskriminatorju. Ma tkunx diskriminazzjoni illegali, fejn detentur tad-data juża termini kuntrattwali differenti biex jagħmel id-data disponibbli jew kumpens differenti, jekk dawk id-differenzi jkunu ġġustifikati minn raġunijiet oġġettivi. Dawn l-obbligi huma mingħajr preġudizzju għar-Regolament (UE) 2016/679.
(42)Sabiex jinċentiva l-investiment kontinwu fil-ġenerazzjoni ta’ data siewja, inklużi investimenti f’għodod tekniċi rilevanti, dan ir-Regolament fih il-prinċipju li d-detentur tad-data jista’ jitlob kumpens raġonevoli meta jkun legalment obbligat li jagħmel id-data disponibbli għar-riċevitur tad-data. Dawn id-dispożizzjonijiet ma għandhomx jinftiehmu bħala li qed iħallsu għad-data nnifisha, iżda fil-każ ta’ intrapriżi mikro, żgħar jew medji, għall-kostijiet imġarrba u għall-investiment meħtieġ biex id-data ssir disponibbli.
(43)F’każijiet ġustifikati, inkluż il-ħtieġa li jiġu ssalvagwardjati l-parteċipazzjoni tal-konsumatur u l-kompetizzjoni jew li tiġi promossa l-innovazzjoni f’ċerti swieq, id-dritt tal-Unjoni jew il-leġiżlazzjoni nazzjonali li timplimenta d-dritt tal-Unjoni tista’ timponi kumpens regolat biex isiru disponibbli tipi speċifiċi ta’ data.
(44)Biex jipproteġi lill-intrapriżi mikro, żgħar jew medji kontra piżijiet ekonomiċi eċċessivi li jagħmluha kummerċjalment diffiċli wisq biex jiġu żviluppati u mmexxija mudelli ta’ negozju innovattivi, il-kumpens biex id-data tkun disponibbli li jrid jitħallas minnhom jenħtieġ li ma jkunx jaqbeż il-kost dirett biex id-data ssir disponibbli u tkun nondiskriminatorja.
(45)Il-kostijiet diretti biex id-data ssir disponibbli huma l-kostijiet meħtieġa għar-riproduzzjoni tad-data, għad-disseminazzjoni permezz ta’ mezzi elettroniċi u għall-ħżin iżda mhux għall-ġbir jew għall-produzzjoni tad-data. Il-kostijiet diretti biex id-data ssir disponibbli jenħtieġ li jkunu limitati għas-sehem attribwibbli għat-talbiet individwali, filwaqt li jitqies li l-interfaċċi tekniċi meħtieġa jew is-software relatat u l-konnettività se jkollhom jiġu stabbiliti b’mod permanenti mid-detentur tad-data. Arranġamenti fit-tul bejn id-detenturi tad-data u r-riċevituri tad-data, pereżempju permezz ta’ mudell ta’ abbonament, jistgħu jnaqqsu l-kostijiet marbuta mat-tqegħid tad-data disponibbli fi tranżazzjonijiet regolari jew ripetittivi f’relazzjoni kummerċjali.
(46)Ma huwiex meħtieġ li jsir intervent fil-każ ta’ kondiviżjoni tad-data bejn kumpaniji kbar, jew meta d-detentur tad-data jkun intrapriża żgħira jew ta’ daqs medju u r-riċevitur tad-data jkun kumpanija kbira. F’każijiet bħal dawn, il-kumpaniji jitqiesu li huma kapaċi jinnegozjaw kwalunkwe kumpens jekk dan ikun raġonevoli, filwaqt li jitqiesu fatturi bħall-volum, il-format, in-natura, jew il-provvista tad-data u d-domanda għad-data kif ukoll il-kostijiet għall-ġbir u t-tqegħid tad-data disponibbli għar-riċevitur tad-data.
(47)It-trasparenza hija prinċipju importanti biex jiġi żgurat li l-kumpens mitlub mid-detentur tad-data jkun raġonevoli, jew, f’każ li r-riċevitur tad-data jkun intrapriża mikro, żgħira jew ta’ daqs medju, li l-kumpens ma jaqbiżx il-kostijiet direttament relatati mat-tqegħid tad-data għad-dispożizzjoni tar-riċevitur tad-data u huwa attribwibbli għat-talba individwali. Sabiex ir-riċevitur tad-data jitqiegħed fil-pożizzjoni li jivvaluta u li jivverifika li l-kumpens jikkonforma mar-rekwiżiti skont dan ir-Regolament, id-detentur tad-data jenħtieġ li jipprovdi lil riċevitur tad-data bl-informazzjoni għall-kalkolu tal-kumpens bi grad suffiċjenti ta’ dettall.
(48)L-iżgurar tal-aċċess għal modi alternattivi ta’ soluzzjoni ta’ tilwim domestiku u transfruntier li jinħoloq b’rabta mat-tqegħid tad-data disponibbli jenħtieġ li jkun ta’ benefiċċju għad-detenturi tad-data u għar-riċevituri tad-data u għalhekk tissaħħaħ il-fiduċja fil-kondiviżjoni tad-data. F’każijiet fejn il-partijiet ma jkunux jistgħu jaqblu dwar termini ġusti, raġonevoli u nondiskriminatorji biex jagħmlu d-data disponibbli, il-korpi għas-soluzzjoni tat-tilwim jenħtieġ li joffru soluzzjoni sempliċi, rapida u bi prezz baxx lill-partijiet.
(49)Biex jiġi evitat li żewġ korpi għas-soluzzjoni tat-tilwim jew aktar jitqabbdu għall-istess tilwima, b’mod partikolari f’ambjent transfruntier, jenħtieġ li korp għas-soluzzjoni tat-tilwim ikun jista’ jirrifjuta talba għal soluzzjoni ta’ tilwima li tkun diġà tressqet quddiem korp ieħor għas-soluzzjoni tat-tilwim jew quddiem qorti jew tribunal ta’ Stat Membru.
(50)Il-partijiet għall-proċedimenti ta’ soluzzjoni tat-tilwim ma għandhomx jitwaqqfu milli jeżerċitaw id-drittijiet fundamentali tagħhom għal rimedju effettiv u għal proċess ġust. Għalhekk, id-deċiżjoni li tiġi ppreżentata tilwima quddiem korp għas-soluzzjoni tat-tilwim jenħtieġ li ma ċċaħħadx lil dawk il-partijiet mid-dritt tagħhom li jfittxu rimedju quddiem qorti jew tribunal ta’ Stat Membru.
(51)Meta parti waħda tkun f’pożizzjoni ta’ negozjar aktar b’saħħitha, hemm riskju li dik il-parti tkun tista’ tingrana tali pożizzjoni għad-detriment tal-parti kontraenti l-oħra meta tinnegozja l-aċċess għad-data u tagħmel l-aċċess għad-data kummerċjalment inqas vijabbli u xi drabi ekonomikament projbittiv. Tali żbilanċi kuntrattwali jagħmlu ħsara b’mod partikolari lill-intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju mingħajr kapaċità sinifikanti li jinnegozjaw il-kundizzjonijiet għall-aċċess għad-data, li jista’ ma jkollhom l-ebda għażla oħra għajr li jaċċettaw termini kuntrattwali tat-tip “dawn jew xejn”. Għalhekk, jenħtieġ li t-termini kuntrattwali inġusti li jirregolaw l-aċċess għad-data u l-użu tagħha jew ir-responsabbiltà u r-rimedji għall-ksur jew għat-terminazzjoni ta’ obbligi relatati mad-data ma jkunux vinkolanti fuq intrapriżi mikro, żgħar jew medji meta jkunu ġew imposti unilateralment fuqhom.
(52)Ir-regoli dwar it-termini kuntrattwali jenħtieġ li jqisu l-prinċipju tal-libertà kuntrattwali bħala kunċett essenzjali fir-relazzjonijiet minn negozju għal negozju. Għalhekk, mhux it-termini kuntrattwali kollha jenħtieġ li jkunu soġġetti għal test ta’ inġustizzja, iżda biss għal dawk it-termini li huma imposti unilateralment fuq intrapriżi mikro, żgħar u medji. Dan jikkonċerna sitwazzjonijiet ta’ “dawn jew xejn” fejn parti waħda tforni ċertu terminu kuntrattwali u l-intrapriża mikro, żgħira jew ta’ daqs medju ma tistax tinfluwenza l-kontenut ta’ dak it-terminu minkejja tentattiv biex tinnegozjah. Terminu kuntrattwali li huwa sempliċiment ipprovdut minn parti waħda u aċċettat mill-intrapriża mikro, żgħira jew medja jew terminu li jiġi negozjat u sussegwentement miftiehem b’mod emendat bejn il-partijiet kontraenti jenħtieġ li ma jitqiesx bħala impost unilateralment.
(53)Barra minn hekk, ir-regoli dwar termini kuntrattwali inġusti jenħtieġ li japplikaw biss għal dawk l-elementi ta’ kuntratt li huma relatati mal-għemil disponibbli tad-data, jiġifieri termini kuntrattwali dwar l-aċċess għad-data u l-użu tagħha kif ukoll responsabbiltà jew rimedji għall-ksur u t-terminazzjoni ta’ obbligi relatati mad-data. Partijiet oħra tal-istess kuntratt, mhux relatati mal-għemil disponibbli tad-data, jenħtieġ li ma jkunux soġġetti għat-test tal-inġustizzja stabbilit f’dan ir-Regolament.
(54)Il-kriterji biex jiġu identifikati termini kuntrattwali inġusti jenħtieġ li jiġu applikati biss għal termini kuntrattwali eċċessivi, fejn tiġi abbużata pożizzjoni ta’ negozjar aktar b’saħħitha. Il-maġġoranza l-kbira tat-termini kuntrattwali li huma kummerċjalment aktar favorevoli għal parti waħda milli għal oħra, inklużi dawk li huma normali f’kuntratti minn negozju għal negozju, huma espressjoni normali tal-prinċipju tal-libertà kuntrattwali u għandhom jibqgħu japplikaw.
(55)Jekk terminu kuntrattwali ma jkunx inkluż fil-lista ta’ termini li dejjem jitqiesu inġusti jew li huma preżunti inġusti, tapplika d-dispożizzjoni ġenerali dwar in-nuqqas ta’ ġustizzja. F’dan ir-rigward, it-termini elenkati bħala termini inġusti jenħtieġ li jservu bħala kejl biex tiġi interpretata d-dispożizzjoni ġenerali ta’ nuqqas ta’ ġustizzja. Fl-aħħar nett, il-mudelli tat-termini kuntrattwali għall-kuntratti ta’ kondiviżjoni tad-data minn negozju għal negozju li għandhom jiġu żviluppati u rakkomandati mill-Kummissjoni jistgħu jkunu utli wkoll għall-partijiet kummerċjali meta jinnegozjaw il-kuntratti.
(56)F’sitwazzjonijiet ta’ ħtieġa eċċezzjonali, jista’ jkun meħtieġ li l-korpi tas-settur pubbliku jew l-istituzzjonijiet, l-aġenziji jew il-korpi tal-Unjoni jużaw id-data miżmuma minn intrapriża biex iwieġbu għal emerġenzi pubbliċi jew f’każijiet eċċezzjonali oħra. Organizzazzjonijiet li jwettqu r-riċerka u organizzazzjonijiet li jiffinanzjaw ir-riċerka jistgħu jkunu organizzati wkoll bħala korpi tas-settur pubbliku jew korpi regolati mid-dritt pubbliku. Sabiex jiġi limitat il-piż fuq in-negozji, l-intrapriżi mikro u żgħar jenħtieġ li jiġu eżentati mill-obbligu li jipprovdu data lill-korpi tas-settur pubbliku u lill-istituzzjonijiet, lill-aġenziji jew lill-korpi tal-Unjoni f’sitwazzjonijiet ta’ ħtieġa eċċezzjonali.
(57)F’każ ta’ emerġenzi pubbliċi, bħal emerġenzi tas-saħħa pubblika, emerġenzi li jirriżultaw minn degradazzjoni ambjentali u diżastri naturali kbar inklużi dawk aggravati mit-tibdil fil-klima, kif ukoll diżastri kbar ikkawżati mill-bniedem, bħal inċidenti kbar taċ-ċibersigurtà, l-interess pubbliku li jirriżulta mill-użu tad-data se jisboq l-interessi tad-detenturi tad-data li jeħilsu liberament mid-data li jkollhom. F’każ bħal dan, id-detenturi tad-data jenħtieġ li jiġu obbligati jagħmlu d-data disponibbli għall-korpi tas-settur pubbliku jew għall-istituzzjonijiet, għall-aġenziji jew għall-korpi tal-Unjoni fuq talba tagħhom. L-eżistenza ta’ emerġenza pubblika hija determinata skont il-proċeduri rispettivi fl-Istati Membri jew ta’ organizzazzjonijiet internazzjonali rilevanti.
(58)Tista’ tirriżulta wkoll ħtieġa eċċezzjonali meta korp tas-settur pubbliku jkun jista’ juri li d-data hija meħtieġa jew biex tiġi evitata emerġenza pubblika, jew biex jiġi assistit l-irkupru minn emerġenza pubblika, f’ċirkostanzi li jkunu raġonevolment viċin l-emerġenza pubblika inkwistjoni. Meta l-ħtieġa eċċezzjonali ma tkunx ġustifikata mill-ħtieġa li jingħata rispons għal, jiġi impedut jew megħjun irkupru minn emerġenza pubblika, il-korp tas-settur pubbliku jew l-istituzzjoni, l-aġenzija jew il-korp tal-Unjoni jenħtieġ li juri li n-nuqqas ta’ aċċess f’waqtu għad-data mitluba u l-użu tad-data mitluba ma jippermettulux iwettaq b’mod effettiv kompitu speċifiku fl-interess pubbliku li kien previst b’mod espliċitu fil-liġi. Tali ħtieġa eċċezzjonali tista’ sseħħ ukoll f’sitwazzjonijiet oħrajn, pereżempju fir-rigward tal-kompilazzjoni f’waqtha tal-istatistika uffiċjali meta d-data ma tkunx disponibbli mod ieħor jew meta l-piż fuq ir-rispondenti tal-istatistika jitnaqqas b’mod konsiderevoli. Fl-istess ħin, jenħtieġ li l-korp tas-settur pubbliku jew l-istituzzjoni, l-aġenzija jew il-korp tal-Unjoni, barra mill-każ li jirrispondi għal, jipprevjeni jew jassisti l-irkupru minn emerġenza pubblika, juri li ma jeżisti l-ebda mezz alternattiv għall-kisba tad-data mitluba u li d-data ma tistax tinkiseb fil-ħin permezz tal-istabbiliment tal-obbligi meħtieġa għall-forniment tad-data f’leġiżlazzjoni ġdida.
(59)Jenħtieġ li dan ir-Regolament ma japplikax għal, u ma jħeġġiġx bil-quddiem, arranġamenti volontarji għall-iskambju ta’ data bejn entitajiet privati u pubbliċi. L-obbligi mqiegħda fuq id-detenturi tad-data biex jipprovdu data li tkun motivata mill-ħtiġijiet ta’ natura mhux eċċezzjonali, b’mod partikolari fejn il-firxa ta’ data u tad-detenturi tad-data tkun magħrufa u fejn l-użu tad-data jista’ jsir fuq bażi regolari, bħal fil-każ tal-obbligi ta’ rapportar u l-obbligi tas-suq intern, jenħtieġ li ma jiġux affettwati minn dan ir-Regolament. Ir-rekwiżiti għall-aċċess tad-data biex tiġi vverifikata l-konformità mar-regoli applikabbli, inkluż f’każijiet fejn il-korpi tas-settur pubbliku jassenjaw il-kompitu tal-verifika tal-konformità lil entitajiet għajr il-korpi tas-settur pubbliku, jenħtieġ ukoll li ma jiġux affettwati minn dan ir-Regolament.
(60)Għall-eżerċitar tal-kompiti tagħhom fl-oqsma tal-prevenzjoni, tal-investigazzjoni, tad-detezzjoni jew tal-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali u amministrattivi, l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali u amministrattivi, kif ukoll il-ġbir ta’ data għal finijiet ta’ tassazzjoni jew doganali, korpi tas-settur pubbliku u istituzzjonijiet aġenziji u korpi tal-Unjoni, jenħtieġ li jibbażaw fuq is-setgħat tagħhom skont il-leġiżlazzjoni settorjali. Għaldaqstant, dan ir-Regolament ma jaffettwax l-istrumenti għall-kondiviżjoni, l-aċċess u l-użu tad-data f’dawk l-oqsma.
(61)Biex id-data mid-detenturi tad-data tkun magħmula disponibbli, f’każijiet ta’ ħtiġijiet eċċezzjonali, huwa meħtieġ qafas proporzjonat, limitat u prevedibbli fil-livell tal-Unjoni, għall-korpi tas-settur pubbliku u għall-istituzzjonijiet, għall-aġenziji jew għall-korpi tal-Unjoni kemm biex tiġi żgurata ċ-ċertezza ġuridika kif ukoll biex jiġu mminimizzati l-piżijiet amministrattivi mqiegħda fuq in-negozji. Għal dan il-għan, it-talbiet għad-data minn korpi tas-settur pubbliku u minn istituzzjonijiet, aġenziji u korpi tal-Unjoni lid-detenturi tad-data jenħtieġ li jkunu trasparenti u proporzjonati f’termini tal-ambitu tal-kontenut tagħhom u tal-granularità tagħhom. L-għan tat-talba u l-użu maħsub tad-data mitluba jenħtieġ li jkunu speċifiċi u spjegati b’mod ċar, filwaqt li jippermettu flessibbiltà xierqa għall-entità rikjedenti biex twettaq il-kompiti tagħha fl-interess pubbliku. It-talba jenħtieġ li tirrispetta wkoll l-interessi leġittimi tan-negozji li lilhom issir it-talba. Il-piż fuq id-detenturi tad-data jenħtieġ li jiġi minimizzat billi l-entitajiet rikjedenti jiġu obbligati jirrispettaw il-prinċipju ta’ darba biss, li jipprevjeni li tintalab aktar minn darba l-istess data minn aktar minn korp wieħed tas-settur pubbliku jew istituzzjoni, aġenzija jew korp tal-Unjoni fejn dik id-data tkun meħtieġa bħala tweġiba għal emerġenza pubblika. Sabiex tiġi żgurata t-trasparenza, jenħtieġ li t-talbiet għad-data magħmula minn korpi tas-settur pubbliku u minn istituzzjonijiet, aġenziji jew korpi tal-Unjoni jiġu ppubblikati mingħajr dewmien żejjed mill-entità li titlob id-data u d-disponibbiltà pubblika online tat-talbiet kollha ġġustifikati minn emerġenza pubblika jenħtieġ li tiġi żgurata.
