IL-KUMMISSJONI EWROPEA

Brussell, 30.6.2021

COM(2021) 347 final

2021/0171(COD)

Proposta għal

DIRETTIVA TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL

dwar il-krediti għall-konsumatur

{SEC(2021) 281 final} - {SWD(2021) 170 final} - {SWD(2021) 171 final}

MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI

1.KUNTEST TAL-PROPOSTA

•Raġunijiet u objettivi tal-proposta

•Konsistenza ma’ dispożizzjonijiet ta’ politika eżistenti fil-qasam ta’ politika

Ir-Regolament (UE) 2016/679 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali u dwar il-moviment liberu ta’ tali data (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data, “GDPR”) jistabbilixxi r-regoli applikabbli għall-ipproċessar ta’ data personali, it-tisħiħ tad-drittijiet fundamentali tal-individwi u l-kjarifika tar-regoli għall-kumpaniji u għall-korpi pubbliċi. Il-prinċipji tal-minimizzazzjoni tad-data, l-akkuratezza u l-limitazzjoni tal-ħżin kif stabbiliti fl-Artikolu 5 tal-GDPR jirregolaw l-użu tad-data biex jitwettqu l-valutazzjonijiet tal-affidabbiltà kreditizja. Mingħajr ma tiddevja mill-GDPR, din il-proposta għandha l-għan li tindirizza t-tħassib identifikat fl-ipproċessar ta’ data personali li huwa speċifiku għall-prattiki osservati fis-suq tal-kreditu għall-konsumatur, jiġifieri l-użu ta’ sorsi alternattivi ta’ data għall-valutazzjonijiet tal-affidabbiltà kreditizja jew it-trasparenza tal-valutazzjonijiet imwettqa bl-użu ta’ tekniki ta’ tagħlim awtomatiku.

Il-konsistenza ma’ leġiżlazzjoni oħra, bħall-emendi introdotti, fost l-oħrajn, fid-Direttiva 2005/29/KE bid-Direttiva (UE) 2019/2161 dwar l-infurzar aħjar u mmodernizzar tar-regoli tal-Unjoni dwar il-protezzjoni tal-konsumatur, tkun garantita wkoll fil-proposta, li tinkludi dispożizzjonijiet f’konformità ma’ dik id-Direttiva.

Fl-2020, il-Kummissjoni adottat pakkett tal-Att dwar is-Servizzi Diġitali . Dan jinkludi Att dwar is-Servizzi Diġitali li jemenda d-Direttiva 2000/31/KE (id-Direttiva dwar il-Kummerċ elettroniku) u li jintroduċi qafas orizzontali għas-servizzi intermedjarji, u Att dwar is-Swieq Diġitali li jintroduċi regoli għal pjattaformi li jaġixxu bħala “gwardjani” fis-settur diġitali.

Fl-2021, il-Kummissjoni ppubblikat ukoll Proposta għal Regolament li jistabbilixxi regoli armonizzati dwar l-intelliġenza artifiċjali 4 , biex tippromwovi l-użu tal-intelliġenza artifiċjali (IA) iżda wkoll biex tindirizza r-riskji assoċjati ma’ ċerti użi tal-IA.

•Konsistenza ma’ politiki oħrajn tal-Unjoni

2.BAŻI ĠURIDIKA, SUSSIDJARJETÀ U PROPORZJONALITÀ

•Bażi ġuridika

Il-bażi ġuridika tad-direttiva proposta hija l-Artikolu 114 tat-TFUE dwar il-kompletament tas-suq intern, b’kunsiderazzjoni xierqa għall-Artikolu 169 tat-TFUE 6 . Huwa jagħti lill-UE s-setgħa li tadotta miżuri għall-approssimazzjoni tar-regoli nazzjonali dwar l-istabbiliment u l-funzjonament tas-suq intern. Billi toħloq livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumatur, il-proposta għandha l-għan li tgħin lis-suq intern jiffunzjona mingħajr xkiel.

•Sussidjarjetà (għall-kompetenzi mhux esklużivi)

•Proporzjonalità

•Għażla tal-istrument

L-istrument magħżul huwa Direttiva li tħassar id-Direttiva 2008/48/KE.

Direttiva hija vinkolanti fir-rigward tar-riżultat tal-kisba tal-funzjonament tas-suq intern, iżda tħalli lill-awtoritajiet nazzjonali l-għażla tal-forma u tal-metodi. 8 Id-Direttiva proposta se tissostitwixxi d-Direttiva tal-2008 iżda se żżomm ħafna mill-elementi tagħha. Dan se jippermetti lill-Istati Membri jemendaw il-leġiżlazzjoni fis-seħħ (b’riżultat tat-traspożizzjoni tad-Direttiva 2008/48/KE) sa fejn ikun meħtieġ biex tiġi żgurata l-konformità, filwaqt li jillimita l-impatt ta’ tali riforma fuq is-sistemi leġiżlattivi tagħhom. Id-Direttiva proposta hija strument ta’ armonizzazzjoni sħiħa fl-oqsma li hija tkopri, madankollu f’ċerti oqsma xi għażliet regolatorji tħallew f’idejn l-Istati Membri.

3.RIŻULTATI TAL-EVALWAZZJONIJIET EX POST, TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET IKKONĊERNATI U TAL-VALUTAZZJONIJIET TAL-IMPATT

•Evalwazzjonijiet ex post/kontrolli tal-idoneità tal-leġiżlazzjoni eżistenti

•Konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati

•Ġbir u użu ta’ għarfien espert

•Valutazzjoni tal-impatt

•Idoneità u simplifikazzjoni regolatorja

Ir-Rieżami REFIT huwa inkluż fit-taqsima REFIT tal-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni. Il-proposta tkun tinvolvi kostijiet għan-negozji, iżda hija mistennija wkoll li tnaqqas il-piż amministrattiv tagħhom, bis-saħħa ta’ aktar ċarezza legali. Diġà qed jiġu implimentati diversi miżuri f’xi Stati Membri, u għalhekk in-negozji f’dawk l-Istati Membri ma humiex se jiffaċċjaw kostijiet addizzjonali sinifikanti.

Il-proposta tissimplifika ċerti rekwiżiti ta’ informazzjoni u għandha l-għan li tadatta r-rekwiżiti għall-użu diġitali. B’mod speċifiku, il-proposta se tnaqqas il-kostijiet tar-reklamar għall-fornituri/intermedjarji tal-kreditu fuq ċerti midja eż. ir-radju, filwaqt li tiżgura li l-konsumaturi jiksbu informazzjoni aktar ċara li tkun aktar faċli biex tiġi pproċessata u mifhuma. Il-potenzjal għas-simplifikazzjoni tar-rekwiżiti għar-reklamar tal-kreditu għall-konsumatur fuq ix-xandir bir-radju jista’ jiġi stmat għal EUR 1,4 miljun fis-sena, li jammonta għal EUR 14-il miljun matul il-perjodu 2021–2030.

L-adattament tar-rekwiżiti ta’ informazzjoni għall-użu diġitali b’mod partikolari permezz ta’ Ħarsa Ġenerali Standard Ewropea lejn il-Kreditu għall-Konsumatur għandu kost inizjali. Madankollu, fuq medda twila ta’ żmien, dan inaqqas il-piż fuq in-negozji, li jistgħu jipprovdu l-Formola sħiħa ta’ Informazzjoni Standard Ewropea dwar il-Kreditu għall-Konsumatur permezz tal-email, mingħajr ma jkollhom jadattawha għall-iskrins diġitali. Peress li madwar terz tal-konsumaturi daħlu fi ftehim ta’ kreditu online, dan it-tnaqqis fil-piż jista’ fl-aħħar mill-aħħar ikollu impatt pożittiv fuq aktar minn 25 miljun self bankarju personali kull sena.

Fir-rigward tat-tnaqqis fil-piż għall-amministrazzjonijiet pubbliċi, il-grad ogħla ta’ ċarezza legali u l-qafas regolatorju simplifikat huma mistennija jnaqqsu n-numru ta’ lmenti u jżidu l-livell ta’ ċertezza u konformità, u jagħmlu l-proċeduri ta’ infurzar aktar effiċjenti. Miżuri speċifiċi biex tissaħħaħ il-koordinazzjoni u jittejbu l-kundizzjonijiet għall-infurzar tad-Direttiva huma mistennija wkoll li jirriżultaw f’titjib fl-effiċjenza fl-infurzar tal-obbligi tad-Direttiva.

L-impatti speċifiċi fuq l-SMEs ma ġewx identifikati bħala sinifikanti, u għalhekk ma ġewx ivvalutati separatament.

•Drittijiet fundamentali

4.IMPLIKAZZJONIJIET BAĠITARJI

5.ELEMENTI OĦRA

•Pjanijiet ta’ implimentazzjoni u arranġamenti dwar il-monitoraġġ, l-evalwazzjoni u r-rappurtar

•Spjegazzjoni fid-dettall tad-dispożizzjonijiet speċifiċi tal-proposta

L-Artikolu 40 (soluzzjoni barra mill-qorti għat-tilwim), jipprovdi li l-konsumaturi jenħtieġ li jkollhom aċċess għal proċeduri ta’ soluzzjoni alternattiva għat-tilwim għas-soluzzjoni ta’ tilwim bejn il-konsumaturi u l-kredituri, l-intermedjarji tal-kreditu jew il-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv dwar id-drittijiet u l-obbligi stabbiliti minn din id-Direttiva, mingħajr ma ssir distinzjoni bejn tilwim kuntrattwali u prekuntrattwali. Jenħtieġ li dawn il-proċeduri ta’ soluzzjoni alternattiva għat-tilwim u l-entitajiet li joffruhom ikunu konformi mar-rekwiżiti tal-kwalità stabbiliti bid-Direttiva 2013/11/UE.

L-Artikolu 45 (eżerċizzju tad-delega) jistabbilixxi l-proċeduri li għandhom jiġu segwiti biex ċerti partijiet tad-Direttiva jkunu jistgħu jiġu adattati, speċifikati jew aġġornati permezz ta’ atti delegati.

L-Artikoli 46 (rieżami u monitoraġġ), 47 (revoka u miżuri tranżizzjonali), 48 (traspożizzjoni), 49 (dħul fis-seħħ) u 50 (destinatarji) fihom dispożizzjonijiet u kliem standard li ma jeħtieġu l-ebda kumment speċjali.

2021/0171 (COD)

Proposta għal

DIRETTIVA TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL

dwar il-krediti għall-konsumatur

IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 114 tiegħu,

Wara li kkunsidraw il-proposta tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li l-abbozz tal-att leġiżlattiv intbagħat lill-parlamenti nazzjonali,

Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew 23 ,

Filwaqt li jaġixxu skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja,

Billi:

(1)Id-Direttiva 2008/48/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 24 tistabbilixxi regoli fil-livell tal-Unjoni dwar il-ftehimiet ta’ kreditu għall-konsumatur u s-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv għall-konsumaturi.

(2)Fl-2014, il-Kummissjoni ppreżentat rapport dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva 2008/48/KE. Fl-2020, il-Kummissjoni ppreżentat it-tieni rapport dwar l-implimentazzjoni ta’ dik id-Direttiva u Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni biex tippreżenta r-riżultati ta’ evalwazzjoni REFIT tad-Direttiva li kienet tinkludi konsultazzjoni wiesgħa mal-partijiet ikkonċernati rilevanti.

(3)Dawk ir-rapporti u l-konsultazzjonijiet żvelaw li d-Direttiva 2008/48/KE kienet parzjalment effettiva fl-iżgurar ta’ standards għoljin ta’ protezzjoni tal-konsumatur u fit-trawwim tal-iżvilupp ta’ suq uniku għall-kreditu, u li dawn l-objettivi għadhom rilevanti. Ir-raġunijiet għaliex id-Direttiva kienet biss parzjalment effettiva jirriżultaw kemm mid-Direttiva nnifisha, bħal pereżempju kliem mhux preċiż ta’ artikoli partikolari, kif ukoll minn fatturi esterni, bħall-iżviluppi marbuta mad-diġitalizzazzjoni, l-applikazzjoni prattika u l-infurzar fl-Istati Membri kif ukoll mill-fatt li ċerti aspetti tas-suq tal-kreditu għall-konsumatur mhux koperti mid-Direttiva.

(4)Id-diġitalizzazzjoni kkontribwiet għal żviluppi tas-suq li ma kinux previsti fiż-żmien meta ġiet adottata d-Direttiva 2008/48/KE. Fil-fatt, l-iżviluppi teknoloġiċi rapidi rreġistrati mid-Direttiva tal-2008 ġabu bidliet sinifikanti fis-suq tal-kreditu għall-konsumatur, kemm min-naħa tal-provvista kif ukoll min-naħa tad-domanda, bħall-ħolqien ta’ prodotti ġodda u l-evoluzzjoni tal-imġiba u l-preferenzi tal-konsumatur.

(5)Il-kliem mhux preċiż ta’ ċerti dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2008/48/KE, li jippermettu lill-Istati Membri jadottaw dispożizzjonijiet diverġenti li jmorru lil hinn minn dawk previsti f’dik id-Direttiva, irriżultaw f’qafas regolatorju frammentat fl-Unjoni kollha f’għadd ta’ aspetti ta’ kreditu għall-konsumatur.

(6)Is-sitwazzjoni de facto u de jure li tirriżulta minn dawk id-differenzi nazzjonali f’xi każijiet twassal għal distorsjonijiet tal-kompetizzjoni fost il-kredituri fl-Unjoni u toħloq ostakli għas-suq intern. Is-sitwazzjoni tillimita l-kapaċità tal-konsumaturi li jibbenefikaw minn offerta li qed tiżdied gradwalment ta’ kreditu transfruntier, li hija mistennija li tkompli tikber bħala riżultat tad-diġitalizzazzjoni. Dawk id-distorsjonijiet u restrizzjonijiet jista’ mbagħad ikollhom konsegwenzi f’termini ta’ domanda mnaqqsa għal oġġetti u servizzi. Is-sitwazzjoni twassal ukoll għal livell inadegwat u mhux konsistenti ta’ protezzjoni għall-konsumaturi fl-Unjoni kollha.

(7)F’dawn l-aħħar snin, il-kreditu offrut lill-konsumaturi evolva u ddiversifika b’mod konsiderevoli. Tfaċċaw prodotti ta’ kreditu ġodda, b’mod partikolari fl-ambjent online, u l-użu tagħhom qed ikompli jiżviluppa. Dan qajjem inċertezza legali fir-rigward tal-applikazzjoni tad-Direttiva 2008/48/KE għal prodotti ġodda bħal dawn.

(8)Din id-Direttiva tikkomplementa r-regoli stabbiliti fid-Direttiva 2002/65/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 25 li tikkonċerna t-tqegħid fis-suq b’distanza ta’ servizzi finanzjarji ta’ konsumaturi. Sabiex tiġi żgurata ċ-ċertezza legali, jenħtieġ li jiġi ċċarat li f’każ ta’ kunflitt bejn id-dispożizzjonijiet, jenħtieġ li tapplika d-dispożizzjoni ta’ din id-Direttiva bħala lex specialis.

(9)F’konformità mal-Artikolu 26 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), is-suq intern jikkonsisti f’żona li fiha jiġu żgurati l-moviment liberu tal-oġġetti u tas-servizzi u l-libertà tal-istabbiliment. Jenħtieġ li l-iżvilupp ta’ qafas legali aktar trasparenti u effiċjenti għall-kreditu għall-konsumatur iżid il-fiduċja tal-konsumaturi u jiffaċilita l-iżvilupp ta’ attivitajiet transfruntiera.

(10)Sabiex ikun hemm titjib tal-funzjonament tas-suq intern għall-krediti għall-konsumaturi, jeħtieġ li jiġi previst qafas tal-Unjoni armonizzat f’għadd ta’ oqsma ċentrali. Fid-dawl tas-suq tal-kreditu għall-konsumaturi li qed jiżviluppa, b’mod partikolari fl-ambjent online, u taż-żieda fil-mobbiltà taċ-ċittadini Ewropej, leġiżlazzjoni tal-Unjoni li tħares ’il quddiem u li kapaċi tadatta ruħha għal forom futuri ta’ kreditu u li tagħti lill-Istati Membri l-livell xieraq ta’ flessibbiltà fl-implimentazzjoni tagħhom se tgħin biex jiġu stabbiliti kundizzjonijiet ekwivalenti ta’ kompetizzjoni għan-negozji.

(11)L-Artikolu 169(1) u l-Artikolu 169(2)(a) tat-TFUE jipprovdi li l-Unjoni għandha tikkontribwixxi biex jinkiseb livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumatur permezz ta’ miżuri adottati skont l-Artikolu 114 tat-TFUE. L-Artikolu 38 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (il-“Karta”) jipprovdi li l-politiki tal-Unjoni għandhom jiżguraw livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumatur.

(12)Huwa importanti li l-konsumaturi jibbenefikaw minn livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumatur. Għalhekk, jenħtieġ li jkun possibbli li l-moviment liberu tal-offerti ta’ kreditu jsir bl-aħjar kundizzjonijiet kemm għal dawk li joffru l-kreditu kif ukoll għal dawk li jkollhom bżonnu, b’attenzjoni dovuta għal sitwazzjonijiet speċifiċi fl-Istati Membri.

(13)Armonizzazzjoni sħiħa hija meħtieġa sabiex jiġi żgurat li l-konsumaturi kollha fl-Unjoni jgawdu livell għoli u ekwivalenti ta’ protezzjoni tal-interessi tagħhom u biex jinħoloq suq intern li jiffunzjona tajjeb. Għalhekk, jenħtieġ li l-Istati Membri ma jitħallewx iżommu jew jintroduċu dispożizzjonijiet nazzjonali li jiddevjaw minn dawk stabbiliti f’din id-Direttiva, sakemm ma jkunx previst mod ieħor f’din id-Direttiva. Madankollu, tali restrizzjoni jenħtieġ li tapplika biss fejn hemm dispożizzjonijiet armonizzati f’din id-Direttiva. Fejn tali dispożizzjonijiet armonizzati ma jeżistux, jenħtieġ li l-Istati Membri jibqgħu liberi li jżommu jew jintroduċu leġiżlazzjoni nazzjonali. Bl-istess mod, jenħtieġ li l-Istati Membri jkollhom il-possibilità li jżommu jew jintroduċu dispożizzjonijiet nazzjonali dwar obbligazzjoni in solidum tal-bejjiegħ jew fornitur tas-servizzi u l-kreditur. Jenħtieġ li l-Istati Membri jkollhom ukoll il-possibbiltà li jżommu jew jintroduċu dispożizzjonijiet nazzjonali dwar il-kanċellazzjoni ta’ kuntratt għall-bejgħ ta’ oġġetti jew il-provvista ta’ servizzi fejn il-konsumatur jeżerċita d-dritt tiegħu ta’ rtirar mill-ftehim ta’ kreditu jew mill-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv. F’dan ir-rigward l-Istati Membri, fil-każ ta’ ftehim ta’ kreditu bla skadenza fissa, jenħtieġ li jitħallew jistipulaw perjodu minimu li għandu jgħaddi bejn il-mument meta l-kreditur jitlob ir-rimborż u l-jum li fih il-kreditu għandu jiġi rimborżat.

(14)Id-definizzjonijiet li jinsabu f’din id-Direttiva jiddeterminaw il-kamp ta’ applikazzjoni tal-armonizzazzjoni. L-obbligu tal-Istati Membri li jimplimentaw din id-Direttiva jenħtieġ għalhekk li jkun limitat għall-kamp ta’ applikazzjoni tagħha kif iddeterminat b’dawk id-definizzjonijiet. Madankollu, jenħtieġ li din id-Direttiva tkun mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni mill-Istati Membri, f’konformità mad-dritt tal-Unjoni, mad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva għal oqsma mhux koperti mill-kamp ta’ applikazzjoni tagħha. B’hekk Stat Membru jista’ jżomm jew jintroduċi leġiżlazzjoni nazzjonali li tikkorrispondi għal din id-Direttiva jew għal uħud mid-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva dwar il-ftehimiet ta’ kreditu li jaqgħu barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tagħha, pereżempju dwar ftehimiet ta’ kreditu li mal-konklużjoni tagħhom il-konsumatur jintalab jiddepożita oġġett bħala garanzija fil-kustodja tal-kreditur u fejn ir-responsabbiltà tal-konsumatur tkun strettament limitata għal dak l-oġġett mirhun. Barra minn hekk, l-Istati Membri jistgħu japplikaw din id-Direttiva wkoll għal kreditu konness, li ma jaqax taħt id-definizzjoni ta’ ftehim ta’ kreditu konness f’din id-Direttiva. Għalhekk, id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva dwar il-ftehimiet ta’ kreditu konnessi jistgħu jiġu applikati għal ftehimiet ta’ kreditu li jservu biss parzjalment biex jiffinanzjaw kuntratt għall-provvista ta’ oġġetti jew il-provvista ta’ servizz.

(15)Għadd ta’ Stati Membri applikaw id-Direttiva 2008/48/KE għal oqsma mhux koperti mill-kamp ta’ applikazzjoni tagħha sabiex itejbu l-livell ta’ protezzjoni tal-konsumatur. Fil-fatt, diversi ftehimiet ta’ kreditu li ma jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dik id-Direttiva jistgħu jkunu ta’ detriment għall-konsumaturi, inkluż self ta’ terminu qasir bi prezz għoli li l-ammont tiegħu jkun tipikament aktar baxx mil-limitu minimu ta’ EUR 200 stabbilit mid-Direttiva 2008/48/KE. F’dan il-kuntest, u bil-għan li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumatur u biex jiġi ffaċilitat is-suq tal-kreditu għall-konsumatur transfruntier, il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-Direttiva jenħtieġ li jkopri xi ftehimiet li kienu esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2008/48/KE, bħall-ftehimiet ta’ kreditu għall-konsumatur taħt l-ammont ta’ EUR 200. Bl-istess mod, prodotti oħra li jistgħu jkunu ta’ detriment, minħabba l-kostijiet għoljin li jinvolvu jew tariffi għoljin f’każ ta’ ħlasijiet maqbuża, jenħtieġ li jkunu koperti minn din id-Direttiva, biex tiġi żgurata trasparenza akbar u protezzjoni aħjar tal-konsumatur, li jirriżultaw f’kunfidenza akbar tal-konsumatur. Għal dan il-għan, jenħtieġ li l-ftehimiet ta’ lokazzjoni, il-ftehimiet ta’ kreditu fil-forma ta’ faċilità ta’ overdraft u fejn il-kreditu għandu jitħallas lura fi żmien xahar, u l-ftehimiet ta’ kreditu fejn il-kreditu jingħata mingħajr imgħax u mingħajr ebda imposta oħra, inklużi skemi ta’ Ixtri Issa u Ħallas Aktar Tard, jiġifieri għodod finanzjarji diġitali ġodda li jħallu lill-konsumaturi jixtru oġġetti jew servizzi u jħallsuhom maż-żmien, u l-ftehimiet ta’ kreditu li skont it-termini tagħhom il-kreditu għandu jitħallas lura fi żmien tliet xhur u jitħallsu biss imposti insinifikanti ma jiġux esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-Direttiva. Barra minn hekk, jenħtieġ li kull ftehim ta’ kreditu sa EUR 100 000 jiġi inkluż fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-Direttiva. Jenħtieġ li l-limitu massimu tal-ftehimiet ta’ kreditu skont din id-Direttiva jiżdied biex jitqies l-indiċjar biex isir aġġustament għall-effetti tal-inflazzjoni mill-2008 u fis-snin li ġejjin.

(16)Il-finanzjament kollettiv qed isir dejjem aktar forma ta’ finanzjament disponibbli għall-konsumaturi, tipikament għal spejjeż jew investimenti żgħar. Ir-Regolament (UE) 2020/1503 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 26  jeskludi mill-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu servizzi ta’ finanzjament kollettiv, inklużi dawk li jiffaċilitaw l-għoti ta’ kreditu, li jiġu pprovduti lill-konsumaturi kif definit fid-Direttiva 2008/48/KE. F’dan il-kuntest, din id-Direttiva għandha l-għan li tikkomplementa r-Regolament (UE) 2020/1503 billi tirrimedja din l-esklużjoni billi jkun hemm ċarezza legali dwar ir-reġim legali applikabbli għas-servizzi ta’ finanzjament kollettiv meta konsumatur ifittex li jieħu kreditu permezz ta’ fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv.

(17)Fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jopera pjattaforma diġitali miftuħa għall-pubbliku sabiex ilaqqa’ jew jiffaċilita t-tlaqqigħ ta’ selliefa prospettivi ma’ konsumaturi li jkunu qegħdin ifittxu finanzjament. Tali finanzjament jista’ jieħu l-forma ta’ kreditu għall-konsumatur. Meta l-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jipprovdu kreditu direttament lill-konsumaturi, id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva li jikkonċernaw lill-kredituri japplikaw għalihom. Meta l-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jiffaċilitaw l-għoti ta’ kreditu bejn kredituri li jaġixxu fl-eżerċizzju tal-kummerċ, in-negozju jew il-professjoni tagħhom, u l-konsumaturi, jenħtieġ li l-obbligi għall-kredituri skont din id-Direttiva japplikaw għal dawk il-kredituri. F’tali sitwazzjoni, il-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jaġixxu bħala intermedjarji tal-kreditu, għalhekk jenħtieġ li l-obbligi għall-intermedjarji tal-kreditu skont din id-Direttiva japplikaw għalihom.

(18)Barra minn hekk, jenħtieġ li wħud mid-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva japplikaw għall-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, li jaġixxu f’tali kapaċità u mhux bħala kredituri jew intermedjarji tal-kreditu, fejn jiffaċilitaw l-għoti ta’ kreditu bejn, minn naħa waħda, persuni li jagħtu kreditu lill-konsumatur barra mill-eżerċizzju tal-kummerċ, in-negozju jew il-professjoni tagħhom, u min-naħa l-oħra, il-konsumaturi. F’dan il-kuntest, il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jenħtieġ li jikkonforma ma’ ċerti regoli u obbligi ta’ din id-Direttiva inkluż l-obbligu li jwettaq valutazzjoni tal-affidabbiltà kreditizja u r-regoli dwar l-informazzjoni prekuntrattwali. Jenħtieġ li persuni li jagħtu kreditu mhux fl-eżerċizzju tal-kummerċ, in-negozju jew il-professjoni tagħhom, lill-konsumaturi permezz ta’ pjattaforma ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv ma jkunux soġġetti għal obbligi għall-kredituri skont din id-Direttiva.

(19)Fil-każ ta’ ftehimiet ta’ kreditu speċifiċi li għalihom huma applikabbli biss xi dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva, jenħtieġ li l-Istati Membri jibqgħu liberi li jirregolaw, fid-dritt nazzjonali tagħhom, tali tipi ta’ ftehimiet ta’ kreditu fir-rigward ta’ aspetti oħra mhux armonizzati minn din id-Direttiva.

(20)Il-ftehimiet għall-provvista fuq bażi kontinwa ta’ servizzi jew għall-provvista ta’ oġġetti tal-istess tip, fejn il-konsumatur iħallas għalihom għat-tul ta’ żmien tal-provvista tagħhom permezz ta’ pagamenti rateali, jistgħu jvarjaw b’mod konsiderevoli, f’termini ta’ interessi tal-partijiet kuntrattwali involuti u l-modalitajiet u prestazzjoni tat-tranżazzjonijiet, minn ftehimiet ta’ kreditu koperti minn din id-Direttiva. Għalhekk, jenħtieġ li tali ftehimiet ma jitqisux bħala ftehimiet ta’ kreditu għall-finijiet ta’ din id-Direttiva. Tali ftehim jinkludi, pereżempju, kuntratt ta’ assigurazzjoni fejn l-assigurazzjoni titħallas permezz ta’ pagamenti rateali mensili.

(21)Il-ftehimiet ta’ kreditu li jkopru l-għoti ta’ kreditu garantit bi proprjetà immobbli u l-ftehimiet ta’ kreditu li l-għan tagħhom huwa li jiffinanzjaw l-akkwist jew iż-żamma ta’ drittijiet ta’ proprjetà fl-art jew f’bini eżistenti jew ipproġettat jenħtieġ li jkunu esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-Direttiva peress li tali ftehimiet huma rregolati mid-Direttiva 2014/17/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 27 . Madankollu, krediti mhux garantiti li l-għan tagħhom huwa r-rinnovazzjoni ta’ proprjetà immobbli residenzjali, inklużi dawk li jinvolvu ammont totali ta’ kreditu ta’ aktar minn EUR 100 000, jenħtieġ li ma jkunux esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-Direttiva.

(22)Din id-Direttiva jenħtieġ li tapplika irrispettivament minn jekk il-kreditur ikunx persuna ġuridika jew persuna fiżika. Madankollu, jenħtieġ li din id-Direttiva ma taffettwax id-dritt tal-Istati Membri li jillimitaw il-provvista ta’ kreditu għall-konsumaturi lill-persuni ġuridiċi biss jew lil ċerti persuni ġuridiċi.

(23)Ċerti dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva jenħtieġ li japplikaw għall-persuni fiżiċi jew ġuridiċi (l-intermedjarji tal-kreditu) li, fl-eżerċizzju tal-kummerċ, in-negozju jew il-professjoni tagħhom, għal tariffa, jippreżentaw jew joffru ftehimiet ta’ kreditu għall-konsumaturi, jassistu lill-konsumaturi billi jagħmlu ħidma preparatorja rigward ftehimiet ta’ kreditu jew jikkonkludu ftehimiet ta’ kreditu mal-konsumaturi f’isem il-kreditur.

(24)Jenħtieġ li l-informazzjoni lill-konsumaturi, bħal informazzjoni prekuntrattwali jew informazzjoni ġenerali, tingħata mingħajr ħlas.

(25)Din id-Direttiva tirrispetta d-drittijiet fundamentali u tosserva l-prinċipji rikonoxxuti b’mod partikolari mill-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (“il-Karta”). B’mod partikolari, din id-Direttiva tirrispetta bis-sħiħ id-drittijiet għall-protezzjoni tad-data personali, għall-proprjetà, għan-nondiskriminazzjoni, għall-protezzjoni tal-ħajja tal-familja u dik professjonali, u għall-protezzjoni tal-konsumatur skont il-Karta.

(26)Jenħtieġ li l-konsumaturi legalment residenti fl-Unjoni ma jiġux iddiskriminati minħabba n-nazzjonalità jew il-post tar-residenza tagħhom, jew għal xi raġuni oħra msemmija fl-Artikolu 21 tal-Karta meta jitolbu, jikkonkludu jew ikollhom ftehim ta’ kreditu jew ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv fl-Unjoni.