(62)L-objettiv tal-obbligu li tiġi pprovduta d-data huwa li jiġi żgurat li l-korpi tas-settur pubbliku u l-istituzzjonijiet, l-aġenziji jew il-korpi tal-Unjoni jkollhom l-għarfien meħtieġ biex jirrispondu għal, jipprevjenu jew jirkupraw minn emerġenzi pubbliċi jew biex iżommu l-kapaċità li jwettqu kompiti speċifiċi pprovduti b’mod espliċitu mil-liġi. Id-data miksuba minn dawk l-entitajiet tista’ tkun kummerċjalment sensittiva. Għalhekk, jenħtieġ li d-Direttiva (UE) 2019/1024 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ma tapplikax għad-data magħmula disponibbli skont dan ir-Regolament u jenħtieġ li ma titqiesx bħala data miftuħa disponibbli għall-użu mill-ġdid minn partijiet terzi. Madankollu, dan ma għandux jaffettwa l-applikabbiltà tad-Direttiva (UE) 2019/1024 għall-użu mill-ġdid ta’ statistika uffiċjali, li għall-produzzjoni tagħha, ntużat id-data miksuba skont dan ir-Regolament, dment li l-użu mill-ġdid ma jinkludix id-data sottostanti. Barra minn hekk, jenħtieġ li ma taffettwax il-possibbiltà li d-data tiġi kondiviża għat-twettiq tar-riċerka jew għall-kompilazzjoni tal-istatistika uffiċjali, dment li jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet stabbiliti f’dan ir-Regolament. Jenħtieġ li l-korpi tas-settur pubbliku jitħallew ukoll jiskambjaw data miksuba skont dan ir-Regolament ma’ korpi oħra tas-settur pubbliku biex jindirizzaw il-ħtiġijiet eċċezzjonali li għalihom tkun intalbet id-data.
(63)Id-detenturi tad-data jenħtieġ li jkollhom il-possibbiltà li jew jitolbu modifika tat-talba magħmula minn korp tas-settur pubbliku jew magħmula minn istituzzjoni, aġenzija u korp tal-Unjoni jew it-tħassir tagħha f’perjodu ta’ 5 jew 15-il jum tax-xogħol skont in-natura tal-ħtieġa eċċezzjonali invokata fit-talba. F’każ ta’ talbiet motivati minn emerġenza pubblika, jenħtieġ li jkun hemm raġuni ġustifikata biex id-data ma tkunx disponibbli jekk ikun jista’ jintwera li t-talba hija simili jew identika għal talba ppreżentata qabel għall-istess għan minn korp ieħor tas-settur pubbliku jew minn istituzzjoni oħra, aġenzija jew korp tal-Unjoni. Detentur ta’ data li jirrifjuta t-talba jew li jfittex il-modifika tagħha jenħtieġ li jikkomunika l-ġustifikazzjoni sottostanti għar-rifjut tat-talba lill-korp tas-settur pubbliku jew lill-istituzzjoni, lill-aġenzija jew lill-korp tal-Unjoni li jitlob id-data. F’każ li d-drittijiet tal-bażi tad-data sui generis skont id-Direttiva 96/6/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill japplikaw fir-rigward tas-settijiet tad-data mitluba, id-detenturi tad-data jenħtieġ li jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom b’mod li ma jipprevjenix lill-korp tas-settur pubbliku u lill-istituzzjonijiet, l-aġenziji jew il-korpi tal-Unjoni, milli jiksbu d-data, jew milli jikkondividuha, f’konformità ma’ dan ir-Regolament.
(64)Fejn ikun strettament meħtieġ li tiġi inkluża data personali fid-data magħmula disponibbli għal korp tas-settur pubbliku jew għal istituzzjoni, aġenzija jew korp tal-Unjoni, ir-regoli applikabbli dwar il-protezzjoni tad-data personali jenħtieġ li jiġu rispettati u li l-għemil disponibbli tad-data u l-użu sussegwenti tagħha jenħtieġu li u għandhom ikunu akkumpanjati minn salvagwardji għad-drittijiet u għall-interessi tal-individwi kkonċernati minn dik id-data. Il-korp li jitlob id-data jenħtieġ li juri l-ħtieġa stretta u l-finijiet speċifiċi u limitati għall-ipproċessar. Id-detentur tad-data jenħtieġ li jagħmel sforzi raġonevoli biex janonimizza d-data jew, fejn tali anonimizzazzjoni tirriżulta impossibbli, id-detentur tad-data jenħtieġ li japplika mezzi teknoloġiċi bħall-psewdonimizzazzjoni u l-aggregazzjoni, qabel ma jagħmel id-data disponibbli.
(65)Id-data magħmula disponibbli għall-korpi tas-settur pubbliku u għall-istituzzjonijiet, għall-aġenziji u għall-korpi tal-Unjoni abbażi ta’ ħtieġa eċċezzjonali jenħtieġ li tintuża biss għall-fini li għalih tkun intalbet, sakemm id-detentur tad-data li jkun għamel id-data disponibbli ma jkunx qabel b’mod espliċitu biex id-data tintuża għal skopijiet oħra. Id-data jenħtieġ li tinqered ladarba ma tibqax meħtieġa għall-iskop iddikjarat fit-talba, sakemm ma jkunx miftiehem mod ieħor, u d-detentur tad-data jenħtieġ li jiġi infurmat b’dan.
(66)Meta d-data pprovduta mid-detenturi tad-data terġa’ tintuża, il-korpi tas-settur pubbliku u l-istituzzjonijiet, l-aġenziji jew il-korpi tal-Unjoni jenħtieġ li jirrispettaw kemm il-leġiżlazzjoni applikabbli eżistenti kif ukoll l-obbligi kuntrattwali li għalihom huwa soġġett id-detentur tad-data. Meta d-divulgazzjoni tas-sigrieti kummerċjali tad-detentur tad-data lil korpi tas-settur pubbliku jew lil istituzzjonijiet, aġenziji jew korpi tal-Unjoni tkun strettament meħtieġa biex jiġi ssodisfat l-għan li għalih tkun intalbet id-data, jenħtieġ li tiġi żgurata l-kunfidenzjalità ta’ tali divulgazzjoni lid-detentur tad-data.
(67)Meta s-salvagwardja ta’ oġġett pubbliku sinifikanti tkun f’riskju, bħal fil-każ ta’ rispons għal emerġenzi pubbliċi, il-korp tas-settur pubbliku jew l-istituzzjoni, l-aġenzija jew il-korp tal-Unjoni ma għandhomx ikunu mistennija jikkumpensaw lill-intrapriżi għad-data miksuba. L-emerġenzi pubbliċi huma avvenimenti rari u mhux l-emerġenzi kollha bħal dawn jeħtieġu l-użu ta’ data miżmuma minn intrapriżi. Għalhekk, l-attivitajiet kummerċjali tad-detenturi tad-data x’aktarx li ma jiġux affettwati b’mod negattiv bħala konsegwenza tal-fatt li l-korpi tas-settur pubbliku jew l-istituzzjonijiet, l-aġenziji jew il-korpi tal-Unjoni jirrikorru għal dan ir-Regolament. Madankollu, peress li każijiet ta’ ħtieġa eċċezzjonali għajr ir-rispons għal emerġenza pubblika jistgħu jkunu aktar frekwenti, inklużi każijiet ta’ prevenzjoni jew ta’ rkupru minn emerġenza pubblika, id-detenturi tad-data jenħtieġ li f’każijiet bħal dawn ikunu intitolati għal kumpens raġonevoli li ma għandux jaqbeż il-kostijiet tekniċi u organizzazzjonali mġarrba biex ikun hemm konformità mat-talba u l-marġni raġonevoli meħtieġ biex id-data tkun magħmula disponibbli għall-korp tas-settur pubbliku jew għall-istituzzjoni, għall-aġenzija jew għall-korp tal-Unjoni. Jenħtieġ li l-kumpens ma jinftehimx bħala li jikkostitwixxi pagament għad-data nnifisha u bħala li huwa obbligatorju.
(68)Il-korp tas-settur pubbliku jew l-istituzzjoni, l-aġenzija jew il-korp tal-Unjoni jista’ jikkondividi d-data li jkun kiseb skont it-talba ma’ entitajiet jew ma’ persuni oħrajn meta dan ikun meħtieġ biex jitwettqu attivitajiet ta’ riċerka xjentifika jew attivitajiet analitiċi li ma jkunx jista’ jwettaq huwa stess. Tali data tista’ wkoll tiġi kondiviża taħt l-istess ċirkostanzi mal-istituti nazzjonali tal-istatistika u mal-Eurostat għall-kompilazzjoni tal-istatistika uffiċjali. Madankollu, tali attivitajiet ta’ riċerka jenħtieġ li jkunu kompatibbli mal-għan li għalih tkun intalbet id-data u d-detentur tad-data jenħtieġ li jiġi infurmat bil-kondiviżjoni ulterjuri tad-data li jkun ipprovda. Individwi li jwettqu riċerka jew organizzazzjonijiet ta’ riċerka li magħhom tista’ tiġi kondiviża din id-data jenħtieġ li jaġixxu jew fuq bażi mingħajr skop ta’ qligħ jew fil-kuntest ta’ missjoni ta’ interess pubbliku rikonoxxuta mill-Istat. Organizzazzjonijiet li l-impriżi kummerċjali jkollhom influwenza deċiżiva fuqhom li tippermetti lil dawn l-impriżi jeżerċitaw kontroll minħabba sitwazzjonijiet strutturali, li jistgħu jirriżultaw f’aċċess preferenzjali għar-riżultati tar-riċerka, jenħtieġ li ma jitqisux bħala organizzazzjonijiet ta’ riċerka għall-fini ta’ din id-Direttiva.
(69)Il-kapaċità għall-klijenti tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data, inkluż is-servizzi tal-cloud u tal-edge, li jaqilbu minn servizz tal-ipproċessar tad-data għal ieħor, filwaqt li jżommu funzjonalità minima tas-servizz, hija kundizzjoni ewlenija għal suq aktar kompetittiv b’inqas ostakli għad-dħul għal fornituri ta’ servizzi ġodda.
(70)Ir-Regolament (UE) 2018/1807 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill jinkoraġġixxi lill-fornituri ta’ servizzi jiżviluppaw u jimplimentaw b’mod effettiv kodiċijiet ta’ kondotta awtoregolatorji li jkopru l-aħjar prattiki għal, fost l-oħrajn, l-iffaċilitar tal-qlib ta’ fornituri ta’ servizzi tal-ipproċessar tad-data u l-portabbiltà tad-data. Minħabba l-effikaċja limitata tal-oqfsa awtoregolatorji żviluppati b’rispons għal dan, u n-nuqqas ta’ disponibbiltà ġenerali ta’ standards u ta’ interfaċċi miftuħa, huwa meħtieġ li jiġi adottat sett ta’ obbligi regolatorji minimi fuq il-fornituri ta’ servizzi tal-ipproċessar tad-data biex jiġu eliminati l-ostakli kuntrattwali, ekonomiċi u tekniċi għall-qlib effettiv bejn is-servizzi tal-ipproċessar tad-data.
(71)Is-servizzi tal-ipproċessar tad-data jenħtieġ li jkopru s-servizzi li jippermettu aċċess on-demand u aċċess remot wiesa’ għal grupp skalabbli u elastiku ta’ riżorsi informatiċi kondiviżabbli u distribwiti. Dawk ir-riżorsi informatiċi jinkludu riżorsi bħal networks, servers jew infrastruttura virtwali jew fiżika oħra, sistemi operattivi, software, inklużi għodod għall-iżvilupp tas-software, il-ħżin, l-applikazzjonijiet u s-servizzi. Il-kapaċità tal-klijent tas-servizz tal-ipproċessar tad-data biex unilateralment jipprovdi awtoforniment tal-kapaċitajiet tal-computing, bħall-ħin tas-server jew il-ħżin tan-network, mingħajr ebda interazzjoni umana mill-fornitur tas-servizz tista’ tiġi deskritta bħala amministrazzjoni on-demand. It-terminu “aċċess remot wiesa’” jintuża biex jiddeskrivi li l-kapaċitajiet informatiċi jkunu pprovduti fuq in-network u jiġu aċċessati permezz ta’ mekkaniżmi li jippromwovu l-użu ta’ pjattaformi ta’ terminals ħfief jew tqal eteroġeni (minn web browsers għal apparat portabbli u stazzjonijiet tax-xogħol). It-terminu “skalabbli” jirreferi għal riżorsi informatiċi li jiġu allokati b’mod flessibbli mill-fornitur tas-servizz tal-ipproċessar tad-data, irrispettivament mil-post ġeografiku fejn ikunu jinsabu r-riżorsi, sabiex jiġu ġestiti l-fluttwazzjonijiet li jkun hemm domanda kbira għalihom. It-terminu “grupp elastiku” jintuża biex jiddeskrivi dawk ir-riżorsi informatiċi li jiġu pprovduti u li jiġu rilaxxati skont id-domanda sabiex iżidu u jnaqqsu malajr ir-riżorsi disponibbli skont l-ammont ta’ xogħol. It-terminu “jistgħu jiġu kondiviżi” jintuża biex jiddeskrivi dawk ir-riżorsi informatiċi li jiġu pprovduti lil diversi utenti li jikkondividu aċċess komuni għas-servizz, iżda fejn l-ipproċessar isir b’mod separat għal kull utent, għalkemm is-servizz jiġi pprovdut mill-istess tagħmir elettroniku. It-terminu “distribwit” jintuża biex jiddeskrivi dawk ir-riżorsi informatiċi li jinsabu fuq kompjuters jew apparati differenti mqabbda ma’ network u li jikkomunikaw u li jikkoordinaw bejniethom billi jgħaddu l-messaġġi. It-terminu “distribwit ħafna” jintuża biex jiddeskrivi s-servizzi tal-ipproċessar tad-data li jinvolvu l-ipproċessar tad-data eqreb ta’ fejn tkun qed tiġi ġġenerata jew miġbura d-data, pereżempju f’apparat tal-ipproċessar tad-data konness. Edge computing, li huwa forma ta’ pproċessar ta’ data distribwit ħafna, huwa mistenni li jiġġenera mudelli kummerċjali ġodda u mudelli ta’ kunsinna ta’ servizzi tal-cloud, li jenħtieġ li jkunu miftuħin u interoperabbli sa mill-bidu nett.
(72)Dan ir-Regolament għandu l-għan li jiffaċilita l-qlib bejn is-servizzi tal-ipproċessar tad-data, li jinkludi l-kundizzjonijiet u l-azzjonijiet kollha li huma meħtieġa biex klijent jittermina ftehim kuntrattwali ta’ servizz tal-ipproċessar tad-data, biex jikkonkludi kuntratt ġdid wieħed jew aktar minn wieħed ma’ fornituri differenti ta’ servizzi tal-ipproċessar tad-data, biex l-assi diġitali kollha tiegħu jiġu trasferiti (ported), inkluż id-data, lill-fornituri l-oħrajn ikkonċernati u biex ikompli jużahom fl-ambjent il-ġdid filwaqt li jibbenefika mill-ekwivalenza funzjonali. L-assi diġitali jirreferu għall-elementi f’format diġitali li għalihom il-klijent għandu d-dritt għall-użu, inkluż id-data, l-applikazzjonijiet, il-magni virtwali u manifestazzjonijiet oħrajn ta’ teknoloġiji ta’ virtwalizzazzjoni, bħall-kontejners. Ekwivalenza funzjonali tfisser iż-żamma ta’ livell minimu ta’ funzjonalità ta’ servizz wara l-qlib, u jenħtieġ li titqies teknikament fattibbli kull meta kemm is-servizzi tal-ipproċessar tad-data tal-oriġini kif ukoll tad-destinazzjoni jkopru (parzjalment jew kompletament) l-istess tip ta’ servizz. Il-metadata, iġġenerata mill-użu min-naħa tal-klijent ta’ servizz, jenħtieġ li tkun portabbli wkoll skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament dwar il-qlib.
(73)Meta l-fornituri tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data min-naħa tagħhom ikunu klijenti ta’ servizzi tal-ipproċessar tad-data pprovduti minn fornitur terz, dawn jibbenefikaw minn qlib aktar effettiv huma stess, filwaqt li fl-istess ħin ikunu marbuta b’mod invarjabbli mill-obbligi ta’ dan ir-Regolament għal dak li jappartjeni għall-offerti ta’ servizz tagħhom stess.
(74)Jenħtieġ li l-fornituri ta’ servizzi tal-ipproċessar tad-data jkunu meħtieġa joffru l-assistenza u l-appoġġ kollu li hu meħtieġ biex il-proċess tal-qlib jirnexxi u jkun effettiv mingħajr ma jkun hemm bżonn li dawk il-fornituri ta’ servizzi tal-ipproċessar tad-data jiżviluppaw kategoriji ġodda ta’ servizzi fi ħdan jew abbażi tal-infrastruttura tal-IT ta’ servizz differenti ta’ fornituri tal-ipproċessar tad-data sabiex jiggarantixxu l-ekwivalenza funzjonali f’ambjent għajr is-sistemi tagħhom stess. Madankollu, il-fornituri tas-servizzi huma meħtieġa joffru l-assistenza u l-appoġġ kollu li hu meħtieġ biex jagħmlu l-proċess tal-qlib effettiv. Id-drittijiet eżistenti relatati mat-terminazzjoni ta’ kuntratti, inklużi dawk introdotti bir-Regolament (UE) 2016/679 u d-Direttiva (UE) 2019/770 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill jenħtieġ li ma jiġux affettwati.
(75)Sabiex tiġi ffaċilitata l-bidla bejn is-servizzi tal-ipproċessar tad-data, il-fornituri tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data jenħtieġ li jikkunsidraw l-użu ta’ għodod ta’ implimentazzjoni u/jew ta’ konformità, b’mod partikolari dawk ippubblikati mill-Kummissjoni fil-forma ta’ ktieb tar-regoli relatat mas-servizzi ta’ cloud. B’mod partikolari, klawżoli kuntrattwali standard huma ta’ benefiċċju biex iżidu l-fiduċja fis-servizzi tal-ipproċessar tad-data, biex tinħoloq relazzjoni aktar ibbilanċjata bejn l-utenti u l-fornituri tas-servizzi u biex tittejjeb iċ-ċertezza legali dwar il-kundizzjonijiet li japplikaw għall-qlib għal servizzi oħra tal-ipproċessar tad-data. F’dan id-dawl, l-utenti u l-fornituri ta’ servizzi jenħtieġ li jikkunsidraw l-użu ta’ klawżoli kuntrattwali standard żviluppati minn korpi jew minn gruppi ta’ esperti rilevanti stabbiliti skont id-dritt tal-Unjoni.
(76)L-ispeċifikazzjonijiet u l-istandards miftuħa tal-interoperabbiltà żviluppati f’konformità mal-paragrafi 3 u 4 tal-Anness II tar-Regolament (UE) 1025/2021 fil-qasam tal-interoperabbiltà u l-portabbiltà jippermettu ambjent tal-cloud b’bosta bejjiegħa, li huwa rekwiżit ewlieni għall-innovazzjoni miftuħa fl-ekonomija Ewropea tad-data. Peress li l-proċessi xprunati mis-suq ma wrewx il-kapaċità li jistabbilixxu speċifikazzjonijiet jew standards tekniċi li jiffaċilitaw l-interoperabbiltà effettiva tal-cloud fil-livelli ta’ PaaS (pjattaforma bħala servizz) u SaaS (software bħala servizz), jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista’, abbażi ta’ dan ir-Regolament u f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 1025/2012, titlob lill-korpi Ewropej tal-istandardizzazzjoni jiżviluppaw standards bħal dawn, b’mod partikolari għat-tipi ta’ servizzi fejn dawn l-istandards għadhom ma jeżistux. Minbarra dan, il-Kummissjoni se tħeġġeġ lill-partijiet fis-suq biex jiżviluppaw speċifikazzjonijiet rilevanti tal-interoperabbiltà miftuħa. Il-Kummissjoni, permezz ta’ atti delegati, tista’ tobbliga l-użu ta’ standards Ewropej għall-interoperabbiltà jew speċifikazzjonijiet miftuħa tal-interoperabbiltà għal tipi speċifiċi ta’ servizzi permezz ta’ referenza f’repożitorju ċentrali tal-istandards tal-Unjoni għall-interoperabbiltà tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data. L-istandards Ewropej u l-ispeċifikazzjonijiet miftuħa tal-interoperabbiltà jiġu referenzjati biss jekk ikunu konformi mal-kriterji speċifikati f’dan ir-Regolament, li għandhom l-istess tifsira bħar-rekwiżiti fil-paragrafi 3 u 4 tal-Anness II tar-Regolament (UE) Nru 1025/2021 u l-aspetti tal-interoperabbiltà definiti skont l-ISO/IEC 19941:2017.
(77)Pajjiżi terzi jistgħu jadottaw liġijiet, regolamenti u atti legali oħra li għandhom l-għan li jittrasferixxu jew li jipprovdu aċċess governattiv direttament għal data mhux personali li tkun tinsab barra mill-fruntieri tagħhom, inkluż fl-Unjoni. Sentenzi ta’ qrati jew tribunali jew deċiżjonijiet ta’ awtoritajiet ġudizzjarji jew amministrattivi, inkluż awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi f’pajjiżi terzi li jeħtieġu tali trasferiment jew aċċess għal data mhux personali jenħtieġ li jkunu infurzabbli meta jkunu bbażati fuq ftehim internazzjonali, bħal trattat ta’ assistenza legali reċiproka, fis-seħħ bejn il-pajjiż terz rikjedenti u l-Unjoni jew l-Istat Membru. F’każijiet oħra, jistgħu jinqalgħu sitwazzjonijiet fejn talba għat-trasferiment jew għall-għoti ta’ aċċess għal data mhux personali li tirriżulta minn liġi ta’ pajjiż terz tkun f’kunflitt mal-obbligu li tiġi protetta tali data skont id-dritt tal-Unjoni jew skont il-liġi nazzjonali, b’mod partikolari fir-rigward tal-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali tal-individwu, bħad-dritt għas-sigurtà u d-dritt għal rimedju effettiv, jew l-interessi fundamentali ta’ Stat Membru relatati mas-sigurtà jew mad-difiża nazzjonali, kif ukoll il-protezzjoni ta’ data kummerċjalment sensittiva, inkluż il-protezzjoni ta’ sigrieti kummerċjali, u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, u inkluż l-impenji kuntrattwali tagħha rigward il-kunfidenzjalità f’konformità ma’ tali liġi. Fin-nuqqas ta’ ftehimiet internazzjonali li jirregolaw kwistjonijiet bħal dawn, it-trasferiment jew l-aċċess jenħtieġ li jkun permess biss jekk jiġi verifikat li s-sistema legali tal-pajjiż terz teħtieġ li r-raġunijiet u l-proporzjonalità tad-deċiżjoni jkunu stabbiliti, li l-ordni tal-qorti jew id-deċiżjoni tkun speċifika fin-natura tagħha, u li l-oġġezzjoni motivata tad-destinatarju tkun soġġetta għal rieżami minn qorti kompetenti fil-pajjiż terz, li għandha s-setgħa li tqis debitament l-interessi ġuridiċi rilevanti tal-fornitur ta’ tali data. Kull fejn possibbli skont it-termini tat-talba għal aċċess għad-data tal-awtorità tal-pajjiż terz, jenħtieġ li l-fornitur tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data jkun jista’ jinforma lill-klijent li d-data tiegħu tkun meħtieġa, sabiex jivverifika l-preżenza ta’ kunflitt potenzjali ta’ tali aċċess mar-regoli tal-Unjoni jew nazzjonali, bħal dawk dwar il-protezzjoni ta’ data kummerċjalment sensittiva, inkluż il-protezzjoni tas-sigrieti kummerċjali u tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali u tal-impriżi kuntrattwali fir-rigward tal-kunfidenzjalità.
(78)Sabiex titrawwem aktar fiduċja fid-data, huwa importanti li s-salvagwardji fir-rigward taċ-ċittadini tal-Unjoni, is-settur pubbliku u n-negozji jiġu implimentati sa fejn ikun possibbli biex jiġi żgurat il-kontroll fuq id-data tagħhom. Barra minn hekk, id-dritt, il-valuri u l-istandards tal-Unjoni jenħtieġ li jiġu rispettati f’termini ta’ (iżda mhux limitati għal) sigurtà, protezzjoni tad-data u privatezza, u protezzjoni tal-konsumatur. Sabiex jiġi evitat l-aċċess illegali għal data mhux personali, jenħtieġ li l-fornituri ta’ servizzi tal-ipproċessar tad-data soġġetti għal dan l-istrument, bħal servizzi cloud u tal-edge, jieħdu l-miżuri raġonevoli kollha biex jipprevjenu l-aċċess għas-sistemi fejn tinħażen data mhux personali, inkluż, fejn rilevanti, permezz tal-kriptaġġ tad-data, is-sottomissjoni frekwenti għall-awditi, l-aderenza vverifikata mal-iskemi ta’ ċertifikazzjoni rilevanti ta’ riassigurazzjoni tas-sigurtà, u l-modifika tal-politiki korporattivi.
(79)L-istandardizzazzjoni u l-interoperabbiltà semantika jenħtieġ li jkollhom rwol ewlieni biex jipprovdu soluzzjonijiet tekniċi biex tiġi żgurata l-interoperabbiltà. Sabiex tiġi ffaċilitata l-konformità mar-rekwiżiti għall-interoperabbiltà, huwa meħtieġ li tiġi prevista preżunzjoni ta’ konformità għal soluzzjonijiet ta’ interoperabbiltà li jissodisfaw standards armonizzati jew partijiet minnhom f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 1025/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tadotta speċifikazzjonijiet komuni f’oqsma fejn ma jeżisti l-ebda standard armonizzat jew fejn tali standards ma jkunux biżżejjed sabiex ikomplu jtejbu l-interoperabbiltà għall-ispazji komuni Ewropej tad-data, l-interfaċċi tal-ipprogrammar tal-applikazzjonijiet, il-qlib tal-cloud kif ukoll il-kuntratti intelliġenti. Barra minn hekk, jistgħu jibqgħu jiġu adottati speċifikazzjonijiet komuni fis-setturi differenti, f’konformità mad-dritt settorjali tal-Unjoni jew nazzjonali, abbażi tal-ħtiġijiet speċifiċi ta’ dawk is-setturi. L-istrutturi u l-mudelli tad-data li jistgħu jerġgħu jintużaw (fil-forma ta’ vokabularji ewlenin), ontoloġiji, profil tal-applikazzjoni tal-metadata, data ta’ referenza fil-forma ta’ vokabularju ewlieni, tassonomiji, listi tal-kodiċijiet, tabelli tal-awtorità, teżawri jenħtieġ li jkunu wkoll parti mill-ispeċifikazzjonijiet tekniċi għall-interoperabbiltà semantika. Barra minn hekk, il-Kummissjoni jenħtieġ li tkun tista’ tawtorizza l-iżvilupp ta’ standards armonizzati għall-interoperabbiltà tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data.
(80)Sabiex tiġi promossa l-interoperabbiltà ta’ kuntratti intelliġenti f’applikazzjonijiet għall-kondiviżjoni tad-data, huwa meħtieġ li jiġu stabbiliti rekwiżiti essenzjali għal kuntratti intelliġenti għal professjonisti li joħolqu kuntratti intelliġenti għal oħrajn jew li jintegraw tali kuntratti intelliġenti f’applikazzjonijiet li jappoġġaw l-implimentazzjoni ta’ ftehimiet għall-kondiviżjoni tad-data. Sabiex tiġi ffaċilitata l-konformità ta’ tali kuntratti intelliġenti ma’ dawk ir-rekwiżiti essenzjali, huwa meħtieġ li tiġi prevista preżunzjoni ta’ konformità għal kuntratti intelliġenti li jissodisfaw standards armonizzati jew partijiet minnhom f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 1025/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.
(81)Sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni effiċjenti ta’ dan ir-Regolament, l-Istati Membri jenħtieġ li jaħtru awtorità kompetenti waħda jew aktar. Jekk Stat Membru jaħtar aktar minn awtorità kompetenti waħda, jenħtieġ li jaħtar ukoll awtorità kompetenti ta’ koordinazzjoni. Jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti jikkooperaw ma’ xulxin. L-awtoritajiet responsabbli għas-superviżjoni tal-konformità mal-protezzjoni tad-data u l-awtoritajiet kompetenti maħtura skont il-leġiżlazzjoni settorjali jenħtieġ li jkollhom ir-responsabbiltà għall-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament fl-oqsma ta’ kompetenza tagħhom.
(82)Sabiex jinfurzaw id-drittijiet tagħhom skont dan ir-Regolament, il-persuni fiżiċi u ġuridiċi jenħtieġ li jkunu intitolati jfittxu rimedju għall-ksur tad-drittijiet tagħhom skont dan ir-Regolament billi jressqu lmenti lill-awtoritajiet kompetenti. Jenħtieġ li dawk l-awtoritajiet ikunu obbligati jikkooperaw biex jiżguraw li l-ilment jiġi ttrattat u solvut kif xieraq. Sabiex isir użu mill-mekkaniżmu tan-network ta’ kooperazzjoni għall-protezzjoni tal-konsumatur u sabiex ikunu jistgħu jsiru azzjonijiet rappreżentattivi, dan ir-Regolament jemenda l-Annessi tar-Regolament (UE) 2017/2394 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u d-Direttiva (UE) 2020/1828 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.
(83)L-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw li l-ksur tal-obbligi stabbiliti f’dan ir-Regolament jiġi ssanzjonat b’penali. Meta jagħmlu dan, jenħtieġ li jqisu n-natura, il-gravità, ir-rikorrenza u t-tul ta’ żmien tal-ksur fid-dawl tal-interess pubbliku inkwistjoni, l-ambitu u t-tip ta’ attivitajiet imwettqa, kif ukoll il-kapaċità ekonomika tal-kontraventur. Jenħtieġ li jqisu jekk il-kontraventur jonqos b’mod sistematiku jew rikorrenti milli jikkonforma mal-obbligi tiegħu li jirriżultaw minn dan ir-Regolament. Sabiex tgħin lill-intrapriżi jfasslu u jinnegozjaw kuntratti, il-Kummissjoni jenħtieġ li tiżviluppa u tirrakkomanda termini kuntrattwali mhux obbligatorji għal kuntratti ta’ kondiviżjoni tad-data bejn in-negozji, fejn meħtieġ filwaqt li jitqiesu l-kundizzjonijiet f’setturi speċifiċi u l-prattiki eżistenti b’mekkaniżmi volontarji ta’ kondiviżjoni tad-data. Dawn il-mudelli ta’ termini kuntrattwali jenħtieġ li jkunu primarjament għodda prattika biex jgħinu b’mod partikolari lill-intrapriżi ż-żgħar jikkonkludu kuntratt. Meta jintużaw b’mod wiesa’ u b’mod integrali, dawn it-termini kuntrattwali mudell jenħtieġ li jkollhom ukoll l-effett ta’ benefiċċju li jinfluwenzaw it-tfassil ta’ kuntratti dwar l-aċċess għal u l-użu ta’ data u għalhekk iwasslu b’mod usa’ lejn relazzjonijiet kuntrattwali aktar ġusti meta jaċċessaw u jikkondividu d-data.
(84)Sabiex jiġi eliminat ir-riskju li d-detenturi tad-data f’bażijiet tad-data miksuba jew iġġenerati permezz ta’ komponenti fiżiċi, bħal sensuri, ta’ prodott konness u servizz relatat jikklemjaw id-dritt sui generis skont l-Artikolu 7 tad-Direttiva 96/9/KE, fejn tali bażijiet tad-data ma jikkwalifikawx għad-dritt sui generis, u huma u jagħmlu dan, ifixklu l-eżerċitar effettiv tad-dritt tal-utenti li jaċċessaw u li jużaw id-data u d-dritt li jikkondividu d-data ma’ partijiet terzi skont dan ir-Regolament, dan ir-Regolament jenħtieġ li jiċċara li d-dritt sui generis ma japplikax għal tali bażijiet tad-data peress li r-rekwiżiti għall-protezzjoni ma jkunux ġew issodisfati.
(85)Sabiex jitqiesu l-aspetti tekniċi tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data, is-setgħa li jiġu adottati atti f’konformità mal-Artikolu 290 tat-TFUE jenħtieġ li tiġi ddelegata lill-Kummissjoni fir-rigward tas-supplimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament biex jiġi introdott mekkaniżmu ta’ monitoraġġ dwar it-tariffi tal-qlib imposti mill-fornituri tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data fis-suq, biex jiġu speċifikati ulterjorment ir-rekwiżiti essenzjali għall-operaturi tal-ispazji tad-data u l-fornituri tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data dwar l-interoperabbiltà u biex tiġi ppubblikata r-referenza tal-ispeċifikazzjonijiet miftuħa tal-interoperabbiltà u l-istandards Ewropej għall-interoperabbiltà tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data. Huwa partikolarment importanti li l-Kummissjoni twettaq konsultazzjonijiet xierqa matul ix-xogħol tagħha ta’ tħejjija, anke fil-livell ta’ esperti, u li dawk il-konsultazzjonijiet jiġu mwettqa f’konformità mal-prinċipji stipulati fil-Ftehim Interistituzzjonali dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet tat-13 ta’ April 2016. B’mod partikolari, biex tiġi żgurata parteċipazzjoni ugwali fit-tħejjija ta’ atti delegati, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jirċievu d-dokumenti kollha fl-istess ħin li jirċevuhom l-esperti tal-Istati Membri, u l-esperti tagħhom ikollhom aċċess sistematiku għal-laqgħat tal-gruppi tal-esperti tal-Kummissjoni li jittrattaw it-tħejjija ta’ atti delegati.
(86)Sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata setgħat ta’ implimentazzjoni fir-rigward tas-supplimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament biex tadotta speċifikazzjonijiet komuni biex tiġi żgurata l-interoperabbiltà tal-ispazji komuni Ewropej tad-data u l-kondiviżjoni tad-data, il-qlib bejn is-servizzi tal-ipproċessar tad-data, l-interoperabbiltà ta’ kuntratti intelliġenti kif ukoll għal mezzi tekniċi, bħall-interfaċċi għall-ipprogrammar tal-applikazzjonijiet, biex tkun tista’ ssir it-trażmissjoni tad-data bejn il-partijiet inkluż dik kontinwa jew f’ħin reali u għall-vokabularji ewlenin tal-interoperabbiltà semantika, u biex jiġu adottati speċifikazzjonijiet komuni għall-kuntratti intelliġenti. Jenħtieġ li dawk is-setgħat jiġu eżerċitati f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.
(87)Dan ir-Regolament jenħtieġ li ma jaffettwax dispożizzjonijiet speċifiċi ta’ atti tal-Unjoni adottati fil-qasam tal-kondiviżjoni tad-data bejn in-negozji, bejn in-negozji u l-konsumaturi u bejn in-negozji u l-korpi tas-settur pubbliku li ġew adottati qabel id-data tal-adozzjoni ta’ dan ir-Regolament. Sabiex jiġu żgurati l-konsistenza u l-funzjonament bla xkiel tas-suq intern, il-Kummissjoni jenħtieġ li, fejn rilevanti, tevalwa s-sitwazzjoni fir-rigward tar-relazzjoni bejn dan ir-Regolament u l-atti adottati qabel id-data tal-adozzjoni ta’ dan ir-Regolament li jirregolaw il-kondiviżjoni tad-data, sabiex tiġi vvalutata l-ħtieġa għall-allinjament ta’ dawk id-dispożizzjonijiet speċifiċi ma’ dan ir-Regolament. Dan ir-Regolament jenħtieġ li jkun mingħajr preġudizzju għar-regoli li jindirizzaw il-ħtiġijiet speċifiċi għal setturi jew oqsma individwali ta’ interess pubbliku. Tali regoli jistgħu jinkludu rekwiżiti addizzjonali dwar aspetti tekniċi tal-aċċess għad-data, bħall-interfaċċi għall-aċċess għad-data, jew kif jista’ jiġi pprovdut aċċess għad-data, pereżempju direttament mill-prodott jew permezz ta’ servizzi ta’ intermedjazzjoni tad-data. Tali regoli jistgħu jinkludu wkoll limiti fuq id-drittijiet tad-detenturi tad-data biex jaċċessaw jew jużaw id-data tal-utenti, jew aspetti oħra lil hinn mill-aċċess u l-użu tad-data, bħall-aspetti ta’ governanza. Dan ir-Regolament jenħtieġ li jkun ukoll mingħajr preġudizzju għal regoli aktar speċifiċi fil-kuntest tal-iżvilupp ta’ spazji komuni Ewropej tad-data.
(88)Dan ir-Regolament jenħtieġ li ma jaffettwax l-applikazzjoni tar-regoli dwar il-kompetizzjoni u b’mod partikolari l-Artikoli 101 u 102 tat-Trattat. Il-miżuri previsti f’dan ir-Regolament jenħtieġ li ma jintużawx biex jirrestrinġu l-kompetizzjoni b’mod li jmur kontra t-Trattat.
(89)Sabiex l-atturi ekonomiċi jkunu jistgħu jadattaw għar-regoli l-ġodda stipulati f’dan ir-Regolament, jenħtieġ li dawn japplikaw minn sena wara d-dħul fis-seħħ tar-Regolament.
(90)Il-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data u l-Bord Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data ġew ikkkonsultati f’konformità mal-Artikolu 42 tar-Regolament (KE) 2018/1725 u taw opinjoni konġunta fi [XX XX 2022].
ADOTTAW DAN IR-REGOLAMENT:
KAPITOLU I
DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI
Artikolu 1
Suġġett u ambitu
1.Dan ir-Regolament jistabbilixxi regoli armonizzati dwar l-għemil tad-data ġġenerata mill-użu ta’ prodott jew servizz relatat disponibbli għall-utent ta’ dak il-prodott jew servizz, dwar l-għemil disponibbli tad-data mid-detenturi tad-data għar-riċevituri tad-data, u dwar l-għemil disponibbli tad-data mid-detenturi tad-data għal korpi tas-settur pubbliku jew istituzzjonijiet, aġenziji jew korpi tal-Unjoni, fejn ikun hemm ħtieġa eċċezzjonali, għat-twettiq ta’ kompitu mwettaq fl-interess pubbliku:
2.Dan ir-Regolament japplika għal:
(a)manifatturi ta’ prodotti u l-fornituri ta’ servizzi relatati mqiegħda fis-suq fl-Unjoni u l-utenti ta’ tali prodotti jew servizzi;
(b)detenturi tad-data li jagħmlu d-data disponibbli għar-riċevituri tad-data fl-Unjoni;
(c)riċevituri tad-data fl-Unjoni li għalihom tkun disponibbli d-data;
(d)korpi tas-settur pubbliku u istituzzjonijiet, aġenziji jew korpi tal-Unjoni li jitolbu lid-detenturi tad-data jagħmlu d-data disponibbli meta jkun hemm ħtieġa eċċezzjonali għal dik id-data għat-twettiq ta’ kompitu mwettaq fl-interess pubbliku u d-detenturi tad-data li jipprovdu dik id-data bi tweġiba għal talba bħal din;
(e)fornituri ta’ servizzi tal-ipproċessar tad-data li joffru tali servizzi lill-klijenti fl-Unjoni.