(27)Jenħtieġ li l-konsumaturi jkunu protetti kontra prattiki inġusti jew qarrieqa, b’mod partikolari fir-rigward tal-informazzjoni mogħtija mill-kreditur, mill-intermedjarju tal-kreditu jew mill-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, f’konformità mad-Direttiva 2005/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 28 . Dik id-Direttiva tkompli tapplika għall-ftehimiet ta’ kreditu u għas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv u għax-xogħlijiet bħala “xibka ta’ sikurezza” li tiżgura li jkun jista’ jinżamm livell komuni għoli ta’ protezzjoni tal-konsumatur kontra prattiki kummerċjali inġusti fis-setturi kollha, inkluż billi tikkomplementa u liġijiet oħrajn tal-Unjoni.

(28)Ir-reklamar għandu t-tendenza li jiffoka fuq prodott jew diversi prodotti partikolari, filwaqt li jenħtieġ li l-konsumaturi jkunu jistgħu jieħdu d-deċiżjonijiet tagħhom bl-għarfien sħiħ tal-firxa ta’ prodotti offruti. F’dak ir-rigward, l-informazzjoni ġenerali għandha rwol importanti fl-edukazzjoni tal-konsumatur fir-rigward tal-firxa wiesgħa ta’ prodotti u servizzi disponibbli u l-karatteristiċi prinċipali tagħhom. Għaldaqstant, il-konsumaturi jenħtieġ li jkunu jistgħu jkollhom fi kwalunkwe ħin aċċess għall-informazzjoni ġenerali dwar il-prodotti ta’ kreditu disponibbli. Dan jenħtieġ li jkun mingħajr preġudizzju għall-obbligu li l-konsumaturi jingħataw informazzjoni prekuntrattwali personalizzata.

(29)Għalhekk jenħtieġ li jiġu stabbiliti dispożizzjonijiet speċifiċi dwar ir-reklamar ta’ ftehimiet ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv kif ukoll ċerti elementi ta’ informazzjoni standard li għandhom jingħataw lill-konsumaturi sabiex ikunu jistgħu, b’mod partikolari, iqabblu offerti differenti. Tali informazzjoni jenħtieġ li tingħata b’mod ċar, konċiż u prominenti permezz ta’ eżempju rappreżentattiv. L-informazzjoni standard jenħtieġ li tintwera fil-bidu u b’mod li jispikka, b’mod ċar u f’format attraenti. Jenħtieġ li din l-informazzjoni tkun tista’ tinqara faċilment u tiġi adattata biex jitqiesu r-restrizzjonijiet tekniċi ta’ ċerti mezzi bħal skrins tal-mobiles. Il-kundizzjonijiet promozzjonali temporanji, bħal rata introduttorja b’rata tal-imgħax aktar baxxa għax-xhur inizjali tal-ftehim ta’ kreditu jew tas-servizz ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jenħtieġ li jiġu identifikati b’mod ċar bħala tali. Il-konsumaturi jenħtieġ li jaraw l-informazzjoni essenzjali kollha mad-daqqa t’għajn, anki meta jarawha fuq l-iskrin ta’ mobile. In-numru tat-telefon u l-email tal-kreditur u, fejn applikabbli, tal-intermedjarju tal-kreditu u tal-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jenħtieġ li jiġu kkomunikati wkoll lill-konsumatur biex dan ikun jista’ jikkuntattja lill-kreditur, lill-intermedjarju tal-kreditu jew lill-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv malajr u b’mod effiċjenti. Jenħtieġ li jiġi pprovdut limitu massimu fejn ma jkunx possibbli li jiġi indikat l-ammont totali ta’ kreditu bħala s-somom totali disponibbli, b’mod partikolari fejn ftehim ta’ kreditu jagħti lill-konsumatur il-libertà ta’ ġbid b’limitazzjoni rigward l-ammont. Il-limitu massimu jenħtieġ li jindika l-ogħla limitu ta’ kreditu li jista’ jsir disponibbli lill-konsumatur. F’każijiet speċifiċi u ġustifikati, sabiex jittejjeb il-fehim tal-konsumatur tal-informazzjoni mogħtija fir-reklamar ta’ ftehimiet ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv fejn il-mezz użat ma jippermettix li r-reklamar jintwera b’mod viżiv, bħal fil-każ tar-reklamar fuq ir-radju, l-ammont ta’ informazzjoni mogħtija jista’ jitnaqqas. Barra minn hekk, l-Istati Membri jenħtieġ li jibqgħu liberi li jirregolaw ir-rekwiżiti ta’ informazzjoni fil-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom fir-rigward ta’ reklamar ta’ ftehimiet ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv li ma jkunx jinkludi informazzjoni dwar il-kost tal-kreditu.

(30)Sabiex il-konsumaturi jkunu jistgħu jagħmlu d-deċiżjonijiet tagħhom b’għarfien sħiħ tal-fatti, jenħtieġ li dawn jirċievu informazzjoni adegwata, għall-kunsiderazzjoni bir-reqqa fil-kumdità u l-konvenjenza tagħhom, mill-inqas jum qabel il-konklużjoni tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, inkluża informazzjoni dwar il-kundizzjonijiet u l-kost tal-kreditu u dwar l-obbligi tagħhom, kif ukoll spjegazzjonijiet adegwati tagħhom. Dawn ir-regoli jenħtieġ li jkunu mingħajr preġudizzju għad-Direttiva tal-Kunsill 93/13/KEE 29 .

(31)L-informazzjoni prekuntrattwali jenħtieġ li tiġi pprovduta permezz tal-formola tal-Informazzjoni Standard Ewropea dwar il-Kreditu għall-Konsumatur. Sabiex il-konsumaturi jkunu jistgħu jifhmu u jqabblu l-offerti, jenħtieġ li tiġi pprovduta formola tal-Ħarsa Ġenerali Standard Ewropea lejn il-Kreditu għall-Konsumatur li tiġbor fil-qosor l-element ewlieni tal-kreditu flimkien mal-formola tal-Informazzjoni Standard Ewropea dwar il-Kreditu għall-Konsumatur, li permezz tagħha l-konsumaturi jenħtieġ li jaraw l-informazzjoni essenzjali kollha mad-daqqa t’għajn anki fuq l-iskrin ta’ mobile. Jenħtieġ li l-informazzjoni tkun ċara, tinqara faċilment u adattata għar-restrizzjonijiet tekniċi ta’ ċerti mezzi bħal skrins tal-mobiles. Din jenħtieġ li tintwera b’mod adegwat u xieraq fuq il-mezzi differenti, biex jiġi żgurat li kull konsumatur ikun jista’ jaċċessa l-informazzjoni fuq bażi ugwali u f’konformità mad-Direttiva (UE) 2019/882 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 30 .

(32)Biex jiġi żgurat li l-offerti jkunu trasparenti u komparabbli kemm jista’ jkun, jenħtieġ li l-informazzjoni prekuntrattwali tinkludi, b’mod partikolari, ir-rata perċentwali annwali ta’ imposta applikabbli għall-kreditu, stabbilita bl-istess mod fl-Unjoni kollha. Billi f’dan l-istadju r-rata perċentwali annwali ta’ imposta tista’ tiġi indikata biss b’eżempju, tali eżempju jenħtieġ li jkun rappreżentattiv. Għalhekk, dan jenħtieġ li jikkorrispondi, pereżempju, għall-medja tat-tul ta’ żmien u l-ammont totali ta’ kreditu mogħti għat-tip ta’ ftehim ta’ kreditu jew ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv taħt konsiderazzjoni u, jekk applikabbli, għall-oġġetti mixtrija. Meta jkun qed jiġi ddeterminat l-eżempju rappreżentattiv, jenħtieġ li l-frekwenza ta’ ċerti tipi ta’ ftehim ta’ kreditu jew ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv f’suq partikolari tiġi kkunsidrata wkoll. Fir-rigward tar-rata tas-self, il-frekwenza tal-pagamenti rateali u l-kapitalizzazzjoni tal-imgħax, jenħtieġ li l-kredituri jużaw il-metodu ta’ kalkolu tas-soltu tagħhom għall-kreditu għall-konsumatur ikkonċernat. F’każ li l-informazzjoni prekuntrattwali tingħata anqas minn jum qabel ma l-konsumatur ikun marbut bi kwalunkwe ftehim ta’ kreditu jew ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, jenħtieġ li l-kreditur u, fejn applikabbli, l-intermedjarju tal-kreditu u l-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv ifakkru lill-konsumaturi, jum wara l-konklużjoni tal-kuntratt, bil-possibbiltà li jirtiraw mill-ftehim ta’ kreditu.

(33)Jenħtieġ li l-kost totali tal-kreditu għall-konsumatur jinkludi l-kostijiet kollha, inkluż interessi, kummissjonijiet, taxxi, tariffi għall-intermedjarji tal-kreditu u kwalunkwe tariffa oħra li l-konsumatur għandu jħallas b’rabta mal-ftehim ta’ kreditu, minbarra l-kostijiet notarili. L-għarfien reali tal-kreditur dwar il-kostijiet jenħtieġ li jkun valutat b’mod oġġettiv, filwaqt li jitqiesu r-rekwiżiti tal-professjonalità stabbiliti f’din id-Direttiva.

(34)Jenħtieġ li l-ftehimiet tal-kreditu u s-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv li fihom rata tas-self hija perjodikament riveduta f’konformità mal-bidliet li jseħħu f’rata ta’ referenza msemmija fil-ftehim ta’ kreditu jew s-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv ma jkunux ikkunsidrati bħala ftehimiet tal-kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv b’rata fissa tas-self.

(35)Jenħtieġ li l-Istati Membri jibqgħu liberi li jżommu jew jintroduċu dispożizzjonijiet nazzjonali li jipprojbixxu lill-kreditur jew lill-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv milli jirrikjedi lill-konsumatur, fir-rigward tal-ftehim ta’ kreditu jew tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, jiftaħ kont bankarju jew jikkonkludi ftehim fir-rigward ta’ servizz anċillari ieħor jew iħallas l-ispejjeż jew it-tariffi għal tali kontijiet bankarji jew servizzi anċillari oħrajn. F’dawk l-Istati Membri fejn tali offerti kkombinati huma permessi, jenħtieġ li l-konsumaturi jkunu informati qabel il-konklużjoni tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv dwar kwalunkwe servizz anċillari, li huwa obbligatorju l-ewwel nett għall-kisba tal-kreditu jew dwar it-termini u l-kundizzjonijiet offruti. Il-kostijiet pagabbli għal dawk is-servizzi anċillari, b’mod partikolari primjums tal-assigurazzjoni, jenħtieġ li jkunu inklużi fil-kost totali tal-kreditu. Alternattivament, jekk l-ammont ta’ tali kostijiet ma jkunx jista’ jiġi ddeterminat minn qabel, il-konsumaturi jenħtieġ li jingħataw informazzjoni adegwata dwar l-eżistenza ta’ kostijiet fi stadju prekuntrattwali. Il-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jenħtieġ li jkun preżunt li għandu għarfien dwar il-kostijiet tas-servizzi anċillari li joffri lill-konsumatur huwa stess jew f’isem parti terza, sakemm il-prezz tagħhom ma jkunx jiddependi fuq il-karatteristiċi speċifiċi jew is-sitwazzjoni tal-konsumatur.

(36)Għal tipi speċifiċi ta’ ftehim ta’ kreditu, madankollu, huwa xieraq, sabiex fl-istess ħin jiġi żgurat livell adegwat ta’ protezzjoni tal-konsumatur mingħajr ma jitpoġġa piż eċċessiv fuq kredituri jew, fejn applikabbli, intermedjarji tal-kreditu, li jiġu ristretti r-rekwiżiti ta’ informazzjoni prekuntrattwali filwaqt li jitqies il-karattru speċifiku ta’ tipi ta’ ftehim bħal dawn.

(37)Il-konsumatur jenħtieġ li jingħata informazzjoni komprensiva qabel jikkonkludi l-ftehim ta’ kreditu jew l-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, irrispettivament minn jekk intermedjarju tal-kreditu jkunx involut jew le fil-kummerċjalizzazzjoni tal-kreditu. Għalhekk, b’mod ġenerali, ir-rekwiżiti ta’ informazzjoni prekuntrattwali jenħtieġ li japplikaw ukoll għall-intermedjarji tal-kreditu. Madankollu, fejn fornituri ta’ oġġetti u servizzi jaġixxu bħala intermedjarji tal-kreditu f’kapaċità anċillari, ma hux xieraq li jiġi impost fuqhom l-obbligu legali li jagħtu l-informazzjoni prekuntrattwali f’konformità ma’ din id-Direttiva. Il-fornituri ta’ oġġetti u servizzi jistgħu, pereżempju, jitqiesu li jkunu qegħdin jaġixxu bħala intermedjarji tal-kreditu f’kapaċità anċillari jekk l-attività tagħhom bħala intermedjarji tal-kreditu ma tkunx l-għan prinċipali tal-kummerċ, in-negozju jew il-professjoni tagħhom. F’dawk il-każijiet, xorta jinkiseb livell suffiċjenti ta’ protezzjoni tal-konsumatur peress li l-kreditur jenħtieġ li jkun responsabbli biex jiżgura li l-konsumatur jirċievi l-informazzjoni prekuntrattwali sħiħa, jew mingħand l-intermedjarju tal-kreditu, meta jaqblu hekk il-kreditur u l-intermedjarju, jew b’xi mod xieraq ieħor.

(38)L-Istati Membri jenħtieġ li jkollhom il-possibbiltà li jirregolaw il-karattru potenzjalment vinkolanti tal-informazzjoni li għandha tingħata lill-konsumatur qabel il-konklużjoni ta’ ftehim ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv u l-perjodu ta’ żmien li matulu l-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ finanzjament kollettiv ikun marbut bih.

(39)Minkejja l-informazzjoni prekuntrattwali li għandha tingħata, il-konsumatur xorta waħda jista’ jeħtieġ għajnuna addizzjonali biex jiddeċiedi liema ftehim ta’ kreditu jew servizz ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, mill-firxa ta’ prodotti proposti, ikun l-aktar adattat għall-ħtiġijiet u s-sitwazzjoni finanzjarja tiegħu. Għaldaqstant, jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li l-kredituri u, fejn applikabbli, l-intermedjarji tal-kreditu u l-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jipprovdu din l-assistenza b’rabta mal-prodotti ta’ kreditu li joffru lill-konsumatur, billi jipprovdu spjegazzjonijiet adegwati dwar l-informazzjoni rilevanti, inklużi b’mod partikolari l-karatteristiċi essenzjali tal-prodotti proposti lill-konsumatur b’mod personalizzat sabiex il-konsumatur ikun jista’ jifhem l-effetti li dawn jistgħu jkollhom fuq is-sitwazzjoni ekonomika tiegħu. Il-kredituri u, meta applikabbli, l-intermedjarji tal-kreditu u l-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jenħtieġ li jadattaw il-mod li bih jingħataw dawn l-ispjegazzjonijiet għaċ-ċirkostanzi li fihom jiġi offrut il-kreditu u l-bżonn tal-konsumatur għal assistenza, filwaqt li jitqiesu l-għarfien u l-esperjenza tal-konsumatur dwar il-kreditu u n-natura tal-prodotti ta’ kreditu individwali. Jenħtieġ li dawn l-ispjegazzjonijiet fihom infushom ma jikkostitwixxux rakkomandazzjoni personali.

(40)Kif enfasizzat fil-Proposta tal-Kummissjoni għal Regolament li jistabbilixxi regoli armonizzati dwar l-intelliġenza artifiċjali (l-Att dwar l-Intelliġenza Artifiċjali) 31 , is-sistemi tal-Intelliġenza Artifiċjali (IA) jistgħu jintużaw faċilment f’diversi setturi tal-ekonomija u tas-soċjetà, inkluż dawk transfruntiera, u jistgħu jiċċirkolaw madwar l-Unjoni. F’dan il-kuntest, il-kredituri, l-intermedjarji tal-kreditu u l-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jenħtieġ li jitħallew jippersonalizzaw il-prezz tal-offerti tagħhom għal konsumaturi speċifiċi jew kategoriji speċifiċi ta’ konsumaturi abbażi tat-teħid tad-deċiżjonijiet awtomatizzat u t-tfassil ta’ profili tal-imġiba tal-konsumatur li jippermettulhom jivvalutaw il-kapaċità tal-akkwist tal-konsumatur. Għalhekk, il-konsumaturi jenħtieġ li jiġu infurmati b’mod ċar meta l-prezz ippreżentat lilhom ikun personalizzat abbażi ta’ pproċessar awtomatizzat, sabiex ikunu jistgħu jqisu r-riskji potenzjali fid-deċiżjoni ta’ akkwist tagħhom.

(41)Bħala regola ġenerali, il-bejgħ abbinat jenħtieġ li ma jkunx permess sakemm is-servizz jew prodott finanzjarju offrut flimkien mal-ftehim ta’ kreditu jew mas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv ma jkunx jista’ jiġi offrut separatament peress li jkun jagħmel parti integrata bis-sħiħ tal-kreditu, pereżempju fil-każ ta’ faċilità ta’ overdraft. Filwaqt li, jitqiesu l-kunsiderazzjonijiet tal-proporzjonalità, jenħtieġ li l-kredituri jew il-fornituri tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv ikunu jistgħu jirrikjedu li l-konsumatur ikollu polza tal-assigurazzjoni rilevanti sabiex jiggarantixxi l-ħlas lura tal-kreditu jew jassigura l-valur tal-garanzija, il-konsumatur jenħtieġ li jkollu l-opportunità li jagħżel il-fornitur tal-assigurazzjoni tiegħu stess. Dan jenħtieġ li ma jippreġudikax il-kundizzjonijiet ta’ kreditu stabbiliti mill-kreditur jew mill-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, dment li l-polza tal-assigurazzjoni ta’ dak il-fornitur ikollha livell ekwivalenti ta’ garanzija bħall-polza tal-assigurazzjoni proposta jew offruta mill-kreditur jew mill-fornituri tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv. Barra minn hekk, l-Istati Membri jenħtieġ li jkunu jistgħu jistandardizzaw, kompletament jew parzjalment, il-kopertura provduta mill-kuntratti tal-assigurazzjoni sabiex jiffaċilitaw it-tqabbil bejn offerti differenti għall-konsumaturi li jkunu jixtiequ jagħmlu dan it-tqabbil.

(42)Is-servizzi anċillari jenħtieġ li jiġu ppreżentati b’mod ċar u trasparenti. Barra minn hekk, jenħtieġ li ma jkunx possibbli li jiġi inferit il-ftehim tal-konsumatur għal tali servizzi anċillari, iżda tali ftehim jenħtieġ li jkun att affermattiv ċar li jistabbilixxi indikazzjoni mogħtija liberament, speċifika, infurmata u mhux ambigwa tal-approvazzjoni tal-konsumatur. F’dan il-kuntest, is-silenzju, il-kaxxi mmarkati minn qabel jew in-nuqqas ta’ attività jenħtieġ li ma jikkostitwixxux ftehim. 

(43)L-għoti ta’ pariri fil-forma ta’ rakkomandazzjoni personalizzata (“servizzi ta’ konsulenza”) huwa attività li tista’ tkun abbinata ma’ aspetti oħra tal-għoti jew l-intermedjazzjoni tal-kreditu. Għaldaqstant, sabiex ikunu f’pożizzjoni li jifhmu n-natura tas-servizzi pprovduti lilhom, il-konsumaturi jenħtieġ li jiġu mgħarrfa dwar x’jikkostitwixxi tali servizzi ta’ konsulenza u dwar jekk ikunux qed jiġu pprovduti, jew jistgħux jiġu pprovduti jew le. Minħabba l-importanza li l-konsumaturi jagħtu lill-użu tat-termini “konsulenza” u “konsulenti”, jenħtieġ li l-Istati Membri jitħallew jipprojbixxu l-użu ta’ dawk it-termini, jew ta’ termini simili, meta jkunu qed jiġu pprovduti servizzi ta’ konsulenza lill-konsumaturi mill-kredituri, mill-intermedjarji tal-kreditu jew mill-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv. Huwa xieraq li jiġi żgurat li l-Istati Membri jimponu salvagwardji meta l-konsulenza tiġi deskritta bħala indipendenti sabiex jiġi żgurat li l-firxa ta’ prodotti kkunsidrati u l-arranġamenti dwar ir-remunerazzjoni jkunu proporzjonati mal-aspettattivi tal-konsumaturi ta’ tali konsulenza. Meta jipprovdi servizzi ta’ konsulenza, il-kreditur, l-intermedjarju tal-kreditu jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jenħtieġ li jagħti indikazzjoni ta’ jekk ir-rakkomandazzjoni hijiex se tkun ibbażata biss fuq il-firxa ta’ prodotti tiegħu stess jew fuq firxa wiesgħa ta’ prodotti mis-suq kollu, sabiex il-konsumatur ikun jista’ jifhem il-bażi li fuqha ssir ir-rakkomandazzjoni. Barra minn hekk, il-kreditur, l-intermedjarju tal-kreditu jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jenħtieġ li jagħti indikazzjoni tat-tariffa pagabbli mill-konsumatur għas-servizzi ta’ konsulenza jew tal-metodu użat għall-kalkolu tagħha, meta l-ammont ma jkunx jista’ jiġi aċċertat fil-mument tal-iżvelar.

(44)Il-bejgħ ta’ kreditu li ma jkunx intalab mill-konsumaturi jista’ f’xi każijiet ikun assoċjat ma’ prattiki li huma ta’ ħsara għall-konsumatur. F’dan ir-rigward, il-bejgħ mhux mitlub ta’ kreditu, inklużi karti ta’ kreditu approvati minn qabel mhux mitluba mibgħuta lill-konsumaturi, jew iż-żieda unilaterali tal-limitu tal-overdraft jew tal-karti ta’ kreditu, jenħtieġ li jkunu pprojbiti.

(45)L-Istati Membri jenħtieġ li jieħdu l-miżuri xierqa biex jippromwovu prattiki responsabbli matul il-fażijiet kollha tar-relazzjoni ta’ kreditu filwaqt li jitqiesu l-karatteristiċi speċifiċi tas-suq ta’ kreditu tagħhom. Dawk il-miżuri jistgħu jinkludu, pereżempju, l-għoti ta’ informazzjoni lill-konsumaturi, kif ukoll edukazzjoni dwar is-suġġett li tinkludi twissijiet rigward ir-riskji f’każ ta’ nuqqas ta’ ħlas jew ta’ dejn eċċessiv. Fis-suq tal-kreditu li qed jespandi, b’mod partikolari, huwa importanti li l-kredituri jenħtieġ li ma jkunux involuti f’għoti ta’ self irresponsabbli jew jagħtu kreditu mingħajr valutazzjoni minn qabel tal-affidabbiltà kreditizja. L-Istati Membri jenħtieġ li jwettqu s-superviżjoni meħtieġa biex jevitaw imġiba bħal din tal-kredituri u jenħtieġ li jiddeterminaw il-mezzi meħtieġa biex jissanzjonaw tali mġiba. Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet dwar ir-riskju ta’ kreditu tad-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 32 , il-kredituri jew il-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jenħtieġ li jġorru r-responsabbiltà li jivverifikaw individwalment l-affidabbiltà kreditizja tal-konsumatur. Għal dan il-għan jenħtieġ li l-kredituri jew il-fornituri ta’ servizzi ta’ finanzjament kollettiv jitħallew jużaw informazzjoni mogħtija mill-konsumatur mhux biss matul it-tħejjija tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv inkwistjoni, iżda anki matul relazzjoni kummerċjali fuq perjodu ta’ żmien twil. Il-konsumaturi jenħtieġ li jaġixxu wkoll bi prudenza u jirrispettaw l-obbligi kuntrattwali tagħhom.

(46)Huwa essenzjali li jiġu valutati u verifikati l-kapaċità u l-propensità tal-konsumatur li jħallas lura l-kreditu qabel ma jiġi konkluż ftehim ta’ kreditu jew ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv. Dik il-valutazzjoni tal-affidabbiltà kreditizja jenħtieġ li ssir fl-interess tal-konsumatur, biex jiġu evitati prattiki ta’ self irresponsabbli u dejn eċċessiv, u jenħtieġ li tqis il-fatturi kollha meħtieġa u rilevanti li jistgħu jinfluwenzaw il-kapaċità tal-konsumatur li jħallas lura l-kreditu. L-Istati Membri jenħtieġ li jkunu jistgħu joħorġu gwida addizzjonali dwar kriterji u metodi addizzjonali għall-valutazzjoni tal-affidabbiltà kreditizja ta’ konsumatur, pereżempju billi jistabbilixxu limiti fuq il-proporzjonijiet bejn is-self u l-valur jew bejn is-self u l-introjtu.

(47)Il-valutazzjoni tal-affidabbiltà kreditizja jenħtieġ li tkun ibbażata fuq informazzjoni dwar is-sitwazzjoni finanzjarja u ekonomika, inklużi d-dħul u l-ispejjeż, tal-konsumatur. Il-linji gwida tal-Awtorità Bankarja Ewropea dwar l-oriġini u l-monitoraġġ ta’ self (EBA/GL/2020/06) jipprovdu linji gwida dwar liema kategoriji ta’ data jistgħu jintużaw għall-ipproċessar ta’ data personali għall-finijiet tal-affidabbiltà kreditizja, li jinkludu evidenza tal-introjtu jew ta’ sorsi oħra ta’ ħlas lura, informazzjoni dwar assi u obbligazzjonijiet finanzjarji, jew informazzjoni dwar impenji finanzjarji oħra. Jenħtieġ li d-data personali, bħal data personali li tinsab fuq pjattaformi tal-midja soċjali jew data dwar is-saħħa, inkluża data dwar il-kanċer, ma tintużax meta titwettaq valutazzjoni tal-affidabbiltà kreditizja. Il-konsumaturi jenħtieġ li jagħtu informazzjoni dwar is-sitwazzjoni finanzjarja u ekonomika tagħhom sabiex jiffaċilitaw il-valutazzjoni tal-affidabbiltà kreditizja. Fil-prinċipju, il-kreditu jenħtieġ li jsir disponibbli biss għall-konsumatur meta r-riżultat tal-valutazzjoni tal-affidabbiltà kreditizja jindika li l-obbligi li jirriżultaw mill-ftehim ta’ kreditu jew mill-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv x’aktarx li jiġu ssodisfati kif meħtieġ skont dak il-ftehim. Madankollu, jekk tali valutazzjoni tkun negattiva, il-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jista’ eċċezzjonalment jagħmel il-kreditu disponibbli f’ċirkostanzi speċifiċi u ġustifikati, bħal meta jkollu relazzjoni fit-tul mal-konsumatur, jew fil-każ ta’ self għall-finanzjament ta’ spejjeż eċċezzjonali tal-kura tas-saħħa, self għall-istudenti jew self għall-konsumaturi b’diżabilità. F’tali każ, meta jkun qed jiġi deċiż jekk il-kreditu għandux isir disponibbli għall-konsumatur jew le, il-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jenħtieġ li jqis l-ammont u l-għan tal-kreditu, u l-probabbiltà li l-obbligi li jirriżultaw mill-ftehim jiġu ssodisfati.

(48)Il-Proposta għal Regolament li jistabbilixxi regoli armonizzati dwar l-intelliġenza artifiċjali (l-Att dwar l-Intelliġenza Artifiċjali), tistabbilixxi li s-sistemi tal-IA użati għall-evalwazzjoni tal-kreditu jew l-affidabbiltà kreditizja ta’ persuni fiżiċi jenħtieġ li jiġu kklassifikati bħala sistemi tal-IA ta’ riskju għoli, peress li jiddeterminaw l-aċċess ta’ dawk il-persuni għar-riżorsi finanzjarji jew għas-servizzi essenzjali bħas-servizzi tal-akkomodazzjoni, tal-elettriku u tat-telekomunikazzjoni. Fid-dawl ta’ dawk l-interessi kbar, kull meta l-valutazzjoni tal-affidabbiltà kreditizja tinvolvi pproċessar awtomatizzat, il-konsumatur jenħtieġ li jkollu d-dritt li jikseb intervent uman min-naħa tal-kreditur jew tal-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv. Il-konsumatur jenħtieġ li jkollu wkoll id-dritt li jikseb spjegazzjoni sinifikanti tal-valutazzjoni magħmula u tal-funzjonament tal-ipproċessar awtomatizzat użat, inkluż fost l-oħrajn il-varjabbli ewlenin, il-loġika u r-riskji involuta kif ukoll dritt li jesprimi l-fehma tiegħu u li jikkontesta l-valutazzjoni tal-affidabbiltà kreditizja u id-deċiżjoni.

(49)Sabiex jivvaluta l-istatus ta’ kreditu ta’ konsumatur, jenħtieġ li l-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jikkonsulta wkoll bażijiet tad-data dwar il-kreditu. Iċ-ċirkostanzi legali u attwali jistgħu jirrikjedu li tali konsultazzjonijiet ivarjaw fl-ambitu tagħhom. Biex tiġi evitata kwalunkwe distorsjoni tal-kompetizzjoni fost il-kredituri jew il-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, jenħtieġ li dawn ikollhom aċċess għal bażijiet tad-data privati jew pubbliċi dwar il-kreditu li jikkonċernaw il-konsumaturi fi Stat Membru fejn ma jkunux stabbiliti b’kundizzjonijiet nondiskriminatorji meta mqabbla ma’ kredituri jew fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv f’dak l-Istat Membru. L-Istati Membri jenħtieġ li jiffaċilitaw l-aċċess transfruntier għal bażijiet tad-data privati jew pubbliċi, f’konformità mar-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 33 . Sabiex tissaħħaħ ir-reċiproċità, jenħtieġ li l-bażijiet tad-data dwar il-kreditu jżommu bħala minimu informazzjoni dwar pagamenti arretrati tal-konsumaturi, f’konformità mad-dritt tal-Unjoni u nazzjonali.

(50)Fejn deċiżjoni għal rifjut ta’ applikazzjoni għal kreditu tkun ibbażata fuq il-konsultazzjoni ta’ bażi tad-data dwar il-kreditu, jenħtieġ li l-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jinforma lill-konsumatur dwar dan il-fatt u dwar l-informazzjoni miżmuma dwaru fil-bażi tad-data kkonsultata.

(51)Din id-Direttiva ma tirregolax kwistjonijiet tad-dritt kuntrattwali marbutin mal-validità ta’ ftehimiet ta’ kreditu jew ftehimiet għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv. Għalhekk, f’dak il-qasam, l-Istati Membri jistgħu jżommu jew jintroduċu dispożizzjonijiet nazzjonali li jkunu f’konformità mad-dritt tal-Unjoni. L-Istati Membri jistgħu jirregolaw ir-reġim legali li jirregola l-offerta għall-konklużjoni tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, b’mod partikolari meta din għandha tingħata u l-perjodu li matulu tkun torbot lill-kreditur jew lill-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv. Jekk tali offerta ssir fl-istess ħin tal-informazzjoni prekuntrattwali prevista minn din id-Direttiva, din jenħtieġ li tingħata, bħal kwalunkwe informazzjoni addizzjonali li l-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv ikun jixtieq jagħti lill-konsumatur, f’dokument separat. Dak id-dokument separat jista’ jiġi anness mal-Informazzjoni Standard Ewropea dwar il-Kreditu għall-Konsumatur.