3.Id-dritt tal-Unjoni dwar il-protezzjoni tad-data personali, il-privatezza u l-kunfidenzjalità tal-komunikazzjonijiet u l-integrità tat-tagħmir terminali għandu japplika għad-data personali pproċessata b’rabta mad-drittijiet u mal-obbligi stabbiliti f’dan ir-Regolament. Dan ir-Regolament ma għandux jaffettwa l-applikabbiltà tad-dritt tal-Unjoni dwar il-protezzjoni tad-data personali, b’mod partikolari r-Regolament (UE) 2016/679 u d-Direttiva 2002/58/KE, inklużi s-setgħat u l-kompetenzi tal-awtoritajiet superviżorji. Sa fejn huma kkonċernati d-drittijiet stabbiliti fil-Kapitolu II ta’ dan ir-Regolament, u meta l-utenti jkunu s-suġġetti tad-data ta’ data personali soġġetti għad-drittijiet u l-obbligi skont dak il-Kapitolu, id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament għandhom jikkomplementaw id-dritt tal-portabbiltà tad-data skont l-Artikolu 20 tar-Regolament (UE) 2016/679.
4.Dan ir-Regolament ma għandux jaffettwa l-atti legali tal-Unjoni u dawk nazzjonali li jipprevedu l-kondiviżjoni, l-aċċess u l-użu ta’ data għall-finijiet tal-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali, inkluż ir-Regolament (UE) 2021/784 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u [l-proposti dwar l-evidenza elettronika [COM(2018) 225 u 226] ladarba jiġu adottati, u l-kooperazzjoni internazzjonali f’dak il-qasam. Dan ir-Regolament ma għandux jaffettwa l-ġbir, il-kondiviżjoni, l-aċċess għal u l-użu ta’ data skont id-Direttiva (UE) 2015/849 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-prevenzjoni tal-użu tas-sistema finanzjarja għall-finijiet tal-ħasil tal-flus jew il-finanzjament tat-terroriżmu u r-Regolament (UE) 2015/847 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-informazzjoni li takkumpanja t-trasferiment ta’ fondi. Dan ir-Regolament ma għandux jaffettwa l-kompetenzi tal-Istati Membri fir-rigward ta’ attivitajiet li jikkonċernaw is-sigurtà pubblika, id-difiża, is-sigurtà nazzjonali, l-amministrazzjoni doganali u tat-taxxa u s-saħħa u s-sikurezza taċ-ċittadini f’konformità mad-dritt tal-Unjoni.
Artikolu 2
Definizzjonijiet
Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
(1)“data” tfisser kwalunkwe rappreżentazzjoni diġitali ta’ atti, fatti jew informazzjoni u kwalunkwe kompilazzjoni ta’ dawn l-atti, fatti jew informazzjoni, inkluż fil-forma ta’ reġistrazzjoni awdjo, viżiva jew awdjoviżiva;
(2)“prodott” tfisser oġġett tanġibbli u mobbli, inkluż fejn inkorporat f’oġġett immobbli, li jikseb, jiġġenera jew jiġbor, data dwar l-użu jew l-ambjent tiegħu, u li jkun jista’ jikkomunika data permezz ta’ servizz ta’ komunikazzjoni elettronika disponibbli għall-pubbliku u li l-funzjoni primarja tiegħu ma tkunx il-ħżin u l-ipproċessar tad-data;
(3)“servizz relatat” tfisser servizz diġitali, inkluż software, li huwa inkorporat fi prodott jew interkonness ma’ prodott b’tali mod li n-nuqqas tiegħu jipprevjeni lill-prodott milli jwettaq waħda mill-funzjonijiet tiegħu;
(4)“assistenti virtwali” tfisser software li jista’ jipproċessa d-domandi, il-kompiti jew il-mistoqsijiet, inkluż abbażi ta’ input b’awdjo, bil-miktub, ġesti jew movimenti, u abbażi ta’ dawk id-domandi, il-kompiti jew il-mistoqsijiet, jipprovdi aċċess għas-servizzi tiegħu stess u ta’ partijiet terzi jew jikkontrolla l-apparati tagħhom stess u ta’ partijiet terzi;
(5)“utent” tfisser persuna fiżika jew ġuridika li jkollha s-sjieda, li tikri jew li tagħmel lokazzjoni ta’ prodott jew li tirċievi servizzi;
(6)“detentur tad-data” tfisser persuna ġuridika jew fiżika li għandha d-dritt jew l-obbligu, f’konformità ma’ dan ir-Regolament, id-dritt applikabbli tal-Unjoni jew il-leġiżlazzjoni nazzjonali li timplimenta d-dritt tal-Unjoni, jew fil-każ ta’ data mhux personali u permezz tal-kontroll tad-disinn tekniku tal-prodott u tas-servizzi relatati, il-kapaċità, li tagħmel ċerta data disponibbli;
(7)“riċevitur tad-data” tfisser persuna ġuridika jew fiżika, li taġixxi għal finijiet li huma relatati mal-kummerċ, man-negozju, mas-sengħa jew mal-professjoni ta’ dik il-persuna, minbarra l-utent ta’ prodott jew servizz relatat, li d-detentur tad-data jagħmel id-data disponibbli lilha, inkluż parti terza wara talba mill-utent lid-detentur tad-data jew f’konformità ma’ obbligu ġuridiku skont id-dritt tal-Unjoni jew il-leġiżlazzjoni nazzjonali li timplimenta d-dritt tal-Unjoni;
(8)“intrapriża” tfisser persuna fiżika jew ġuridika li fir-rigward ta’ kuntratti u prattiki koperti minn dan ir-Regolament tkun qed taġixxi għal finijiet li huma relatati mal-kummerċ, man-negozju, mas-sengħa jew mal-professjoni ta’ dik il-persuna;
(9) “korp tas-settur pubbliku” tfisser awtoritajiet nazzjonali, reġjonali jew lokali tal-Istati Membri u korpi regolati mil-liġi pubblika tal-Istati Membri, jew assoċjazzjonijiet iffurmati minn tali awtorità waħda jew aktar jew minn tali korp wieħed jew aktar;
(10)“emerġenza pubblika” tfisser sitwazzjoni eċċezzjonali li taffettwa b’mod negattiv il-popolazzjoni tal-Unjoni, ta’ Stat Membru jew ta’ parti minnu, b’riskju ta’ riperkussjonijiet serji u dejjiema fuq il-kundizzjonijiet tal-għajxien jew fuq l-istabbiltà ekonomika, jew id-degradazzjoni sostanzjali tal-assi ekonomiċi fl-Unjoni jew fl-Istat(i) Membru/i rilevanti;
(11)“ipproċessar” tfisser kwalunkwe operazzjoni jew sett ta’ operazzjonijiet li jitwettqu fuq data jew fuq settijiet ta’ data f’format elettroniku, sew jekk b’mezzi awtomatizzati, bħalma huma l-ġbir, ir-reġistrazzjoni, l-organizzazzjoni, l-istrutturar, il-ħżin, l-adattament jew it-tibdil, l-irkupru, il-konsultazzjoni, l-użu, id-divulgazzjoni permezz ta’ trażmissjoni, id-disseminazzjoni jew it-tqegħid għad-dispożizzjoni, l-allinjament jew il-kombinament, ir-restrizzjoni, it-tħassir jew il-qerda;
(12)“servizz tal-ipproċessar tad-data” tfisser servizz diġitali għajr servizz tal-kontenut online kif definit fl-Artikolu 2(5) tar-Regolament (UE) 2017/1128, ipprovdut lil klijent, li jippermetti amministrazzjoni fuq talba u aċċess remot wiesa’ għal grupp skalabbli u elastiku ta’ riżorsi informatiċi li jistgħu jiġu kondiviżi ta’ natura ċentralizzata, distribwita jew distribwita ħafna;
(13)“tip ta’ servizz” tfisser sett ta’ servizzi tal-ipproċessar tad-data li jaqsmu l-istess objettiv primarju u mudell bażiku ta’ servizz tal-ipproċessar tad-data;
(14)“ekwivalenza funzjonali” tfisser iż-żamma ta’ livell minimu ta’ funzjonalità fl-ambjent ta’ servizz ġdid tal-ipproċessar tad-data wara l-proċess tal-qlib, sa tali punt li, b’reazzjoni għal azzjoni ta’ input mill-utent dwar l-elementi ewlenin tas-servizz, is-servizz tad-destinazzjoni jagħti l-istess output fl-istess prestazzjoni u bl-istess livell ta’ sigurtà, reżiljenza operazzjonali u kwalità tas-servizz bħas-servizz oriġinarju fil-mument tat-terminazzjoni tal-kuntratt;
(15)“speċifikazzjonijiet miftuħa tal-interoperabbiltà” tfisser speċifikazzjonijiet tekniċi tal-ICT, kif definiti fir-Regolament (UE) Nru 1025/2012, li huma orjentati lejn il-prestazzjoni lejn il-kisba tal-interoperabbiltà bejn is-servizzi tal-ipproċessar tad-data;
(16)“kuntratt intelliġenti” tfisser programm tal-kompjuter maħżun f’sistema ta’ reġistru elettroniku fejn l-eżitu tal-eżekuzzjoni tal-programm jiġi rreġistrat fuq il-ktieb elettroniku;
(17)“ktieb elettroniku” tfisser ktieb elettroniku skont it-tifsira tal-Artikolu 3(53), tar-Regolament (UE) Nru 910/2014;
(18)“speċifikazzjonijiet komuni” tfisser dokument, għajr standard, li jkun fih soluzzjonijiet tekniċi li jipprovdu mezz għall-konformità ma’ ċerti rekwiżiti u obbligi stabbiliti skont dan ir-Regolament;
(19)“interoperabbiltà” tfisser il-kapaċità ta’ żewġ spazji jew aktar tad-data jew networks ta’ komunikazzjoni, sistemi, prodotti, applikazzjonijiet jew komponenti għall-iskambju u għall-użu tad-data sabiex iwettqu l-funzjonijiet tagħhom;
(20)“standard armonizzat” tfisser standard armonizzat kif definit fl-Artikolu 2(1)(c) tar-Regolament (UE) Nru 1025/2012.
KAPITOLU II
KONDIVIŻJONI TAD-DATA BEJN NEGOZJU U KONSUMATUR U BEJN NEGOZJU U NEGOZJU
Artikolu 3
L-obbligu li d-data ġġenerata mill-użu ta’ prodotti jew ta’ servizzi relatati ssir aċċessibbli
1.Il-prodotti għandhom jitfasslu u jiġu manifatturati, u għandhom jiġu pprovduti servizzi relatati, b’tali mod li d-data ġġenerata mill-użu tagħhom tkun, awtomatikament, aċċessibbli faċilment, b’mod sikur u, fejn rilevanti u xieraq, aċċessibbli direttament għall-utent.
2.Qabel ma jiġi konkluż kuntratt għax-xiri, għall-kiri jew għal-lokazzjoni ta’ prodott jew ta’ servizz relatat, għandha mill-inqas tingħata l-informazzjoni li ġejja lill-utent, f’format ċar u li jinftiehem:
(a)in-natura u l-volum tad-data li x’aktarx tiġi ġġenerata bl-użu tal-prodott jew servizz relatat;
(b)jekk id-data hijiex probabbli li tiġi ġġenerata kontinwament u f’ħin reali;
(c)kif l-utent jista’ jaċċessa dik id-data;
(d)jekk il-manifattur li jforni l-prodott jew il-fornitur tas-servizz li jipprovdi s-servizz relatat għandux l-intenzjoni li juża d-data huwa stess jew għandux l-intenzjoni li jippermetti lil parti terza tuża d-data u, jekk iva, l-għanijiet li għalihom se tintuża dik id-data;
(e)jekk il-bejjiegħ, il-kerrej jew il-lokatur huwiex id-detentur tad-data u, jekk le, l-identità tad-detentur tad-data, bħall-isem kummerċjali tiegħu u l-indirizz ġeografiku li fih huwa stabbilit;
(f)il-mezzi ta’ komunikazzjoni li jippermettu lill-utent jikkuntattja lid-detentur tad-data malajr u jikkomunika ma’ dak id-detentur tad-data b’mod effiċjenti;
(g)kif l-utent jista’ jitlob li d-data tiġi kondiviża ma’ parti terza;
(h)id-dritt tal-utent li jissottometti lment li jallega ksur tad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu mal-awtorità kompetenti msemmija fl-Artikolu 31.
Artikolu 4
Id-dritt tal-utenti li jaċċessaw u li jużaw data ġġenerata mill-użu ta’ prodotti jew servizzi relatati
1.Meta d-data ma tkunx tista’ tiġi aċċessata direttament mill-utent mill-prodott, id-detentur tad-data għandu jagħmel disponibbli għall-utent id-data ġġenerata bl-użu tiegħu ta’ prodott jew servizz relatat mingħajr dewmien żejjed, mingħajr ħlas u, fejn applikabbli, kontinwament u f’ħin reali. Dan għandu jsir abbażi ta’ talba sempliċi permezz ta’ mezzi elettroniċi fejn dan ikun teknikament fattibbli.
2.Id-detentur tad-data ma għandux jirrikjedi li l-utent jipprovdi kwalunkwe informazzjoni lil hinn minn dak li huwa meħtieġ biex tiġi vverifikata l-kwalità bħala utent skont il-paragrafu 1. Id-detentur tad-data ma għandu jżomm l-ebda informazzjoni dwar l-aċċess tal-utent għad-data mitluba lil hinn minn dak li huwa meħtieġ għall-eżekuzzjoni tajba tat-talba għall-aċċess tal-utent u għas-sigurtà u għall-manutenzjoni tal-infrastruttura tad-data.
3.Is-sigrieti kummerċjali għandhom jiġu ddivulgati biss dment li jittieħdu l-miżuri speċifiċi kollha meħtieġa biex tiġi ppreservata l-kunfidenzjalità tas-sigrieti kummerċjali b’mod partikolari fir-rigward ta’ partijiet terzi. Id-detentur tad-data u l-utent jistgħu jaqblu fuq miżuri biex jippreservaw il-kunfidenzjalità tad-data kondiviża, b’mod partikolari fir-rigward ta’ partijiet terzi.
4.L-utent ma għandux juża d-data miksuba skont talba msemmija fil-paragrafu 1 biex jiżviluppa prodott li jikkompeti mal-prodott li minnu toriġina d-data.
5.Meta l-utent ma jkunx suġġett tad-data, kwalunkwe data personali ġġenerata bl-użu ta’ prodott jew servizz relatat għandha ssir disponibbli biss mid-detentur tad-data għall-utent fejn ikun hemm bażi ġuridika valida skont l-Artikolu 6(1) tar-Regolament (UE) 2016/679 u, fejn rilevanti, il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 9 tar-Regolament (UE) 2016/679 huma ssodisfati.
6.Id-detentur tad-data għandu juża biss kwalunkwe data mhux personali ġġenerata mill-użu ta’ prodott jew servizz relatat abbażi ta’ ftehim kuntrattwali mal-utent. Id-detentur tad-data ma għandux juża tali data ġġenerata mill-użu tal-prodott jew tas-servizz relatat biex jikseb intuwitu dwar is-sitwazzjoni ekonomika, assi u metodi ta’ produzzjoni ta’ jew l-użu mill-utent li jista’ jimmina l-pożizzjoni kummerċjali tal-utent fis-swieq li fihom huwa attiv l-utent.
Artikolu 5
Id-dritt li tiġi kondiviża data ma’ partijiet terzi
1.Fuq talba minn utent, jew minn parti li taġixxi f’isem utent, id-detentur tad-data għandu jagħmel disponibbli d-data ġġenerata mill-użu ta’ prodott jew servizz relatat lil parti terza, mingħajr dewmien żejjed, mingħajr ħlas għall-utent, tal-istess kwalità, kif inhi disponibbli għad-detentur tad-data u, fejn applikabbli, kontinwament u f’ħin reali.
2.Kwalunkwe impriża li tipprovdi servizzi ta’ pjattaforma ewlenija li għalihom wieħed jew aktar minn dawn is-servizzi ġew maħtura bħala gatekeeper, skont l-Artikolu […] [tar-Regolament XXX dwar swieq kontestabbli u ġusti fis-settur diġitali (l-Att dwar is-Swieq Diġitali)], ma għandhiex tkun parti terza eliġibbli skont dan l-Artikolu u għalhekk ma għandhiex:
(a)tħajjar jew tinċentiva kummerċjalment utent bi kwalunkwe mod, inkluż billi tipprovdi kumpens monetarju jew kwalunkwe kumpens ieħor, biex tagħmel id-data disponibbli għal wieħed mis-servizzi tiegħu li l-utent ikun kiseb wara talba skont l-Artikolu 4(1);
(b)tfittex jew tinċentiva kummerċjalment utent biex jitlob lid-detentur tad-data jagħmel id-data disponibbli għal wieħed mis-servizzi tiegħu skont il-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu;
(c)tirċievi data minn utent li l-utent ikun kiseb wara talba skont l-Artikolu 4(1).
3.L-utent jew parti terza ma għandhomx ikunu meħtieġa jipprovdu kwalunkwe informazzjoni lil hinn minn dak li huwa meħtieġ biex tiġi vverifikata l-kwalità bħala utent jew bħala parti terza skont il-paragrafu 1. Id-detentur tad-data ma għandu jżomm l-ebda informazzjoni dwar l-aċċess tal-parti terza għad-data mitluba lil hinn minn dak li huwa meħtieġ għall-eżekuzzjoni tajba tat-talba għal aċċess tal-parti terza u għas-sigurtà u l-manutenzjoni tal-infrastruttura tad-data.
4.Il-parti terza ma għandhiex tuża mezzi ta’ ġegħil jew abbuż li juru lakuni evidenti fl-infrastruttura teknika tad-detentur tad-data mfassla għall-protezzjoni tad-data sabiex tikseb aċċess għad-data.
5.Id-detentur tad-data ma għandu juża l-ebda data mhux personali ġġenerata mill-użu tal-prodott jew tas-servizz relatat biex jikseb għarfien dwar is-sitwazzjoni ekonomika, l-assi u l-metodi ta’ produzzjoni tal-parti terza jew l-użu minnha li jistgħu jimminaw il-pożizzjoni kummerċjali tal-parti terza fis-swieq li fihom hija attiva l-parti terza, sakemm il-parti terza ma tkunx tat il-kunsens tagħha għal tali użu u jkollha l-possibbiltà teknika li tirtira dak il-kunsens fi kwalunkwe ħin.
6.Meta l-utent ma jkunx suġġett tad-data, kwalunkwe data personali ġġenerata bl-użu ta’ prodott jew servizz relatat għandha ssir disponibbli biss meta jkun hemm bażi ġuridika valida skont l-Artikolu 6(1) tar-Regolament (UE) 2016/679 u fejn rilevanti, il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 9 tar-Regolament (UE) 2016/679 huma ssodisfati.
7.Kwalunkwe nuqqas min-naħa tad-detentur tad-data u tal-parti terza milli jaqbel fuq arranġamenti għat-trażmissjoni tad-data ma għandux ifixkel, jipprevjeni jew jinterferixxi mal-eżerċitar tad-drittijiet tas-suġġett tad-data skont ir-Regolament (UE) 2016/679 u, b’mod partikolari, mad-dritt għall-portabbiltà tad-data skont l-Artikolu 20 ta’ dak ir-Regolament.
8.Is-sigrieti kummerċjali għandhom jiġu ddivulgati biss lil partijiet terzi sa fejn ikunu strettament meħtieġa biex jissodisfaw l-iskop miftiehem bejn l-utent u l-parti terza u l-miżuri kollha speċifiċi meħtieġa miftiehma bejn id-detentur tad-data u l-parti terza jittieħdu mill-parti terza biex tiġi ppreservata l-kunfidenzjalità tas-sigriet kummerċjali. F’każ bħal dan, in-natura tad-data bħala sigrieti kummerċjali u l-miżuri għall-preservazzjoni tal-kunfidenzjalità għandhom jiġu speċifikati fil-ftehim bejn id-detentur tad-data u l-parti terza.
9.Id-dritt imsemmi fil-paragrafu 1 ma għandux jaffettwa b’mod ħażin id-drittijiet u l-libertajiet ta’ oħrajn.
Artikolu 6
Obbligi ta’ partijiet terzi li jirċievu data fuq talba tal-utent
1.Parti terza għandha tipproċessa d-data li titqiegħed għad-dispożizzjoni tagħha skont l-Artikolu 5 biss għall-finijiet u skont il-kundizzjonijiet miftiehma mal-utent, u soġġett għad-drittijiet tas-suġġett tad-data sa fejn hija kkonċernata d-data personali, u għandha tħassar id-data meta din ma tibqax meħtieġa għall-iskop miftiehem.
2.Il-parti terza ma għandhiex:
(a)tisforza, tqarraq jew timmanipula lill-utent bi kwalunkwe mod, billi timmina jew tfixkel l-awtonomija, it-teħid ta’ deċiżjonijiet jew l-għażliet tal-utent, inkluż permezz ta’ interfaċċa diġitali mal-utent;
(b)tuża d-data li tirċievi għat-tfassil tal-profil tal-persuni fiżiċi skont it-tifsira tal-Artikolu 4(4) tar-Regolament (UE) 2016/679, sakemm ma jkunx neċessarju li jiġi pprovdut is-servizz mitlub mill-utent;
(c)tagħmel id-data disponibbli li tirċievi lil parti terza oħra, f’forma mhux ipproċessata, aggregata jew derivata, sakemm dan ma jkunx neċessarju biex jiġi pprovdut is-servizz mitlub mill-utent;
(d)tagħmel disponibbli d-data li tirċievi għal impriża li tipprovdi servizzi ta’ pjattaforma ewlenija, li għaliha, wieħed jew aktar minn dawn is-servizzi jkunu ġew maħtura bħala gatekeeper skont l-Artikolu […] [tar-Regolament dwar swieq kontestabbli u ġusti fis-settur diġitali (l-Att dwar is-Swieq Diġitali)];
(e)tuża d-data li tirċievi biex tiżviluppa prodott li jikkompeti mal-prodott li minnu toriġina d-data aċċessata jew tikkondividi d-data ma’ parti terza oħra għal dak il-għan;
(f)tipprevjeni lill-utent, inkluż permezz ta’ impenji kuntrattwali, milli jagħmel id-data li jirċievi disponibbli għal partijiet oħrajn.
Artikolu 7
L-ambitu tal-obbligi ta’ kondiviżjoni tad-data bejn in-negozji u l-konsumaturi u bejn negozju u negozju
1.L-obbligi ta’ dan il-Kapitolu ma għandhomx japplikaw għal data ġġenerata bl-użu ta’ prodotti manifatturati jew servizzi relatati pprovduti minn intrapriżi li jikkwalifikaw bħala intrapriżi mikro jew żgħar, kif definit fl-Artikolu 2 tal-Anness tar-Rakkomandazzjoni 2003/361/KE, sakemm dawk l-intrapriżi ma jkollhomx intrapriżi sħab jew intrapriżi relatati kif definit fl-Artikolu 3 tal-Anness tar-Rakkomandazzjoni 2003/361/KE li ma jikkwalifikawx bħala intrapriżi mikro jew żgħar.
2.Meta dan ir-Regolament jirreferi għal prodotti jew għal servizzi relatati, tali referenza għandha tinftiehem ukoll li tinkludi assistenti virtwali, dment li dawn jintużaw għall-aċċess jew għall-kontroll ta’ prodott jew ta’ servizz relatat.
KAPITOLU III
OBBLIGI GĦAD-DETENTURI TAD-DATA LEGALMENT OBBLIGATI LI JAGĦMLU D-DATA DISPONIBBLI
Artikolu 8
Il-kundizzjonijiet li taħthom id-detenturi tad-data jagħmlu d-data disponibbli għar-riċevituri tad-data
1.Meta detentur tad-data jkun obbligat li jagħmel id-data disponibbli għal riċevitur tad-data skont l-Artikolu 5 jew skont dritt ieħor tal-Unjoni jew skont leġiżlazzjoni nazzjonali li timplimenta d-dritt tal-Unjoni, huwa għandu jagħmel dan skont termini ġusti, raġonevoli u nondiskriminatorji u b’mod trasparenti f’konformità mad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu u l-Kapitolu IV.
2.Detentur tad-data għandu jiftiehem ma’ riċevitur tad-data fuq it-termini biex id-data ssir disponibbli. Terminu kuntrattwali li jikkonċerna l-aċċess għal u l-użu tad-data jew ir-responsabbiltà u r-rimedji għall-ksur jew għat-terminazzjoni ta’ obbligi relatati mad-data ma għandux ikun vinkolanti jekk jissodisfa l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 13 jew jekk jeskludi l-applikazzjoni ta’, jidderoga minn jew ivarja l-effett tad-drittijiet tal-utent skont il-Kapitolu II.
3.Detentur tad-data ma għandux jiddiskrimina bejn kategoriji komparabbli ta’ riċevituri tad-data, inklużi intrapriżi sħab jew intrapriżi relatati, kif definit fl-Artikolu 3 tal-Anness tar-Rakkomandazzjoni 2003/361/KE, tad-detentur tad-data, meta jagħmel id-data disponibbli. Meta riċevitur tad-data jqis li l-kundizzjonijiet li taħthom id-data tkun saret disponibbli għalih huma diskriminatorji, għandu jkun f’idejn id-detentur tad-data li juri li ma kien hemm l-ebda diskriminazzjoni.
4.Detentur tad-data ma għandux jagħmel id-data disponibbli għal riċevitur tad-data fuq bażi esklużiva sakemm dan ma jkunx mitlub mill-utent skont il-Kapitolu II.
5.Id-detenturi tad-data u r-riċevituri tad-data ma għandhomx ikunu meħtieġa jipprovdu kwalunkwe informazzjoni lil hinn minn dak li huwa meħtieġ biex tiġi vverifikata l-konformità mat-termini kuntrattwali miftiehma biex id-data tkun magħmula disponibbli jew mal-obbligi tagħhom skont dan ir-Regolament jew dritt applikabbli ieħor tal-Unjoni jew leġiżlazzjoni nazzjonali li timplimenta d-dritt tal-Unjoni.
6.Sakemm ma jkunx previst mod ieħor mid-dritt tal-Unjoni, inkluż l-Artikolu 6 ta’ dan ir-Regolament, jew mil-leġiżlazzjoni nazzjonali li timplimenta d-dritt tal-Unjoni, obbligu li d-data tkun magħmula disponibbli għal riċevitur tad-data ma għandux jobbliga d-divulgazzjoni ta’ sigrieti kummerċjali skont it-tifsira tad-Direttiva (UE) 2016/943.
Artikolu 9
Kumpens biex id-data tkun magħmula disponibbli
1.Kwalunkwe kumpens miftiehem bejn detentur tad-data u riċevitur tad-data biex id-data tkun magħmula disponibbli għandu jkun raġonevoli.
2.Meta r-riċevitur tad-data jkun impriża mikro, żgħira jew medja, kif definit fl-Artikolu 2 tal-Anness tar-Rakkomandazzjoni 2003/361/KE, kwalunkwe kumpens miftiehem ma għandux jaqbeż il-kostijiet direttament relatati mal-għemil tad-data disponibbli għar-riċevitur tad-data u li huma attribwibbli għat-talba. L-Artikolu 8(3) għandu japplika kif xieraq.
3.Dan l-Artikolu ma għandux jipprekludi dritt ieħor tal-Unjoni jew leġiżlazzjoni nazzjonali li timplimenta d-dritt tal-Unjoni milli teskludi l-kumpens għall-għemil disponibbli tad-data jew għall-provvediment għal kumpens aktar baxx.
4.Id-detentur tad-data għandu jipprovdi lir-riċevitur tad-data b’informazzjoni li tistabbilixxi l-bażi għall-kalkolu tal-kumpens f’dettall suffiċjenti sabiex ir-riċevitur tad-data jkun jista’ jivverifika li r-rekwiżiti tal-paragrafu 1 u, fejn applikabbli, tal-paragrafu 2 jiġu ssodisfati.
Artikolu 10
Soluzzjoni tat-tilwim
1.Id-detenturi tad-data u r-riċevituri tad-data għandu jkollhom aċċess għall-korpi għas-soluzzjoni tat-tilwim, iċċertifikati f’konformità mal-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu, biex isolvu tilwim fir-rigward tad-determinazzjoni ta’ termini ġusti, raġonevoli u nondiskriminatorji u fir-rigward tal-mod trasparenti kif id-data ssir disponibbli skont l-Artikoli 8 u 9.
2.L-Istat Membru fejn ikun stabbilit il-korp għas-soluzzjoni tat-tilwim għandu, fuq talba ta’ dak il-korp, jiċċertifika l-korp, fejn il-korp ikun wera li jissodisfa l-kundizzjonijiet kollha li ġejjin:
(a)ikun imparzjali u indipendenti, u joħroġ id-deċiżjonijiet tiegħu f’konformità ma’ regoli ta’ proċeduri ċari u ġusti;
(b)ikollu l-għarfien espert meħtieġ fir-rigward tad-determinazzjoni ta’ termini ġusti, raġonevoli u nondiskriminatorji u l-mod trasparenti kif id-data tkun magħmula disponibbli, li jippermetti lill-korp jiddetermina b’mod effettiv dawk it-termini;
(c)ikun faċilment aċċessibbli permezz tat-teknoloġija tal-komunikazzjoni elettronika;
(d)ikun kapaċi jippreżenta d-deċiżjonijiet tiegħu b’mod rapidu, effiċjenti u kosteffettiv u b’mill-inqas lingwa waħda uffiċjali tal-Unjoni.
Jekk l-ebda korp għas-soluzzjoni tat-tilwim ma jkun iċċertifikat fi Stat Membru sa [data tal-applikazzjoni tar-Regolament], dak l-Istat Membru għandu jistabbilixxi u jiċċertifika korp għas-soluzzjoni tat-tilwim li jissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti fil-punti (a) sa (d) ta’ dan il-paragrafu.
3.L-Istati Membri għandhom jinnotifikaw lill-Kummissjoni bil-korpi għas-soluzzjoni tat-tilwim iċċertifikati skont il-paragrafu 2. Il-Kummissjoni għandha tippubblika lista ta’ dawk il-korpi fuq sit web iddedikat u żżommha aġġornata.
4.Il-korpi għas-soluzzjoni tat-tilwim għandhom jagħmlu t-tariffi, jew il-mekkaniżmi użati biex jiġu ddeterminati t-tariffi, magħrufa lill-partijiet ikkonċernati qabel ma dawk il-partijiet jitolbu deċiżjoni.
5.Il-korpi għas-soluzzjoni tat-tilwim għandhom jirrifjutaw li jittrattaw talba biex isolvu tilwima li tkun diġà tressqet quddiem korp ieħor għas-soluzzjoni tat-tilwim jew quddiem qorti jew tribunal ta’ Stat Membru.
6.Il-korpi għas-soluzzjoni tat-tilwim għandhom jagħtu lill-partijiet il-possibbiltà, f’perjodu ta’ żmien raġonevoli, li jesprimu l-opinjoni tagħhom dwar kwistjonijiet li dawk il-partijiet ikunu ressqu quddiem dawk il-korpi. F’dak il-kuntest, il-korpi għas-soluzzjoni tat-tilwim għandhom jipprovdu lil dawk il-partijiet is-sottomissjonijiet tal-parti l-oħra u kwalunkwe dikjarazzjoni magħmula mill-esperti. Dawk il-korpi għandhom jagħtu lill-partijiet il-possibbiltà li jikkummentaw dwar dawk is-sottomissjonijiet u d-dikjarazzjonijiet.
7.Il-korpi għas-soluzzjoni tat-tilwim għandhom joħorġu d-deċiżjoni tagħhom dwar kwistjonijiet riferuti lilhom mhux aktar tard minn 90 jum wara li tkun saret it-talba għal deċiżjoni. Dawk id-deċiżjonijiet għandhom ikunu bil-miktub jew fuq mezz durabbli u għandhom ikunu appoġġati minn dikjarazzjoni tar-raġunijiet li jappoġġaw id-deċiżjoni.
8.Id-deċiżjoni tal-korp għas-soluzzjoni tat-tilwim għandha tkun vinkolanti biss fuq il-partijiet jekk il-partijiet ikunu taw kunsens espliċitu għan-natura vinkolanti tagħha qabel il-bidu tal-proċedimenti għas-soluzzjoni tat-tilwim.
9.Dan l-Artikolu ma jaffettwax id-dritt tal-partijiet li jfittxu rimedju effettiv quddiem qorti jew tribunal ta’ Stat Membru.
Artikolu 11
Miżuri tekniċi ta’ protezzjoni u dispożizzjonijiet dwar l-użu jew id-divulgazzjoni mhux awtorizzati tad-data
1.Id-detentur tad-data jista’ japplika miżuri ta’ protezzjoni teknika xierqa, inklużi kuntratti intelliġenti, biex jipprevjeni aċċess mhux awtorizzat għad-data u biex jiżgura l-konformità mal-Artikoli 5, 6, 9 u 10, kif ukoll mat-termini kuntrattwali miftiehma biex id-data tkun magħmula disponibbli. Tali miżuri ta’ protezzjoni teknika ma għandhomx jintużaw bħala mezz biex jiġi mfixkel id-dritt tal-utent li jipprovdi b’mod effettiv data lil partijiet terzi skont l-Artikolu 5 jew kwalunkwe dritt ta’ parti terza skont id-dritt tal-Unjoni jew il-leġiżlazzjoni nazzjonali li timplimenta d-dritt tal-Unjoni kif imsemmi fl-Artikolu 8(1).
2.Riċevitur tad-data li, għall-finijiet tal-kisba tad-data, ipprovda informazzjoni mhux preċiża jew falza lid-detentur tad-data, uża mezzi qarrieqa jew koerċittivi jew abbuża minn lakuni evidenti fl-infrastruttura teknika tad-detentur tad-data mfassla biex tipproteġi d-data, uża d-data magħmula disponibbli għal skopijiet mhux awtorizzati jew iddivulga dik id-data lil parti oħra mingħajr l-awtorizzazzjoni tad-detentur tad-data, għandu mingħajr dewmien żejjed, sakemm id-detentur tad-data jew l-utent ma jistipulax mod ieħor:
(a)jeqred id-data magħmula disponibbli mid-detentur tad-data u kwalunkwe kopja tagħha;
(b)itemm il-produzzjoni, l-offerta, it-tqegħid fis-suq jew l-użu ta’ oġġetti, data derivattiva jew servizzi prodotti abbażi tal-għarfien miksub permezz ta’ tali data, jew l-importazzjoni, l-esportazzjoni jew il-ħżin ta’ oġġetti li jiksru l-liġi għal dawk l-għanijiet, u jeqred kwalunkwe oġġett li jikser il-liġi.
3.Il-paragrafu 2(b), ma għandux japplika f’xi wieħed mill-każijiet li ġejjin:
(a)l-użu tad-data ma jkunx ikkawża ħsara sinifikanti lid-detentur tad-data;
(b)dan ikun sproporzjonat fid-dawl tal-interessi tad-detentur tad-data.
Artikolu 12
L-ambitu tal-obbligi għad-detenturi tad-data obbligati legalment li jagħmlu d-data disponibbli
1.Dan il-Kapitolu għandu japplika meta detentur tad-data jkun obbligat skont l-Artikolu 5, jew skont id-dritt tal-Unjoni jew il-leġiżlazzjoni nazzjonali li timplimenta d-dritt tal-Unjoni, li jagħmel id-data disponibbli għal riċevitur tad-data.
2.Kwalunkwe terminu kuntrattwali fi ftehim dwar il-kondiviżjoni tad-data li, għad-detriment ta’ parti waħda, jew, fejn applikabbli, għad-detriment tal-utent, jeskludi l-applikazzjoni ta’ dan il-Kapitolu, jidderoga minnu, jew ivarja l-effett tiegħu, ma għandux ikun vinkolanti fuq dik il-parti.
3.Dan il-Kapitolu għandu japplika biss fir-rigward tal-obbligi li d-data tkun magħmula disponibbli skont id-dritt tal-Unjoni jew il-leġiżlazzjoni nazzjonali li timplimenta d-dritt tal-Unjoni, li jidħlu fis-seħħ wara [data tal-applikazzjoni tar-Regolament].
KAPITOLU IV
TERMINI INĠUSTI RELATATI MAL-AĊĊESS GĦAD-DATA U L-UŻU BEJN L-INTRAPRIŻI
Artikolu 13
Termini kuntrattwali inġusti imposti unilateralment fuq intrapriża mikro, żgħira jew ta’ daqs medju
1.Terminu kuntrattwali, dwar l-aċċess għal u l-użu ta’ data jew ir-responsabbiltà u r-rimedji għall-ksur jew it-terminazzjoni ta’ obbligi relatati mad-data li jkunu ġew imposti unilateralment minn intrapriża fuq intrapriża mikro, żgħira jew ta’ daqs medju kif definita fl-Artikolu 2 tal-Anness tar-Rakkomandazzjoni 2003/361/KE ma għandux ikun vinkolanti fuq l-intrapriża tal-aħħar jekk ikun inġust.
2.Terminu kuntrattwali huwa inġust jekk ikun ta’ tali natura li l-użu tiegħu jiddevja b’mod kbir minn prattika kummerċjali tajba fl-aċċess u fl-użu tad-data, għall-kuntrarju ta’ negozjar bona fide u ġust.
3.Terminu kuntrattwali huwa inġust għall-finijiet ta’ dan l-Artikolu jekk l-għan jew l-effett tiegħu jkun li:
(a)jeskludi jew jillimita r-responsabbiltà tal-parti li imponiet unilateralment it-terminu għal atti intenzjonali jew għal negliġenza serja;
(b)jeskludi r-rimedji disponibbli għall-parti li fuqha ġie impost it-terminu unilateralment f’każ ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ obbligi kuntrattwali jew ir-responsabbiltà tal-parti li imponiet it-terminu unilateralmentf’każ ta’ ksur ta’ dawk l-obbligi;
(c)jagħti lill-parti li imponiet it-terminu unilateralment, id-dritt esklużiv li tiddetermina jekk id-data pprovduta hijiex konformi mal-kuntratt jew li tinterpreta kwalunkwe terminu tal-kuntratt.
4.Terminu kuntrattwali huwa preżunt inġust għall-finijiet ta’ dan l-Artikolu jekk l-għan jew l-effett tiegħu jkun li:
(a)jillimita b’mod mhux xieraq ir-rimedji f’każ ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi kuntrattwali jew ir-responsabbiltà f’każ ta’ ksur ta’ dawk l-obbligi;
(b)jippermetti lill-parti li imponiet unilateralment it-terminu għall-aċċess u għall-użu ta’ data tal-parti kontraenti l-oħra b’mod li jkun ta’ detriment sinifikanti għall-interessi leġittimi tal-parti kontraenti l-oħra;
(c)jipprevjeni lill-parti li t-terminu jkun ġie impost fuqha unilateralment milli tuża d-data kkontribwita jew iġġenerata minn dik il-parti matul il-perjodu tal-kuntratt, jew li tillimita l-użu ta’ tali data sal-punt li dik il-parti ma tkunx intitolata li tuża, tiġbor, taċċessa jew tikkontrolla tali data jew tisfrutta l-valur ta’ tali data b’mod proporzjonat;
(d)jipprevjeni lill-parti li t-terminu jkun ġie impost fuqha unilateralment milli tikseb kopja tad-data kkontribwita jew iġġenerata minn dik il-parti matul il-perjodu tal-kuntratt jew f’perjodu raġonevoli wara t-terminazzjoni tiegħu;
(e)jippermetti lill-parti li tkun imponiet it-terminu unilateralment biex ittemm il-kuntratt b’avviż irraġonevolment qasir, filwaqt li jitqiesu l-possibbiltajiet raġonevoli tal-parti kontraenti l-oħra li taqleb għal servizz alternattiv u komparabbli u d-detriment finanzjarju kkawżat minn tali terminazzjoni, għajr fejn ikun hemm raġunijiet serji biex isir dan.