(52)Il-ftehim ta’ kreditu u l-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jenħtieġ li jkun fihom l-informazzjoni kollha meħtieġa, ċara u konċiża, biex il-konsumatur ikun jista’ jkun jaf id-drittijiet u l-obbligi tiegħu skont dak il-ftehim ta’ kreditu.

(53)Mingħajr preġudizzju għad-Direttiva 93/13/KEE, u għall-obbligi prekuntrattwali skont dik id-Direttiva, u sabiex jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumatur, il-konsumatur jenħtieġ li jiġi ppreżentat, fi żmien debitu u qabel kwalunkwe modifika fit-termini u l-kundizzjonijiet tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, b’deskrizzjoni tal-bidliet proposti u, fejn applikabbli, il-ħtieġa għall-kunsens tal-konsumatur jew tal-bidliet introdotti ex lege; l-iskeda ta’ żmien għall-implimentazzjoni ta’ dawk il-bidliet; il-mezzi għall-ilment disponibbli għall-konsumatur kif ukoll il-perjodu ta’ żmien għall-konsumatur biex iressaq ilment u l-isem u l-indirizz tal-awtorità kompetenti fejn jista’ jitressaq l-ilment. Il-modifika ta’ kuntratt jenħtieġ li ma taffettwa l-ebda dritt tal-konsumatur, inklużi drittijiet ta’ informazzjoni skont din id-Direttiva.

(54)Sabiex tiġi żgurata trasparenza sħiħa l-konsumatur jenħtieġ li jingħata l-informazzjoni dwar ir-rata tas-self, kemm fi stadju prekuntrattwali kif ukoll meta il-ftehim ta’ kreditu jew il-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ finanzjament kollettiv jiġi konkluż. Matul ir-relazzjoni kuntrattwali, il-konsumatur jenħtieġ li jiġi infurmat ukoll bil-bidliet fir-rata tas-self varjabbli u bil-bidliet fil-ħlasijiet konsegwenti. Dan huwa mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali li ma jkunx relatat mal-informazzjoni lill-konsumatur li jistabbilixxu l-kundizzjonijiet għall-bidliet, jew jippreskrivu l-konsegwenzi tagħhom, minbarra l-bidliet dwar ħlasijiet, fir-rati tas-self u f’kundizzjonijiet ekonomiċi oħra li jirregolaw il-kreditu, pereżempju regoli li jipprovdu li l-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jista’ jbiddel ir-rata tas-self biss meta jkun hemm raġuni valida għal tali bidla jew li l-konsumatur jista’ jittermina l-kuntratt fil-każ tal-bidla fir-rata tas-self jew f’kundizzjoni ekonomika speċifika oħra li tikkonċerna l-kreditu.

(55)F’każ ta’ overrunning sinifikanti li jaqbeż perjodu ta’ xahar, jenħtieġ li l-kreditur jagħti mingħajr dewmien informazzjoni dwar l-overrunning lill-konsumatur, li tinkludi l-ammont involut, ir-rata tas-self u kwalunkwe penali, imposta jew imgħax applikabbli fuq l-arretrati. F’każ ta’ overruning regolari, jenħtieġ li l-kreditur joffri servizzi ta’ konsulenza lill-konsumatur, fejn disponibbli, biex jgħin lill-konsumaturi jidentifikaw alternattivi inqas għaljin, jew biex il-konsumaturi jiġu ggwidati għal servizzi ta’ konsulenza dwar id-dejn.

(56)Il-konsumaturi jenħtieġ li jkollhom dritt ta’ rtirar mingħajr penali u mingħajr ebda obbligu li jipprovdu ġustifikazzjoni. Madankollu, jenħtieġ li d-dritt ta’ rtirar ma jintużax b’mala fide.

(57)Meta konsumatur jirtira minn ftehim ta’ kreditu jew minn ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv li b’konnessjoni miegħu l-konsumatur ikun irċieva oġġetti, b’mod partikolari minn xiri b’pagamenti rateali jew minn ftehim ta’ kiri jew ta’ lokazzjoni li jipprevedi obbligu ta’ xiri, din id-Direttiva jenħtieġ li tkun mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe regolamentazzjoni mill-Istati Membri ta’ kwistjonijiet dwar ir-ritorn tal-oġġetti jew kwalunkwe kwistjoni relatata.

(58)F’xi każijiet, id-dritt nazzjonali diġà jipprovdi li l-fondi ma jistgħux isiru disponibbli għall-konsumatur qabel skadenza speċifika. F’dawk il-każijiet, il-konsumaturi jistgħu jkunu jixtiequ jiżguraw li jirċievu l-oġġetti jew is-servizzi mixtrija kmieni. Għalhekk fil-każ ta’ ftehimiet ta’ kreditu konnessi, l-Istati Membri jenħtieġ li jkollhom il-possibbiltà li jipprovdu eċċezzjonalment li, jekk il-konsumatur ikun jixtieq espliċitament konsenja kmieni tal-oġġetti jew is-servizzi mixtrija, l-iskadenza għall-eżerċizzju tad-dritt ta’ rtirar tista’ titnaqqas sabiex tkun l-istess bħall-iskadenza li qabilha l-fondi ma jistgħux isiru disponibbli.

(59)Fil-każ ta’ ftehim ta’ kreditu konnessi, teżisti relazzjoni ta’ interdipendenza bejn ix-xiri ta’ oġġetti jew servizzi u l-ftehim ta’ kreditu jew il-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv konkluż għal dan il-għan. Għaldaqstant, fejn il-konsumatur jeżerċita d-dritt ta’ rtirar fir-rigward tal-ftehim ta’ xiri, abbażi tad-dritt tal-Unjoni, jenħtieġ li l-konsumatur ma jibqax marbut aktar bil-ftehim ta’ kreditu konness. Dan jenħtieġ li ma jaffettwax id-dritt nazzjonali applikabbli għall-ftehimiet ta’ kreditu konnessi f’każijiet fejn ftehim ta’ xiri jkun ġie annullat jew fejn il-konsumatur ikun eżerċita d-dritt li jirtira abbażi tad-dritt nazzjonali. Jenħtieġ li lanqas ma jaffettwa d-drittijiet tal-konsumaturi mogħtija mid-dritt nazzjonali li permezz tiegħu ma għandu jittieħed l-ebda impenn mill-konsumatur u l-fornitur tal-oġġetti u s-servizzi, u lanqas ma jsir kwalunkwe ħlas bejn dawk il-persuni sakemm il-konsumatur ma jkunx iffirma l-ftehim ta’ kreditu jew il-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv sabiex jiffinanzja x-xiri ta’ oġġetti jew servizzi.

(60)Il-partijiet kontraenti jenħtieġ li jkollhom id-dritt li jwettqu terminazzjoni standard ta’ ftehim ta’ kreditu bla skadenza fissa. Barra minn hekk, fejn ikun miftiehem fil-ftehim ta’ kreditu jew fil-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, il-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jenħtieġ li jkollu d-dritt li jissospendi d-dritt tal-konsumatur li jiġbed kreditu minn ftehim ta’ kreditu bla skadenza fissa għal raġunijiet oġġettivament ġustifikati. Tali raġunijiet jistgħu jinkludu pereżempju is-suspett ta’ użu mhux awtorizzat jew frawdolenti tal-kreditu jew żieda sinifikanti tar-riskju li l-konsumatur ma jkunx jista’ jwettaq l-obbligu tiegħu li jħallas lura l-kreditu. Din id-Direttiva jenħtieġ li ma taffettwax id-dritt kuntrattwali nazzjonali li jirregola d-drittijiet tal-partijiet kontraenti li jitterminaw il-ftehim ta’ kreditu abbażi ta’ ksur tal-kuntratt.

(61)B’ċerti kundizzjonijiet, il-konsumatur jenħtieġ li jitħalla jfittex rimedji kontra l-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv f’każ ta’ problemi relatati mal-ftehim ta’ xiri. Madankollu, l-Istati Membri jenħtieġ li jiddeterminaw sa liema punt u b’liema kundizzjonijiet il-konsumatur huwa meħtieġ li jfittex ir-rimedji kontra l-fornitur, b’mod partikolari billi jibda proċedimenti kontra l-fornitur, qabel ma jkun f’pożizzjoni li jfittixhom kontra l-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv. Il-konsumaturi jenħtieġ li ma jiġux imċaħħda mid-drittijiet tagħhom skont id-dritt nazzjonali li jagħtu obbligazzjoni in solidum lill-bejjiegħ jew lill-fornitur tas-servizzi u lill-kreditur jew lill-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv.

(62)Il-konsumatur jenħtieġ li jkollu d-dritt li jeħles mill-obbligi tiegħu qabel id-data miftiehma fil-ftehim ta’ kreditu. Kif ipprovdut mis-sentenza Lexitor tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE 34 , id-dritt tal-konsumatur għal tnaqqis fil-kost totali tal-kreditu f’każ ta’ ħlas lura antiċipat tal-kreditu jinkludi l-kostijiet kollha imposti fuq il-konsumatur. Fil-każ ta’ ħlas lura antiċipat, il-kreditur jenħtieġ li jkun intitolat għal kumpens ġust u oġġettivament ġustifikat għall-kostijiet direttament marbutin mal-ħlas lura antiċipat, filwaqt li jitqies ukoll it-tfaddil possibbli magħmul mill-kreditur bħala konsegwenza. Madankollu, sabiex jiġi ddeterminat il-metodu tal-kalkolu tal-kumpens, huwa importanti li jiġu rispettati diversi prinċipji. Il-kalkolu tal-kumpens dovut lill-kreditur jenħtieġ li jkun trasparenti u komprensibbli għall-konsumaturi diġà fl-istadju prekuntrattwali u fi kwalunkwe każ matul it-twettiq tal-ftehim ta’ kreditu. Barra minn hekk, il-metodu ta’ kalkolu jenħtieġ li jkun faċli biex jiġi applikat mill-kredituri u jenħtieġ li jiġi ffaċilitat il-kontroll superviżorju tal-kumpens mill-awtoritajiet kompetenti. Għalhekk, u minħabba l-fatt li kreditu għall-konsumatur ma jkunx iffinanzjat minn mekkaniżmi ta’ finanzjament fit-tul, minħabba d-durata u l-volum tiegħu, il-livell massimu għall-kumpens jenħtieġ li jkun stipulat f’termini ta’ ammont b’rata fissa. Dan l-approċċ jirrifletti n-natura speċifika tal-krediti għall-konsumaturi u jenħtieġ li ma jippreġudikax l-approċċ fir-rigward ta’ prodotti oħrajn li jkunu ffinanzjati minn mekkaniżmi ta’ finanzjament fit-tul, bħal self ipotekarju b’rata fissa.

(63)L-Istati Membri jenħtieġ li jkollhom id-dritt li jipprovdu li l-kumpens għall-ħlas lura antiċipat jista’ jintalab mill-kreditur biss bil-kundizzjoni li l-ammont li jkun tħallas lura fi żmien 12-il xahar jaqbeż limitu definit mill-Istati Membri. Meta jiġi ffissat dak il-limitu, li jenħtieġ li ma jkunx jaqbeż l-EUR 10 000, l-Istati Membri jenħtieġ li jikkunsidraw l-ammont medju ta’ krediti tal-konsumatur fis-suq tagħhom.

(64)Sabiex jiġu promossi l-istabbiliment u l-funzjonament tas-suq intern u jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumaturi fl-Unjoni kollha, huwa meħtieġ li tiġi żgurata l-komparabbiltà tal-informazzjoni relatata mar-rati perċentwali annwali ta’ imposta fl-Unjoni kollha.

(65)L-iffissar ta’ limiti massimi fuq ir-rati tal-imgħax, fuq ir-rati perċentwali annwali ta’ imposta u jew fuq il-kost totali tal-kreditu għall-konsumatur huwa prattika komuni f’għadd ta’ Stati Membri. Dan l-iffissar ta’ limitu massimu wera li huwa ta’ benefiċċju għall-konsumaturi. F’dak il-kuntest, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jżommu r-reġim legali attwali tagħhom. Madankollu, fi sforz biex tiżdied il-protezzjoni tal-konsumatur mingħajr ma jiġu imposti limiti bla bżonn fuq l-Istati Membri, jenħtieġ li jiġu introdotti limiti massimi fuq ir-rati tal-imgħax, fuq ir-rati perċentwali annwali ta’ imposta u/jew fuq il-kost totali tal-kreditu għall-konsumatur l-Unjoni kollha.

(66)Hemm differenzi sostanzjali fil-liġijiet tad-diversi Stati Membri fir-rigward tal-kondotta kummerċjali fl-għoti ta’ ftehimiet ta’ kreditu jew fil-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv. Filwaqt li tiġi rikonoxxuta d-diversità fit-tipi ta’ atturi involuti fl-intermedjazzjoni tal-kreditu, ċerti standards fil-livell tal-Unjoni huma essenzjali sabiex ikun żgurat livell għoli ta’ professjonalità u servizz.

(67)Il-qafas applikabbli tal-Unjoni jenħtieġ li jagħti lill-konsumaturi l-kunfidenza li l-kredituri, l-intermedjarji tal-kreditu u l-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jqisu l-interessi tal-konsumatur, abbażi tal-informazzjoni li jkollu l-kreditur, l-intermedjarju tal-kreditu u l-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv f’dak il-ħin u abbażi ta’ suppożizzjonijiet raġonevoli dwar ir-riskji għas-sitwazzjoni tal-konsumatur tul it-terminu tal-ftehim ta’ kreditu propost jew tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv proposti. Aspett ewlieni fl-iżgurar tal-kunfidenza tal-konsumatur huwa r-rekwiżit li jkun żgurat grad għoli ta’ ġustizzja, onestà u professjonalità fl-industrija, ġestjoni adegwata tal-kunflitti ta’ interess inklużi dawk relatati ma’ remunerazzjoni, u l-ħtieġa li jingħata parir fl-aħjar interess tal-konsumatur.

(68)Huwa xieraq li jkun żgurat li l-persunal rilevanti tal-kredituri, tal-intermedjarji tal-kreditu u tal-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv ikollhom livell xieraq ta’ għarfien u kompetenza sabiex jintlaħaq livell għoli ta’ professjonalità. Għalhekk, jenħtieġ li jkun meħtieġ li tingħata prova tal-għarfien u l-kompetenza rilevanti fil-livell tal-kumpanija, abbażi tar-rekwiżiti minimi ta’ għarfien u kompetenza. L-Istati Membri jenħtieġ li jkunu jistgħu jintroduċu jew iżommu tali rekwiżiti li japplikaw għal persuni fiżiċi individwali. Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, jenħtieġ li l-persunal direttament involut fl-attivitajiet skont din id-Direttiva jinkludi kemm persunal li jkollu kuntatt mal-klijent kif ukoll dak amministrattiv, inkluż il-maniġment, li jwettqu rwol importanti fil-proċess tal-ftehim ta’ kreditu jew is-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv. Il-persuni b’funzjonijiet ta’ sostenn li ma jkunux relatati mal-proċess tal-ftehim ta’ kreditu jew tas-servizzi tal-kreditu ta’ finanzjament kollettiv, inkluż il-persunal tar-riżorsi umani u l-persunal tat-teknoloġija tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni, jenħtieġ li ma jitqiesx bħala persunal skont din id-Direttiva. L-Istati Membri jenħtieġ li jistabbilixxu miżuri biex jappoġġaw s-sensibilizzazzjoni dwar ir-rekwiżiti ta’ din id-Direttiva ta’ kredituri żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) u jiffaċilitaw il-konformità tagħhom, bħal kampanji ta’ informazzjoni, gwidi għall-utenti u skemi ta’ taħriġ għall-impjegati.

(69)Sabiex tiżdied il-ħila tal-konsumaturi li jagħmlu deċiżjonijiet informati dwar is-self u dwar l-immaniġġjar responsabbli tad-dejn, l-Istati Membri jenħtieġ li jippromwovu miżuri biex jappoġġaw l-edukazzjoni tal-konsumaturi rigward is-self responsabbli u l-immaniġġjar tad-dejn b’mod partikolari fir-rigward ta’ ftehimiet ta’ kreditu għall-konsumatur. Dan l-obbligu jista’ jitwettaq filwaqt li jitqies il-qafas ta’ kompetenza finanzjarja żviluppat mill-Unjoni flimkien mal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD). Huwa partikolarment importanti li tingħata gwida lill-konsumaturi li jieħdu kreditu għall-konsumatur għall-ewwel darba, u b’mod speċjali fuq għodod diġitali. F’dak ir-rigward, il-Kummissjoni jenħtieġ li tidentifika eżempji tal-aħjar prattika biex tiffaċilita l-iżvilupp ulterjuri ta’ miżuri biex titjieb is-sensibilizzazzjoni finanzjarja tal-konsumaturi. Il-Kummissjoni tista’ tippubblika dawn l-eżempji tal-aħjar prattiki f’koordinazzjoni ma’ rapporti simili mfassla fid-dawl ta’ atti leġiżlattivi oħra tal-Unjoni.

(70)Minħabba l-konsegwenzi sinifikanti għall-kredituri, il-konsumaturi u potenzjalment l-istabbiltà finanzjarja tal-proċedimenti ta’ infurzar, huwa xieraq li l-kredituri jiġu mħeġġa jittrattaw b’mod proattiv ir-riskju ta’ kreditu emerġenti fi stadju bikri u li jistabbilixxu l-miżuri neċessarji biex jiġi żgurat li l-kredituri jeżerċitaw tolleranza raġonevoli u jagħmlu tentattivi raġonevoli biex isolvu s-sitwazzjoni permezz ta’ mezzi oħra qabel ma jibdew il-proċedimenti ta’ infurzar. Fejn possibbli, jenħtieġ li jinstabu soluzzjonijiet li jqisu, fost elementi oħra, iċ-ċirkostanzi individwali tal-konsumatur, l-interessi u d-drittijiet tal-konsumatur, il-kapaċità tiegħu li jħallas lura l-kreditu u l-ħtieġa raġonevoli għal spejjeż tal-għajxien, u li jillimitaw l-ispejjeż għall-konsumaturi f’każ ta’ inadempjenza. Jenħtieġ li l-Istati Membri ma jipprevjenux lill-partijiet fi ftehim ta’ kreditu milli jaqblu b’mod espliċitu li t-trasferiment lill-kreditur ta’ oġġetti koperti bi ftehim ta’ kreditu konness jew bid-dħul mill-bejgħ ta’ tali oġġetti jkun biżżejjed biex jitħallas lura l-kreditu.

(71)Il-miżuri ta’ tolleranza jistgħu jinkludu rifinanzjament totali jew parzjali ta’ ftehim ta’ kreditu jew modifika tat-termini u l-kundizzjonijiet preċedenti ta’ ftehim ta’ kreditu. Tali modifika tista’ tinkludi, fost l-oħrajn: estensjoni tat-terminu tal-ftehim ta’ kreditu; bidla fit-tip tal-ftehim ta’ kreditu; differiment tal-ħlas ta’ parti mill-pagamenti rateali jew tal-pagamenti rateali kollha għal perjodu; bidla fir-rata tal-imgħax; offerta ta’ moratorju fuq il-pagamenti; ħlasijiet lura parzjali; kambju tal-munita; u kanċellazzjoni parzjali u konsolidazzjoni tad-dejn.

(72)Il-konsumaturi li jiffaċċjaw diffikultajiet biex jissodisfaw l-impenji finanzjarji tagħhom jistgħu jibbenefikaw minn għajnuna speċjalizzata għall-immaniġġjar tad-djun tagħhom. L-objettiv tas-servizzi ta’ konsulenza dwar id-dejn huwa li jgħinu lill-konsumaturi jiffaċċjaw problemi finanzjarji u jiggwidawhom biex iħallsu lura, kemm jista’ jkun, id-djun pendenti tagħhom, filwaqt li jżommu livell ta’ ħajja deċenti u jippreservaw id-dinjità tagħhom. Din l-assistenza personalizzata u indipendenti pprovduta minn operaturi professjonali li ma jkunux kredituri, intermedjarji tal-kreditu, fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jew servizzjanti tal-kreditu, tista’ tinkludi konsulenza legali, immaniġġjar tal-flus u tad-dejn kif ukoll assistenza soċjali u psikoloġika. L-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw li s-servizzi ta’ konsulenza dwar id-dejn ipprovduti minn operaturi professjonali indipendenti jsiru disponibbli, direttament jew indirettament, għall-konsumaturi, u li fejn possibbli, il-konsumaturi li jiffaċċjaw diffikultajiet biex iħallsu lura d-djun tagħhom jiġu riferuti għal servizzi ta’ konsulenza dwar id-dejn qabel ma jinbdew dawk il-proċedimenti ta’ infurzar. L-Istati Membri jibqgħu liberi li jżommu jew jintroduċu rekwiżiti speċifiċi għal tali servizzi.

(73)Sabiex jiġu żgurati t-trasparenza u l-istabbiltà tas-suq, u sakemm ikun hemm aktar armonizzazzjoni, l-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw li jkunu stabbiliti miżuri xierqa għar-regolamentazzjoni jew is-superviżjoni tal-kredituri u tal-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv.

(74)L-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw li l-istituzzjonijiet mhux tal-kreditu jkunu soġġetti għal proċess ta’ ammissjoni adegwat, li jinkludi ir-reġistrazzjoni tal-istituzzjonijiet mhux tal-kreditu f’reġistru u l-arranġamenti għas-superviżjoni minn awtorità kompetenti.

(75)Din id-Direttiva tirregola biss ċerti obbligi tal-intermedjarji tal-kreditu fir-rigward tal-konsumaturi. Jenħtieġ għalhekk li l-Istati Membri jibqgħu liberi li jżommu jew jintroduċu obbligi addizzjonali fuq l-intermedjarji tal-kreditu, inklużi l-kundizzjonijiet li permezz tagħhom intermedjarju tal-kreditu jista’ jirċievi tariffi mingħand konsumatur li jkun talab is-servizz tiegħu.

(76)Jenħtieġ li ċ-ċessjoni tad-drittijiet tal-kreditur skont ftehim ta’ kreditu jew ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv ma jkollhiex l-effett li tpoġġi lill-konsumatur f’qagħda inqas favorevoli. Il-konsumatur jenħtieġ wkoll jiġi mgħarraf sew meta l-ftehim ta’ kreditu jew il-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jiġi ċedut lil parti terza. Madankollu, fejn il-kreditur oriġinali, bi ftehim maċ-ċessjonarju, ikompli jonora l-ftehim ta’ kreditu fir-rigward tal-konsumatur, il-konsumatur ma jkollux interess partikolari li jiġi mgħarraf biċ-ċessjoni. Għalhekk, rekwiżit fil-livell tal-Unjoni li l-konsumatur jiġi mgħarraf biċ-ċessjoni f’każijiet bħal dawn, ikun eċċessiv.

(77)L-Istati Membri jenħtieġ li jibqgħu liberi li jżommu jew jintroduċu regoli nazzjonali li jipprevedu forom kollettivi ta’ komunikazzjoni meta dan ikun meħtieġ għal finijiet marbutin mal-effettività ta’ tranżazzjonijiet kumplessi bħat-titolizzazzjonijiet jew il-likwidazzjoni ta’ assi li jseħħu fil-likwidazzjoni amministrattiva obbligatorja tal-banek.

(78)Il-konsumaturi jenħtieġ li jkollhom aċċess għal proċeduri effettivi u adegwati ta’ soluzzjoni alternattiva għat-tilwim għas-soluzzjoni ta’ tilwim li jirriżulta mid-drittijiet u l-obbligi stabbiliti b’din id-Direttiva, bl-użu ta’ entitajiet eżistenti fejn xieraq. Tali aċċess huwa diġà żgurat mid-Direttiva 2013/11/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 35 f’dak li jirrigwarda t-tilwim kuntrattwali rilevanti. Madankollu, jenħtieġ li l-konsumaturi jkollhom ukoll aċċess għal proċeduri ta’ soluzzjoni alternattiva għat-tilwim fil-każ ta’ tilwim prekuntrattwali dwar id-drittijiet u l-obbligi stabbiliti b’din id-Direttiva, pereżempju, fir-rigward tar-rekwiżiti ta’ informazzjoni prekuntrattwali, is-servizzi ta’ konsulenza u l-valutazzjoni tal-affidabbiltà kreditizja kif ukoll fir-rigward tal-informazzjoni mogħtija mill-intermedjarji li jkunu remunerati mill-kredituri u għalhekk ma jkollhom l-ebda relazzjoni kuntrattwali diretta mal-konsumaturi. Tali proċeduri ta’ soluzzjoni alternattiva għat-tilwim u l-entitajiet li joffruhom jenħtieġ li jkunu konformi mar-rekwiżiti tal-kwalità stabbiliti bid-Direttiva 2013/11/UE.

(79)L-Istati Membri jenħtieġ li jaħtru l-awtoritajiet kompetenti li jkollhom is-setgħa jiżguraw l-infurzar ta’ din id-Direttiva u jiżguraw li dawk l-awtoritajiet kompetenti jingħataw setgħat ta’ investigazzjoni u ta’ infurzar u riżorsi adegwati neċessarji għat-twettiq ta’ dmirijiethom. L-awtoritajiet kompetenti ta’ Stati Membri differenti jenħtieġ li jikkooperaw ma’ xulxin kull meta meħtieġ bil-għan li jwettqu d-dmirijiet tagħhom skont din id-Direttiva.

(80)L-Istati Membri jenħtieġ li jistabbilixxu regoli dwar il-penali sabiex jiġi indirizzat il-ksur tad-dispożizzjonijiet nazzjonali adottati skont din id-Direttiva u jiżguraw li dawn ikunu implimentati. Filwaqt li l-għażla tal-penali tibqa’ fid-diskrezzjoni tal-Istati Membri, il-penali previsti jenħtieġ li jkunu effettivi, proporzjonati u dissważivi.

(81)Ir-regoli nazzjonali attwali dwar il-penali jvarjaw b’mod sinifikanti fl-Unjoni kollha. B’mod partikolari, mhux l-Istati Membri kollha jiżguraw li multi effettivi, proporzjonati u dissważivi jistgħu jiġu imposti fuq kummerċjanti li huma responsabbli għal każijiet ta’ ksur mifruxa jew każijiet ta’ ksur mifruxa b’dimensjoni tal-Unjoni. Biex ikun żgurat li l-awtoritajiet tal-Istati Membri jistgħu jimponu penali effettivi, proporzjonati u dissważivi fir-rigward tal-każijiet ta’ ksur mifruxa u tal-każijiet ta’ ksur mifruxa b’dimensjoni tal-Unjoni li jkunu soġġetti għal miżuri kkoordinati ta’ investigazzjoni u ta’ infurzar f’konformità mar-Regolament (UE) 2017/2394 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 36 , jenħtieġ li jiġu introdotti multi bħala element ta’ penali għal tali ksur. Biex jiġi żgurat li l-multi jkollhom effett ta’ deterrent, jenħtieġ li l-Istati Membri jistabbilixxu fid-dritt nazzjonali tagħhom il-multa massima għal tali ksur f’livell li jkun mill-inqas 4 % tal-fatturat annwali tal-kreditur, tal-intermedjarju tal-kreditu jew tal-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv fl-Istat Membru kkonċernat jew fl-Istati Membri kkonċernati. F’ċerti każijiet, dawk il-kummerċjanti jistgħu jkunu wkoll grupp ta’ kumpaniji.

(82)Biex jissaħħu t-trasparenza u l-kunfidenza tal-konsumaturi, l-awtorità kompetenti tista’ tiżvela lill-pubbliku kwalunkwe penali amministrattiva li tiġi imposta għal ksur tal-miżuri adottati skont din id-Direttiva, sakemm tali żvelar ma jippreġudikax serjament is-swieq finanzjarji jew jikkawża dannu sproporzjonat lill-partijiet involuti.

(83)Billi l-objettiv ta’ din id-Direttiva, jiġifieri l-istabbiliment ta’ regoli komuni għal ċerti aspetti tal-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri li jirrigwardaw il-kreditu għall-konsumaturi, ma jistax jintlaħaq suffiċjentement mill-Istati Membri, meta jitqies l-iżvilupp tas-suq fid-dawl tad-diġitalizzazzjoni u l-għan li tiġi ffaċilitata l-provvista transfruntiera ta’ kreditu iżda pjuttost jista’ jintlaħaq aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista’ tadotta miżuri f’konformità mal-prinċipju ta’ sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. F’konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità, kif stabbilit f’dak l-Artikolu, din id-Direttiva ma tmurx lil hinn minn dak li hu meħtieġ biex jintlaħaq dak l-objettiv.

(84)Biex jiġu emendati elementi mhux essenzjali ta’ din id-Direttiva, il-Kummissjoni jenħtieġ tingħata s-setgħa biex tadotta atti skont l-Artikolu 290 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea fir-rigward ta’ suppożizzjonijiet addizzjonali għall-kalkoli tal-rata perċentwali annwali ta’ imposta. B’mod partikolari huwa importanti li waqt il-ħidma preparatorja, il-Kummissjoni twettaq konsultazzjonijiet xierqa, inkluż fil-livell ta’ esperti, u li dawn il-konsultazzjonijiet isiru f’konformità mal-prinċipji stabbiliti fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta’ April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet 37 . B’mod partikolari, biex tiġi żgurata parteċipazzjoni ugwali fit-tħejjija tal-atti delegati, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jirċievu d-dokumenti kollha fl-istess ħin bħall-esperti tal-Istati Membri, u l-esperti tagħhom ikollhom aċċess sistematiku għal-laqgħat tal-gruppi ta’ esperti tal-Kummissjoni li jittrattaw it-tħejjija ta’ atti delegati.

(85)F’konformità mad-Dikjarazzjoni Politika Konġunta tat-28 ta’ Settembru 2011 tal-Istati Membri u l-Kummissjoni dwar id-dokumenti ta’ spjegazzjoni 38 , l-Istati Membri impenjaw ruħhom li, f’każijiet iġġustifikati, in-notifika tal-miżuri ta’ traspożizzjoni tagħhom tkun akkumpanjata b’dokument wieħed jew aktar li jispjega r-relazzjoni bejn il-komponenti ta’ direttiva u l-partijiet korrispondenti tal-istrumenti ta’ traspożizzjoni nazzjonali. Fir-rigward ta’ din id-Direttiva, il-leġiżlatur iqis li t-trażmissjoni ta’ dawn id-dokumenti hija ġġustifikata.

(86)Meta jitqies l-għadd ta’ emendi li jeħtieġ li jsiru fid-Direttiva 2008/48/KE minħabba l-evoluzzjoni fis-settur tal-kreditu għall-konsumatur u fl-interessi taċ-ċarezza tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni, dik id-Direttiva jenħtieġ li tiġi rrevokata u ssostitwita b’din id-Direttiva.