5.Terminu kuntrattwali għandu jitqies bħala impost unilateralment skont it-tifsira ta’ dan l-Artikolu jekk ikun ġie fornut minn parti kontraenti waħda u l-parti kontraenti l-oħra ma setgħetx tinfluwenza l-kontenut tiegħu minkejja tentattiv biex dan jiġi nnegozjat. Il-parti kontraenti li pprovdiet terminu kuntrattwali għandha l-oneru li tagħti provi li dak it-terminu ma ġiex impost unilateralment.
6.Meta t-terminu kuntrattwali inġust ikun jista’ jkun magħmul indipendenti mit-termini li jifdal tal-kuntratt, dawk it-termini li jifdal għandhom jibqgħu vinkolanti.
7.Dan l-Artikolu ma japplikax għal termini kuntrattwali li jiddefinixxu s-suġġett ewlieni tal-kuntratt jew għal termini kuntrattwali li jiddeterminaw il-prezz li għandu jitħallas.
8.Il-partijiet għal kuntratt kopert mill-paragrafu 1 ma jistgħux jeskludu l-applikazzjoni ta’ dan l-Artikolu, jidderogaw minnu, jew ivarjaw l-effetti tiegħu.
KAPITOLU V
ID-DISPONIBBILTÀ TAD-DATA GĦALL-KORPI TAS-SETTUR PUBBLIKU U GĦALL-ISTITUZZJONIJIET, L-AĠENZIJI JEW IL-KORPI TAL-UNJONI ABBAŻI TA’ ĦTIEĠA EĊĊEZZJONALI
Artikolu 14
Obbligu li d-data ssir disponibbli abbażi ta’ ħtieġa eċċezzjonali
1.Fuq talba, detentur tad-data għandu jagħmel id-data disponibbli għal korp tas-settur pubbliku jew għal istituzzjoni, aġenzija jew korp tal-Unjoni li juri ħtieġa eċċezzjonali li juża d-data mitluba.
2.Dan il-Kapitolu ma għandux japplika għall-intrapriżi żgħar u mikro kif definiti fl-Artikolu 2 tal-Anness tar-Rakkomandazzjoni 2003/361/KE.
Artikolu 15
Ħtieġa eċċezzjonali li juża d-data
Ħtieġa eċċezzjonali li juża d-data skont it-tifsira ta’ dan il-Kapitolu għandha titqies li teżisti fi kwalunkwe waħda miċ-ċirkostanzi li ġejjin:
(a)meta d-data mitluba tkun meħtieġa bi tweġiba għal emerġenza pubblika;
(b)meta t-talba għad-data tkun limitata fiż-żmien u fl-ambitu u tkun meħtieġa biex tiġi evitata emerġenza pubblika jew biex jiġi assistit l-irkupru minn emerġenza pubblika;
(c)meta n-nuqqas ta’ data disponibbli jipprevjeni lill-korp tas-settur pubbliku jew lill-istituzzjoni, lill-aġenzija jew lill-korp tal-Unjoni milli jwettaq kompitu speċifiku fl-interess pubbliku li jkun ġie pprovdut b’mod espliċitu mil-liġi; u
(1)l-korp tas-settur pubbliku jew l-istituzzjoni, l-aġenzija jew il-korp tal-Unjoni ma jistax jikseb tali data b’mezzi alternattivi, inkluż billi jixtri d-data dwar is-suq bir-rati tas-suq jew billi jibbaża fuq l-obbligi eżistenti biex jagħmel id-data disponibbli, u l-adozzjoni ta’ miżuri leġiżlattivi ġodda ma tistax tiżgura d-disponibbiltà f’waqtha tad-data; jew
(2)il-kisba tad-data f’konformità mal-proċedura stabbilita f’dan il-Kapitolu tnaqqas b’mod sostanzjali l-piż amministrattiv għad-detenturi tad-data jew għal intrapriżi oħra.
Artikolu 16
Ir-relazzjoni ma’ obbligi oħra biex id-data ssir disponibbli għall-korpi tas-settur pubbliku u għall-istituzzjonijiet, għall-aġenziji u għall-korpi tal-Unjoni
1.Dan il-Kapitolu ma għandux jaffettwa l-obbligi stabbiliti fil-liġi tal-Unjoni jew nazzjonali għall-finijiet tar-rapportar, il-konformità mat-talbiet għal informazzjoni jew il-wiri jew il-verifika tal-konformità mal-obbligi legali.
2.Id-drittijiet minn dan il-Kapitolu ma għandhomx jiġu eżerċitati minn korpi tas-settur pubbliku u istituzzjonijiet, aġenziji u korpi tal-Unjoni sabiex iwettqu attivitajiet għall-prevenzjoni, għall-investigazzjoni, għall-individwazzjoni jew għall-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew amministrattivi jew għall-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali, jew għall-amministrazzjoni doganali jew tat-tassazzjoni. Dan il-Kapitolu ma jaffettwax il-liġi applikabbli tal-Unjoni u dik nazzjonali dwar il-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejba jew il-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew amministrattivi jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali jew amministrattivi, jew għall-amministrazzjoni doganali jew tat-tassazzjoni.
Artikolu 17
Talbiet għal data li trid tkun magħmula disponibbli
1.Meta jitlob data skont l-Artikolu 14(1), korp tas-settur pubbliku jew istituzzjoni, aġenzija jew korp tal-Unjoni għandu:
(a)jispeċifika liema data hija meħtieġa;
(b)juri l-ħtieġa eċċezzjonali li għaliha tintalab id-data;
(c)jispjega l-iskop tat-talba, l-użu maħsub tad-data mitluba, u t-tul ta’ dak l-użu;
(d)jiddikjara l-bażi ġuridika għat-talba tad-data;
(e)jispeċifika l-iskadenza sa meta d-data għandha ssir disponibbli jew li sa meta d-detentur tad-data jista’ jitlob lill-korp tas-settur pubbliku, lill-istituzzjoni, lill-aġenzija jew lill-korp tal-Unjoni biex jimmodifika jew jirtira t-talba.
2.Talba għal data magħmula skont il-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu għandha:
(a)tiġi espressa b’lingwaġġ ċar, konċiż u sempliċi li jinftiehem mid-detentur tad-data;
(b)tkun proporzjonali għall-ħtieġa eċċezzjonali, f’termini tal-granularità u l-volum tad-data mitluba u l-frekwenza tal-aċċess tad-data mitluba;
(c)tirrispetta l-għanijiet leġittimi tad-detentur tad-data, filwaqt li tqis il-protezzjoni tas-sigrieti kummerċjali u l-kost u l-isforz meħtieġa biex id-data ssir disponibbli;
(d)tikkonċerna, sa fejn ikun possibbli, data mhux personali;
(e)tinforma lid-detentur tad-data dwar il-penali li għandhom jiġu imposti skont l-Artikolu 33 minn awtorità kompetenti msemmija fl-Artikolu 31 fil-każ ta’ nuqqas ta’ konformità mat-talba;
(f)tkun disponibbli għall-pubbliku online mingħajr dewmien żejjed.
3.Korp tas-settur pubbliku jew istituzzjoni, aġenzija jew korp tal-Unjoni ma għandux jagħmel id-data miksuba skont dan il-Kapitolu disponibbli għall-użu mill-ġdid skont it-tifsira tad-Direttiva (UE) 2019/1024. Id-Direttiva (UE) 2019/1024 ma għandhiex tapplika għad-data miżmuma mill-korpi tas-settur pubbliku miksuba skont dan il-Kapitolu.
4.Il-paragrafu 3 ma jipprekludix lil korp tas-settur pubbliku jew lil istituzzjoni, lil aġenzija jew lil korp tal-Unjoni milli jiskambja data miksuba skont dan il-Kapitolu ma’ korp ieħor tas-settur pubbliku, istituzzjoni, aġenzija jew korp tal-Unjoni, bil-ħsieb li jtemm il-kompiti fl-Artikolu 15 jew li jagħmel id-data disponibbli għal parti terza f’każijiet fejn ikun esternalizza, permezz ta’ ftehim disponibbli għall-pubbliku, spezzjonijiet tekniċi jew funzjonijiet oħra lil din il-parti terza. Japplikaw l-obbligi fuq il-korpi tas-settur pubbliku, l-istituzzjonijiet, l-aġenziji jew il-korpi tal-Unjoni skont l-Artikolu 19.
Meta korp tas-settur pubbliku jew istituzzjoni, aġenzija jew korp tal-Unjoni jittrażmetti jew jagħmel id-data disponibbli skont dan il-paragrafu, huwa għandu jinnotifika lid-detentur tad-data li mingħandu tkun waslet id-data.
Artikolu 18
Il-konformità mat-talbiet għad-data
1.Detentur ta’ data li jirċievi talba għal aċċess għad-data skont dan il-Kapitolu għandu jagħmel id-data disponibbli għall-korp tas-settur pubbliku jew istituzzjoni, aġenzija jew korp tal-Unjoni rikjedenti mingħajr dewmien żejjed.
2.Mingħajr preġudizzju għall-ħtiġijiet speċifiċi rigward id-disponibbiltà tad-data definiti fil-leġiżlazzjoni settorjali, id-detentur tad-data jista’ jirrifjuta jew ifittex il-modifika tat-talba fi żmien ħamest (5) ijiem tax-xogħol wara li jirċievi talba għad-data meħtieġa bħala tweġiba għal emerġenza pubblika u fi żmien 15-il jum tax-xogħol f’każijiet oħra ta’ ħtieġa eċċezzjonali, għal waħda mir-raġunijiet li ġejjin:
(a)id-data ma tkunx disponibbli;
(b)it-talba ma tissodisfax il-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 17(1) u (2).
3.F’każ ta’ talba għad-data meħtieġa bħala tweġiba għal emerġenza pubblika, id-detentur tad-data jista’ wkoll jirrifjuta jew ifittex modifika tat-talba jekk id-detentur tad-data jkun diġà pprovda d-data mitluba bi tweġiba għal talba li tkun ġiet sottomessa qabel għall-istess għan minn korp ieħor tas-settur pubbliku jew minn aġenzija jew korp tal-istituzzjoni tal-Unjoni u d-detentur tad-data ma jkunx ġie nnotifikat bil-qerda tad-data skont l-Artikolu 19(1)(c).
4.Jekk id-detentur tad-data jiddeċiedi li jirrifjuta t-talba jew li jfittex il-modifika tagħha f’konformità mal-paragrafu 3, huwa għandu jindika l-identità tal-korp tas-settur pubbliku jew tal-aġenzija jew tal-korp tal-istituzzjoni tal-Unjoni li preċedentement ikunu ppreżentaw talba għall-istess għan.
5.Meta l-konformità mat-talba biex id-data tkun magħmula disponibbli għal korp tas-settur pubbliku jew għal istituzzjoni, aġenzija jew korp tal-Unjoni tkun teħtieġ id-divulgazzjoni ta’ data personali, id-detentur tad-data għandu jagħmel sforzi raġonevoli biex jipsewdonimizza d-data, dment li t-talba tkun tista’ tiġi ssodisfata b’data psewdonimizzata.
6.Meta l-korp tas-settur pubbliku jew l-istituzzjoni, l-aġenzija jew il-korp tal-Unjoni jkun jixtieq jikkontesta r-rifjut tad-detentur tad-data li jipprovdi d-data mitluba, jew li jfittex modifika tat-talba, jew meta d-detentur tad-data jkun jixtieq jikkontesta t-talba, il-kwistjoni għandha titressaq quddiem l-awtorità kompetenti msemmija fl-Artikolu 31.
Artikolu 19
L-obbligi tal-korpi tas-settur pubbliku u tal-istituzzjonijiet, l-aġenziji u l-korpi tal-Unjoni
1.Korp tas-settur pubbliku jew istituzzjoni, aġenzija jew korp tal-Unjoni li jkun irċieva data wara talba magħmula skont l-Artikolu 14 għandu:
(a)ma jużax id-data b’mod li ma jkunx kompatibbli mal-iskop li għalih tkun intalbet;
(b)jimplimenta, sa fejn ikun meħtieġ l-ipproċessar ta’ data personali, miżuri tekniċi u organizzazzjonali li jissalvagwardjaw id-drittijiet u l-libertajiet tas-suġġetti tad-data;
(c)jeqred id-data hekk kif din ma tibqax meħtieġa għall-iskop iddikjarat u jinforma lid-detentur tad-data li d-data nqerdet.
2.Id-divulgazzjoni ta’ sigrieti kummerċjali jew ta’ allegati sigrieti kummerċjali lil korp tas-settur pubbliku jew lil istituzzjoni, aġenzija jew korp tal-Unjoni għandha tkun meħtieġa biss sal-punt li jkun strettament meħtieġ li jintlaħaq l-iskop tat-talba. F’każ bħal dan, il-korp tas-settur pubbliku jew l-istituzzjoni, l-aġenzija jew il-korp tal-Unjoni għandu jieħu miżuri xierqa biex jippreserva l-kunfidenzjalità ta’ dawk is-sigrieti kummerċjali.
Artikolu 20
Kumpens f’każijiet ta’ ħtieġa eċċezzjonali
1.Id-data magħmula disponibbli biex twieġeb għal emerġenza pubblika skont l-Artikolu 15(a), għandha tiġi pprovduta mingħajr ħlas.
2.Meta d-detentur tad-data jitlob kumpens biex id-data tkun magħmula disponibbli f’konformità ma’ talba magħmula skont l-Artikolu 15(b) jew (c), tali kumpens ma għandux jaqbeż l-ispejjeż tekniċi u organizzazzjonali mġarrba għall-konformità mat-talba inkluż, fejn meħtieġ, l-ispejjeż tal-anonimizzazzjoni u tal-adattament tekniku, flimkien ma’ marġni raġonevoli. Fuq talba tal-korp tas-settur pubbliku jew tal-istituzzjoni, tal-aġenzija jew tal-korp tal-Unjoni li jitlob id-data, id-detentur tad-data għandu jipprovdi informazzjoni abbażi tal-kalkolu tal-kostijiet u tal-marġni raġonevoli.
Artikolu 21
Il-kontribut tal-organizzazzjonijiet tar-riċerka jew tal-korpi tal-istatistika fil-kuntest ta’ ħtiġijiet eċċezzjonali
1.Korp tas-settur pubbliku jew istituzzjoni, aġenzija jew korp tal-Unjoni għandu jkun intitolat jikkondividi d-data riċevuta taħt dan il-Kapitolu ma’ individwi jew ma’ organizzazzjonijiet bil-ħsieb li jwettaq riċerka xjentifika jew analitika kompatibbli mal-iskop li għalih tkun intalbet id-data, jew ma’ istituti nazzjonali tal-istatistika u mal-Eurostat għall-kompilazzjoni tal-istatistika uffiċjali.
2.L-individwi jew l-organizzazzjonijiet li jirċievu d-data skont il-paragrafu 1 għandhom jaġixxu fuq bażi mhux għall-profitt jew fil-kuntest ta’ missjoni ta’ interess pubbliku rikonoxxuta fil-liġi tal-Unjoni jew tal-Istati Membri. Dawn ma għandhomx jinkludu organizzazzjonijiet li l-impriżi kummerċjali jkollhom influwenza deċiżiva fuqhom jew li jistgħu jirriżultaw f’aċċess preferenzjali għar-riżultati tar-riċerka.
3.Individwi jew organizzazzjonijiet li jirċievu d-data skont il-paragrafu 1 għandhom jikkonformaw mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 17(3) u tal-Artikolu 19.
4.Meta korp tas-settur pubbliku jew istituzzjoni, aġenzija jew korp tal-Unjoni jittrażmetti jew jagħmel id-data disponibbli skont il-paragrafu 1, huwa għandu jinnotifika lid-detentur tad-data li mingħandu tkun waslet id-data.
Artikolu 22
L-assistenza reċiproka u l-kooperazzjoni transfruntiera
1.Il-korpi tas-settur pubbliku u l-istituzzjonijiet, l-aġenziji u l-korpi tal-Unjoni għandhom jikkooperaw u jassistu lil xulxin, biex jimplimentaw dan il-Kapitolu b’mod konsistenti.
2.Kwalunkwe data skambjata fil-kuntest tal-assistenza mitluba u pprovduta skont il-paragrafu 1 ma għandhiex tintuża b’mod li ma jkunx kompatibbli mal-iskop li għalih tkun intalbet.
3.Meta korp tas-settur pubbliku jkun biħsiebu jitlob data mingħand detentur tad-data stabbilit fi Stat Membru ieħor, huwa għandu l-ewwel jinnotifika lill-awtorità kompetenti ta’ dak l-Istat Membru kif imsemmi fl-Artikolu 31, b’dik l-intenzjoni. Dan ir-rekwiżit għandu japplika wkoll għal talbiet mill-istituzzjonijiet, mill-aġenziji u mill-korpi tal-Unjoni.
4.Wara li tkun ġiet innotifikata skont il-paragrafu 3, l-awtorità kompetenti rilevanti għandha tagħti pariri lill-korp tas-settur pubbliku rikjedenti dwar il-ħtieġa, jekk ikun hemm, li jikkoopera mal-korpi tas-settur pubbliku tal-Istat Membru li fih huwa stabbilit id-detentur tad-data, bil-għan li jitnaqqas il-piż amministrattiv fuq id-detentur tad-data f’konformità mat-talba. Il-korp tas-settur pubbliku rikjedenti għandu jqis il-parir tal-awtorità kompetenti rilevanti.
KAPITOLU VI
IL-QLIB BEJN IS-SERVIZZI TAL-IPPROĊESSAR TAD-DATA
Artikolu 23
It-tneħħija tal-ostakli għall-qlib effettiv bejn il-fornituri tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data
1.Il-fornituri ta’ servizz tal-ipproċessar tad-data għandhom jieħdu l-miżuri previsti fl-Artikoli 24, 25 u 26 biex jiżguraw li l-klijenti tas-servizz tagħhom ikunu jistgħu jaqilbu għal servizz ieħor tal-ipproċessar tad-data, li jkopri l-istess tip ta’ servizz, li jiġi pprovdut minn fornitur ta’ servizz differenti. B’mod partikolari, il-fornituri tas-servizz tal-ipproċessar tad-data għandhom ineħħu l-ostakli kummerċjali, tekniċi, kuntrattwali u organizzazzjonali, li jimpedixxu lill-klijenti milli:
(a)jtemmu, wara perjodu massimu ta’ avviż ta’ 30 jum kalendarju, il-ftehim kuntrattwali tas-servizz;
(b)jikkonkludu ftehimiet kuntrattwali ġodda ma’ fornitur differenti ta’ servizzi tal-ipproċessar tad-data li jkopru l-istess tip ta’ servizz;
(c)jittrasferixxu d-data, l-applikazzjonijiet u assi diġitali oħra tagħha lil fornitur ieħor ta’ servizzi tal-ipproċessar tad-data;
(d)iżommu l-ekwivalenza funzjonali tas-servizz fl-ambjent tal-IT tal-fornitur jew tal-fornituri differenti ta’ servizzi tal-ipproċessar tad-data li jkopru l-istess tip ta’ servizz, f’konformità mal-Artikolu 26.
2.Il-paragrafu 1 għandu japplika biss għall-ostakli li huma relatati mas-servizzi, mal-ftehimiet kuntrattwali jew mal-prattiki kummerċjali pprovduti mill-fornitur oriġinali.
Artikolu 24
Termini kuntrattwali dwar il-qlib bejn il-fornituri tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data
1.Id-drittijiet tal-klijent u l-obbligi tal-fornitur ta’ servizz tal-ipproċessar tad-data fir-rigward tal-qlib bejn il-fornituri ta’ tali servizzi għandhom jiġu stabbiliti b’mod ċar f’kuntratt bil-miktub. Mingħajr preġudizzju għad-Direttiva (UE) 2019/770, dak il-kuntratt għandu jinkludi mill-inqas dan li ġej:
(a)klawżoli li jippermettu lill-klijent, fuq talba, li jaqleb għal servizz tal-ipproċessar tad-data offrut minn fornitur ieħor ta’ servizz tal-ipproċessar tad-data jew li jittrasferixxi d-data, l-applikazzjonijiet u l-assi diġitali kollha ġġenerati direttament jew indirettament mill-klijent għal sistema fuq il-post, b’mod partikolari l-istabbiliment ta’ perjodu ta’ tranżizzjoni massimu obbligatorju ta’ 30 jum kalendarju, li matulu l-fornitur tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data għandu:
(1)jassisti u, fejn teknikament fattibbli, ilesti l-proċess tal-qlib;
(2)jiżgura kontinwità sħiħa fil-forniment tal-funzjonijiet jew tas-servizzi rispettivi.
(b)speċifikazzjoni eżawrjenti tal-kategoriji kollha tad-data u tal-applikazzjoni li jistgħu jiġu esportati matul il-proċess tal-qlib, inkluż, bħala minimu, id-data kollha importata mill-klijent fil-bidu tal-ftehim ta’ servizz u d-data u l-metadata kollha maħluqa mill-klijent u mill-użu tas-servizz matul il-perjodu li fih ġie pprovdut is-servizz, inkluż, iżda mhux limitat għal, parametri ta’ konfigurazzjoni, konfigurazzjonijiet ta’ sigurtà, drittijiet ta’ aċċess u reġistri ta’ aċċess għas-servizz;
(c)perjodu minimu għall-irkupru tad-data ta’ mill-inqas 30 jum kalendarju, li jibda wara t-terminazzjoni tal-perjodu ta’ tranżizzjoni li kien miftiehem bejn il-klijent u l-fornitur tas-servizz, f’konformità mal-paragrafu 1(a) u l-paragrafu 2.
2.Meta l-perjodu ta’ tranżizzjoni obbligatorju kif definit fil-paragrafu 1(a) u (c) ta’ dan l-Artikolu jkun teknikament mhux fattibbli, il-fornitur tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data għandu jinnotifika lill-klijent fi żmien sebat (7) ijiem tax-xogħol wara li tkun saret it-talba għall-qlib, fejn għandu jagħti r-raġuni xierqa għan-nuqqas ta’ fattibbiltà teknika b’rapport dettaljat u għandu jindika perjodu ta’ tranżizzjoni alternattiv, li ma jistax jaqbeż is-sitt (6) xhur. F’konformità mal-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, għandha tiġi żgurata kontinwità sħiħa tas-servizz matul il-perjodu ta’ tranżizzjoni alternattiv kollu kontra imposti mnaqqsa, li hemm referenza għalihom fl-Artikolu 25(2).
Artikolu 25
Irtirar gradwali tal-imposti tal-qlib
1.Minn [data X+3 snin] ’il quddiem, il-fornituri tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data ma għandhom jimponu l-ebda imposta fuq il-klijent għall-proċess tal-qlib.
2.Minn [data X, id-data tad-dħul fis-seħħ tal-Att dwar id-Data] sa [data X+3snin], il-fornituri tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data jistgħu jimponu imposti mnaqqsa fuq il-klijent għall-proċess tal-qlib.
3.L-imposti msemmija fil-paragrafu 2 ma għandhomx jaqbżu l-kostijiet imġarrba mill-fornitur tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data li huma direttament marbuta mal-proċess tal-qlib ikkonċernat.
4.Il-Kummissjoni għandha s-setgħa li tadotta atti delegati f’konformità mal-Artikolu 38 biex tissupplimenta dan ir-Regolament sabiex tintroduċi mekkaniżmu ta’ monitoraġġ għall-Kummissjoni biex timmonitorja l-imposti tal-qlib imposti mill-fornituri tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data fis-suq, biex tiżgura li l-irtirar tal-imposti tal-qlib kif deskritt fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu jintlaħaq f’konformità mal-iskadenza prevista fl-istess paragrafu.
Artikolu 26
Aspetti tekniċi tal-qlib
1.Il-fornituri ta’ servizzi tal-ipproċessar tad-data li jikkonċernaw riżorsi tal-informatika skalabbli u elastiċi limitati għal elementi infrastrutturali bħal servers, networks u r-riżorsi virtwali meħtieġa għall-operat tal-infrastruttura, iżda li ma jipprovdux aċċess għas-servizzi operatorji, software u applikazzjonijiet li jinħażnu, ipproċessati mod ieħor, jew użati fuq dawk l-elementi infrastrutturali, għandhom jiżguraw li l-klijent, wara li jaqleb għal servizz li jkopri l-istess tip ta’ servizz offrut minn fornitur differenti ta’ servizzi tal-ipproċessar tad-data, igawdi ekwivalenza funzjonali fl-użu tas-servizz il-ġdid.
2.Għas-servizzi tal-ipproċessar tad-data għajr dawk koperti mill-paragrafu 1, il-fornituri tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data għandhom jagħmlu l-interfaċċi miftuħa disponibbli pubblikament u mingħajr ħlas.
3.Għas-servizzi tal-ipproċessar tad-data għajr dawk koperti mill-paragrafu 1, il-fornituri tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data għandhom jiżguraw il-kompatibbiltà mal-ispeċifikazzjonijiet miftuħa tal-interoperabbiltà jew mal-istandards Ewropej għall-interoperabbiltà li huma identifikati f’konformità mal-Artikolu 29(5) ta’ dan ir-Regolament.
4.Meta l-ispeċifikazzjonijiet miftuħa tal-interoperabbiltà jew l-istandards Ewropej imsemmija fil-paragrafu 3 ma jkunux jeżistu għat-tip ta’ servizz ikkonċernat, il-fornitur tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data għandu, fuq talba tal-klijent, jesporta d-data kollha ġġenerata jew ikkofinanzjata, inkluż il-formati tad-data u l-istrutturi tad-data rilevanti, f’format strutturat, użat b’mod komuni u li jinqara minn magna.
KAPITOLU VII
SALVAGWARDJI TAD-DATA MHUX PERSONALI F’KUNTESTI INTERNAZZJONALI
Artikolu 27
Aċċess u trasferiment internazzjonali
1.Il-fornituri tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data għandhom jieħdu l-miżuri tekniċi, ġuridiċi u organizzazzjonali raġonevoli kollha, inkluż arranġamenti kuntrattwali, sabiex jevitaw it-trasferiment internazzjonali jew l-aċċess tal-gvern għal data mhux personali miżmuma fl-Unjoni fejn tali trasferiment jew aċċess joħloq kunflitt mad-dritt tal-Unjoni jew mal-liġi nazzjonali tal-Istat Membru rilevanti, mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 2 jew 3.
2.Kwalunkwe deċiżjoni jew sentenza ta’ qorti jew tribunal u kwalunkwe deċiżjoni ta’ awtorità amministrattiva ta’ pajjiż terz li tirrikjedi li fornitur ta’ servizzi ta’ pproċessar tad-data jittrasferixxi minn jew jagħti aċċess għal data mhux personali fl-ambitu ta’ dan ir-Regolament, miżmuma fl-Unjoni, tista’ tiġi rikonoxxuta jew infurzabbli biss bi kwalunkwe mod jekk tkun ibbażata fuq ftehim internazzjonali, bħal trattat dwar l-assistenza legali reċiproka, fis-seħħ bejn il-pajjiż terz rikjedenti u l-Unjoni jew kwalunkwe ftehim bħal dan bejn il-pajjiż terz rikjedenti u Stat Membru.
3.Fin-nuqqas ta’ tali ftehim internazzjonali, meta fornitur ta’ servizzi tal-ipproċessar tad-data jkun id-destinatarju ta’ deċiżjoni ta’ qorti jew tribunal jew deċiżjoni ta’ awtorità amministrattiva ta’ pajjiż terz li tittrasferixxi minn jew li tagħti aċċess għal data mhux personali fl-ambitu ta’ dan ir-Regolament miżmuma fl-Unjoni, u l-konformità ma’ tali deċiżjoni toħloq ir-riskju li d-destinatarju jitqiegħed f’kunflitt mad-dritt tal-Unjoni jew mal-liġi nazzjonali tal-Istat Membru rilevanti, it-trasferiment għal jew l-aċċess għal tali data minn dik l-awtorità ta’ pajjiż terz għandu jseħħ biss:
(a)fejn is-sistema ta’ pajjiż terz teħtieġ li jiġu stabbiliti r-raġunijiet u l-proporzjonalità tad-deċiżjoni jew tas-sentenza, u tirrikjedi li tali deċiżjoni jew sentenza, skont il-każ, tkun ta’ natura speċifika, pereżempju billi tiġi stabbilita rabta suffiċjenti ma’ ċerti persuni suspettati, jew ksur;
(b)l-oġġezzjoni motivata tad-destinatarju tkun soġġetta għal rieżami minn qorti kompetenti jew minn tribunal fil-pajjiż terz; u
(c)l-qorti jew it-tribunal kompetenti li jagħti d-deċiżjoni jew is-sentenza jew li jirrieżamina d-deċiżjoni ta’ awtorità amministrattiva għandu s-setgħa skont il-liġi ta’ dak il-pajjiż li jqis kif xieraq l-interessi legali rilevanti tal-fornitur tad-data protetta mid-dritt tal-Unjoni jew mil-liġi nazzjonali tal-Istat Membru rilevanti.
Id-destinatarju tad-deċiżjoni jista’ jitlob l-opinjoni tal-korpi jew tal-awtoritajiet kompetenti rilevanti, skont dan ir-Regolament, sabiex jiddetermina jekk dawn il-kundizzjonijiet humiex issodisfati, b’mod partikolari meta jqis li d-deċiżjoni tista’ tkun relatata ma’ data kummerċjalment sensittiva, jew tista’ taffettwa l-interessi nazzjonali ta’ sigurtà jew ta’ difiża tal-Unjoni jew tal-Istati Membri tagħha.
Il-Bord Ewropew għall-Innovazzjoni fil-Qasam tad-Data stabbilit skont ir-Regolament [xxx – DGA] għandu jagħti pariri u jassisti lill-Kummissjoni fl-iżvilupp ta’ linji gwida dwar il-valutazzjoni ta’ jekk dawn il-kundizzjonijiet humiex issodisfati.
4.Jekk il-kundizzjonijiet fil-paragrafu 2 jew 3 jiġu ssodisfati, il-fornitur tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data għandu jipprovdi l-ammont minimu ta’ data permissibbli bi tweġiba għal talba, abbażi ta’ interpretazzjoni raġonevoli tagħha.
5.Il-fornitur tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data għandu jinforma lid-detentur tad-data dwar l-eżistenza ta’ talba minn awtorità amministrattiva f’pajjiż terz biex taċċessa d-data tiegħu qabel ma jikkonforma mat-talba tagħha, ħlief f’każijiet fejn it-talba sservi skopijiet ta’ infurzar tal-liġi u sakemm dan ikun meħtieġ biex tiġi ppreservata l-effettività tal-attività tal-infurzar tal-liġi.
KAPITOLU VIII
INTEROPERABBILTÀ
Artikolu 28
Rekwiżiti essenzjali dwar l-interoperabbiltà
1.L-operaturi tal-ispazji tad-data għandhom jikkonformaw mar-rekwiżiti essenzjali li ġejjin biex tiġi ffaċilitata l-interoperabbiltà tad-data, tal-mekkaniżmi u tas-servizzi tal-kondiviżjoni tad-data:
(a)il-kontenut tas-sett tad-data, ir-restrizzjonijiet fuq l-użu, il-liċenzji, il-metodoloġija tal-ġbir tad-data, il-kwalità tad-data u l-inċertezza għandhom ikunu deskritti b’mod suffiċjenti biex jippermettu lir-riċevitur isib, jaċċessa u juża d-data;
(b)l-istrutturi tad-data, il-formati tad-data, il-vokabularji, l-iskemi ta’ klassifikazzjoni, it-tassonomiji u l-listi tal-kodiċijiet għandhom jiġu deskritti b’mod disponibbli pubblikament u konsistenti;
(c)il-mezzi tekniċi għall-aċċess għad-data, bħall-interfaċċi għall-ipprogrammar tal-applikazzjonijiet, u t-termini tal-użu u l-kwalità tas-servizz tagħhom għandhom jiġu deskritti b’mod suffiċjenti biex jippermettu l-aċċess u t-trażmissjoni awtomatiċi tad-data bejn il-partijiet, inkluż kontinwament jew f’ħin reali, f’format li jinqara minn magna;
(d)għandhom jiġu pprovduti l-mezzi li jippermettu l-interoperabbiltà ta’ kuntratti intelliġenti fi ħdan is-servizzi u l-attivitajiet tagħhom.
Dawn ir-rekwiżiti jista’ jkollhom natura ġenerika jew jistgħu jkunu jikkonċernaw setturi speċifiċi, filwaqt li jqisu bis-sħiħ l-interrelazzjoni mar-rekwiżiti li jkunu ġejjin minn leġiżlazzjoni oħra tal-Unjoni jew minn leġiżlazzjoni settorjali nazzjonali.
2.Il-Kummissjoni għandha s-setgħa li tadotta atti delegati, f’konformità mal-Artikolu 38 biex tissupplimenta dan ir-Regolament billi tispeċifika ulterjorment ir-rekwiżiti essenzjali msemmija fil-paragrafu 1.
3.L-operaturi tal-ispazji tad-data li jissodisfaw l-istandards armonizzati jew partijiet minnhom ippubblikati b’referenza f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea għandhom jiġu preżunti li huma f’konformità mar-rekwiżiti essenzjali msemmija fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, sa fejn dawk l-istandards ikopru dawk ir-rekwiżiti.
4.Il-Kummissjoni tista’, f’konformità mal-Artikolu 10 tar-Regolament (UE) Nru 1025/2012, titlob lil organizzazzjoni Ewropea tal-istandardizzazzjoni waħda jew aktar biex tabbozza standards armonizzati li jissodisfaw ir-rekwiżiti essenzjali skont il-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu
5.Il-Kummissjoni għandha, permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni, tadotta speċifikazzjonijiet komuni, fejn ma jkunux jeżistu standards armonizzati msemmija fil-paragrafu 4 ta’ dan l-Artikolu jew f’każ li tqis li l-istandards armonizzati rilevanti ma humiex biżżejjed biex tiġi żgurata l-konformità mar-rekwiżiti essenzjali fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, fejn meħtieġ, fir-rigward ta’ kwalunkwe rekwiżit jew fir-rigward tar-rekwiżiti kollha stabbiliti fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu. Dawk l-atti ta’ implimentazzjoni għandhom jiġu adottati f’konformità mal-proċedura ta’ eżami msemmija fl-Artikolu 39(2).
6.Il-Kummissjoni tista’ tadotta linji gwida li jistabbilixxu speċifikazzjonijiet tal-interoperabbiltà għall-funzjonament ta’ spazji komuni Ewropej tad-data, bħal mudelli arkitettoniċi u standards tekniċi li jimplimentaw regoli u arranġamenti ġuridiċi bejn il-partijiet li jrawmu l-kondiviżjoni tad-data, bħal fir-rigward tad-drittijiet għall-aċċess u t-traduzzjoni teknika tal-kunsens jew tal-permess.
Artikolu 29
L-interoperabbiltà għas-servizzi tal-ipproċessar tad-data
1.L-ispeċifikazzjonijiet miftuħa tal-interoperabbiltà u l-istandards Ewropej għall-interoperabbiltà tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data għandhom:
(a)ikollhom il-prestazzjoni tagħhom orjentata lejn il-kisba tal-interoperabbiltà bejn servizzi differenti tal-ipproċessar tad-data li jkopru l-istess tip ta’ servizz;
(b)itejbu l-portabbiltà tal-assi diġitali bejn servizzi differenti tal-ipproċessar tad-data li jkopru l-istess tip ta’ servizz;
(c)jiggarantixxu, fejn ikun teknikament fattibbli, ekwivalenza funzjonali bejn servizzi differenti tal-ipproċessar tad-data li jkopru l-istess tip ta’ servizz.
2.L-ispeċifikazzjonijiet miftuħa tal-interoperabbiltà u l-istandards Ewropej għall-interoperabbiltà tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data għandhom jindirizzaw:
(a)l-aspetti tal-interoperabbiltà tal-cloud tal-interoperabbiltà tat-trasport, l-interoperabbiltà sintattika, l-interoperabbiltà tad-data semantika, l-interoperabbiltà tal-imġiba u l-interoperabbiltà tal-politika;
(b)l-aspetti tal-portabbiltà tad-data fuq il-cloud tal-portabbiltà sintattika tad-data, il-portabbiltà semantika tad-data u l-portabbiltà tal-politika dwar id-data;
(c)l-aspetti tal-applikazzjoni tal-cloud tal-portabbiltà sintattika tal-applikazzjoni, il-portabbiltà tal-istruzzjoni tal-applikazzjoni, il-portabbiltà tal-metadata tal-applikazzjoni, il-portabbiltà tal-imġiba tal-applikazzjoni u l-portabbiltà tal-politika tal-applikazzjoni.
3.L-ispeċifikazzjonijiet miftuħa tal-interoperabbiltà għandhom jikkonformaw mal-paragrafi 3 u 4 tal-Anness II tar-Regolament (UE) Nru 1025/2012.
4.Il-Kummissjoni tista’, f’konformità mal-Artikolu 10 tar-Regolament (UE) Nru 1025/2012, titlob lil organizzazzjoni Ewropea tal-istandardizzazzjoni waħda jew lil aktar minn organizzazzjoni Ewropea tal-istandardizzazzjoni waħda biex jabbozzaw standards Ewropej applikabbli għal tipi speċifiċi ta’ servizzi ta’ servizzi tal-ipproċessar tad-data.
5.Għall-finijiet tal-Artikolu 26(3) ta’ dan ir-Regolament, il-Kummissjoni għandha tingħata s-setgħa li tadotta atti delegati, f’konformità mal-Artikolu 38, tippubblika r-referenza tal-ispeċifikazzjonijiet miftuħa tal-interoperabbiltà u l-istandards Ewropej għall-interoperabbiltà tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data fir-repożitorju ċentrali tal-istandards tal-Unjoni għall-interoperabbiltà tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data, fejn dawn jissodisfaw il-kriterji speċifikati fil-paragrafi 1 u 2 ta’ dan l-Artikolu.