(87)L-Istati Membri jenħtieġ li japplikaw il-miżuri meħtieġa biex jikkonformaw ma’ din id-Direttiva minn [OP: daħħal id-data: sitt xhur mill-iskadenza tat-traspożizzjoni]. Madankollu, meta jitqiesu ċ-ċirkostanzi ekonomiċi diffiċli li ħolqot il-pandemija tal-COVID-19 u l-isfidi speċifiċi li jiffaċċjaw l-impriżi mikro, żgħar u medji, jenħtieġ li dawn l-impriżi jingħataw biżżejjed żmien biex iħejju għall-applikazzjoni ta’ din id-Direttiva. Għalhekk, fir-rigward tal-impriżi mikro, żgħar u medji, jenħtieġ li l-Istati Membri japplikaw il-miżuri meħtieġa biex jikkonformaw ma’ din id-Direttiva minn [OP: daħħal id-data: 18-il xahar mill-iskadenza tat-traspożizzjoni].

(88)Il-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data ġie kkonsultat f’konformità mal-Artikolu 42(1) tar-Regolament (UE) 2018/1725 39 u ta opinjoni fil-XX XXXX 40 ,

ADOTTAW DIN ID-DIRETTIVA:

KAPITOLU I

DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI

Artikolu 1

Suġġett

Din id-Direttiva tistabbilixxi qafas komuni għall-armonizzazzjoni ta’ ċerti aspetti tal-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri dwar il-krediti għall-konsumatur fil-forma ta’ ċerti ftehimiet ta’ kreditu għall-konsumaturi u servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv għall-konsumaturi.

Artikolu 2

Kamp ta’ applikazzjoni

1.Din id-Direttiva tapplika għall-ftehimiet ta’ kreditu.

L-Artikoli 1, 2 u 3, l-Artikoli 5 sa 10, l-Artikoli 12 sa 23, l-Artikoli 26, 27 u 28, l-Artikoli 30 sa 33, l-Artikolu 37 u l-Artikoli 39 sa 50 għandhom japplikaw ukoll għas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv fejn dawk is-servizzi mhumiex ipprovduti minn kreditur jew intermedjarju tal-kreditu.

2.Din id-Direttiva ma tapplikax għal dawn li ġejjin:

(a)ftehimiet ta’ kreditu li jkunu garantiti b’ipoteka jew b’garanzija komparabbli oħra normalment użata fi Stat Membru fuq proprjetà immobbli residenzjali jew iggarantiti bi dritt relatat ma’ proprjetà immobbli residenzjali;

(b)ftehimiet ta’ kreditu li l-fini tagħhom ikun l-akkwist jew iż-żamma tad-drittijiet ta’ proprjetà fl-art jew f’bini eżistenti jew ipproġettat;

(c)ftehimiet ta’ kreditu li jinvolvu ammont totali ta’ kreditu ta’ aktar minn EUR 100 000;

(d)ftehimiet ta’ kreditu fejn il-kreditu jingħata minn impjegatur lill-impjegati tiegħu bħala attività sekondarja bla imgħax jew offruti b’rati perċentwali annwali ta’ imposta aktar baxxi minn dawk prevalenti fis-suq u li ma jkunux offruti lill-pubbliku ġenerali;

(e)ftehimiet ta’ kreditu li jkunu konklużi ma’ ditti ta’ investiment kif definit fl-Artikolu 4(1), punt (1) tad-Direttiva 2014/65/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 41 jew ma’ istituzzjonijiet ta’ kreditu kif definit fl-Artikolu 4(1), punt (1) tar-Regolament (UE) Nru 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 42 sabiex investitur ikun jista’ jwettaq tranżazzjoni relatata ma’ strument finanzjarju wieħed jew aktar minn dawk elenkati fit-Taqsima C tal-Anness I tad-Direttiva 2014/65/UE, fejn id-ditta ta’ investiment jew l-istituzzjoni ta’ kreditu li tagħti l-kreditu tkun involuta f’dik it-tranżazzjoni;

(f)ftehimiet ta’ kreditu li jkunu r-riżultat ta’ ftehim milħuq fil-qorti jew quddiem awtorità statutorja oħra;

(g)ftehimiet ta’ kreditu li jirrigwardaw il-ħlas differit, mingħajr ħlas, ta’ dejn eżistenti;

(h)ftehimiet ta’ kreditu fejn il-konsumatur ikun mitlub jiddepożita oġġett bħala garanzija fil-kustodja tal-kreditur u l-obbligu tal-konsumatur ikun strettament limitat għal dak l-oġġett iddepożitat;

(i)ftehimiet ta’ kreditu li jirrigwardaw self mogħti lil pubbliku ristrett b’dispożizzjoni statutorja b’fini ta’ interess ġenerali u b’rati ta’ imgħax aktar baxxi minn dawk prevalenti fuq is-suq jew mingħajr imgħax jew b’termini oħrajn li jkunu aktar favorevoli għall-konsumatur minn dawk prevalenti fis-suq.

(j)ftehimiet ta’ kreditu eżistenti fi [OP: daħħal id-data sitt xhur mill-iskadenza tat-traspożizzjoni]; Madankollu, l-Artikoli 23 u 24, l-Artikolu 25(1), it-tieni sentenza, l-Artikolu 25(2) u l-Artikoli 28 u 39 għandhom japplikaw għall-ftehimiet kollha ta’ kreditu bla skadenza fissa eżistenti fi [OP: daħħal id-data sitt xhur mill-iskadenza tat-traspożizzjoni].

3.Minkejja l-paragrafu 2(c), din id-Direttiva tapplika għal ftehimiet ta’ kreditu mhux garantiti li jinvolvu ammont totali ta’ kreditu ta’ aktar minn EUR 100 000, fejn l-għan ta’ dawk il-ftehimiet ta’ kreditu jkun ir-rinnovazzjoni ta’ proprjetà immobbli residenzjali.

4.Fil-każ ta’ ftehim ta’ kreditu fil-forma ta’ overrunning, għandhom japplikaw l-Artikoli 1, 2, 3, l-Artikolu 25 u l-Artikoli 41 sa 50 biss.

5.L-Istati Membri jistgħu jiddeterminaw li l-Artikoli 1, 2 u 3, l-Artikoli 7 u 8, l-Artikolu 11, l-Artikolu 19, l-Artikolu 20, l-Artikolu 21(1) il-punti (a) sa (h) u (l), l-Artikolu 21(3), l-Artikolu 23, l-Artikolu 25, l-Artikoli 28 sa 51 biss japplikaw għal ftehimiet ta’ kreditu li jiġu konklużi minn organizzazzjoni li s-sħubija tagħha tkun ristretta għal persuni residenti jew impjegati f’post partikolari jew impjegati u impjegati rtirati ta’ impjegatur partikolari, jew għal persuni li jissodisfaw kwalifiki oħra stabbiliti skont id-dritt nazzjonali bħala l-bażi għall-eżistenza ta’ rabta komuni bejn il-membri u li tissodisfa l-kundizzjonijiet kollha li ġejjin:

(a)tkun stabbilita għall-benefiċċju reċiproku tal-membri tagħha;

(b)ma tagħmilx profitti għal kwalunkwe persuna oħra jekk mhux membri tagħha;

(c)tissodisfa għan soċjali meħtieġ mid-dritt nazzjonali;

(d)tirċievi u tiġġestixxi t-tfaddil tal-membri tagħha biss u tipprovdi sorsi ta’ kreditu lilhom biss;

(e)tipprovdi kreditu abbażi ta’ rata perċentwali annwali ta’ imposta li tkun aktar baxxa minn dik prevalenti fis-suq jew li jkun soġġett għal-limitu massimu stabbilit bid-dritt nazzjonali.

L-Istati Membri jistgħu jeżentaw mill-applikazzjoni ta’ din id-Direttiva l-ftehimiet ta’ kreditu konklużi minn organizzazzjoni msemmija fl-ewwel subparagrafu meta l-valur totali tal-ftehimiet ta’ kreditu eżistenti kollha li tkun daħlet għalihom dik l-organizzazzjoni jkun insinifikanti fir-rigward tal-valur totali tal-ftehimiet ta’ kreditu eżistenti kollha fl-Istat Membru li fih tkun ibbażata l-organizzazzjoni u l-valur totali tal-ftehimiet ta’ kreditu eżistenti kollha li jkunu daħlu għalihom l-organizzazzjonijiet kollha simili fl-Istat Membru jkun inqas minn 1 % tal-valur totali tal-ftehimiet ta’ kreditu eżistenti kollha konklużi f’dak l-Istat Membru.

L-Istati Membri għandhom jirrieżaminaw kull sena jekk il-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni ta’ kwalunkwe eżenzjoni bħal dik imsemmija fit-tieni subparagrafu għadhomx issodisfati u għandhom jieħdu azzjoni biex jirtiraw l-eżenzjoni fejn huma jqisu li ma baqgħux issodisfati.

6.L-Istati Membri jistgħu jiddeterminaw li l-Artikoli 1, 2, 3, l-Artikoli 7 u 8, l-Artikolu 11, l-Artikolu 19, l-Artikolu 20, l-Artikolu 21(1) il-punti (a) sa (h), (l) u (r), l-Artikolu 21(3), l-Artikolu 23, l-Artikolu 25, l-Artikoli 28 sa 38 u l-Artikoli 40 sa 50 biss għandhom japplikaw għall-ftehimiet ta’ kreditu li jipprevedu li l-arranġamenti għandhom jiġu miftiehma mill-kreditur u l-konsumatur fir-rigward ta’ ħlas differit jew tal-metodi ta’ ħlas lura, meta l-konsumatur ikun diġà inadempjenti fir-rigward tal-ftehim ta’ kreditu inizjali u fejn il-kundizzjonijiet li ġejjin ikunu ssodisfati:

(a)l-arranġament x’aktarx li jevita l-possibbiltà ta’ proċedimenti legali dwar l-inadempjenza tal-konsumatur;

(b)il-konsumatur ma jkunx soġġett għal termini inqas favorevoli minn dawk stabbiliti fil-ftehim ta’ kreditu inizjali jekk jaċċetta l-arranġament.

Artikolu 3

Definizzjonijiet

Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, għandhom japplikaw dawn id-definizzjonijiet li ġejjin:

(1)“konsumatur” tfisser persuna fiżika li taġixxi għall-finijiet li huma ’l barra min-negozju, mill-kummerċ jew mill-professjoni tagħha;

(2)“kreditur” tfisser persuna fiżika jew ġuridika li tagħti jew twiegħed li tagħti kreditu fl-eżerċizzju tal-kummerċ, in-negozju jew il-professjoni tagħha;

(3)“ftehim ta’ kreditu” tfisser ftehim li bih kreditur jagħti jew iwiegħed li jagħti lil konsumatur kreditu fil-forma ta’ ħlas differit, self jew akkomodazzjoni finanzjarja simili oħra; ħlief għal ftehim għall-provvista fuq bażi kontinwa ta’ servizzi jew il-provvista ta’ oġġetti tal-istess xorta, fejn il-konsumatur iħallas għal tali servizzi jew oġġetti għat-tul ta’ żmien tal-provvista tagħhom permezz ta’ pagamenti rateali;

(4)“servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv” tfisser servizzi pprovduti minn pjattaforma ta’ finanzjament kollettiv biex jiġi ffaċilitat l-għoti ta’ kreditu;

(5) “kost totali tal-kreditu għall-konsumatur” tfisser il-kostijiet kollha, inklużi interessi, kummissjonijiet, taxxi, u kwalunkwe tip ta’ tariffi oħrajn li l-konsumatur għandu jħallas b’konnessjoni mal-ftehim ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv u li huma magħrufin mal-kreditur, f’każ ta’ ftehimiet ta’ kreditu, jew mal-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, f’każ ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, ħlief għal kostijiet notarili; il-kostijiet relatati ma’ servizzi anċillari fir-rigward tal-ftehim ta’ kreditu jew is-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv huma inklużi wkoll fil-kost totali tal-kreditu għall-konsumatur fejn, barra minn hekk, il-konklużjoni ta’ kuntratt fir-rigward ta’ servizzi anċillari huwa obbligatorju sabiex jinkiseb il-kreditu jew biex jinkiseb il-kreditu skont it-termini u l-kondizzjonijiet kummerċjalizzati;

(6)“ammont totali pagabbli mill-konsumatur” tfisser is-somma tal-ammont totali ta’ kreditu u l-kost totali tal-kreditu għall-konsumatur;

(7)“rata perċentwali annwali ta’ imposta” jew “RPAI” tfisser il-kost totali tal-kreditu għall-konsumatur espressa bħala perċentwali annwali tal-ammont totali ta’ kreditu, fejn applikabbli inklużi l-ispejjeż msemmija fl-Artikolu 30(2);

(8)“rata tas-self” tfisser ir-rata tal-imgħax espressa bħala perċentwali fiss jew varjabbli applikata fuq bażi annwali għall-ammont ta’ ġbid ta’ kreditu;

(9)“rata tas-self fissa” tfisser ir-rata tas-self li l-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv u l-konsumatur jaqblu dwarha fil-ftehim ta’ kreditu jew fil-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv għat-tul ta’ żmien kollu tal-ftehim ta’ kreditu jew tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, jew diversi rati tas-self li l-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv u l-konsumatur jaqbel dwarhom fil-ftehim ta’ kreditu jew tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv għal perjodi parzjali li għalihom ir-rati tas-self huma determinati esklużivament minn perċentwal speċifiku fiss. Jekk fil-ftehim ta’ kreditu jew fil-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv ma jkunux determinati r-rati tas-self kollha, ir-rata tas-self għandha titqies bħala fissa biss għall-perjodi parzjali li għalihom ir-rati tas-self huma determinati esklużivament minn perċentwal speċifiku fiss miftiehma fil-konklużjoni tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv;

(10)“ammont totali ta’ kreditu” tfisser il-limitu massimu jew is-somom totali disponibbli skont ftehim ta’ kreditu jew skont is-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv;

(11)“mezz durabbli”” tfisser kull strument li jippermetti lill-konsumatur jaħżen informazzjoni indirizzata lilu personalment b’mod aċċessibbli għal referenza futura għal perjodu ta’ żmien adegwat għall-finijiet ta’ informazzjoni u li jippermetti r-riproduzzjoni mhux mibdula tal-informazzjoni maħżuna;

(12)“intermedjarju tal-kreditu” tfisser persuna fiżika jew ġuridika li ma tkunx qed taġixxi bħala kreditur jew nutar u li ma tkunx sempliċement qed tintroduċi, direttament jew indirettament, konsumatur lil-kreditur, u li, fl-eżerċizzju tal-kummerċ, in-negozju jew il-professjoni tagħha, għal tariffa li tista’ tkun f’forma pekunarja jew fi kwalunkwe forma ta’ kunsiderazzjoni finanzjarja oħra miftiehma:

(a)tippreżenta jew toffri ftehimiet ta’ kreditu għall-konsumaturi;

(b)tassisti lill-konsumaturi billi tagħmel ħidma preparatorja jew amministrazzjoni prekuntrattwali oħra fir-rigward ta’ ftehimiet ta’ kreditu minbarra kif imsemmi fil-punt (a); jew

(c)tikkonkludi ftehim ta’ kreditu mal-konsumaturi f’isem il-kreditur;

(13)“informazzjoni prekuntrattwali” tfisser l-informazzjoni li l-konsumatur jeħtieġ biex ikun jista’ jqabbel offerti ta’ kreditu differenti u jieħu deċiżjoni infurmata dwar jekk għandux jikkonkludi l-ftehim ta’ kreditu jew il-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ finanzjament kollettiv;

(14)“tfassil ta’ profili” tfisser kwalunkwe forma ta’ pproċessar awtomatizzat ta’ data personali kif definit fl-Artikolu 4, il-punt (4) tar-Regolament (UE) 2016/679;

(15)“mezz ta’ komunikazzjoni mill-bogħod” tfisser kwalunkwe mezz ta’ komunikazzjoni mill-bogħod kif definit fl-Artikolu 2, il-punt (e) tad-Direttiva 2002/65/KE;

(16)“bejgħ abbinat” tfisser l-offerta jew il-bejgħ ta’ ftehim ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv f’pakkett ma’ prodotti jew servizzi distinti finanzjarji oħra fejn il-ftehim ta’ kreditu jew is-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv ma jkunux disponibbli għall-konsumatur b’mod separat;

(17)“prattiki ta’ ggruppar” tfisser l-offerta jew il-bejgħ ta’ ftehim ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv f’pakkett ma’ prodotti jew servizzi finanzjarji separati oħra fejn il-ftehim ta’ kreditu jew is-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv isiru disponibbli wkoll għall-konsumatur b’mod separat iżda mhux neċessarjament bl-istess termini jew kundizzjonijiet bħal meta jiġu offruti abbinati flimkien ma’ dawk il-prodotti jew servizzi l-oħra;

(18)“servizzi ta’ konsulenza” tfisser ir-rakkomandazzjonijiet personali lil konsumatur rigward tranżazzjoni waħda jew aktar relatati ma’ ftehimiet ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv u li tikkostitwixxi attività separata mill-għoti ta’ kreditu u mill-attivitajiet ta’ intermedjarju tal-kreditu kif definit fil-punt (12);

(19)“faċilità ta’ overdraft” tfisser ftehim ta’ kreditu espliċitu li permezz tiegħu kreditur jagħmel disponibbli għall-konsumatur fondi li jaqbżu l-bilanċ kurrenti fil-kont kurrenti tal-konsumatur;

(20)“overrunning” tfisser overdraft aċċettat taċitament li permezz tiegħu kreditur jagħmel disponibbli għall-konsumatur fondi li jaqbżu l-bilanċ kurrenti fil-kont kurrenti tal-konsumatur jew fil-faċilità ta’ overdraft miftiehma;

(21)“ftehim ta’ kreditu konness” tfisser ftehim ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv fejn

(a)il-kreditu jew is-servizzi in kwistjoni jservu esklużivament biex jiffinanzja ftehim għall-provvista ta’oġġetti speċifiċi jew il-provvista ta’ servizz speċifiku, u

(b)dawk iż-żewġ ftehimiet jiffurmaw, minn perspettiva, oġġettiva unità kummerċjali; unità kummerċjali għandha titqies li teżisti meta l-fornitur jew il-fornitur tas-servizz innifsu jiffinanzja l-kreditu lill-konsumatur jew, jekk ikun iffinanzjat minn parti terza, meta l-kreditur jew il-fornitur juża s-servizzi tal-fornitur jew tal-fornitur tas-servizz b’konnessjoni mal-konklużjoni jew it-tħejjija tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, jew fejn l-oġġetti speċifiċi jew il-provvista ta’ servizz speċifiku hija espliċitament speċifikata fil-ftehim ta’ kreditu jew fis-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv;

(22)“ħlas lura antiċipat” tfisser il-ħelsien sħiħ jew parzjali mill-obbligi tal-konsumatur skont ftehim ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv;

(23)“pjattaforma ta’ finanzjament kollettiv” tfisser pjattaforma ta’ finanzjament kollettiv kif definita fl-Artikolu 2(1)(d) tar-Regolament (UE) 2020/1503;

(24)“faċilità ta’ kreditu rotanti” tfisser forma ta’ ftehim ta’ kreditu maħruġ mill-kreditur li jipprovdi lill-konsumatur bil-kapaċità li jiġbed fondi, iħallas lura fondi, u jiġbed fondi mill-ġdid;

(25)“servizzi ta’ konsulenza dwar id-dejn” tfisser assistenza personalizzata ta’ natura teknika, legali jew psikoloġika pprovduta minn operaturi professjonali indipendenti lill-konsumaturi li jesperjenzaw jew li jistgħu jesperjenzaw diffikultajiet biex ilaħħqu mal-impenji finanzjarji tagħhom;

Artikolu 4

Konverżjoni ta’ ammonti espressi f’euro f’munita nazzjonali

1.Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, dawk l-Istati Membri li jikkonvertu l-ammonti espressi f’euro fil-munita nazzjonali tagħhom għandhom inizjalment jużaw f’dik il-konverżjoni r-rata tal-kambju prevalenti fid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ din id-Direttiva.

2.L-Istati Membri jistgħu jaġġustaw l-ammonti li jirriżultaw mill-konverżjoni msemmija fil-paragrafu 1, dment li tali aġġustament ma jaqbiżx EUR 10.

Artikolu 5

Obbligu li tingħata informazzjoni mingħajr ħlas lill-konsumaturi

L-Istati Membri għandhom jirrikjedu li, meta tingħata informazzjoni lill-konsumaturi f’konformità ma’ din d-Direttiva, tali informazzjoni tingħata mingħajr ħlas lill-konsumatur.

Artikolu 6

   Nondiskriminazzjoni    

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kundizzjonijiet li għandhom jiġu ssodisfati biex jingħata kreditu ma jiddiskriminax kontra konsumaturi legalment residenti fl-Unjoni abbażi tan-nazzjonalità jew tal-post tar-residenza tagħhom jew għal kwalunkwe raġuni kif imsemmi fl-Artikolu 21 tal-Karta Id-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, meta dawk il-konsumaturi jitolbu, jikkonkludu jew ikollhom ftehim ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv fl-Unjoni.

KAPITOLU II

INFORMAZZJONI LI GĦANDHA TINGĦATA QABEL IL-KONKLUŻJONI TAL-FTEHIM TA’ KREDITU JEW TAL-FTEHIM GĦALL-PROVVISTA TA’ SERVIZZI TA’ KREDITU TA’ FINANZJAMENT KOLLETTIV

Artikolu 7

Reklamar u kummerċjalizzazzjoni ta’ ftehimiet ta’ kreditu u servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv

Mingħajr preġudizzju għad-Direttiva 2005/29/KE, l-Istati Membri għandhom jirrikjedu li kwalunkwe komunikazzjoni ta’ reklamar u kummerċjalizzazzjoni rigward ftehimiet ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv tkun ġusta, ċara u mhux qarrieqa. Il-kliem f’dawn il-komunikazzjonijiet ta’ reklamar u kummerċjalizzazzjoni li jistgħu joħolqu aspettattivi foloz għall-konsumaturi fir-rigward tad-disponibbiltà jew il-kost ta’ kreditu għandhom jiġu pprojbiti.

Artikolu 8

Informazzjoni standard li għandha tiġi inkluża fir-reklamar ta’ ftehimiet ta’ kreditu u servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv

1.L-Istati Membri għandhom jirrikjedu li r-reklamar dwar ftehimiet ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv li jindika rata tal-imgħax jew kwalunkwe ċifra relatata mal-kost tal-kreditu għall-konsumatur ikun jinkludi informazzjoni standard f’konformità ma’ dan l-Artikolu.

Dan l-obbligu ma għandux japplika fejn id-dritt nazzjonali jirrikjedi l-indikazzjoni tar-rata perċentwali annwali ta’ imposta fir-reklamar dwar ftehimiet ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv li ma jindikax rata tal-imgħax jew kwalunkwe ċifra relatata ma’ kwalunkwe kost tal-kreditu għall-konsumatur fit-tifsira tal-ewwel subparagrafu.

2.L-informazzjoni standard għandha tkun tista’ tinqara faċilment jew tinstema’ b’mod ċar, kif xieraq, u adattata għar-restrizzjonijiet tekniċi tal-mezz użat għar-reklamar u għandha tispeċifika b’mod ċar, konċiż u prominenti, permezz ta’ eżempju rappreżentattiv, l-elementi kollha li ġejjin:

(a)ir-rata tas-self, fissa jew varjabbli jew it-tnejn li huma, flimkien mad-dettalji ta’ kwalunkwe imposta inkluża fil-kost totali tal-kreditu għall-konsumatur;

(b)l-ammont totali tal-kreditu;

(c)ir-rata perċentwali annwali ta’ imposta;

(d)fejn applikabbli, it-tul ta’ żmien tal-ftehim ta’ kreditu jew tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv;

(e)fil-każ ta’ kreditu fil-forma ta’ ħlas differit għal oġġetti jew servizzi speċifiċi, il-prezz fi flus kontanti u l-ammont ta’ kwalunkwe ħlas bil-quddiem;

(f)fejn applikabbli, l-ammont totali pagabbli mill-konsumatur u l-ammont tal-pagamenti rateali.

F’każijiet speċifiċi u ġġustifikati fejn il-mezz użat biex tiġi kkomunikata l-informazzjoni standard imsemmija fl-ewwel subparagrafu ma jkunx jippermetti li l-informazzjoni tintwera b’mod viżiv, il-punti (e) u (f) f’dak is-subparagrafu ma għandhomx japplikaw.

3.Meta l-konklużjoni ta’ kuntratt dwar servizz anċillari relatat mal-ftehim ta’ kreditu jew mas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv tkun obbligatorja biex jinkiseb il-kreditu jew biex jinkiseb il-kreditu bit-termini u l-kundizzjonijiet kummerċjalizzati, u l-kost ta’ dak is-servizz ma jkunx jista’ jiġi ddeterminat minn qabel, l-informazzjoni standard għandha tispeċifika, flimkien mar-rata perċentwali annwali ta’ imposta msemmija fil-paragrafu 2(c), b’mod ċar, konċiż u prominenti l-obbligu ta’ dħul f’dak il-kuntratt.

Artikolu 9

Informazzjoni ġenerali

1.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kredituri jew, fejn applikabbli, l-intermedjarji tal-kreditu jew il-fornituri tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jagħmlu disponibbli informazzjoni ġenerali ċara u li tinftiehem dwar il-ftehimiet ta’ kreditu u s-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv f’kull ħin fuq karta jew fuq mezz durabbli ieħor. 

2.L-informazzjoni ġenerali msemmija fil-paragrafu 1 għandha tinkludi mill-inqas dan li ġej:

(a)l-identità, l-indirizz ġeografiku, in-numru tat-telefon u l-email tal-emittent tal-informazzjoni;

(b)l-għan li għalih il-kreditu jista’ jintuża;

(c)it-tul ta’ żmien possibbli tal-ftehimiet ta’ kreditu jew tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv;

(d)it-tipi ta’ rata tas-self disponibbli, b’indikazzjoni jekk tkunx fissa jew varjabbli jew it-tnejn, b’deskrizzjoni fil-qosor tal-karatteristiċi ta’ rata fissa u varjabbli, inkluż l-implikazzjonijiet relatati għall-konsumatur;

(e)eżempju rappreżentattiv tal-ammont totali ta’ kreditu, il-kost totali tal-kreditu għall-konsumatur, l-ammont totali pagabbli mill-konsumatur u r-rata perċentwali annwali ta’ imposta;

(f)indikazzjoni ta’ kostijiet ulterjuri possibbli, mhux inklużi fil-kost totali tal-kreditu għall-konsumatur, li għandhom jitħallsu b’konnessjoni ma’ ftehim ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv;

(g)il-firxa ta’ għażliet differenti disponibbli għar-rimborż tal-kreditu lill-kreditur, inklużi l-għadd, il-frekwenza u l-ammont tal-pagamenti rateali regolari;

(h)deskrizzjoni tal-kundizzjonijiet direttament marbuta mal-ħlas lura antiċipat;

(i)deskrizzjoni tad-dritt ta’ rtirar;

(j)indikazzjoni tas-servizzi anċillari li l-konsumatur huwa obbligat li jakkwista biex jikseb il-kreditu jew biex jiksbu bit-termini u l-kundizzjonijiet kummerċjalizzati, u, fejn applikabbli, kjarifika li s-servizzi anċillari jistgħu jinxtraw minn fornitur li ma jkunx il-kreditur; u

(k)twissija ġenerali dwar il-konsegwenzi possibbli tan-nuqqas ta’ konformità mal-impenji marbutin mal-ftehim ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv.

Artikolu 10

Informazzjoni prekuntrattwali

1.L-Istati Membri għandhom jirrikjedu li l-kreditur u, fejn applikabbli, l-intermedjarju tal-kreditu u l-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, jagħtu lill-konsumatur l-informazzjoni prekuntrattwali meħtieġa biex iqabbel offerti differenti sabiex jieħu deċiżjoni infurmata dwar jekk jikkonkludix ftehim ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv abbażi tat-termini u l-kundizzjonijiet ta’ kreditu offruti mill-kreditur jew mill-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv u, fejn applikabbli, il-preferenzi espressi u l-informazzjoni mogħtija mill-konsumatur. Tali informazzjoni prekuntrattwali għandha tingħata lill-konsumatur mill-inqas jum qabel ma jkun marbut bi kwalunkwe ftehim ta’ kreditu jew offerta, jew bi kwalunkwe ftehim jew offerta għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv.

F’każ li l-informazzjoni prekuntrattwali msemmija fl-ewwel subparagrafu tingħata inqas minn jum qabel ma l-konsumatur jkun marbut bil-ftehim ta’ kreditu jew offerta, jew bi kwalunkwe ftehim jew offerta għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, l-Istati Membri għandhom jirrikjedu li l-kreditur u, fejn applikabbli, l-intermedjarju tal-kreditu u l-fornitur tas-servizz ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jibagħtu tfakkira, fuq karta jew fuq kwalunkwe mezz durabbli ieħor lill-konsumatur dwar il-possibbiltà li jirtira mill-ftehim ta’ kreditu u mis-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv u dwar il-proċedura li għandha tiġi segwita għall-irtirar, f’konformità mal-Artikolu 26. Dik it-tfakkira lill-konsumatur għandha ssir mhux aktar tard minn jum wara l-konklużjoni tal-ftehim ta’ kreditu, tal-ftehim għall-provvista ta’ servizz ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jew l-aċċettazzjoni tal-offerta ta’ kreditu.

2.L-informazzjoni prekuntrattwali msemmija fil-paragrafu 1 għandha tingħata fuq karta jew fuq mezz durabbli ieħor permezz tal-formola tal-Informazzjoni Standard Ewropea dwar il-Kreditu għall-Konsumatur stabbilita fl-Anness I. L-informazzjoni kollha mogħtija fil-formola wkoll għandha tkun prominenti. Il-kreditur għandu jitqies li jkun issodisfa r-rekwiżiti ta’ informazzjoni f’dan il-paragrafu u fl-Artikolu 3, il-paragrafi (1) u (2) tad-Direttiva 2002/65/KE jekk huwa jkun ipprovda l-Informazzjoni Standard Ewropea dwar il-Kreditu għall-Konsumatur.