Artikolu 30
Rekwiżiti essenzjali rigward il-kuntratti intelliġenti għall-kondiviżjoni tad-data
1.Il-bejjiegħ ta’ applikazzjoni li tuża kuntratti intelliġenti jew, fin-nuqqas ta’ dan, il-persuna li l-kummerċ, in-negozju jew il-professjoni tagħha jinvolvu l-użu ta’ kuntratti intelliġenti għal oħrajn fil-kuntest ta’ ftehim biex id-data tkun magħmula disponibbli, għandha tikkonforma mar-rekwiżiti essenzjali li ġejjin:
(a)robustezza: tiżgura li l-kuntratt intelliġenti jkun tfassal biex joffri grad għoli ħafna ta’ robustezza biex jiġu evitati żbalji funzjonali u biex jiflaħ għall-manipulazzjoni minn partijiet terzi;
(b)terminazzjoni u interruzzjoni sikuri: tiżgura li jeżisti mekkaniżmu biex tintemm l-eżekuzzjoni kontinwata tat-tranżazzjonijiet: il-kuntratt intelliġenti għandu jinkludi funzjonijiet interni li jistgħu jerġgħu jistabbilixxu jew jagħtu struzzjonijiet lill-kuntratt sabiex iwaqqaf jew jinterrompi l-operazzjoni sabiex jiġu evitati eżekuzzjonijiet (aċċidentali) futuri;
(c)l-arkivjar u l-kontinwità tad-data: tipprevedi, jekk kuntratt intelliġenti jridx jiġi tterminat jew diżattivat, possibbiltà li data tranżazzjonali tiġi arkivjata, il-loġika tal-kuntratt intelliġenti u kodiċi biex jinżamm ir-rekord tal-operazzjonijiet imwettqa fuq id-data fil-passat (verifikabbiltà); u
(d)kontroll tal-aċċess: kuntratt intelliġenti għandu jiġi protett permezz ta’ mekkaniżmi ta’ kontroll tal-aċċess rigorużi fis-saffi ta’ governanza u ta’ kuntratti intelliġenti.
2.Il-bejjiegħ ta’ kuntratt intelliġenti jew, fin-nuqqas ta’ dan, il-persuna li l-kummerċ, in-negozju jew il-professjoni tagħha tinvolvi l-użu ta’ kuntratti intelliġenti għal oħrajn fil-kuntest ta’ ftehim biex id-data tkun magħmula disponibbli, għandha twettaq valutazzjoni tal-konformità bil-għan li jiġu ssodisfati r-rekwiżiti essenzjali skont il-paragrafu 1 u, malli jiġu ssodisfati r-rekwiżiti, toħroġ dikjarazzjoni ta’ konformità tal-UE.
3.Billi jfassal id-dikjarazzjoni ta’ konformità tal-UE, il-bejjiegħ ta’ applikazzjoni bl-użu ta’ kuntratti intelliġenti jew, fin-nuqqas ta’ dan, il-persuna li l-kummerċ , in-negozju jew il-professjoni tagħha tinvolvi l-użu ta’ kuntratti intelliġenti għal oħrajn fil-kuntest ta’ ftehim biex id-data tkun magħmula disponibbli, għandha tkun responsabbli għall-konformità mar-rekwiżiti skont il-paragrafu 1.
4.Kuntratt intelliġenti li jissodisfa l-istandards armonizzati jew il-partijiet rilevanti tagħhom imfassla u ppubblikati f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea għandu jkun preżunt li huwa konformi mar-rekwiżiti essenzjali skont il-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu dment li dawk l-istandards ikopru dawk ir-rekwiżiti.
5.Il-Kummissjoni tista’, f’konformità mal-Artikolu 10 tar-Regolament (UE) Nru 1025/2012, titlob lil organizzazzjoni Ewropea tal-istandardizzazzjoni waħda jew lil aktar minn organizzazzjoni Ewropea tal-istandardizzazzjoni waħda biex jabbozzaw standards armonizzati li jissodisfaw ir-rekwiżiti essenzjali skont il-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu.
6.Fejn ma jeżistux standards armonizzati msemmija fil-paragrafu 4 ta’ dan l-Artikolu jew fejn il-Kummissjoni tqis li l-istandards armonizzati rilevanti ma humiex biżżejjed biex jiżguraw il-konformità mar-rekwiżiti essenzjali fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu f’kuntest transfruntier, il-Kummissjoni tista’, permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni, tadotta speċifikazzjonijiet komuni fir-rigward tar-rekwiżiti essenzjali stabbiliti fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu. Dawk l-atti ta’ implimentazzjoni għandhom jiġu adottati f’konformità mal-proċedura ta’ eżami msemmija fl-Artikolu 39(2).
KAPITOLU IX
IMPLIMENTAZZJONI U INFURZAR
Artikolu 31
Awtoritajiet kompetenti
1.Kull Stat Membru għandu jaħtar awtorità kompetenti waħda jew aktar minn awtorità kompetenti waħda responsabbli għall-applikazzjoni u għall-infurzar ta’ dan ir-Regolament. L-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu awtorità ġdida waħda jew aktar minn awtorità ġdida jew għandhom jibbażaw fuq awtoritajiet eżistenti.
2.Mingħajr preġudizzju għal paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu:
(a)l-awtoritajiet superviżorji indipendenti responsabbli għall-monitoraġġ tal-applikazzjoni tar-Regolament (UE) 2016/679 għandhom ikunu responsabbli għall-monitoraġġ tal-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament sa fejn hija kkonċernata l-protezzjoni tad-data personali. Il-Kapitoli VI u VII tar-Regolament (UE) 2016/679 għandhom japplikaw mutatis mutandis. Il-kompiti u s-setgħat tal-awtoritajiet superviżorji għandhom jiġu eżerċitati fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali;
(b)għal kwistjonijiet speċifiċi settorjali ta’ skambju ta’ data relatati mal-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, il-kompetenza tal-awtoritajiet settorjali għandha tiġi rispettata;
(c)l-awtorità nazzjonali kompetenti responsabbli għall-applikazzjoni u għall-infurzar tal-Kapitolu VI ta’ dan ir-Regolament għandu jkollha esperjenza fil-qasam tas-servizzi tad-data u tal-komunikazzjonijiet elettroniċi.
3.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kompiti u s-setgħat rispettivi tal-awtoritajiet kompetenti maħtura skont il-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu jkunu definiti b’mod ċar u jinkludu:
(a)il-promozzjoni ta’ sensibilizzazzjoni fost l-utenti u l-entitajiet li jaqgħu fl-ambitu ta’ dan ir-Regolament dwar id-drittijiet u l-obbligi skont dan ir-Regolament;
(b)it-trattament ta’ lmenti relatati ma’ allegati vjolazzjonijiet ta’ dan ir-Regolament, u investigazzjoni, sa fejn ikun xieraq, tas-suġġett tal-ilment u l-informar lill-ilmentatur dwar il-progress u l-eżitu tal-investigazzjoni f’perjodu ta’ żmien raġonevoli, b’mod partikolari jekk tkun meħtieġa aktar investigazzjoni jew koordinazzjoni ma’ awtorità superviżorja oħra;
(c)it-twettiq ta’ investigazzjonijiet fi kwistjonijiet li jikkonċernaw l-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament, inkluż abbażi ta’ informazzjoni rċevuta minn awtorità superviżorja jew minn awtorità pubblika oħra;
(d)l-impożizzjoni, permezz ta’ proċeduri amministrattivi, ta’ penali finanzjarji dissważivi li jistgħu jinkludu penali perjodiċi u penali b’effett retroattiv, jew il-bidu ta’ proċedimenti ġudizzjarji għall-impożizzjoni ta’ multi;
(e)il-monitoraġġ tal-iżviluppi teknoloġiċi ta’ rilevanza għat-tqegħid għad-dispożizzjoni u għall-użu tad-data;
(f)il-kooperazzjoni mal-awtoritajiet kompetenti ta’ Stati Membri oħra biex tiġi żgurata l-applikazzjoni konsistenti ta’ dan ir-Regolament, inkluż l-iskambju tal-informazzjoni rilevanti kollha b’mezzi elettroniċi, mingħajr dewmien żejjed;
(g)l-iżgurar tad-disponibbiltà pubblika online tat-talbiet għall-aċċess għad-data magħmula mill-korpi tas-settur pubbliku fil-każ ta’ emerġenzi pubbliċi skont il-Kapitolu V;
(h)il-kooperazzjoni mal-awtoritajiet kompetenti rilevanti kollha biex jiġi żgurat li l-obbligi tal-Kapitolu VI jiġu infurzati b’mod konsistenti ma’ leġiżlazzjoni oħra tal-Unjoni u mal-awtoregolamentazzjoni applikabbli għall-fornituri ta’ servizz tal-ipproċessar tad-data;
(i)l-iżgurar li l-imposti għall-qlib bejn il-fornituri tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data jiġu rtirati f’konformità mal-Artikolu 25.
4.Meta Stat Membru jaħtar aktar minn awtorità kompetenti waħda, l-awtoritajiet kompetenti għandhom, fl-eżerċitar tal-kompiti u s-setgħat assenjati lilhom skont il-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu, jikkooperaw ma’ xulxin, inkluż, kif xieraq, mal-awtorità superviżorja responsabbli għall-monitoraġġ tal-applikazzjoni tar-Regolament (UE) 2016/679, biex tiġi żgurata l-applikazzjoni konsistenti ta’ dan ir-Regolament. F’każijiet bħal dawn, l-Istati Membri rilevanti għandhom jaħtru awtorità kompetenti ta’ koordinazzjoni.
5.L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw l-isem tal-awtoritajiet kompetenti maħtura u l-kompiti u s-setgħat rispettivi tagħhom u, fejn applikabbli, l-isem tal-awtorità kompetenti ta’ koordinazzjoni lill-Kummissjoni. Il-Kummissjoni għandha żżomm reġistru pubbliku ta’ dawk l-awtoritajiet.
6.Meta jwettqu l-kompiti tagħhom u jeżerċitaw is-setgħat tagħhom f’konformità ma’ dan ir-Regolament, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jibqgħu ħielsa minn kwalunkwe influwenza esterna, kemm diretta kif ukoll indiretta, u la għandhom ifittxu u lanqas jieħdu struzzjonijiet minn kwalunkwe awtorità pubblika oħra jew minn kwalunkwe parti privata.
7.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti maħtura jingħataw ir-riżorsi meħtieġa biex iwettqu b’mod adegwat il-kompiti tagħhom f’konformità ma’ dan ir-Regolament.
Artikolu 32
Dritt li jiġi ppreżentat ilment quddiem awtorità superviżorja
1.Mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe rimedju amministrattiv jew ġudizzjarju ieħor, il-persuni fiżiċi u ġuridiċi għandu jkollhom id-dritt li jippreżentaw ilment, individwalment jew, fejn rilevanti, kollettivament, mal-awtorità kompetenti rilevanti fl-Istat Membru tar-residenza abitwali tagħhom, post tax-xogħol jew stabbiliment jekk iqisu li d-drittijiet tagħhom skont dan ir-Regolament ikunu nkisru.
2.L-awtorità kompetenti li lilha jkun ġie ppreżentat l-ilment għandha tinforma lill-ilmentatur dwar il-progress tal-proċedimenti u dwar id-deċiżjoni meħuda.
3.L-awtoritajiet kompetenti għandhom jikkooperaw biex jittrattaw u jsolvu l-ilmenti, inkluż billi jiskambjaw l-informazzjoni rilevanti kollha b’mezzi elettroniċi, mingħajr dewmien żejjed. Din il-kooperazzjoni ma għandhiex taffettwa l-mekkaniżmu ta’ kooperazzjoni speċifiku previst fil-Kapitoli VI u VII tar-Regolament (UE) 2016/679.
Artikolu 33
Penali
1.L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu r-regoli dwar penali applikabbli għal ksur ta’ dan ir-Regolament u għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jiżguraw li jiġu implimentati. Il-penali previsti għandhom ikunu effettivi, proporzjonati, u dissważivi.
2.L-Istati Membri għandhom, sad-[data stipulata tar-Regolament] jinnotifikaw lill-Kummissjoni b’dawn ir-regoli u dwar dawn il-miżuri u għandhom jinnotifikawha mingħajr dewmien b’kull emenda sussegwenti li taffettwahom.
3.Għal ksur tal-obbligi stabbiliti fil-Kapitolu II, III u V tar-Regolament, l-awtoritajiet superviżorji msemmija fl-Artikolu 51 tar-Regolament (UE) 2016/679 jistgħu, fl-ambitu tal-kompetenza tagħhom, jimponu multi amministrattivi f’konformità mal-Artikolu 83 tar-Regolament (UE) 2016/679 u sal-ammont imsemmi fl-Artikolu 83(5) ta’ dak ir-Regolament.
4.Għal ksur tal-obbligi stabbiliti fil-Kapitolu V ta’ dan ir-Regolament, l-awtorità superviżorja msemmija fl-Artikolu 52 tar-Regolament (UE) 2018/1725 tista’ timponi multi amministrattivi, fl-ambitu tal-kompetenza tagħha f’konformità mal-Artikolu 66 tar-Regolament (UE) 2018/1725 u sal-ammont imsemmi fl-Artikolu 66(3) ta’ dak ir-Regolament.
Artikolu 34
Mudelli tat-termini kuntrattwali
Il-Kummissjoni għandha tiżviluppa u tirrakkomanda mudelli ta’ termini kuntrattwali mhux vinkolanti dwar l-aċċess għad-data u l-użu tagħha biex tgħin lill-partijiet fl-abbozzar u fin-negozjar ta’ kuntratti bi drittijiet u b’obbligi kuntrattwali bbilanċjati.
KAPITOLU X
DRITT SUI GENERIS SKONT ID-DIRETTIVA 1996/9/KE
Artikolu 35
Bażijiet tad-data li jkun fihom ċerta data
Sabiex ma jkunx hemm tfixkil għall-eżerċitar tad-dritt tal-utenti li jaċċessaw u li jużaw tali data f’konformità mal-Artikolu 4 ta’ dan ir-Regolament jew mad-dritt li jikkondividu tali data ma’ partijiet terzi f’konformità mal-Artikolu 5 ta’ dan ir-Regolament, id-dritt sui generis previst fl-Artikolu 7 tad-Direttiva 96/9/KE ma japplikax għal bażijiet tad-data li fihom data miksuba minn jew iġġenerata mill-użu ta’ prodott jew servizz relatat.
KAPITOLU XI
DISPOŻIZZJONIJIET FINALI
Artikolu 36
Emenda għar-Regolament (UE) Nru 2017/2394
Fl-Anness tar-Regolament (UE) Nru 2017/2394 jiżdied il-punt li ġej:
“29. [Ir-Regolament (UE) XXX tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill [l-Att dwar id-Data]].”
Artikolu 37
Emenda għad-Direttiva (UE) 2020/1828
Fl-Anness tad-Direttiva (UE) 2020/1828, jiżdied il-punt li ġej:
“67. [Ir-Regolament (UE) XXX tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill [l-Att dwar id-Data]]”
Artikolu 38
Eżerċizzju tad-delega
1.Is-setgħa ta’ adozzjoni ta’ atti delegati hija mogħtija lill-Kummissjoni suġġett għall-kundizzjonijiet stabbiliti f’dan l-Artikolu.
2.Is-setgħa ta’ adozzjoni ta’ atti delegati msemmija fl-Artikoli 25(4), 28(2), u 29(5) għandha tiġi mogħtija lill-Kummissjoni għal perjodu ta’ żmien indeterminat minn […].
3.Id-delega tas-setgħa msemmija fl-Artikoli 25(4), 28(2) u 29(5) tista’ tiġi revokata fi kwalunkwe mument mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill. Deċiżjoni li tirrevoka għandha ttemm id-delega tas-setgħa speċifikata f’dik id-deċiżjoni. Din għandha ssir effettiva l-għada tal-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea jew f’data aktar tard speċifikata fih. Ma għandhiex taffettwa l-validità ta’ kwalunkwe att delegat li jkun diġà fis-seħħ.
4.Qabel ma tadotta att delegat, il-Kummissjoni għandha tikkonsulta esperti nnominati minn kull Stat Membru skont il-prinċipji stipulati fil-Ftehim Interistituzzjonali dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet tat-13 ta’ April 2016.
5.Hekk kif tadotta att delegat, il-Kummissjoni għandha tinnotifikah simultanjament lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill.
6.Att delegat adottat skont l-Artikoli 25(4), 28(2) u 29(5) għandu jidħol fis-seħħ biss jekk la l-Parlament Ewropew u lanqas il-Kunsill ma jkunu oġġezzjonaw għalih fi żmien xahrejn minn meta jkunu ġew mgħarrfin bih jew jekk, qabel ma jiskadi dak il-perjodu, kemm il-Parlament Ewropew kif ukoll il-Kunsill ikunu għarrfu lill-Kummissjoni li ma humiex se joġġezzjonaw għalih. Dak il-perjodu għandu jiġi estiż bi tliet xhur fuq l-inizjattiva tal-Parlament Ewropew jew tal-Kunsill.
Artikolu 39
Proċedura ta’ Kumitat
1.Il-Kummissjoni għandha tkun megħjuna minn kumitat. Dak il-kumitat għandu jkun kumitat skont it-tifsira tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.
2.Fejn issir referenza għal dan il-paragrafu, għandu japplika l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.
Artikolu 40
Atti legali oħra tal-Unjoni li jirregolaw id-drittijiet u l-obbligi dwar l-aċċess u l-użu tad-data
1.L-obbligi speċifiċi għat-tqegħid għad-dispożizzjoni ta’ data bejn in-negozji, bejn in-negozji u l-konsumaturi, u fuq bażi eċċezzjonali bejn in-negozji u l-korpi pubbliċi, fl-atti legali tal-Unjoni li daħlu fis-seħħ fi [xx XXX xxx] jew qabel, u l-atti delegati jew ta’ implimentazzjoni bbażati fuqhom, għandhom jibqgħu mhux affettwati.
2.Dan ir-Regolament huwa mingħajr preġudizzju għal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni li tispeċifika, fid-dawl tal-ħtiġijiet ta’ settur, spazju komuni Ewropew tad-data, jew qasam ta’ interess pubbliku, rekwiżiti ulterjuri, b’mod partikolari fir-rigward ta’:
(a)l-aspetti tekniċi tal-kondiviżjoni tad-data;
(b)l-limiti fuq id-drittijiet tad-detenturi tad-data li jaċċessaw jew jużaw ċerta data pprovduta mill-utenti;
(c)l-aspetti li jmorru lil hinn mill-aċċess u l-użu tad-data.
Artikolu 41
Evalwazzjoni u rieżami
Sa [sentejn wara d-data ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament], il-Kummissjoni għandha twettaq evalwazzjoni ta’ dan ir-Regolament u tippreżenta rapport dwar is-sejbiet ewlenin lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill kif ukoll lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew. Dik l-evalwazzjoni għandha tivvaluta b’mod partikolari:
(a)l-kategoriji jew tipi oħra ta’ data li jridu jkunu magħmulin aċċessibbli;
(b)l-esklużjoni ta’ ċerti kategoriji ta’ intrapriżi bħala benefiċjarji skont l-Artikolu 5;
(c)sitwazzjonijiet oħra li għandhom jitqiesu bħala ħtiġijiet eċċezzjonali għall-finijiet tal-Artikolu 15;
(d)bidliet fil-prattiki kuntrattwali tal-fornituri tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data u jekk dan jirriżultax f’konformità suffiċjenti mal-Artikolu 24;
(e)tnaqqis fl-imposti, imposti mill-fornituri tas-servizzi tal-ipproċessar tad-data għall-proċess tal-qlib, f’konformità mal-irtirar gradwali tal-imposti tal-qlib skont l-Artikolu 25.
Artikolu 42
Dħul fis-seħħ u applikazzjoni
Dan ir-Regolament għandu jidħol fis-seħħ fl-għoxrin jum wara dak tal-pubblikazzjoni tiegħu f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.
Għandu japplika minn [12-il xahar wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament].
Magħmul fi Brussell,
Għall-Parlament Ewropew
Għall-Kunsill
Il-President
Il-President