3.L-informazzjoni prekuntrattwali msemmija fil-paragrafu 1 għandha tispeċifika l-elementi kollha li ġejjin:

(a)it-tip ta’ kreditu;

(b)l-identità, l-indirizz ġeografiku, in-numru tat-telefon u l-email tal-kreditur kif ukoll, fejn applikabbli, l-identità, l-indirizz ġeografiku, in-numru tat-telefon u l-email tal-intermedjarju tal-kreditu u tal-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv involuti;

(c)l-ammont totali ta’ kreditu u l-kundizzjonijiet li jirregolaw il-ġbid ta' kreditu;

(d)it-tul ta’ żmien tal-ftehim ta’ kreditu jew tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv;

(e)fil-każ ta’ kreditu fil-forma ta’ ħlas differit għal oġġetti jew servizz speċifiċi u fil-każ ta’ ftehimiet ta’ kreditu konnessi, l-oġġetti jew is-servizzi speċifiċi u l-prezz fi flus kontanti tagħhom;

(f)ir-rata tas-self, jew ir-rati tas-self kollha fejn japplikaw rati tas-self differenti f’ċirkostanzi differenti, il-kundizzjonijiet li jirregolaw l-applikazzjoni ta’ kull rata tas-self u, fejn ikun disponibbli, kwalunkwe indiċi jew rata ta’ referenza applikabbli għal kull rata inizjali tas-self, kif ukoll il-perjodi, il-kundizzjonijiet u l-proċeduri għall-bidliet ta’ kull rata tas-self;

(g)ir-rata perċentwali annwali ta’ imposta u l-ammont totali pagabbli mill-konsumatur, spjegati permezz ta’ eżempju rappreżentattiv li jsemmi s-suppożizzjonijiet kollha użati għall-kalkolu ta’ dik ir-rata; Meta l-konsumatur ikun informa lill-kreditur jew lill-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv b’komponent wieħed jew aktar tal-kreditu preferut tiegħu, bħat-tul ta’ żmien tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv u l-ammont totali ta’ kreditu, il-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv għandu jqis dawk il-komponenti;

(h)fejn ftehim ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jipprovdu modi differenti ta’ ġbid ta’ kreditu b’imposti jew rati tas-self differenti u l-kreditur juża s-suppożizzjoni stabbilita fil-punt (b) tal-Parti II tal-Anness IV, indikazzjoni li mekkaniżmi oħrajn ta’ ġbid ta’ kreditu għat-tip rilevanti ta’ ftehim ta’ kreditu jistgħu jirriżultaw f’rati perċentwali annwali ogħla ta’ imposta;

(i)l-ammont, l-għadd u l-frekwenza tal-ħlasijiet li jridu jsiru mill-konsumatur u, fejn xieraq, l-ordni li fiha l-ħlasijiet ikunu allokati għal bilanċi pendenti differenti b’rati tas-self differenti għall-finijiet tar-rimborż;

(j)fejn applikabbli, l-imposti għaż-żamma ta’ kont wieħed jew ta’ diversi kontijiet obbligatorji biex jiġu rreġistrati kemm it-tranżazzjonijiet ta’ ħlas kif ukoll il-ġbid ta’ kreditu, l-imposti għall-użu ta’ mezz ta’ ħlas kemm għat-tranżazzjonijiet ta’ ħlas kif ukoll għall-ġbid ta’ kreditu, kwalunkwe imposta oħra li tirriżulta mill-ftehim ta’ kreditu u l-kundizzjonijiet li permezz tagħhom kwalunkwe imposta tista’ tiġi mibdula;

(k)fejn applikabbli, kwalunkwe kost pagabbli mill-konsumatur lil nutar mal-konklużjoni tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv;

(l)l-obbligu, fejn hemm, li wieħed jidħol f’kuntratt dwar servizz anċillari relatat mal-ftehim ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, meta il-konklużjoni ta’ tali kuntratt tkun obbligatorja biex jinkiseb il-kreditu jew biex jinkiseb il-kreditu bit-termini u l-kundizzjonijiet kummerċjalizzati;

(m)ir-rata tal-imgħax applikabbli fil-każ ta’ ħlasijiet tard u l-arranġamenti għall-aġġustament tagħha, u, fejn applikabbli, kwalunkwe imposta pagabbli għall-inadempjenza;

(n)twissija dwar il-konsegwenzi meta ma jsirux ħlasijiet jew meta dawn isiru tard;

(o)fejn ikun applikabbli, il-garanziji meħtieġa;

(p)l-eżistenza ta’ dritt ta’ rtirar;

(q)id-dritt ta’ ħlas lura antiċipat, u, fejn applikabbli, informazzjoni dwar id-dritt tal-kreditur għal kumpens u l-mod li bih dan il-kumpens jiġi ddeterminat;

(r)id-dritt tal-konsumatur li jiġi infurmat immedjatament u mingħajr ħlas, skont l-Artikolu 19(2), bir-riżultat ta’ konsultazzjoni ta’ bażi tad-data li ssir biex tiġi vvalutata l-affidabbiltà kreditizja tiegħu;

(s)id-dritt tal-konsumatur, kif stabbilit fil-paragrafu 8, li jingħata, fuq talba u mingħajr ħlas, kopja tal-abbozz tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-abbozz tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, dment li l-kreditur fiż-żmien tat-talba jkun lest li jipproċedi għall-konklużjoni tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv mal-konsumatur;

(t)fejn applikabbli, indikazzjoni li l-prezz ġie personalizzat abbażi ta’ pproċessar awtomatizzat, inkluż it-tfassil ta’ profili;

(u)fejn applikabbli, il-perjodu ta’ żmien li matulu l-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv ikun marbut bl-informazzjoni prekuntrattwali mogħtija f’konformità ma’ dan l-Artikolu;

(v)il-possibilità li jintuża mekkaniżmu barra mill-qorti ta’ lment u ta’ rimedju għall-konsumatur u l-metodi biex ikollu aċċess għalih.

Meta l-ftehim ta’ kreditu jew s-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jagħmlu referenza għal parametru referenzjarju kif definit fil-punt (3) tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament (UE) 2016/1011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 43 , l-isem tal-parametru referenzjarju u tal-amministratur tiegħu u l-implikazzjonijiet potenzjali għall-konsumatur għandhom jingħataw mill-kreditur jew fejn applikabbli, l-intermedjarju tal-kreditu jew il-fornitur tas-servizz ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, lill-konsumatur f’dokument separat li jkun jista’ jiġi anness mal-formola tal-Informazzjoni Standard Ewropea dwar il-Kreditu għall-Konsumatur.

4.Fl-istess ħin li tiġi pprovduta l-formola tal-Informazzjoni Standard Ewropea dwar il-Kreditu għall-Konsumatur lill-konsumatur, il-kreditur u, fejn applikabbli, l-intermedjarju tal-kreditu jew il-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, għandu jagħti lill-konsumatur il-formola tal-Ħarsa Ġenerali Standard Ewropea lejn il-Kreditu għall-Konsumatur stabbilita fl-Anness II, li jkun fiha l-informazzjoni prekuntrattwali li ġejja:

(a)l-ammont totali tal-kreditu;

(b)it-tul ta’ żmien tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv;

(c)ir-rata tas-self, jew ir-rati tas-self kollha jekk japplikaw rati ta’ self differenti f’ċirkostanzi differenti;

(d)ir-rata perċentwali annwali ta’ imposta u l-ammont totali pagabbli mill-konsumatur;

(e)fil-każ ta’ kreditu fil-forma ta’ ħlas differit għal oġġetti jew servizz speċifiċi u fil-każ ta’ ftehimiet ta’ kreditu konnessi, l-oġġetti jew is-servizzi speċifiċi u l-prezz fi flus kontanti tagħhom;

(f)il-kostijiet fil-każ ta’ ħlasijiet tard;

5.L-informazzjoni murija fil-formola tal-Informazzjoni Standard Ewropea dwar il-Kreditu għall-Konsumatur u fil-formola tal-Ħarsa Ġenerali Standard Ewropea lejn il-Kreditu għall-Konsumatur għandha tkun konsistenti. Din għandha tkun tinqara faċilment u tqis ir-restrizzjonijiet tekniċi tal-mezz li fuqu tintwera. L-informazzjoni għandha tintwera b’mod adegwat u xieraq fuq il-mezzi differenti.

Kwalunkwe informazzjoni addizzjonali li l-kreditur jista’ jagħti lill-konsumatur għandha tingħata f’dokument separat li jkun jista’ jiġi anness mal-formola tal-Informazzjoni Standard Ewropea dwar il-Kreditu għall-Konsumatur jew mal-formola tal-Ħarsa Ġenerali Standard Ewropea lejn il-Kreditu għall-Konsumatur.

6.B’deroga mill-paragrafu 3, fil-każ ta’ komunikazzjonijiet telefoniċi bil-vuċi, kif imsemmi fl-Artikolu 3(3) tad-Direttiva 2002/65/KE, id-deskrizzjoni tal-karatteristiċi prinċipali tas-servizz finanzjarju li għandu jingħata skont it-tieni inċiż tal-Artikolu 3(3), il-punt (b) ta’ dik id-Direttiva għandha tinkludi tal-inqas l-elementi msemmija fil-paragrafu 3(c), (d), (e), (f) u (i) ta’ dan l-Artikolu, flimkien mar-rata perċentwali annwali ta’ imposta spjegata permezz ta’ eżempju rappreżentattiv u l-ammont totali pagabbli mill-konsumatur.

7.Jekk il-ftehim ikun ġie konkluż fuq it-talba tal-konsumatur bl-użu ta’ mezz ta’ komunikazzjoni mill-bogħod li ma jippermettix li l-informazzjoni tingħata f’konformità ma’ dan l-Artikolu, il-kreditur u, fejn applikabbli, l-intermedjarju tal-kreditu jew l-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv għandhom jagħtu lill-konsumatur il-formola tal-Informazzjoni Standard Ewropea dwar il-Kreditu għall-Konsumatur u l-formola tal-Ħarsa Ġenerali Standard Ewropea lejn il-Kreditu għall-Konsumatur immedjatament wara l-konklużjoni tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv.

8.Fuq talba tal-konsumatur, il-kreditur u, fejn applikabbli, l-intermedjarju tal-kreditu u l-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv għandhom, minbarra l-formola tal-Informazzjoni Standard Ewropea dwar il-Kreditu għall-Konsumatur u l-formola tal-Ħarsa Ġenerali Standard Ewropea lejn il-Kreditu għall-Konsumatur, jagħtu lill-konsumatur kopja tal-abbozz tal-ftehim ta’ kreditu, jew tal-abbozz tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv mingħajr ħlas, dment li l-kreditur fiż-żmien tat-talba jkun lest jipproċedi għall-konklużjoni tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv mal-konsumatur.

9.Fil-każ ta’ ftehim ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv li permezz tagħhom il-ħlasijiet magħmula mill-konsumatur ma jwasslux għal amortizzament korrispondenti immedjat tal-ammont totali ta’ kreditu, iżda jintużaw biex jikkostitwixxu kapital matul perjodi u b’kundizzjonijiet stipulati fil-ftehim ta’ kreditu, fil-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jew fi ftehim anċillari, il-kreditur u, fejn applikabbli, l-intermedjarju tal-kreditu jew il-fornitur tas-servizzi ta’ finanzjament kollettiv għandhom jinkludu fl-informazzjoni prekuntrattwali msemmija fil-paragrafu 1 dikjarazzjoni ċara u konċiża li tali ftehimiet ta’ kreditu u servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv ma jipprevedux garanzija ta’ ħlas lura tal-ammont totali ta’ kreditu miġbud skont il-ftehim ta’ kreditu jew is-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, sakemm garanzija bħal din ma tingħatax espressament.

10.Dan l-Artikolu ma għandux japplika għall-fornituri ta’ oġġetti jew servizzi li jkunu qed jaġixxu bħala intermedjarji tal-kreditu f’kapaċità anċillari. Dan huwa mingħajr preġudizzju għall-obbligu tal-kreditur, jew fejn applikabbli, tal-intermedjarju tal-kreditu jew tal-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv li jiżgura li l-konsumatur jirċievi l-informazzjoni prekuntrattwali msemmija f’dan l-Artikolu.

Artikolu 11

Informazzjoni prekuntrattwali fir-rigward tal-ftehimiet ta’ kreditu msemmija fl-Artikolu 2(5) jew (6)

1.Għall-ftehimiet ta’ kreditu msemmija fl-Artikolu 2(5) jew (6), l-informazzjoni prekuntrattwali msemmija fl-Artikolu 10(1) għandha, b’deroga mill-paragrafu 2 ta’ dak l-Artikolu, tingħata fuq karta jew fuq mezz durabbli ieħor permezz tal-formola tal-Informazzjoni Ewropea dwar il-Kreditu għall-Konsumatur stabbilita fl-Anness III. L-informazzjoni kollha mogħtija f’dik il-formola għandha tkun daqstant prominenti. Il-kreditur għandu jitqies li jkun issodisfa r-rekwiżiti tal-informazzjoni f’dan il-paragrafu u fl-Artikolu 3(1) u (2) tad-Direttiva 2002/65/KE jekk huwa jkun ipprovda l-Informazzjoni Ewropea dwar il-Kreditu għall-Konsumatur.

2.Għall-ftehimiet ta’ kreditu msemmija fl-Artikolu 2(5) jew (6), l-informazzjoni prekuntrattwali msemmija fl-Artikolu 10(1) għandha, b’deroga mill-paragrafu 3 ta’ dak l-Artikolu, tispeċifika l-elementi kollha li ġejjin:

(a)it-tip ta’ kreditu;

(b)l-identità, l-indirizz ġeografiku, in-numru tat-telefon u l-email tal-kreditur kif ukoll, fejn applikabbli, l-identità, l-indirizz ġeografiku, in-numru tat-telefon u l-indirizz tal-email tal-intermedjarju tal-kreditu involut;

(c)l-ammont totali tal-kreditu;

(d)it-tul ta’ żmien tal-ftehim ta’ kreditu;

(e)ir-rata tas-self u l-kundizzjonijiet li jirregolaw l-applikazzjoni ta’ dik ir-rata, kwalunkwe indiċi jew rata ta’ referenza applikabbli għar-rata tas-self inizjali, l-imposti applikabbli mill-ħin li fih il-ftehim ta’ kreditu jiġi konkluż, u, fejn applikabbli, il-kundizzjonijiet li permezz tagħhom dawk l-imposti jistgħu jinbidlu;

(f)ir-rata perċentwali annwali ta’ imposta, spjegata permezz ta’ eżempji rappreżentattivi li jsemmu s-suppożizzjonijiet kollha użati għall-kalkolu ta’ dik ir-rata;

(g)l-ammont, l-għadd u l-frekwenza tal-ħlasijiet li jridu jsiru mill-konsumatur u, fejn xieraq, l-ordni li fiha l-ħlasijiet ikunu allokati għal bilanċi pendenti differenti b’rati tas-self differenti għall-finijiet tar-rimborż;

(h)il-kundizzjonijiet u l-proċedura għat-terminazzjoni tal-ftehim ta’ kreditu;

(i)id-dritt ta’ ħlas lura antiċipat, u, fejn applikabbli, informazzjoni dwar id-dritt tal-kreditur għal kumpens u l-mod li bih dan il-kumpens jiġi ddeterminat.

(j)fejn applikabbli, indikazzjoni li l-konsumatur jista’ jintalab iħallas lura l-ammont totali tal-kreditu fi kwalunkwe ħin;

(k)ir-rata tal-imgħax applikabbli fil-każ ta’ ħlasijiet tard u l-arranġamenti għall-aġġustament tagħha, u, fejn applikabbli, kwalunkwe imposta pagabbli għall-inadempjenza;

(l)id-dritt tal-konsumatur li jiġi infurmat immedjatament u mingħajr ħlas, skont l-Artikolu 19(2), bir-riżultat ta’ konsultazzjoni ta’ bażi tad-data li ssir biex tiġi vvalutata l-affidabbiltà kreditizja tiegħu;

(m)fejn applikabbli, indikazzjoni li l-prezz ġie personalizzat abbażi ta’ pproċessar awtomatizzat, inkluż it-tfassil ta’ profili;

(n)fejn applikabbli, il-perjodu ta’ żmien li matulu l-kreditur ikun marbut bl-informazzjoni prekuntrattwali mogħtija f’konformità ma’ dan l-Artikolu;

(o)il-possibilità li jintuża mekkaniżmu barra mill-qorti ta’ lment u ta’ rimedju għall-konsumatur u l-metodi biex ikollu aċċess għalih.

3.Fl-istess ħin li tiġi pprovduta l-formola tal-Informazzjoni Ewropea dwar il-Kreditu għall-Konsumatur lill-konsumatur, il-kreditur u, fejn applikabbli, l-intermedjarju tal-kreditu, għandhom jagħtu lill-konsumatur il-formola tal-Ħarsa Ġenerali Standard Ewropea lejn il-Kreditu għall-Konsumatur stabbilita fl-Anness II.

4.L-informazzjoni murija fil-formola tal-Informazzjoni Ewropea dwar il-Kreditu għall-Konsumatur u fil-formola tal-Ħarsa Ġenerali Standard Ewropea lejn il-Kreditu għall-Konsumatur għandha tkun konsistenti. Din għandha tkun tinqara faċilment u tqis ir-restrizzjonijiet tekniċi tal-mezz li fuqu tintwera. L-informazzjoni għandha tintwera b’mod adegwat u xieraq fuq il-mezzi differenti.

5.B’deroga mill-paragrafu 2, fil-każ ta’ komunikazzjonijiet telefoniċi bil-vuċi, kif imsemmi fl-Artikolu 3(3) tad-Direttiva 2002/65/KE, id-deskrizzjoni tal-karatteristiċi prinċipali tas-servizz finanzjarju li għandu jingħata skont it-tieni inċiż tal-Artikolu 3(3), il-punti (b) ta’ dik id-Direttiva għandha tinkludi tal-inqas l-elementi msemmija fil-paragrafu 2(c) sa (f) u (l) ta’ dan l-Artikolu.

6.Fuq talba tal-konsumatur, il-kreditur u, fejn applikabbli, l-intermedjarju tal-kreditu għandhom, minbarra l-formola tal-Informazzjoni Standard Ewropea dwar il-Kreditu għall-Konsumatur u l-formola tal-Ħarsa Ġenerali Standard Ewropea lejn il-Kreditu għall-Konsumatur, jagħtu lill-konsumatur kopja tal-abbozz tal-ftehim ta’ kreditu mingħajr ħlas, dment li l-kreditur fiż-żmien tat-talba jkun lest jipproċedi għall-konklużjoni tal-ftehim ta’ kreditu mal-konsumatur.

7.Jekk il-ftehim ikun ġie konkluż fuq it-talba tal-konsumatur bl-użu ta’ mezz ta’ komunikazzjoni mill-bogħod li ma jippermettix li l-informazzjoni tingħata f’konformità ma’ dan l-Artikolu, il-kreditur għandu jagħti lill-konsumatur il-formola tal-Informazzjoni Ewropea dwar il-Kreditu għall-Konsumatur u l-Ħarsa Ġenerali Standard Ewropea lejn il-Kreditu għall-Konsumatur immedjatament wara l-konklużjoni tal-ftehim ta’ kreditu.

8.Dan l-Artikolu ma għandux japplika għall-fornituri ta’ oġġetti jew servizzi li jkunu qed jaġixxu bħala intermedjarji tal-kreditu f’kapaċità anċillari. Dan huwa mingħajr preġudizzju għall-obbligu tal-kreditur, jew fejn applikabbli, tal-intermedjarju tal-kreditu li jiżgura li l-konsumatur jirċievi l-informazzjoni prekuntrattwali msemmija f’dan l-Artikolu.

Artikolu 12

Spjegazzjonijiet adegwati 

1.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kredituri u, fejn applikabbli, l-intermedjarji tal-kreditu u l-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv ikunu meħtieġa jagħtu spjegazzjonijiet adegwati lill-konsumatur dwar il-ftehimiet ta’ kreditu jew is-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv proposti u kwalunkwe servizz anċillari li jippermettu lill-konsumatur jivvaluta jekk il-ftehimiet ta’ kreditu jew is-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv u s-servizzi anċillari proposti jkunux adatti għall-ħtiġijiet u s-sitwazzjoni finanzjarja tiegħu. L-ispjegazzjonijiet għandhom jinkludu l-elementi li ġejjin:

(a)l-informazzjoni msemmija fl-Artikoli 10, 11 u 38;

(b)il-karatteristiċi essenzjali tal-ftehim ta’ kreditu, tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jew tas-servizzi anċillari proposti;

(c)l-effetti speċifiċi li l-ftehim ta’ kreditu, is-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jew is-servizzi anċillari proposti jista’ jkollhom fuq il-konsumatur, inkluż il-konsegwenzi ta’ inadempjenza fil-ħlas jew ta’ ħlas tard mill-konsumatur;

(d)fejn is-servizzi anċillari jiġu ggruppati ma’ ftehim ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, jekk kull komponent tal-grupp jistax jiġi tterminat separatament u l-implikazzjonijiet ta’ tali terminazzjoni għall-konsumatur.

2.L-Istati Membri jistgħu jadattaw ir-rekwiżit imsemmi fil-paragrafu 1 fir-rigward tal-mod li bih għandhom jingħataw l-ispjegazzjonijiet u l-punt sa fejn għandhom jingħataw għal dawn li ġejjin:

(a)iċ-ċirkostanzi tas-sitwazzjoni li fiha jiġi offrut il-kreditu;

(b)il-persuna li lilha jiġi offrut il-kreditu;

(c)in-natura tal-kreditu offrut.

Artikolu 13

Offerti personalizzati abbażi ta’ pproċessar awtomatizzat

L-Istati Membri għandhom jirrikjedu li l-kredituri, l-intermedjarji tal-kreditu u l-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jinfurmaw lill-konsumaturi meta jiġu ppreżentati b’offerta personalizzata li tkun ibbażata fuq it-tfassil ta’ profili jew tipi oħra ta’ pproċessar awtomatizzat ta’ data personali.

KAPITOLU III

BEJGĦ ABBINAR U PRATTIKI TA’ GGRUPPAR, FTEHIM GĦAL SERVIZZI ANĊILLARI, SERVIZZI TA’ KONSULENZA U BEJGĦ TA’ KREDITU MHUX MITLUB

Artikolu 14

Bejgħ abbinat u prattiki ta’ ggruppar

1.L-Istati Membri jistgħu jippermettu prattiki ta’ ggruppar iżda għandhom jipprojbixxu l-bejgħ abbinat.

2.B’deroga mill-paragrafu 1 u mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tad-dritt tal-kompetizzjoni, l-Istati Membri jistgħu jippermettu lill-kredituri jew lill-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jitolbu lill-konsumatur jiftaħ jew iżomm kont ta’ pagament jew ta’ tfaddil, li l-uniku għan ta’ tali kont ikun wieħed minn dawn li ġejjin:

(a)li jiġi akkumulat il-kapital biex jitħallas lura l-kreditu;

(b)li jiġi pprovdut il-kreditu;

(c)li jinġabru flimkien ir-riżorsi biex jinkiseb il-kreditu:

(d)li jipprovdi garanzija addizzjonali għall-kreditur f’każ ta’ inadempjenza.

3.B’deroga mill-paragrafu 1 u mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tad-dritt tal-kompetizzjoni, l-Istati Membri jistgħu jippermettu l-bejgħ abbinat meta l-kreditur jew il-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv ikun jista’ juri lill-awtorità kompetenti li l-prodotti abbinati jew il-kategoriji ta’ prodotti offruti, fuq termini u kundizzjonijiet simili għal xulxin, jirriżultaw f’benefiċċju ċar għall-konsumaturi meta jitqiesu kif xieraq id-disponibbiltà u l-prezzijiet tal-prodotti rilevanti offruti fis-suq.

4.L-Istati Membri jistgħu jippermettu lill-kredituri jew lill-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jirrikjedu li l-konsumatur ikollu polza tal-assigurazzjoni rilevanti relatata mal-ftehim ta’ kreditu jew mas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, filwaqt li jitqiesu l-kunsiderazzjonijiet ta’ proporzjonalità. F’każijiet bħal dawn, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kreditur jew il-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv ikun meħtieġ jaċċetta l-polza ta’ assigurazzjoni minn fornitur differenti mill-fornitur preferut tiegħu meta din il-polza jkollha livell ta’ garanzija ekwivalenti għal dik li jkun ippropona l-kreditur jew il-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, mingħajr ma jibdel il-kundizzjoni tal-offerta ta’ kreditu lill-konsumatur.

Artikolu 15

Qbil inferit għall-akkwist ta’ servizzi anċillari

1.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kredituri, l-intermedjarji tal-kreditu u l-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv ma jinferux il-qbil tal-konsumatur mal-akkwist ta’ servizzi anċillari ppreżentati permezz ta’ għażliet prestabbiliti. L-għażliet prestabbiliti jinkludu kaxxi mmarkati minn qabel. 

2.Il-qbil tal-konsumatur li jakkwista servizzi anċillari ppreżentati permezz ta’ kaxxi għandu jingħata permezz ta’ att affermattiv ċar li jistabbilixxi indikazzjoni mogħtija liberament, speċifika, infurmata u mhux ambigwa tal-qbil tiegħu mal-kontenut u s-sustanza assoċjati mal-kaxxi.

Artikolu 16

Servizzi ta’ konsulenza

1.L-Istati Membri għandhom jirrikjedu li l-kreditur, u fejn applikabbli l-intermedjarju tal-kreditu u l-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jinfurmaw lill-konsumatur b’mod espliċitu, fil-kuntest ta’ tranżazzjoni partikolari, jekk ikunux qed jingħataw jew jistgħux jingħataw servizzi ta’ konsulenza lill-konsumatur.

2.L-Istati Membri għandhom jirrikjedu li qabel ma jagħtu servizzi ta’ konsulenza jew qabel il-konklużjoni ta’ kuntratt għall-provvista ta’ tali servizzi, il-kreditur u, fejn applikabbli, l-intermedjarju tal-kreditu u l-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, jagħtu lill-konsumatur l-informazzjoni li ġejja fuq karta jew fuq mezz durabbli ieħor:

(a)indikazzjoni ta’ jekk ir-rakkomandazzjoni hijiex se tkun ibbażata biss fuq il-firxa ta’ prodotti tagħhom stess jew fuq firxa wiesgħa ta’ prodotti mis-suq kollu f’konformità mal-paragrafu 3, il-punt (c).

(b)fejn applikabbli, indikazzjoni tat-tariffa pagabbli mill-konsumatur għas-servizzi ta’ konsulenza jew tal-metodu użat għall-kalkolu tagħha, meta l-ammont ta’ tali tariffa ma jkunx jista’ jiġi stabbilit fil-mument li tingħata l-informazzjoni.

L-informazzjoni msemmija fil-punti (a) u (b) tal-ewwel subparagrafu tista’ tingħata lill-konsumatur fil-forma ta’ informazzjoni prekuntrattwali addizzjonali f’konformità mat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 10(5).

3.Meta jiġu pprovduti servizzi ta’ konsulenza lill-konsumaturi, l-Istati Membri għandhom jirrikjedu li l-kredituri u, fejn applikabbli, l-intermedjarji tal-kreditu u l-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv:

(a)jiksbu l-informazzjoni strettament neċessarja dwar is-sitwazzjoni finanzjarja tal-konsumatur, il-preferenzi u l-objettivi relatati mal-ftehim ta’ kreditu jew is-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, sabiex il-kreditur, l-intermedjarju tal-kreditu jew il-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jirrakkomandaw ftehim ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv li huma adatti għall-konsumatur.

(b)jivvalutaw is-sitwazzjoni finanzjarja u l-ħtiġijiet tal-konsumatur abbażi tal-informazzjoni msemmija fil-punt (a), li għandha tkun aġġornata fiż-żmien tal-valutazzjoni, filwaqt li jqisu suppożizzjonijiet raġonevoli dwar ir-riskji għas-sitwazzjoni finanzjarja tal-konsumatur matul it-terminu tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehimiet ta’ kreditu rakkomandati, jew tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv;

(c)jikkunsidraw għadd kbir biżżejjed ta’ ftehimiet ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv fil-firxa tal-prodotti tagħhom u fuq dik il-bażi jirrakkomandaw ftehim ta’ kreditu jew diversi ftehimiet ta’ kreditu, jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv minn fost dik il-firxa ta’ prodotti li tkun adattata għall-ħtiġijiet, is-sitwazzjoni finanzjarja u ċ-ċirkostanzi personali tal-konsumatur;

(d)jaġixxu fl-aħjar interessi tal-konsumatur;

(e)jagħtu lill-konsumatur rekord fuq karta jew fuq mezz durabbli ieħor tar-rakkomandazzjoni mogħtija.

4.L-Istati Membri jistgħu jipprojbixxu l-użu tat-termini “konsulenza” u “konsulent” jew termini simili meta s-servizzi ta’ konsulenza jiġu kkummerċjalizzati u pprovduti lill-konsumaturi minn kredituri jew fejn applikabbli, intermedjarji tal-kreditu jew fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv.

Fejn l-Istati Membri ma jipprojbixxux l-użu tat-termini “konsulenza” u “konsulent” jew termini simili, huma għandhom jimponu l-kundizzjonijiet li ġejjin fuq l-użu tat-terminu “konsulenza indipendenti” jew “konsulent indipendenti” minn kredituri, intermedjarji tal-kreditu jew fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv li jagħtu servizzi ta’ konsulenza:

(a)il-kredituri u, fejn applikabbli, l-intermedjarji tal-kreditu u l-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv għandhom iqisu għadd kbir biżżejjed ta’ ftehimiet ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv disponibbli fis-suq;

(b)l-intermedjarji tal-kreditu ma għandhomx jitħallsu għas-servizzi ta’ konsulenza minn kreditur wieħed jew aktar.

Il-punt (b) tat-tieni subparagrafu għandu japplika biss meta l-għadd ta’ kredituri meqjusa jkun inqas minn maġġoranza tas-suq.

L-Istati Membri jistgħu jimponu rekwiżiti aktar stretti għall-użu tat-termini “konsulenza indipendenti” jew “konsulent indipendenti” mill-kredituri u, fejn applikabbli, mill-intermedjarji tal-kreditu u l-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv.

5.L-Istati Membri għandhom jirrikjedu li l-kredituri u, fejn applikabbli, l-intermedjarji tal-kreditu u l-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv iwissu lil konsumatur meta ftehim ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jistgħu jwasslu għal riskju speċifiku għall-konsumatur meta titqies is-sitwazzjoni finanzjarja tiegħu.

6.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li s-servizzi ta’ konsulenza jistgħu jiġu pprovduti biss mill-kredituri u, fejn applikabbli, mill-intermedjarji tal-kreditu u l-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv.

L-Istati Membri jistgħu, b’deroga mill-ewwel subparagrafu, jippermettu lil persuni oħra għajr dawk imsemmija fl-ewwel subparagrafu jipprovdu servizzi ta’ konsulenza meta tiġi ssodisfata waħda mill-kundizzjonijiet li ġejjin:

(a)is-servizzi ta’ konsulenza jiġu pprovduti b’mod inċidentali waqt attività professjonali li tkun irregolata minn dispożizzjonijiet legali jew regolatorji jew minn kodiċi ta’ etika li ma jeskludix il-provvista ta’ dawk is-servizzi;

(b)is-servizzi ta’ konsulenza jiġu pprovduti fil-kuntest tal-immaniġġjar tad-dejn eżistenti mill-prattikanti tal-insolvenza u dik l-attività ta’ mmaniġġjar tkun regolata minn dispożizzjonijiet legali jew regolatorji;

(c)is-servizzi ta’ konsulenza jiġu pprovduti fil-kuntest tal-immaniġġjar tad-dejn eżistenti minn fornituri tas-servizzi ta’ konsulenza dwar id-dejn pubbliċi jew volontarji li ma joperawx fuq bażi kummerċjali;

(d)is-servizzi ta’ konsulenza jiġu pprovduti minn persuni li jkunu awtorizzati u ssorveljati minn awtoritajiet kompetenti.

Artikolu 17

Projbizzjoni ta’ bejgħ ta’ kreditu mhux mitlub

L-Istati Membri għandhom jipprojbixxu kwalunkwe bejgħ ta’ kreditu lill-konsumaturi mingħajr ma jkunu talbu dan minn qabel u mingħajr il-ftehim espliċitu tagħhom.

KAPITOLU IV

VALUTAZZJONI TAL-AFFIDABBILTÀ KREDITIZJA U AĊĊESS GĦAL BAŻI TAD-DATA

Artikolu 18

Obbligu li tiġi vvalutata l-affidabbiltà kreditizja tal-konsumatur

1.L-Istati Membri għandhom jirrikjedu li, qabel il-konklużjoni ta’ ftehim ta’ kreditu, jew ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, il-kreditur jew, fejn applikabbli, il-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jagħmel valutazzjoni bir-reqqa tal-affidabbiltà kreditizja tal-konsumatur. Dik il-valutazzjoni għandha ssir fl-interess tal-konsumatur, biex jiġu evitati prattiki ta’ self irresponsabbli u dejn eċċessiv, u għandha tqis kif xieraq il-fatturi rilevanti għall-verifika tal-prospett tal-konsumatur li jissodisfa l-obbligi tiegħu skont il-ftehim ta’ kreditu jew il-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv.

2.Il-valutazzjoni tal-affidabbiltà kreditizja għandha titwettaq abbażi ta’ informazzjoni rilevanti u preċiża dwar l-introjtu u l-ispejjeż tal-konsumatur u ċirkostanzi finanzjarji u ekonomiċi oħra li hija meħtieġa u proporzjonata bħal evidenza ta’ introjtu jew sorsi oħra ta’ ħlas lura, informazzjoni dwar assi u obbligazzjonijiet finanzjarji, jew informazzjoni dwar impenji finanzjarji oħra. L-informazzjoni għandha tinkiseb minn sorsi interni u esterni rilevanti, inkluż il-konsumatur u, fejn meħtieġ, abbażi ta’ konsultazzjoni ta’ bażi tad-data rilevanti msemmija fl-Artikolu 19.

L-informazzjoni miksuba f’konformità ma’ dan il-paragrafu għandha tiġi vverifikata kif xieraq, fejn meħtieġ permezz ta’ referenza għal dokumentazzjoni verifikabbli b’mod indipendenti.

3.L-Istati Membri għandhom jirrikjedu li l-kreditur jew, fejn applikabbli, il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu finanzjament kollettiv jistabbilixxi proċeduri għall-valutazzjoni msemmija fil-paragrafu 1 u li l-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jiddokumenta u jżomm tali proċeduri.

L-Istati Membri għandhom jirrikjedu wkoll li l-kreditur jew il-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jiddokumenta u jżomm l-informazzjoni msemmija fil-paragrafu 2.

4.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kreditur jew il-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jagħmel il-kreditu disponibbli għall-konsumatur biss meta r-riżultat tal-valutazzjoni tal-affidabbiltà kreditizja jindika li l-obbligi li jirriżultaw mill-ftehim ta’ kreditu jew mill-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv x’aktarx li jiġu ssodisfati kif meħtieġ skont dak il-ftehim.

Minkejja l-ewwel subparagrafi, fejn ir-riżultat tal-valutazzjoni tal-affidabbiltà kreditizja jindika li l-obbligi li jirriżultaw mill-ftehim ta’ kreditu jew mill-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv x’aktarx li ma jiġux issodisfati kif meħtieġ skont dak il-kuntratt, il-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jista’ eċċezzjonalment jagħmel il-kreditu disponibbli għall-konsumatur f’ċirkostanzi speċifiċi u ġġustifikati sew.

5.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li meta kreditur jew fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jikkonkludi ftehim ta’ kreditu jew ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv ma’ konsumatur, il-kreditur jew il-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv ma għandux sussegwentement jikkanċella jew jibdel il-ftehim ta’ kreditu jew il-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv għad-detriment tal-konsumatur fuq il-bażi li l-valutazzjoni tal-affidabbiltà kreditizja tkun twettqet b’mod skorrett. Dan il-paragrafu ma għandux japplika fejn jintwera li l-konsumatur b'mod konxju żamm jew iffalsifika l-informazzjoni mogħtija lill-kreditur jew lill-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv imsemmija fil-paragrafu 2.

6.Meta l-valutazzjoni tal-affidabbiltà kreditizja tkun tinvolvi l-użu ta’ tfassil ta’ profili jew ipproċessar awtomatizzat ieħor ta’ data personali, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-konsumatur ikollu d-dritt li:

(a)jitlob u jikseb intervent uman min-naħa tal-kreditur jew tal-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv biex jirrieżamina d-deċiżjoni;

(b)jitlob u jikseb mill-kreditur jew il-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv spjegazzjoni ċara tal-valutazzjoni tal-affidabbiltà kreditizja, inkluż dwar il-loġika u r-riskji involuti fl-ipproċessar awtomatizzat ta’ data personali kif ukoll is-sinifikat u l-effetti tiegħu fuq id-deċiżjoni;

(c)jesprimi l-fehma tiegħu u jikkontesta l-valutazzjoni tal-affidabbiltà kreditizja u d-deċiżjoni.

7.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li fejn l-applikazzjoni għall-kreditu tiġi miċħuda, il-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv ikun meħtieġ jinforma lill-konsumatur mingħajr dewmien dwar ir-rifjut u, fejn applikabbli, dwar il-fatt li l-valutazzjoni tal-affidabbiltà kreditizja tkun ibbażata fuq l-ipproċessar awtomatizzat ta’ data.

8.Meta l-partijiet jaqblu li jibdlu l-ammont totali ta’ kreditu wara l-konklużjoni tal-ftehim ta’ kreditu, jew il-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kreditur jew il-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv ikun meħtieġ li jivvaluta mill-ġdid l-affidabbiltà kreditizja tal-konsumatur abbażi ta’ informazzjoni aġġornata qabel ma tingħata kwalunkwe żieda sinifikanti fl-ammont totali ta’ kreditu.

9.L-Istati Membri li l-leġiżlazzjoni tagħhom tirrikjedi li l-kredituri jew il-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jivvalutaw l-affidabilità kreditizja tal-konsumaturi fuq il-bażi ta’ konsultazzjoni tal-bażi tad-data rilevanti jistgħu jżommu dan ir-rekwiżit.

Artikolu 19

1.Bażijiet tad-data Kull Stat Membru għandu fil-każ ta’ kreditu transfruntier jiżgura l-aċċess għal kredituri u fornituri tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv minn Stati Membri oħra għal bażijiet tad-data użati f’dak l-Istat Membru għall-valutazzjoni tal-affidabbiltà kreditizja tal-konsumaturi. Il-kundizzjonijiet għall-aċċess għal dawn il-bażijiet tad-data ma għandhomx ikunu diskriminatorji.

2.Il-paragrafu 1 għandu japplika kemm għall-bażijiet tad-data pubbliċi kif ukoll għal dawk privati.

3.Il-bażijiet tad-data msemmija fil-paragrafu 1 għandu jkollhom tal-anqas informazzjoni dwar il-pagamenti arretrati tal-konsumaturi.

4.Fejn applikazzjoni għall-kreditu tiġi miċħuda abbażi ta’ konsultazzjoni ta’ bażi tad-data msemmija fil-paragrafu 1, l-Istati Membri għandhom jirrikjedu li l-kreditur jew il-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jinforma lill-konsumatur immedjatament u mingħajr ħlas bir-riżultat ta’ tali konsultazzjoni u bid-dettalji tal-bażi tad-data kkonsultata.

KAPITOLU V

FORMA U KONTENUT TAL-FTEHIMIET TA’ KREDITU

Artikolu 20

Forma tal-ftehim ta’ kreditu u tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv

1.L-Istati Membri għandhom jirrikjedu li l-ftehimiet ta’ kreditu jew il-ftehimiet għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jitfasslu fuq karta jew fuq mezz durabbli ieħor u li l-partijiet kontraenti kollha jingħataw kopja tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv.

2.L-Istati Membri jistgħu jintroduċu jew iżommu regoli nazzjonali dwar il-validità tal-konklużjoni ta’ ftehimiet ta’ kreditu jew ftehimiet għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv li jkunu konformi mad-dritt tal-Unjoni.

Artikolu 21

Informazzjoni li għandha tiġi inkluża fil-ftehim ta’ kreditu jew fil-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv

1.L-Istati Membri għandhom jirrikjedu li l-ftehim ta’ kreditu jew il-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jispeċifika b’mod ċar u konċiż l-elementi kollha li ġejjin:

(a)it-tip ta’ kreditu;

(b)l-identitajiet, l-indirizzi ġeografiċi, in-numri tat-telefon u l-email tal-partijiet kontraenti kif ukoll, fejn applikabbli, l-identità u l-indirizz ġeografiku tal-intermedjarju tal-kreditu u tal-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv involut;

(c)l-ammont totali ta’ kreditu u l-kundizzjonijiet li jirregolaw il-ġbid ta' kreditu;

(d)it-tul ta’ żmien tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv;

(e)f’każ ta’ kreditu fil-forma ta’ ħlas differit għal oġġetti jew servizz speċifiċi u fil-każ ta’ ftehimiet ta’ kreditu konnessi, l-oġġetti jew is-servizzi speċifiċi u l-prezz fi flus kontanti tagħhom;

(f)ir-rata tas-self, jew ir-rati tas-self kollha fejn japplikaw rati tas-self differenti f’ċirkostanzi differenti, il-kundizzjonijiet li jirregolaw l-applikazzjoni ta’ kull rata tas-self u, fejn ikun disponibbli, kwalunkwe indiċi jew rata ta’ referenza applikabbli għal kull rata inizjali tas-self, kif ukoll il-perjodi, il-kundizzjonijiet u l-proċeduri għall-bidliet ta’ kull rata tas-self;

(g)ir-rata perċentwali annwali ta’ imposta u l-ammont totali pagabbli mill-konsumatur, ikkalkulati fil-ħin tal-konklużjoni tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv u indikazzjoni tas-suppożizzjonijiet kollha użati f’dak il-kalkolu;

(h)l-ammont, l-għadd u l-frekwenza tal-ħlasijiet li jridu jsiru mill-konsumatur u, fejn xieraq, l-ordni li fiha l-ħlasijiet ikunu allokati għal bilanċi pendenti differenti b’rati tas-self differenti għall-finijiet tar-rimborż;

(i)fejn ikun involut amortizzament ta’ kapital ta’ ftehim ta’ kreditu jew ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv b’tul ta’ żmien fiss, id-dritt tal-konsumatur li jirċievi, fuq talba jew mingħajr ħlas, fi kwalunkwe ħin fit-tul kollu tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, rendikont fil-forma ta’ tabella ta’ amortizzament;

(j)fejn imposti u imgħaxijiet ikollhom jitħallsu mingħajr amortizzament ta’ kapital, rendikont li juri l-perjodi u l-kundizzjonijiet għall-ħlas tal-imgħax u ta’ kwalunkwe imposta rikorrenti u mhux rikorrenti assoċjata;

(k)fejn applikabbli, l-imposti għaż-żamma ta’ kont wieħed jew ta’ diversi kontijiet obbligatorji biex jiġu rreġistrati kemm it-tranżazzjonijiet ta’ ħlas kif ukoll il-ġbid ta’ kreditu, l-imposti għall-użu ta’ mezz ta’ ħlas kemm għat-tranżazzjonijiet ta’ ħlas kif ukoll għall-ġbid ta’ kreditu, kwalunkwe imposta oħra li tirriżulta mill-ftehim ta’ kreditu u mill-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, u l-kundizzjonijiet li permezz tagħhom dawk l-imposti jistgħu jiġu mibdula;

(l)ir-rata tal-imgħax applikabbli f’każ ta’ ħlasijiet tard kif applikabbli fiż-żmien tal-konklużjoni tal-ftehim ta’ kreditu u tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv u l-arranġamenti għall-aġġustament tagħha u, fejn applikabbli, kwalunkwe imposta pagabbli għall-inadempjenza;

(m)twissija dwar il-konsegwenzi meta ma jsirux ħlasijiet jew meta dawn isiru tard;

(n)fejn applikabbli, dikjarazzjoni li għandhom jitħallsu tariffi notarili;

(o)fejn applikabbli, il-garanziji u l-assigurazzjoni meħtieġa;

(p)l-eżistenza jew l-assenza ta’ dritt ta’ rtirar, il-perjodu li matulu dak id-dritt jista’ jiġi eżerċitat u kundizzjonijiet oħra li jirregolaw l-eżerċizzju tiegħu, inkluża informazzjoni dwar l-obbligu tal-konsumatur stabbilit fl-Artikolu 26(3)(b) li jħallas il-kapital miġbud u l-imgħax, u l-ammont ta’ imgħax pagabbli kuljum;

(q)informazzjoni dwar id-drittijiet stabbiliti fl-Artikolu 27 kif ukoll il-kundizzjonijiet għall-eżerċizzju ta’ dawk id-drittijiet;

(r)id-dritt ta’ ħlas lura antiċipat stabbilit fl-Artikolu 29, il-proċedura għall-ħlas lura antiċipat, kif ukoll, fejn applikabbli, informazzjoni dwar id-dritt tal-kreditur għal kumpens u l-mod li bih dan il-kumpens jiġi ddeterminat;

(s)il-proċedura li għandha tiġi segwita fl-eżerċitar tad-dritt ta’ terminazzjoni tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv;

(t)il-possibilità li jintuża mekkaniżmu barra mill-qorti ta’ lment u ta’ rimedju għall-konsumatur u l-metodi biex ikollu aċċess għalih;

(u)fejn applikabbli, termini u kundizzjonijiet kuntrattwali oħrajn;

(v)fejn applikabbli, l-isem u l-indirizz tal-awtorità superviżorja kompetenti.

L-informazzjoni msemmija fl-ewwel subparagrafu għandha tkun tista’ tinqara b’mod ċar u adattata biex jitqiesu r-restrizzjonijiet tekniċi tal-mezz li fuqu tintwera. L-informazzjoni għandha tintwera b’mod adegwat u xieraq fuq il-mezzi differenti.

2.Fejn japplika l-paragrafu 1, il-punt (i), il-kreditur u, fejn applikabbli, il-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv għandu jagħmel disponibbli għall-konsumatur, mingħajr ħlas u fi kwalunkwe ħin matul it-tul ta’ żmien kollu tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, rendikont fil-forma ta’ tabella ta’ amortizzament.

It-tabella ta’ amortizzament imsemmija fl-ewwel subparagrafu għandha tindika l-ħlasijiet dovuti u l-perjodi u l-kundizzjonijiet relatati mal-ħlas ta’ tali ammonti.

It-tabella ta’ amortizzament għandu jkun fiha wkoll diżaggregazzjoni ta’ kull ħlas lura li tispeċifika l-amortizzament tal-kapital, l-imgħax ikkalkulat fuq il-bażi tar-rata tas-self u, fejn applikabbli, kwalunkwe kost addizzjonali.

Fejn ir-rata tas-self ma tkunx fissa jew il-kostijiet addizzjonali jistgħu jinbidlu skont il-ftehim ta’ kreditu jew il-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, it-tabella ta’ amortizzament għandha tindika, b’mod ċar u konċiż, li d-data li tinsab fit-tabella tibqa’ valida biss sa meta dik ir-rata tas-self jew dawk il-kostijiet jinbidlu f’konformità mal-ftehim ta’ kreditu jew mal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv.

3.Fil-każ ta’ ftehim ta’ kreditu jew ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv li permezz tiegħu l-ħlasijiet magħmula mill-konsumatur ma jwasslux għal amortizzament korrispondenti immedjat tal-ammont totali ta’ kreditu, iżda jintużaw biex jikkostitwixxu kapital matul perjodi u bil-kundizzjonijiet stipulati fil-ftehim ta’ kreditu, fil-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jew fi ftehim anċillari, minbarra l-informazzjoni msemmija fil-paragrafu 1, il-ftehim ta’ kreditu jew il-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv għandu jinkludi dikjarazzjoni ċara u konċiża li tali ftehimiet ta’ kreditu jew ftehimiet għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv ma jipprevedux garanzija ta’ ħlas lura tal-ammont totali ta’ kreditu miġbud skont il-ftehim ta’ kreditu jew il-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv sakemm ma tingħatax espressament garanzija bħal din.

KAPITOLU VI

MODIFIKI TAL-FTEHIM TA’ KREDITU U BIDLIET FIR-RATA TAS-SELF

Artikolu 22

Informazzjoni dwar il-modifika tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv

Mingħajr preġudizzju għal obbligi oħra previsti f’din id-Direttiva, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li qabel ma jimmodifika t-termini u l-kundizzjonijiet tal-ftehim ta’ kreditu, jew tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, il-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jikkomunika l-informazzjoni li ġejja lill-konsumatur:

(a)deskrizzjoni ċara tal-bidliet proposti u, fejn applikabbli, il-ħtieġa għall-kunsens tal-konsumatur jew tal-bidliet introdotti ex lege;

(b)l-iskeda ta’ żmien għall-implimentazzjoni ta’ dawk il-bidliet;

(c)il-mezzi għall-ilmenti disponibbli għall-konsumatur dwar dawk il-modifiki;

(d)il-perjodu ta’ żmien disponibbli għat-tressiq ta’ kwalunkwe lment bħal dan;

(e)l-isem u l-indirizz tal-awtorità kompetenti fejn dak l-ilment ikun jista’ jitressaq.

Artikolu 23

Bidliet fir-rata tas-self

1.L-Istati Membri għandhom jirrikjedu li l-kreditur jew il-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jinforma lill-konsumatur bi kwalunkwe bidla fir-rata tas-self, fuq karta jew mezz durabbli ieħor, qabel ma l-bidla tidħol fis-seħħ.

L-informazzjoni msemmija fl-ewwel subparagrafu għandha tinkludi l-ammont tal-ħlasijiet li għandhom isiru wara d-dħul fis-seħħ tar-rata tas-self il-ġdida u, fejn l-għadd jew il-frekwenza tal-ħlasijiet jinbidlu, id-dettalji tagħhom.

2.B’deroga mill-paragrafu 1, l-informazzjoni msemmija f’dak il-paragrafu tista’ tingħata lill-konsumatur perjodikament meta jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet kollha li ġejjin:

(a)il-partijiet ikunu qablu dwar tali informazzjoni perjodika fil-ftehim ta’ kreditu jew fil-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv;

(b)il-bidla fir-rata tas-self tkun ikkawżata minn bidla fir-rata ta’ referenza;

(c)ir-rata ta’ referenza l-ġdida ssir disponibbli għall-pubbliku b’mezzi xierqa;

(d)l-informazzjoni dwar ir-rata ta’ referenza l-ġdida tkun disponibbli wkoll fil-bini tal-kreditur jew tal-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv.

KAPITOLU VII

FAĊILITAJIET TA’ OVERDRAFT U OVERRUNNING

Artikolu 24

Faċilitajiet ta’ overdraft

1.Meta kreditu jkun ingħata fil-forma ta’ faċilità ta’ overdraft, l-Istati Membri għandhom jirrikjedu li l-kreditur, matul it-tul ta’ żmien kollu tal-ftehim ta’ kreditu, iżomm lill-konsumatur infurmat regolarment permezz ta’ rendikont, fuq karta jew fuq mezz durabbli ieħor, li jkun fih l-elementi li ġejjin:

(a)il-perjodu preċiż li għalih jirreferi r-rendikont;

(b)l-ammonti u d-dati ta’ ġbid ta’ kreditu;

(c)il-bilanċ mir-rendikont preċedenti, u d-data tiegħu;

(d)il-bilanċ il-ġdid;

(e)id-dati u l-ammonti tal-ħlasijiet magħmula mill-konsumatur;

(f)ir-rata tas-self applikata;

(g)kwalunkwe imposta li ġiet applikata;

(h)fejn applikabbli, l-ammont minimu li għandu jitħallas mill-konsumatur.

2.Meta kreditu jkun ingħata fil-forma ta’ faċilità ta’ overdraft, l-Istati Membri għandhom jirrikjedu li l-kreditur jinforma lill-konsumatur, fuq karta jew mezz durabbli ieħor, b’żidiet fir-rata tas-self jew fi kwalunkwe imposta pagabbli, qabel ma tidħol fis-seħħ il-bidla inkwistjoni.

B’deroga mill-ewwel subparagrafu, l-informazzjoni msemmija f’dak is-subparagrafu tista’ tingħata perjodikament bil-mod previst fil-paragrafu 1 meta jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet li ġejjin:

(a)il-partijiet ikunu qablu dwar tali informazzjoni perjodika fil-ftehim ta’ kreditu;

(b)il-bidla fir-rata tas-self tkun ikkawżata minn bidla fir-rata ta’ referenza;

(c)ir-rata ta’ referenza l-ġdida ssir disponibbli għall-pubbliku b’mezzi xierqa;

(d)l-informazzjoni dwar ir-rata ta’ referenza l-ġdida tkun disponibbli wkoll fil-bini tal-kreditur.

Artikolu 25

Overrunning

1.Fil-każ ta’ ftehim għall-ftuħ ta’ kont kurrenti, fejn ikun hemm possibbiltà li l-konsumatur jingħata overrun, l-Istati Membri għandhom jirrikjedu li l-kreditur jinkludi tali informazzjoni f’dak il-ftehim, minbarra l-informazzjoni msemmija fl-Artikolu 11(2), il-punti (e). Il-kreditur għandu fi kwalunkwe każ jipprovdi lill-konsumatur b’din l-informazzjoni fuq karta jew fuq mezz durabbli ieħor fuq bażi regolari.

2.Fil-każ ta’ overrunning sinifikanti li jaqbeż perjodu ta’ xahar, l-Istati Membri għandhom jirrikjedu li l-kreditur jinforma lill-konsumatur mingħajr dewmien, fuq karta jew fuq mezz durabbli ieħor, dwar dawn kollha li ġejjin:

(a)l-overrunning;

(b)l-ammont involut;

(c)ir-rata tas-self;

(d)kwalunkwe penali, imposta jew imgħax fuq l-arretrati applikabbli.

Barra minn hekk, f’każ ta’ overrunning regolari, il-kreditur għandu joffri servizzi ta’ konsulenza lill-konsumatur, fejn disponibbli, jew jiggwida lill-konsumaturi lejn servizzi ta’ konsulenza dwar id-dejn.

3.Dan l-Artikolu għandu jkun mingħajr preġudizzju għall-kwalunkwe regola tad-dritt nazzjonali li tirrikjedi lill-kreditur joffri tip ieħor ta’ prodott ta’ kreditu meta t-tul ta’ żmien tal-overrunning ikun sinifikanti.

KAPITOLU VIII

IRTIRAR, TERMINAZZJONI U ĦLAS LURA ANTIĊIPAT

Artikolu 26

Dritt ta’ rtirar

1.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-konsumatur jista’ jirtira mill-ftehim ta’ kreditu jew mill-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv mingħajr ma jagħti raġuni fi żmien 14-il jum kalendarju.

Il-perjodu tal-irtirar imsemmi fl-ewwel subparagrafu għandu jibda jew:

(a)mill-jum tal-konklużjoni tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv; jew

(b)mill-jum li fih il-konsumatur jirċievi t-termini u l-kundizzjonijiet u l-informazzjoni kuntrattwali f’konformità mal-Artikoli 20 u 21, jekk dak il-jum ikun aktar tard mid-data msemmija fil-punt (a) ta’ dan is-subparagrafu.

L-iskadenza msemmija fl-ewwel subparagrafu għandha titqies li tkun ġiet issodisfata jekk in-notifika msemmija fil-paragrafu 3, il-punt (a), tintbagħat mill-konsumatur lill-kreditur jew l-fornitur ta’ servizzi ta’ finanzjament kollettiv qabel ma tiskadi dik l-iskadenza.

2.Meta, fil-każ ta’ ftehim ta’ kreditu konness, il-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli fi [data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva] diġà tipprovdi li l-fondi ma jistgħux isiru disponibbli għall-konsumatur qabel l-iskadenza ta’ perjodu speċifiku, l-Istati Membri jistgħu, b’deroga mill-paragrafu 1, jipprovdi li l-perjodu msemmi f’dak il-paragrafu jista’ jitnaqqas għall-istess tul ta’ żmien ta’ dak il-perjodu speċifiku fuq it-talba espliċita tal-konsumatur.

3.Jekk il-konsumatur jeżerċita d-dritt ta’ rtirar, huwa għandu jieħu l-miżuri li ġejjin:

(a)jinnotifika lill-kreditur jew lill-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv f’konformità mal-informazzjoni mogħtija mill-kreditur jew mill-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu finanzjament kollettiv skont l-Artikolu 21(1), il-punt (p) fuq karta jew fuq mezz durabbli ieħor fl-iskadenza stabbilita fil-paragrafu 1;

(b)iħallas lill-kreditur jew lill-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv il-kapital u l-imgħax akkumulat fuqu mid-data li fiha nġibed il-kreditu sad-data li fiha l-kapital jitħallas lura, mingħajr dewmien żejjed u mhux aktar tard minn 30 jum kalendarju wara li tintbagħat in-notifika msemmija fil-punt (a).

L-imgħax imsemmi fil-punt (b) tal-ewwel subparagrafu għandu jiġi kkalkulat abbażi tar-rata tas-self miftiehma. Il-kreditur jew il-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv ma għandu jkun intitolat għal ebda kumpens ieħor mill-konsumatur fil-każ ta’ rtirar, ħlief kumpens għal kwalunkwe imposta mhux rimborżabbli mħallsa mill-kreditur jew mill-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv lil kwalunkwe korp amministrattiv pubbliku.

4.Meta servizz anċillari relatat mal-ftehim ta’ kreditu jew mal-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jiġi pprovdut mill-kreditur, mill-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jew minn parti terza fuq il-bażi ta’ ftehim bejn dik il-parti terza u l-kreditur jew il-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, il-konsumatur ma għandux jibqa’ marbut bil-kuntratt ta’ servizz anċillari jekk il-konsumatur jeżerċita d-dritt ta’ rtirar mill-ftehim ta’ kreditu jew mill-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv f’konformità ma’ dan l-Artikolu.

5.Jekk il-konsumatur ikollu dritt ta’ rtirar skont il-paragrafi 1, 3 u 4 ta’ dan, l-Artikoli 6 u 7 tad-Direttiva 2002/65/KE ma għandhomx japplikaw.

6.L-Istati Membri jistgħu jipprovdu li l-paragrafi 1 sa 4 ta’ dan l-Artikolu ma għandhomx japplikaw għal ftehimiet ta’ kreditu jew għal servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv li skont id-dritt nazzjonali huma meħtieġa li jiġu konklużi permezz tas-servizzi ta’ nutar, dment li n-nutar jikkonferma li l-konsumatur ikollu l-garanzija tad-drittijiet previsti fl-Artikoli 10 u 11, u l-Artikolu 20 u 21.

7.Dan l-Artikolu għandu jkun mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe regola tad-dritt nazzjonali li tistabbilixxi perjodu ta’ żmien li matulu ma jistax jibda t-twettiq tal-kuntratt.

Artikolu 27

Ftehimiet ta’ kreditu konnessi

1.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li konsumatur li jkun eżerċita d-dritt ta’ rtirar ibbażat fuq id-dritt tal-Unjoni, fir-rigward ta’ kuntratt għall-provvista ta’ oġġetti jew servizzi, ma jibqax marbut bi ftehim ta’ kreditu konness.

2.Meta l-oġġetti jew is-servizzi koperti minn ftehim ta’ kreditu konness ma jiġux fornuti, jew jiġu fornuti parzjalment biss, jew ma jkunux konformi mal-kuntratt għall-provvista tagħhom, il-konsumatur għandu jkollu d-dritt li jfittex rimedji kontra l-kreditur jew il-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jekk il-konsumatur ikun fittex rimedji kontra l-fornitur iżda ma jkunx irnexxielu jikseb is-sodisfazzjon li għalih huwa intitolat f’konformità mad-dritt jew il-kuntratt għall-provvista ta’ oġġetti jew servizzi. L-Istati Membri għandhom jiddeterminaw sa liema punt u b’liema kundizzjonijiet dawk ir-rimedji għandhom ikunu eżerċitabbli.

3.Dan l-Artikolu għandu jkun mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe regola nazzjonali li tagħmel lill-kreditur jew lill-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv responsabbli in solidum fir-rigward ta’ kwalunkwe pretensjoni li l-konsumatur jista’ jkollu kontra l-fornitur fejn ix-xiri ta’ oġġetti jew servizzi mill-fornitur ikun ġie ffinanzjat minn ftehim ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv.

Artikolu 28

Ftehimiet ta’ kreditu bla skadenza fissa jew ftehimiet għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv

1.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-konsumatur jista’ jaffettwa terminazzjoni standard ta’ ftehim ta’ kreditu bla skadenza fissa jew ta’ ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv mingħajr ħlas u fi kwalunkwe ħin, sakemm il-partijiet ma jkunux qablu dwar perjodu ta’ avviż. Tali perjodu ma għandux jaqbeż xahar.

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, fejn ikun miftiehem fil-ftehim ta’ kreditu jew fil-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, jista’ jaffettwa t-terminazzjoni standard ta’ ftehim ta’ kreditu bla skadenza fissa jew ta’ ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv billi jagħti lill-konsumatur avviż ta’ mill-inqas xahrejn fuq karta jew fuq mezz durabbli ieħor.

2.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kreditur jew il-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, fejn ikun miftiehem fil-ftehim ta’ kreditu jew fil-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jista’, għal raġunijiet ġustifikati b’mod oġġettiv, jittermina d-dritt tal-konsumatur li jiġbed kreditu minn ftehim ta’ kreditu bla skadenza fissa. Il-kreditur jew il-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv għandu jinforma lill-konsumatur dwar it-terminazzjoni u r-raġunijiet għaliha fuq karta jew fuq mezz durabbli ieħor, fejn possibbli qabel it-terminazzjoni u mhux aktar tard minn immedjatament wara, sakemm l-għoti ta’ tali informazzjoni ma jkunx ipprojbit mid-dritt nazzjonali jew tal-Unjoni jew ma jkunx imur kontra l-objettivi tal-politika pubblika jew tas-sigurtà pubblika.

Artikolu 29

Ħlas lura antiċipat

1.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-konsumatur ikun fi kwalunkwe ħin intitolat għal ħlas lura antiċipat. F’każijiet bħal dawn, il-konsumatur għandu jkun intitolat għal tnaqqis fil-kost totali tal-kreditu, li jikkonsisti fl-imgħax u l-kostijiet għat-tul taż-żmien li jifdal tal-kuntratt. Meta jiġi kkalkulat dak it-tnaqqis, għandhom jitqiesu l-kostijiet kollha imposti fuq il-konsumatur mill-kreditur.

2.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kreditur, fil-każ ta’ ħlas lura antiċipat, ikun intitolat għal kumpens ġust u oġġettivament ġustifikat għal kostijiet possibbli marbuta direttament mal-ħlas lura antiċipat, dment li l-ħlas lura antiċipat jaqa’ f’perjodu li għalih ir-rata tas-self hija fissa.

Il-kumpens imsemmi fl-ewwel subparagrafu ma jistax jaqbeż il-1 % tal-ammont ta’ kreditu soġġett għal ħlas lura antiċipat meta l-perjodu ta’ żmien bejn il-ħlas lura antiċipat u t-terminazzjoni miftiehma tal-ftehim ta’ kreditu jaqbeż sena. Fejn dak il-perjodu ma jaqbiżx sena, il-kumpens ma għandux jaqbeż il-0,5 % tal-ammont ta’ kreditu soġġett għal ħlas lura antiċipat.

3.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kreditur ma jkunx intitolat għall-kumpens imsemmi fil-paragrafu 2 meta tiġi ssodisfata waħda mill-kundizzjonijiet li ġejjin:

(a)il-ħlas lura jkun sar skont kuntratt ta’ assigurazzjoni maħsub biex jipprovdi garanzija ta’ ħlas lura ta’ kreditu;

(b)il-kreditu jingħata fil-forma ta’ faċilità ta’ overdraft;

(c)il-ħlas lura jaqa’ f’perjodu li għalih ir-rata tas-self ma tkunx fissa.

4.B’deroga mill-paragrafu 2, l-Istati Membri jistgħu jipprovdu li:

(a)il-kreditur ikun intitolat biss għall-kumpens imsemmi fil-paragrafu 2 sakemm l-ammont tal-ħlas lura antiċipat jaqbeż il-limitu stabbilit fid-dritt nazzjonali, li ma għandux jaqbeż EUR 10 000 fi kwalunkwe perjodu ta’ 12-il xahar;

(b)il-kreditur jista’ jitlob eċċezzjonalment kumpens ogħla jekk ikun jista’ juri li t-telf imġarrab minħabba l-ħlas lura antiċipat jaqbeż l-ammont iddeterminat f’konformità mal-paragrafu 2.

5.Meta l-kumpens mitlub mill-kreditur jaqbeż it-telf reali imġarrab minħabba l-ħlas lura antiċipat, il-konsumatur għandu jkun intitolat għal tnaqqis korrispondenti.

Għall-finijiet tal-ewwel subparagrafu, it-telf għandu jikkonsisti fid-differenza bejn ir-rata tal-imgħax miftiehma inizjalment u r-rata tal-imgħax li biha l-kreditur jista’ jsellef l-ammont soġġett għal ħlas lura antiċipat fis-suq fiż-żmien ta’ dak il-ħlas lura, u għandu jqis l-impatt tal-ħlas lura antiċipat fuq il-kostijiet amministrattivi.

6.Il-kumpens imsemmi fil-paragrafu 2 ma għandu fl-ebda każ jaqbeż l-ammont ta’ imgħax li l-konsumatur kien ikollu jħallas matul il-perjodu bejn il-ħlas lura antiċipat u d-data miftiehma tat-terminazzjoni tal-ftehim ta’ kreditu.

KAPITOLU IX

RATA PERĊENTWALI ANNWALI TA’ IMPOSTI U LIMITI MASSIMI FUQ IR-RATI U L-KOSTIJIET

Artikolu 30

Kalkolu tar-rata perċentwali annwali ta’ imposta

1.Ir-rata perċentwali annwali ta’ imposta għandha tiġi kkalkulata f’konformità mal-formula matematika stabbilita fil-Parti I tal-Anness IV. Hija tammonta fuq bażi annwali, għall-valur preżenti tal-impenji kollha (ġbid ta’ kreditu, ħlas lura u imposti), futuri jew eżistenti, miftiehma mill-kreditur jew mill-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv u mill-konsumatur.

2.Għall-finijiet tal-kalkolu tar-rata perċentwali annwali tal-imposta, għandu jiġi ddeterminat il-kost totali tal-kreditu għall-konsumatur, bl-eċċezzjoni ta’ kwalunkwe imposta pagabbli mill-konsumatur għan-nuqqas ta’ konformità ma’ kwalunkwe wieħed mill-impenji tiegħu stabbiliti fil-ftehim ta’ kreditu jew fil-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv u imposti minbarra l-prezz tax-xiri li, għax-xiri ta’ oġġetti jew servizzi, ikun obbligat iħallas kemm jekk it-tranżazzjoni ssir fi flus kontanti jew bi kreditu.

Il-kostijiet taż-żamma ta’ kont li jirreġistra kemm it-tranżazzjonijiet ta’ ħlas kif ukoll il-ġbid ta’ kreditu, il-kostijiet tal-użu ta’ mezz ta’ ħlas kemm għat-tranżazzjonijiet ta’ ħlas kif ukoll għall-ġbid ta’ kreditu, u kostijiet oħra relatati mat-tranżazzjonijiet ta’ ħlas għandhom jiġu inklużi fil-kost totali tal-kreditu għall-konsumatur sakemm il-ftuħ tal-kont ma jkunx fakultattiv u l-kostijiet tal-kont ikunu ġew identifikati b’mod ċar u separat fil-ftehim ta’ kreditu, fil-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jew fi kwalunkwe ftehim ieħor konkluż mal-konsumatur.

3.Il-kalkolu tar-rata perċentwali annwali tal-imposta għandu jkun ibbażat fuq is-suppożizzjoni li l-ftehim ta’ kreditu jew il-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv għandu jibqa’ validu għall-perjodu miftiehem u li l-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv u l-konsumatur se jissodisfaw l-obbligi tagħhom skont it-termini u sad-dati speċifikati fil-ftehim ta’ kreditu jew fil-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv.

4.Fil-każ ta’ ftehimiet ta’ kreditu jew ftehimiet għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv li jkun fihom klawżoli li jippermettu varjazzjonijiet fir-rata tas-self jew varjazzjonijiet f’ċerti imposti li jinsabu fir-rata perċentwali annwali ta’ imposta li jagħmluhom mhux kwantifikabbli fiż-żmien tal-kalkolu, ir-rata perċentwali annwali ta’ imposta għandha tiġi kkalkulata fuq is-suppożizzjoni li r-rata tas-self u imposti oħra se jibqgħu fissi fir-rigward tal-livell inizjali u se jibqgħu applikabbli sa tmiem il-ftehim ta’ kreditu jew il-ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv.

5.Fejn ikun meħtieġ, is-suppożizzjonijiet addizzjonali stabbiliti fil-Parti II tal-Anness IV jistgħu jintużaw fil-kalkolu tar-rata perċentwali annwali ta’ imposta.

Fejn is-suppożizzjonijiet stabbiliti f’dan l-Artikolu u fil-Parti II tal-Anness IV ma jkunux biżżejjed biex tiġi kkalkulata r-rata perċentwali annwali ta’ imposta b’mod uniformi jew ma jibqgħux adattati għas-sitwazzjonijiet kummerċjali fis-suq, il-Kummissjoni għandha s-setgħa li tadotta atti delegati f’konformità mal-Artikolu 45 sabiex temenda dan l-Artikolu u l-Parti II tal-Anness IV biex iżżid is-suppożizzjonijiet addizzjonali meħtieġa għall-kalkolu tar-rata perċentwali annwali ta’ imposta jew biex timmodifika dawk eżistenti.

Artikolu 31

Limiti massimi fuq ir-rati tal-imgħax, rata perċentwali annwali ta’ imposta u kost totali tal-kreditu lill-konsumatur

1.L-Istati Membri għandhom jintroduċu limiti massimi fuq wieħed jew aktar minn dawn li ġejjin:

(a)ir-rati tal-imgħax applikabbli għal ftehimiet ta’ kreditu jew għal servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv;

(b)ir-rata perċentwali annwali ta’ imposta;

(c)il-kost totali tal-kreditu lill-konsumatur.

2.L-Istati Membri jistgħu jintroduċu limiti massimi addizzjonali għall-faċilitajiet ta’ kreditu rotanti.

KAPITOLU X

OBBLIGI TA’ KONDOTTA KUMMERĊJALI U REKWIŻITI GĦALL-PERSUNAL

Artikolu 32

Obbligi ta’ kondotta kummerċjali meta jingħata kreditu lill-konsumaturi

1.L-Istati Membri għandhom jirrikjedu li l-kreditur, l-intermedjarju tal-kreditu u l-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jaġixxu b’mod onest, ġust, trasparenti u professjonali u jqisu d-drittijiet u l-interessi tal-konsumaturi meta jwettqu kwalunkwe waħda mill-attivitajiet li ġejjin:

(a)il-manifattura ta’ prodotti ta’ kreditu;

(b)l-għoti, l-intermedjazzjoni jew l-iffaċilitar tal-għoti ta’ kreditu;

(c)il-provvista ta’ servizzi ta’ konsulenza fir-rigward tal-kreditu;

(d)il-provvista ta’ servizzi anċillari lill-konsumaturi;

(e)l-eżekuzzjoni ta’ ftehim ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv.

L-attivitajiet imsemmija fil-punti (a), (b) u (c) tal-ewwel subparagrafu, għandhom ikunu bbażati fuq informazzjoni dwar iċ-ċirkostanzi tal-konsumatur u kwalunkwe rekwiżit speċifiku kkomunikat minn konsumatur u fuq suppożizzjonijiet raġonevoli dwar ir-riskji għas-sitwazzjoni tal-konsumatur matul it-tul ta’ żmien tal-ftehim ta’ kreditu jew tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv.

L-attivitajiet imsemmija fil-punt (c) tal-ewwel subparagrafu għandhom ikunu bbażati wkoll fuq l-informazzjoni meħtieġa skont l-Artikolu 16, il-paragrafu (3), il-punt (a).

2.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-mod li bih il-kredituri jħallsu lill-persunal u lill-intermedjarji tal-kreditu tagħhom u l-mod li bih l-intermedjarji tal-kreditu u l-fornitur ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv iħallsu lill-persunal tagħhom ma jxekklux il-konformità mal-obbligu stabbilit fil-paragrafu 1.

3.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, meta jistabbilixxu u japplikaw politiki ta’ remunerazzjoni għall-persunal responsabbli għall-valutazzjoni tal-affidabbiltà kreditizja, il-kredituri jikkonformaw mal-prinċipji li ġejjin b’mod u sal-punt li jkun xieraq għad-daqs, għall-organizzazzjoni interna u għan-natura, għall-kamp ta’ applikazzjoni u għall-kumplessità tal-attivitajiet tagħhom:

(a)il-politika ta’ remunerazzjoni tkun konsistenti ma’ u tippromwovi ġestjoni tajba u effettiva tar-riskju u ma tinkoraġġix it-teħid tar-riskju li jaqbeż il-livell ta’ riskju ttollerat tal-kreditur;

(b)il-politika ta’ remunerazzjoni tkun konformi mal-istrateġija tan-negozju, l-objettivi, il-valuri u l-interessi fit-tul tal-kreditur, u tinkorpora miżuri biex jiġu evitati kunflitti ta’ interess, b’mod partikolari billi tipprovdi li r-remunerazzjoni ma tkunx kontinġenti fuq l-għadd jew il-proporzjon ta’ applikazzjonijiet aċċettati għall-kreditu.

4.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li fejn il-kredituri, l-intermedjarji tal-kreditu jew il-fornituri tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jagħtu servizzi ta’ konsulenza, l-istruttura tar-remunerazzjoni tal-persunal involut ma tippreġudikax il-kapaċità tagħhom li jaġixxu fl-aħjar interess tal-konsumatur u ma tkunx kontinġenti fuq il-miri tal-bejgħ. Sabiex jintlaħaq dak l-għan, l-Istati Membri jistgħu jipprojbixxu wkoll il-kummissjonijiet imħallsa mill-kreditur lill-intermedjarju tal-kreditu.

5.L-Istati Membri jistgħu jipprojbixxu jew jimponu restrizzjonijiet fuq il-ħlasijiet minn konsumatur lil kreditur, intermedjarju tal-kreditu jew fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv qabel il-konklużjoni ta’ ftehim ta’ kreditu jew ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu kollettiv.

Artikolu 33

Rekwiżiti ta’ għarfien u ta’ kompetenza għall-persunal

1.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kredituri, l-intermedjarji tal-kreditu u l-fornituri tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jirrikjedu li l-persunal tagħhom ikollu u jżomm aġġornat livell xieraq ta’ għarfien u kompetenza fir-rigward tal-manifattura, l-offerta u l-għoti ta’ ftehimiet ta’ kreditu u servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, it-twettiq ta’ attivitajiet ta’ intermedjazzjoni tal-kreditu jew il-provvista ta’ servizzi konsultattivi jew servizzi ta’ finanzjament kollettiv. Fejn il-konklużjoni ta’ ftehim ta’ kreditu jew ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv tinkludi servizz anċillari marbut miegħu, għandhom ikunu meħtieġa għarfien u kompetenza adatta b’rabta ma’ dak is-servizz anċillari.

2.L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu rekwiżiti minimi ta’ għarfien u kompetenza għall-persunal tal-kredituri, tal-intermedjarji tal-kreditu u tal-fornituri tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv.

3.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-konformità mar-rekwiżiti stabbiliti fil-paragrafu 1 tiġi ssorveljata mill-awtoritajiet kompetenti, u li l-awtoritajiet kompetenti jkollhom is-setgħat li jirrikjedu lill-kredituri, lill-intermedjarji tal-kreditu u lill-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jipprovdu l-evidenza li l-awtorità kompetenti tqis li hija meħtieġa biex tippermetti tali superviżjoni.

KAPITOLU XI

EDUKAZZJONI FINANZJARJA U APPOĠĠ LILL-KONSUMATURI F’DIFFIKULTAJIET FINANZJARJI

Artikolu 34

Edukazzjoni finanzjarja

1.L-Istati Membri għandhom jippromwovu miżuri li jappoġġaw l-edukazzjoni tal-konsumaturi fir-rigward ta’ teħid ta’ self responsabbli u l-immaniġġjar tad-dejn, b’mod partikolari fir-rigward ta’ ftehimiet ta’ kreditu għall-konsumatur. Għandha tingħata informazzjoni ċara u ġenerali dwar il-proċess tal-għoti ta’ kreditu lill-konsumaturi sabiex jiġu ggwidati, b’mod partikolari dawk li jieħdu kreditu għall-konsumatur għall-ewwel darba, u speċjalment fuq l-għodod diġitali.

L-Istati Membri għandhom ixerrdu wkoll informazzjoni dwar il-gwida li l-organizzazzjonijiet tal-konsumaturi u l-awtoritajiet nazzjonali jistgħu jagħtu lill-konsumaturi.

Dan il-paragrafu ma għandux jipprevjeni lill-Istati Membri milli jipprevedi għal edukazzjoni finanzjarja addizzjonali.

2.Il-Kummissjoni għandha tivvaluta u tippubblika rapport tal-edukazzjoni finanzjarja disponibbli għall-konsumaturi fl-Istati Membri u tidentifika eżempji tal-aħjar prattiki li jistgħu jiġu żviluppati aktar sabiex jiżdied l-għarfien finanzjarju tal-konsumaturi.

Artikolu 35

Arretrati u miżuri ta’ tolleranza

1.L-Istati Membri għandhom jirrikjedu li l-kredituri jkollhom politiki u proċeduri adegwati sabiex jagħmlu sforzi biex, fejn xieraq, jeżerċitaw tolleranza raġonevoli qabel ma jinbdew il-proċedimenti ta’ infurzar. Tali miżuri ta’ tolleranza għandhom iqisu, fost elementi oħra, iċ-ċirkostanzi tal-konsumatur u jistgħu jinkludu, fost possibbiltajiet oħra:

(a)rifinanzjament totali jew parzjali ta’ ftehim ta’ kreditu;

(b)modifika tat-termini u l-kundizzjonijiet eżistenti ta’ ftehim ta’ kreditu, li jistgħu jinkludu fost l-oħrajn:

(i) estensjoni tat-terminu tal-ftehim ta’ kreditu;

(ii) bidliet fit-tip tal-ftehim ta’ kreditu;

(iii) differiment tal-ħlas ta’ parti mill-pagamenti rateali jew tal-pagamenti rateali kollha għal perjodu;

(iv) bidliet tar-rata tal-imgħax;

(v) offerta ta’ moratorju fuq il-pagamenti;

(vi) ħlasijiet lura parzjali;

(vii) kambju tal-munita;

(viii) kanċellazzjoni parzjali u konsolidazzjoni tad-dejn.

2.Il-lista ta’ miżuri potenzjali fil-paragrafu 1, il-punt (b), hija mingħajr preġudizzju għar-regoli stabbiliti fid-dritt nazzjonali u ma tirrikjedix li l-Istati Membri jipprevedu dawk il-miżuri kollha fid-dritt nazzjonali.

3.L-Istati Membri jistgħu jirrikjedu li, meta l-kreditur ikun permess jiddefinixxi u jimponi imposti fuq il-konsumatur minħabba l-inadempjenza, dawk imposti ma jkunux akbar milli jkun meħtieġ biex jikkumpensaw lill-kreditur għall-kostijiet li jkun ġarrab b’riżultat tal-inadempjenza.

4.L-Istati Membri jistgħu jħallu lill-kredituri jimponu imposti addizzjonali fuq il-konsumatur fil-każ ta’ inadempjenza. F’dak il-każ, l-Istati Membri għandhom jintroduċu limitu massimu fuq dawk l-imposti.

5.L-Istati Membri ma għandhomx jipprevjenu lill-partijiet fi ftehim ta’ kreditu milli jaqblu b’mod espliċitu li r-ritorn jew it-trasferiment lill-kreditur ta’ oġġetti koperti minn ftehim ta’ kreditu konness jew bid-dħul mill-bejgħ ta’ tali oġġetti jkun biżżejjed biex jitħallas lura l-kreditu.

Artikolu 36

Servizzi ta’ konsulenza dwar id-dejn

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li servizzi ta’ konsulenza dwar id-dejn ikunu disponibbli għall-konsumaturi.

KAPITOLU XII

KREDITURI U INTERMEDJARJI TA’ KREDITU

Artikolu 37

Ammissjoni, reġistrazzjoni u superviżjoni tal-istituzzjonijiet mhux tal-kreditu

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kredituri, l-intermedjarji tal-kreditu u l-fornituri tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv li mhumiex istituzzjonijiet tal-kreditu kif definiti fl-Artikolu 4(1), il-punt (1) tar-Regolament (UE) Nru 575/2013 ikunu soġġetti għal proċess ta’ ammissjoni adegwat u għal arranġamenti ta’ reġistrazzjoni u superviżjoni stabbiliti minn awtorità kompetenti indipendenti.

Artikolu 38

Obbligi speċifiċi għall-intermedjarji tal-kreditu

L-Istati Membri għandhom jirrikjedu li l-intermedjarji tal-kreditu:

(a)jindikaw, fir-reklamar u fid-dokumentazzjoni maħsuba għall-konsumaturi, il-firxa tas-setgħat tagħhom u jekk jaħdmux esklużivament ma’ kreditur wieħed jew aktar jew bħala intermedjarju indipendenti;

(b)jiżvelaw lill-konsumatur kwalunkwe tariffa pagabbli mill-konsumatur lill-intermedjarju tal-kreditu għal servizzi li għandhom jiġu pprovduti;

(c)jilħqu ftehim mal-konsumatur dwar kwalunkwe tariffa msemmija fil-punt (b) fuq karta jew fuq mezz durabbli ieħor qabel il-konklużjoni tal-ftehim ta’ kreditu;

(d)jikkomunikaw kwalunkwe tariffa msemmija fil-punt (b) lill-kreditur, għall-fini tal-kalkolu tar-rata perċentwali annwali ta’ imposta.

KAPITOLU XIII

ĊESSJONIJIET TA’ DRITTIJIET U SOLUZZJONI TA’ TILWIM

Artikolu 39

Ċessjoni ta’ drittijiet

1.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-konsumatur, fil-każ ta’ ċessjoni lil parti terza tad-drittijiet tal-kreditur skont ftehim ta’ kreditu jew ftehim għall-provvista ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, jew tal-ftehim innifsu, ikun intitolat li jinvoka kontra ċ-ċessjonarju kwalunkwe difiża li kienet disponibbli għalih kontra l-kreditur oriġinali, inkluż tpaċija fejn tali difiża tkun permessa fl-Istat Membru kkonċernat.

2.L-Istati Membri għandhom jirrikjedu li l-kreditur oriġinali jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jinforma lill-konsumatur dwar iċ-ċessjoni msemmija fil-paragrafu 1, ħlief meta il-kreditur oriġinali, bi ftehim maċ-ċessjonarju, ikompli jipprovdi l-kreditu fir-rigward tal-konsumatur.

Artikolu 40

Soluzzjoni barra mill-qorti għat-tilwim

1.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-konsumaturi jkollhom aċċess għal proċeduri adegwati u effettivi ta’ soluzzjoni barra mill-qorti għat-tilwim, għas-soluzzjoni ta’ tilwim bejn il-konsumaturi u l-kredituri, l-intermedjarji tal-kreditu jew il-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv dwar id-drittijiet u l-obbligi stabbiliti skont din id-Direttiva, bl-użu ta’ korpi eżistenti fejn xieraq. Tali proċeduri ta’ soluzzjoni barra mill-qorti għat-tilwim u l-entitajiet li joffruhom għandhom ikunu konformi mar-rekwiżiti tal-kwalità stabbiliti bid-Direttiva 2013/11/UE.

2.L-Istati Membri għandhom jinkoraġġixxu lill-entitajiet li jwettqu s-soluzzjoni tat-tilwim imsemmija fil-paragrafu 1 biex jikkooperaw sabiex isolvu tilwim transfruntier dwar ftehimiet ta’ kreditu jew servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv.

KAPITOLU XIV

AWTORITAJIET KOMPETENTI

Artikolu 41

Awtoritajiet kompetenti

1.L-Istati Membri għandhom jaħtru l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li jkollhom is-setgħa li jiżguraw l-applikazzjoni u l-infurzar ta’ din id-Direttiva (“awtoritajiet kompetenti”) u għandhom jiżguraw li dawn jingħataw setgħat ta’ investigazzjoni u ta’ infurzar u riżorsi adegwati meħtieġa għat-twettiq effiċjenti u effettiv ta’ dmirijiethom.

L-awtoritajiet kompetenti għandhom ikunu jew awtoritajiet pubbliċi jew korpi rikonoxxuti mid-dritt nazzjonali jew minn awtoritajiet pubbliċi espressament mogħtija s-setgħa għal dak il-għan bid-dritt nazzjonali. Dawn ma għandhomx ikunu kredituri, intermedjarji tal-kreditu jew fornituri tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv.

2.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti, il-persuni kollha li jaħdmu jew li ħadmu għall-awtoritajiet kompetenti, kif ukoll l-awdituri u l-esperti mogħtija struzzjonijiet mill-awtoritajiet kompetenti, ikunu marbuta bl-obbligu tas-segretezza professjonali. L-ebda informazzjoni kunfidenzjali li jistgħu jirċievu waqt l-eżerċizzju ta’ dmirijiethom ma tista’ tiġi żvelata lil kwalunkwe persuna jew awtorità tkun xi tkun, ħlief f’forma fil-qosor jew aggregata, ħlief meta skambju jew trażmissjoni ta’ tali informazzjoni tkun espliċitament meħtieġa mid-dritt tal-Unjoni jew mid-dritt nazzjonali.

3.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti jkunu waħda minn dawn li ġejjin jew it-tnejn li huma:

(a)awtoritajiet kompetenti kif definit fl-Artikolu 4(2) tar-Regolament (UE) Nru 1093/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 44 ;

(a)awtoritajiet minbarra l-awtoritajiet kompetenti msemmija fil-punt (a) dment li l-liġijiet, ir-regolamenti jew id-dispożizzjonijiet amministrattivi nazzjonali jirrikjedu lil dawk l-awtoritajiet jikkooperaw mal-awtoritajiet kompetenti msemmija fil-punt (a) kull meta jkun meħtieġ sabiex iwettqu dmirijiethom skont din id-Direttiva.

4.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet maħtura bħala kompetenti biex jiżguraw l-applikazzjoni u l-infurzar ta’ din id-Direttiva jissodisfaw il-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 2017/2394.

5.L-Istati Membri għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni bil-ħatra tal-awtoritajiet kompetenti u bi kwalunkwe bidla fihom, u, fejn ikun hemm aktar minn awtorità kompetenti waħda fit-territorju tagħhom, jindikaw kwalunkwe tqassim tad-dmirijiet rispettivi bejn dawk l-awtoritajiet kompetenti. L-ewwel notifika bħal din għandha ssir kemm jista’ jkun malajr u mhux aktar tard minn sentejn mid-data li fiha d-Direttiva tidħol fis-seħħ.

6.L-awtoritajiet kompetenti għandhom jeżerċitaw is-setgħat tagħhom f’konformità mad-dritt nazzjonali jew:

(a)direttament taħt l-awtorità tagħhom stess jew taħt is-superviżjoni tal-awtoritajiet ġudizzjarji; jew

(b)permezz ta’ talba lill-qrati li jkollhom ġuriżdizzjoni biex jagħtu d-deċiżjoni meħtieġa, inkluż, fejn xieraq, b’appell, jekk it-talba għall-għoti tad-deċiżjoni meħtieġa ma tintlaqax.

7.Meta jkun hemm aktar minn awtorità kompetenti waħda fit-territorju tagħhom, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li d-dmirijiet rispettivi tagħhom ikunu ddefiniti b’mod ċar u li dawk l-awtoritajiet jikkollaboraw mill-qrib sabiex ikunu jistgħu jwettqu d-dmirijiet rispettivi tagħhom b’mod effettiv.

8.Il-Kummissjoni għandha tippubblika lista tal-awtoritajiet kompetenti f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea mill-inqas darba fis-sena u taġġornaha b’mod kontinwu fis-sit web tagħha.

KAPITOLU XV

DISPOŻIZZJONIJIET FINALI

Artikolu 42

Livell ta’ armonizzazzjoni

1.Sa fejn din id-Direttiva fiha dispożizzjonijiet armonizzati, l-Istati Membri ma jistgħux iżommu jew jintroduċu fid-dritt nazzjonali tagħhom dispożizzjonijiet diverġenti minn dawk stabbiliti f’din id-Direttiva sakemm ma jkunx previst mod ieħor f’din id-Direttiva.

2.Meta Stat Membru jagħmel użu mill-għażliet regolatorji previsti fl-Artikolu 2(5) u 2(6), fl-Artikolu 8(1), fl-Artikolu 8(2)(c), fl-Artikolu 20(2), fl-Artikolu 26(2) u fl-Artikolu 29(4), huwa għandu jinforma lill-Kummissjoni b’dan kif ukoll bi kwalunkwe bidla sussegwenti. L-Istati Membri għandhom jieħdu wkoll il-miżuri xierqa biex ixerrdu dik l-informazzjoni fost il-kredituri, l-intermedjarji tal-kreditu, il-fornituri ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv u l-konsumaturi nazzjonali.

Artikolu 43

Natura imperattiva ta’ din id-Direttiva

1.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-konsumaturi ma jkunux jistgħu jirrinunzjaw id-drittijiet mogħtija lilhom mill-miżuri nazzjonali li jittrasponu din id-Direttiva.

2.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li d-dispożizzjonijiet adottati sabiex jittrasponu din id-Direttiva ma jkunux jistgħu jiġu evitati b’riżultat tal-mod li bih jiġu fformulati l-ftehimiet.

3.L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-konsumaturi ma jitilfux il-protezzjoni mogħtija minn din id-Direttiva bis-saħħa tal-għażla tad-dritt ta’ pajjiż terz bħala d-dritt applikabbli għall-ftehim ta’ kreditu jew għas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv, meta l-ftehim ta’ kreditu jew is-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv jkollhom rabta mill-qrib mat-territorju ta’ Stat Membru wieħed jew aktar.

Artikolu 44

Penali

1.L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu r-regoli dwar il-penali applikabbli għall-ksur tad-dispożizzjonijiet nazzjonali adottati skont din id-Direttiva u għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw li dawn jiġu implimentati. Il-penali previsti għandhom ikunu effettivi, proporzjonati u dissważivi. L-Istati Membri għandhom jinnotifikaw dawk ir-regoli u dawk il-miżuri lill-Kummissjoni sa [OP: daħħal id-data - sitt xhur mill-iskadenza tat-traspożizzjoni] u għandhom jinnotifikawha, mingħajr dewmien, bi kwalunkwe emenda sussegwenti li taffettwahom.

2.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li meta jkollhom jiġu imposti penali f’konformità mal-Artikolu 21 tar-Regolament (UE) 2017/2394, huma jinkludu l-possibbiltà li jiġu imposti multi permezz ta’ proċeduri amministrattivi jew li jinbdew proċedimenti legali sabiex jiġu imposti multi, jew it-tnejn li huma, fejn l-ammont massimu ta’ tali multi jkun mill-inqas 4 % tal-fatturat annwali tal-kreditur, tal-intermedjarju tal-kreditu jew tal-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv fl-Istati Membri kkonċernati minn azzjoni ta’ infurzar kordinata.

3.L-Istati Membri għandhom jipprovdu li l-awtorità kompetenti tista’ tiżvela lill-pubbliku kwalunkwe penali amministrattiva li tiġi imposta għal ksur tal-miżuri adottati skont din id-Direttiva, sakemm tali żvelar ma jippreġudikax serjament is-swieq finanzjarji jew jikkawża dannu sproporzjonat lill-partijiet involuti.

Artikolu 45

Eżerċizzju tad-delega

1.Is-setgħa ta’ adozzjoni ta’ atti delegati hija mogħtija lill-Kummissjoni suġġett għall-kundizzjonijiet stabbiliti f’dan l-Artikolu.

2.Is-setgħa ta’ adozzjoni ta’ atti delegati msemmija fl-Artikolu 30(5) għandha tingħata lill-Kummissjoni għal perjodu ta’ ħames snin minn xx xx xxxx. Il-Kummissjoni għandha tfassal rapport fir-rigward tad-delega ta’ setgħa mhux aktar tard minn disa’ xhur qabel it-tmiem tal-perjodu ta’ ħames snin. Id-delega tas-setgħa għandha tiġi estiża b’mod taċitu għal perjodi ta’ tul ta’ żmien identiku, sakemm il-Parlament Ewropew jew il-Kunsill ma jopponix tali estensjoni sa mhux aktar tard minn tliet xhur qabel it-tmiem ta’ kull perjodu.

3.Id-delega ta’ setgħa msemmija fl-Artikolu 30(5) tista’ tiġi revokata fi kwalunkwe mument mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill. Deċiżjoni ta’ revoka għandha ttemm id-delega tas-setgħa speċifikata f’dik id-deċiżjoni. Din għandu jkollha effett fil-jum wara dak tal-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea jew f’data aktar tard speċifikata fiha. Ma għandhiex taffettwa l-validità ta’ kwalunkwe att delegat li jkun diġà fis-seħħ.

4.Qabel ma tadotta att delegat, il-Kummissjoni għandha tikkonsulta esperti maħtura minn kull Stat Membru f’konformità mal-prinċipji stipulati fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta’ April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet.

5.Mal-adozzjoni ta’ att delegat, il-Kummissjoni għandha tibgħat notifika dwaru simultanjament lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill.

6.Att delegat adottat skont l-Artikolu 30(5) għandu jidħol fis-seħħ biss jekk ma tiġi espressa ebda oġġezzjoni la mill-Parlament Ewropew u lanqas mill-Kunsill fi żmien perjodu ta’ tliet xhur min-notifika ta’ dak l-att lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill jew jekk, qabel ma jiskadi dak il-perjodu, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill ikunu t-tnejn infurmaw lill-Kummissjoni li mhumiex sejrin joġġezzjonaw. Dan il-perjodu għandu jiġi estiż b’xahrejn fuq inizjattiva tal-Parlament Ewropew jew tal-Kunsill.

Artikolu 46

Rieżami u monitoraġġ

1.Il-Kummissjoni għandha twettaq, kull ħames snin u għall-ewwel darba ħames snin mid-data ta’ applikazzjoni, evalwazzjoni ta’ din id-Direttiva. L-evalwazzjoni għandha tinkludi valutazzjoni tal-limiti stabbiliti fl-Artikolu 2(2), il-punt c, u fil-Parti II tal-Anness IV, u tal-perċentwali użati għall-kalkolu tal-kumpens pagabbli fil-każ ta’ ħlas lura antiċipat kif imsemmi fl-Artikolu 29, fid-dawl tax-xejriet ekonomiċi fl-Unjoni u tas-sitwazzjoni fis-suq ikkonċernat.   

2.Il-Kummissjoni għandha timmonitorja wkoll l-effett tal-eżistenza tal-għażliet regolatorji msemmija fl-Artikolu 42 dwar is-suq intern u l-konsumaturi. 

3.Il-Kummissjoni għandha tirrapporta r-riżultati tal-evalwazzjoni u l-valutazzjoni msemmijin fil-paragrafi 1 u 2 lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill, akkumpanjati, jekk xieraq, bi proposta leġiżlattiva.

Artikolu 47

Tħassir u dispożizzjonijiet tranżizzjonali

Id-Direttiva 2008/48/KE titħassar b’effett minn [OP: daħħal id-data - sitt xhur mill-iskadenza tat-traspożizzjoni]. Madankollu, fir-rigward tar-relazzjonijiet, fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-Direttiva, bejn il-konsumaturi u l-kredituri jew l-intermedjarji tal-kreditu jew il-fornituri tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv li jikkwalifikaw bħala impriżi mikro, żgħar u medji kif imsemmi fl-Artikolu 3 tad-Direttiva 2013/34/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 45 , id-Direttiva 2008/48/KE għandha tkompli tapplika sa [OP: daħħal id-data - 18-il xahar mill-iskadenza tat-traspożizzjoni].

Id-Direttiva 2008/48/KE għandha tkompli tapplika wkoll għal kuntratti ta’ kreditu eżistenti fi [OP: daħħal id-data - sitt xhur mill-iskadenza tat-traspożizzjoni] sa [it-terminazzjoni tagħhom].

Madankollu, l-Artikoli 23 u 24, l-Artikolu 25(1), it-tieni sentenza, l-Artikolu 25(2) u l-Artikoli 28 u 39 ta’ din id-Direttiva għandhom japplikaw għall-ftehimiet kollha ta’ kreditu bla skadenza fissa eżistenti fi [OP: daħħal id-data — sitt xhur mill-iskadenza tat-traspożizzjoni].

Ir-referenzi għad-Direttiva mħassra għandhom jinftiehmu bħala referenzi għal din id-Direttiva u għandhom jinqraw f’konformità mat-tabella ta’ korrelazzjoni stabbilita fl-Anness V.

Artikolu 48

Traspożizzjoni

1.L-Istati Membri għandhom jadottaw u jippubblikaw, sa mhux aktar tard, minn [OP: daħħal id-data - 24 xahar mid-data tal-adozzjoni tad-Direttiva], il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa biex jikkonformaw ma’ din id-Direttiva. Huma għandhom jikkomunikaw minnufih it-test ta’ dawk id-dispożizzjonijiet lill-Kummissjoni. Huma għandhom japplikaw dawk il-miżuri minn [OP: daħħal id-data — sitt xhur mill-iskadenza tat-traspożizzjoni].

Madankollu, fir-rigward tar-relazzjonijiet, fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-Direttiva, bejn il-konsumaturi u l-kredituri jew l-intermedjarji tal-kreditu jew il-fornituri tas-servizzi ta’ kreditu ta’ finanzjament kollettiv li jikkwalifikaw bħala impriżi mikro, żgħar u medji kif imsemmi fl-Artikolu 3 tad-Direttiva 2013/34/UE, l-Istati Membri għandhom japplikaw dawk il-miżuri minn [OP: daħħal id-data - 18-il xahar mill-iskadenza tat-traspożizzjoni].

Meta l-Istati Membri jadottaw dawk id-dispożizzjonijiet, fihom għandu jkun hemm referenza għal din id-Direttiva jew għandhom ikunu akkumpanjati minn dik ir-referenza meta ssir il-pubblikazzjoni uffiċjali tagħhom. Huma l-Istati Membri li għandhom jiddeċiedu kif issir dik ir-referenza.

2.L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni t-test tad-dispożizzjonijiet prinċipali tal-dritt nazzjonali li huma jaddottaw fil-qasam kopert b’din id-Direttiva.

Artikolu 49

Dħul fis-seħħ

Din id-Direttiva għandha tidħol fis-seħħ fl-għoxrin jum wara dak tal-pubblikazzjoni tagħha f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.

Artikolu 50

Destinatarji

Din id-Direttiva hija indirizzata lill-Istati Membri.

Magħmul fi Brussell,

(1)    Bid-Direttiva 2011/90/UE, id-Direttiva 2014/17/UE, ir-Regolament (UE) 2016/1011 u r-Regolament (UE) 2019/1243.

(2)    Ir-riżultati tal-Evalwazzjoni ġew ippubblikati fl-2020. Id-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni Evalwazzjoni tad-Direttiva 2008/48/KE dwar il-ftehim ta’ kreditu għall-konsumatur, Brussell, 5.11.2020, SWD(2020) 254 final.

(3)    Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni, Programm ta’ Ħidma Aġġustat tal-Kummissjoni 2020, Unjoni li tistinka għal aktar, COM(2020) 440 final.

(4)    COM(2021) 206 final.

(5)    COM/2018/0135 final.

(6)    L-Artikolu 169 tat-TFUE jiddikjara li l-objettivi tal-promozzjoni tal-interessi tal-konsumaturi u l-iżgurar ta’ livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumatur jistgħu jintlaħqu permezz ta’ miżuri adottati skont l-Artikolu 114 tat-TFUE.

(7)    L-Artikolu 3 tat-TFUE jelenka l-oqsma ta’ kompetenza esklużiva tal-Unjoni.

(8)    L-Artikolu 288 tat-TFUE.

(9)    Ir-Rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva 2008/48/KE dwar ftehim ta’ kreditu għall-konsumatur, 14.5.2014, COM(2014) 259 final.

(10)    Ir-Rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva 2008/48/KE dwar ftehim ta’ kreditu għall-konsumatur, 5.11.2020, COM(2020) 963 final.

(11)    Ir-riżultati tal-Evalwazzjoni ġew ippubblikati fl-2020. Id-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni Evalwazzjoni tad-Direttiva 2008/48/KE dwar il-ftehim ta’ kreditu għall-konsumatur, 5.11.2020, SWD(2020) 254 final.

(12)     https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/1844-Evaluation-of-the-Consumer-Credit-Directive/public-consultation_mt       https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/12465-Consumer-Credit-Agreement-review-of-EU-rules/public-consultation_mt  

(13)    Minbarra l-istħarriġ u l-intervisti mal-awtoritajiet nazzjonali, ġew żviluppati tliet kwestjonarji speċifikament għall-entitajiet tas-Soluzzjoni Alternattiva għat-Tilwim (ADR) u għall-membri taċ-Ċentri Ewropej tal-Konsumaturi (ECC) u għaċ-ċentri taċ-Ċentri tal-Protezzjoni tal-Konsumatur (CPC).

(14)    Int/884-KESE-2019-01055-00-00-ri-ra.

(15)     Mini-sweep on consumer credit , 2021.

(16)    ICF, Study on possible impacts of a revision of the CCD, 2021 (li għandu jiġi ppubblikat flimkien mal-proposta).

(17)    ICF, Evaluation of Directive 2008/48/EC on credit agreements for consumers , 2020.

(18)    LE Europe, VVA Europe, Ipsos NV, ConPolicy u Time.lex, Behavioural study on the digitalisation of the marketing and distance selling of retail financial services , 2019.

(19)    CIVIC Consulting, Study on measuring consumer detriment in the European Union , 2017.

(20)    CIVIC Consulting, The over-indebtedness of European households: updated mapping of the situation, nature and causes, effects and initiatives for alleviating its impact , 2013.

(21)    COM(2017) 0139 final.

(22)    Mapping of national approaches in relation to creditworthiness assessment under Directive 2008/48/EC on credit agreements for consumers: https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/mapping_national_approaches_creditworthiness_assessment.pdf  

(23)

   …

(24)    Id-Direttiva 2008/48/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2008 dwar ftehim ta’ kreditu għall-konsumatur u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 87/102/KEE (ĠU L 133, 22.5.2008, p. 66).

(25)    Id-Direttiva 2002/65/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ Settembru 2002 li tikkonċerna t-tqegħid fis-suq b’distanza ta’ servizzi finanzjarji ta’ konsumaturi u li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 90/619/KEE u d-Direttivi 97/7/KE u 98/27/KE (ĠU L 271, 9.10.2002, p. 16).

(26)    Ir-Regolament (UE) 2020/1503 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta’ Ottubru 2020 dwar fornituri Ewropej ta’ servizzi ta’ finanzjament kollettiv għan-negozji, u li jemenda r-Regolament (UE) 2017/1129 u d-Direttiva (UE) 2019/1937 (ĠU L 347, 20.10.2020, p. 1).

(27)    Id-Direttiva 2014/17/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-4 ta’ Frar 2014 dwar kuntratti ta’ kreditu għall-konsumaturi marbutin ma’ proprjetà immobbli residenzjali u li temenda d-Direttivi 2008/48/KE u 2013/36/UE u r-Regolament (UE) Nru 1093/2010 (ĠU L 60, 28.2.2014, p. 34).

(28)    Id-Direttiva 2005/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Mejju 2005 dwar prattiċi kummerċjali żleali fin-negozju mal-konsumatur fis-suq intern li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 84/450/KEE, id-Direttivi 97/7/KE, 98/27/KE u 2002/65/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (“id-Direttiva dwar Prattiċi Kummerċjali Żleali”) (ĠU L 149, 11.6.2005, p. 22).

(29)    Id-Direttiva tal-Kunsill 93/13/KEE tal-5 ta’ April 1993 dwar klawżoli inġusti f’kuntratti mal-konsumatur (ĠU L 95, 21.4.1993, p. 29).

(30)    Id-Direttiva (UE) 2019/882 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ April 2019 dwar ir-rekwiżiti ta’ aċċessibbiltà għall-prodotti u għas-servizzi (ĠU L 151, 7.6.2019, p. 70).

(31)    COM/2021/206 final.

(32)    Id-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar l-aċċess għall-attività tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u s-superviżjoni prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u tad-ditti tal-investiment, li temenda d-Direttiva 2002/87/KE u li tħassar id-Direttivi 2006/48/KE u 2006/49/KE (ĠU L 176, 27.6.2013, p. 338).

(33)    Ir-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta’ April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li jħassar id-Direttiva 95/46/KE (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data) (ĠU L 119, 4.5.2016, p. 1).

(34)

   Is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-11 ta’ Settembru 2019, Lexitor, C-383/18, ECLI:EU:C:2019:702.

(35)    Id-Direttiva 2013/11/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Mejju 2013 dwar is-soluzzjoni alternattiva għat-tilwim, għat-tilwim tal-konsumaturi u li temenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 u d-Direttiva 2009/22/KE (ĠU L 165, 18.6.2013, p. 63).

(36)    Ir-Regolament (UE) 2017/2394 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Diċembru 2017 dwar il-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet nazzjonali responsabbli għall-infurzar tal-liġijiet tal-protezzjoni tal-konsumaturi u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 2006/2004 (ĠU L 345, 27.12.2017, p. 1).

(37)    ĠU L 123, 12.5.2016, p. 1.

(38)    ĠU C 369, 17.12.2011, p. 14.

(39)    Ir-Regolament (UE) 2018/1725 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ Ottubru 2018 dwar il-protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali mill-istituzzjonijiet, korpi, uffiċċji u aġenziji tal-Unjoni u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 45/2001 u d-Deċiżjoni Nru 1247/2002/KE (ĠU L 295, 21.11.2018, p. 39).

(40)    …

(41)    Id-Direttiva 2014/65/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta’ Mejju 2014 dwar is-swieq fl-istrumenti finanzjarji u li temenda d-Direttiva 2002/92/KE u d-Direttiva 2011/61/UE (ĠU L 173, 12.6.2014, p. 349).

(42)    Ir-Regolament (UE) Nru 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar ir-rekwiżiti prudenzjali għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u d-ditti tal-investiment u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012, (ĠU L 176, 27.6.2013, p. 1).

(43)    Ir-Regolament (UE) 2016/1011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-8 ta’ Ġunju 2016 dwar l-indiċi użati bħala parametri referenzjarji fi strumenti finanzjarji u kuntratti finanzjarji jew dwar il-kejl tal-prestazzjoni ta’ fondi ta’ investiment u li jemenda d-Direttivi 2008/48/KE u 2014/17/UE u r-Regolament (UE) Nru 596/2014 (ĠU L 171, 29.6.2016, p. 1).

(44)    Ir-Regolament (UE) Nru 1093/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Novembru 2010 li jistabbilixxi Awtorità Superviżorja Ewropea (Awtorità Bankarja Ewropea) u li jemenda d-Deċiżjoni Nru 716/2009/KE u jħassar id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2009/78/KE, (ĠU L 331, 15.12.2010, p. 12).

(45)    Id-Direttiva 2013/34/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar id-dikjarazzjonijiet finanzjarji annwali, id-dikjarazzjonijiet finanzjarji kkonsolidati u r-rapporti relatati ta’ ċerti tipi ta’ impriżi, u li temenda d-Direttiva 2006/43/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li tħassar id-Direttivi tal-Kunsill 78/660/KEE u 83/349/KEE (ĠU L 182, 29.6.2013, p. 19).

IL-KUMMISSJONI EWROPEA

Brussell, 30.6.2021

COM(2021) 347 final

ANNESSI

tal-

Proposta għal DIRETTIVA TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL

dwar il-krediti għall-konsumatur

{SEC(2021) 281 final} - {SWD(2021) 170 final} - {SWD(2021) 171 final}

ANNESS II

INFORMAZZJONI STANDARD EWROPEA DWAR IL-KREDITU GĦALL-KONSUMATUR

1.   L-identità u d-dettalji ta’ kuntatt tal-kreditur, tal-intermedjarju tal-kreditu jew tal-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding

Kull fejn ikun indikat “fejn applikabbli”, il-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding irid jimla l-kaxxa jekk l-informazzjoni tkun rilevanti għall-kreditu, jew iħassar l-informazzjoni jew ir-ringiela kollha fejn l-informazzjoni ma tkunx rilevanti għat-tip ta’ kreditu kkonċernat.

L-indikazzjonijiet bejn parentesi kwadri jipprovdu spjegazzjonijiet għall-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding u jridu jiġu sostitwiti bl-informazzjoni korrispondenti.

2.   Deskrizzjoni tal-karatteristiċi prinċipali tal-prodott ta’ kreditu

3.    Kostijiet tal-kreditu

4.   Aspetti legali importanti oħra

Fejn applikabbli

5.   Informazzjoni addizzjonali fil-każ ta’ kummerċjalizzazzjoni mill-bogħod ta’ servizzi finanzjarji

ANNESS II

ĦARSA ĠENERALI STANDARD EWROPEA LEJN IL-KREDITU GĦALL-KONSUMATUR

L-ammont totali ta’ kreditu Dan ifisser il-limitu massimu jew is-somom totali magħmula disponibbli f’konformità mal-ftehim ta’ kreditu jew mal-ftehim għall-forniment ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding.
Id-durata tal-kuntratt ta’ kreditu jew tas-servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding
Ir-rata tal-imgħax tas-self jew, fejn applikabbli, rati tal-imgħax tas-self differenti li japplikaw għall-kuntratt ta’ kreditu jew għas-servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding	[ % — fissa, jew — varjabbli (bl-indiċi jew ir-rata ta’ referenza applikabbli għar-rata tas-self inizjali), — perjodi]
Rata perċentwali annwali ta’ imposta (RPAI) Din hija l-kost totali espress bħala perċentwal annwali tal-ammont totali tal-kreditu. Ir-RPAI qiegħda hemmhekk biex tgħinek tqabbel offerti differenti.	[ % Għandu jiġi ppreżentat hawn eżempju rappreżentattiv li jsemmi s-suppożizzjonijiet kollha użati għall-kalkolu tar-rata perċentwali annwali tal-imposti]
Fejn applikabbli Il-kreditu huwa mogħti fil-forma ta’ ħlas differit għal oġġetti jew servizz jew huwa marbut mal-provvista ta’ oġġett speċifiku jew l-għoti ta’ servizz Isem tal-oġġett/tas-servizz Prezz fi flus kontanti
Kostijiet ta’ ħlas tard Ħlasijiet nieqsa jista’ jkollhom konsegwenzi serji għalik (pereżempju, bejgħ sfurzat) u jagħmluha aktar diffiċli għalik biex tikseb kreditu fil-futur.	Inti jkollok tħallas [… (rata ta’ imgħax applikabbli u arranġamenti għall-aġġustament tar-rata u, fejn applikabbli, imposti minħabba inadempjenza)] għal ħlasijiet tard.

Kull fejn ikun indikat “fejn applikabbli”, il-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding irid jimla l-kaxxa jekk l-informazzjoni tkun rilevanti għall-prodott ta’ kreditu, jew iħassar l-informazzjoni jew ir-ringiela kollha fejn l-informazzjoni ma tkunx rilevanti għat-tip ta’ kreditu kkonċernat.

L-indikazzjonijiet bejn parentesi kwadri jipprovdu spjegazzjonijiet għall-kreditur jew il-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding u jridu jiġu sostitwiti bl-informazzjoni korrispondenti.

Il-Ħarsa Ġenerali Standard Ewropea dwar il-Kreditu lill-Konsumatur għandha tintwera fuq paġna waħda fuq nett fil-formola ta’ Informazzjoni Standard Ewropea dwar il-Kreditu lill-Konsumatur, tkun tista’ tinqara b’mod ċar u tiġi adattata biex tieħu kont tar-restrizzjonijiet tekniċi tal-midja li fuqha tintwera.

ANNESS III

INFORMAZZJONI EWROPEA DWAR IL-KREDITU GĦALL-KONSUMATUR

Kreditu għall-konsumatur offrut minn ċerti organizzazzjonijiet ta’ kreditu (Artikolu 2(5) tad-Direttiva …)

Konverżjoni ta’ dejn

1.   L-identità u d-dettalji ta’ kuntatt tal-kreditur jew tal-intermedjarju tal-kreditu

Kull fejn hemm indikat “fejn applikabbli”, il-kreditur għandu jimla l-kaxxa jekk l-informazzjoni tkun rilevanti għall-prodott ta’ kreditu jew iħassar l-informazzjoni jew ir-ringiela kollha jekk l-informazzjoni ma tkunx rilevanti għat-tip ta’ kreditu kkonċernat.

L-indikazzjonijiet bejn il-parentesi kwadri jagħtu spjegazzjoni lill-kreditur u jridu jiġu ssostitwiti bl-informazzjoni korrispondenti.

2.   Deskrizzjoni tal-karatteristiċi prinċipali tal-prodott ta’ kreditu

3.   Kostijiet tal-kreditu

4.   Aspetti legali importanti oħra

Fejn applikabbli

5.   Informazzjoni addizzjonali

Fejn applikabbli

6.   Informazzjoni addizzjonali li għandha tingħata fil-każ ta’ kummerċjalizzazzjoni mill-bogħod ta’ servizzi finanzjarji

ANNESS IV

I.   L-ekwazzjoni bażika li tesprimi l-ekwivalenza ta’ ġbid ta’ kreditu minn naħa waħda u l-ħlas lura u l-imposti min-naħa l-oħra.

L-ekwazzjoni bażika, li tistabbilixxi r-rata perċentwali annwali ta’ imposta (RPAI), fuq bażi annwali, tammonta għall-valur totali preżenti ta’ ġbid ta’ kreditu min-naħa l-waħda u t-total tal-valur preżenti ta’ ħlasijiet lura u tal-ħlasijiet ta’ imposti min-naħa l-oħra, jiġifieri:

fejn:

Kummenti

(a)L-ammonti mħallsa miż-żewġ partijiet fi żminijiet differenti mhux neċessarjament ikunu ndaqs u mhux neċessarjament jitħallsu f’intervalli ugwali.

(b)Id-data tal-bidu għandha tkun dik tal-ewwel ġbid ta’ kreditu.

(c)L-intervalli bejn id-dati użati fil-kalkoli għandhom jiġu espressi fi snin jew fi frazzjonijiet ta’ sena. Sena hija preżunta li fiha 365 jum (jew 366 jum fi snin biżestili), 52 ġimgħa jew 12-il xahar indaqs. Xahar huwa preżunt li fih 30,41666 jum (jiġifieri 365/12) irrispettivament minn jekk tkunx sena biżestili jew le.

Fejn l-intervalli bejn id-dati użati fil-kalkoli ma jkunux jistgħu jiġu espressi f’numru sħiħ ta’ ġimgħat, xhur jew snin, l-intervalli għandhom jiġu espressi bħala numru sħiħ ta’ wieħed minn dawk il-perjodi flimkien ma’ numru ta’ jiem. Meta jintużaw il-jiem:

(i) kull jum għandu jingħadd, inkluż tmiem il-ġimgħa u l-btajjel;

(ii) perjodi ugwali u mbagħad il-jiem għandhom jingħaddu b’lura sad-data tal-ġbid ta’ kreditu inizjali;

(iii) it-tul tal-perjodu ta’ jiem għandu jinkiseb billi jiġi eskluż l-ewwel jum u inkluż l-aħħar jum u għandu jiġi espress fi snin billi dan il-perjodu jiġi diviż bin-numru ta’ jiem (365 jew 366) tas-sena sħiħa magħduda b’lura mill-aħħar jum sal-istess jum tas-sena preċedenti.

(d)Ir-riżultat tal-kalkolu għandu jiġi espress bi preċiżjoni ta’ mill-inqas punt deċimali wieħed. Jekk iċ-ċifra fil-post deċimali segwenti tkun 5 jew aktar, iċ-ċifra f’dan il-post deċimali partikolari għandha tiżdied b’wieħed.

(e)L-ekwazzjoni tista’ tinkiteb mill-ġdid bl-użu ta’ somma waħda u l-kunċett ta’ flussi (Ak), li jkun pożittiv jew negattiv, fi kliem ieħor imħallsa jew riċevuta matul il-perjodi 1 sa n, espressi fi snin, jiġifieri

,

fejn S hija l-bilanċ preżenti tal-flussi. Jekk l-għan ikun li tinżamm l-ekwivalenza tal-flussi, il-valur se jkun żero.

II. Is-suppożizzjonijiet addizzjonali għall-kalkolu tar-RPAI għandhom ikunu kif ġej.

(a)Meta kuntratt ta’ kreditu jew ftehim għall-forniment ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding jagħti lill-konsumatur il-libertà ta’ ġbid ta’ kreditu, l-ammont totali ta’ kreditu għandu jitqies li ġie prelevat immedjatament u b’mod sħiħ.

(b)Meta kuntratt ta’ kreditu jew ftehim għall-forniment ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding jagħti lill-konsumatur libertà ta’ ġbid ta’ kreditu b’mod ġenerali iżda jimponi, fost il-modi differenti ta’ prelevament, limitazzjoni fir-rigward tal-ammont ta’ kreditu u l-perjodu ta’ żmien, l-ammont ta’ kreditu għandu jitqies bħala prelevat fl-eqreb data stabbilita fil-kuntratt ta’ kreditu jew fil-ftehim għall-forniment ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding u f’konformità ma’ dawk il-limiti ta’ ġbid ta’ kreditu.

(c)Fejn kuntratt ta’ kreditu jew ftehim għall-forniment ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding jipprovdi modi differenti ta’ ġbid ta’ flus b’imposti jew rati ta’ self differenti, l-ammont totali ta’ kreditu għandu jitqies li ġie prelevat bl-ogħla imposta u rata ta’ self applikata għall-mekkaniżmu ta’ ġbid ta’ kreditu l-aktar komuni għal dak it-tip ta’ kuntratt ta’ kreditu jew kuntratt għall-forniment ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding.

(d)Fil-każ ta’ faċilità ta’ overdraft, l-ammont totali ta’ kreditu għandu jiġi meqjus li huwa miġbud kompletament u għad-durata kollha tal-ftehim ta’ kreditu. Jekk id-durata tal-faċilità ta’ overdraft ma tkunx magħrufa, ir-RPAI għandha tiġi kkalkolata fuq is-suppożizzjoni li d-durata tal-kreditu hija ta’ tliet xhur.

(e)Fil-każ ta’ ftehim ta’ kreditu bla skadenza fissa jew ftehim għall-forniment ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding, għajr faċilità ta’ overdraft, għandu jiġi preżunt li:

(i) il-kreditu huwa pprovdut għall-perjodu ta’ sena li jibda mid-data tal-ġbid ta’ kreditu inizjali, u li l-ħlas finali magħmul mill-konsumatur iħassar il-bilanċ tal-kapital, l-imgħax u imposti oħrajn, jekk ikun hemm;

(ii) il-kapital huwa mħallas lura mill-konsumatur fi ħlasijiet indaqs kull xahar, li jibdew xahar wara d-data tal-ġbid ta’ kreditu inizjali. Madankollu, f’każijiet fejn il-kapital irid jitħallas lura biss kollu, fi ħlas uniku, f’kull perjodu ta’ ħlas, il-ġbid ta’ kreditu suċċessiv u l-ħlasijiet lura tal-kapital kollu mill-konsumatur għandhom jitqiesu li jsiru fuq perjodu ta’ sena. L-imgħax u imposti oħra għandhom jiġu applikati f’konformità ma’ dawk il-ġbid ta’ kreditu u r-ripagamenti ta’ kapital u kif stabbilit fil-ftehim ta’ kreditu jew fil-ftehim għall-forniment ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding.

Għall-finijiet ta’ dan il-punt, ftehim ta’ kreditu bla skadenza fissa jew ftehim għall-forniment ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding huwa ftehim ta’ kreditu jew ftehim għall-forniment ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding mingħajr durata fissa u jinkludi krediti li jridu jitħallsu lura bis-sħiħ fi żmien jew wara perjodu iżda, ladarba jitħallsu lura, isiru disponibbli biex jerġgħu jiġu prelevati.

(f)Fil-każ ta’ kuntratti ta’ kreditu jew ta’ ftehimiet għall-forniment ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding għajr self kurrenti u kuntratti ta’ kreditu bla skadenza fissa jew ftehim għall-forniment ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding kif imsemmi fis-suppożizzjonijiet stabbiliti fil-punti (d) u (e):

(i) meta d-data jew l-ammont ta’ ripagament ta’ kapital li għandu jsir mill-konsumatur ma jkunx jista’ jiġi aċċertat, għandu jiġi preżunt li r-ripagament isir fl-eqreb data prevista fil-ftehim ta’ kreditu jew fil-ftehim għall-forniment ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding u huwa għall-ammont l-aktar baxx li għalih jipprovdu l-kuntratt ta’ kreditu jew il-ftehim għall-forniment ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding;

(ii) fejn l-intervall bejn id-data tal-ġbid ta’ kreditu inizjali u d-data tal-ewwel ħlas li għandu jsir mill-konsumatur ma jistax jiġi aċċertat, għandu jiġi preżunt li huwa l-intervall l-aktar qasir;

(g)Meta d-data jew l-ammont ta’ pagament li għandu jsir mill-konsumatur ma jkunux jistgħu jiġu aċċertati abbażi tal-kuntratt ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-forniment ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding jew is-suppożizzjonijiet stabbiliti fil-punti (d), (e) jew (f), għandu jiġi preżunt li l-pagament isir skont id-dati u l-kundizzjonijiet meħtieġa mill-kreditur jew mill-fornitur tas-servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding u, meta dawk id-dati u l-kundizzjonijiet ma jkunux magħrufa:

(i) l-imposti tal-imgħax jitħallsu flimkien mal-ħlas lura tal-kapital;

(ii) imposta mingħajr imgħax espressa bħala somma waħda titħallas fid-data tal-konklużjoni tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-forniment ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding;

(iii) imposti bla imgħax espressi bħala diversi ħlasijiet jitħallsu f’intervalli regolari, li jibdew mad-data tal-ewwel ħlas lura tal-kapital, u fejn l-ammont ta’ tali ħlasijiet ma jkunx magħruf għandhom jiġu preżunti bħala ammonti ndaqs;

(iv) il-ħlas finali jħassar il-bilanċ tal-kapital, l-imgħax u imposti oħrajn, jekk ikun hemm.

(h)Fejn il-limitu massimu applikabbli għall-kreditu jkun għadu ma ġiex miftiehem, ikun preżunt li huwa EUR 1 500.

(i)Meta jiġu offruti rati tas-self u imposti differenti għal perjodu jew ammont limitat, ir-rata tal-imgħax tas-self u l-imposti għandhom jitqiesu bħala l-ogħla rata għad-durata kollha tal-ftehim ta’ kreditu jew tal-ftehim għall-forniment ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding.

(j)Għal ftehimiet jew ftehimiet ta’ kreditu għall-konsumatur għall-forniment ta’ servizzi ta’ kreditu ta’ crowdfunding li għalihom tiġi miftiehma rata tal-imgħax tas-self fissa għall-perjodu inizjali, li fi tmiemu tiġi ddeterminata rata tal-imgħax tas-self ġdida u sussegwentement aġġustata perjodikament skont indikatur maqbul, il-kalkolu tar-RPAI għandu jkun ibbażat fuq is-suppożizzjoni li, fi tmiem il-perjodu tar-rata tal-imgħax tas-self fissa, ir-rata tal-imgħax tas-self tkun l-istess bħal fil-mument tal-kalkolu tal-APR, abbażi tal-valur tal-indikatur maqbul f’dak iż-żmien.

(k)

ANNESS V

TABELLA TA’ KORRELAZZJONI